Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2011 r. w sprawie wprowadzenia "Krajowego programu zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach niosek gatunku kura (Gallus gallus)"na 2011 r.

Nr 98 — 5726 — Poz. 566 566 ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 27 kwietnia 2011 r. w sprawie wprowadzenia „Krajowego programu zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach niosek gatunku kura (Gallus gallus)” na 2011 r. Na podstawie art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 11 marca serotypów Salmonella w stadach niosek gatunku kura 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu (Gallus gallus)” na 2011 r., stanowiący załącznik do chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2008 r. Nr 213, rozporządzenia.

oraz z 2010 r. Nr 47, poz. 278, Nr 60, poz. 372 i Nr 78, poz. 513) zarządza się, co następuje: § 2. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia. § 1. Wprowadza się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej „Krajowy program zwalczania niektórych Prezes Rady Ministrów: D. Tusk

Nr 98 — 5727 — Poz. 566 Załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2011 r. (poz. 566) „KRAJOWY PROGRAM ZWALCZANIA NIEKTÓRYCH SEROTYPÓW SALMONELLA W STADACH NIOSEK GATUNKU KURA (GALLUS GALLUS)” NA 2011 R. CZĘŚĆ A maganiami w zakresie pobierania próbek opisanych w części B załącznika II do rozporządzenia a) cel „Krajowego programu zwalczania niektórych nr 2160/2003. serotypów Salmonella w stadach niosek gatunku kura (Gallus gallus)” c) z godność programu ze szczególnymi wymaganiami określonymi w częściach C, D i E załącznika II do Zgodnie z art. 5 ust. 1 rozporządzenia (WE) rozporządzenia nr 2160/2003 nr 2160/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie zwalczania salmonelli Program jest zgodny z częścią D załącznika II do i innych określonych odzwierzęcych czynników chorozporządzenia nr 2160/2003. robotwórczych przenoszonych przez żywność (Dz. Urz. WE L 325 z 12.12.2003, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 41, str. 328), 1. Wymagania ogólne zwanego dalej „rozporządzeniem nr 2160/2003”, za- 1.1. Występowanie serotypów Salmonella na terytodaniem krajowego programu zwalczania choroby odrium Rzeczypospolitej Polskiej zwierzęcej i odzwierzęcego czynnika chorobotwórczego jest osiągnięcie odpowiedniego celu wspólnoto- W okresie od dnia 1 października 2004 r. do dnia wego ograniczenia rozprzestrzeniania chorób odzwie- 30 września 2005 r. przeprowadzono na terytorium rzęcych i odzwierzęcych czynników chorobotwórczych Rzeczypospolitej Polskiej badania podstawowe dotywymienionych w kolumnie 1 załącznika I do rozporzą- czące występowania pałeczek Salmonella w stadach dzenia nr 2160/2003, w populacjach zwierząt wymie- niosek gatunku kura (Gallus gallus), zgodnie z decyzją nionych w kolumnie 2. Komisji 2004/665/WE z dnia 22 września 2004 r. doty- Cel wspólnotowy został określony w art. 1 rozpo- czącą badań podstawowych nad występowaniem rządzenia Komisji (WE) nr 1168/2006 z dnia 31 lipca bakterii Salmonella w stadach niosek gatunku Gallus 2006 r. w sprawie wykonania rozporządzenia (WE) gallus (Dz. Urz. UE L 303 z 30.09.2004, str. 30). Do banr 2160/2003 w odniesieniu do wspólnotowego celu dania pobrano próbki w 440 stadach kur niosek utrzyograniczenia częstości występowania niektórych sero- mywanych w 355 gospodarstwach. typów salmonelli w stadach kur niosek gatunku Gallus Na podstawie wyników tych badań przeprowadzogallus oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nych we wszystkich państwach członkowskich Unii nr 1003/2005 (Dz. Urz. UE L 211 z 01.08.2006, str. 4), Europejskiej, określono, zgodnie z art. 1 ust. 1 rozpozwanego dalej „rozporządzeniem nr 1168/2006”. Rozrządzenia nr 1168/2006, minimalny poziom redukcji porządzenie nr 1168/2006 wyznaczyło cel wspólnotoliczby stad z dodatnim wynikiem badań o 40% w pierwwy w odniesieniu do następujących serotypów pałeszym roku realizacji programu. czek Salmonella: Częstotliwość występowania bakterii Salmonella 1) Salmonella Enteritidis; w stadach kur niosek w Rzeczypospolitej Polskiej zale- 2) Salmonella Typhimurium. ży od sposobu chowu tych kur. „Krajowy program zwalczania niektórych seroty- Pałeczki Salmonella wykryto w 1565 badanych pów Salmonella w stadach niosek gatunku kura próbkach, co stanowi 51% przebadanych próbek. (Gallus gallus)” na 2011 r., zwany dalej „programem”, Próbki kurzu były częściej zakażone niż próbki kału został opracowany w celu uzyskania współfinansowai okładzin na obuwie, co wskazuje na skażenie środonia wspólnotowego zgodnie z wymaganiami określowiska kurnika. Wysoki odsetek gospodarstw zakażonymi w decyzji Rady 2009/470/WE z dnia 25 maja nych uzasadniał wdrożenie programu. 2009 r. w sprawie wydatków w dziedzinie weterynarii (Dz. Urz. UE L 155 z 18.06.2009, str. 30). W 2008 r., stanowiącym pierwszy rok realizacji programu zwalczania niektórych serotypów Salmo- Celem programu w 2011 r. będzie ograniczenie nella w stadach niosek gatunku kura (Gallus gallus), występowania w stadach niosek wskazanych serotyz 1533 stad kur niosek zbadanych w ramach prograpów Salmonella mających największe znaczenie dla mu, Salmonella Enteritidis lub Salmonella Typhimuzdrowia publicznego, do poziomu wskazanego w przerium stwierdzono w 140 stadach, co stanowi 9,13% pisach wspólnotowych. stad zakażonych. Program nie dotyczy produkcji jaj konsumpcyj- W 2009 r. przebadano 1948 stad kur niosek, przy nych, o której mowa w art. 1 ust. 3 rozporządzenia czym Salmonella Enteritidis i Salmonella Typhimunr 2160/2003, czyli produkcji na użytek własny i prorium została stwierdzona w 82 stadach, co stanowi dukcji w celu sprzedaży bezpośredniej. 4,21% stad zakażonych. b) zgodność programu z minimalnymi wymaganiami U ludzi, do zakażeń pałeczkami Salmonella najw zakresie pobierania próbek określonymi w częczęściej dochodzi przez spożywanie skażonej żywności B załącznika II do rozporządzenia nr 2160/2003 ści, głównie produktów drobiowych tj. mięsa i jaj. Pobieranie próbek będzie się odbywało na zasa- Zgodnie z danymi zawartymi w „Meldunkach o zachodach określonych w ust. 2 załącznika do rozporządze- rowaniach na choroby zakaźne i zatruciach w Polsce”, nia nr 1168/2006, co jest zgodne z minimalnymi wy- opracowywanych przez Zakład Epidemiologii Narodo-

Nr 98 — 5728 — Poz. 566 wego Instytutu Zdrowia Publicznego Państwowego o których mowa w art. 5 ust. 1 rozporządzenia Zakładu Higieny w Warszawie w 2005 r. stwierdzono nr 2160/2003, są organy Inspekcji Weterynaryjnej. 15 815 przypadków zatruć pokarmowych wywołanych przez Salmonella, w 2006 r. — 13 210, w 2007 r. Organami Inspekcji Weterynaryjnej są: — 11 568, w 2008 r. — 9478, w 2009 r. liczba zachorowań spadła do 8847. 1) Główny Lekarz Weterynarii; 1.2. Struktura i organizacja organów Inspekcji Wete- 2) wojewódzki lekarz weterynarii; rynaryjnej 3) powiatowy lekarz weterynarii; Na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej właściwą władzą wykonawczą w zakresie realizacji programów, 4) graniczny lekarz weterynarii. Rys. 1. Schemat organizacji Inspekcji Weterynaryjnej w Rzeczypospolitej Polskiej GŁÓWNY LEKARZ WETERYNARII Wojewodowie Graniczni Lekarze Wojewódzcy Lekarze Weterynarii Weterynarii Powiatowi Lekarze Weterynarii Struktura oraz kompetencje organów Inspekcji o Inspekcji Weterynaryjnej, z tym że próbki pobrane Weterynaryjnej zostały określone w ustawie z dnia przez powiatowego lekarza weterynarii w ramach pro- 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. gramu mogą być przesłane do wyznaczonego laboraz 2010 r. Nr 112, poz. 744 oraz z 2011 r. Nr 54, torium znajdującego się w innym województwie,

). w przypadkach uzasadnionych ekonomicznie lub organizacyjnie. W takiej sytuacji powiatowy lekarz wete- Organy Inspekcji Weterynaryjnej prowadzą syrynarii powiadamia wojewódzkiego lekarza weterynastem zbierania, przechowywania, analizowania, przerii o zamiarze przesłania tych próbek do innego wojetwarzania danych i przekazywania informacji dotycząwództwa. Wojewódzki lekarz weterynarii, na obszarze cych występowania chorób zakaźnych zwierząt podlewłaściwości którego znajduje się miejsce, w którym gających obowiązkowi zwalczania i obowiązkowi rejezostały pobrane próbki, powiadamia wojewódzkiego stracji, a także podlegających obowiązkowi monitorolekarza weterynarii właściwego ze względu na miejsce wania chorób odzwierzęcych i odzwierzęcych czynnipołożenia laboratorium o zamiarze przesłania próbek. ków chorobotwórczych oraz związanej z nimi oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe. Natomiast Próbki pobrane z inicjatywy hodowcy mogą rówprzepływ informacji pomiędzy organami Inspekcji nież być badane w laboratoriach innych niż wyżej wy- Weterynaryjnej i podmiotami biorącymi udział w pro- mienione, które zostały zatwierdzone przez Głównego gramie prowadzony jest w trybie art. 51 ustawy z dnia Lekarza Weterynarii w trybie art. 25a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej w kiezwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2008 r. runku metody badawczej opisanej w zmianie do Pol- Nr 213, poz. 1342, z późn. zm.). skiej Normy PN -EN ISO 6579:2003/A1:2007. Badania laboratoryjne objęte programem wyko- Wykaz laboratoriów zatwierdzonych przez Głównują laboratoria, o których mowa w art. 25 ustawy nego Lekarza Weterynarii jest umieszczony, zgodnie z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej, z art. 25 ust. 8 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. wyznaczone przez Głównego Lekarza Weterynarii. o Inspekcji Weterynaryjnej, na stronie internetowej Krajowe Laboratorium Referencyjne w zakresie badań Głównego Inspektoratu Weterynarii. określonych programem określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2010 r. Laboratoria wykonujące badania w ramach prow sprawie krajowych laboratoriów referencyjnych gramu za każdym razem oceniają efekt hamujący (Dz. U. z 2011 r. Nr 8, poz. 38). wzrost bakterii. W przypadku wykrycia serotypu pałeczek Salmonella innego niż objęty programem, okreś- 1.3. Zatwierdzone laboratoria, w których przeprowa- la się w miarę możliwości jego serotyp i podaje nazwę dza się badania laboratoryjne próbek pobranych tego serotypu. w ramach programu Z przeprowadzonych badań laboratoryjnych spo- Badania laboratoryjne próbek pobieranych w ra- rządza się sprawozdanie. W sprawozdaniu umieszcza mach programu przeprowadza się w laboratoriach się informację o stadzie (numer lub oznaczenie stada wyznaczonych przez Głównego Lekarza Weterynarii, oraz weterynaryjny numer identyfikacyjny gospodarzgodnie z art. 25 ust. 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. stwa), rodzaju badanego materiału oraz wynikach ba-

