Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 10 listopada 2006 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urządzenia zakładu opieki zdrowotnej

1567 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA SPRAW WEWN¢TRZNYCH I ADMINISTRACJI1) z dnia 10 listopada 2006 r. w sprawie terminów kierowania poborowych do s∏u˝by w formacjach uzbrojonych niewchodzàcych w sk∏ad Si∏ Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz zwalniania z tej s∏u˝by w 2007 r.

1568 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA1) z dnia 10 listopada 2006 r. w sprawie wymagaƒ, jakim powinny odpowiadaç pod wzgl´dem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urzàdzenia zak∏adu opieki zdrowotnej

Rozdzia∏ 1 § 5. Pomieszczenia i urzàdzenia centrum krwiodawstwa i krwiolecznictwa pod wzgl´dem fachowym Przepisy ogólne i sanitarnym powinny odpowiadaç ponadto wymaganiom szczegó∏owym okreÊlonym wza∏àczniku nr 4 do § 1. Pomieszczenia i urzàdzenia zak∏adu opieki rozporzàdzenia. zdrowotnej powinny odpowiadaç pod wzgl´dem fachowym i sanitarnym, odpowiednio do rodzaju za- § 6. Pomieszczenia i urzàdzenia ˝∏obka pod wzgl´- k∏adu opieki zdrowotnej, wymaganiom okreÊlonym dem fachowym i sanitarnym powinny odpowiadaç w rozdzia∏ach 2—6. ponadto wymaganiom szczegó∏owym okreÊlonym w za∏àczniku nr 5 do rozporzàdzenia. § 2. 1. Pomieszczenia i urzàdzenia szpitala pod wzgl´dem fachowym isanitarnym powinny odpowia- § 7. Pomieszczenia i urzàdzenia pracowni badaƒ daç ponadto wymaganiom szczegó∏owym okreÊlo- endoskopowych pod wzgl´dem fachowym i sanitarnym w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia. nym powinny odpowiadaç ponadto wymaganiom szczegó∏owym okreÊlonym w za∏àczniku nr 6 do roz- 2. Przepis ust. 1 stosuje si´ odpowiednio do in- porzàdzenia. nych ni˝ szpital zak∏adów opieki zdrowotnej przeznaczonych dla osób, których stan zdrowia wymaga § 8. Pomieszczenia i urzàdzenia pracowni zak∏adu udzielania ca∏odobowych Êwiadczeƒ zdrowotnych. patomorfologii pod wzgl´dem fachowym powinny odpowiadaç ponadto wymaganiom szczegó∏owym § 3. 1. Pomieszczenia i urzàdzenia przychodni pod okreÊlonym w za∏àczniku nr 7 do rozporzàdzenia. wzgl´dem fachowym isanitarnym powinny odpowiadaç ponadto wymaganiom szczegó∏owym okreÊlo- § 9. Pomieszczenia i urzàdzenia pracowni zespo∏u nym w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. rehabilitacji pod wzgl´dem fachowym i sanitarnym powinny odpowiadaç ponadto wymaganiom szczegó- 2. Przepis ust. 1 stosuje si´ odpowiednio do zak∏a- ∏owym okreÊlonym w za∏àczniku nr 8 do rozporzàdzedów opieki zdrowotnej innych ni˝ przychodnia, je˝eli nia. majà udzielaç lub udzielajà Êwiadczeƒ zdrowotnych obejmujàcych co najmniej badanie i porad´ lekar- § 10. Wzak∏adzie opieki zdrowotnej nale˝y zapewskà. niç pomieszczenie socjalne oraz dost´p do pomieszczenia higieniczno-sanitarnego dla cz∏onków zespo∏u 3. Do gabinetu profilaktyki zdrowotnej i pomocy ratownictwa medycznego. przedlekarskiej wszkole, dzia∏ajàcego wstrukturze za- § 11. U˝yte wrozporzàdzeniu okreÊlenia oznaczajà: k∏adu opieki zdrowotnej, stosuje si´ wy∏àcznie wymagania szczegó∏owe okreÊlone w § 34, § 36 ust. 1, § 37 1) zak∏ad opieki zdrowotnej zamkni´tej — szpital lub ust. 1, § 39, § 45 i § 47 oraz w za∏àczniku nr 2 do rozinny zak∏ad opieki zdrowotnej przeznaczony dla porzàdzenia w ust. 5 pkt 1. osób, których stan zdrowia wymaga udzielania ca- ∏odobowych Êwiadczeƒ zdrowotnych; 4. Do gabinetu dentystycznego w szkole, wykonujàcego Êwiadczenia zdrowotne, dzia∏ajàcego w struk- 2) przychodnia — zak∏ad opieki zdrowotnej otwartej turze zak∏adu opieki zdrowotnej, stosuje si´ wy∏àcznie (ambulatoryjnej) prowadzàcy dzia∏alnoÊç diagnowymagania szczegó∏owe okreÊlone w § 14, § 34, § 36 stycznà ileczniczà zarówno wzak∏adzie, jak ipoza ust. 1 i 2, § 37 ust. 1 i 3, § 39, § 45 ust. 1 i § 47 oraz nim; w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia w ust. 5 i 8. 3) oddzia∏ ∏ó˝kowy — komórk´ organizacyjnà grupu- 5. Do zak∏adu lecznictwa odwykowego, z wy∏àcze- jàcà chorych obj´tych opiekà jednej ze specjalnoniem oddzia∏u leczenia alkoholowych zespo∏ów absty- Êci medycznych lub tym samym stopniem nat´˝enencyjnych oraz zak∏adu opieki zdrowotnej realizujà- nia opieki lekarskiej i piel´gniarskiej; cego wy∏àcznie zadania okreÊlone w ustawie z dnia 4) oddzia∏ przyj´ç i pomocy doraênej — zespó∏ po- 29lipca 2005 r. o przeciwdzia∏aniu narkomanii (Dz. U. mieszczeƒ, w którym: Nr 179, poz. 1485 oraz z2006 r. Nr 66, poz.469 iNr 120

), nie stosuje si´ wymagaƒ szczegó∏owych a) udziela si´ doraênej pomocy ambulatoryjnej, okreÊlonych w § 19, § 21—23, § 33—35, § 51 ust. 2 b) wykonuje si´ doraêne zabiegi, i§52. c) przyjmuje si´ do szpitala; § 4. Pomieszczenia i urzàdzenia zespo∏u opieki dziennej i zespo∏u chirurgii jednego dnia pod wzgl´- 5) odcinek piel´gnacyjny — podstawowà jednostk´ dem fachowym i sanitarnym powinny odpowiadaç funkcjonalnà i organizacyjnà oddzia∏u lub pododponadto wymaganiom szczegó∏owym okreÊlonym dzia∏u dzia∏ajàcà wed∏ug kryterium p∏ci, wieku lub w za∏àczniku nr 3 do rozporzàdzenia. wymagaƒ epidemiologicznych, obs∏ugiwanà

przez jeden zespó∏ piel´gniarski; w szczególnych zastosowanie czynników fizycznych lub chemiczprzypadkach odcinek piel´gnacyjny mo˝e byç or- nych; ganizowany w zale˝noÊci od innych wymagaƒ 13) dezynfekcja — proces, w wyniku którego zostajà specjalnych, takich jak progresja w post´powaniu zniszczone formy wegetatywne drobnoustrojów leczniczym bez uwzgl´dnienia czynnika p∏ci, wieku za pomocà metod fizycznych, chemicznych lub lub specjalnoÊci medycznej; biologicznych; 6) dzia∏ — jednostk´ organizacyjnà szpitala dzia∏ajàcà 14) modularna szerokoÊç pokoju ∏ó˝kowego — szerowed∏ug specyfiki prowadzonej dzia∏alnoÊci; w zakoÊç pomieszczenia umo˝liwiajàca optymalne le˝noÊci od tej specyfiki wyró˝nia si´ nast´pujàce ustawienie w nim ∏ó˝ek, przyj´ta jako modu∏ progrupy dzia∏ów: jektowy; a) diagnostyczne lub zabiegowe, w szczególnoÊci 15) w´ze∏ komunikacji pionowej — klatk´ schodowà medyczne laboratorium diagnostyczne, zak∏ad wraz z co najmniej jednym dêwigiem osobowym, diagnostyki obrazowej, pracownia badaƒ endodost´pnym ze wspólnego holu; skopowych, zespó∏ operacyjny, 16) Êluza umywalkowo-fartuchowa — pomieszczenie b) zaopatrzenia medycznego, spe∏niajàce wymagania okreÊlone w § 25; c) administracyjno-socjalne, w szczególnoÊci ad- 17) kabina higieny osobistej — wyodr´bnione poministracyjny, statystyki i informacji medycznej mieszczenie wyposa˝one w bidet, misk´ ust´pooraz socjalny, wà i umywalk´; d) gospodarcze, wszczególnoÊci kuchnia ipralnia, 18) gabinet diagnostyczno-zabiegowy — pomieszczenie s∏u˝àce do wykonywania zabiegów diagnoe) techniczne, wszczególnoÊci kot∏ownia icentralstycznych lub terapeutycznych o powierzchni co na dezynfektornia — stacja przygotowania ∏ónajmniej 15,0 m2; ˝ek; 19) gabinet lekarski — pomieszczenie przeznaczone 7) brudownik — pomieszczenie w zak∏adzie opieki do badania lekarskiego pacjenta; zdrowotnej s∏u˝àce do opró˝niania, dezynfekowania, przechowywania kaczek i basenów lub nisz- 20) gabinet przygotowawczo-zabiegowy — pomieszczenia tego rodzaju pojemników jednorazowego czenie s∏u˝àce do przygotowania dziecka do badau˝ytku oraz sk∏adowania brudnej bielizny, wypo- nia lekarskiego oraz przeznaczone do wykonywania sa˝one w myjni´-dezynfektor oraz w wentylacj´ zabiegów diagnostycznych lub terapeutycznych. mechanicznà wyciàgowà; Rozdzia∏ 2 8) pomieszczenie porzàdkowe — pomieszczenie s∏u- ˝àce do przechowywania Êrodków czystoÊci oraz Wymagania ogólnoprzestrzenne preparatów myjàco-dezynfekcyjnych, atak˝e przygotowywania roztworów roboczych oraz mycia § 12. 1. Zak∏ad opieki zdrowotnej powinien stanoi dezynfekcji sprz´tu stosowanego do utrzymywa- wiç samodzielny budynek lub zespó∏ budynków. nia czystoÊci, awprzychodniach liczàcych nie wi´- cej ni˝ 6 gabinetów badaƒ lekarskich, s∏u˝àce rów- 2. Dopuszcza si´ lokalizowanie zak∏adu opieki nie˝ do zbierania brudnej bielizny i odpadów, wy- zdrowotnej w budynku o innym przeznaczeniu, pod posa˝one w zlew i armatur´; warunkiem: 9) izolatka — zespó∏ pomieszczeƒ w zak∏adzie opieki 1) ca∏kowitej izolacji zak∏adu opieki zdrowotnej zazdrowotnej zamkni´tej przeznaczonych dla pobytu mkni´tej od innych u˝ytkowników budynku; pacjenta, spe∏niajàcy wymagania okreÊlone w§24; 2) ca∏kowitej izolacji przychodni od u˝ytkowników 10) Êluza szatniowa — zespó∏ pomieszczeƒ wzak∏adzie w budynku mieszkalnym; opieki zdrowotnej zamkni´tej, spe∏niajàcy wyma- 3) ca∏kowitej izolacji przychodni od u˝ytkowników gania okreÊlone w § 26; wbudynkach u˝ytecznoÊci publicznej izamieszkania 11) poczekalnia pacjentów — pomieszczenie organizo- zbiorowego i innych, z wy∏àczeniem w´z∏ów komuwane przed gabinetami, w których przeprowadza- nikacji pionowej i poziomej w tym budynku wspólne sà badania lub zabiegi; nych dla wszystkich u˝ytkowników, nieb´dàcych komunikacjà wewn´trznà zak∏adu opieki zdrowotnej. 12) sterylizacja — proces, w wyniku którego zostajà zniszczone wszystkie chorobotwórcze czynniki 3. Pomieszczenia zak∏adu opieki zdrowotnej przebiologiczne oraz ich formy przetrwalnikowe przez znaczone na pobyt ludzi, w szczególnoÊci pokoje cho-

