Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 czerwca 2005 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urządzenia zakładu opieki zdrowotnej

985 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA1) z dnia 22 czerwca 2005 r. w sprawie wymagaƒ, jakim powinny odpowiadaç pod wzgl´dem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urzàdzenia zak∏adu opieki zdrowotnej

6) dzia∏ — jednostk´ organizacyjnà szpitala dzia∏ajàcà 12) Êluza szatniowa — zespó∏ pomieszczeƒ znajdujàwed∏ug specyfiki prowadzonej dzia∏alnoÊci oraz cych si´ przed wejÊciem do dzia∏ów opodwy˝szopodlegajàcà specyficznej dyscyplinie naukowej nej aseptyce lub mogàcych stanowiç zagro˝enie lub technicznej; w zale˝noÊci od tej specyfiki wy- epidemiologiczne ze wzgl´du na charakter wykoró˝nia si´ nast´pujàce grupy dzia∏ów: nywanych czynnoÊci, spe∏niajàcy wymagania okreÊlone w § 26; a) diagnostyczne i zabiegowe, w szczególnoÊci medyczne laboratorium diagnostyczne, zak∏ad 13) poczekalnia pacjentów — pomieszczenie organizodiagnostyki obrazowej, pracownia badaƒ endo- wane przed gabinetami, w których przeprowadzaskopowych, zespó∏ operacyjny, ne sà badania lub zabiegi; b) zaopatrzenia medycznego, w szczególnoÊci ap- 14) sterylizacja — proces, w wyniku którego zostajà teka, centralna sterylizatornia, zniszczone wszystkie drobnoustroje oraz ich formy przetrwalnikowe przez zastosowanie czynnic) administracyjno-socjalne, w szczególnoÊci adków fizycznych lub chemicznych; ministracyjny, statystyki i informacji medycznej oraz socjalny, 15) dezynfekcja — proces, w wyniku którego zostajà d) gospodarcze, wszczególnoÊci kuchnia ipralnia, zniszczone formy wegetatywne drobnoustrojów za pomocà metod fizycznych, chemicznych lub e) techniczne, wszczególnoÊci kot∏ownia icentral- biologicznych; na dezynfektornia — stacja przygotowania ∏ó- ˝ek; 16) modularna szerokoÊç pokoju ∏ó˝kowego — szerokoÊç pomieszczenia umo˝liwiajàca optymalne 7) sterylizatornia podr´czna — zespó∏ nast´pujàcych ustawienie w nim ∏ó˝ek, przyj´ta jako modu∏ propomieszczeƒ w zak∏adzie opieki zdrowotnej za- jektowy; mkni´tej po∏àczonych okienkiem i Êluzà: 17) w´ze∏ komunikacji pionowej — klatka schodowa a) pomieszczenia mycia i dezynfekcji — przezna- wraz z zespo∏em dêwigów osobowych, dost´pne czonego do przyjmowania, sortowania, mycia, ze wspólnego holu; dezynfekcji wst´pnej i w∏aÊciwej narz´dzi chirurgicznych, elementów aparatury anestezjolo- 18) Êluza umywalkowo-fartuchowa — zespó∏ pomieszgicznej, obuwia chirurgicznego, wyposa˝onego czeƒ spe∏niajàcy wymagania okreÊlone w § 25; w myjni´ — dezynfektor, 19) kabina higieny osobistej — wyodr´bnione pob) pomieszczenia sterylizacji — przeznaczonego mieszczenie wyposa˝one w bidet, misk´ ust´podo pakietowania narz´dzi i materia∏ów podda- wà i umywalk´. wanych sterylizacji, sterylizowania i magazynowania wysterylizowanych materia∏ów, wyposa- Rozdzia∏ 2 ˝onego w nieprzelotowy sterylizator parowy; Wymagania ogólnoprzestrzenne 8) brudownik — pomieszczenie w zak∏adzie opieki zdrowotnej zamkni´tej s∏u˝àce do opró˝niania § 8. 1. Zak∏ad opieki zdrowotnej powinien stanoi dezynfekowania, przechowywania kaczek i basewiç samodzielny budynek lub zespó∏ budynków. nów lub niszczenia tego rodzaju pojemników jednorazowego u˝ytku oraz sk∏adowania brudnej bie- 2. Dopuszcza si´ lokalizowanie zak∏adu opieki lizny, wyposa˝one w myjni´ — dezynfektor oraz zdrowotnej w budynku o innym przeznaczeniu, pod w wentylacj´ mechanicznà wyciàgowà; warunkiem ca∏kowitej izolacji po˝arowej od pomiesz- 9) sk∏adzik porzàdkowy — pomieszczenie s∏u˝àce do czeƒ innych u˝ytkowników budynku. przechowywania Êrodków czystoÊci oraz prepara- 3. Pomieszczenia zak∏adu nie powinny znajdowaç tów myjàco-dezynfekcyjnych, atak˝e przygotowysi´ poni˝ej parteru. Dopuszcza si´ lokalizowanie powania roztworów roboczych oraz mycia i dezynmieszczeƒ, zwyjàtkiem pokoi chorych, poni˝ej parteru, fekcji sprz´tu wielokrotnego u˝ycia stosowanego do utrzymywania czystoÊci, a w przychodniach li- pod warunkiem obni˝enia otaczajàcego terenu o30 cm czàcych nie wi´cej ni˝ 6 gabinetów badaƒ lekar- poni˝ej pod∏ogi przyleg∏ych pomieszczeƒ, poprzez wyskich, w których udzielane sà Êwiadczenia zdro- konanie skarpy onachyleniu nie wi´kszym ni˝ 45°. wotne, s∏u˝àce równie˝ do sk∏adowania brudnej 4. Dopuszcza si´ lokalizowanie pomieszczeƒ ochabielizny i odpadów; rakterze technicznym i pomocniczym jak magazyny, 10) izolatka — zespó∏ pomieszczeƒ w zak∏adzie opieki szatnie personelu, kuchnie, pralnie, poni˝ej poziomu zdrowotnej zamkni´tej przeznaczonych dla pobytu parteru. jednego pacjenta, spe∏niajàcy wymagania okre- Êlone w § 23; 5. W szpitalu powinien znajdowaç si´ co najmniej jeden sk∏adzik porzàdkowy dla ka˝dej komórki organi- 11) separatka — zespó∏ pomieszczeƒ wzak∏adzie opie- zacyjnej, wktórej udzielane sà Êwiadczenia zdrowotne. ki zdrowotnej zamkni´tej przeznaczonych dla jednego lub dwóch pacjentów, spe∏niajàcy wymaga- 6. Przepisów ust. 2 nie stosuje si´ do zak∏adów nia okreÊlone w § 24; psychiatrycznej opieki zdrowotnej wpisanych do reje-

stru zak∏adów opieki zdrowotnej przed wejÊciem w˝y- ników mo˝e byç cz´Êcià medycznego laboratorium cie rozporzàdzenia. diagnostycznego lub mikrobiologicznego. § 9. Pomieszczenia dzia∏ów ioddzia∏ów ∏ó˝kowych 2. Pomieszczenia lub miejsca, o których mowa szpitala, z wyjàtkiem dzia∏u administracyjno-socjalnew ust. 1, powinny byç dost´pne z poczekalni dla pago, nie mogà byç przechodnie. cjentów ambulatoryjnych, w szczególnoÊci mogà byç one usytuowane bezpoÊrednio przy zak∏adach opieki § 10. Dzia∏y szpitalne, w których udzielane sà zdrowotnej. Êwiadczenia zdrowotne dla pacjentów stacjonarnych i ambulatoryjnych, powinny byç tak usytuowane, aby dost´p do nich obu grup pacjentów odbywa∏ si´ nie- § 17. Pokoje ∏ó˝kowe woddzia∏ach szpitalnych mokrzy˝ujàcymi si´ ciàgami komunikacyjnymi. gà byç przeznaczone dla pobytu sta∏ego nie wi´cej ni˝ 5 pacjentów. § 11. Kszta∏t i powierzchnia pomieszczenia powinny umo˝liwiaç prawid∏owe rozmieszczenie, zainstalo- § 18. Powierzchnia pokoi ∏ó˝kowych w zale˝noÊci wanie i u˝ytkowanie urzàdzeƒ, aparatury i sprz´tu, od oddzia∏u powinna wynosiç: stanowiàcych jego niezb´dne funkcjonalne wyposa˝e- 1) w przypadku oddzia∏u o zunifikowanym uk∏adzie nie. przestrzennym, w tym pododdzia∏ów dla dzieci starszych: § 12. 1. Pod∏ogi pomieszczeƒ, w tym równie˝ ciàgów komunikacyjnych przeznaczonych dla ruchu pa- a) pokoju 1-∏ó˝kowego — co najmniej 12,0 m2, cjentów, lokalizowanych na tej samej kondygnacji, powinny znajdowaç si´ na jednym poziomie. b) pokoju 2-∏ó˝kowego — co najmniej 14,0 m2, c) pokoju 3–5-∏ó˝kowego — co najmniej 6,0 m2na 2. W obiektach przebudowywanych dopuszcza si´ 1 ∏ó˝ko; zró˝nicowanie poziomu pod∏óg pomieszczeƒ po∏o˝onych na tej samej kondygnacji, pod warunkiem zasto- 2) w przypadku oddzia∏u po∏o˝niczego: sowania pochylni o nachyleniu okreÊlonym w przepisach prawa budowlanego. a) w systemie „matka z dzieckiem”: — pokoju 1-∏ó˝kowego — co najmniej 14,0 m2, § 13. Wzak∏adach opieki zdrowotnej nie mogà byç stosowane zsypy dla odpadów, brudnej bielizny lub — pokoju 2-∏ó˝kowego — co najmniej 18,0 m2, innych materia∏ów. b) w systemie korespondencyjnym: § 14. Przy wejÊciach do obiektów, w których znaj- — pokoju 3-∏ó˝kowego matek — co najmniej dujà si´ zak∏ady opieki zdrowotnej, powinny byç urzà- 18,0 m2, dzone dojazdy oraz dojÊcia onachyleniu nie wi´kszym — pokoju 7-∏ó˝kowego noworodków — co najni˝ 5 %. mniej 18,0 m2; Rozdzia∏ 3 3) w przypadku oddzia∏u dzieci´cego i noworodkowego: Wymagania dla niektórych pomieszczeƒ i urzàdzeƒ a) pokoje dla dzieci m∏odszych: § 15. 1. W g∏ównym holu wejÊciowym zak∏adu — pokoju 1-∏ó˝kowego — co najmniej 8,0 m2, opieki zdrowotnej powinny byç, w szczególnoÊci: — pokoju 2-∏ó˝kowego — co najmniej 10,0 m2, 1) miejsce dla okryç wierzchnich osób przychodzà- — pokoju 3-∏ó˝kowego — co najmniej 14,0 m2, cych; — pokoju 4-∏ó˝kowego — co najmniej 18,0 m2, 2) punkt informacyjny (informacyjno-rejestracyjny); b) na ka˝de stanowisko noworodka nale˝y przyj- 3) wydzielone miejsce na wózki (dzieci´ce lub inwa- mowaç: lidzkie). — w pokoju noworodków obserwowanych i wczeÊniaków — 5,0 m2, 2. Zg∏ównego holu wejÊciowego powinien byç za- — w pokoju intensywnej opieki noworodka — pewniony ∏atwy dost´p do ust´pów. 10,0 m2; 3. Pomieszczenia lub miejsca, o których mowa 4) w przypadku oddzia∏u intensywnej terapii: w ust. 1 i 2, powinny byç zlokalizowane w sposób a) pokój 1-stanowiskowy — co najmniej 18,0 m2, umo˝liwiajàcy swobodny dost´p dla osób niepe∏nosprawnych, w tym poruszajàcych si´ na wózkach inb) pokój wielostanowiskowy — co najmniej walidzkich. 16,0 m2 na 1 stanowisko; § 16. 1. Punkt pobierania prób do analiz wraz 5) w przypadku intensywnego nadzoru kardiologiczz boksem przyjmowania materia∏ów i wydawania wy- nego — co najmniej 14,0 m2 na ka˝de ∏ó˝ko;

6) w przypadku pokoi dializ ∏àcznie ze stanowiskiem § 25. Âluza umywalkowo-fartuchowa powinna byç nadzoru piel´gniarskiego: wyposa˝ona w: a) pokój 1-stanowiskowy — co najmniej 14,0 m2, 1) 2 zespo∏y wieszaków lub szafek ubraniowych usyb) pokój 2-stanowiskowy — co najmniej 24,0 m2, tuowane po obu stronach umywalki; c) pokój wielostanowiskowy — co najmniej 2) dozownik z myd∏em w p∏ynie uruchamiany bez 10,0 m2 na 1 stanowisko. kontaktu z d∏onià; § 19. 1. Co najmniej 10 % ogólnej liczby ∏ó˝ek od- 3) dozownik ze Êrodkiem dezynfekcyjnym uruchadzia∏u powinno byç umieszczonych w pokojach 1- lub mianym bez kontaktu z d∏onià; 2-∏ó˝kowych wyposa˝onych we w∏asne pomieszcze- 4) pojemnik na r´czniki jednorazowego u˝ycia. nia higieniczno-sanitarne. § 26. 1. Âluza szatniowa sk∏ada si´ z: 2. Przepis ust. 1 nie dotyczy oddzia∏ów anestezjologii i intensywnej terapii. 1) szatni brudnej, przeznaczonej do rozebrania si´ z ubrania prywatnego lub szpitalnego, wyposa˝o- § 20. ¸ó˝ka w pokojach pacjentów powinny byç nej w dwudzielnà szafk´ ubraniowà z wydzielonà dost´pne z trzech stron, w tym z dwóch d∏u˝szych. cz´Êcià na obuwie; § 21. Odst´py mi´dzy ∏ó˝kami powinny wynosiç co 2) szatni czystej (ubieralni) — przeznaczonej do najmniej 0,7 m, a od Êciany zewn´trznej — co najubrania w czyste ubranie jednorazowego u˝ycia mniej 0,8 m. oraz obuwie s∏u˝àce do poruszania si´ w strefie, § 22. Modularna szerokoÊç pokoju ∏ó˝kowego po- do której b´dzie wchodzi∏ pracownik, wyposa˝owinna umo˝liwiaç wyprowadzenie ka˝dego ∏ó˝ka bez nej w: koniecznoÊci przesuwania innych ∏ó˝ek. a) obuwie nadajàce si´ do mycia i dezynfekcji, § 23. 1. Izolatka w zamkni´tym zak∏adzie opieki b) rega∏ na obuwie, zdrowotnej sk∏ada si´ z: c) rega∏ na czyste ubrania, 1) pomieszczenia pobytu pacjenta, o powierzchni co d) dozownik ze Êrodkiem dezynfekcyjnym uruchanajmniej 8,0 m2 wyposa˝onego w umywalk´; miany bez kontaktu z d∏onià; 2) pomieszczenia higieniczno-sanitarnego wyposa˝o- 3) pomieszczenia higieniczno-sanitarnego znajdujànego co najmniej w ust´p, umywalk´ z baterià cego si´ pomi´dzy szatnià czystà ibrudnà, wsk∏ad uruchamianà bez kontaktu z d∏onià, natrysk i myjktórego wchodzà: ust´p, natrysk i umywalka. ni´-dezynfektor basenów, dost´pnego z pomieszczenia pobytu; 2. Dla Êluzy szatniowej powierzchni´ ustala si´, 3) Êluzy umywalkowo-fartuchowej pomi´dzy po- przyjmujàc co najmniej 0,3 m2wolnej powierzchni dla mieszczeniem pobytu pacjenta aogólnà drogà ko- ka˝dej szatni na jednego pracownika korzystajàcego munikacyjnà. z tej Êluzy, lecz nie mniejszà ni˝ 4,0 m2. 2. Izolatka powinna byç wyposa˝ona wwentylacj´ § 27. WielkoÊç poczekalni pacjentów okreÊla si´, wymuszonà dzia∏ajàcà na zasadzie podciÊnienia (ci- przyjmujàc co najmniej 2,0 m2 na gabinet lekarski lub Ênienie w izolatce ni˝sze ni˝ na korytarzu i w Êluzie). zabiegowy bez powierzchni komunikacyjnych. 3. Pomieszczenie pobytu pacjenta powinno mieç § 28. 1. Pomieszczenia higieniczno-sanitarne na bezpoÊrednie wyjÊcie na zewnàtrz budynku. oddzia∏ach ∏ó˝kowych mogà byç: § 24. Separatka w zak∏adzie opieki zdrowotnej za- 1) zbiorowe — dla odcinka piel´gnacyjnego lub mkni´tej sk∏ada si´ z wyposa˝onego w umywalk´: 2) indywidualne — przy pokojach. 1) pomieszczenia pobytu pacjentów, o powierzchni: 2. Pomieszczenia higieniczno-sanitarne, o których a) dla 1 pacjenta co najmniej — 8,0 m2, mowa w ust. 1, powinny byç wyposa˝one w: b) dla 2 pacjentów co najmniej — 12,0 m2; 1) ust´p; 2) pomieszczenia higieniczno-sanitarnego, wyposa- 2) umywalk´; ˝onego co najmniej w ust´p, umywalk´ i dozownik myd∏a w p∏ynie, dost´pnego z pomieszczenia 3) natrysk przystosowany dla osób niepe∏nosprawpobytu pacjenta; nych. 3) Êluzy umywalkowo-fartuchowej pomi´dzy po- 3. Zbiorowe pomieszczenia higieniczno-sanitarne, mieszczeniem pobytu i ogólnà drogà komunika- o których mowa w ust. 1 pkt 1, powinny byç odr´bne cyjnà. dla kobiet i m´˝czyzn.