Nr 98 — 5729 — Poz. 566 dania każdej z pobranych próbek sporządzoną zgod- 1.5. Kontrole urzędowe w stadach niosek gatunku nie z jednym z opisów: kura (Gallus gallus) oraz kontrole urzędowe pasz przeznaczonych dla tych stad 1) w próbce nr … nie wykryto pałeczek z rodzaju Salmonella; Etapy produkcji, na których pobieranie próbek 2) w próbce nr … wykryto 1 lub kilka z serotypów w stadach niosek gatunku kura (Gallus gallus) jest Salmonella objętych programem; obowiązkowe, zostały określone w części B załącznika II do rozporządzenia nr 2160/2003. Procedura po- 3) w próbce nr … nie wykryto serotypu Salmonella bierania i przesyłania próbek została określona objętego programem, natomiast stwierdzono w ust. 2.2 załącznika do rozporządzenia nr 1168/2006. obecność Salmonella ………. (podać nazwę wykrytego serotypu); Pobieranie próbek w stadzie niosek gatunku kura 4) w próbce nr … nie wykryto pałeczek z rodzaju (Gallus gallus) piskląt jednodniowych przeprowadza Salmonella, natomiast wykryto efekt hamujący się zgodnie z następującymi zasadami: wzrost bakterii. 1) p róbki wyściółki wraz z mekonium z 10 pojemni- Laboratoria, które uzyskały dodatni wynik badań ków transportowych z każdej dostawy (po 25 g lub efekt hamujący wzrost bakterii w próbkach pobra- z pojemnika) lub nych przez powiatowego lekarza weterynarii lub z inicjatywy hodowcy, niezwłocznie informują o tym fak- 2) w ymazy powierzchniowe z dna 10 pojemników cie właściwego ze względu na miejsce prowadzenia (pulowane w laboratorium w 1 próbkę), w przydziałalności powiatowego lekarza weterynarii. padku pojemników bez wyściółki, lub Laboratoria przesyłają sprawozdanie z przeprowa- 3) pisklęta padłe nie więcej niż 20 sztuk — pulowane dzonych badań do hodowcy, do powiatowego lekarza w laboratorium w 1 próbkę. weterynarii właściwego ze względu na miejsce prowadzenia działalności oraz — w przypadku uzyskania Pobieranie i przesłanie do badania laboratoryjnedodatnich wyników badań — również do wojewódz- go próbek w stadzie niosek gatunku kura (Gallus kiego lekarza weterynarii, na obszarze właściwości gallus) na 2 tygodnie przed rozpoczęciem składania jaj którego znajduje się miejsce, w którym zostały pobra- lub przed przeniesieniem do jednostki nieśnej odbyne próbki. wa się zgodnie z wymaganiami określonymi w ust. 2.1 załącznika do rozporządzenia nr 1168/2006. Laboratoria na koniec okresu sprawozdawczego na wniosek wojewódzkiego lekarza weterynarii, przy- Pobieranie i przesyłanie do badania laboratoryjnegotowują sprawozdanie dotyczące badań przeprowago próbek u niosek gatunku kura (Gallus gallus) dzonych w ramach programu. w okresie nieśności odbywa się, zgodnie z wymaga- Laboratorium przechowuje wszystkie izolaty Sal- niami określonymi w ust. 2.1 załącznika do rozporząmonella wyizolowane w ramach programu przez okres dzenia nr 1168/2006, co 15 tygodni, przy czym pierwco najmniej dwóch lat. Ponadto spośród przechowy- sze pobranie próbek odbywa się między 22 a 26 tygowanych izolatów laboratorium przesyła do Krajowego dniem życia niosek. Laboratorium Referencyjnego dla badań w kierunku salmonellozy (w zakresie chorób odzwierzęcych) je- Pobieranie próbek na wskazanych powyżej etaden szczep reprezentujący każdy stwierdzony serotyp pach produkcji następuje z inicjatywy hodowcy, który szczepu Salmonella, wraz z kartą informacyjną, ponosi koszty ich pobrania, transportu oraz badania a w przypadku gdy nie została wykonana pełna iden- laboratoryjnego w laboratorium. tyfikacja serotypu — typ serologiczny, w celu wykonania badań potwierdzających. W piśmie przewodnim dołączonym do próbek kierowanych do badania hodowca umieszcza informacje 1.4. M etody stosowane do wykrywania serotypów dotyczące rodzaju szczepionki zastosowanej w stadzie Salmonella w stadach niosek gatunku kura niosek gatunku kura (Gallus gallus) oraz o terminie jej (Gallus gallus) podania, jak również o stosowaniu środków przeciwdrobnoustrojowych, które mogły wpłynąć na wynik Metody stosowane do wykrywania serotypów Salbadań laboratoryjnych. monella w stadach niosek gatunku kura (Gallus gallus) są określone w ust. 3.2— 3.4 załącznika do rozpo- Hodowca jest obowiązany do prowadzenia dokurządzenia nr 1168/2006. mentacji związanej z pobieraniem próbek zawierającej co najmniej informacje dotyczące: rodzaju próbek Do wykrywania serotypów objętych programem w tym daty i godziny ich pobrania, danych osoby pojest stosowana metoda zalecana przez Wspólnotowe bierającej próbki, daty i godziny wysłania próbek do Laboratorium Referencyjne w Bilthoven w Holandii. laboratorium, nazwy i adresu laboratorium oraz wyni- Metoda ta została opisana w zmianie do Polskiej Norków badań laboratoryjnych próbek pobranych w ramy PN -EN ISO 6579:2003/A1:2007 Mikrobiologia żywmach programu. ności i pasz — Horyzontalna metoda wykrywania Salmonella spp., w której do selektywnego namnażania Powiatowy lekarz weterynarii właściwy ze wzglęstosuje się półpłynną pożywkę MSRV. du na miejsce prowadzenia działalności nadzoruje Serotypowaniu podlega przynajmniej jeden izolat prawidłowe pobieranie próbek z inicjatywy hodowcy z każdej dodatniej próbki, zgodnie ze schematem oraz kontroluje dokumentację prowadzoną przez Kaufmanna -White’a -Le Minora. hodowcę.