rych, nie powinny znajdowaç si´ poni˝ej poziomu te- 2) punkt informacyjny lub informacyjno-rejestracyjrenu urzàdzonego przy budynku. ny; 3) miejsce na wózki dzieci´ce lub inwalidzkie. 4. Dopuszcza si´ lokalizowanie poni˝ej poziomu terenu urzàdzonego przy budynku pomieszczeƒ o cha- 2. Zg∏ównego holu wejÊciowego powinien byç zarakterze gospodarczym, technicznym, zaopatrzenia pewniony dost´p do ust´pów. medycznego, diagnostycznym (w szczególnoÊci pomieszczeƒ: administracyjnych, socjalnych, laborato- 3. Pomieszczenia lub miejsca, o których mowa rium medycznego, rtg, usg, rezonansu magnetycznew ust. 1 i 2, powinny byç zlokalizowane w sposób go, medycyny nuklearnej, tomografii komputerowej, umo˝liwiajàcy swobodny dost´p dla osób niepe∏norehabilitacji), pod warunkiem uzyskania zgody paƒsprawnych, w tym poruszajàcych si´ na wózkach instwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego. walidzkich. § 13. Zespo∏y pomieszczeƒ stanowiàcych dzia∏y § 18. Pokoje ∏ó˝kowe mogà byç przeznaczone dla lub oddzia∏y ∏ó˝kowe szpitala, z wyjàtkiem dzia∏u administracyjno-socjalnego, nie mogà byç przechodnie. pobytu sta∏ego nie wi´cej ni˝ 5 pacjentów. § 14. Kszta∏t i powierzchnia pomieszczenia powin- § 19. Powierzchnia pokoi ∏ó˝kowych w zale˝noÊci ny umo˝liwiaç prawid∏owe rozmieszczenie, zainstalo- od oddzia∏u powinna wynosiç: wanie i u˝ytkowanie urzàdzeƒ, aparatury i sprz´tu, 1) w przypadku oddzia∏u o zunifikowanym uk∏adzie stanowiàcych jego niezb´dne funkcjonalne wyposa˝eprzestrzennym, w tym pododdzia∏ów dla dzieci nie. starszych: a) pokoju 1-∏ó˝kowego — co najmniej 12,0 m2, § 15. 1. Pod∏ogi pomieszczeƒ, w tym równie˝ ciàgów komunikacyjnych przeznaczonych dla ruchu pa- b) pokoju 2-∏ó˝kowego — co najmniej 14,0 m2, cjentów, lokalizowanych na tej samej kondygnacji, poc) pokoju 3—5-∏ó˝kowego — co najmniej 6,0 m2na winny znajdowaç si´ na jednym poziomie. 1 ∏ó˝ko; 2. W obiektach przebudowywanych dopuszcza si´ 2) w przypadku oddzia∏u po∏o˝niczego: zró˝nicowanie poziomu pod∏óg pomieszczeƒ po∏o˝oa) w systemie „matka z dzieckiem”: nych na tej samej kondygnacji, pod warunkiem zastosowania pochylni o nachyleniu okreÊlonym w przepi- — pokoju 1-∏ó˝kowego — co najmniej 14,0 m2, sach prawa budowlanego lub odpowiednich urzàdzeƒ — pokoju 2-∏ó˝kowego — co najmniej 18,0 m2, umo˝liwiajàcych dost´p do pomieszczeƒ zak∏adu b) w systemie korespondencyjnym: opieki zdrowotnej osobom niepe∏nosprawnym. — pokoju 3-∏ó˝kowego matek — co najmniej 18,0 m2, § 16. 1. W zak∏adach opieki zdrowotnej nie mogà byç stosowane zsypy dla odpadów, brudnej bielizny — pokoju 7-∏ó˝kowego noworodków — co najlub innych materia∏ów. mniej 18,0 m2; 3) w przypadku oddzia∏u dzieci´cego i noworodko- 2. W uzasadnionych przypadkach, w szczególnowego: Êci wynikajàcych zwarunków technicznych, paƒstwowy wojewódzki inspektor sanitarny mo˝e wyraziç a) pokoje dla dzieci m∏odszych (do 3 lat): zgod´ na zastosowanie w szpitalu zsypów brudnej — pokoju 1-∏ó˝kowego — co najmniej 8,0 m2, bielizny. — pokoju 2-∏ó˝kowego — co najmniej 10,0 m2, Rozdzia∏ 3 — pokoju 3-∏ó˝kowego — co najmniej 14,0 m2, — pokoju 4-∏ó˝kowego — co najmniej 18,0 m2, Wymagania dla niektórych pomieszczeƒ i urzàdzeƒ b) na ka˝de stanowisko noworodka nale˝y przyj- § 17. 1. W g∏ównym holu wejÊciowym zak∏adu mowaç: opieki zdrowotnej powinny znajdowaç w szczególno- — w pokoju noworodków obserwowanych Êci: i wczeÊniaków — 5,0 m2, 1) miejsce dla okryç wierzchnich osób przychodzà- — w pokoju intensywnej opieki noworodka — cych; 10,0 m2;

4) w przypadku oddzia∏u intensywnej terapii: 4) dozownik ze Êrodkiem dezynfekcyjnym uruchamianym bez kontaktu z d∏onià; a) pokój 1-stanowiskowy — co najmniej 18,0 m2, 5) pojemnik na r´czniki jednorazowego u˝ycia oraz b) pokój wielostanowiskowy — co najmniej 16,0 m2 pojemnik na zu˝yte r´czniki; na 1 stanowisko; 6) zamykany pojemnik na brudnà bielizn´. 5) w przypadku intensywnego nadzoru kardiologicznego — co najmniej 14,0 m2 na ka˝de ∏ó˝ko; § 26. 1. Âluza szatniowa sk∏ada si´ z: 6) w przypadku pokoi dializ ∏àcznie ze stanowiskiem 1) szatni brudnej — przeznaczonej do rozebrania si´ nadzoru piel´gniarskiego: z ubrania prywatnego lub szpitalnego, wyposa˝onej w szafk´ ubraniowà z wydzielonà cz´Êcià na a) pokój 1-stanowiskowy — co najmniej 14,0 m2, obuwie; b) pokój 2-stanowiskowy — co najmniej 24,0 m2, 2) szatni czystej (ubieralni) — przeznaczonej do ubrac) pokój wielostanowiskowy — co najmniej 10,0 m2 nia wczyste ubranie oraz obuwie s∏u˝àce do poruna 1 stanowisko. szania si´ wstrefie, do której b´dzie wchodzi∏ pracownik, wyposa˝onej w: § 20. Wka˝dym oddziale powinien byç co najmniej a) obuwie nadajàce si´ do mycia i dezynfekcji, jeden pokój jednoosobowy z w´z∏em sanitarnym lub izolatka. b) rega∏ na obuwie, c) rega∏ na czyste ubrania; § 21. ¸ó˝ka w pokojach pacjentów powinny byç dost´pne z trzech stron, w tym z dwóch d∏u˝szych. 3) pomieszczenia higieniczno-sanitarnego znajdujàcego si´ pomi´dzy szatnià czystà ibrudnà, wsk∏ad § 22. Odst´py mi´dzy ∏ó˝kami powinny umo˝liwiç którego wchodzà: ust´p, natrysk i umywalka. swobodny dost´p do pacjentów iwynosiç co najmniej 0,7 m, a od Êciany zewn´trznej — co najmniej 0,8 m. 2. Dla Êluzy szatniowej powierzchni´ ustala si´, przyjmujàc co najmniej 0,3 m2wolnej powierzchni dla § 23. Modularna szerokoÊç pokoju ∏ó˝kowego poka˝dej szatni na jednego pracownika korzystajàcego winna umo˝liwiaç wyprowadzenie ka˝dego ∏ó˝ka bez z tej Êluzy. koniecznoÊci przesuwania innych ∏ó˝ek. § 27. 1. Pomieszczenia higieniczno-sanitarne na § 24. 1. Izolatka w zak∏adzie opieki zdrowotnej za- oddzia∏ach ∏ó˝kowych mogà byç: mkni´tej sk∏ada si´ z: 1) zbiorowe — dla odcinka piel´gnacyjnego lub 1) pomieszczenia pobytu pacjenta, o powierzchni co najmniej 8,0 m2; 2) indywidualne — przy pokojach. 2) pomieszczenia higieniczno-sanitarnego wyposa˝o- 2. Pomieszczenia higieniczno-sanitarne, o których nego co najmniej w misk´ ust´powà, umywalk´ mowa w ust. 1, powinny byç wyposa˝one w: z baterià uruchamianà bez kontaktu z d∏onià, na- 1) ust´p; trysk i p∏uczk´-dezynfektor basenów, dost´pnego z pomieszczenia pobytu pacjenta; 2) umywalk´; 3) Êluzy umywalkowo-fartuchowej pomi´dzy po- 3) natrysk. mieszczeniem pobytu pacjenta aogólnà drogà komunikacyjnà. 3. Zbiorowe pomieszczenia higieniczno-sanitarne, o których mowa w ust. 1 pkt 1, powinny byç odr´bne 2. Izolatka powinna byç wyposa˝ona wwentylacj´ dla kobiet i m´˝czyzn. wymuszonà dzia∏ajàcà na zasadzie podciÊnienia (ciÊnienie w izolatce ni˝sze ni˝ na korytarzu i w Êluzie). 4. Do ustalenia liczby urzàdzeƒ sanitarnych w oddzia∏ach ∏ó˝kowych stosuje si´ nast´pujàce wskaêniki: § 25. Âluza umywalkowo-fartuchowa powinna byç wyposa˝ona w: 1) co najmniej 1 miska ust´powa i co najmniej 1 pisuar na 20 m´˝czyzn; 1) umywalk´; 2) co najmniej 1 miska ust´powa na 10 kobiet; 2) miejsca na ubrania zzachowaniem rozdzia∏u ubraƒ czystych i brudnych; 3) co najmniej 1 natrysk na 20 osób; 3) dozownik z myd∏em w p∏ynie; 4) co najmniej 1 umywalka na 10 osób.