§ 29. 1. Pomieszczenia higieniczno-sanitarne po- i zmywalni naczyƒ, w której powinna znajdowaç winny byç urzàdzone odr´bnie dla pacjentów i dla si´ maszyna do mycia naczyƒ; personelu zak∏adu. 4) w oddzia∏ach dzieci´cym i po∏o˝niczo-ginekolo- 2. Na ka˝dej kondygnacji dost´pnej dla osób nie- gicznym kuchenka w∏aÊciwa izmywalnia powinny pe∏nosprawnych co najmniej jedno z ogólnodost´p- byç po∏àczone ze sobà okienkiem podawczym, nych pomieszczeƒ higieniczno-sanitarnych powinno awoddzia∏ach zakaêno-obserwacyjnych oraz chobyç przystosowane dla tych osób. rób p∏uc i gruêlicy przelotowym sterylizatorem. 3. Wprzychodniach liczàcych nie wi´cej ni˝ 6 gabi- 2. Niezale˝nie od organizacji kuchenki oddzia∏owej netów badaƒ lekarskich, niezale˝nie od liczby kondynale˝y w niej zainstalowaç umywalk´ i zlewozmywak gnacji, co najmniej jedno pomieszczenie higienicznodwukomorowy oraz hermetycznie zamykane pojemni- -sanitarne dla pacjentów powinno byç dostosowane ki na odpady pokonsumpcyjne. dla potrzeb osób niepe∏nosprawnych ruchowo. 3. W oddzia∏ach (pododdzia∏ach) ∏ó˝kowych, na § 30. 1. Do ustalenia liczby ust´pów dla pacjentów których przebywajà niemowl´ta lub noworodki, pona oddzia∏ach ∏ó˝kowych nale˝y stosowaç nast´pujàwinna byç urzàdzona kuchenka mleczna przystosowace wskaêniki: na do przygotowywania mieszanek. 1) co najmniej 1 miska ust´powa i 1 pisuar — na 20 m´˝czyzn oraz 4. Zespó∏ pomieszczeƒ kuchenki mlecznej powinien umo˝liwiaç: 2) co najmniej 1 miska ust´powa na 15 kobiet. 1) przygotowywanie mieszanek i napojów na wodzie 2. Przedsionki ust´pów muszà byç wyposa˝one oczyszczonej (aqua purificata w rozumieniu Farwumywalki wtaki sposób, aby 1 umywalka przypada- makopei Polskiej); ∏a co najmniej na 3 miski ust´powe lub pisuary, lecz nie mniej ni˝ 1 umywalka w przedsionku. 2) mycie butelek i smoczków; 3) sterylizacj´ butelek i smoczków — w przypadku § 31. Ka˝dy pokój ∏ó˝kowy na oddziale szpitalnym gdy nie sà one dostarczane z centralnej sterylizapowinien byç wyposa˝ony wumywalk´ zciep∏à izimtorni. nà wodà. 5. Wymagania okreÊlone w ust. 3 i 4 nie dotyczà § 32. 1. Organizacja kuchenek oddzia∏owych w zaprzypadków stosowania gotowych mieszanek dostark∏adach opieki zdrowotnej zamkni´tej uzale˝niona jest czanych w sterylnych opakowaniach jednorazowego od przyj´tego w tym zak∏adzie systemu dystrybucji u˝ytku. posi∏ków i mycia naczyƒ sto∏owych: 1) w przypadku centralnej dystrybucji (system taco- § 33. W oddzia∏ach i dzia∏ach ∏ó˝kowych zak∏adu wy) i centralnego mycia lub zaopatrywania w po- opieki zdrowotnej zamkni´tej powinno znajdowaç si´ si∏ki przygotowywane poza zak∏adem — oddzia∏ pomieszczenie lub miejsce przeznaczone do sk∏adolub odcinek powinien byç wyposa˝ony w kuchen- wania bielizny czystej. k´ przeznaczonà wy∏àcznie do przyrzàdzania ipodgrzewania napojów oraz podgrzewania posi∏ków; § 34. Leki cytostatyczne powinny byç przygotowyw tym przypadku z centralnego mycia naczyƒ po- wane wpomieszczeniu wyposa˝onym wlo˝´ znawiewinny byç wy∏àczone naczynia z oddzia∏ów zakaê- wem laminarnym, zapewniajàcà usuwanie oczyszczono-obserwacyjnych oraz chorób p∏uc i gruêlicy, nego przez nià powietrza na zewnàtrz. które powinny byç dostarczane po dezynfekcji termicznej maszynowej; § 35. 1. Dla pracowników zak∏adu opieki zdrowotnej nale˝y zorganizowaç pomieszczenia higieniczno- 2) w przypadku rozdzia∏u posi∏ków dostarczanych -sanitarne na zasadach okreÊlonych w przepisach z kuchni centralnej zlokalizowanej na terenie zao bezpieczeƒstwie i higienie pracy. k∏adu i mycia naczyƒ na oddziale, kuchenka oddzia∏owa powinna posiadaç na jednej Êcianie ciàg 2. Dla pracowników kuchni, pralni, punktu uniesztechnologiczny podgrzewania irozdzia∏u posi∏ków kodliwiania odpadów, kot∏owni, warsztatów, zwierz´- oraz przechowywania naczyƒ sto∏owych, ana drutarni, zak∏adu patomorfologii (je˝eli jest zlokalizowany giej ciàg mycia naczyƒ ze zlewozmywakiem dwuwosobnym pawilonie), oddzia∏u zakaêno-obserwacyjkomorowym i maszynà do mycia naczyƒ oraz nego oraz chorób p∏uc i gruêlicy nale˝y zorganizowaç umywalk´; odr´bne szatnie. Dla oddzia∏u zakaêno-obserwacyjne- 3) w oddzia∏ach: dzieci´cym, po∏o˝niczo-ginekolo- go oraz chorób p∏uc i gruêlicy nale˝y urzàdzaç szatnie gicznym, zakaêno-obserwacyjnym, atak˝e chorób przepustowe. p∏uc igruêlicy, kuchenka oddzia∏owa wprzypadku rozdzia∏u posi∏ków dostarczanych z kuchni cen- 3. Dopuszcza si´ wspólne szatnie dla pracowników tralnej i mycia naczyƒ na oddziale powinna sk∏a- technicznych warsztatów, kot∏owni, zaplecza magazydaç si´ z dwu pomieszczeƒ: kuchenki w∏aÊciwej nowego i obs∏ugi terenu.

§ 36. 1. Minimalna szerokoÊç korytarza przeznaczo- 2. Przepis ust. 1 nie dotyczy dzia∏ów administracyjnego do transportu pacjentów przewo˝onych na ∏ó˝- no-socjalnych. kach lub wózkach powinna wynosiç 2,2 m w Êwietle. 3. Pod∏ogi drewniane mogà byç stosowane wy- 2. W przypadku zastosowania wn´k przypokojo- ∏àcznie w salach kinezyterapii i pomieszczeniach adwych o minimalnej g∏´bokoÊci 0,8 m lub jednostron- ministracyjnych oraz oddzia∏ach sanatoryjnych. nego obudowania korytarzy pomieszczeniami, minimalna szerokoÊç, októrej mowa wust. 1, mo˝e wyno- 4. Coko∏y przy pod∏ogach pomieszczeƒ lekarskosiç 2,0 m w Êwietle. -zabiegowych, ∏ó˝kowych, korytarzy komunikacyjnych w szpitalach, a w innych zak∏adach opieki zdrowotnej § 37. Minimalna szerokoÊç korytarza w dzia∏ach w pomieszczeniach o podwy˝szonej aseptyce, powino zwi´kszonym ruchu wózków lub ∏ó˝ek z pacjentami ny byç wykonane do wysokoÊci co najmniej 0,08 m, (zespó∏ operacyjny, oddzia∏ ratunkowy, oddzia∏ pomocy zmateria∏ów odpowiadajàcych wymaganiom dla poddoraênej, przyj´ç iwypisów, oddzia∏ anestezjologii iin- ∏óg w tych pomieszczeniach. Styki coko∏ów z posadztensywnej terapii) powinna wynosiç 2,8 mwÊwietle. kà powinny byç zaokràglone. § 38. SzerokoÊç korytarzy, o których mowa w § 36 § 45. 1. Âciany pomieszczeƒ, zwyjàtkiem pomieszi 37, nie mo˝e byç zaw´˝ona drzwiami otwierajàcymi czeƒ administracyjnych i technicznych, powinny byç si´ na korytarz z dost´pnych z niego pomieszczeƒ. zmywalne do wysokoÊci 2,05 m. § 39. 1. W oddzia∏ach i dzia∏ach przy pochylniach 2. W pomieszczeniach wymagajàcych cz´stej deischodach oraz wkorytarzach izespo∏ach sanitarnych zynfekcji lub utrzymania aseptyki Êciany na ca∏ej wypowinny byç por´cze, pochwyty lub inne podobne sokoÊci powinny byç wy∏o˝one materia∏ami trwa∏ymi, urzàdzenia. g∏adkimi, zmywalnymi, nienasiàkliwymi i odpornymi na dzia∏anie Êrodków myjàco-dezynfekcyjnych. 2. Pochwyty w korytarzach mogà stanowiç jednoczeÊnie listwy odbojowe. § 46. Âciany przy umywalkach i zlewozmywakach powinny byç pokryte do wysokoÊci co najmniej § 40. 1. Minimalna szerokoÊç tuneli, wtym podziem- 1,6 m i szerokoÊci co najmniej 0,6 m poza obrys urzànych, ∏àczàcych wydzielone pawilony zzespo∏em g∏ów- dzenia materia∏ami o cechach wymienionych nym, którymi odbywa si´ ruch wózków akumulatoro- w § 45 ust. 2. wych iinnych urzàdzeƒ transportowych, powinna wynikaç zorganizacji ruchu, wtym warunków ewakuacji. § 47. W przypadku koniecznoÊci zastosowania sufitów podwieszonych w pomieszczeniach o podwy˝- 2. Ztuneli od∏ugoÊci powy˝ej 20,0 mpowinna byç szonych wymaganiach higienicznych, wszczególnoÊci mo˝liwoÊç wyjazdu na powierzchni´ terenu. oddzia∏ów o charakterze infekcyjnym, pracowni mikrobiologicznych, sal operacyjnych, zabiegowych iporodowych, pokoi ∏ó˝kowych na oddzia∏ach anestezjo- § 41. W szpitalach wózki przeznaczone do translogii iintensywnej opieki, pooperacyjnych, oparzenioportu, w szczególnoÊci zw∏ok, ˝ywnoÊci, bielizny, mawych, pomieszczeƒ przeznaczonych do pobierania teria∏ów ska˝onych i sterylnych, powinny zapewniaç i przerobu krwi w centrum krwiodawstwa i krwioleczszczelne zamkni´cie przestrzeni ∏adunkowej. nictwa oraz pomieszczeƒ produkcyjnych kuchni, pralni, centralnej sterylizatorni, centralnej dezynfektorni § 42. Meble w zak∏adzie opieki zdrowotnej powin- — stacji przygotowania ∏ó˝ek, powinny one byç wykony umo˝liwiaç ich mycie oraz dezynfekowanie. Nie nane w sposób zapewniajàcy ca∏kowità szczelnoÊç dotyczy to mebli wpomieszczeniach administracyjnoi g∏adkoÊç powierzchni. -biurowych. § 48. 1. Budynek szpitala posiadajàcy wi´cej ni˝ Rozdzia∏ 4 jednà kondygnacj´ powinien byç wyposa˝ony wdêwigi zgodnie z odr´bnymi przepisami, o liczbie zale˝nej Wymagania ogólnobudowlane od liczby pacjentów i liczby kondygnacji, jednak nie mniej ni˝ dwa dêwigi umo˝liwiajàce transport chorych § 43. Sale operacyjne, pokoje ∏ó˝kowe oddzia∏ów na wózkach i ∏ó˝kach. anestezjologii i intensywnej terapii, sale (gabinety) diagnostyki obrazowej oraz pomieszczenia, w których 2. Budynek mieszczàcy szpital do 50 ∏ó˝ek lub buznajduje si´ medyczna aparatura komputerowa, podynek, wktórym mieÊci si´ taki zak∏ad opieki zdrowotwinny byç wyposa˝one w antystatyczne wyk∏adziny nej posiadajàcy wi´cej ni˝ jednà kondygnacj´, powipod∏ogowe lub wyk∏adziny z instalacjà do odprowanien byç wyposa˝ony co najmniej w jeden dêwig dzenia ∏adunków elektrycznych. umo˝liwiajàcy transport chorych na wózkach i∏ó˝kach. § 44. 1. Pod∏ogi powinny byç wykonane zmateria- 3. Wbudynkach zak∏adów opieki zdrowotnej — in- ∏ów trwa∏ych o powierzchniach g∏adkich, antypoÊli- nych ni˝ wymienione w ust. 1 i 2, posiadajàcych do zgowych, zmywalnych, nienasiàkliwych i odpornych dwóch kondygnacji dêwig mo˝na zastàpiç innym urzàna dzia∏anie Êrodków myjàco-dezynfekcyjnych. dzeniem technicznym umo˝liwiajàcym wjazd niepe∏-

nosprawnych, w tym poruszajàcych si´ na wózkach § 52. 1. W zak∏adzie opieki zdrowotnej mogà byç inwalidzkich na wy˝szà kondygnacj´. instalowane drzwi przesuwne, obrotowe oraz wahad∏owe przezierne pod warunkiem spe∏nienia wymaga- 4. W oddzia∏ach psychiatrycznych i ˝∏obkach do- nia prawa budowlanego w zakresie przepisów o dropuszcza si´ odst´pstwo od wymagaƒ okreÊlonych gach ewakuacyjnych. w ust. 1 i 2. 2. Konstrukcja drzwi przesuwnych powinna za- 5. Wymagania okreÊlone w ust. 1—3 nie dotyczà pewniaç ich szczelnoÊç oraz umo˝liwiaç dezynfekcj´ zak∏adów opieki zdrowotnej przeznaczonych dla osób drzwi wraz z prowadnicami. pozbawionych wolnoÊci. 3. Je˝eli drzwi przesuwne lub obrotowe stanowià § 49. 1. WysokoÊç pomieszczeƒ przeznaczonych do g∏ówne wejÊcie do zak∏adu opieki zdrowotnej, wymapobytu ludzi, poza wymaganiami okreÊlonymi wprze- gana jest instalacja drzwi rozwieranych. pisach prawa budowlanego, powinna uwzgl´dniaç gabarytowe wymagania wynikajàce z instalowanego § 53. 1. Okna w pomieszczeniach zak∏adu opieki w nich sprz´tu specjalistycznego. zdrowotnej powinny posiadaç wszystkie elementy otwierane (rozwieralne lub rozwieralno-uchylne). 2. WysokoÊç pokoi ∏ó˝kowych wszpitalach powin- W zak∏adach opieki zdrowotnej zamkni´tej okna pona wynosiç co najmniej 3,0 m w Êwietle. winny byç wyposa˝one w nawiewniki usytuowane wgórnej cz´Êci otworu okiennego zaopatrzone wsys- 3. W szpitalach do 50 ∏ó˝ek wysokoÊç pokoi ∏ó˝ko- tem regulacji dost´pny z poziomu pod∏ogi, a skrzyd∏a wych mo˝e wynosiç co najmniej 2,5 m w Êwietle. okienne powinny mieç regulowane stopnie otwarcia. 4. WysokoÊç sal operacyjnych oraz zabiegowych, 2. Wymagania okreÊlone w ust. 1 nie dotyczà pow których wykonywane sà zabiegi wymagajàce znie- mieszczeƒ wyposa˝onych w klimatyzacj´. czulenia ogólnego, a tak˝e pomieszczeƒ, w których § 54. Wykoƒczenie muru podokiennego i oÊcie˝y udzielane sà Êwiadczenia zdrowotne w zakresie diaw pomieszczeniach o podwy˝szonej aseptyce powingnostyki laboratoryjnej i mikrobiologicznej, powinna no byç wykonane zmateria∏u u˝ytego do wykoƒczenia wynosiç co najmniej 3,0 m w Êwietle stropu podwie- Êcian. szonego. Rozdzia∏ 5 5. Dopuszcza si´ zmniejszenie wysokoÊci pomieszczeƒ wymienionych w ust. 2 i 4 o 5 %. OÊwietlenie dzienne 6. W zak∏adach opieki zdrowotnej zamkni´tej wpi- § 55. 1. Pomieszczenia przeznaczone do pobytu pasanych do rejestru zak∏adów opieki zdrowotnej przed cjentów i pracowników powinny mieç zapewniony dniem wejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia, w których nie bezpoÊredni dost´p Êwiat∏a dziennego, z zastrze˝emo˝na dostosowaç wysokoÊci pomieszczeƒ do wymaniem § 56. gaƒ okreÊlonych w rozporzàdzeniu bez naruszenia konstrukcji noÊnej budynku zak∏adu, dopuszcza si´ 2. Przepis ust. 1 nie dotyczy pomieszczeƒ, w któwysokoÊç pomieszczeƒ co najmniej 2,5 m w Êwietle. rych ze wzgl´du na przeznaczenie i wymagania technologiczne niewskazane jest oÊwietlenie Êwiat∏em 7. G∏ówny Inspektor Sanitarny, w drodze decyzji dziennym, w szczególnoÊci sal operacyjnych, sal diaadministracyjnej, wydaje albo odmawia wydania zgognostyki obrazowej, ciemni i sal audio-wizualnych, dy na odst´pstwo okreÊlone w ust. 6. lub gdy jest to uzasadnione ze wzgl´dów funkcjonalno-organizacyjnych, takich jak w szczególnoÊci po- § 50. Ka˝de pomieszczenie zak∏adu opieki zdrowotmieszczenia rejestracji, punkty piel´gniarskie lub gabinej powinno byç wyposa˝one w wentylacj´ zgodnie nety badaƒ w oddziale pomocy doraênej oraz dziale z wymaganiami prawa budowlanego. przyj´ç. § 51. 1. SzerokoÊç drzwi, przez które mo˝e odby- § 56. 1. Dopuszcza si´ brak oÊwietlenia dziennego waç si´ ruch pacjentów na ∏ó˝kach, powinna wynosiç w pomieszczeniach przeznaczonych do pobytu ludzi, co najmniej 1,1 m, a do sal operacyjnych — co naj- w przypadku braku mo˝liwoÊci uzyskania dost´pu do mniej 1,2 m. okien ze wzgl´dów funkcjonalnych lub technicznych, pod warunkiem zapewnienia w tych pomieszczeniach 2. Dopuszcza si´ zmniejszenie szerokoÊci drzwi do odpowiedniego oÊwietlenia sztucznego oraz wentylapomieszczeƒ wymienionych w ust. 1 o 10 %. cji mechanicznej lub klimatyzacji wzale˝noÊci od przeznaczenia. 3. W przypadku koniecznoÊci stosowania drzwi szerszych ni˝ okreÊlone w ust. 1, w szczególnoÊci 2. OÊwietlenie pomieszczeƒ przeznaczonych do wprzypadku pracowni rentgenowskich lub ciàgów ko- pobytu ludzi wy∏àcznie Êwiat∏em sztucznym w przymunikacyjnych, nale˝y stosowaç drzwi co najmniej padkach innych ni˝ technologiczne dopuszcza si´ na pó∏toraskrzyd∏owe, z tym ˝e cz´Êç szersza powinna zasadach okreÊlonych w przepisach wydanych na mieç co najmniej 1,1 m. podstawie art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. —