Nr 98 — 5730 — Poz. 566 Nadzór ten może odbywać się w trakcie urzędo- Obowiązek monitorowania obejmuje zbieranie, wych kontroli gospodarstw oraz w każdym przypadku, przechowywanie, analizowanie i rozpowszechnianie gdy powiatowy lekarz weterynarii uzna, że zachodzi danych dotyczących salmonelloz i ich czynników chotaka konieczność. robotwórczych na wszystkich etapach produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego. Wykrycie serotypów pałeczek Salmonella objętych programem lub stwierdzenie efektu hamującego Zasady przeprowadzania kontroli urzędowych są wzrost bakterii, w próbkach pobranych z inicjatywy określone w rozporządzeniu (WE) nr 882/2004 Parlahodowcy albo przez powiatowego lekarza weteryna- mentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. rii, powinno być bezzwłocznie zgłaszane właściwemu w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych dla miejsca prowadzenia gospodarstwa powiatowe- w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym mu lekarzowi weterynarii przez zatwierdzone labora- i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia torium, o którym mowa w ust. 1.3, przeprowadzające zwierząt i dobrostanu zwierząt. badanie laboratoryjne próbek. Kontrole urzędowe w rzeźniach, obejmujące m.in. W przypadku stwierdzenia w próbkach pobranych badanie przedubojowe oraz poubojowe drobiu skieroz inicjatywy hodowcy obecności serotypów Salmo- wanego do uboju, są prowadzone przez Inspekcję Wenella objętych programem lub efektu hamującego terynaryjną na zasadach określonych w rozporządzewzrost bakterii powiatowy lekarz weterynarii pobiera niu (WE) nr 854/2004 Parlamentu Europejskiego i Rapróbki w gospodarstwie. Jeżeli zostanie stwierdzony dy z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającym szczeefekt hamujący wzrost bakterii, opłaty związane z ba- gólne przepisy dotyczące organizacji urzędowych daniem laboratoryjnym próbek pobranych przez po- kontroli w odniesieniu do produktów pochodzenia wiatowego lekarza weterynarii ponosi hodowca. Do zwierzęcego przeznaczonych do spożycia przez ludzi opłat tych dolicza się koszty dojazdu związanego z po- (Dz. Urz. WE L 139 z 30.04.2004, str. 206, z późn. zm.; braniem próbek i koszty dowozu próbek do laborato- Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 45, rium oraz użytych wyrobów stosowanych w medycy- str. 75). Inspekcja Weterynaryjna sprawuje również nie weterynaryjnej. Wysokość opłat określono w prze- nadzór nad rozbiorem i przetwórstwem mięsa drobiopisach odrębnych. wego. Częstotliwość pobierania próbek przez powiato- Rozporządzenie Komisji (WE) nr 2073/2005 z dnia wego lekarza weterynarii została określona w ust. 2.1. 15 listopada 2005 r. w sprawie kryteriów mikrobiolozałącznika do rozporządzenia nr 1168/2006. gicznych dotyczących środków spożywczych (Dz. Urz. UE L 338 z 22.12.2005, str. 1, z późn. zm.) nakłada obo- Procedura pobierania i przesyłania takich próbek wiązek przeprowadzania w rzeźniach prowadzących została określona w ust. 2.2. i 3.1. załącznika do rozpoubój drobiu badań w kierunku pałeczek Salmonella rządzenia nr 1168/2006. 5 zbiorczych próbek pobranych z tuszek drobiu. Zgodnie z ust. 2.1 załącznika do rozporządzenia nr 1168/2006 pobranie próbek przez powiatowego le- Plan pobierania próbek przy produkcji mięsa drokarza weterynarii może zastąpić jedno pobranie pró- biowego zostanie określony po ustanowieniu szczebek przeprowadzone z inicjatywy hodowcy. gółowych zasad, o których mowa w ust. 2 w części E załącznika II do rozporządzenia nr 2160/2003. Kontrole urzędowe pasz przeznaczonych dla stad niosek gatunku kura (Gallus gallus), w zakresie wykry- Sprzedaż detaliczna produktów drobiowych jest wania serotypów Salmonella objętych programem, objęta nadzorem Państwowej Inspekcji Sanitarnej, zostały przewidziane w Krajowym planie kontroli urzę- która opracowuje coroczne „Plany pobierania próbek dowej pasz, przygotowanym i wdrożonym zgodnie do badania żywności w ramach urzędowej kontroli z postanowieniami art. 42 ustawy z dnia 22 lipca i monitoringu”. 2006 r. o paszach (Dz. U. Nr 144, poz. 1045, z późn. zm.) oraz tytułem V rozporządzenia (WE) nr 882/2004 1.6.1. W przypadku uzyskania dodatniego wyniku ba- Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia dań laboratoryjnych próbek pobranych z inicjatywy 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadza- hodowcy w stadzie niosek gatunku kura (Gallus galnych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszo- lus) w kierunku serotypu pałeczek Salmonella objętewym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi go programem lub wykrycia w tych próbkach efektu zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. Urz. hamującego wzrost bakterii, hodowca jest obowiąza- UE L 165 z 30.04.2004, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. ny do: UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 45, str. 200). 1) niezwłocznego zawiadomienia o tym fakcie powiatowego lekarza weterynarii; 1.6. Środki podejmowane w odniesieniu do niosek gatunku kura (Gallus gallus), u których wykryto 2) pozostawienia drobiu w miejscu ich stałego przeserotyp Salmonella objęty programem lub probywania i niewprowadzania tam innego drobiu; duktów, w których wykryto ten serotyp 3) uniemożliwienia osobom postronnym dostępu do Zgodnie z art. 52 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. kurnika lub miejsc, w których znajdują się drób poo ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób dejrzany o zakażenie pałeczkami Salmonella objęzakaźnych zwierząt, na terytorium Rzeczypospolitej tymi programem lub jego zwłoki; Polskiej prowadzi się monitorowanie chorób odzwierzęcych i odzwierzęcych czynników chorobotwór- 4) wstrzymania się od wywożenia, wynoszenia i zbyczych. Obowiązkiem monitorowania są objęte między wania mięsa oraz produktów pochodzących od innymi salmonellozy i ich czynniki chorobotwórcze. drobiu, ich zwłok, paszy, odchodów pochodzących

Nr 98 — 5731 — Poz. 566 od drobiu i ściółki oraz innych przedmiotów znaj- twarzającego lub przetwarzającego produkty jadujących się w miejscu utrzymywania drobiu; jeczne, o którym mowa w przepisach o wymaganiach weterynaryjnych dla produktów pocho- 5) udostępnienia organom Inspekcji Weterynaryjnej dzenia zwierzęcego; postępowanie z jajami oddrobiu do badań i zabiegów weterynaryjnych, bywa się zgodnie z przepisami ust. 2 części D a także udzielania pomocy przy wykonywaniu tych załącznika II do rozporządzenia nr 2160/2003, badań i zabiegów; b) stosowania produktów biobójczych, produktów 6) udzielania powiatowemu lekarzowi weterynarii leczniczych weterynaryjnych i innych środków wyjaśnień i informacji, które mogą mieć znaczenie utrudniających izolację pałeczek Salmonella dla wykrycia choroby i źródeł zakażenia lub zapo- w stadzie przed pobraniem przez niego próbek biegania rozprzestrzenianiu się choroby lub zaka- do badań, żenia; c) w ywożenia z gospodarstwa mięsa, zwłok dro- 7) udostępnienia powiatowemu lekarzowi weteryna- biu, paszy, odchodów pochodzących od drobiu rii dokumentacji dotyczącej stada, w szczególności i ściółki oraz innych przedmiotów znajdujących dokumentacji potwierdzającej zakup piskląt, ściół- się w miejscu utrzymywania drobiu, bez jego ki i paszy, sprzedaż drobiu i jaj oraz ewidencji le- zgody, czenia drobiu; d) przemieszczania drobiu z gospodarstwa i do 8) zwiększenia standardów zoohigienicznych. gospodarstwa, chyba że drób, na wniosek hodowcy, zostanie przemieszczony do rzeźni. 1.6.2. W przypadku uzyskania dodatniego wyniku ba- W przypadku przemieszczania drobiu do uboju dań, o którym mowa w ust. 1.6.1, powiatowy lekarz w rzeźni, w świadectwie zdrowia zaznacza się weterynarii, zgodnie z art. 42 ust. 6 oraz art. 44 ust. 1 fakt jego pochodzenia ze stada niosek gatunku ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia kura (Gallus gallus), w którym uzyskano dodatzwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, ni wynik badania próbek pobranych z inicjatyprzeprowadza dochodzenie epizootyczne w sposób wy hodowcy w kierunku Salmonella Enteritidis określony w art. 42 ust. 7 ww. ustawy oraz: lub Salmonella Typhimurium lub w próbkach tych wykryto efekt hamujący wzrost bakterii. 1) pobiera próbki do badań laboratoryjnych we Postępowanie w czasie uboju i ocenę poubojowszystkich stadach niosek w gospodarstwie, zgod- wą przeprowadza się zgodnie z odrębnymi przenie z ust. 2.1 lit. d załącznika do rozporządzenia pisami obowiązującymi w rzeźniach. nr 1168/2006; Powiatowy lekarz weterynarii po przeprowadzeniu 2) w celu ustalenia źródła zakażenia stada pałeczkami analizy ryzyka w gospodarstwie, uwzględniającej zale- Salmonella, przeprowadza badania: cenia określone w ust. 2.3, może odstąpić od zakazu a) paszy, przemieszczania niosek do gospodarstwa określonego w ust. 1.6.2 pkt 4 lit. d. b) wody z ujęć własnych gospodarstwa; 3) nakazuje w drodze decyzji administracyjnej: 1.6.3. Powiatowy lekarz weterynarii przeprowadza również pobieranie próbek w stadzie w przypadku a) izolację drobiu znajdującego się w gospodarokreślonym w ust. 2.1 lit. c załącznika do rozporządzestwie, w poszczególnych kurnikach lub w innia nr 1168/2006. nych obiektach budowlanych, w których jest on utrzymywany, 1.6.4. W przypadku uzyskania dodatniego wyniku bab) zastosowanie produktów biobójczych przed dań laboratoryjnych w kierunku serotypów pałeczek wejściami do kurników i wyjściami z nich, jak Salmonella Enteritidis lub Salmonella Typhimurium również wjazdami na teren gospodarstwa i wy- (innych niż szczepy szczepionkowe) próbek pobranych jazdami z tego gospodarstwa, przez powiatowego lekarza weterynarii, lub w przypadku wykrycia w tych próbkach efektu hamującego c) przetrzymywanie jaj w warunkach uniemożliwzrost bakterii, powiatowy lekarz weterynarii nakazuwiających rozprzestrzenianie zakażenia; jeżeli je w drodze decyzji administracyjnej: nie istnieje możliwość przetrzymywania jaj w magazynie gospodarstwa, to lekarz ten infor- 1) niezwłoczny ubój lub zabicie wszystkich sztuk niomuje hodowcę o możliwości skierowania jaj do sek gatunku kura (Gallus gallus) ze stada zakażoprzetworzenia przy zastosowaniu obróbki ciepnego; lnej; przemieszczenie jaj odbywa się po uzyskaniu zgody tego lekarza wydanej w porozumieniu 2) zniszczenie zwłok wszystkich sztuk drobiu padłez powiatowym lekarzem weterynarii sprawujągo, zgodnie z rozporządzeniem nr 1069/2009 Parlacym nadzór nad zakładem, w którym jaja te bęmentu Europejskiego i Rady (WE) z dnia 21 paźdą przetworzone; z jajami postępuje się w spodziernika 2009 r. określającym przepisy sanitarne sób określony w ust. 2 w części D załącznika II dotyczące produktów ubocznych pochodzenia do rozporządzenia nr 2160/2003; zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, i uchylającym rozporządzenie (WE) 4) zakazuje w drodze decyzji administracyjnej: nr 1774/2002 (rozporządzenie o produktach ubocza) wywożenia jaj z gospodarstwa z wyłączeniem nych pochodzenia zwierzęcego) (Dz. Urz. UE L 300 przemieszczania bezpośrednio do zakładu wy- z 14.11.2009, str. 1);