5. Wprzychodniach liczàcych nie wi´cej ni˝ 6 gabi- 2. Przestrzeƒ ∏adunkowa Êrodków przeznaczonych netów diagnostyczno-zabiegowych, niezale˝nie od do transportu zw∏ok powinna byç zamkni´ta. liczby kondygnacji, powinien byç co najmniej 1 ust´p wspólny dla wszystkich pacjentów, dostosowany dla 3. Ârodki, o których mowa w ust. 1 i 2, powinny osób niepe∏nosprawnych. byç wykonane z materia∏ów umo˝liwiajàcych mycie i dezynfekcj´. 6. W przychodniach liczàcych 7—10 gabinetów diagnostycznych lub diagnostyczno-zabiegowych, § 34. Meble w zak∏adzie opieki zdrowotnej powinniezale˝nie od liczby kondygnacji, powinien byç co ny umo˝liwiaç ich mycie oraz dezynfekowanie. Nie najmniej 1 ust´p dostosowany dla osób niepe∏no- dotyczy to mebli wpomieszczeniach administracyjnosprawnych oraz co najmniej 1 ust´p wyposa˝ony -biurowych. w misk´ ust´powà i umywalk´. § 35. Wzak∏adzie opieki zdrowotnej zamkni´tej na- § 28. W zak∏adzie opieki zdrowotnej zamkni´tej, le˝y zapewniç co najmniej jedno pomieszczenie przew strukturze którego funkcjonuje oddzia∏ dzieci´cy, znaczone do mycia idezynfekcji wszczególnoÊci Êrodpowinny znajdowaç si´ co najmniej jedna szatnia i co ków przeznaczonych do transportu. najmniej jedno pomieszczenie higieniczno-sanitarne dla rodziców lub opiekunów. § 36. 1. W zak∏adzie opieki zdrowotnej nale˝y zapewniç sta∏e zaopatrzenie wnarz´dzia imateria∏y ste- § 29. 1. Ka˝dy pokój ∏ó˝kowy na oddziale szpital- rylne. nym powinien byç wyposa˝ony w umywalk´ z ciep∏à i zimnà wodà, dozownik na myd∏o w p∏ynie oraz po- 2. W zale˝noÊci od przyj´tych rozwiàzaƒ lokalnych jemniki na r´czniki jednorazowego u˝ycia, zwyjàtkiem materia∏y sterylne mogà byç dostarczane bàdê ze stepokoju wyposa˝onego w Êluz´ umywalkowo-fartu- rylizatorni zlokalizowanej poza zaopatrywanym obiekchowà lub w´ze∏ sanitarny. tem posiadajàcej system zarzàdzania jakoÊcià (ISO lub GMP) i gwarantujàcej wykonanie wyrobu sterylnego, 2. Wymaganie, o którym mowa w ust. 1, nie doty- bàdê z centralnej sterylizatorni zorganizowanej w raczy oddzia∏u psychiatrycznego. mach zaopatrywanego zak∏adu. § 30. W zak∏adach opieki zdrowotnej zamkni´tej 3. Wymagaƒ okreÊlonych w ust. 1 i 2 nie stosuje nale˝y zapewniç pomieszczenia przeznaczone do przy- si´ w odniesieniu do ˝∏obka. gotowywania lub dystrybucji posi∏ków i napojów spe∏niajàce wymagania okreÊlone w przepisach od- Rozdzia∏ 4 r´bnych. Wymagania ogólnobudowlane § 31. 1. W zak∏adzie opieki zdrowotnej zamkni´tej powinny znajdowaç si´: § 37. 1. Pod∏ogi powinny byç wykonane zmateria- 1) co najmniej jedno pomieszczenie porzàdkowe; ∏ów umo˝liwiajàcych ich mycie i dezynfekcj´. 2) pomieszczenia lub wydzielone miejsca do sk∏ado- 2. Przepis ust. 1 nie dotyczy dzia∏ów administracyjwania bielizny czystej; no-socjalnych. 3) pomieszczenia lub wydzielone miejsca do sk∏adowania bielizny brudnej; 3. Po∏àczenie Êcian z pod∏ogami powinno zostaç wykonane w sposób bezszczelinowy, umo˝liwiajàcy 4) pomieszczenie lub wydzielone miejsce na odpady. jego mycie i dezynfekcj´. 2. Wydzielone miejsce, o którym mowa w ust. 1 § 38. W pomieszczeniach wymagajàcych cz´stej pkt 2, nie mo˝e znajdowaç si´ w pomieszczeniu, dezynfekcji lub utrzymania aseptyki Êciany na ca∏ej w którym znajdujà si´ wydzielone miejsca, o których wysokoÊci powinny byç wykoƒczone materia∏ami mowa w ust. 1 pkt 3 i 4. umo˝liwiajàcymi ich mycie i dezynfekcje. § 32. Dla pracowników zak∏adu opieki zdrowotnej nale˝y zorganizowaç pomieszczenia higieniczno-sani- § 39. Âciany wokó∏ umywalek i zlewozmywaków tarne na zasadach okreÊlonych wprzepisach obezpie- powinny byç wykoƒczone w sposób zabezpieczajàcy czeƒstwie i higienie pracy. Êcian´ przed zawilgoceniem. § 33. 1. Przestrzeƒ ∏adunkowa Êrodków przezna- § 40. W przypadku koniecznoÊci zastosowania suczonych do transportu ˝ywnoÊci albo bielizny, z wy∏à- fitów podwieszonych w pomieszczeniach o podwy˝- czeniem opakowaƒ jednorazowych, powinna byç za- szonych wymaganiach higienicznych, wszczególnoÊci mkni´ta, odpowiednio do rodzaju ∏adunku. w salach operacyjnych, zabiegowych i porodowych,

pokojach ∏ó˝kowych na oddzia∏ach anestezjologii i in- zdrowotne przy u˝yciu narz´dzi i sprz´tu wielokrotnetensywnej opieki, pooperacyjnych, oparzeniowych, go u˝ycia, niezale˝nie od umywalek, powinny byç wypomieszczeniach przeznaczonych do pobierania posa˝one w zlew co najmniej jednokomorowy. i przerobu krwi w centrum krwiodawstwa i krwiolecznictwa, sufity te powinny byç wykonane wsposób za- 4. Wymagaƒ okreÊlonych w ust. 1 i 3 nie stosuje pewniajàcy szczelnoÊç i g∏adkoÊç powierzchni. si´, gdy stanowiska mycia ràk personelu oraz narz´dzi i sprz´tu wielokrotnego u˝ytku sà zorganizowane § 41. 1. SzerokoÊç drzwi, przez które mo˝e odby- w oddzielnym pomieszczeniu przy tym gabinecie. waç si´ ruch pacjentów na ∏ó˝kach, powinna wynosiç co najmniej 1,1 m. § 46. W pomieszczeniach zak∏adu opieki zdrowotnej nie dopuszcza si´ instalowania wanien sta∏ych, 2. W przypadku koniecznoÊci stosowania drzwi z wyjàtkiem wanien przeznaczonych dla celów teraszerszych ni˝ okreÊlone w ust. 1, w szczególnoÊci peutycznych. wprzypadku pracowni rentgenowskich lub ciàgów komunikacyjnych, nale˝y stosowaç drzwi co najmniej § 47. Instalacja grzejnika powinna umo˝liwiaç pó∏toraskrzyd∏owe, z tym ˝e cz´Êç szersza powinna utrzymanie w czystoÊci grzejnika, Êciany i pod∏ogi. mierzyç co najmniej 1,1 m. § 48. W blokach operacyjnych, pomieszczeniach § 42. 1. W zak∏adzie opieki zdrowotnej mogà byç do izolacji zaka˝onych chorych i pomieszczeniach dla instalowane drzwi przesuwne, obrotowe oraz waha- pacjentów o obni˝onej odpornoÊci nale˝y stosowaç d∏owe przezierne, pod warunkiem spe∏nienia wyma- wentylacj´ nawiewno-wywiewnà lub klimatyzacj´ zagania prawa budowlanego w zakresie przepisów pewniajàcà parametry jakoÊci powietrza dostosowane o drogach ewakuacyjnych. do funkcji tych pomieszczeƒ. 2. Konstrukcja drzwi przesuwnych powinna za- § 49. Wsalach operacyjnych oraz innych pomieszpewniaç ich szczelnoÊç oraz umo˝liwiaç dezynfekcj´ czeniach, gdzie stosowany jest podtlenek azotu, nadrzwi wraz z prowadnicami. wiew powietrza powinien odbywaç si´ górà, awyciàg powietrza w 20 % górà i w 80 % do∏em. Rozmieszcze- Rozdzia∏ 5 nie punktów nawiewu nie mo˝e powodowaç przep∏ywu powietrza od strony g∏owy pacjenta przez pole OÊwietlenie dzienne operacyjne. § 50. Instalacje i urzàdzenia wentylacji mechanicz- § 43. Pokoje ∏ó˝kowe powinny mieç zapewniony nej i klimatyzacji powinny podlegaç okresowemu bezpoÊredni dost´p Êwiat∏a dziennego. czyszczeniu nie rzadziej ni˝ co 24 miesiàce. Dokonanie tych czynnoÊci powinno byç udokumentowane. § 44. Je˝eli orientacja okien pomieszczeƒ przeznaczonych do pobytu ludzi mo˝e powodowaç nadmier- § 51. 1. èród∏em zaopatrzenia w wod´ dla zak∏adu ne naÊwietlenie tych pomieszczeƒ, powinny byç zainopieki zdrowotnej sà: zaopatrzenie z sieci wodociàgostalowane urzàdzenia zabezpieczajàce przed nadmierwej lub w∏asne uj´cie. nà penetracjà promieni s∏onecznych i przegrzewaniem. Urzàdzenia te muszà byç ∏atwe do utrzymania 2. Zak∏ad opieki zdrowotnej zamkni´tej powinien w czystoÊci oraz nie mogà powodowaç gromadzenia posiadaç rezerwowe êród∏o zaopatrzenia w wod´, zasi´ w nich zanieczyszczeƒ. pewniajàce co najmniej jej 12-godzinny zapas. Rozdzia∏ 6 § 52. Rezerwowymi êród∏ami zaopatrzenia zak∏adu opieki zdrowotnej zamkni´tej w energi´ elektrycznà Wymagania dotyczàce instalacji powinien byç agregat pràdotwórczy wyposa˝ony w funkcj´ autostartu, zapewniajàcy co najmniej 30 % § 45. 1. Pomieszczenia, w których sà wykonywane potrzeb mocy szczytowej, a tak˝e zasilacze bezprzerbadania lub zabiegi, powinny byç wyposa˝one wumy- wowe z odpowiednim podtrzymaniem zasilania walki. i ewentualnie baterie akumulatorów. 2. Umywalki zbateriami ciep∏ej izimnej wody uru- Rozdzia∏ 7 chamiane bez kontaktu z d∏onià nale˝y instalowaç w szczególnoÊci w gabinetach diagnostyczno-zabie- Przepisy przejÊciowe i koƒcowe gowych, Êluzach ipomieszczeniach przygotowania lekarzy w bloku operacyjnym. § 53. 1. Zak∏ad opieki zdrowotnej: 3. Pomieszczenia, o których mowa w ust. 2, oraz 1) prowadzàcy dzia∏alnoÊç w dniu wejÊcia w ˝ycie pomieszczenia, w których udzielane sà Êwiadczenia rozporzàdzenia,

2) który po dniu wejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia b´- przepisach, zostanà dostosowane do tych wymagaƒ dzie prowadzi∏ dzia∏alnoÊç w pomieszczeniach, w terminie do dnia: wktórych wokresie 12 miesi´cy przed tym dniem 1) 31 grudnia 2012 r. — wprzypadku gdy wpomieszprowadzi∏ dzia∏alnoÊç inny zak∏ad opieki zdrowotczeniach tych prowadzona b´dzie dzia∏alnoÊç zanej k∏adu opieki zdrowotnej zamkni´tej; — niespe∏niajàcy wymagaƒ okreÊlonych wjego prze- 2) 31 grudnia 2008 r. — w przypadku innego zak∏adu pisach, dostosuje pomieszczenia iurzàdzenia do tych opieki zdrowotnej ni˝ okreÊlony w pkt 1. wymagaƒ. 7. Przepisy ust. 4 i 5 stosuje si´ odpowiednio do 2. Zak∏ad opieki zdrowotnej zamkni´tej, o którym pomieszczeƒ, októrych mowa wust. 6. Obowiàzanym mowa w ust. 1, dostosuje pomieszczenia i urzàdzenia do przedstawienia programu jest kierownik zak∏adu do wymagaƒ okreÊlonych w rozporzàdzeniu do dnia opieki zdrowotnej, awrazie braku kierownika — inwe- 31 grudnia 2012 r. stor. 3. Zak∏ad opieki zdrowotnej, o którym mowa § 54. 1. Programy dostosowania zak∏adu opieki wust.1, inny ni˝ zak∏ad opieki zdrowotnej zamkni´tej, zdrowotnej okreÊlone w przepisach dotychczasowych dostosuje pomieszczenia i urzàdzenia do wymagaƒ stajà si´ z dniem wejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia prookreÊlonych w rozporzàdzeniu do dnia 31 grudnia gramami w rozumieniu § 53 ust. 4. 2008 r. 2. Kierownik zak∏adu opieki zdrowotnej dostosuje 4. Kierownik zak∏adu, o którym mowa w ust. 1, program, októrym mowa wust. 1, do wymagaƒ okreprzedstawi, wterminie do dnia 30 czerwca 2007 r., or- Êlonych w rozporzàdzeniu i w terminie do dnia ganowi prowadzàcemu rejestr, o którym mowa 30czerwca 2007 r. przedstawi go organowi prowadzàwart.12 ustawy zdnia 30 sierpnia 1991 r. ozak∏adach cemu rejestr, o którym mowa w art. 12 ustawy z dnia opieki zdrowotnej, program dostosowania zak∏adu 30 sierpnia 1991 r. o zak∏adach opieki zdrowotnej. opieki zdrowotnej do wymagaƒ okreÊlonych wprzepisach rozporzàdzenia, zwany dalej „programem”, za- § 55. Dla zak∏adów opieki zdrowotnej wpisanych do opiniowany przez w∏aÊciwego inspektora sanitarnego, rejestru, o którym mowa w art. 12 ustawy z dnia awodniesieniu do szpitali — przez paƒstwowego wo- 30sierpnia 1991 r. ozak∏adach opieki zdrowotnej, przed jewódzkiego inspektora sanitarnego. dniem wejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia, dopuszcza si´ zmniejszenie powierzchni okreÊlonych w§ 19 oraz wza- 5. W odniesieniu do zak∏adów opieki zdrowotnej ∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia wust.5 i8 o10 %. utworzonych przez: § 56. Traci moc rozporzàdzenie Ministra Zdrowia 1) ministra w∏aÊciwego do spraw wewn´trznych — z dnia 22 czerwca 2005 r. w sprawie wymagaƒ, jakim program opiniuje Paƒstwowy Inspektor Sanitarny powinny odpowiadaç pod wzgl´dem fachowym i sa- Ministerstwa Spraw Wewn´trznych i Administranitarnym pomieszczenia i urzàdzenia zak∏adu opieki cji; zdrowotnej (Dz. U. Nr 116, poz. 985 i Nr 250, 2) Ministra Obrony Narodowej — program opiniuje poz. 2115). Wojskowy Inspektor Sanitarny. § 57. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 6. Pomieszczenia, których budow´ rozpocz´to inie 14 dni od dnia og∏oszenia. zakoƒczono przed dniem wejÊcia w˝ycie rozporzàdzenia, niespe∏niajàce wymagaƒ okreÊlonych w jego Minister Zdrowia: Z. Religa

Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Zdrowia zdnia 10 listopada 2006 r. (poz. 1568) Za∏àcznik nr 1 WYMAGANIA SZCZEGÓ¸OWE, JAKIM POWINNY ODPOWIADAå POD WZGL¢DEM FACHOWYM I SANITARNYM POMIESZCZENIA I URZÑDZENIA SZPITALA I. Oddzia∏ przyj´ç i pomocy doraênej 3. W sk∏ad zespo∏u pomieszczeƒ piel´gnacyjnych w szczególnoÊci wchodzà: 1. Oddzia∏ przyj´ç ipomocy doraênej powinien po- 1) pokoje pacjentów; siadaç bezpoÊrednie zadaszone wejÊcie z dojazdem umo˝liwiajàcym podjazd co najmniej dla jednego po- 2) punkt piel´gniarski z pokojem przygotowawczym jazdu. piel´gniarskim; 2. W sk∏ad oddzia∏u przyj´ç powinny wchodziç: 3) gabinet diagnostyczno-zabiegowy; 1) punkt rejestracji pacjentów i poczekalnia; 4) ∏azienka pacjentów, w której sk∏ad wchodzà: umywalka, miska ust´powa, natrysk i wózek-wanna; 2) pomieszczenie zapewniajàce wykonywanie doraênych zabiegów; 5) pomieszczenia higieniczno-sanitarne pacjentów przy pokojach chorych lub zbiorowych, przy czym co naj- 3) pomieszczenie zapewniajàce przeprowadzenie ba- mniej jedna kabina ust´powa z umywalkà powinna daƒ zwiàzanych z przyj´ciem pacjenta do szpitala; byç dost´pna dla pacjentów niepe∏nosprawnych na wózkach inwalidzkich; 4) co najmniej jedna ∏azienka wyposa˝ona w wózek- 6) brudownik. -wann´ dost´pna dla osób niepe∏nosprawnych; 5) co najmniej 1 ust´p dla pacjentów przystosowany 4. Wsk∏ad zespo∏u pomieszczeƒ ogólnych wszczególnoÊci wchodzà: dla niepe∏nosprawnych; 1) pokoje pracowników medycznych i administracyj- 6) pomieszczenia gospodarczo-magazynowe przeznanych; czone wszczególnoÊci do przechowywania czystej, brudnej bielizny, sprz´tu medycznego i czasowego 2) kuchenka oddzia∏owa; depozytu. 3) magazyn sprz´tu; 3. Je˝eli nie organizuje si´ osobnego oddzia∏u 4) co najmniej jeden ust´p dla personelu; przyj´ç dla oddzia∏u po∏o˝nictwa, w ramach oddzia∏u nale˝y zapewniç osobne pomieszczenie przyj´ç dla 5) co najmniej jeden ust´p dla odwiedzajàcych; kobiet ci´˝arnych. 6) pomieszczenie porzàdkowe. 4. Woddziale powinna byç zapewniona mo˝liwoÊç 5. Dopuszcza si´ wspólne korzystanie z zespo∏u krótkotrwa∏ej izolacji pacjenta, u którego stwierdzono pomieszczeƒ ogólnych przez ró˝ne oddzia∏y. chorob´ zakaênà lub zpodejrzeniem zachorowania na chorob´ zakaênà. Izolacja mo˝e si´ odbywaç w od- III. Oddzia∏ anestezjologii i intensywnej terapii dzielnym pomieszczeniu, a w przypadku gdy dzia∏ sk∏ada si´ co najmniej z 3 gabinetów, w gabinecie, 1. Usytuowanie oddzia∏u powinno zapewniç kow którym przeprowadzono badanie pacjenta. munikacj´ zzespo∏em operacyjnym, oddzia∏em ratunkowym lub oddzia∏em doraênej pomocy, oddzia∏em 5. W przypadku gdy dzia∏ jest równie˝ miejscem przyj´ç oraz z wszystkimi oddzia∏ami ∏ó˝kowymi. Wejprzyjmowania dzieci, co najmniej jedno pomieszcze- Êcie do oddzia∏u powinno prowadziç przez Êluz´ s∏u˝ànie oraz ∏azienka muszà byç wyposa˝one w sposób cà do przekazania pacjenta, b´dàcà równoczeÊnie Êludostosowany do przyjmowania dziecka. zà umywalkowo-fartuchowà dla pracowników. 2. Stanowisko nadzoru piel´gniarskiego powinno II. Oddzia∏y szpitalne (∏ó˝kowe) zunifikowane zapewniaç personelowi bezpoÊredni kontakt wzrokowy lub przy u˝yciu kamer z wszystkimi ∏ó˝kami, 1. Oddzia∏ szpitalny jest miejscem pobytu pacjenta a w szczególnoÊci mo˝liwoÊç obserwacji twarzy paw czasie jego hospitalizacji. cjentów. 2. Odcinek szpitalny sk∏ada si´ z zespo∏ów po- 3. W oddziale powinna byç urzàdzona izolatka domieszczeƒ piel´gnacyjnych i ogólnych. st´pna z traktów komunikacji oddzia∏u.

4. W oddziale powinien byç magazyn sprz´tu 11) materac do ogrzewania pacjentów w oddziale pei aparatury. diatrycznym — 2 na oddzia∏; 5. Liczba ∏ó˝ek na oddziale anestezjologii i inten- 12) fonendoskop. sywnej terapii powinna stanowiç 2—5 % ogólnej liczby ∏ó˝ek w szpitalu. 8. Stanowisko znieczulenia powinno byç wyposa- ˝one w: 6. Oddzia∏ powinien byç wyposa˝ony wnast´pujà- 1) aparat do znieczulenia ogólnego z respiratorem cà aparatur´ i sprz´t medyczny: anestetycznym; 1) aparat do pomiaru ciÊnienia t´tniczego krwi meto- 2) worek samorozpr´˝alny i rurki ustno-gard∏owe; dà inwazyjnà — 1 na 2 stanowiska intensywnej terapii; 3) êród∏o tlenu, podtlenku azotu, powietrza i pró˝ni; 4) urzàdzenie do ssania; 2) elektryczne urzàdzenie do ssania — 1 na 3 stanowiska intensywnej terapii, ale nie mniej ni˝ 2 wod- 5) zestaw do intubacji dotchawicznej z rurkami intudziale; bacyjnymi i dwoma laryngoskopami; 3) stymulator zewn´trzny — 1 na oddzia∏ oraz dodat- 6) defibrylator zmo˝liwoÊcià wykonania kardiowersji kowe wyposa˝enie stanowiska intensywnej tera- — 1 na zespó∏ po∏àczonych ze sobà stanowisk pii; znieczulenia lub wyodr´bnionà sal´ operacyjnà; 4) urzàdzenie do pomiaru rzutu serca — 1 na 4 stano- 7) wyciàg gazów anestetycznych; wiska intensywnej terapii; 8) zasilanie elektryczne z systemem awaryjnym; 5) aparat do hemodializy lub hemofiltracji maszyno- 9) znormalizowany stolik (wózek) anestezjologiczny; wej — 1 na oddzia∏ liczàcy co najmniej 8 stanowisk intensywnej terapii, je˝eli wszpitalu nie ma odcin- 10) êród∏o Êwiat∏a; ka (stacji) dializ; 11) sprz´t do do˝ylnego podawania leków; 6) bronchofiberoskop — 1 na oddzia∏; 12) fonendoskop lub dla dzieci stetoskop przedsercowy; 7) aparat do monitorowania ciÊnienia wewnàtrzczaszkowego — 1 na oddzia∏ liczàcy co najmniej 13) aparat do pomiaru ciÊnienia krwi; 6stanowisk intensywnej terapii; 14) termometr; 8) przy∏ó˝kowy aparat rtg — 1 na oddzia∏; 15) pulsoksymetr; 9) defibrylator zmo˝liwoÊcià wykonania kardiowersji 16) monitor st´˝enia tlenu w uk∏adzie anestetycznym — 2 na oddzia∏. z alarmem wartoÊci granicznych; 7. Stanowisko intensywnej terapii powinno byç 17) kardiomonitor; wyposa˝one w: 18) kapnograf; 1) ∏ó˝ko do intensywnej terapii; 19) monitor zwiotczenia mi´Êniowego — 1 na 2 stano- 2) respirator z mo˝liwoÊcià regulacji st´˝enia tlenu wiska znieczulenia; w zakresie 21—100 %; 20) monitor gazów anestetycznych — 1 na ka˝de sta- 3) êród∏o tlenu, powietrza i pró˝ni; nowisko znieczulenia wraz z dodatkowym wyposa˝eniem stanowiska znieczulenia; 4) zestaw do intubacji i wentylacji (worek samorozpr´˝alny); 21) sprz´t do inwazyjnego pomiaru ciÊnienia krwi — 1 na 4 stanowiska znieczulenia; 5) sprz´t do szybkich oraz regulowanych przetoczeƒ p∏ynów, w tym co najmniej 6 pomp infuzyjnych; 22) urzàdzenie do ogrzewania p∏ynów infuzyjnych; 6) kardiomonitor; 23) urzàdzenie do ogrzewania pacjenta — 1 na 4 stanowiska; 7) pulsoksymetr; 24) sprz´t do szybkich oraz regulowanych przetoczeƒ 8) kapnograf; p∏ynów, w tym co najmniej 3 pompy strzykawko- 9) aparat do automatycznego pomiaru ciÊnienia krwi we; metodà nieinwazyjnà; 25) monitor g∏´bokoÊci znieczulenia — 1 na 2 stanowi- 10) respirator transportowy; ska.