§ 67. Wpomieszczeniach, wktórych wzgl´dy tech- 3) dla zasilania wenergi´ elektrycznà — agregat prànologiczne lub podwy˝szony standard tego wymaga- dotwórczy wyposa˝ony w funkcj´ autostartu, zajà, nale˝y stosowaç klimatyzacj´. Zaleca si´ klimatyzo- pewniajàcy co najmniej 30 % potrzeb mocy szczywanie pokoi noworodków. towej, a tak˝e zasilacze bezprzerwowe (UPS) z odpowiednim podtrzymaniem zasilania i ewentual- § 68. W pomieszczeniach wymagajàcych wysokie- nie baterie akumulatorów. go stopnia czystoÊci mikrobiologicznej instalacja klimatyzacji lub wentylacji mechanicznej powinna za- § 75. Kot∏ownia szpitalna i inne urzàdzenia techpewniaç nawiew powietrza poprzez filtr zapewniajàcy niczne nie mogà powodowaç ucià˝liwoÊci dla powymaganà czystoÊç powietrza. mieszczeƒ, wktórych przebywajà pacjenci ipracownicy zak∏adu oraz pomieszczeƒ diagnostyczno-leczni- § 69. Wsalach operacyjnych oraz innych pomiesz- czych. Nie powinny one równie˝ powodowaç zak∏óceƒ czeniach, gdzie stosowany jest podtlenek azotu na- pracy urzàdzeƒ w pomieszczeniach diagnostycznowiew powietrza powinien odbywaç si´ górà, awyciàg -leczniczych. powietrza w 20 % górà i w 80 % do∏em. Rozmieszczenie punktów nawiewu nie mo˝e powodowaç przep∏y- Rozdzia∏ 7 wu powietrza od strony g∏owy pacjenta przez pole operacyjne. Przepisy przejÊciowe i koƒcowe § 70. 1. Wentylacja mechaniczna iklimatyzacja po- § 76. 1. Zak∏ad opieki zdrowotnej, prowadzàcy winna byç grupowana w zespo∏y nawiewno-wywiew- dzia∏alnoÊç w dniu wejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia, ne. Ka˝dy z zespo∏ów mo˝e obs∏ugiwaç pomieszcze- niespe∏niajàcy wymagaƒ okreÊlonych w jego przepinia o porównywalnym poziomie wymagaƒ sanitar- sach dostosuje pomieszczenia i urzàdzenia do tych nych i zbli˝onej funkcji. wymagaƒ w terminie do dnia: 1) 31 grudnia 2010 r. — wprzypadku szpitali iinnych 2. Wentylacja mechaniczna iklimatyzacja powinny zak∏adów przeznaczonych dla osób wymagajàpodlegaç okresowemu czyszczeniu, ainstalacja klimacych ca∏odobowych lub ca∏odziennych Êwiadczeƒ tyzacji powinna ponadto podlegaç dezynfekcji. zdrowotnych; § 71. W pomieszczeniach, w których wykorzysty- 2) 31 grudnia 2008 r. — w przypadku pozosta∏ych zawane b´dà gazy medyczne, osprz´t instalacji elek- k∏adów opieki zdrowotnej. trycznych nale˝y instalowaç na wysokoÊci 1,6 m nad posadzkà. 2. Kierownik zak∏adu, o którym mowa w ust. 1, przedstawi, wterminie nie d∏u˝szym ni˝ 6 miesi´cy od § 72. Osprz´t instalacji elektrycznych w pokojach, dnia wejÊcia w˝ycie rozporzàdzenia, organowi prowaw których przebywajà dzieci bez nadzoru doros∏ych, dzàcemu rejestr, o którym mowa w art. 12 ustawy powinien byç zabezpieczony przed dost´pem pacjen- z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zak∏adach opieki zdrowottów i instalowany na wysokoÊci 1,8 m nad posadzkà. nej, program dostosowania zak∏adu opieki zdrowotnej do wymagaƒ okreÊlonych w przepisach rozporzàdze- § 73. Podstawowymi êród∏ami zaopatrzenia w wo- nia, zwany dalej „programem”, zaopiniowany pozyd´ inoÊniki energetyczne powinny byç miejscowe sie- tywnie przez paƒstwowego powiatowego inspektora ci uzbrojenia komunalnego i energetyki. sanitarnego, a w odniesieniu do szpitali, przez paƒstwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego. § 74. Rezerwowymi êród∏ami zaopatrzenia zak∏adu opieki zdrowotnej zamkni´tej powinny byç: 3. W odniesieniu do zak∏adów opieki zdrowotnej utworzonych przez: 1) dla zaopatrywania w wod´: a) w∏asne uj´cie ze studni g∏´binowej zapewniajà- 1) ministra w∏aÊciwego do spraw wewn´trznych — ce ciàg∏à dostaw´ wody, program opiniuje Paƒstwowy Inspektor Sanitarny Ministerstwa Spraw Wewn´trznych iAdministracji; b) przep∏ywowe zbiorniki retencyjne, co najmniej o 1-dobowym zapasie wody; 2) Ministra Obrony Narodowej — program opiniuje Wojskowy Inspektor Sanitarny. 2) dla zaopatrzenia w ciep∏o, w zale˝noÊci od lokalnych warunków, powinien byç stosowany jeden § 77. 1. Z dniem wejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia z nast´pujàcych sposobów: wygasajà decyzje okreÊlajàce termin dostosowania a) w∏asna kot∏ownia zaspokajajàca wszystkie po- pomieszczeƒ i urzàdzeƒ zak∏adu opieki zdrowotnej do trzeby cieplne obiektu, przepisów wydanych na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zak∏adach opieki zdrob) w∏asna kot∏ownia technologiczno-awaryjna zawotnej wbrzmieniu obowiàzujàcym przed dniem wejspokajajàca potrzeby technologiczne igrzewcze Êcia w ˝ycie niniejszego rozporzàdzenia. w zakresie niezb´dnym do funkcjonowania zak∏adu, 2. Do post´powania toczàcego si´ w dniu wejÊcia c) zewn´trzne êród∏a ciep∏a, zapewniajàce w spo- w ˝ycie rozporzàdzenia w sprawie wykreÊlenia zak∏asób ciàg∏y dostaw´ energii cieplnej; du opieki zdrowotnej z rejestru w zwiàzku z narusze-

niem przepisów wydanych na podstawie art. 9 ust. 2 nia zak∏adu opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 74, poz. 366, ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zak∏adach opieki z1993 r. Nr 16, poz. 77, z1994 r. Nr 26, poz. 95, z1998r. zdrowotnej, wbrzmieniu obowiàzujàcym przed dniem Nr 37, poz. 214, z1999 r. Nr 94, poz. 1098 oraz z2004r. wejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia, stosuje si´ przepisy Nr 251, poz. 2517 i 2518). niniejszego rozporzàdzenia. § 79. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem § 78. Traci moc rozporzàdzenie Ministra Zdrowia 1 lipca 2005 r. i Opieki Spo∏ecznej z dnia 21 wrzeÊnia 1992 r. w sprawie wymagaƒ, jakim powinny odpowiadaç pod wzgl´- dem fachowym isanitarnym pomieszczenia iurzàdze- Minister Zdrowia: M. Balicki Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Zdrowia zdnia 22 czerwca 2005 r. (poz. 985) Za∏àcznik nr 1 WYMAGANIA SZCZEGÓ¸OWE, JAKIM POWINNY ODPOWIADAå POD WZGL¢DEM FACHOWYM I SANITARNYM POMIESZCZENIA I URZÑDZENIA SZPITALA I. Oddzia∏ pomocy doraênej oraz dzia∏ przyj´ç 1) przeprowadzenie badaƒ zwiàzanych z przyj´ciem pacjenta do szpitala; 1. Oddzia∏ pomocy doraênej nale˝y organizowaç wszpitalach, wktórych nie przewiduje si´ oddzia∏u ra- 2) rejestracj´ pacjentów. tunkowego (SOR), z wyjàtkiem zak∏adów przeznaczonych dla osób pozbawionych wolnoÊci. 7. Rozwiàzanie przestrzenne dzia∏u przyj´ç powinno zapewniaç sprawny ruch pacjentów wewnàtrz od- 2. Usytuowanie oddzia∏u pomocy doraênej powin- dzia∏u. no zapewniç jego ∏atwà komunikacj´ z: 8. Gabinety badaƒ lekarskich oraz pomieszczenia 1) oddzia∏em anestezjologii i intensywnej terapii; diagnostyczne i zabiegowe powinny byç dost´pne z dwóch stron: 2) zespo∏em operacyjnym; 1) od strony poczekalni (ruch brudny); 3) zespo∏em diagnostyki obrazowej; 2) od strony ruchu wewnàtrzoddzia∏owego (ruch czy- 4) w´z∏em komunikacji pionowej. sty). 3. Dzia∏ przyj´ç organizowany jest przede wszyst- 9. Z gabinetów badaƒ lekarskich powinny byç dokim dla przyj´ç planowanych, niewymagajàcych po- st´pne ∏azienki przyj´ç pacjentów zwyjÊciem na korymocy doraênej. Powinien on stanowiç osobny ciàg tarz ruchu wewnàtrzoddzia∏owego. Pomieszczenia te funkcjonalny, oddzielony od oddzia∏u ratunkowego mogà byç oÊwietlone wy∏àcznie Êwiat∏em sztucznym. (SOR) lub oddzia∏u pomocy doraênej. 10. Wzak∏adach do 50 ∏ó˝ek dopuszcza si´ gabine- 4. Dzia∏ przyj´ç z oddzia∏em ratunkowym (SOR) ty badaƒ lekarskich oraz pomieszczenia diagnostyczne lub oddzia∏em pomocy doraênej powinien posiadaç i zabiegowe, dost´pne jednostronnie. bezpoÊrednie zadaszone wejÊcie z dojazdem, umo˝liwiajàce podjazd dla dwóch karetek pogotowia jedno- 11. Je˝eli nie przewiduje si´ osobnego dzia∏u przyczeÊnie. Przetransportowanie chorego zkaretki lub sa- j´ç dla oddzia∏u po∏o˝nictwa, wramach oddzia∏u nalemochodu powinno odbywaç si´ w pomieszczeniu za- ˝y zapewniç osobne pomieszczenie przyj´ç dla kobiet mkni´tym, przelotowym dla karetek. ci´˝arnych. 5. Zak∏ady do 50 ∏ó˝ek, zak∏ady opieki paliatywnej 12. W dziale powinna byç urzàdzona izolatka do lub sanatoria mogà byç wyposa˝one w podjazd dla chwilowego pobytu pacjenta, u którego zachodzi pojednej karetki, aprzetransportowanie chorego zkaret- dejrzenie choroby zakaênej. ki lub samochodu mo˝e odbywaç si´ wprzestrzeni za- 13. W przypadku gdy dzia∏ jest równie˝ miejscem daszonej i otwartej. przyjmowania dzieci, co najmniej jedno pomieszcze- 6. W sk∏ad dzia∏u przyj´ç powinny wchodziç po- nie oraz ∏azienka muszà byç wyposa˝one w sposób mieszczenia zapewniajàce: dostosowany do przyjmowania dziecka.

II. Oddzia∏y szpitalne (∏ó˝kowe) zunifikowane 7) magazyn sprz´tu; 1. Oddzia∏ szpitalny jest miejscem sta∏ego pobytu 8) nieogrzewane pomieszczenie na wózek do przewopacjenta wczasie jego hospitalizacji. Oddzia∏ dzieli si´ ˝enia zw∏ok; na pododdzia∏y i odcinki piel´gnacyjne. 9) ust´p dla odwiedzajàcych; 2. Odcinek piel´gnacyjny mo˝e liczyç nie wi´cej 10) inne pomieszczenia niezb´dne ze wzgl´du na speni˝ 35 ∏ó˝ek. cyfik´ oddzia∏u ibezpieczeƒstwo epidemiologiczne. 3. Odcinek piel´gnacyjny wchodzàcy w sk∏ad od- 5. Dopuszcza si´ ∏àczenie sekretariatu medycznego dzia∏u sk∏ada si´ z: zpokojem piel´gniarki oddzia∏owej we wspólnych pomieszczeniach. 1) pokoi pacjentów; 6. W oddzia∏ach chirurgicznych sprawujàcych 2) pokoju dziennego pobytu — pokój ten mo˝e byç opiek´ nad doros∏ymi i dzieçmi nale˝y wydzielaç odwspólny dla oddzia∏u; powiednio wyposa˝one pokoje pobytu dla dzieci 3) pokoju lekarzy; m∏odszych. 4) punktu piel´gniarskiego z pokojem zabiegowym 7. W zale˝noÊci od potrzeb w niektórych oddziapiel´gniarskim; ∏ach, w szczególnoÊci w oddziale kardiologicznym lub neurologicznym, urzàdza si´ pokoje wzmo˝onego 5) pokoju zabiegowego — w zale˝noÊci od potrzeb; nadzoru ze sta∏ym nadzorem piel´gnacyjnym. Powierzchnia pokoju powinna wynosiç nie mniej ni˝ 6) ∏azienki pacjentów, wktórej sk∏ad wchodzi natrysk 14,0 m2 na ∏ó˝ko. i wózek — wanna; III. Oddzia∏ anestezjologii i intensywnej terapii 7) pomieszczeƒ higieniczno-sanitarnych pacjentów przy pokojach chorych lub zbiorowych, przy czym 1. Usytuowanie oddzia∏u powinno zapewniç koco najmniej jedna kabina ust´powa z umywalkà munikacj´ zzespo∏em operacyjnym, oddzia∏em ratunpowinna byç dost´pna dla pacjentów niepe∏nokowym lub oddzia∏em doraênej pomocy, oddzia∏em sprawnych na wózkach inwalidzkich; przyj´ç oraz z wszystkimi oddzia∏ami ∏ó˝kowymi. 8) brudownika z przedsionkiem; 2. WejÊcie do oddzia∏u powinno prowadziç przez 9) sk∏adziku porzàdkowego wyposa˝onego wzlew co Êluz´ s∏u˝àcà do przekazania pacjenta, b´dàcà równonajmniej jednokomorowy zawieszony na wysoko- czeÊnie Êluzà umywalkowo-fartuchowà dla pracowni- Êci 0,5 m od pod∏ogi; w zak∏adach wpisanych do ków. rejestru zak∏adów opieki zdrowotnej przed wej- Êciem w ˝ycie rozporzàdzenia dopuszcza si´ 3. Stanowisko nadzoru piel´gniarskiego powinno wspólny sk∏adzik porzàdkowy zbrudownikiem dla zapewniaç personelowi bezpoÊredni kontakt wzrokojednej jednostki organizacyjnej, lecz nie mniej ni˝ wy lub przy u˝yciu kamer z wszystkimi ∏ó˝kami, jeden na kondygnacji; a w szczególnoÊci mo˝liwoÊç obserwacji twarzy pacjentów. 10) ust´pu personelu; 4. W oddziale powinna byç urzàdzona separatka, 11) sk∏adziku czystej bielizny lub odpowiedniej iloÊci dost´pna równie˝, bez koniecznoÊci wchodzenia na teszaf; ren oddzia∏u, dla rodziny pacjenta w stanie terminalnym. 12) innych pomieszczeƒ niezb´dnych ze wzgl´du na specyfik´ oddzia∏u i bezpieczeƒstwo epidemiolo- 5. W oddziale powinien byç magazyn sprz´tu giczne. i aparatury. 4. W cz´Êci ogólnej oddzia∏u powinny znajdowaç 6. Liczba ∏ó˝ek na oddziale anestezjologii i intensi´: sywnej terapii powinna stanowiç 2—5 % ogólnej liczby ∏ó˝ek w szpitalu. 1) pokój kierownika oddzia∏u; 7. Oddzia∏ powinien byç wyposa˝ony wnast´pujà- 2) pokój piel´gniarki oddzia∏owej; cà aparatur´ i sprz´t medyczny: 3) sekretariat medyczny; 1) aparat do pomiaru ciÊnienia t´tniczego krwi meto- 4) pokój badaƒ; dà inwazyjnà — 1 na 2 stanowiska intensywnej terapii; 5) pokój lekarza dy˝urnego wyposa˝ony wzespó∏ sanitarny; 2) elektryczne urzàdzenie do ssania — 1 na 3 stanowiska intensywnej terapii, ale nie mniej ni˝ 2 wod- 6) kuchenka oddzia∏owa; dziale;