Nr 98 — 5732 — Poz. 566 3) poddanie jaj obróbce cieplnej gwarantującej zabi- Wzór świadectwa zdrowia jest określony w załączcie wszystkich pałeczek Salmonella lub ich znisz- niku I sekcji IV rozdziału X części A rozporządzenia czenie; postępowanie z jajami odbywa się zgodnie (WE) nr 854/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z przepisami w ust. 2 w części D załącznika II do z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczególne rozporządzenia nr 2160/2003; przepisy dotyczące organizacji urzędowych kontroli w odniesieniu do produktów pochodzenia zwierzęce- 4) zniszczenie pasz lub ich zagospodarowanie, przez go przeznaczonych do spożycia przez ludzi (Dz. Urz. zastosowanie środków kontroli gwarantujących UE L 139 z 30.04.2004, str. 206; Dz. Urz. UE Polskie wypełną inaktywację pałeczek Salmonella, w przy- danie specjalne, rozdz. 3, t. 45, str. 75). padku gdy uzyskano dodatni wynik badania laboratoryjnego próbek paszy w kierunku obecności Badanie przedubojowe, postępowanie w trakcie pałeczek Salmonella; uboju, ocenę mięsa oraz sposób postępowania z mięsem pozyskanym z drobiu, u którego w badaniach la- 5) zniszczenie lub zagospodarowanie ściółki, odcho- boratoryjnych próbek pobranych przez powiatowego dów i innych przedmiotów, które mogły ulec zaka- lekarza weterynarii stwierdzono pałeczki Salmonella, żeniu, w sposób, który wyklucza zanieczyszczenie regulują przepisy rozporządzenia (WE) nr 854/2004 pałeczkami Salmonella zgodnie z rozporządze- Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia niem nr 1069/2009 Parlamentu Europejskiego i Ra- 2004 r. ustanawiającego szczególne przepisy dotycządy (WE) z dnia 21 października 2009 r. określają- ce organizacji urzędowych kontroli w odniesieniu do cym przepisy sanitarne dotyczące produktów produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzezna- do spożycia przez ludzi oraz rozporządzenia Komisji czonych do spożycia przez ludzi, i uchylającym (WE) nr 2073/2005 z dnia 15 listopada 2005 r. w sprarozporządzenie (WE) nr 1774/2002 (rozporządzenie wie kryteriów mikrobiologicznych dotyczących środo produktach ubocznych pochodzenia zwierzęce- ków spożywczych (Dz. Urz. UE L 338 z 22.12.2005, go); str. 1, z późn. zm.). 6) przeprowadzenie oczyszczania i odkażania: Powiatowy lekarz weterynarii pobiera próbki w celu stwierdzenia skuteczności wykonanego oczyszczaa) kurników, w których był utrzymywany drób ze nia i odkażania przed ponownym umieszczeniem drostada zakażonego, biu w kurniku. Próbki do badań stanowią: b) otoczenia kurników, o których mowa w lit. a, środków transportu oraz pozostałych przedmio- 1) 4 wymazy powierzchniowe z podłoża, w szczególtów, które mogły ulec zakażeniu, pod jego nad- ności z miejsc popękanych, zagłębień lub połączeń zorem, konstrukcyjnych — w laboratorium łączone w 1 próbkę zbiorczą lub — po wykonaniu czynności, o których mowa w pkt 1—5; 2) 4 wymazy powierzchniowe z kątów narożnych badanego pomieszczenia pobrane od poziomu pod- 7) podjęcie innych działań mających na celu popra- łogi do wysokości 1 m — w laboratorium łączone wę warunków zoohigienicznych w gospodarstwie, w 1 próbkę zbiorczą oraz w tym: 3) 3 wymazy powierzchniowe z urządzenia służącego a) zapewnienie odpowiedniej temperatury, wilgotdo karmienia — każdy wymaz pobrany z 5 metrów ności i wymiany powietrza, stosowanie pasz taśmy lub rynienki paszowej lub 6 wybranych kruszonych w żywieniu drobiu, zachowanie pra- losowo karmideł — w laboratorium łączone widłowej obsady kurnika oraz w 1 próbkę zbiorczą oraz b) zapewnienie bezpieczeństwa epizootycznego 4) 2 wymazy powierzchniowe z systemu wentylacyjgospodarstwa w wyniku rewizji planu zabezpienego (każdy wymaz może być pobrany z 3 wlotów czenia gospodarstwa przed gryzoniami, zakaz lub wylotów tego systemu) — w laboratorium wstępu do kurników osobom postronnym, prołączone w 1 próbkę zbiorczą oraz wadzenie rejestru wizyt, zabezpieczenie paszy przed dostępem gryzoni i dzikich ptaków, wyło- 5) 2 wymazy powierzchniowe z magazynu jaj pobrażenie mat odkażających przed wjazdem na te- ne z powierzchni sortownic, stołów lub z końcoren gospodarstwa oraz przed wejściami do kur- wych 5 metrów systemu przeznaczonego do zbieników, odkażanie pojazdów wjeżdżających na rania zniesionych jaj (taśmy) — w laboratorium teren gospodarstwa, zaopatrzenie osób wyko- łączone w 1 próbkę zbiorczą. nujących czynności związane z utrzymywaniem drobiu w odzież ochronną oddzielną dla każde- W przypadku uzyskania dodatniego wyniku badań, go kurnika i posiadanie przez te osoby aktualne- koszty pobrania kolejnych próbek do badania skuteczgo wyniku badania na nosicielstwo pałeczek ności wykonanego oczyszczania i odkażania, dojazdu Salmonella. do gospodarstwa oraz transportu próbek do laboratorium, jak również badania laboratoryjnego próbek są Koszty wykonywania czynności, o których mowa ponoszone przez hodowcę. w pkt 6 lit. b i pkt 7, są ponoszone przez hodowcę. Ponowne umieszczenie drobiu w kurniku może Przy przemieszczaniu zakażonego drobiu do rzeź- odbyć się tylko po uzyskaniu ujemnych wyników bani, w świadectwie zdrowia zaznacza się fakt pochodze- dań próbek pobranych przez powiatowego lekarza nia drobiu z zakażonego stada. weterynarii.

Nr 98 — 5733 — Poz. 566 Powiatowy lekarz weterynarii powiadamia właści- 1.6.9. Środki, o których mowa w ust. 1.6.1—1.6.8, są wego ze względu na miejsce prowadzenia działalno- stosowane bez naruszenia środków wskazanych ści państwowego powiatowego inspektora sanitarne- w części D załącznika II do rozporządzenia 2160/2003. go o osobach, które miały kontakt z zakażonym drobiem. 1.7. Ustawodawstwo krajowe odnoszące się do wdrażania programu, w tym przepisy krajowe doty- 1.6.5. Powiatowy lekarz weterynarii może, na podsta- czące działalności określonej w programie wie analizy ryzyka, odstąpić od stosowania środków, 1) u stawa z dnia 4 września 1997 r. o działach admio których mowa w ust. 1.6.4, w przypadku uzyskania nistracji rządowej (Dz. U. z 2007 r. Nr 65, poz. 437, dodatniego wyniku badań laboratoryjnych w kierunku z późn. zm.); serotypów pałeczek Salmonella Enteritidis lub Salmonella Typhimurium (innych niż szczepy szczepionko- 2) u stawa z dnia 6 września 2001 r. — Prawo farmawe) próbek kurzu pobranych przez powiatowego leka- ceutyczne (Dz. U. z 2008 r. Nr 45, poz. 271, z późn. rza weterynarii oraz ujemnego wyniku badań labora- zm.); toryjnych próbek kału lub próbek z okładzin na obuwie pobranych przez tego lekarza. W takim przypadku po- 3) ustawa z dnia 27 sierpnia 2003 r. o weterynaryjnej wiatowy lekarz weterynarii przeprowadza dodatkowe kontroli granicznej (Dz. U. Nr 165, poz. 1590, pobranie próbek w sposób określony w ust. 4 lit. b z późn. zm.); części D załącznika II do rozporządzenia nr 2160/2003. 4) ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Wete- Do czasu uzyskania wyniku badań, stosuje się środki rynaryjnej (Dz. U. z 2010 r. Nr 112, poz. 744, z późn. określone w ust. 1.6.2. pkt 3 i 4. W przypadku uzyskazm.); nia dodatniego wyniku badań próbek pobranych przez powiatowego lekarza weterynarii, w sposób określo- 5) u stawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia ny w załączniku II części D ust. 4 lit. b do rozporządze- zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwienia nr 2160/2003, stosuje się środki określone rząt (Dz. U. z 2008 r. Nr 213, poz. 1342, z późn. w ust. 1.6.4. zm.); 6) ustawa z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach po- 1.6.6. Powiatowy lekarz weterynarii, w przypadku goschodzenia zwierzęcego (Dz. U. z 2006 r. Nr 17, podarstw, w których znajdują się dwa lub większa liczpoz. 127, z późn. zm.); ba stad niosek gatunku kura (Gallus gallus), może zastosować środki, o których mowa w ust. 1.6.4, również 7) ustawa z dnia 22 lipca 2006 r. o paszach (Dz. U. w stosunku do tych stad niosek gatunku kura (Gallus Nr 144, poz. 1045, z późn. zm.); gallus) w gospodarstwie, które nie są utrzymywane 8) ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeńw kurnikach: stwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136, 1) gwarantujących całkowite odizolowanie od po- poz. 914, z późn. zm.); mieszczeń, w których znajduje się drób zakażony; 9) ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych 2) w których czynności związane z utrzymywaniem u ludzi (Dz. U. Nr 234, poz. 1570, z późn. zm.); drobiu, w tym karmienie drobiu, odbywają się w sposób uniemożliwiający rozprzestrzenianie się 10) r ozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi pałeczek Salmonella. z dnia 28 kwietnia 2004 r. w sprawie zakresu i sposobu prowadzenia ewidencji leczenia zwierząt 1.6.7. Powiatowy lekarz weterynarii powiadamia nie- i dokumentacji lekarsko- weterynaryjnej (Dz. U. zwłocznie państwowego powiatowego inspektora sa- Nr 100, poz. 1022); nitarnego właściwego ze względu na miejsce prowadzenia działalności o uzyskaniu dodatniego wyniku 11) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi badań laboratoryjnych próbek pobranych w stadzie z dnia 16 września 2004 r. w sprawie szczegółokur niosek gatunku kura (Gallus gallus), w kierunku wych wymagań weterynaryjnych mających zastoserotypu pałeczek Salmonella objętego programem, sowanie do drobiu i jaj wylęgowych (Dz. U. Nr 219, zgodnie z art. 51 ust. 5 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca poz. 2225, z późn. zm.); 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu 12) r ozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 kwietnia chorób zakaźnych zwierząt. 2006 r. w sprawie współdziałania między organami Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Inspekcji 1.6.8. Zasady stosowania środków zwalczających Weterynaryjnej oraz Inspekcji Ochrony Środowidrobnoustroje, przeprowadzania szczepień oraz przyska w zakresie zwalczania chorób zakaźnych (Dz. U. znawania odstępstw od obowiązku szczepień są okreś- Nr 73, poz. 516); lone w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1177/2006 z dnia 1 sierpnia 2006 r. w sprawie wykonania rozpo- 13) rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 25 kwietnia rządzenia (WE) nr 2160/2003 Parlamentu Europejskie- 2006 r. w sprawie współpracy organów Inspekcji go i Rady w odniesieniu do wymogów dotyczących Weterynaryjnej, Państwowej Inspekcji Sanitarnej, stosowania szczególnych metod kontroli w ramach Państwowej Inspekcji Farmaceutycznej, Inspekcji krajowych programów na rzecz zwalczania salmonelli Handlowej, Inspekcji Transportu Drogowego, u drobiu (Dz. Urz. UE L 212 z 02.08.2006, str. 3). Zgod- Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolnonie z art. 3 ust. 3 tego rozporządzenia, począwszy od -Spożywczych oraz jednostek samorządu teryto- 2008 r. w Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadza się rialnego przy zwalczaniu chorób zakaźnych zwieszczepienia wszystkich stad kur niosek przeciwko Sal- rząt, w tym chorób odzwierzęcych (Dz. U. Nr 83, monella Enteritidis. poz. 575);