9. Aparatura anestezjologiczna stanowiska znie- c) wejÊcie do pokoju noworodków od strony koryczulenia ogólnego z zastosowaniem sztucznej wenty- tarza powinno prowadziç przez Êluz´ umywallacji p∏uc powinna byç wyposa˝ona ponadto w: kowo-fartuchowà, 1) alarm nadmiernego ciÊnienia wuk∏adzie oddecho- d) liczba ∏ó˝eczek wpokoju noworodków powinna wym; byç o jedno ∏ó˝eczko wi´ksza od sumy ∏ó˝ek w sàsiadujàcych z nim pokojach matek. 2) alarm roz∏àczenia w uk∏adzie oddechowym; 2. W oddziale ginekologiczno-neonatologicznym 3) urzàdzenie ciàg∏ego pomiaru cz´stoÊci oddychapowinny byç wyodr´bnione pokoje posiadajàce Êluzy nia; umywalkowo-fartuchowe dla noworodków obserwo- 4) urzàdzenie ciàg∏ego pomiaru obj´toÊci oddecho- wanych, wczeÊniaków, intensywnej opieki noworodka wych. oraz pomieszczenia dla noworodków wymagajàcych opieki poÊredniej i ciàg∏ej. 10. Sala pooperacyjna powinna byç wyposa˝ona w: V. Zespó∏ porodowy 1) wózek reanimacyjny i zestaw do konikotomii; 1. Zespó∏ porodowy sk∏ada si´ z: 2) defibrylator z mo˝liwoÊcià wykonania kardiower- 1) sali porodowej jednostanowiskowej lub sji; 2) sali porodowej wielostanowiskowej, lub 3) respirator z mo˝liwoÊcià regulacji st´˝enia tlenu wzakresie 21—100 % — co najmniej 1 na sal´ po- 3) co najmniej 1 pokoju ∏ó˝kowego przystosowanego do odbioru porodu. operacyjnà; 4) 1 stanowisko nadzoru pooperacyjnego; 2. Dla zespo∏u porodowego nale˝y zapewniç sal´ operacyjnà dla porodów rozwiàzywanych ci´ciem ce- 5) elektryczne urzàdzenia do ssania — 1 na 3 stanosarskim, wyposa˝onà w stanowisko resuscytacji nowiska nadzoru pooperacyjnego. worodka. 11. Stanowisko nadzoru pooperacyjnego w sali 3. Pracownicy powinni wchodziç do zespo∏u przez wybudzeƒ powinno byç wyposa˝one w: Êluz´ umywalkowo-fartuchowà. 1) êród∏o tlenu, powietrza i pró˝ni; 4. W zespole powinno znajdowaç si´ pomieszczenie przeznaczone dla po∏o˝nic i noworodka w pierw- 2) aparat do pomiaru ciÊnienia krwi; szych godzinach ˝ycia, po porodach powik∏anych. 3) monitor EKG; 5. Powierzchnia sali porodów rodzinnych oraz sali 4) pulsoksymetr; jednostanowiskowej powinna wynosiç co najmniej 20,0 m2, a przy sali wielostanowiskowej co najmniej 5) termometr. 18,0 m2 na jedno stanowisko. IV. Oddzia∏ po∏o˝nictwa i neonatologii VI. Oddzia∏ dzieci´cy 1. Pokoje ∏ó˝kowe powinny byç urzàdzone co naj- 1. Wramach oddzia∏u dzieci´cego wszpitalu ogólmniej w jednym z systemów: nym powinien byç wydzielony pododdzia∏ lub odcinek dzieci: 1) „matka zdzieckiem”, wktórym pokoje przeznaczone sà dla maksymalnie dwóch matek i dwóch no- 1) m∏odszych do 3 lat; worodków zmo˝liwoÊcià wstawienia trzeciego ∏ó- ˝eczka dla noworodka, wyposa˝one wzespó∏ urzà- 2) starszych od 3 lat. dzeƒ umo˝liwiajàcych mycie i piel´gnacj´ niemowlàt; 2. Woddziale dzieci´cym powinna byç co najmniej jedna izolatka. 2) korespondencyjnym, w którym pokój noworodków umieszczony jest pomi´dzy dwoma pokojami 3. Wodcinku dzieci m∏odszych ∏ó˝ka powinny znajmatek i spe∏nia nast´pujàce wymagania: dowaç si´ w zespo∏ach 8—12-∏ó˝kowych, wyposa˝onych w Êluz´ fartuchowo-umywalkowà i punkt piel´- a) nale˝y stosowaç przeszklenie Êcian wewn´trz- gniarski. nych mi´dzy pokojami matek a pokojem noworodków, zapewniajàce kontakt wzrokowy i rów- 4. Punkt piel´gniarski, o którym mowa w ust. 3, noczeÊnie izolacj´ dêwi´kowà, powinien byç wyposa˝ony wzestaw urzàdzeƒ umo˝liwiajàcych mycie i piel´gnacj´ niemowlàt. b) pokój noworodków powinien byç po∏àczony drzwiami zpokojami matek iwyposa˝ony wze- 5. Âciany oddzielajàce pokoje ∏ó˝kowe w pododstaw urzàdzeƒ do piel´gnacji noworodka, dziale dzieci m∏odszych, jak równie˝ Êciany mi´dzy po-

kojami i punktem piel´gniarskim, powinny byç prze- 4. Oddzia∏ powinien byç wyposa˝ony wurzàdzenia szklone w sposób umo˝liwiajàcy ciàg∏à obserwacj´ audiowizualne umo˝liwiajàce kontakt chorego z oddzieci. W pododdziale dzieci m∏odszych drzwi do po- wiedzajàcym. koi powinny byç przeszklone. IX. Oddzia∏ chorób p∏uc i gruêlicy 6. Do szklenia Êcianek, o których mowa w ust. 5, oraz okien nale˝y u˝ywaç szk∏a bezpiecznego. Oddzia∏ chorób p∏uc i gruêlicy sk∏ada si´ z: 7. W oddziale nale˝y zapewniç dodatkowe ∏ó˝ka 1) pomieszczeƒ przeznaczonych dla pacjentów zchow pokojach dzieci lub w odr´bnym pomieszczeniu robami p∏uc i gruêlicà niepràtkujàcych spe∏niajàprzeznaczone dla pobytu rodziców. cych wymagania okreÊlone w cz´Êci II; 2) zespo∏u pomieszczeƒ dla pacjentów pràtkujàcych 8. Okna, poza uchylnym skrzyd∏em górnym, poz gruêlicà pràtkujàcych spe∏niajàcych wymagania winny byç zabezpieczone przed mo˝liwoÊcià otworzeokreÊlone w cz´Êci VIII. nia przez dzieci. X. Oddzia∏ psychiatryczny VII. Stacja dializ 1. Oddzia∏ powinien mieç dost´p do terenu prze- 1. Stacja dializ powinna byç wyposa˝ona w szczeznaczonego na cele terapeutyczno-rekreacyjne. gólnoÊci w zespo∏y pomieszczeƒ przygotowawczych: 2. Oddzia∏ powinien dysponowaç pomieszczenia- 1) zespó∏ pomieszczeƒ ze stanowiskiem do hemodiami terapeutyczno-rehabilitacyjnymi oraz salà pobytu liz, co najmniej z jednym pomieszczeniem wydziedziennego z jadalnià. lonym do hemodializ pacjentów zaka˝onych wirusami przenoszonymi drogà krwiopochodnà wraz 3. Drzwi wejÊciowe na oddzia∏ powinny byç zabezz co najmniej jednym pomieszczeniem przygotopieczone w sposób uniemo˝liwiajàcy niekontrolowawawczym; ne opuszczenie oddzia∏u. 2) dzia∏ przyj´ç pacjentów, w sk∏ad którego wchodzà szatnia i punkt przyj´ç oraz ust´p, w przypadku 4. W pokojach ∏ó˝kowych drzwi powinny otwieraç braku ust´pu ogólnodost´pnego w pobli˝u; si´ na zewnàtrz, a w przypadku otwierania do wewnàtrz konstrukcja drzwi powinna umo˝liwiaç ich 3) zespó∏ pomieszczeƒ zaplecza administracyjno- otwarcie w przypadku zablokowania od wewnàtrz po- -technicznego i socjalnego; mieszczenia. 4) brudownik i pomieszczenia do regeneracji dializa- 5. Okna wpokojach, wktórych przebywajà pacjentorów, w przypadku gdy sà reutylizowane. ci, powinny byç oszklone od wewnàtrz szk∏em bezpiecznym. Okna powinny byç zabezpieczone przed 2. Stacja dializ powinna byç wyposa˝ona w urzà- mo˝liwoÊcià otworzenia przez pacjentów. dzenia do uzdatniania wody zlokalizowane w pobli˝u pokoi dializ. 6. Ponadto w oddziale psychiatrycznym ogólnym: 3. Dializy otrzewnowe mogà byç wykonywane je- 1) poza cz´Êcià terapeutyczno-rehabilitacyjnà powindynie w wydzielonym na ten cel pomieszczeniu. ny byç wydzielone odcinki obserwacyjno-diagnostyczne lub pokoje obserwacyjne; 4. Stanowisko nadzoru piel´gniarskiego powinno zapewniaç personelowi bezpoÊredni kontakt wzroko- 2) cz´Êç obserwacyjno-diagnostyczna mo˝e byç wywy z pacjentami. posa˝ona w jednoosobowà separatk´ o powierzchni co najmniej 12,0 m2, spe∏niajàcà nast´- VIII. Oddzia∏ chorób zakaênych pujàce wymagania: a) drzwi masywne metalowe lub drewniane wy∏o- 1. WejÊcie do oddzia∏u powinno prowadziç przez ˝one obustronnie odpornà na niszczenie wyk∏a- Êluz´ umywalkowo-fartuchowà umo˝liwiajàcà trans- dzinà, otwierajàce si´ na zewnàtrz z okienkiem port chorego na ∏ó˝ku bez mo˝liwoÊci równoczesnego obserwacyjnym szklonym szk∏em hartowanym, otwarcia drzwi wewn´trznych albo zastosowanie in- wyposa˝one wpodwójny system zamykania od nego systemu zapobiegajàcego przenikaniu powietrza zewnàtrz (zasuwa i zamek na klucz) bez klamki z oddzia∏u na zewnàtrz. od wewnàtrz, b) Êciany i pod∏oga g∏adkie, jasne, wy∏o˝one wy- 2. W oddziale chorób zakaênych nale˝y zapewniç k∏adzinà opornà na zniszczenie, co najmniej 3 izolatki. c) oÊwietlenie przez naÊwietle nad drzwiami za- 3. Szatnia dla pracowników oddzia∏u chorób zakaê- bezpieczone szk∏em bezpiecznym; lampa i ˝anych nie mo˝e znajdowaç si´ w obr´bie tego oddzia- rówka powinny byç dost´pne wy∏àcznie od ze- ∏u. wnàtrz pokoju,

d) kana∏ wentylacji grawitacyjnej niedost´pny dla 2. W celu dostarczania do zespo∏u operacyjnego osoby izolowanej, czystych materia∏ów zespó∏ ten powinien byç wyposa- ˝ony w Êluz´ materia∏owà, wykorzystywanà równoe) ogrzewanie pod∏ogowe lub grzejnik we wn´ce czeÊnie do krótkotrwa∏ego ich przechowywania. zas∏oni´tej trudnym do usuni´cia ekranem metalowym uniemo˝liwiajàcym dost´p osoby izo- 3. Dopuszcza si´ dostarczanie czystych materia∏ów lowanej do grzejnika, do zespo∏u przez Êluz´ dla pacjenta. f) pokój powinien posiadaç w∏asne pomieszczenie 4. W obr´bie zespo∏u powinna byç zachowana zahigieniczno-sanitarne wyposa˝one w misk´ sada rozdzia∏u pracowników, pacjentów i materia∏u ust´powà, natrysk i umywalk´ odporne na czystego od brudnego materia∏u zu˝ytego, brudnych umyÊlne zniszczenia, narz´dzi, brudnej bielizny iodpadów pooperacyjnych. g) materac niepalny, odporny na niszczenie, 5. Sala operacyjna powinna mieç bezpoÊrednie h) system telewizji przemys∏owej z kamerà niedopo∏àczenie z cz´Êcià brudnà zespo∏u dla usuwania zust´pnà dla osoby izolowanej, zabezpieczonà ˝ytego materia∏u, z zachowaniem ruchu jednokierunprzed uszkodzeniem; kowego. 3) w pokojach ∏ó˝kowych na odcinkach obserwacyj- 6. Dopuszcza si´ mo˝liwoÊç ewakuacji u˝ytych nanych lub w pokojach obserwacyjnych wypusty inrz´dzi tà samà drogà, którà dostarcza si´ materia∏ czystalacji elektrycznych, poza oÊwietleniem sufitosty i sterylny, pod warunkiem zastosowania szczelwym, powinny znajdowaç si´ na zewnàtrz tych ponych opakowaƒ transportowych. koi od strony korytarza; 7. Pracownicy powinni wchodziç do sal operacyj- 4) w pokojach ∏ó˝kowych, innych ni˝ okreÊlone nych przez pomieszczenie przygotowawcze personewpkt3, mo˝na umieszczaç tylko wy∏àczniki oÊwielu, wyposa˝one w stanowisko chirurgicznego mycia tlenia, natomiast pozosta∏e wypusty instalacji ràk, a dla pacjentów nale˝y urzàdziç pokój przygotoelektrycznych powinny znajdowaç si´ na zewnàtrz wania chorego. tych pokoi. 8. Dopuszcza si´ wspólne pomieszczenie lub wy- 7. Oddzia∏ psychiatryczny w szpitalu ogólnym podzielone miejsce przygotowania pacjenta dla kilku sal winien byç zlokalizowany w osobnym pawilonie lub operacyjnych. w wydzielonym skrzydle budynku szpitala, nie wy˝ej ni˝ na drugiej kondygnacji nadziemnej. 9. Powierzchnia sali operacyjnej powinna wynosiç co najmniej 35,0 m2. 8. Wymaganie, o którym mowa w ust. 7, nie dotyczy oddzia∏ów w zak∏adach opieki zdrowotnej wpisa- 10. W sk∏ad bloku wchodzà ponadto: nych do rejestru zak∏adów opieki zdrowotnej przed dniem wejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia. 1) sala wybudzeƒ, oile nie zosta∏a zorganizowana poza blokiem operacyjnym; 9. Oddzia∏ psychiatryczny w szpitalu ogólnym po- 2) pomieszczenia dla pracowników zw´z∏em sanitarwinien byç ponadto wyposa˝ony w: nym; 1) osobny dzia∏ przyj´ç, sk∏adajàcy si´ z: 3) magazyn sprz´tu i aparatury; a) poczekalni, 4) magazyn brudniej bielizny; b) boksu rejestracji, 5) pomieszczenie porzàdkowe. c) gabinetu badaƒ lekarskich, XII. Centralna sterylizatornia d) ∏azienki; 1. W szpitalu nale˝y zapewniç sta∏e zaopatrzenie 2) co najmniej jeden gabinet przyj´ç dla pacjentów w materia∏y sterylne. z pobudzeniem psychoruchowym zagra˝ajàcych bezpoÊrednio sobie lub innym. 2. W zale˝noÊci od przyj´tych rozwiàzaƒ lokalnych materia∏y sterylne mogà byç dostarczane bàdê ze ste- 10. Wymagania, o których mowa w ust. 3—9, nie rylizatorni zlokalizowanej poza zaopatrywanym obiekdotyczà oÊrodka leczenia uzale˝nieƒ. tem, posiadajàcej system zarzàdzania jakoÊcià (ISO lub GMP) igwarantujàcej wykonanie wyrobu sterylne- XI. Blok operacyjny go, bàdê z centralnej sterylizatorni zorganizowanej w ramach zaopatrywanego zak∏adu. 1. Pacjenci powinni byç dowo˝eni do zespo∏u operacyjnego przez Êluz´ dla pacjenta, a pracownicy po- 3. W przypadku zaopatrywania zak∏adu ze steryliwinni przechodziç przez Êluzy szatniowe. zatorni zlokalizowanej poza zak∏adem, wzak∏adzie po-