3) stymulator zewn´trzny — 1 na oddzia∏ oraz dodat- 7) defibrylator zmo˝liwoÊcià wykonania kardiowersji kowe wyposa˝enie stanowiska intensywnej tera- — 1 na zespó∏ po∏àczonych ze sobà stanowisk pii; znieczulenia lub wyodr´bnionà sal´ operacyjnà; 4) urzàdzenie do pomiaru rzutu serca — 1 na 4 stano- 8) wyciàg gazów anestetycznych; wiska intensywnej terapii; 9) zasilanie elektryczne z systemem awaryjnym; 5) aparat do hemodializy lub hemofiltracji maszynowej — 1 na oddzia∏ liczàcy co najmniej 8 stanowisk 10) znormalizowany stolik (wózek) anestezjologiczny; intensywnej terapii, je˝eli wszpitalu nie ma odcin- 11) êród∏o Êwiat∏a; ka (stacji) dializ; 12) sprz´t do do˝ylnego podawania leków; 6) bronchofiberoskop — 1 na oddzia∏; 13) fonendoskop lub dla dzieci stetoskop przedserco- 7) aparat do monitorowania ciÊnienia wewnàtrzwy; czaszkowego — 1 na oddzia∏ liczàcy co najmniej 6 stanowisk intensywnej terapii; 14) aparat do pomiaru ciÊnienia krwi; 8) przy∏ó˝kowy aparat rtg — 1 na oddzia∏; 15) termometr; 9) defibrylator zmo˝liwoÊcià wykonania kardiowersji 16) pulsoksymetr; — 2 na oddzia∏. 17) monitor st´˝enia tlenu w uk∏adzie anestetycznym 8. Stanowisko intensywnej terapii powinno byç z alarmem wartoÊci granicznych; wyposa˝one w: 18) kardiomonitor; 1) ∏ó˝ko do intensywnej terapii; 19) kapnograf; 2) respirator z mo˝liwoÊcià regulacji st´˝enia tlenu w zakresie 21—100 %; 20) monitor zwiotczenia mi´Êniowego — 1 na 2 stanowiska znieczulenia; 3) êród∏o tlenu, powietrza i pró˝ni; 21) monitor gazów anestetycznych — 1 na ka˝de sta- 4) zestaw do intubacji i wentylacji (worek samoroznowisko znieczulenia wraz z dodatkowym wypopr´˝alny); sa˝eniem stanowiska znieczulenia; 5) sprz´t do szybkich oraz regulowanych przetoczeƒ 22) aparat do automatycznego pomiaru ciÊnienia krwi p∏ynów, w tym co najmniej 6 pomp infuzyjnych; metodà nieinwazyjnà; 6) kardiomonitor; 23) sprz´t do inwazyjnego pomiaru ciÊnienia krwi — 7) pulsoksymetr; 1 na 4 stanowiska znieczulenia; 8) kapnograf — 1 na dwa stanowiska; 24) urzàdzenie do ogrzewania p∏ynów infuzyjnych; 9) aparat do automatycznego pomiaru ciÊnienia krwi 25) urzàdzenie do ogrzewania pacjenta — 1 na cztery metodà nieinwazyjnà; stanowiska. 10) respirator transportowy; 10. Aparatura anestezjologiczna stanowiska znieczulenia ogólnego z zastosowaniem sztucznej wenty- 11) materac do ogrzewania pacjentów w oddziale pelacji p∏uc powinna byç wyposa˝ona ponadto w: diatrycznym — 2 na oddzia∏; 12) fonendoskop. 1) alarm nadmiernego ciÊnienia wuk∏adzie oddechowym; 9. Stanowisko znieczulenia powinno byç wyposa- 2) alarm roz∏àczenia w uk∏adzie oddechowym; ˝one w: 3) urzàdzenie ciàg∏ego pomiaru cz´stoÊci oddycha- 1) aparat do znieczulenia ogólnego; nia; 2) aparat do znieczulenia ogólnego z respiratorem 4) urzàdzenie ciàg∏ego pomiaru obj´toÊci oddechoanestetycznym; wych. 3) worek samorozpr´˝alny i rurki ustno-gard∏owe; 11. Sala pooperacyjna (wybudzeƒ) powinna byç 4) êród∏o tlenu, podtlenku azotu, powietrza i pró˝ni; wyposa˝ona w: 5) urzàdzenie do ssania; 1) wózek reanimacyjny i zestaw do konikotomii; 6) zestaw do intubacji dotchawicznej z rurkami intu- 2) defibrylator z mo˝liwoÊcià wykonania kardiowerbacyjnymi i dwoma laryngoskopami; sji;

3) respirator z mo˝liwoÊcià regulacji st´˝enia tlenu na zasadach okreÊlonych w cz´Êci VI ust. 7 pkt 1, wzakresie 21—100 % — co najmniej 1 na sal´ po- zapewniajàce kontakt wzrokowy i równoczeÊnie operacyjnà (wybudzeƒ); izolacj´ dêwi´kowà; 4) 1 stanowisko nadzoru pooperacyjnego. 2) pokój noworodków powinien byç po∏àczony drzwiami z pokojami matek i wyposa˝ony w ze- 12. Stanowisko nadzoru pooperacyjnego w sali staw urzàdzeƒ do piel´gnacji noworodka; wybudzeƒ powinno byç wyposa˝one w: 3) wejÊcie do pokoju noworodków od strony koryta- 1) êród∏o tlenu, powietrza i pró˝ni; rza powinno prowadziç przez Êluz´ umywalkowo- -fartuchowà; 2) aparat do pomiaru ciÊnienia krwi; 3) monitor EKG; 4) liczba ∏ó˝eczek w pokoju noworodków powinna byç ojedno ∏ó˝eczko wi´ksza od sumy ∏ó˝ek wsà- 4) pulsoksymetr; siadujàcych z nim pokojach matek. 5) termometr. 8. Pododdzia∏y (odcinki) po∏o˝nicze majà pokój wypisowy dla matek i noworodków. IV. Oddzia∏ po∏o˝niczo-ginekologiczny 9. Dla pododdzia∏u (odcinka) ginekologii aseptycz- 1. Oddzia∏, w zale˝noÊci od wielkoÊci szpitala, po- nej stosuje si´ wymagania jak dla oddzia∏ów o zunifiwinien dzieliç si´ na nast´pujàce pododdzia∏y lub od- kowanym uk∏adzie. cinki: 10. W pododdziale (odcinku) po∏o˝niczo-ginekolo- 1) po∏o˝niczy aseptyczny; gicznym septycznym pokoje ∏ó˝kowe nale˝y organizo- 2) patologii cià˝y; waç jak na oddzia∏ach o zunifikowanym uk∏adzie. 3) ginekologiczny aseptyczny; 11. Pokoje ∏ó˝kowe w pododdziale (odcinku) po- ∏o˝niczym septycznym powinny byç wyposa˝one 4) po∏o˝niczo-ginekologiczny; w ∏ó˝ka umo˝liwiajàce odebranie porodu. 5) obserwacyjno-septyczny. 12. Pokój zabiegowy w pododdziale (odcinku) po- 2. Z oddzia∏em po∏o˝niczo-ginekologicznym powi- ∏o˝niczym septycznym powinien byç przystosowany nien byç ÊciÊle zintegrowany oddzia∏ noworodkowy. do odebrania porodu. 3. WejÊcie do pododdzia∏u (odcinka) po∏o˝niczego 13. Wpododdziale (odcinku) po∏o˝niczym septyczaseptycznego powinno prowadziç przez Êluz´ umy- nym nale˝y przewidzieç pokój dla noworodków; liczba walkowo-fartuchowà. ∏ó˝eczek powinna byç o jedno wi´ksza od sumy ∏ó˝ek w pokojach matek. 4. Pododdzia∏ (odcinek) po∏o˝niczy aseptyczny powinien mieç bezpoÊrednie po∏àczenie z zespo∏em po- V. Oddzia∏ noworodkowy rodowym, bez krzy˝owania si´ z innymi drogami ruchu wewnàtrzszpitalnego. 1. Oddzia∏ noworodkowy jest ÊciÊle zintegrowany z pododdzia∏em (odcinkiem) po∏o˝nictwa aseptyczne- 5. Pokoje ∏ó˝kowe na pododdziale (odcinku) po∏o˝- go. niczym aseptycznym powinny byç urzàdzone wsystemie: 2. W zale˝noÊci od przyj´tego systemu rozwiàzania pokoi ∏ó˝kowych na pododdziale (odcinku) po∏o˝- 1) „matka zdzieckiem”, wktórym pokoje przeznaczo- nictwa aseptycznego powinny znajdowaç si´ odpone sà dla maksymalnie dwóch matek i dwóch no- wiednie pomieszczenia i urzàdzenia dla piel´gnacji worodków zmo˝liwoÊcià wstawienia trzeciego ∏ó- noworodków, zgodnie z wymaganiami okreÊlonymi ˝eczka dla noworodka, lub w cz´Êci IV ust. 6 i 7. 2) korespondencyjnym, w którym pokój noworod- 3. W oddziale powinny byç wyodr´bnione pokoje ków umieszczony jest pomi´dzy dwoma pokojami noworodków obserwowanych oraz wczeÊniaków zlomatek. kalizowane przy pomieszczeniach dla noworodków wymagajàcych specjalnej lub intensywnej opieki. Po- 6. W systemie „matka z dzieckiem” pokoje sà wy- koje te powinny posiadaç Êluzy umywalkowo-fartuposa˝one w zestaw urzàdzeƒ umo˝liwiajàcych mycie chowe. i piel´gnacj´ niemowlàt. 4. W sàsiedztwie zespo∏u porodowego tworzy si´ 7. W systemie korespondencyjnym: odcinek intensywnej opieki noworodka oraz pomieszczenie dla noworodków wymagajàcych opieki poÊred- 1) nale˝y stosowaç przeszklenie Êcian wewn´trznych niej i ciàg∏ej. Pomieszczenia te powinny byç poprzemi´dzy pokojami matek a pokojem noworodków dzone Êluzami umywalkowo-fartuchowymi.

5. Liczb´ stanowisk noworodków wodcinku inten- 2) gdy szyba stanowi Êciank´ podzia∏u wewn´trznesywnej opieki nale˝y ustalaç, przyjmujàc 1—1,5 stano- go pomieszczenia jednoprzestrzennego wydzielowiska na 1 000 porodów rocznie. nego Êcianami wewn´trznymi owymaganej klasie odpornoÊci ogniowej. VI. Oddzia∏ dzieci´cy 9. W odcinku dzieci m∏odszych nale˝y urzàdziç kuchenk´ mlecznà zorganizowanà wed∏ug wymagaƒ 1. Wramach oddzia∏u dzieci´cego wszpitalu ogól- okreÊlonych w § 32 ust. 4 rozporzàdzenia. nym powinien byç wydzielony pododdzia∏ lub odcinek dzieci: 10. W oddziale nale˝y przewidywaç dodatkowe ∏ó˝ka w pokojach dzieci lub w odr´bnym pomieszcze- 1) m∏odszych do 3 lat; niu przeznaczone dla pobytu rodziców. 2) Êrednich od 3 do 12 lat; 11. Woddziale powinna znajdowaç si´ szatnia oraz 3) starszych od 12 do 18 lat. natrysk z ust´pem dla rodziców. 2. Oddzia∏ dzieci´cy, w miar´ mo˝liwoÊci, powi- 12. Okna wpokojach, wktórych przebywajà dzieci, nien byç zlokalizowany na parterze lub pierwszym pi´- powinny byç oszklone od wewnàtrz szk∏em o w∏aÊcitrze szpitala i, jeÊli to mo˝liwe, po∏àczony bezpoÊred- woÊciach okreÊlonych w ust. 7 pkt 1 i 2. nio z poradnià dla dzieci chorych, tak aby mog∏a ona pe∏niç równie˝ funkcj´ dzia∏u przyj´ç dla dzieci. 13. Okna, poza uchylnym nawietrzakiem górnym, powinny byç zabezpieczone przed mo˝liwoÊcià otwo- 3. W oddziale dzieci´cym co najmniej 10 % ∏ó˝ek rzenia przez dzieci. powinno byç umieszczonych w separatkach. VII. Stacja dializ 4. W odcinku dzieci m∏odszych co najmniej 20 % ∏ó˝ek powinno byç przeznaczonych na separatki 1. Stacja dializ mo˝e byç jednostkà samodzielnà (z miejscem na ∏ó˝ko matki), a pozosta∏e ∏ó˝ka polub stanowiç cz´Êç oddzia∏u nefrologicznego. Wzak∏awinny znajdowaç si´ w zespo∏ach 8—12-∏ó˝kowych, dach wpisanych do rejestru zak∏adów opieki zdrowotwyposa˝onych w Êluz´ wejÊciowà z punktem piel´- nej przed wejÊciem w˝ycie rozporzàdzenia dopuszcza gniarskim. Liczba ∏ó˝ek w pokoju nie mo˝e przekrasi´ sytuowanie stacji przy oddziale chorób wewn´trzczaç 4. nych. 5. Pokoje ∏ó˝kowe przeznaczone dla dzieci m∏od- 2. Stacja dializ powinna mieç zapewniony ∏atwy szych powinny byç wyposa˝one w zestaw urzàdzeƒ dost´p z zewnàtrz. umo˝liwiajàcych mycie i piel´gnacj´ niemowlàt. 6. Âciany oddzielajàce pokoje ∏ó˝kowe w podod- 3. Stacja dializ stanowiàca samodzielnà jednostk´ dziale dzieci m∏odszych, jak równie˝ Êciany mi´dzy po- powinna byç wyposa˝ona co najmniej w: kojami i punktem piel´gniarskim, powinny byç prze- 1) odcinek ∏ó˝kowy wraz z niezb´dnymi pomieszczeszklone w sposób umo˝liwiajàcy ciàg∏à obserwacj´ niami towarzyszàcymi; dzieci. W pododdziale dzieci m∏odszych drzwi do pokoi powinny byç przeszklone. 2) dzia∏ przyj´ç pacjenta, w sk∏ad którego wchodzà szatnia i recepcja z rejestracjà oraz ust´p w przy- 7. Do szklenia Êcianek, o których mowa w ust. 6, padku braku wpobli˝u ust´pu ogólnie dost´pnego; nale˝y u˝ywaç szk∏a: 3) niezb´dne pomieszczenia zaplecza administracyj- 1) o podwy˝szonej wytrzyma∏oÊci na uderzenia; no-technicznego i socjalnego. 2) t∏ukàcego si´ na drobne nieostre od∏amki; 4. W stacji dializ nale˝y przewidywaç pomieszczenie brudownika oraz regeneracji dializatorów. 3) posiadajàcego klas´ odpornoÊci ogniowej wyma- 5. Stacja dializ powinna byç wyposa˝ona w urzàganà dla obudowy poziomych dróg ewakuacyjdzenia do uzdatniania wody zlokalizowane w pobli˝u nych — w przypadku gdy szyby stanowià jednopokoi dializ. czeÊnie Êciany korytarza b´dàcego drogà ewakuacyjnà. 6. Dializy otrzewnowe mogà byç wykonywane jedynie w wydzielonym na ten cel pomieszczeniu. 8. Dopuszcza si´ przeszklenie bez klasy odpornoÊci ogniowej w nast´pujàcych przypadkach: 7. Dla chorych lub nosicieli infekcji krwiopochodnych powinno byç wydzielone stanowisko w odr´b- 1) gdy szyba stanowi Êciank´ dodatkowego koryta- nym pomieszczeniu. rza przebiegajàcego równolegle do korytarza spe∏niajàcego w zakresie odpornoÊci ogniowej 8. Stanowisko nadzoru piel´gniarskiego powinno wymagania dla obudowy poziomych dróg ewaku- zapewniaç personelowi bezpoÊredni kontakt wzrokoacyjnych; wy z pacjentami.