Nr 98 — 5734 — Poz. 566 14) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi kładów produkujących produkty pochodzenia z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie sposobu usta- zwierzęcego lub wprowadzających na rynek te lania i wysokości opłat za czynności wykonywane produkty oraz wykazów takich zakładów (Dz. U. przez Inspekcję Weterynaryjną, sposobu i miejsc Nr 187, poz. 1258); pobierania tych opłat oraz sposobu przekazywania informacji w tym zakresie Komisji Europejskiej 22) r ozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Dz. U. z 2007 r. Nr 2, poz. 15, z późn. zm.); z dnia 16 września 2010 r. w sprawie sposobu ustalania weterynaryjnego numeru identyfikacyj- 15) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nego (Dz. U. Nr 173, poz. 1178); z dnia 29 grudnia 2006 r. w sprawie wymagań weterynaryjnych przy produkcji produktów pocho- 23) r ozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi dzenia zwierzęcego przeznaczonych do sprzedaży z dnia 23 grudnia 2010 r. w sprawie krajowych bezpośredniej (Dz. U. z 2007 r. Nr 5, poz. 38); laboratoriów referencyjnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 8,

). 16) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 maja 2007 r. w sprawie wykazu laborato- 1.8. Pomoc finansowa udzielana przedsiębiorstwom riów upoważnionych do prowadzenia badań pasz spożywczym i paszowym w ramach programu oraz pasz leczniczych w ramach urzędowej kontroli (Dz. U. Nr 98, poz. 653, z późn. zm.); Pomoc finansowa jest przyznawana zgodnie z art. 49 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie 17) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych z dnia 16 października 2008 r. w sprawie sposobu zwierząt, z uwzględnieniem ust. 1.8.1. ustalania weterynaryjnego numeru identyfikacyjnego (Dz. U. Nr 193, poz. 1193); 1.8.1. W przypadku gdy jaja konsumpcyjne ze stada niosek gatunku kura (Gallus gallus) zakażonego Sal- 18) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi monella Enteritidis lub Salmonella Typhimurium są z dnia 17 października 2008 r. w sprawie sposobu przetwarzane, odszkodowanie zmniejsza się o kwoty prowadzenia dokumentacji obrotu detalicznego uzyskane ze sprzedaży tych jaj. produktami leczniczymi weterynaryjnymi i wzoru tej dokumentacji (Dz. U. Nr 200, poz. 1236); 2. Wymagania dotyczące przedsiębiorstw paszowych i żywnościowych objętych pro- 19) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi gramem z dnia 30 lipca 2009 r. w sprawie rzeczoznawców wyznaczonych przez powiatowego lekarza wetery- 2.1. Struktura produkcji stad niosek gatunku kura narii do przeprowadzenia szacowania (Dz. U. (Gallus gallus) na terytorium Rzeczypospolitej Nr 142, poz. 1161); Polskiej oraz produktów pozyskanych od tych 20) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi niosek z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków Według danych Inspekcji Weterynaryjnej, na teryzwierząt gospodarskich, dla których normy ochro- torium Rzeczypospolitej Polskiej na dzień 31 grudnia ny zostały określone w przepisach Unii Europej- 2009 r. nadzorowano 988 gospodarstw o obsadzie poskiej (Dz. U. Nr 56, poz. 344, z późn. zm.); wyżej 350 sztuk niosek gatunku kura (Gallus gallus), od których pozyskiwano jaja konsumpcyjne, 330 za- 21) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi kładów pakowania jaj konsumpcyjnych oraz 15 zakłaz dnia 28 września 2010 r. w sprawie rejestru za- dów przetwórstwa jaj. Tab. 1. Liczba gospodarstw utrzymujących nioski gatunku kura (Gallus gallus), liczba pakowalni jaj i zakładów przetwórstwa jaj w Rzeczypospolitej Polskiej

Nr 98 — 5735 — Poz. 566

2.2. S truktura produkcji pasz 9) mat odkażających przed wjazdem na teren gospodarstwa oraz przed wejściami do poszczególnych Produkcja pasz przemysłowych w Rzeczypospoli- kurników; tej Polskiej w 2008 r. wyniosła 7,40 mln ton ogółem, 10) o ddzielnej odzieży ochronnej dla osób wykonująco w porównaniu do 2007 r. stanowi spadek o 130 tys. cych czynności związane z utrzymywaniem drobiu ton. Natomiast w 2006 r. produkcja tych pasz wynosiw każdym kurniku; ła 5,56 mln ton. 11) p rowadzenia rejestrów wejść osób postronnych Produkcja pasz dla drobiu w 2008 r. wyniosła na teren gospodarstwa; 4,38 mln ton, co stanowi około 60% ogólnej produkcji pasz przemysłowych w Polsce. O popycie na pasze 12) o dkażania kół pojazdów wjeżdżających na teren decyduje przede wszystkim sytuacja na rynku drobiu. gospodarstwa; 13) r egularnego aktualizowania planu zabezpieczenia W strukturze produkowanych pasz dla drobiu gospodarstwa przed gryzoniami; 97—98% stanowią mieszanki pełnoporcjowe, ok. 1% mieszanki uzupełniające (koncentraty wysokobiałko- 14) p rowadzenia rejestru wykonywanego odkażania, we) i 1—1,5% premiksy. dezynsekcji i deratyzacji; 15) z atrudnienia do wykonywania czynności związa- 2.3. Wytyczne dotyczące dobrych praktyk w produknych z utrzymywaniem drobiu osób posiadających cji zwierzęcej lub inne wytyczne w zakresie bezaktualne badania na nosicielstwo pałeczek Salmopieczeństwa biologicznego nella. Na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są stoso- Hodowcy drobiu mają także dostęp do publikacji wane wytyczne opracowane przez Krajowe Centrum dotyczących zasad dobrej praktyki produkcyjnej (GMP) Doradztwa Rozwoju Rolnictwa i Obszarów Wiejskich oraz dobrej praktyki higienicznej (GHP). Oddział w Poznaniu w zakresie dostosowania gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej — 2.4. Nadzór weterynaryjny nad gospodarstwami produkcja drobiu i jaj. W zakresie środków profilaktyki weterynaryjnej podejmowanych na terytorium Rzeczypospolitej Pol- Zaleca się stosowanie następujących środków bioskiej podstawowe znaczenie ma ustawa z dnia 11 marasekuracji: ca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. Ustawa ta ustanawia 1) ogrodzenia gospodarstwa uniemożliwiającego nadzór organów administracji publicznej nad prowawstęp osobom postronnym oraz dostęp zwierzędzeniem działalności związanej z utrzymywaniem tom; drobiu, określa warunki zapewniające odpowiedni poziom bezpieczeństwa epizootycznego dla prowa- 2) zasady „cały kurnik pełny lub cały kurnik pusty”; dzenia tego rodzaju działalności oraz określa katalog 3) odpowiednich warunków utrzymania drobiu w od- środków nadzoru. Katalog ten obejmuje kompetencje organów administracji weterynaryjnej do wydawania niesieniu do temperatury, wilgotności, wymiany aktów administracyjnych (decyzji administracyjnych) powietrza i dostępu światła; oraz prowadzenia działań faktycznych o charakterze 4) prawidłowej obsady kurnika; materialno -technicznym. Podjęcie działalności nadzorowanej w zakresie 5) utrzymywania w 1 kurniku w obrębie 1 stada droprzewozu drobiu i obrotu nim, prowadzenia stacji biu w jednakowym wieku; kwarantanny albo zakładu drobiu jest dozwolone po 6) izolacji poszczególnych kurników przez stosowa- stwierdzeniu spełniania wymagań weterynaryjnych określonych dla danego rodzaju działalności, w dronie osobnej obsługi, żywienia i narzędzi; dze decyzji administracyjnej wydanej przez powiato- 7) zabezpieczenia paszy przed dostępem gryzoni wego lekarza weterynarii. Powiatowy lekarz weteryi dzikich ptaków; narii, po otrzymaniu wniosku zainteresowanego podmiotu, wszczyna w tym zakresie postępowanie admi- 8) pasz kruszonych w żywieniu drobiu; nistracyjne.