winno byç pomieszczenie przeznaczone dla ekspedycji 12. Mi´dzy strefà sterylnà a ogólnodost´pnà szpimateria∏u ska˝onego oraz odbioru materia∏u sterylne- tala nale˝y urzàdziç pomieszczenie wydawania matego, jak równie˝ pomieszczenie wyposa˝one wmyjni´- ria∏ów sterylnych. -dezynfektor przeznaczonà do mycia wózków i innych elementów transportowych. 13. Wszystkie systemy technologiczne centralnej sterylizatorni (sterylizatory, myjnie, wózki, rega∏y, po- 4. W przypadku urzàdzania centralnej sterylizator- jemniki sterylizacyjne, tace) powinny byç kompatybilni w ramach zak∏adu powinna ona byç wyposa˝ona ne, zgodne z jednostkà wsadu ustalonà w zak∏adzie. w urzàdzenia do wyja∏awiania sprz´tu, aparatury, na- 14. Na terenie centralnej sterylizatorni mi´dzy strerz´dzi, bielizny operacyjnej, materia∏ów opatrunkofà brudnà i pomieszczeniem wydawania nale˝y zawych i innych elementów tego wymagajàcych oraz montowaç przelotowà myjni´-dezynfektor, przeznadezynfekowania wózków i pojemników s∏u˝àcych do czonà do mycia wózków iinnych elementów transportransportu materia∏ów poddawanych sterylizacji. towych. Dopuszcza si´ wykonanie w tym miejscu dwóch pomieszczeƒ: jednego do mycia i dezynfekcji 5. Centralna sterylizatornia musi mieç dogodne manualnej (r´cznej) i drugiego do suszenia mytych po∏àczenia z zespo∏em operacyjnym oraz mieç ∏atwy sprz´tów. dost´p z innych jednostek organizacyjnych szpitala oraz w miar´ mo˝liwoÊci z zewnàtrz. 15. Mi´dzy strefà brudnà iczystà instaluje si´ przelotowe myjnie-dezynfektory w liczbie i z wyposa˝e- 6. Transport materia∏ów sterylnych i ska˝onych niem uzasadnionym, przewidzianym procesem techmi´dzy centralnà sterylizatornià i oddzia∏ami powinologicznym. nien odbywaç si´ w szczelnych wózkach lub pojemnikach. SzczelnoÊç transportu powinna byç dostosowa- 16. W Êcianie mi´dzy strefà czystà i sterylnà instana do stopnia czystoÊci dróg transportowych. luje si´ sterylizatory przelotowe w liczbie i wielkoÊci uzasadnionej przewidywanym procesem technolo- 7. Centralna sterylizatornia powinna byç podzielogicznym, jednak nie mniej ni˝ dwa sterylizatory parona na trzy strefy: we. 1) brudnà, przeznaczonà do przyjmowania, sortowa- 17. W przypadku stosowania sterylizacji gazowej nia, mycia, dezynfekcji wst´pnej iw∏aÊciwej narz´- sprz´tu nieodpornego na dzia∏anie temperatury tlendzi chirurgicznych, aparatury medycznej, mycia kiem etylenu lub formaldehydem: i dezynfekcji wózków i elementów transportowych, gromadzenia narz´dzi fabrycznie nowych 1) po stronie czystej nale˝y wydzieliç pomieszczenie oraz przechowywania zapasów Êrodków dezynfekprzeznaczone do za∏adunku materia∏u; cyjnych i przygotowywania z nich roztworów roboczych; 2) po stronie wy∏adowczej sterylizatorów gazowych w strefie sterylnej powinno znajdowaç si´ po- 2) czystà, przeznaczonà do suszenia wydezynfekowamieszczenie do degazacji sterylizowanych matenych narz´dzi iaparatury, przeglàdania isk∏adania ria∏ów; bielizny operacyjnej, pakietowania zestawów operacyjnych i zabiegowych, za∏adunku przygotowa- 3) w pomieszczeniach, o których mowa w pkt 1 i 2, nych wsadów do sterylizatorów, gromadzenia na- nie mo˝na przewidywaç sta∏ych stanowisk pracy. rz´dzi fabrycznie nowych, tworzenia i archiwizacji dokumentacji procesów sterylizacji; 18. Wpomieszczeniach, októrych mowa wust. 14, nale˝y zainstalowaç sygnalizatory przekroczenia do- 3) sterylnà, przeznaczonà do wy∏adunku wysterylizopuszczalnych st´˝eƒ tlenku etylenu na stanowiskach wanych materia∏ów ze sterylizatorów, ich magazypracy. nowania i wydawania na oddzia∏y szpitalne lub odbiorcom spoza szpitala. 19. Do sterylizacji tlenkiem etylenu na terenie szpitala mo˝na stosowaç wy∏àcznie sterylizatory zasilane 8. Pakietowanie narz´dzi i bielizny powinno odby- z jednorazowego naboju z czynnikiem sterylizujàcym. waç si´ w oddzielnych pomieszczeniach. 20. Do utylizacji tlenku etylenu nale˝y stosowaç 9. Rozwiàzanie przestrzenne powinno zapewniaç spalark´ tlenku etylenu lub katalizator. ruch post´powy obrabianych materia∏ów od strefy brudnej do sterylnej. 21. Do zasilania wytwornic pary dla sterylizatorów parowych i myjni-dezynfektorów (do ostatecznego 10. WejÊcie personelu centralnej sterylizatorni ze p∏ukania) nale˝y doprowadziç wod´ oczyszczonà opastrefy czystej do strefy brudnej i sterylnej powinno rametrach okreÊlonych przez producenta urzàdzenia. prowadziç przez Êluzy umywalkowo-fartuchowe. 22. Stacja uzdatniania wody mo˝e byç integralnà 11. Przy Êluzie mi´dzy cz´Êcià czystà i brudnà po- cz´Êcià centralnej sterylizatorni lub mo˝e byç zlokaliwinien byç zainstalowany ust´p. zowana w odr´bnym pomieszczeniu.

23. Przy doborze wydajnoÊci stacji uzdatniania wo- 7. Dopuszcza si´ zaopatrywanie szpitala w posi∏ki dy nale˝y uwzgl´dniç ewentualne zasilanie z niej wo- wytwarzane poza zak∏adem. Wtakim przypadku na tedà uzdatnionà innych oddzia∏ów szpitala (apteka, la- renie szpitala powinna byç co najmniej urzàdzona boratoria, blok operacyjny, kuchnia mleczna, zak∏ad strefa dla przyj´cia wózków z po˝ywieniem oraz ich diagnostyki obrazowej, stacja dializ, oddzia∏ urologii, ekspedycji. pracownia badaƒ i zabiegów endoskopowych). 8. Dopuszcza si´ usytuowanie pomieszczeƒ kuchni 24. Niezale˝nie od sterylizatorni centralnej w na- poni˝ej poziomu otaczajàcego terenu. Obni˝enie post´pujàcych dzia∏ach powinny byç zainstalowane ziomu pod∏ogi poni˝ej terenu wymaga uzyskania zgourzàdzenia sterylizacyjne: dy paƒstwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego, a w odniesieniu do zak∏adów opieki zdrowotnej 1) apteka; utworzonych przez ministra w∏aÊciwego do spraw wewn´trznych albo Ministra Obrony Narodowej odpo- 2) laboratorium mikrobiologiczne; wiednio — Paƒstwowego Inspektora Sanitarnego Ministerstwa Spraw Wewn´trznych i Administracji albo 3) poradnia stomatologiczna, o ile jest to uzasadnio- Wojskowego Inspektora Sanitarnego. ne. XIV. Pralnia XIII. Kuchnia 1. Brudna bielizna mo˝e byç prana w pralni zloka- 1. Kuchnia powinna byç zlokalizowana w wydzielizowanej na terenie szpitala lub w pralni znajdujàcej lonym budynku lub wspólnym z pralnià, po∏àczonym si´ poza szpitalem, spe∏niajàcej wymagania sanitarnoprzejÊciem krytym lub tunelem podziemnym z blohigieniczne okreÊlone w niniejszej cz´Êci. kiem ∏ó˝kowym szpitala oraz oddzia∏ami mieszczàcymi si´ w wydzielonych pawilonach lub w skrzydle ze- 2. Pralnia pioràca bielizn´ szpitalnà powinna: spo∏u g∏ównego. 1) mieç zapewnionà barier´ higienicznà mi´dzy stro- 2. Dopuszcza si´ lokalizacj´ kuchni w zespole nà brudnà i czystà poprzez fizyczny i funkcjonalny g∏ównym szpitala pod warunkiem zapewnienia bezko- podzia∏ na stref´ brudnà i czystà w sposób, o któlizyjnej obs∏ugi technicznej zwiàzanej z tà technologià rym mowa w ust. 6; i niepowodujàcej ucià˝liwoÊci, w tym zapachowych 2) stosowaç technologi´ przystosowanà do prania i ha∏asu. bielizny szpitalnej. 3. Wkuchni nale˝y wyodr´bniç nast´pujàce strefy: 3. Pralnia powinna byç zlokalizowana w wydzielo- 1) magazynowania, w sk∏ad której wchodzi ch∏odnia; nym budynku lub wspólnym z kuchnià, po∏àczonym przejÊciem krytym lub tunelem podziemnym z zespo- 2) obróbki brudnych produktów; ∏em g∏ównym szpitala oraz oddzia∏ami mieszczàcymi si´ w wydzielonych pawilonach. 3) obróbki czystych produktów; 4. Dopuszcza si´ pralni´ zlokalizowanà wbudynku 4) obróbki termicznej i sch∏adzania; g∏ównym szpitala pod warunkiem zapewnienia bezko- 5) ekspedycji posi∏ków lub porcjowania (system taco- lizyjnej obs∏ugi technicznej zwiàzanej ztà technologià. wy); 5. Pomieszczenia pralni powinny byç urzàdzone 6) centralnego mycia naczyƒ sto∏owych oddzia∏o- wsposób zapewniajàcy zachowanie bariery higieniczwych (system tacowy); nej rozumianej jako ca∏kowite wyeliminowanie stykania si´ bielizny czystej z brudnà oraz pracowników 7) administracyjno-socjalnà. z tych dwóch stref. 4. W sk∏ad strefy administracyjno-socjalnej wcho- 6. Wpralni zbarierà higienicznà powinny byç urzàdzi w szczególnoÊci jadalnia personelu kuchni z miej- dzone: scem do mycia naczyƒ, cz´Êç szatniowa oraz ust´py. 1) strefa brudna — w której sk∏ad wchodzà pomieszczenia przyjmowania i sk∏adania brudnej bielizny, 5. W zespole kuchni powinno byç wydzielone posp∏ukiwania pieluch, za∏adunku bielizny do pralmieszczenie z wejÊciem wy∏àcznie z zewnàtrz, w któnic, pomieszczenia sk∏adowania Êrodków pioràrym odpadki poprodukcyjne z kuchni oraz pokoncych, przygotowywania roztworów pioràcych oraz sumpcyjne b´dà magazynowane przed ich usuwaust´py; niem. 2) strefa czysta — w której sk∏ad wchodzà pomiesz- 6. Do pomieszczeƒ magazynowych kuchni central- czenia wy∏adunku bielizny zpralnic, suszenia, pranej powinien byç zapewniony dojazd dla samocho- sowania oraz sterylizacji bielizny noworodków dów dostawczych. i dzieci m∏odszych, mycia i dezynfekcji wózków