VIII. Oddzia∏ zakaêno-obserwacyjny sal chorych i ni˝szego o 10 % w pokojach pacjentów i innych pomieszczeniach oddzia∏u. 1. Oddzia∏ powinien byç zlokalizowany wosobnym pawilonie lub ca∏kowicie wydzielonym skrzydle bu- 11. Powietrze powinno byç usuwane na zewnàtrz dynku szpitala majàcym zapewniony bezpoÊredni do- z systemu wentylacyjnego oddzia∏u poprzez filtry zast´p z zewnàtrz. Dopuszcza si´ usytuowanie oddzia∏u trzymujàce bakterie, wirusy i ró˝nego rodzaju mikrowcz´Êci budynku szpitalnego, zzapewnieniem izolacji czàsteczki. ioddzielenia dróg komunikacyjnych od pozosta∏ej cz´- Êci oraz zapewnienia bezpoÊredniego dost´pu z ze- 12. Oddzia∏ powinien byç wyposa˝ony w urzàdzewnàtrz. nia audiowizualne umo˝liwiajàce kontakt chorego z odwiedzajàcym. 2. Wprzypadku gdy zlokalizowany wwydzielonym pawilonie oddzia∏ ∏àczy si´ podziemnym tunelem zin- IX. Oddzia∏ chorób p∏uc i gruêlicy nymi budynkami szpitala (kuchnia, pralnia, budynek patomorfologii), nale˝y zastosowaç Êluzy dla ludzi 1. Oddzia∏ powinien byç zlokalizowany wosobnym i zaopatrzenia mi´dzy pawilonem a korytarzem ogól- pawilonie lub w wydzielonym skrzydle budynku szpinodost´pnym ruchu wewnàtrzszpitalnego. tala, majàcym zapewniony bezpoÊredni dost´p z zewnàtrz. Dopuszcza si´ usytuowanie oddzia∏u w cz´Êci 3. Âluza, o której mowa w ust. 2, powinna: budynku szpitalnego zzapewnieniem izolacji ioddzielenia dróg komunikacyjnych od pozosta∏ej cz´Êci oraz 1) umo˝liwiaç odbiór dostarczanych wózków z zezapewnienia bezpoÊredniego dost´pu z zewnàtrz. wnàtrz przez personel oddzia∏owy; 2) byç wyposa˝ona wwentylacj´ mechanicznà znad- 2. Do oddzia∏u stosuje si´ odpowiednio wymagaciÊnieniem w stosunku do sàsiednich korytarzy. nia dotyczàce oddzia∏u zakaêno-obserwacyjnego okre- Êlone w cz´Êci VIII ust. 4—6 oraz 8 i 9. 4. Oddzia∏ powinien mieç w∏asny dzia∏ przyj´ç oraz pomieszczenia dezynfekcji i przygotowania ∏ó˝ek. X. Oddzia∏ opieki dziennej 5. Poradnie chorób zakaênych powinny byç usytu- 1. Oddzia∏ opieki dziennej przeznaczony jest do owane wbezpoÊrednim sàsiedztwie oddzia∏u. Nie do- udzielenia Êwiadczeƒ o charakterze diagnostycznym, tyczy to oddzia∏ów wzak∏adach wpisanych do rejestru leczniczym irehabilitacyjnym wciàgu dnia, bez hospizak∏adów opieki zdrowotnej przed wejÊciem w ˝ycie talizacji ca∏odobowej. rozporzàdzenia. 2. Oddzia∏ opieki dziennej wzale˝noÊci od potrzeb, 6. Odcinek obserwacyjny powinien sk∏adaç si´ mo˝e byç organizowany w formie: zpokoi 1-∏ó˝kowych zosobnymi wejÊciami zzewnàtrz budynku. 1) samodzielnej jednostki; 7. Wszystkie pokoje ∏ó˝kowe powinny byç wyposa- 2) odcinka w oddziale stacjonarnym; ˝one w: 3) sali opieki dziennej w oddziale stacjonarnym. 1) umywalki; 3. Usytuowanie oddzia∏u w szpitalu powinno 2) wejÊciowe Êluzy umywalkowo-fartuchowe od stroumo˝liwiaç ∏atwe dojÊcie dla pacjentów z zewnàtrz ny korytarza; oraz ∏atwy dost´p do dzia∏ów diagnostycznych. 3) pomieszczenia higieniczno-sanitarne z miskami 4. W zale˝noÊci od potrzeb oddzia∏ opieki dziennej ust´powymi, natryskami, umywalkami i myjkami- -dezynfektorami basenów, dost´pne bezpoÊrednio mo˝e mieç profil diagnostyczny, terapeutyczny lub inz pokoju. ny. 8. WyjÊcie z cz´Êci czystej szatni dla personelu 5. W oddziale opieki dziennej o profilu diagnoprzeznaczonej na odzie˝ domowà powinno si´ znajdo- stycznym mogà byç organizowane pomieszczenia do waç poza strefà pomieszczeƒ zwiàzanych z dzia∏alno- szybkiej diagnostyki specjalistycznej w zakresie zale˝- Êcià oddzia∏u. nym od rodzaju przewidywanych badaƒ diagnostycznych. 9. W oddziale nale˝y przewidzieç pomieszczenie dla wst´pnej dezynfekcji sprz´tu przekazywanego do 6. W oddziale opieki dziennej prowadzàcym checentralnej sterylizatorni. mioterapi´ nale˝y organizowaç pokój przygotowania wlewów cytostatycznych wyposa˝ony zgodnie z prze- 10. System wentylacji powinien uniemo˝liwiaç pisami § 34 rozporzàdzenia. rozprzestrzenianie si´ chorób drogà powietrznà przez wytworzenie gradientu ciÊnienia wsposób powodujà- 7. Pokoje pobytu pacjentów nale˝y przewidywaç cy powstawanie najwy˝szego ciÊnienia w korytarzach maksymalnie 5-∏ó˝kowe opowierzchni zgodnej zprzeoddzia∏u, ni˝szego o 5 % w Êluzach prowadzàcych do pisami § 18 rozporzàdzenia.

8. Pokoje pobytu pacjentów mogà byç wyposa˝o- 1) bezpoÊrednie dojÊcie dla pacjentów zzewnàtrz lub ne, w zale˝noÊci od profilu, w: przez dzia∏ przyj´ç szpitala; 1) ∏ó˝ka lub 2) dost´p do zespo∏u operacyjnego idzia∏ów diagnostycznych; 2) cz´Êciowo w ∏ó˝ka, a cz´Êciowo w fotele wypo- 3) pomieszczenia zabiegowe, je˝eli jest to konieczne czynkowe w przypadku oddzia∏u opieki dziennej ze wzgl´du na rodzaj przewidywanych zabiegów; o profilu diagnostycznym lub terapeutycznym. 4) szatni´ dla pacjentów przy wejÊciu na oddzia∏. 9. Pokoje pobytu pacjentów w oddziale opieki dziennej dla dzieci powinny byç wyposa˝one, poza XII. Oddzia∏ psychiatryczny miejscami dla dzieci, w fotele dla opiekunów. 1. Oddzia∏ powinien mieç dost´p do terenu prze- 10. Oddzia∏ opieki dziennej powinien, wzale˝noÊci znaczonego na cele terapeutyczno-rekreacyjne. od potrzeb, posiadaç: 2. Oddzia∏ powinien dysponowaç pomieszczenia- 1) pomieszczenia pomocnicze wymienione wcz´Êci II mi terapeutyczno-rehabilitacyjnymi oraz salà pobytu ust. 3; dziennego z jadalnià. 2) szatnie odzie˝y wierzchniej dla pacjentów i osób 3. Drzwi wejÊciowe na oddzia∏ powinny byç zabeztowarzyszàcych; pieczone w sposób uniemo˝liwiajàcy niekontrolowane opuszczenie oddzia∏u. 3) poczekalnie. 4. Pokoje ∏ó˝kowe nie powinny byç wi´ksze ni˝ dla XI. Oddzia∏ chirurgii jednego dnia 5 pacjentów. 1. Oddzia∏ chirurgii jednego dnia przeznaczony jest 5. W pokojach ∏ó˝kowych drzwi powinny otwieraç do udzielania Êwiadczeƒ zdrowotnych o charakterze si´ na zewnàtrz, a w przypadku otwierania do wechirurgicznym w ciàgu jednego dnia z mo˝liwoÊcià wnàtrz konstrukcja drzwi powinna umo˝liwiaç ich czasowego pobytu na oddziale nieprzekraczajàcego otwarcie w przypadku zablokowania od wewnàtrz po- 24 godzin. mieszczenia. 2. Do oddzia∏u stosuje si´ odpowiednio wymaga- 6. Okna wpokojach, wktórych przebywajà pacjennia okreÊlone w cz´Êci X ust. 2 i 3. ci, powinny byç oszklone od wewnàtrz szk∏em hartowanym. Okna, poza uchylnym górnym nawietrzakiem, 3. Oddzia∏ stanowiàcy samodzielnà jednostk´ popowinny byç zabezpieczone przed mo˝liwoÊcià otwowinien byç wyposa˝ony co najmniej w: rzenia przez pacjentów. 1) zespó∏ operacyjny sk∏adajàcy si´ co najmniej 7. Ponadto w oddziale psychiatrycznym ogólnym: z1 sali operacyjnej, urzàdzony zgodnie zwymaganiami okreÊlonymi w cz´Êci XIII; 1) poza cz´Êcià terapeutyczno-rehabilitacyjnà powinny byç wydzielone odcinki obserwacyjno-diagno- 2) pokój wybudzeƒ; styczne lub pokoje obserwacyjne; 3) inne pomieszczenia zabiegowe wzale˝noÊci od ro- 2) cz´Êç obserwacyjno-diagnostyczna mo˝e byç wydzaju przewidywanych zabiegów; posa˝ona w jednoosobowà separatk´ o powierzchni co najmniej 12,0 m2, spe∏niajàcà nast´- 4) podr´cznà sterylizatorni´, gdy korzystanie z cenpujàce wymagania: tralnej sterylizatorni jest utrudnione; a) drzwi masywne metalowe lub drewniane wy∏o- 5) odcinek lub pokój ∏ó˝kowy pooperacyjny przewi- ˝one obustronnie odpornà na niszczenie wyk∏adziany do przebywania w nim pacjentów poni˝ej dzinà, otwierajàce si´ na zewnàtrz z okienkiem 24 godzin, wraz z niezb´dnymi pomieszczeniami obserwacyjnym szklonym szk∏em hartowanym, towarzyszàcymi; wyposa˝one wpodwójny system zamykania od zewnàtrz (zasuwa i zamek na klucz) bez klamki 6) pokój lekarza dy˝urnego z w´z∏em sanitarnym; od wewnàtrz, 7) dzia∏ przyj´ç pacjenta, w którego sk∏ad wchodzà b) Êciany i pod∏oga g∏adkie, jasne, wy∏o˝one wyszatnia i recepcja oraz ust´p w przypadku braku k∏adzinà odpornà na zniszczenie, w pobli˝u ust´pu ogólnodost´pnego; c) oÊwietlenie przez naÊwietle nad drzwiami zabezpieczone szk∏em hartowanym, lampa i ˝a- 8) niezb´dne pomieszczenia zaplecza administracyjrówka powinny byç dost´pne wy∏àcznie od zeno-technicznego i socjalnego. wnàtrz separatki, 4. Oddzia∏ b´dàcy cz´Êcià lub odcinkiem w wi´k- d) kana∏ wentylacji grawitacyjnej niedost´pny dla szym oddziale stacjonarnym powinien posiadaç: osoby izolowanej,

e) ogrzewanie pod∏ogowe lub grzejnik we wn´ce k∏adach do 50 ∏ó˝ek mo˝na nie stosowaç Êluzy matezas∏oni´tej trudnym do usuni´cia ekranem me- ria∏owej. talowym uniemo˝liwiajàcym dost´p osoby izolowanej do grzejnika, 3. W obr´bie zespo∏u powinna byç zachowana zasada rozdzia∏u ruchu czystego pracowników, pacjenf) separatka powinna posiadaç w∏asne pomiesztów i materia∏u czystego od ruchu brudnego materiaczenie higieniczno-sanitarne wyposa˝one wmi- ∏u zu˝ytego, brudnych narz´dzi, brudnej bielizny i odsk´ ust´powà, natrysk i umywalk´ odporne na padów pooperacyjnych. umyÊlne zniszczenia, g) materac niepalny, odporny na niszczenie, 4. Sala operacyjna powinna mieç bezpoÊrednie po∏àczenie z cz´Êcià brudnà zespo∏u dla usuwania zuh) system telewizji przemys∏owej z kamerà niedo- ˝ytego materia∏u, z zachowaniem ruchu jednokierunst´pnà dla osoby izolowanej, zabezpieczonà kowego. przed uszkodzeniem; 3) w pokojach ∏ó˝kowych na odcinkach obserwacyj- 5. Pomi´dzy cz´Êcià brudnà i czystà zespo∏u nalenych lub w pokojach obserwacyjnych oraz sepa- ˝y urzàdziç Êluz´ umywalkowo-fartuchowà i pomieszratkach wypusty instalacji elektrycznych, poza czenie lub stanowisko mycia sprz´tów. Dopuszcza si´ oÊwietleniem sufitowym, powinny znajdowaç si´ po∏àczenie obu tych funkcji w jednym pomieszczeniu. na zewnàtrz tych pokoi od strony korytarza; 6. W zak∏adach do 50 ∏ó˝ek dopuszcza si´ ewaku- 4) w pokojach ∏ó˝kowych, innych ni˝ okreÊlone w acj´ u˝ytych narz´dzi tà samà drogà, którà dostarcza pkt 3, mo˝na umieszczaç tylko wy∏àczniki oÊwietle- si´ materia∏ czysty isterylny, pod warunkiem wykonania, natomiast pozosta∏e wypusty instalacji elek- nia wst´pnej dezynfekcji narz´dzi w wydzielonym potrycznych powinny znajdowaç si´ na zewnàtrz mieszczeniu na terenie bloku operacyjnego i zastosotych pokoi. wania szczelnych opakowaƒ transportowych. 8. Oddzia∏ psychiatryczny w szpitalu ogólnym po- 7. Dopuszcza si´ równie˝ transport narz´dzi ska˝owinien byç zlokalizowany w osobnym pawilonie lub nych w szczelnym opakowaniu z zamkni´ciem nieodw wydzielonym skrzydle budynku szpitala, nie wy˝ej wracalnym. ni˝ na drugiej kondygnacji nadziemnej. 8. W zak∏adach do 50 ∏ó˝ek dopuszcza si´ ewaku- 9. Wymaganie, o którym mowa w ust. 8, nie dotyacj´ brudnej bielizny, odpadów, ska˝onych materiaczy oddzia∏ów w zak∏adach opieki zdrowotnej wpisa- ∏ów pooperacyjnych itp. tà samà drogà, którà dostarnych do rejestru zak∏adów opieki zdrowotnej przed cza si´ materia∏ czysty i sterylny, ale z jednoczesnym dniem wejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia. zachowaniem rozdzia∏u czasowego. Transport tych materia∏ów na zewnàtrz bloku operacyjnego i szpitala 10. Oddzia∏ psychiatryczny wszpitalu ogólnym popowinien odbywaç si´ co najmniej w jednym opakowinien byç ponadto wyposa˝ony w: waniu transportowym (np. zamkni´te wózki). 1) osobny dzia∏ przyj´ç, sk∏adajàcy si´ z: 9. Transport materia∏u czystego i brudnego odbya) poczekalni, wa si´ korytarzami i dêwigami ogólnego u˝ytku, pod b) boksu rejestracji, warunkiem uszczelnienia Êrodków transportu (odpowiednie wózki). c) gabinetu badaƒ lekarskich, 10. Pracownicy powinni wchodziç do sal operacyjd) ∏azienki, lub nych przez pomieszczenie przygotowawcze dla perso- 2) co najmniej gabinet przyj´ç dla pacjentów zpobu- nelu, a dla pacjentów nale˝y urzàdziç pokój przygotodzeniem psychoruchowym zagra˝ajàcych bezpo- wania chorego. Dopuszcza si´ wspólne pomieszczenie Êrednio sobie lub innym. przygotowania chorego dla kilku sal operacyjnych o takim samym stopniu czystoÊci zabiegów. 11. W oddziale psychogeriatrycznym pomieszczenia i wyposa˝enie, w tym sanitarne, powinny byç do- 11. Wzespole mogà byç wydzielone strefy sal opestosowane do potrzeb osób niepe∏nosprawnych. racyjnych septycznych, aseptycznych lub sal o wysokiej aseptyce — w przypadku oddzia∏ów neurochirur- XIII. Zespó∏ operacyjny gii lub kardiochirurgii. 1. Pacjenci powinni byç dowo˝eni do zespo∏u ope- 12. W sk∏ad zespo∏u wchodzi równie˝: racyjnego przez Êluz´ dla pacjenta, a pracownicy po- 1) podr´czna sterylizatornia — je˝eli jest to uzasadwinni przechodziç przez Êluzy szatniowe. nione; 2. W celu dostarczania do zespo∏u operacyjnego 2) pomieszczenie przewoênej aparatury diagnostyczczystych materia∏ów zespó∏ ten powinien byç wyposanej; ˝ony w Êluz´ materia∏owà, wykorzystywanà równoczeÊnie do krótkotrwa∏ego ich przechowywania. Wza- 3) magazyn sprz´tu i aparatury.