Nr 98 — 5736 — Poz. 566 Powiatowy lekarz weterynarii, wydając decyzję W przypadku stwierdzenia, że przy prowadzeniu o spełnieniu wymagań weterynaryjnych, nadaje wete- działalności nadzorowanej są naruszone wymagania rynaryjny numer identyfikacyjny podmiotowi lub po- weterynaryjne powiatowy lekarz weterynarii, zgodnie szczególnym obiektom budowlanym lub miejscom, z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochrow których ta działalność ma być prowadzona, lub oso- nie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźbom wykonującym określone czynności w ramach tej nych zwierząt może wydać jedną z następujących dedziałalności. cyzji administracyjnych: 1) n akazującą usunięcie uchybień w określonym ter- Działalność w zakresie pozyskiwania jaj konsumpminie; cyjnych podlega nadzorowi organów Inspekcji Weterynaryjnej oraz jest przez nie rejestrowana zgodnie 2) n akazującą wstrzymanie działalności do czasu z wymaganiami określonymi w ustawie z dnia 16 grud- usunięcia uchybień; nia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego 3) z akazującą umieszczania na rynku zwierząt lub oraz w przepisach wykonawczych do tej ustawy. handlu zwierzętami będącymi przedmiotem działalności albo zakazującą produkcji, umieszczania Podmioty prowadzące działalność nadzorowaną na rynku lub handlu określonymi produktami, wymają także obowiązek poinformować powiatowego twarzanymi przy prowadzeniu tej działalności. lekarza weterynarii o zaprzestaniu prowadzenia określonego rodzaju działalności nadzorowanej, a także Wybór decyzji administracyjnej pozostawiono o każdej zmianie stanu prawnego lub faktycznego uznaniu powiatowego lekarza weterynarii. Nie jest to związanego z prowadzeniem tej działalności, w zakre- jednak uznanie swobodne. Dokonując bowiem rozsie dotyczącym wymagań weterynaryjnych. Informa- strzygnięcia, organ Inspekcji Weterynaryjnej musi cja taka powinna zostać przekazana w formie pisem- mieć na względzie wynikające z naruszenia prawa wenej w terminie siedmiu dni od dnia zaistnienia takiego terynaryjnego zagrożenie dla zdrowia publicznego lub zdarzenia. zdrowia zwierząt. Podmioty prowadzące działalność podlegającą W przypadku niezastosowania się przez podmiot nadzorowi organów Inspekcji Weterynaryjnej są obo- do nakazów lub zakazów wynikających z decyzji admiwiązane zapewnić spełnienie następujących wyma- nistracyjnej wydanej na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy gań weterynaryjnych: lokalizacyjnych, zdrowotnych, z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt higienicznych, sanitarnych, organizacyjnych, technicz- oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, powiatonych lub technologicznych zabezpieczających przed wy lekarz weterynarii ma obowiązek wydania kolejnej zagrożeniem epizootycznym, epidemicznym lub za- decyzji administracyjnej, w której rozstrzyga o zakazie pewniających właściwą jakość produktów. prowadzenia dalszej działalności przez ten podmiot i skreśla go z rejestru. Decyzja taka nie jest wydawana W ramach nadzoru sprawowanego przez organy w stosunku do gospodarstw utrzymujących drób, Inspekcji Weterynaryjnej nad działalnością nadzoro- z wyjątkiem zakładów drobiu (art. 9 ust. 3 ww. ustawaną określoną w art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca wy). 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu Oznacza to, że brak dobrowolnego zastosowania chorób zakaźnych zwierząt pracownikom tej Inspekcji, się przez podmiot do pierwszego rozstrzygnięcia pojak również osobom wyznaczonym w jej imieniu do wiatowego lekarza weterynarii musi skutkować wydawykonywania określonych zadań, przysługuje prawo niem w sprawie kolejnej bardziej restrykcyjnej decyzji przeprowadzenia w każdym czasie kontroli w zakresie administracyjnej. spełnienia przez podmioty nadzorowane wymagań weterynaryjnych. 2.5. Wpis gospodarstw do rejestru Uprawnienia kontrolne, oprócz prawa wstępu na Zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. teren prowadzenia przez podmioty działalności nado ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zorowanej, obejmują, zgodnie z art. 19 ust. 3 ustawy zakaźnych zwierząt, powiatowy lekarz weterynarii proz dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej, wadzi rejestr podmiotów prowadzących działalność także prawo do nieodpłatnego pobierania próbek do nadzorowaną, o której mowa w ust. 2.4. badań oraz żądania pisemnych lub ustnych informacji w zakresie objętym przedmiotem kontroli, w tym żą- Wzór rejestru jest określony w przepisach wydadania okazywania i udostępniania dokumentów lub nych na podstawie art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 11 mardanych informatycznych związanych z tą kontrolą. ca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. Jeżeli w wyniku kontroli zostaną stwierdzone uchybienia w spełnieniu wymagań weterynaryjnych Ponadto działalność polegająca na utrzymywaniu przez podmioty nadzorowane, organom Inspekcji We- drobiu w celu pozyskiwania jaj konsumpcyjnych przeterynaryjnej przysługują kompetencje doprowadzenia znaczonych do wprowadzenia na rynek podlega wpiwadliwego stanu faktycznego do stanu nakazanego sowi do rejestracji na podstawie ustawy z dnia w przepisach prawa weterynaryjnego. Inspekcja We- 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęterynaryjna działa w tym zakresie, łącząc realizację cego. Rejestr prowadzi się zgodnie z rozporządzeniem funkcji kontrolnych z zadaniami i kompetencjami Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 września właściwymi dla innych organów administracji pub- 2010 r. w sprawie rejestru zakładów produkujących licznej, a w szczególności z uprawnieniami władczymi produkty pochodzenia zwierzęcego lub wprowadzajądającymi możliwość wydawania decyzji administra- cych na rynek te produkty oraz wykazów takich zakłacyjnych, w tym różnego rodzaju nakazów i zakazów. dów.

Nr 98 — 5737 — Poz. 566 Podmiotom prowadzącym taką działalność nadaje Szczegółowy zakres i sposób prowadzenia przez się weterynaryjny numer identyfikacyjny zgodnie lekarzy weterynarii dokumentacji lekarsko-weterynaz rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi ryjnej z wykonywanych czynności leczniczych i profiz dnia 16 września 2010 r. w sprawie sposobu ustala- laktycznych oraz stosowanych produktów leczniczych, nia weterynaryjnego numeru identyfikacyjnego. jak również zakres i sposób prowadzenia ewidencji leczenia zwierząt przez posiadacza zwierząt gospodar- 2.6. Prowadzenie dokumentacji w gospodarstwach skich, a także tryb dokonywania wpisów w tej ewidencji przez lekarzy weterynarii leczących zwierzęta został Zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) określony w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Roznr 589/2008 z dnia 23 czerwca 2008 r. ustanawiającym woju Wsi z dnia 28 kwietnia 2004 r. w sprawie zakresu szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rai sposobu prowadzenia ewidencji leczenia zwierząt dy (WE) nr 1234/2007 w sprawie norm handlowych i dokumentacji lekarsko-weterynaryjnej. Dokumentaw odniesieniu do jaj (Dz. Urz. UE L 163 z 24.06.2008, cję tę lekarz weterynarii oraz posiadacz zwierzęcia str. 6), producenci prowadzą dokumentację zawierająprzechowują przez 3 lata od dnia dokonania w niej cą: ostatniego wpisu. 1) informacje na temat metod chowu drobiu, okreś- Wzór dokumentacji obrotu detalicznego produktalając w odniesieniu do każdej stosowanej metody mi leczniczymi weterynaryjnymi został określony chowu: w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi a) datę umieszczenia niosek gatunku kura (Gallus z dnia 17 października 2008 r. w sprawie sposobu progallus) w kurniku, ich wiek w tym dniu oraz licz- wadzenia dokumentacji obrotu detalicznego produkbę, tami leczniczymi weterynaryjnymi i wzoru tej dokumentacji. b) datę uboju oraz liczbę poddanych ubojowi kur niosek gatunku kura (Gallus gallus), 2.7. Dokumenty, w które zaopatruje się drób c) dzienną produkcję jaj, W handlu, jak również przy przywozie, dokumenty d) liczbę lub masę jaj sprzedanych, lub dostarczosą wystawiane zgodnie z: nych w inny sposób każdego dnia, 1) rozporządzeniem Komisji (WE) nr 599/2004 z dnia e) nazwy i adresy kupujących; 30 marca 2004 r. dotyczącym przyjęcia zharmoni- 2) dla jaj klasy „A”, jeżeli na tych jajach lub ich opa- zowanego wzoru świadectwa i sprawozdania kowaniach jest podana informacja na temat spo- z kontroli związanych z wewnątrzwspólnotowym sobu żywienia kur niosek, producenci, zgodnie handlem zwierzętami i produktami pochodzenia z wymaganiami określonymi w części A III załącz- zwierzęcego (Dz. Urz. WE L 94 z 31.03.2004, str. 44; nika I do rozporządzenia (WE) nr 852/2004 Parla- Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, mentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia t. 43, str. 354); 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych 2) rozporządzeniem Komisji (WE) nr 798/2008 z dnia (Dz. Urz. UE L 139 z 30.04.2004, str. 1; Dz. Urz. UE 8 sierpnia 2008 r. ustanawiającym wykaz państw Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 34, str. 319), trzecich, terytoriów, stref lub grup, z których dopodają dla każdego sposobu żywienia informa- puszczalny jest przywóz do i tranzyt przez terytocję o: rium Wspólnoty drobiu i produktów drobiowych a) ilości oraz rodzaju dostarczonych pasz goto- oraz wymogów dotyczących świadectw weterynawych lub mieszanych na miejscu, ryjnych (Dz. Urz. UE L 226 z 23.08.2008, str. 1); b) dacie dostawy paszy. 3) ustawą z dnia 27 sierpnia 2003 r. o weterynaryjnej kontroli granicznej; Jeżeli w jednym gospodarstwie prowadzi się kilka 4) ustawą z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia różnych metod chowu drobiu, informacje określone zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwiew pkt 1 i 2 podaje się z podziałem dla każdego z kurnirząt; ków. 5) r ozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Zamiast prowadzenia dokumentacji dotyczącej Wsi z dnia 16 września 2004 r. w sprawie szczegósprzedaży i dostaw, hodowcy mogą, zgodnie z pkt 1 łowych wymagań weterynaryjnych mających zai 2, prowadzić dokumentację zawierającą faktury i spestosowanie do drobiu i jaj wylęgowych. cyfikacje wysyłkowe. Zgodnie z art. 18 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Producenci przechowują informacje wymienione Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia w pkt 1 i 2 co najmniej przez dwanaście miesięcy od 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania dnia, w którym zostały wpisane do tej dokumentacji. prawa żywnościowego, powołującego Europejski Zgodnie z art. 69 ust. 3 ustawy z dnia 6 września Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiają- 2001 r. — Prawo farmaceutyczne, jeżeli tkanki i pro- cego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności dukty pochodzące od zwierząt są przeznaczone do (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1, z późn. zm.; spożycia przez ludzi, to właściciele tych zwierząt lub Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, osoby odpowiedzialne za te zwierzęta są obowiązani str. 463), podmioty działające na rynku powinny zado posiadania dokumentacji w formie ewidencji naby- pewnić możliwość monitorowania żywności, pasz, cia, posiadania i stosowania produktów leczniczych zwierząt hodowlanych oraz wszelkich substancji przeweterynaryjnych oraz leczenia zwierząt prowadzonej znaczonych do dodania do żywności lub pasz. W tym zgodnie z ustawą z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie celu podmioty te powinny utworzyć systemy i procezdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych dury umożliwiające przekazanie takich informacji na zwierząt. żądanie właściwych władz.