(strona czysta), pomieszczenie sk∏adowania mate- XV. Zak∏ad patomorfologii ria∏ów wypranych i zdezynfekowanych, pomieszczenie naprawy bielizny, pomieszczenie wydawa- 1. W sk∏ad zak∏adu patomorfologii wchodzà nia, pomieszczenia obs∏ugi administracyjnej i za- w szczególnoÊci: plecza socjalnego oraz ust´py; 1) prosektura (cz´Êç sekcyjna); 3) trójstopniowa Êluza szatniowa usytuowana mi´dzy strefà czystà i brudnà oddzielajàca oba obszary 2) pracownia histologiczna; Êcianami do pe∏nej wysokoÊci pomieszczenia. 3) pracownia cytologiczna; 7. WÊcian´ dzielàcà pralni´ na dwie strefy wmon- 4) pomieszczenia administracyjno-socjalne (szatnia, towane sà urzàdzenia pralnicze zoddzielnymi otworaust´py, jadalnia). mi do za∏adowania iroz∏adowania odpowiednio wobszarze czystym i brudnym. 2. Zak∏ad patomorfologii powinien byç zlokalizowany w wydzielonym budynku lub w budynku g∏ów- 8. Maszyny pralnicze powinny byç wyposa˝one nym szpitala. wautomatyczne systemy dozujàce Êrodki pioràce idezynfekcyjne oraz wurzàdzenia kontrolujàce parametry 3. Dojazd wózków ze zw∏okami powinien prowaprocesu prania i dezynfekcji. dziç wewn´trznym korytarzem lub tunelem podziem- 9. W pralni musi znajdowaç si´ dzia∏ mycia i de- nym. W zak∏adach wpisanych do rejestru zak∏adów zynfekcji pojemników iwózków do transportu brudnej opieki zdrowotnej przed dniem wejÊcia w˝ycie rozpobielizny zzastosowanà barierà higienicznà oddzielajà- rzàdzenia, atak˝e wzak∏adach do 50 ∏ó˝ek, dopuszcza cà stref´ brudnà od czystej. W Êcian´ dzielàcà po- si´ odst´pstwo od wymagania tunelu. mieszczenia powinny byç wmontowane przelotowe automatyczne urzàdzenia myjàco-dezynfekcyjne prze- 4. Do zak∏adu powinny prowadziç osobne wejÊcia znaczone do tego celu. dla personelu, przywo˝onych zw∏ok, rodziny zmar∏ego i wydawania zw∏ok. 10. Strefa brudna iczysta pralni powinny byç pod- ∏àczone do oddzielnych zespo∏ów wentylacyjnych. 5. Dojazd do sali wydawania zw∏ok nie mo˝e byç W strefie brudnej nale˝y przewidywaç podciÊnienie widoczny z okien oddzia∏ów ∏ó˝kowych, przychodni w stosunku do strefy czystej. i innych cz´Êci szpitala dost´pnych dla pacjentów, 11. Âluza mi´dzy cz´Êcià brudnà i czystà powinna z wyjàtkiem obiektów istniejàcych, w których warunki sk∏adaç si´ zszatni brudnej, zespo∏u sanitarnego zna- lokalowe nie pozwalajà na takà izolacj´. tryskiem, ust´pem iumywalkà, zbaterià uruchamianà bez kontaktu z d∏onià, oraz wyposa˝eniem do dezyn- 6. Prosektura sekcyjna powinna byç dost´pna fekcji ràk oraz szatni czystej. przez Êluz´ szatniowà. 12. Bielizna noworodków i dzieci m∏odszych musi 7. W sk∏ad laboratorium histopatologicznego i cybyç sterylizowana. Sterylizacja mo˝e odbywaç si´ tologicznego powinny wchodziç nast´pujàce pow centralnej sterylizatorni lub pralni. W tym przypad- mieszczenia: ku w strefie czystej nie nale˝y instalowaç urzàdzeƒ do jej sterylizowania. 1) pracownia formalinowa; 13. W przypadku urzàdzenia w szpitalu pralni che- 2) pomieszczenia aparaturowe; micznej powinna ona byç zlokalizowana wstrefie czystej, o której mowa w ust. 6 pkt 2. 3) pracownia obróbki preparatów histologicznych; 14. WydajnoÊç pralni okreÊla si´ na podstawie 4) pracownia mikroskopowa; norm zu˝ycia bielizny przez jednostki organizacyjne szpitala zwi´kszone ewentualnie o iloÊç bielizny z in- 5) pracownia cytologiczna; nych zak∏adów opieki zdrowotnej. 15. Dopuszcza si´ sytuowanie pomieszczeƒ pralni 6) pracownia technik specjalnych (histochemicznych, poni˝ej poziomu otaczajàcego terenu. Obni˝enie po- immunohistochemicznych, immunocytochemiczziomu pod∏ogi poni˝ej terenu wymaga uzyskania zgo- nych i innych); dy paƒstwowego wojewódzkiego inspektora sanitar- 7) pomieszczenia administracyjno-socjalne. nego, a w odniesieniu do zak∏adów opieki zdrowotnej utworzonych przez ministra w∏aÊciwego do spraw wewn´trznych albo Ministra Obrony Narodowej odpo- 8. Wszpitalu, który nie posiada prosektury, powinwiednio — Paƒstwowego Inspektora Sanitarnego Mi- no byç pomieszczenie ch∏odni, przygotowania iwydanisterstwa Spraw Wewn´trznych i Administracji albo wania zw∏ok oraz kancelaria, a tak˝e ust´p dla intere- Wojskowego Inspektora Sanitarnego. santów.

Za∏àcznik nr 2 WYMAGANIA SZCZEGÓ¸OWE, JAKIM POWINNY ODPOWIADAå POD WZGL¢DEM FACHOWYM I SANITARNYM POMIESZCZENIA I URZÑDZENIA PRZYCHODNI 1. W przychodniach liczàcych nie wi´cej ni˝ 6 ga- czulenia ogólnego, zwy∏àczeniem gabinetów denbinetów badaƒ lekarskich dopuszcza si´ wspólne po- tystycznych, co najmniej 15,0 m2; mieszczenia dla wszystkich grup pacjentów z zachowaniem rozdzia∏u czasowego przyj´ç dzieci zdro- 3) gabinetu zabiegowego, w którym wykonuje si´ wych. znieczulenie ogólne, co najmniej 20,0 m2; 4) gabinetu pobierania prób do analiz — co najmniej 2. W holu wejÊciowym do przychodni powinien 6,0 m2. byç usytuowany punkt rejestracji. 6. W poradniach chirurgicznych powinien byç 3. Wsk∏ad poradni, wktórej przyjmowane sà dzieurzàdzony osobny gabinet diagnostyczno-zabiegowy. ci, wchodzi gabinet badaƒ bezpoÊrednio po∏àczony z gabinetem przygotowawczo-zabiegowym. Dopuszcza si´ po∏àczenie funkcji przygotowawczo-zabiego- 7. Gabinet badaƒ ginekologicznych oraz poradnie, wych zpokojem pobierania prób do analiz pod warun- wktórych sà udzielane Êwiadczenia zdrowotne wdziekiem zachowania rozdzia∏u czasowego i spe∏nienia dzinie urologii lub o charakterze inwazyjnym w zakrewymagaƒ okreÊlonych dla gabinetu przygotowawczo- sie dolnego odcinka przewodu pokarmowego, powin- -zabiegowego. ny mieç bezpoÊrednie po∏àczenie z kabinà higieny osobistej. 4. W przychodni, w której udzielane sà Êwiadczenia zdrowotne dzieciom chorym, zdrowym idoros∏ym 8. Powierzchnia gabinetu dentystycznego powinz zastosowaniem rozdzia∏u czasowego, dopuszcza si´ na wynosiç co najmniej 12,0 m2 przy zainstalowaniu jeden gabinet badaƒ lekarskich. jednego fotela dentystycznego ico najmniej 8,0 m2na ka˝dy nast´pny fotel. 5. Powierzchnia powinna wynosiç dla: 1) gabinetu badaƒ lekarskich co najmniej 12,0 m2; 9. Spr´˝arki i pompy zasilajàce unity dentystyczne powinny byç zlokalizowane w miejscu niezanieczysz- 2) gabinetu przygotowawczo-zabiegowego, gabine- czonym oraz w sposób niepowodujàcy ha∏asu potu zabiegowego, w którym nie wykonuje si´ znie- nadnormatywnego. Za∏àcznik nr 3 WYMAGANIA SZCZEGÓ¸OWE, JAKIM POWINNY ODPOWIADAå POD WZGL¢DEM FACHOWYM I SANITARNYM POMIESZCZENIA I URZÑDZENIA ZESPO¸U OPIEKI DZIENNEJ I ZESPO¸U CHIRURGII JEDNEGO DNIA I. Zespó∏ opieki dziennej 1) pomieszczenia wymienione w cz´Êci II ust. 3 za- ∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia; 1. Pokoje pobytu pacjentów mogà byç wyposa˝o- 2) szatnie odzie˝y wierzchniej dla pacjentów i osób ne, w zale˝noÊci od profilu, w: towarzyszàcych; 1) ∏ó˝ka lub 3) poczekalnie. 2) fotele wypoczynkowe wprzypadku oddzia∏u opieki dziennej o profilu diagnostycznym lub terapeu- II. Oddzia∏ chirurgii jednego dnia tycznym. 1. Zespó∏ chirurgii jednego dnia przeznaczony jest do udzielania Êwiadczeƒ zdrowotnych ocharakterze chi- 2. Pokoje pobytu pacjentów w oddziale opieki rurgicznym w ciàgu jednego dnia z mo˝liwoÊcià czasodziennej dla dzieci powinny byç wyposa˝one, poza wego pobytu wzespole nieprzekraczajàcego 24 godzin. miejscami dla dzieci, w fotele dla opiekunów. 2. Do zespo∏u stosuje si´ odpowiednio wymagania 3. Oddzia∏ opieki dziennej powinien, w zale˝noÊci okreÊlone wcz´Êci I, II iXI za∏àcznika nr 1 do rozporzàod potrzeb, posiadaç: dzenia.