13. Zespó∏ powinien byç wyposa˝ony w sal´ po- scytacji noworodka, je˝eli nie ma mo˝liwoÊci korzystaoperacyjnà wed∏ug wskaênika 1—1,5 ∏ó˝ka na 1 stó∏ nia ze stanowiska, o którym mowa w ust. 5 pkt 1. operacyjny. 13. Dla osób towarzyszàcych rodzàcym nale˝y 14. Dla pracowników powinien byç urzàdzony co przeznaczyç pokój — poczekalni´, dost´pny z w´z∏a najmniej 1 pokój wypoczynkowy. komunikacji ogólnej bez potrzeby wchodzenia na korytarz wewn´trzny zespo∏u, z pomieszczeniem higie- 15. Na ka˝de 30—50 ∏ó˝ek zabiegowych wszpitalu niczno-sanitarnym (ust´p i umywalka). powinna przypadaç co najmniej 1 sala operacyjna. 14. W sali porodów rodzinnych pod∏ogi, Êciany 16. Powierzchnia sali operacyjnej powinna wynoi meble powinny mieç zmywalne powierzchnie przysiç co najmniej 35,0 m2. stosowane do dezynfekcji. XIV. Zespó∏ porodowy aseptyczny 15. Powierzchnia sali porodów rodzinnych oraz sali jednostanowiskowej powinna wynosiç co najmniej 1. Zespó∏ powinien byç zlokalizowany w bezpo- 20,0 m2, a przy sali wielostanowiskowej co najmniej Êrednim sàsiedztwie pododdzia∏u po∏o˝nictwa asep- 18,0 m2 na jedno stanowisko. tycznego, zktórym powinien byç po∏àczony drogà oddzielonà od ruchu wewnàtrzszpitalnego. XV. Pracownia badaƒ endoskopowych 2. Zespó∏ powinien byç urzàdzony w sposób za- 1. Wsk∏ad pracowni badaƒ endoskopowych wchopewniajàcy post´powy ciàg funkcji. dzà nast´pujàce pomieszczenia: 3. Pracownicy powinni wchodziç do zespo∏u przez 1) pokój badaƒ górnego odcinka przewodu pokarmo- Êluz´ umywalkowo-fartuchowà. wego (gastroskopie); 4. Sale porodowe mogà byç urzàdzone jako jedno- 2) pokój badaƒ dolnego odcinka przewodu pokarmostanowiskowe. wego (kolonoskopie, sigmoidoskopie i rektosko- 5. W obr´bie sali porodowej powinno znajdowaç pie) wyposa˝ony w kabin´ higienicznà; si´: 3) zmywalnia usytuowana mi´dzy pomieszczeniami, 1) stanowisko pierwszej piel´gnacji iresuscytacji no- o których mowa w pkt 1 i 2, wyposa˝ona w urzàworodka o powierzchni co najmniej 8,0 m2; dzenia do mycia i dezynfekcji termiczno-chemicznej endoskopów w sposób technologicznie po- 2) stanowisko dy˝uru po∏o˝nej. wtarzalny oraz szafy do przechowywania endoskopów wpozycji wiszàcej, wyposa˝ona wwenty- 6. Na ka˝de 10 ∏ó˝ek pododdzia∏u po∏o˝niczego lacj´ mechanicznà nawiewno-wyciàgowà; aseptycznego nale˝y urzàdziç 1 stanowisko porodowe. 4) pokój personelu; 7. W sk∏ad zespo∏u powinna wchodziç 1 sala operacyjna ze stanowiskiem resuscytacji noworodka oraz 5) sala wybudzeniowa na 2—3 miejsca dla pobytu z pokojem przygotowania personelu, a przy liczbie pacjentów do 2 godzin po znieczuleniu. stanowisk porodowych powy˝ej 5 — równie˝ 1 pokój zabiegowy oraz podr´czna sterylizatornia, je˝eli jest to 2. W przypadku wykonywania zabiegów na drouzasadnione. gach ˝ó∏ciowych itrzustkowych wpracowni powinien znajdowaç si´ wydzielony pokój badaƒ z aparatem 8. W zespole powinno znajdowaç si´ pomieszczerentgenowskim. Zabiegi te mogà byç wykonywane nie przeznaczone dla po∏o˝nic i noworodka w pierwrównie˝ w pracowni obrazowej. szych godzinach ˝ycia, po porodach powik∏anych. 9. Pomieszczenia porodów rodzinnych stanowià 3. Dopuszcza si´ wykonywanie wszystkich rodzacz´Êç sk∏adowà zespo∏u porodowego. jów badaƒ wjednym pokoju, pod warunkiem ˝e badania górnego idolnego odcinka przewodu pokarmowe- 10. Pomieszczenia porodów rodzinnych powinny go sà przeprowadzane z zachowaniem rozdzia∏u czabyç dost´pne dla rodzin z w´z∏a komunikacji ogólnej sowego dla poszczególnych rodzajów badaƒ. w sposób uniemo˝liwiajàcy ich dost´p do innych pomieszczeƒ zespo∏u porodowego. Dost´p personelu do 4. Dopuszcza si´ usytuowanie zmywalni nietych pomieszczeƒ nie powinien krzy˝owaç si´ z ruumieszczonej mi´dzy gabinetami, pod warunkiem zachem rodzin. pewnienia transportu endoskopów ska˝onych i zdezynfekowanych wszczelnie zamykanych pojemnikach. 11. Z pomieszczeƒ porodów rodzinnych powinien byç ∏atwy dost´p do sali operacyjnej, o której mowa w ust. 7. 5. Wzmywalni, októrej mowa wust. 4, nale˝y dodatkowo zamontowaç urzàdzenia do mycia idezynfek- 12. Przy zespole porodów rodzinnych powinno cji pojemników transportowych w sposób technoloznajdowaç si´ stanowisko pierwszej piel´gnacji iresu- gicznie powtarzalny.

6. Narz´dzia stanowiàce wyposa˝enie endosko- 1) pokój pobraƒ oddzielony od pomieszczeƒ laborapów u˝ywane do wykonywania biopsji izabiegów po- toryjnych; winny byç przed u˝yciem sterylizowane i przechowywane jako wyrób sterylny. 2) poczekalnia i urzàdzenia higieniczno-sanitarne dla pacjentów; 7. Do badaƒ zabiegów endoskopowych mo˝na 9. Pomieszczenia okreÊlone wust. 4—8 znakuje si´ u˝ywaç wy∏àcznie endoskopów ze szczelnà optykà. w sposób umo˝liwiajàcy ich identyfikacj´ oraz zgodnie z wymogami dotyczàcymi bezpieczeƒstwa. XVI. Medyczne laboratorium diagnostyczne 10. W pomieszczeniach do wykonywania czynno- 1. Pobieranie materia∏u do badaƒ od pacjentów Êci diagnostyki laboratoryjnej bie˝àco kontroluje si´ stacjonarnych odbywa si´ na oddzia∏ach w pokojach warunki mogàce mieç wp∏yw na wyniki badaƒ. zabiegowych. 11. W pracowniach s∏u˝àcych do wykonywania 2. Pokój pobierania materia∏u do badaƒ powinien czynnoÊci diagnostyki laboratoryjnej nale˝y przewidymieç powierzchni´ co najmniej 6,0 m2, je˝eli znajduje waç wentylacj´ mechanicznà nawiewno-wyciàgowà. si´ wnim jedno stanowisko do pobraƒ krwi. Pokój ten wraz z pokojem wydawania wyników, przeznaczone 12. WysokoÊç pracowni powinna wynosiç co najdla pacjentów ambulatoryjnych, powinny byç dla nich mniej 3,0 m w Êwietle. Dopuszcza si´ zmniejszenie ∏atwo dost´pne w sposób uniemo˝liwiajàcy przedowysokoÊci o 5 %. stawanie si´ do innych pomieszczeƒ zak∏adu. 13. Pod∏ogi w pracowniach sà ∏atwo zmywalne, 3. Pomieszczenia, o których mowa w ust. 2, wraz odporne na dzia∏anie Êrodków chemicznych i dezynzpoczekalnià mogà byç zlokalizowane na terenie przyfekcyjnych, wykonane zmateria∏ów antypoÊlizgowych chodni poza laboratorium. i antyelektrostatycznych. 4. W laboratorium wyodr´bnia si´: 14. Wcz´Êci laboratorium wymagajàcej cz´stej dezynfekcji Êciany powinny byç wykoƒczone materia∏a- 1) pomieszczenia g∏ówne; mi trwa∏ymi, nienasiàkliwymi i odpornymi na dzia∏a- 2) pomieszczenia specjalne; nie Êrodków dezynfekcyjnych do wysokoÊci co najmniej 2,0 m. 3) pomieszczenia socjalne; 15. Sto∏y imeble laboratoryjne powinny byç wyko- 4) pomieszczenia s∏u˝àce do obs∏ugi pacjentów, nane z g∏adkiego wodoodpornego materia∏u. wprzypadku gdy na terenie laboratorium jest równie˝ pobierany materia∏ do badaƒ. XVII. Laboratorium mikrobiologiczne 5. W sk∏ad pomieszczeƒ g∏ównych wchodzà: 1. Laboratorium powinno znajdowaç si´ w miar´ mo˝liwoÊci w sàsiedztwie laboratorium diagnostycz- 1) punkt przyj´ç materia∏u do badaƒ; nego. Lokalizacja pomieszczeƒ powinna zabezpieczaç przed ryzykiem zanieczyszczeƒ wynikajàcych z krzy˝o- 2) punkt rozdzia∏u materia∏u do badaƒ; wania si´ dróg obiegu materia∏u i sprz´tu ska˝onego 3) pomieszczenia do wykonywania czynnoÊci diagno- i nieska˝onego. styki laboratoryjnej; 2. Szpital mo˝e korzystaç z pracowni mikrobiolo- 4) pomieszczenia administracyjne. gicznej zlokalizowanej w innym zak∏adzie opieki zdrowotnej. 6. W sk∏ad pomieszczeƒ specjalnych wchodzà: 3. WejÊcie pracowników do laboratorium powinno 1) pomieszczenia magazynowe zapewniajàce zacho- odbywaç si´ przez Êluz´ szatniowà. wanie w∏aÊciwoÊci fizycznych i chemicznych sk∏adowanych i przechowywanych odczynników, tru- 4. Wlaboratorium, oprócz pomieszczeƒ wymieniocizn, odpadów radioaktywnych i drobnego sprz´- nych w cz´Êci XVI ust. 4, powinny znajdowaç si´ potu; mieszczenia wyposa˝one w odpowiednie urzàdzenia i sprz´t, w których zapewnia si´ sterylizacj´ pod∏o˝y 2) pomieszczenia pomocnicze w zale˝noÊci od zakre- i szk∏a, w przypadku koniecznoÊci sterylizacji pod∏o˝y su wykonywanych badaƒ zgodnie ze standardami i stosowania szk∏a wielokrotnego u˝ytku, jak równie˝ medycznych laboratoriów diagnostycznych. niszczenia kultur bakteryjnych i unieszkodliwiania innych odpadów niebezpiecznych pod wzgl´dem epide- 7. W sk∏ad pomieszczeƒ socjalnych wchodzà, miologicznym. Ciàg technologiczny w tych pomieszw szczególnoÊci, pokoje socjalne, urzàdzenia higie- czeniach powinien zapewniç wydzielenie, poprzez finiczno-sanitarne oraz szatnie dla personelu. zyczny i funkcjonalny podzia∏, stref brudnej i czystej. 8. W sk∏ad pomieszczeƒ s∏u˝àcych do obs∏ugi pa- 5. Wzale˝noÊci od zakresu dzia∏ania zak∏adu, wlacjentów wchodzà: boratorium mikrobiologicznym powinny znajdowaç

si´ pracownie: wirusologiczna, bakteriologiczna, my- 6. Prosektura sekcyjna powinna byç dost´pna kologiczna oraz parazytologiczna. przez Êluz´ szatniowà. 6. Pracownia przygotowania pod∏o˝y i odczynni- 7. W sk∏ad laboratorium histopatologicznego i cyków oraz pracownie: wirusologiczna, bakteriologiczna tologicznego powinny wchodziç nast´pujàce poimykologiczna powinny byç wyposa˝one wlo˝e lami- mieszczenia: narne co najmniej drugiej klasy. 1) pracownia formalinowa; 7. Pracownie laboratorium powinny byç wyposa- ˝one w wentylacj´ nawiewno-wywiewnà zapewniajà- 2) pomieszczenia aparaturowe; cà odpowiedni stopieƒ oczyszczania zarówno powietrza nawiewanego, jak równie˝ usuwanego zpomiesz- 3) pracownia obróbki preparatów histologicznych; czeƒ. 4) pracownia mikroskopowa; 8. Zmywalnia powinna byç wyposa˝ona w: 5) pracownia cytologiczna; 1) stó∏ zlewozmywakowy; 6) pracownia technik specjalnych (histochemicznych, 2) automatycznà myjni´ do mycia szk∏a laboratoryj- immunohistochemicznych, immunocytochemicznego z opcjà ostatecznego p∏ukania wodà oczysz- nych i innych); czonà (aqua purificata w rozumieniu Farmakopei Polskiej). 7) pomieszczenia administracyjno-socjalne. 9. Woda oczyszczona mo˝e byç produkowana na 8. Wszpitalu, który nie posiada prosektury, powinterenie zak∏adu lub dostarczana z centralnej stacji no byç pomieszczenie ch∏odni, przygotowania iwydauzdatniania. wania zw∏ok oraz kancelaria, a tak˝e ust´p dla interesantów. 10. Transport pod∏o˝y oraz materia∏ów do analiz poza obr´bem poszczególnych pracowni powinien XIX. Zak∏ad rehabilitacji odbywaç si´ w naczyniach szczelnie zamkni´tych. 1. Sale masa˝u suchego, parafinowania, kriotera- XVIII. Zak∏ad patomorfologii pii, terapii zaj´ciowej i çwiczeƒ samoobs∏ugi powinny byç zlokalizowane w pobli˝u sal kinezyterapii. 1. W sk∏ad zak∏adu patomorfologii wchodzà w szczególnoÊci: 2. Przed salami çwiczeƒ, hydroterapii, pomieszczeniami krioterapii, p∏ywalni oraz wymagajàcymi roze- 1) prosektura (cz´Êç sekcyjna); brania si´ powinny byç urzàdzone szatnie oraz zespo- ∏y sanitarne dla pacjentów (natryski, umywalki i ust´- 2) pracownia histologiczna; py). 3) pracownia cytologiczna; 3. Liczb´ szafek w szatni oraz wielkoÊç zespo∏ów 4) pomieszczenia administracyjno-socjalne (szatnia, sanitarnych nale˝y ustalaç w zale˝noÊci od liczby staust´py, jadalnia). nowisk zabiegowych i przewidywanej ich przepustowoÊci. 2. Zak∏ad patomorfologii powinien byç zlokalizowany w wydzielonym budynku lub w budynku g∏ów- 4. Pomieszczenia hydroterapii powinny byç zlokanym szpitala. lizowane w kondygnacji parteru, nad przestrzenià instalacyjnà. Dopuszcza si´ lokalizacj´ pomieszczeƒ hy- 3. Dojazd wózków ze zw∏okami powinien prowa- droterapii, zwyjàtkiem p∏ywalni, na innej kondygnacji dziç wewn´trznym korytarzem lub tunelem pod- ni˝ parter. Wtakim przypadku wpomieszczeniach tych ziemnym. W zak∏adach wpisanych do rejestru zak∏a- nale˝y zapewniç skutecznà izolacj´ przeciwwilgociodów opieki zdrowotnej przed dniem wejÊcia w ˝ycie wà, a tak˝e wentylacj´ nawiewno-wyciàgowà z podcirozporzàdzenia, a tak˝e w zak∏adach do 50 ∏ó˝ek, do- Ênieniem. puszcza si´ odst´pstwo od wymagania tunelu. 5. Pomieszczenia Êwiat∏olecznictwa i elektrolecz- 4. Do zak∏adu powinny prowadziç osobne wejÊcia nictwa, je˝eli nie sà osobnymi pomieszczeniami, podla personelu, przywo˝onych zw∏ok, rodziny zmar∏ego winny byç oddzielone Êciankami do wysokoÊci co naji wydawania zw∏ok. mniej 2,0 m, umo˝liwiajàcymi stosowanie wspólnej wentylacji mechanicznej w pomieszczeniu. 5. Dojazd do sali wydawania zw∏ok nie mo˝e byç widoczny z okien oddzia∏ów ∏ó˝kowych, przychodni 6. Diatermie krótkofalowe i mikrofalowe powinny i innych cz´Êci szpitala dost´pnych dla pacjentów, byç instalowane w oddzielnych pomieszczeniach z wyjàtkiem obiektów istniejàcych, w których warunki (boksach), odpowiednio zabezpieczonych przed szkolokalowe nie pozwalajà na takà izolacj´. dliwym oddzia∏ywaniem na otoczenie.