Nr 98 — 5738 — Poz. 566 Zgodnie z art. 7 rozporządzenia (WE) nr 853/2004 zgodnie z instrukcją Głównego Lekarza Weterynarii Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia nr 3/99 dotyczącą zwalczania salmonelloz w stadach 2004 r. ustanawiającego szczególne przepisy dotyczą- towarowych kur, opracowaną na podstawie dyrektyce higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia wy Rady 92/117/EWG z dnia 17 grudnia 1992 r. dotyzwierzęcego, przesyłki produktów pochodzenia zwie- czącej środków ochrony przed określonymi chorobarzęcego zaopatruje się w świadectwa zdrowia lub inne mi odzwierzęcymi i odzwierzęcymi czynnikami chorodokumenty określone w prawodawstwie wspólnoto- botwórczymi u zwierząt i w produktach pochodzenia wym. zwierzęcego, w celu zapobieżenia zakażeniom i zatruciom przenoszonym przez żywność (Dz. Urz. WE L 62 Wysyłka drobiu i produktów pochodzących od te- z 15.03.1993, str. 38, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie go drobiu do państwa trzeciego odbywa się zgodnie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 14, str. 40). z wymaganiami uzgodnionymi z władzami danego państwa. W latach 2004 —2005 przeprowadzono na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z decyzją Ko- Dodatkowo dla każdej przesyłki zwierząt prze- misji 2004/665/WE z dnia 22 września 2004 r. dotycząmieszczanej na terytorium Unii Europejskiej, w tym cą badań podstawowych nad występowaniem bakterii podlegającej wywozowi do państwa trzeciego, wysta- Salmonella w stadach niosek gatunku Gallus gallus wia się w systemie TRACES świadectwo zdrowia dla (Dz. Urz. UE L 303 z 30.09.2004, str. 30), badania podzwierząt w handlu wewnątrzwspólnotowym. stawowe w kierunku określenia występowania pałeczek Salmonella w stadach niosek gatunku kura (Gal- 2.8. I nne środki podejmowane w celu zapewnienia lus gallus). Do badania pobrano próbki z 440 stad nioidentyfikacji drobiu sek. Na podstawie wyników tych badań przeprowadzonych we wszystkich państwach członkowskich Unii W celu zapewnienia identyfikacji drobiu prze- Europejskiej określono minimalny, roczny poziom remieszczanego na terytorium Unii Europejskiej wysta- dukcji liczby stad z dodatnim wynikiem badań. wia się w systemie TRACES świadectwo zdrowia dla zwierząt w handlu wewnątrzwspólnotowym zawiera- Zgodnie z raportem opublikowanym przez Eurojące szczegółowe dane dotyczące przesyłki tego dro- pejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA), pabiu, w szczególności miejsce jego pochodzenia i prze- łeczki Salmonella spp. na terytorium Rzeczypospolitej znaczenia. Polskiej stwierdzono w 76,2% badanych stad niosek. Odsetek stad zakażonych Salmonella Enteritidis i Sal- W przypadku przesyłek przeznaczonych do państw monella Typhimurium wyniósł odpowiednio 54,6% trzecich dane dotyczące przesyłki są również wprowa- i 2,1%. dzane do systemu TRACES. W systemie odnotowy- Należy zauważyć, że w 2008 r., stanowiącym pierwwana jest również kontrola dobrostanu na granicy. szy rok realizacji „Krajowego programu zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach niosek Przy przywozie dla każdej przesyłki drobiu jest wygatunku kura (Gallus gallus)”, z 1533 stad kur niosek stawiany dokument CVED zgodny z rozporządzeniem zbadanych w ramach programu, w próbkach pobra- Komisji (WE) nr 282/2004 z dnia 18 lutego 2004 r. nych przez powiatowego lekarza weterynarii serotyp wprowadzającym dokument zgłoszenia i kontroli we- Salmonella Enteritidis lub Salmonella Typhimurium terynaryjnych dotyczących zwierząt wwożonych do stwierdzono w 140 stadach, co stanowi 9,13% wszyst- Wspólnoty pochodzących z krajów trzecich (Dz. Urz. kich stad. UE L 49 z 19.02.2004, str. 11; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 11, t. 49, str. 222), którego orygi- W 2009 r. zostało przebadanych 1948 stad kur nionał jest przekazywany wraz z przesyłką drobiu do sek. Przy czym Salmonella Enteritidis i Salmonella miejsca przeznaczenia. Elektroniczna wersja doku- Typhimurium została stwierdzona w 82 stadach, co mentu CVED jest wprowadzana do systemu TRACES. stanowi 4,21% stad zakażonych. Według „Meldunków o zachorowaniach na choro- CZĘŚĆ B by zakaźne i zatruciach w Polsce w 2008 r.” opracowywanych przez Zakład Epidemiologii Narodowego 1. Identyfikacja programu Instytutu Zdrowia Publicznego Państwowego Zakładu Państwo członkowskie: Rzeczpospolita Polska Higieny w Warszawie, w 2008 r. w Rzeczypospolitej Polskiej zarejestrowano 9478 zatruć pokarmowych Choroba: zakażenie niosek gatunku kura (Gallus wywoływanych przez pałeczki Salmonella, co stanowi gallus) odzwierzęcą Salmonella spp. ok. 65% zatruć pokarmowych wywoływanych przez bakterie. W porównaniu z ubiegłymi latami można za- Populacja zwierząt objęta programem: stada kur obserwować stały spadek liczby zakażeń jelitowych niosek wywoływanych przez pałeczki Salmonella — w 2007 r. Rok wdrożenia: 2011 zarejestrowano 11 566, w 2006 r. — 13 214, a w 2005 r. — 15 821 przypadków zatruć pokarmowych wywoła- 2. Dane historyczne dotyczące rozwoju epi- nych przez Salmonella. demiologicznego choroby Do zakażeń u ludzi najczęściej dochodzi przez spo- W Rzeczypospolitej Polskiej stada towarowe nio- żywanie skażonej żywności, tj. mięsa i przetworów sek gatunku kura (Gallus gallus) monitorowano w kie- mięsnych — głównie drobiowych, oraz jaj i produkrunku zakażeń pałeczkami Salmonella od lipca 1999 r., tów jajecznych.

Nr 98 — 5739 — Poz. 566 Według danych Zakładu Bakteriologii Narodowe- nella stad niosek gatunku kura (Gallus gallus) określogo Instytutu Zdrowia Publicznego Państwowego Za- no na podstawie wyników badań podstawowych, wykładu Higieny w Warszawie z 2007 r., serotypy pałe- konanych zgodnie z art. 1 ust. 1 decyzji Komisji czek Salmonella najczęściej wykrywane u ludzi 2004/665/WE z dnia 22 września 2004 r. dotyczącej baw Rzeczypospolitej Polskiej to: dań podstawowych nad występowaniem bakterii Salmonella w stadach niosek gatunku Gallus gallus 1) Salmonella Enteritidis (D) — 77,6%; (Dz. Urz. UE L 303 z 30.09.2004, str. 30). 2) Salmonella Typhimurium (B) — 8,53%. 4. Środki przewidziane programem 3. Opis programu 4.1. Podsumowanie środków przewidzianych progra- Zgodnie z art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 2160/2003 mem zadaniem krajowego programu zwalczania choroby odzwierzęcej i odzwierzęcego czynnika chorobotwór- Okres trwania programu: rok 2011 czego jest osiągnięcie wyznaczonego celu wspólnoto- T Kontrola/Zwalczanie wego. T Badania Cel wspólnotowy został określony w art. 1 rozpo- T Ubój drobiu z dodatnim wynikiem badań rządzenia nr 1168/2006. Rozporządzenie to wyznaczyło cel wspólnotowy w odniesieniu do następujących T Zabicie drobiu z dodatnim wynikiem badań serotypów pałeczek Salmonella: T Ubój lub zabicie drobiu ze stad epidemiologicznie 1) Salmonella Enteritidis; powiązanych ze stadem zakażonym (rozszerzony ubój lub zabicie) 2) Salmonella Typhimurium. T Usuwanie produktów pochodzenia zwierzęcego W art. 1 ust. 1 rozporządzenia nr 1168/2006 okreś- T Unieszkodliwianie lub obróbka paszy lono roczną minimalną wartość procentową ograniczenia liczby stad dorosłych kur niosek zakażonych 4.2. Władza centralna odpowiedzialna za nadzór nad pałeczkami Salmonella objętymi programem. realizacją programu i koordynację jego realizacji W pierwszym roku realizacji programu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, celem programu było Zgodnie z art. 57 ust. 8 ustawy z dnia 11 marca zmniejszenie liczby stad dorosłych niosek gatunku 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu kura (Gallus gallus) z wynikiem dodatnim co najmniej chorób zakaźnych zwierząt, Główny Lekarz Weterynao 40%, a w następnych latach odpowiednio o wartość rii nadzoruje realizację programu oraz informuje Koprocentową określoną w art. 1 ust. 1 lit. a rozporząmisję Europejską o postępach w jego realizacji. dzenia nr 1168/2006, albo gdy docelowo odsetek stad z dodatnim wynikiem badań zostanie zredukowany do Głównemu Lekarzowi Weterynarii podlegają 2% lub poniżej tej wartości. wojewódzcy lekarze weterynarii oraz powiatowi lekarze weterynarii, którzy nadzorują prawidłowe pobiera- Na potrzeby realizacji programu przyjmuje się, że nie próbek z inicjatywy hodowcy oraz kontrolują dostadem zakażonym w odniesieniu do celu wspólnotokumentację prowadzoną przez hodowcę. wego jest stado dorosłe, w którym w wyniku badania próbek pobranych przez powiatowego lekarza wetery- Badania laboratoryjne próbek pobieranych przez narii, zgodnie z ust. 2.2 oraz ust. 3.1 załącznika do roz- powiatowego lekarza weterynarii są wykonywane porządzenia nr 1168/2006, wykryto w jednej lub więcej przez laboratoria, o których mowa w art. 25 ustawy próbek Salmonella Enteritidis lub Salmonella Typhi- z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej, murium (inne niż szczepy szczepionkowe) lub w któ- wyznaczone przez Głównego Lekarza Weterynarii. rym, w wyżej wymienionych próbkach, stwierdzono efekt hamujący wzrost bakterii. Krajowe Laboratorium Referencyjne w zakresie badań laboratoryjnych objętych programem jest okreś- Zgodnie z załącznikiem nr 3 do ustawy z dnia lone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz Wsi z dnia 23 grudnia 2010 r. w sprawie krajowych zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, określone sal- laboratoriów referencyjnych. monellozy drobiu, w tym wywołane przez Salmonella Enteritidis i Salmonella Typhimurium, są zaliczane do 4.3. Obszary geograficzne i administracyjne, na któchorób zakaźnych zwierząt podlegających obowiązko- rych będzie realizowany program wi rejestracji. Opracowany i uzgodniony przez Głównego Lekarza Weterynarii, w trybie art. 57 ust. 6 ww. Program będzie realizowany na terytorium ustawy, „Krajowy program zwalczania niektórych Rzeczypospolitej Polskiej. serotypów Salmonella w stadach niosek gatunku kura (Gallus gallus)”, zatwierdza Komisja Europejska. Rada 4.4. Środki wdrożone w ramach programu Ministrów wprowadza, w drodze rozporządzenia, zatwierdzony przez Komisję Europejską program, które- 4.4.1. Środki i prawodawstwo w zakresie go realizację nadzoruje Główny Lekarz Weterynarii. wpisu gospodarstw do rejestru Program będzie realizowany na terytorium Rzeczy- Zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. pospolitej Polskiej. Środki budżetowe będą przezna- o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób czone na finansowanie badań kontrolnych oraz od- zakaźnych zwierząt, powiatowy lekarz weterynarii proszkodowania za likwidowane stada i jaja konsump- wadzi rejestr podmiotów prowadzących działalność cyjne. Wyjściowy poziom zakażeń pałeczkami Salmo- nadzorowaną.