Za∏àcznik nr 4 WYMAGANIA SZCZEGÓ¸OWE, JAKIM POWINNY ODPOWIADAå POD WZGL¢DEM FACHOWYM I SANITARNYM POMIESZCZENIA I URZÑDZENIA CENTRUM KRWIODAWSTWA I KRWIOLECZNICTWA I. Cz´Êç ogólna 1) rejestracj´ i prowadzenie ciàg∏ej ewidencji krwiodawców, z uwzgl´dnieniem pomieszczenia umo˝- 1. Uk∏ad funkcjonalny centrum krwiodawstwa liwiajàcego wype∏nianie kwestionariuszy; i krwiolecznictwa, zwanego dalej „centrum”, powi- 2) dokonywanie wszystkich czynnoÊci zwiàzanych nien zapewniaç: z zakwalifikowaniem zg∏aszajàcych si´ osób (pobieranie krwi do celów diagnostyki, badanie daw- 1) wydzielonà stref´ przebywania dawców; ców przed oddaniem krwi i okresowe czynnoÊci 2) ciàgi funkcjonalne w zakresie podstawowej dzia- administracyjne); ∏alnoÊci centrum; 3) wydawanie posi∏ków przed lub po zabiegu pobra- 3) grupowanie pomieszczeƒ idzia∏ów ze wzgl´du na nia lub ekwiwalentu kalorycznego. powiàzania funkcjonalne; 2. Dzia∏ powinien mieç bezpoÊrednie po∏àczenie 4) grupowanie pomieszczeƒ lub dzia∏ów ze wzgl´du z dzia∏em pobierania i preparatyki krwi oraz dogodne na szczególne wymagania techniczne (podobieƒ- po∏àczenie z dzia∏em laboratoryjnym. stwo i nasycenie instalacyjne). III. Dzia∏ pobierania 2. Przez podstawowà dzia∏alnoÊç, o której mowa 1. Pomieszczenia i urzàdzenia dzia∏u powinny zaw ust. 1 pkt 2, rozumie si´ rejestracj´ dawców, badapewniaç: nia lekarskie ilaboratoryjne, pobieranie krwi, preparatyk´ krwi i jej sk∏adników oraz ich przechowywanie 1) wykonanie prac przygotowawczych do pobierania i ekspedycj´. krwi lub jej sk∏adników; 2) rejestracj´ dawców przed pobraniem krwi lub jej 3. W pomieszczeniach, w których konieczna jest sk∏adników; zwi´kszona wymiana powietrza, powinna byç wentylacja mechaniczna. W szczególnoÊci dotyczy to: 3) pobieranie krwi lub jej sk∏adników; 4) wykonywanie zabiegów aferezy i przekazywanie 1) pomieszczeƒ, w których znajdujà si´ zbiorniki pobranych sk∏adników krwi do dzia∏u preparatyki z ciek∏ym azotem; krwi, ekspedycji lub innego dzia∏u; 2) pomieszczenia przeznaczonego na radiator. 5) prowadzenie dokumentacji pobranej krwi lub jej sk∏adników. 4. Pomieszczenia przeznaczone do pobierania i preparatyki krwi i jej sk∏adników oraz pomieszczenia 2. Pomieszczeniami dost´pnymi dla dawców sà: dzia∏u laboratoryjnego i ekspedycji powinny byç kli- 1) poczekalnia; matyzowane. 2) szatnia; 5. Pomieszczenia centrum powinny byç zabezpie- 3) ust´py dla kobiet i m´˝czyzn oraz osób niepe∏noczone przed dost´pem osób w nim niezatrudnionych, sprawnych, w tym poruszajàcych si´ na wózkach z wyjàtkiem dzia∏u: inwalidzkich; 1) krwiodawców; 4) gabinet badaƒ; 2) pobierania w cz´Êci dost´pnej dla dawców; 5) sala pobraƒ; 6) pomieszczenie do wypoczynku dawców i spo˝y- 3) ekspedycji w cz´Êci dost´pnej dla interesantów; wania posi∏ków. 4) metodyczno-organizacyjnego i administracji. 3. Dzia∏ pobierania powinien mieç dogodne po∏àczenia zdzia∏em preparatyki oraz zdzia∏em magazyno- 6. Centrum powinno posiadaç pomieszczenia mawania i ekspedycji. gazynowe zapewniajàce warunki przechowywania wymagane przez producentów poszczególnych mate- 4. Sala pobraƒ powinna mieç dogodne po∏àczenie ria∏ów pomocniczych stosowanych w centrum. ze stanowiskiem kontroli serologicznej. II. Dzia∏ krwiodawców IV. Dzia∏ preparatyki 1. Dzia∏ krwiodawców powinien posiadaç po- 1. Pomieszczenia i urzàdzenia dzia∏u powinny zamieszczenia i urzàdzenia zapewniajàce: pewniaç mo˝liwoÊç:

1) wykonania wszystkich rodzajów preparatyki, 2. Magazyn (ch∏odnia, lodówki, zamra˝arki) krwi z uwzgl´dnieniem preparatyki w uk∏adzie otwar- i jej sk∏adników powinien byç zlokalizowany w dziale tym; ekspedycji lub w jego pobli˝u. 2) przechowywania w standardowych warunkach 3. Poczekalnia przy dziale ekspedycji powinna byç krwi ijej sk∏adników niezakwalifikowanych jeszcze ∏atwo dost´pna z zewnàtrz. do u˝ytku. VII. Dzia∏ zapewnienia jakoÊci 2. Dzia∏ powinien mieç dogodne po∏àczenia zdzia- ∏em magazynowania i ekspedycji. Pomieszczenia i urzàdzenia dzia∏u powinny zapewniç prowadzenie kontroli jakoÊci wszystkich preparatów V. Dzia∏ laboratoryjny krwi ijej sk∏adników produkowanych wca∏ym regionie. 1. Pomieszczenia i urzàdzenia dzia∏u powinny za- VIII. Oddzia∏y terenowe pewniaç mo˝liwoÊç wykonania wszystkich obowiàzujàcych badaƒ u dawcy i w preparacie krwi lub jej 1. Oddzia∏ powinien byç zlokalizowany w miejscu sk∏adników. dost´pnym dla krwiodawców oraz zapewniajàcym kontakt z dzia∏em diagnostyki laboratoryjnej. 2. Pomieszczenia laboratoryjne (pracownie: hema- 2. Oddzia∏ powinien sk∏adaç si´ z cz´Êci dost´pnej tologiczna, biochemiczna, wirusów, biologii molekudla krwiodawców oraz z niedost´pnej dla krwiodawlarnej i inne) powinny byç klimatyzowane. ców cz´Êci laboratoryjnej, przeznaczonej tak˝e do pre- VI. Dzia∏ ekspedycji paratyki (w przypadku jej wykonywania), ekspedycji krwi i jej sk∏adników. 1. Pomieszczenia i urzàdzenia dzia∏u powinny za- 3. W oddziale powinny znajdowaç si´ szatnie oraz pewniaç: ∏azienki i ust´py dla dawców. 1) przechowywanie w odpowiedniej temperaturze krwi i jej sk∏adników; 4. Woddziale powinny znajdowaç si´ pomieszczenia s∏u˝àce do przygotowania i wydawania posi∏ków 2) przyjmowanie zwrotów niewykorzystanej krwi ijej profilaktycznych. Dopuszcza si´ wykorzystanie do tesk∏adników. go celu sto∏ówki szpitalnej lub bufetu. Za∏àcznik nr 5 WYMAGANIA SZCZEGÓ¸OWE, JAKIM POWINNY ODPOWIADAå POD WZGL¢DEM FACHOWYM I SANITARNYM POMIESZCZENIA I URZÑDZENIA ˚¸OBKA 1. W ˝∏obku powinny znajdowaç si´: 3. Wsalach pobytu dzieci minimalna powierzchnia 1) sale pobytu dzieci (zabaw lub odr´bnych sypialni); pomieszczenia na 1 dziecko powinna wynosiç 3,0 m2. 2) miejsce na wózki: 4. Przy sali dla niemowlàt nale˝y zapewniç mo˝li- 3) zespó∏ sanitarny, w którego sk∏ad wchodzà ust´- woÊç le˝akowania na werandzie lub tarasie. py, umywalki i co najmniej 1 natrysk oraz wydzielone miejsce do mycia nocników. 5. W˝∏obku nale˝y zapewniç mo˝liwoÊç wyjÊcia na 2. W ˝∏obku powinny byç wydzielone zespo∏y po- teren przyleg∏y do ˝∏obka wyposa˝ony w urzàdzenia mieszczeƒ przeznaczone dla ró˝nych grup wiekowych, do zabaw. Teren ten powinien byç niedost´pny dla w szczególnoÊci dla niemowlàt. osób postronnych. Za∏àcznik nr 6 WYMAGANIA SZCZEGÓ¸OWE, JAKIM POWINNY ODPOWIADAå POD WZGL¢DEM FACHOWYM I SANITARNYM POMIESZCZENIA I URZÑDZENIA PRACOWNI BADA¡ ENDOSKOPOWYCH 1. Wsk∏ad pracowni badaƒ endoskopowych wcho- 2) gabinet badaƒ dolnego odcinka przewodu pokardzà nast´pujàce pomieszczenia: mowego wprzypadku ich wykonywania, wyposa- 1) gabinet badaƒ górnego odcinka przewodu pokar- ˝ony w kabin´ higienicznà, o ile nie ma wydzielomowego, w przypadku ich wykonywania; nego pokoju przygotowaƒ pacjenta, z bezpoÊred-

nim dost´pem do pokoju badaƒ, wyposa˝onego dzane sà z zachowaniem rozdzia∏u czasowego dla pow misk´ ust´powà, natrysk i umywalk´; szczególnych rodzajów badaƒ. 3) gabinet badaƒ dróg oddechowych w przypadku 4. Dopuszcza si´ usytuowanie zmywalni nieich wykonywania; umieszczonej mi´dzy gabinetami, pod warunkiem zapewnienia transportu endoskopów ska˝onych i zde- 4) zmywalnia usytuowana mi´dzy pokojami badaƒ zynfekowanych wszczelnie zamykanych pojemnikach. z bezpoÊrednim dost´pem, wyposa˝ona w urzàdzenia do mycia i dezynfekcji termiczno-chemicz- 5. Wzmywalni, októrej mowa wust. 4, nale˝y donej endoskopów w sposób technologicznie podatkowo zamontowaç urzàdzenia do mycia idezynfekwtarzalny oraz w wentylacj´ mechanicznà nacji pojemników transportowych w sposób technolowiewno-wyciàgowà; gicznie powtarzalny. 5) pokój personelu — w zale˝noÊci od potrzeb; 6. Endoskopy nale˝y przechowywaç w szafach 6) pokój, co najmniej z jednym stanowiskiem wybu- w pozycji wiszàcej. Dopuszcza si´ usytuowanie szaf dzeniowym dla pobytu po badaniu, o ile wykony- do przechowywania endoskopów w pokojach badaƒ wane sà znieczulenia. lub zmywalni. 2. W przypadku wykonywania zabiegów na dro- 7. Narz´dzia endoskopowe u˝ywane w czasie bagach ˝ó∏ciowych itrzustkowych wpracowni powinien daƒ do wykonywania biopsji i zabiegów powinny byç znajdowaç si´ wydzielony gabinet badaƒ z aparatem przed u˝yciem sterylizowane i przechowywane jako rentgenowskim. Zabiegi te mogà byç wykonywane wyrób sterylny. równie˝ w pracowni obrazowej. 8. Do badaƒ i zabiegów endoskopowych mo˝na 3. Dopuszcza si´ wykonywanie wszystkich rodza- u˝ywaç wy∏àcznie endoskopów ze szczelnà optykà, jów badaƒ izabiegów przewodu pokarmowego wjed- umo˝liwiajàcà ich mycie idezynfekcj´ wpe∏nym zanunym pokoju, pod warunkiem ˝e badania przeprowa- rzeniu. Za∏àcznik nr 7 WYMAGANIA SZCZEGÓ¸OWE, JAKIM POWINNY ODPOWIADAå POD WZGL¢DEM FACHOWYM POMIESZCZENIA I URZÑDZENIA PRACOWNI ZAK¸ADU PATOMORFOLOGII W sk∏ad zak∏adu patomorfologii wchodzà w szcze- 2) pracownia histologiczna; gólnoÊci: 3) pracownia cytologiczna; 1) prosektura (cz´Êç sekcyjna); 4) pomieszczenia administracyjno-socjalne. Za∏àcznik nr 8 WYMAGANIA SZCZEGÓ¸OWE, JAKIM POWINNY ODPOWIADAå POD WZGL¢DEM FACHOWYM I SANITARNYM POMIESZCZENIA I URZÑDZENIA PRACOWNI ZESPO¸U REHABILITACJI 1. Liczb´ szafek wszatni oraz wielkoÊç zespo∏ów sa- winny byç oddzielone Êciankami do wysokoÊci co najnitarnych nale˝y ustalaç w zale˝noÊci od liczby stano- mniej 2,0 m, umo˝liwiajàcymi stosowanie wspólnej wisk zabiegowych iprzewidywanej ich przepustowoÊci. wentylacji mechanicznej w pomieszczeniu. 2. Pomieszczenia hydroterapii powinny byç zlokali- 4. Diatermie krótkofalowe i mikrofalowe powinny zowane wkondygnacji parteru, nad przestrzenià insta- byç instalowane w oddzielnych pomieszczeniach lacyjnà. Dopuszcza si´ lokalizacj´ pomieszczeƒ hydro- (boksach), odpowiednio zabezpieczonych przed szkoterapii na innej kondygnacji ni˝ parter. W takim przy- dliwym oddzia∏ywaniem na otoczenie. padku w pomieszczeniach tych nale˝y zapewniç skutecznà izolacj´ przeciwwilgociowà, atak˝e wentylacj´. 5. Pomieszczenia przeznaczone do rehabilitacji powinny byç zlokalizowane w sposób zapewniajàcy do- 3. Pomieszczenia Êwiat∏olecznictwa i elektrolecz- st´p osobom niepe∏nosprawnym, w tym poruszajànictwa, je˝eli nie sà osobnymi pomieszczeniami, po- cym si´ na wózkach inwalidzkich.