7. W pobli˝u pokoju parafinowania powinno byç racyjnych i zabiegowych, za∏adunku przygotowapomieszczenie przeznaczone do przygotowywania pa- nych wsadów do sterylizatorów, gromadzenia narafiny (kuchenka parafinowa) wyposa˝one wwentyla- rz´dzi fabrycznie nowych, tworzenia i archiwizacji cj´ mechanicznà wyciàgowà. dokumentacji procesów sterylizacji; 8. Pomieszczenia przeznaczone do rehabilitacji po- 3) sterylnà, przeznaczonà do wy∏adunku wysterylizowinny byç zlokalizowane w sposób zapewniajàcy do- wanych materia∏ów ze sterylizatorów, ich magazyst´p osobom niepe∏nosprawnym, w tym poruszajà- nowania i wydawania na oddzia∏y szpitalne lub cym si´ na wózkach inwalidzkich. odbiorcom spoza szpitala. XX. Centralna sterylizatornia 8. Pakietowanie narz´dzi i bielizny powinno odbywaç si´ w oddzielnych pomieszczeniach. 1. W szpitalu nale˝y zapewniç sta∏e zaopatrzenie w materia∏y sterylne. 9. Rozwiàzanie przestrzenne powinno zapewniaç ruch post´powy obrabianych materia∏ów od strefy 2. W zale˝noÊci od przyj´tych rozwiàzaƒ lokalnych brudnej do sterylnej. materia∏y sterylne mogà byç dostarczane bàdê ze sterylizatorni zlokalizowanej poza zaopatrywanym obiek- 10. WejÊcie personelu centralnej sterylizatorni ze tem posiadajàcej system zarzàdzania jakoÊcià (ISO lub strefy czystej do strefy brudnej i sterylnej powinno GMP) i gwarantujàcej wykonanie wyrobu sterylnego, prowadziç przez Êluzy umywalkowo-fartuchowe. bàdê z centralnej sterylizatorni zorganizowanej w ramach zaopatrywanego zak∏adu. 11. Przy Êluzie mi´dzy cz´Êcià czystà i brudnà powinien byç zainstalowany ust´p. 3. W przypadku zaopatrywania zak∏adu ze sterylizatorni zlokalizowanej poza zak∏adem, wzak∏adzie po- 12. Mi´dzy strefà sterylnà a ogólnodost´pnà szpiwinno byç pomieszczenie przeznaczone dla ekspedycji tala nale˝y urzàdziç pomieszczenie wydawania matemateria∏u ska˝onego oraz odbioru materia∏u sterylne- ria∏ów sterylnych. go, jak równie˝ pomieszczenie wyposa˝one wmyjni´- -dezynfektor przeznaczonà do mycia wózków i innych 13. Wszystkie systemy technologiczne centralnej elementów transportowych. sterylizatorni (sterylizatory, myjnie, wózki, rega∏y, pojemniki sterylizacyjne, tace) powinny byç kompatybil- 4. W przypadku urzàdzania centralnej sterylizator- ne, zgodne z jednostkà wsadu ustalonà w zak∏adzie. ni w ramach zak∏adu powinna ona byç wyposa˝ona w urzàdzenia do wyja∏awiania sprz´tu, aparatury, na- 14. Na terenie centralnej sterylizatorni mi´dzy strerz´dzi, bielizny operacyjnej, materia∏ów opatrunkofà brudnà i pomieszczeniem wydawania nale˝y zawych i innych elementów tego wymagajàcych oraz montowaç przelotowà myjni´-dezynfektor, przeznadezynfekowania wózków i pojemników s∏u˝àcych do czonà do mycia wózków iinnych elementów transportransportu materia∏ów poddawanych sterylizacji. towych. Dopuszcza si´ wykonanie w tym miejscu dwóch pomieszczeƒ: jednego do mycia i dezynfekcji 5. Centralna sterylizatornia musi mieç dogodne manualnej (r´cznej) i drugiego do suszenia mytych po∏àczenia z zespo∏em operacyjnym oraz mieç ∏atwy sprz´tów. dost´p z innych jednostek organizacyjnych szpitala oraz w miar´ mo˝liwoÊci z zewnàtrz. 15. Mi´dzy strefà brudnà iczystà instaluje si´ przelotowe myjnie-dezynfektory wiloÊci izwyposa˝eniem 6. Transport materia∏ów sterylnych i ska˝onych uzasadnionym, przewidzianym procesem technolomi´dzy centralnà sterylizatornià i oddzia∏ami powigicznym. nien odbywaç si´ w szczelnych wózkach lub pojemnikach. SzczelnoÊç transportu powinna byç dostosowana do stopnia czystoÊci dróg transportowych. 16. W Êcianie mi´dzy strefà czystà i sterylnà instaluje si´ sterylizatory przelotowe w iloÊci i wielkoÊci 7. Centralna sterylizatornia powinna byç podzielo- uzasadnionej przewidywanym procesem technolona na trzy strefy: gicznym, jednak nie mniej ni˝ dwa sterylizatory parowe. 1) brudnà, przeznaczonà do przyjmowania, sortowania, mycia, dezynfekcji wst´pnej iw∏aÊciwej narz´- 17. W przypadku stosowania sterylizacji gazowej dzi chirurgicznych, aparatury medycznej, mycia sprz´tu nieodpornego na dzia∏anie temperatury tleni dezynfekcji wózków i elementów transporto- kiem etylenu lub formaldehydem: wych, gromadzenia narz´dzi fabrycznie nowych oraz przechowywania zapasów Êrodków dezynfek- 1) po stronie czystej nale˝y wydzieliç pomieszczenie cyjnych i przygotowywania z nich roztworów ro- przeznaczone do za∏adunku materia∏u; boczych; 2) po stronie wy∏adowczej sterylizatorów gazowych 2) czystà, przeznaczonà do suszenia wydezynfekowa- w strefie sterylnej powinno znajdowaç si´ ponych narz´dzi iaparatury, przeglàdania isk∏adania mieszczenie do degazacji sterylizowanych matebielizny operacyjnej, pakietowania zestawów ope- ria∏ów;

3) w pomieszczeniach, o których mowa w pkt 1 i 2, aparatów oddechowych, inkubatorów dla niemowlàt, nie mo˝na przewidywaç sta∏ych stanowisk pracy. wózków inwalidzkich, wózków i elementów transportu wewnàtrzszpitalnego, szafek przy∏ó˝kowych, mate- 18. Wpomieszczeniach, októrych mowa wust. 14, racy oraz innych elementów wyposa˝enia szpitalnego nale˝y zainstalowaç sygnalizatory przekroczenia dopoddawanych okresowej dezynfekcji. puszczalnych st´˝eƒ tlenku etylenu na stanowiskach pracy. 2. W przypadku dezynfekowania sprz´tu w dezynfektorni zlokalizowanej poza zak∏adem, w zak∏adzie 19. Do sterylizacji tlenkiem etylenu na terenie szpipowinno byç pomieszczenie przeznaczone do ekspetala mo˝na stosowaç wy∏àcznie sterylizatory zasilane dycji i odbioru sprz´tu zdezynfekowanego. z jednorazowego naboju z czynnikiem sterylizujàcym. 20. Do utylizacji tlenku etylenu nale˝y stosowaç 3. W przypadku organizowania centralnej dezynspalark´ tlenku etylenu lub katalizator. fektorni wzak∏adzie powinna ona byç urzàdzona zgodnie z wymaganiami okreÊlonymi w ust. 4—9. 21. Do zasilania wytwornic pary dla sterylizatorów parowych i myjni-dezynfektorów (do ostatecznego 4. Centralna dezynfektornia — stacja przygotowap∏ukania) nale˝y doprowadziç wod´ oczyszczonà opa- nia ∏ó˝ek, zwana dalej „stacjà”, powinna byç podzielorametrach okreÊlonych przez producenta urzàdzenia. na na dwie strefy technologiczne: 22. Stacja uzdatniania wody mo˝e byç integralnà 1) brudnà, przeznaczonà do: cz´Êcià centralnej sterylizatorni lub mo˝e byç zlokalizowana w odr´bnym pomieszczeniu. a) przyjmowania brudnych sprz´tów szpitalnych, b) zdejmowania brudnej bielizny i kierowania jej 23. Przy doborze wydajnoÊci stacji uzdatniania wodo pralni, dy nale˝y uwzgl´dniç ewentualne zasilanie z niej wodà uzdatnionà innych oddzia∏ów szpitala (apteka, la- c) zdejmowania materacy, poduszek, koców boratoria, blok operacyjny, kuchnia mleczna, zak∏ad i umieszczania ich w komorze dezynfekcyjnej, diagnostyki obrazowej, stacja dializ, oddzia∏ urologii, pracownia badaƒ i zabiegów endoskopowych). d) umieszczania dezynfekowanych sprz´tów w myjni-dezynfektorze, 24. Niezale˝nie od sterylizatorni centralnej w nae) magazynowania Êrodków myjàcych i dezynfekst´pujàcych dzia∏ach powinny byç zainstalowane urzàdzenia sterylizacyjne: cyjnych; 1) apteka; 2) czystà, przeznaczonà do: 2) laboratorium mikrobiologiczne; a) wy∏adunku z komór myjàcych i dezynfekcyjnych, 3) poradnia stomatologiczna, o ile jest to uzasadnione. b) zaÊcie∏ania ∏ó˝ek czystà poÊcielà, c) wykonywania kontroli i napraw dezynfekowa- XXI. Apteka nych sprz´tów, 1. Lokalizacja apteki szpitalnej lub dzia∏u farmacji d) magazynowania przeznaczonych do napraw szpitalnej powinna zapewniç ∏atwy dost´p do niej per- lub kasacji sprz´tów, materacy, koców i podusonelowi oddzia∏ów ∏ó˝kowych. Ponadto nale˝y za- szek, pewniç zewn´trzny dost´p (dojazd) dla dostaw matee) przebywania personelu w czasie spo˝ywania ria∏owych. posi∏ków w przeznaczonym do tego pomiesz- 2. Apteka szpitalna (dzia∏ farmacji szpitalnej) nie czeniu. mo˝e byç dost´pna dla pacjentów. Dost´p pracowników szpitala powinien byç ograniczony do poczekalni 5. Wstacji nale˝y zapewniç ruch post´powy sprz´- przy izbie ekspedycyjnej i miejsca zwrotu opakowaƒ tów ze strefy brudnej do czystej. szklanych (zmywalnia). 6. Pomi´dzy strefà brudnà i czystà powinny znaj- 3. W przypadku organizowania na terenie szpitala dowaç si´: apteki ogólnodost´pnej otwartej stanowi ona odr´bnà jednostk´ organizacyjnà, funkcjonalnie wydzielonà ze 1) przelotowa automatyczna komora dezynfekcyjna, szpitala, i powinna byç dost´pna dla pacjentów z ze- przystosowana do dezynfekcji termicznej iformalwnàtrz budynku zak∏adu opieki zdrowotnej lub zg∏ów- dehydem materacy, poduszek, koców, ubraƒ panego holu. cjentów i materia∏ów porowatych; XXII. Centralna dezynfektornia — stacja przygotowa- 2) przelotowa automatyczna myjnia-dezynfektor nia ∏ó˝ek z programami dezynfekcji termiczno-chemicznej oraz systemami za∏adunku przystosowanymi do 1. W szpitalu nale˝y zapewniç mo˝liwoÊç dezyn- wszystkich sprz´tów i materia∏ów poddawanych fekcji sprz´tów szpitalnych, w szczególnoÊci ∏ó˝ek, dezynfekcji;

3) pomieszczenie do r´cznego mycia i suszenia wy- 7) administracyjno-socjalnà. posa˝one w: 4. W sk∏ad strefy administracyjno-socjalnej wchoa) urzàdzenie do mycia pianà aktywnà i dezynfekdzi w szczególnoÊci jadalnia personelu kuchni z miejcji Êrodkami dezynfekcyjnymi zmo˝liwoÊcià ich scem do mycia naczyƒ, cz´Êç szatniowa oraz ust´py. precyzyjnego dozowania, b) pistolet na spr´˝one powietrze do suszenia my- 5. W zespole kuchni powinno byç wydzielone potych sprz´tów, mieszczenie z wejÊciem wy∏àcznie z zewnàtrz, w którym odpadki poprodukcyjne z kuchni oraz pokonc) mat´ basenowà u∏o˝onà w zag∏´bieniu pod∏ogi sumpcyjne b´dà magazynowane przed ich usuwawyposa˝onym w kratk´ Êciekowà; niem. 4) pomieszczenie suszenia wyposa˝one w: 6. Do pomieszczeƒ magazynowych kuchni centrala) pistolet na spr´˝one powietrze do suszenia mynej powinien byç zapewniony dojazd dla samochotych sprz´tów, dów dostawczych. b) mat´ basenowà u∏o˝onà w zag∏´bieniu pod∏ogi wyposa˝onym w kratk´ Êciekowà; 7. Dopuszcza si´ zaopatrywanie szpitala w posi∏ki wytwarzane poza zak∏adem. Wtakim przypadku na te- 5) przelotowa bezciÊnieniowa komora dezynfekcyjna renie szpitala powinna byç co najmniej urzàdzona do dezynfekcji precyzyjnej aparatury; strefa dla przyj´cia wózków z po˝ywieniem oraz ich ekspedycji. 6) Êluza szatniowa dla personelu mi´dzy cz´Êcià brudnà i czystà. 8. Dopuszcza si´ usytuowanie pomieszczeƒ kuchni poni˝ej poziomu otaczajàcego terenu. Obni˝enie po- 7. W strefie czystej nale˝y urzàdziç boks napraw ziomu pod∏ogi poni˝ej terenu wymaga uzyskania zgoi kontroli bezpieczeƒstwa dzia∏ania aparatów medyczdy paƒstwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnych, wyposa˝ony w zestaw odpowiednich przyrzànego, a w odniesieniu do zak∏adów opieki zdrowotnej dów kontrolno-pomiarowych. utworzonych przez ministra w∏aÊciwego do spraw we- 8. W strefie brudnej i czystej nale˝y przewidzieç wn´trznych albo Ministra Obrony Narodowej odpopowierzchnie odstawczà na co najmniej 2—3 % ogól- wiednio — Paƒstwowego Inspektora Sanitarnego Minej liczby ∏ó˝ek w szpitalu. nisterstwa Spraw Wewn´trznych i Administracji albo Wojskowego Inspektora Sanitarnego. 9. W szpitalach do 50 ∏ó˝ek dopuszcza si´ dezynfekcj´ ∏ó˝ek na oddzia∏ach ∏ó˝kowych wspecjalnie wy- XXIV. Pralnia dzielonym pomieszczeniu. 1. Brudna bielizna mo˝e byç prana w pralni zloka- XXIII. Kuchnia lizowanej na terenie szpitala lub w pralni znajdujàcej si´ poza szpitalem, spe∏niajàcej wymagania sanitar- 1. Kuchnia powinna byç zlokalizowana w wydzie- nohigieniczne okreÊlone w niniejszej cz´Êci. lonym budynku lub wspólnym z pralnià, po∏àczonym przejÊciem krytym lub tunelem podziemnym z blo- 2. Pralnia pioràca bielizn´ szpitalnà powinna: kiem ∏ó˝kowym szpitala oraz oddzia∏ami mieszczàcymi si´ w wydzielonych pawilonach lub w skrzydle ze- 1) mieç zapewnionà barier´ higienicznà mi´dzy strospo∏u g∏ównego. nà brudnà i czystà poprzez fizyczny i funkcjonalny podzia∏ na stref´ brudnà i czystà w sposób, o któ- 2. Dopuszcza si´ lokalizacj´ kuchni w zespole rym mowa w ust. 6; g∏ównym szpitala pod warunkiem zapewnienia bezkolizyjnej obs∏ugi technicznej zwiàzanej z tà technologià 2) stosowaç technologi´ przystosowanà do prania i niepowodujàcej ucià˝liwoÊci, w tym zapachowych bielizny szpitalnej. i ha∏asu. 3. Pralnia powinna byç zlokalizowana w wydzielo- 3. Wkuchni nale˝y wyodr´bniç nast´pujàce strefy: nym budynku lub wspólnym z kuchnià, po∏àczonym przejÊciem krytym lub tunelem podziemnym z zespo- 1) magazynowania, w sk∏ad której wchodzi ch∏odnia; ∏em g∏ównym szpitala oraz oddzia∏ami mieszczàcymi si´ w wydzielonych pawilonach. 2) obróbki brudnych produktów; 4. Dopuszcza si´ pralni´ zlokalizowanà wbudynku 3) obróbki czystych produktów; g∏ównym szpitala pod warunkiem zapewnienia bezkolizyjnej obs∏ugi technicznej zwiàzanej ztà technologià. 4) obróbki termicznej i sch∏adzania; 5) ekspedycji posi∏ków lub porcjowania (system taco- 5. Pomieszczenia pralni powinny byç urzàdzone wy); wsposób zapewniajàcy zachowanie bariery higienicznej rozumianej jako ca∏kowite wyeliminowanie styka- 6) centralnego mycia naczyƒ sto∏owych oddzia∏o- nia si´ bielizny czystej z brudnà oraz pracowników wych (system tacowy); z tych dwóch stref.