Nr 98 — 5740 — Poz. 566 Wzór rejestru jest określony w przepisach wyda- 7) sposobu i zakresu prowadzenia dokumentacji oraz nych na podstawie art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 11 mar- okresu jej przechowywania; ca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu 8) środków transportu i warunków transportu zwiechorób zakaźnych zwierząt. rząt lub niejadalnych produktów pochodzenia Podmioty prowadzące działalność podlegającą zwierzęcego, będących przedmiotem działalności nadzorowi organów Inspekcji Weterynaryjnej są obo- nadzorowanej lub wykorzystywanych do jej prowiązane do spełnienia wymagań weterynaryjnych wadzenia. z zakresu lokalizacji prowadzonej działalności, jak również przyjętych rozwiązań technicznych, technologicz- 4.4.3. Środki i prawodawstwo w zakresie nych, organizacyjnych i sanitarnych. Wymagania te powiadomienia o chorobie w sposób szczegółowy są określone w rozporządzeniach wydanych przez ministra właściwego do spraw Zostały szczegółowo opisane w części A w ust. 1.6 rolnictwa na podstawie ww. ustawy. i 1.7. 4.4.2. Środki i prawodawstwo w zakresie 4.4.4. Sposób przeprowadzania kontroli identyfikacji drobiu i środki podejmowane w przypadku uzyskania dodatniego wyniku badania Zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób Zostały szczegółowo określone w części A zakaźnych zwierząt, powiatowy lekarz weterynarii prow ust. 1.6. wadzi rejestr podmiotów prowadzących działalność nadzorowaną. 4.4.5. Środki i prawodawstwo w zakresie kon- Powiatowy lekarz weterynarii przekazuje, za po- troli choroby: średnictwem wojewódzkiego lekarza weterynarii, 1) ustawa z dnia 4 września 1997 r. o działach admi- Głównemu Lekarzowi Weterynarii dane zawarte w renistracji rządowej; jestrze, a także informacje o każdej zmianie stanu faktycznego lub prawnego ujawnionego w tym rejestrze. 2) ustawa z dnia 6 września 2001 r. — Prawo farmaceutyczne; Ponadto, powiatowy lekarz weterynarii rejestruje podmioty prowadzące produkcję podstawową. Obo- 3) ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Wetewiązek ten wynika z rozporządzenia (WE) nr 852/2004 rynaryjnej; Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 4) ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych oraz z ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach po- zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwiechodzenia zwierzęcego. rząt; Podmioty prowadzące działalność podlegającą 5) ustawa z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach ponadzorowi organów Inspekcji Weterynaryjnej są obo- chodzenia zwierzęcego; wiązane do spełnienia wymagań weterynaryjnych 6) u stawa z dnia 22 lipca 2006 r. o paszach; z zakresu lokalizacji prowadzonej działalności, jak również przyjętych rozwiązań technicznych, technologicz- 7) u stawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu nych, organizacyjnych i sanitarnych. Wymagania te oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych w sposób szczegółowy są określone w rozporządze- u ludzi; niach wydanych przez ministra właściwego do spraw 8) r ozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi rolnictwa i obejmują, między innymi, informacje w zaz dnia 16 września 2004 r. w sprawie szczegółokresie: wych wymagań weterynaryjnych mających zasto- 1) stanu zdrowia zwierząt będących przedmiotem sowanie do drobiu i jaj wylęgowych; działalności nadzorowanej; 9) r ozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi 2) lokalizacji i wyposażenia gospodarstw oraz miejsc z dnia 23 grudnia 2010 r. w sprawie krajowych gromadzenia zwierząt, jak również innych miejsc laboratoriów referencyjnych; utrzymywania zwierząt; 10) rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 kwietnia 3) pochodzenia zwierząt będących przedmiotem 2006 r. w sprawie współdziałania między organadziałalności nadzorowanej, w tym sposobu pro- mi Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Inspekcji Wewadzenia rejestrów tych zwierząt; terynaryjnej oraz Inspekcji Ochrony Środowiska 4) kwalifikacji osób wykonujących określone czynno- w zakresie zwalczania chorób zakaźnych; ści w ramach prowadzonej działalności nadzoro- 11) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wanej oraz zakresu tych czynności; z dnia 17 maja 2007 r. w sprawie wykazu laborato- 5) sposobu postępowania z niejadalnymi produkta- riów upoważnionych do prowadzenia badań pasz mi pochodzenia zwierzęcego wytwarzanymi w ra- oraz pasz leczniczych w ramach urzędowej kontromach prowadzonej działalności nadzorowanej; li; 6) świadectw zdrowia lub innych dokumentów, 12) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w które zaopatruje się zwierzęta będące przedmio- z dnia 17 października 2008 r. w sprawie sposobu tem działalności nadzorowanej lub niejadalne pro- prowadzenia dokumentacji obrotu detalicznego dukty pochodzenia zwierzęcego wytwarzane przy produktami leczniczymi weterynaryjnymi i wzoru prowadzeniu tej działalności; tej dokumentacji;

Nr 98 — 5741 — Poz. 566 13) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Dodatkowe informacje, w zakresie bezpieczeństwa z dnia 30 lipca 2009 r. w sprawie rzeczoznawców biologicznego są także udostępnione na stronie interwyznaczonych przez powiatowego lekarza wetery- netowej Głównego Inspektoratu Weterynarii. narii do przeprowadzenia szacowania; 5. Ogólny opis kosztów i korzyści realizacji 14) rozporządzenie (WE) nr 2160/2003 Parlamentu Eu- programu ropejskiego i Rady z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie zwalczania salmonelli i innych określo- Główną korzyścią z realizacji programu dla właścinych odzwierzęcych czynników chorobotwórczych cieli stad niosek gatunku kura (Gallus gallus) oraz przenoszonych przez żywność; podmiotów zajmujących się obrotem drobiu oraz jajami konsumpcyjnymi będzie możliwość prowadzenia 15) rozporządzenie Komisji (WE) nr 1168/2006 z dnia swobodnego handlu oraz eksportu drobiu i jaj kon- 31 lipca 2006 r. w sprawie wykonania rozporządze- sumpcyjnych do państw trzecich. nia (WE) nr 2160/2003 w odniesieniu do wspólnotowego celu ograniczenia częstości występowania Zgodnie z częścią D załącznika II do rozporządzeniektórych serotypów salmonelli w stadach kur nia nr 2160/2003, jaja nie mogą być przeznaczone do niosek gatunku Gallus gallus oraz zmieniające roz- konsumpcji, jeśli nie pochodzą ze stada niosek objęteporządzenie (WE) nr 1003/2005; go programem lub objętego ograniczeniami nałożonymi między innymi w związku z realizacją programu. 16) rozporządzenie Komisji (WE) nr 1177/2006 z dnia Zgodnie z rozporządzeniem Komisji nr 1237/2007 1 sierpnia 2006 r. w sprawie wykonania rozporząz dnia 23 października 2007 r. zmieniającym rozporządzenia (WE) nr 2160/2003 Parlamentu Europejskiedzenie (WE) nr 2160/2003 Parlamentu Europejskiego go i Rady w odniesieniu do wymogów dotycząi Rady oraz decyzję 2006/696/WE w odniesieniu do cych stosowania szczególnych metod kontroli wprowadzania na rynek jaj pochodzących ze stad kur w ramach krajowych programów zwalczania Salniosek zakażonych salmonellą (Dz. Urz. UE L 280 monella u drobiu. z 24.10.2007, str. 5) restrykcje w stosunku do stad nieobjętych programem lub zakażonych zaczęły obowią- 4.4.6. Środki i prawodawstwo w zakresie odzywać od początku 2009 r. Osiągnięcie celu, czyli ograszkodowania za drób poddany ubojowi niczenie liczby zakażonych stad, zwiększy konkurenlub zabity cyjność polskich jaj konsumpcyjnych na rynku unijnym, jak również na rynkach państw trzecich. Art. 49 i 57c ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaź- Ponadto należy podkreślić, że salmonelloza jest nych zwierząt. najczęściej notowaną chorobą odzwierzęcą (w Rzeczypospolitej Polskiej w 2006 r. zanotowano 13 365 przy- 4.4.7. Środki i prawodawstwo w zakresie bez- padków salmonelloz u ludzi), a mięso drobiowe oraz pieczeństwa biologicznego obowiązu- jaja konsumpcyjne są głównym źródłem zachorowań jącego w gospodarstwach u ludzi. Stąd też realizacja programu ograniczy liczbę zakażeń u ludzi, a w związku z tym zredukuje koszty le- Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi czenia tych chorób. z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposo- Szacowane koszty realizacji programu zwalczania bu postępowania przy utrzymywaniu zwierząt gosponiektórych serotypów Salmonella w stadach niosek darskich, dla których normy ochrony zostały określogatunku kura (Gallus gallus) w roku 2011 wyniosą ne w przepisach Unii Europejskiej. 6 337 045,20 zł. Zaleca się stosowanie w gospodarstwie drobiu Są to szacunkowe koszty, które zostały dostosośrodków bioasekuracji. Są one także określone w za- wane do wielkości wydatków przewidzianych na zwalsadach dobrej praktyki produkcyjnej (GMP) oraz do- czanie chorób zakaźnych zwierząt w ustawie budżetobrej praktyki higienicznej (GHP). wej na rok 2011.

Nr 98 — 5742 — Poz. 566

Nr 98 — 5743 — Poz. 566

Nr 98 — 5744 — Poz. 566

Nr 98 — 5745 — Poz. 566

Nr 98 — 5746 — Poz. 566

Nr 98 — 5747 — Poz. 566

Nr 98 — 5748 — Poz. 566

Nr 98 — 5749 — Poz. 566