6. Wpralni zbarierà higienicznà powinny byç urzà- automatyczne urzàdzenia myjàco-dezynfekcyjne przedzone: znaczone do tego celu. 1) strefa brudna — w której sk∏ad wchodzà pomiesz- 10. Strefa brudna iczysta pralni powinny byç podczenia przyjmowania i sk∏adania brudnej bielizny, ∏àczone do oddzielnych zespo∏ów wentylacyjnych. sp∏ukiwania pieluch, za∏adunku bielizny do pral- W strefie brudnej nale˝y przewidywaç podciÊnienie nic, pomieszczenia sk∏adowania Êrodków pioràw stosunku do strefy czystej. cych, przygotowywania roztworów pioràcych oraz ust´py; 11. Âluza mi´dzy cz´Êcià brudnà i czystà powinna 2) strefa czysta — w której sk∏ad wchodzà pomiesz- sk∏adaç si´ zszatni brudnej, zespo∏u sanitarnego znaczenia wy∏adunku bielizny zpralnic, suszenia, pra- tryskiem, ust´pem i umywalkà z baterià uruchamianà sowania oraz sterylizacji bielizny noworodków bez kontaktu z d∏onià oraz wyposa˝eniem do dezyni dzieci m∏odszych, mycia i dezynfekcji wózków fekcji ràk oraz szatni czystej. (strona czysta), pomieszczenie sk∏adowania materia∏ów wypranych i zdezynfekowanych, pomiesz- 12. Bielizna noworodków i dzieci m∏odszych musi czenie naprawy bielizny, pomieszczenie wydawa- byç sterylizowana. Sterylizacja mo˝e odbywaç si´ nia, pomieszczenia obs∏ugi administracyjnej i za- w centralnej sterylizatorni lub pralni. W tym przypadplecza socjalnego oraz ust´py; ku w strefie czystej nie nale˝y instalowaç urzàdzeƒ do jej sterylizowania. 3) trójstopniowa Êluza szatniowa usytuowana mi´dzy strefà czystà i brudnà oddzielajàca oba obszary 13. W przypadku urzàdzenia w szpitalu pralni che- Êcianami do pe∏nej wysokoÊci pomieszczenia. micznej powinna ona byç zlokalizowana wstrefie czystej, o której mowa w ust. 6 pkt 2. 7. WÊcian´ dzielàcà pralni´ na dwie strefy wmontowane sà urzàdzenia pralnicze zoddzielnymi otwora- 14. WydajnoÊç pralni okreÊla si´ na podstawie mi do za∏adowania iroz∏adowania odpowiednio wob- norm zu˝ycia bielizny przez jednostki organizacyjne szarze czystym i brudnym. szpitala zwi´kszone ewentualnie o iloÊç bielizny z innych zak∏adów opieki zdrowotnej. 8. Maszyny pralnicze powinny byç wyposa˝one wautomatyczne systemy dozujàce Êrodki pioràce ide- 15. Dopuszcza si´ sytuowanie pomieszczeƒ pralni zynfekcyjne oraz wurzàdzenia kontrolujàce parametry poni˝ej poziomu otaczajàcego terenu. Obni˝enie poprocesu prania i dezynfekcji. ziomu pod∏ogi poni˝ej terenu wymaga uzyskania zgody paƒstwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego, a w odniesieniu do zak∏adów opieki zdrowotnej 9. W pralni musi znajdowaç si´ dzia∏ mycia i deutworzonych przez ministra w∏aÊciwego do spraw wezynfekcji pojemników iwózków do transportu brudnej wn´trznych albo Ministra Obrony Narodowej odpobielizny zzastosowanà barierà higienicznà oddzielajàwiednio — Paƒstwowego Inspektora Sanitarnego Micà stref´ brudnà od czystej. W Êcian´ dzielàcà ponisterstwa Spraw Wewn´trznych i Administracji albo mieszczenia powinny byç wmontowane przelotowe Wojskowego Inspektora Sanitarnego. Za∏àcznik nr 2 WYMAGANIA SZCZEGÓ¸OWE, JAKIM POWINNY ODPOWIADAå POD WZGL¢DEM FACHOWYM I SANITARNYM POMIESZCZENIA I URZÑDZENIA PRZYCHODNI 1. Przychodnia mo˝e byç urzàdzona: 1) poradni dla pacjentów i personelu; 1) w osobnym budynku lub wydzielonej cz´Êci wi´k- 2) poradni dla dzieci zdrowych; szego budynku przeznaczonej wy∏àcznie dla tego celu; 3) poradni dla dzieci chorych; 2) w budynku przeznaczonym na inne cele, pod wa- 4) apteki. runkiem oddzielenia pomieszczeƒ dla przychodni od pozosta∏ych cz´Êci budynku u˝ytkowanych 3. Wprzychodniach liczàcych nie wi´cej ni˝ 6 gabiw inny sposób. netów badaƒ lekarskich dopuszcza si´ wspólne wej- Êcie dla wszystkich pacjentów, interesantów i perso- 2. W zale˝noÊci od wykonywanych Êwiadczeƒ nelu, pod warunkiem ˝e pomieszczenia dla dzieci chow przychodni powinny byç wydzielone wejÊcia z ze- rych, ∏àcznie z poczekalnià, b´dà wydzielone z ca∏ej wnàtrz przychodni do: przychodni w odr´bny zespó∏. Dopuszcza si´ równie˝

wspólne wejÊcie i pomieszczenia dla dzieci chorych waniem rozdzia∏u czasowego, dopuszcza si´ jeden gai zdrowych z zachowaniem rozdzia∏u czasowego ich binet badaƒ lekarskich oraz poczekalni´ wraz z ust´- przyj´ç. pem dla pacjentów. 4. Wprzypadku apteki dzia∏ajàcej jedynie wgodzi- 11. Powierzchnia powinna wynosiç dla: nach pracy zak∏adu opieki zdrowotnej dopuszcza si´ wejÊcie do niej z holu budynku. 1) gabinetu badaƒ lekarskich co najmniej 12,0 m2; 5. Poradnie: skórno-wenerologiczne, chorób p∏uc, 2) pokoju zabiegowego co najmniej 16,0 m2; gruêlicy, zdrowia psychicznego, terapii uzale˝nienia od alkoholu oraz terapii uzale˝nienia od substancji psychoaktywnych powinny byç tak usytuowane, aby 3) pokoju zabiegowego przystosowanego do zniedojÊcie do nich pacjenta by∏o mo˝liwe najkrótszà dro- czulania ogólnego 20,0 m2. gà od wejÊcia do przychodni, oraz powinny mieç wydzielone poczekalnie wraz zrejestracjà, atak˝e ust´py 12. W poradniach chirurgicznych powinny byç dla pacjentów. W przychodniach liczàcych nie wi´cej urzàdzone osobne pokoje zabiegowe dla przypadków ni˝ 6 gabinetów badaƒ lekarskich dopuszcza si´ odseptycznych i aseptycznych. st´pstwo od tych wymagaƒ. 13. Gabinet badaƒ ginekologicznych oraz porad- 6. W holu wejÊciowym do przychodni powinien nie, w których sà udzielane Êwiadczenia zdrowotne byç usytuowany punkt rejestracji obs∏ugujàcy wszystw dziedzinie urologii lub o charakterze inwazyjnym kie poradnie, z tym ˝e po˝àdany jest osobny dost´p wzakresie dolnego odcinka przewodu pokarmowego, dla dzieci zdrowych, chorych i doros∏ych, uniemo˝lipowinny mieç bezpoÊrednie po∏àczenie zkabinà higiewiajàcy kontaktowanie si´ tych pacjentów. ny osobistej. 7. Wprzychodniach liczàcych nie wi´cej ni˝ 6 gabi- 14. Poradnie o charakterze zabiegowym, w szczenetów badaƒ lekarskich, w których udzielane sà Êwiadczenia lekarskie, dopuszcza si´ wydzielone gólnoÊci stomatologiczna, chirurgiczna, ginekologiczpunkty rejestracji dla poszczególnych poradni lub or- na i laryngologiczna, powinny mieç zapewnionà mo˝- ganizowanie wspólnej rejestracji i informacji. liwoÊç sterylizacji narz´dzi imateria∏ów zgodnie zwymaganiami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia. 8. Poradnia, w której udzielane sà Êwiadczenia zdrowotne dzieciom, powinna odpowiadaç nast´pujàcym wymaganiom: 15. Powierzchnia gabinetu stomatologicznego powinna wynosiç co najmniej 12,0 m2 przy zainstalowaniu jednego fotela stomatologicznego i co najmniej 1) wejÊcie do cz´Êci poradni dla dzieci chorych po- 8,0 m2 na ka˝dy nast´pny fotel. winno prowadziç przez przedsionek — wózkarni´, z którego powinno byç bezpoÊrednie przejÊcie do poczekalni, wyjÊcie z poradni prowadzi przez 16. Spr´˝arki i pompy zasilajàce unity stomatoloprzedsionek — wózkarni´; z poczekalni powinno giczne powinny byç zlokalizowane wmiejscu niezaniebyç dost´pne pomieszczenie rejestracji; czyszczonym oraz wsposób niepowodujàcy ha∏asu. 2) pokój przygotowawczy i szczepieƒ powinien byç 17. Powierzchnia powinna wynosiç dla: po∏àczony bezpoÊrednio zgabinetem badaƒ lekarskich dzieci zdrowych; 1) pokoju pobierania prób do analiz — co najmniej 6,0 m2; 3) gabinet badaƒ lekarskich dzieci chorych powinien byç po∏àczony bezpoÊrednio z pokojem przygoto- 2) pracowni laboratoryjnej wykonujàcej podstawowe wawczo-zabiegowym; badania diagnostyczne — co najmniej 15 m2; 4) poradnie dla dzieci chorych oraz dla dzieci zdrowych powinny mieç osobne poczekalnie wraz 3) pracowni przy wykonywaniu innego zakresu baz szatniami oraz zespo∏ami sanitarnymi dla pa- daƒ — co najmniej 20,0 m2. cjentów oraz wspólne pomieszczenie rejestracji. 18. Wprzychodni powinny byç organizowane sk∏a- 9. Do przychodni liczàcych nie wi´cej ni˝ 6 gabine- dziki porzàdkowe oraz sk∏adziki dla czystej bielizny tów badaƒ lekarskich nie stosuje si´ wymagaƒ okre- oraz dla brudnej bielizny, a tak˝e magazynowania od- Êlonych w ust. 8. padów przeznaczonych do spalania. 10. W przychodni, w której udzielane sà Êwiadcze- 19. Dopuszcza si´ zmniejszenie powierzchni okrenia zdrowotne dzieciom chorym i zdrowym z zastoso- Êlonych w ust. 11, 15, 17 o 5 %.

Za∏àcznik nr 3 WYMAGANIA SZCZEGÓ¸OWE, JAKIM POWINNY ODPOWIADAå POMIESZCZENIA I URZÑDZENIA SZPITALA SANATORYJNEGO 1. Szpital sanatoryjny mo˝e byç samodzielnà jed- 9) pomieszczenie socjalne dla personelu — co najnostkà organizacyjnà lub stanowiç wyodr´bniony or- mniej 1 na 80 ∏ó˝ek; ganizacyjnie i funkcjonalnie zespó∏ w ramach innej jednostki organizacyjnej. 10) ust´p dla personelu — co najmniej 1 na dwie kondygnacje; 2. W sk∏ad oddzia∏u szpitala sanatoryjnego wcho- 11) magazyny: bielizny czystej i podr´czny bielizny dzà w szczególnoÊci nast´pujàce pomieszczenia: brudnej; 1) pokoje ∏ó˝kowe 1- i 2-osobowe (wyjàtkowo 3-oso- 12) recepcja (punkt recepcyjny) — co najmniej 1 na bowe); 80 ∏ó˝ek. 2) separatki — co najmniej 1 na 40 ∏ó˝ek; 3. Powierzchnia pokoju 1-osobowego powinna 3) pokój dziennego pobytu — co najmniej 1 na 40 ∏ó- wynosiç co najmniej 12,0 m2. ˝ek; 4. Powierzchnia pokoju wieloosobowego powinna 4) pokój lekarzy — co najmniej 1 na 40 ∏ó˝ek; wynosiç co najmniej 7,0 m2 na 1 ∏ó˝ko. 5) pokój piel´gniarsko-zabiegowy — co najmniej 5. W ka˝dym pokoju powinna byç umywalka. 1 na 40 ∏ó˝ek; 6. W pomieszczeniu higieniczno-sanitarnym po- 6) kuchenka oddzia∏owa — co najmniej 1 na 80 ∏ó˝ek; winny byç co najmniej: 7) pomieszczenia higieniczno-sanitarne: ∏azienki, 1) 1 natrysk lub 1 wanna na 20 ∏ó˝ek; ust´py dla m´˝czyzn, ust´py dla kobiet, prasowalnia; 2) 1 ust´p na 15 kobiet; 8) brudownik — co najmniej 1 na 40 ∏ó˝ek; 3) 1 ust´p i 1 pisuar na 20 m´˝czyzn. Za∏àcznik nr 4 WYMAGANIA SZCZEGÓ¸OWE, JAKIM POWINNY ODPOWIADAå POMIESZCZENIA I URZÑDZENIA CENTRUM KRWIODAWSTWA I KRWIOLECZNICTWA I. Cz´Êç ogólna 3. W pomieszczeniach, w których konieczna jest zwi´kszona wymiana powietrza, powinna byç wenty- 1. Uk∏ad funkcjonalny centrum krwiodawstwa lacja mechaniczna. W szczególnoÊci dotyczy to: i krwiolecznictwa, zwanego dalej „centrum”, powinien zapewniaç: 1) pomieszczeƒ, w których znajdujà si´ zbiorniki z ciek∏ym azotem; 1) wydzielonà stref´ przebywania dawców; 2) ciàgi funkcjonalne w zakresie podstawowej dzia- 2) pomieszczenia przeznaczonego na radiator. ∏alnoÊci centrum; 4. Pomieszczenia przeznaczone do pobierania 3) grupowanie pomieszczeƒ i dzia∏ów ze wzgl´du na i preparatyki krwi i jej sk∏adników oraz pomieszczenia powiàzania funkcjonalne; dzia∏u laboratoryjnego i ekspedycji powinny byç klimatyzowane. 4) grupowanie pomieszczeƒ lub dzia∏ów ze wzgl´du na szczególne wymagania techniczne (podobieƒ- 5. Pomieszczenia centrum powinny byç zabezpiestwo i nasycenie instalacyjne). czone przed dost´pem osób w nim niezatrudnionych, 2. Przez podstawowà dzia∏alnoÊç, o której mowa z wyjàtkiem dzia∏u: w ust. 1 pkt 2, rozumie si´ rejestracj´ dawców, badania lekarskie ilaboratoryjne, pobieranie krwi, prepara- 1) krwiodawców; tyk´ krwi i jej sk∏adników oraz ich przechowywanie i ekspedycj´. 2) pobierania w cz´Êci dost´pnej dla dawców;

3) ekspedycji w cz´Êci dost´pnej dla interesantów; 3. Dzia∏ pobierania powinien mieç dogodne po∏àczenia zdzia∏em preparatyki oraz zdzia∏em magazyno- 4) metodyczno-organizacyjnego i administracji. wania i ekspedycji. 4. Sala pobraƒ powinna mieç dogodne po∏àczenie 6. Centrum powinno posiadaç pomieszczenia maze stanowiskiem kontroli serologicznej. gazynowe zapewniajàce warunki przechowywania wymagane przez producentów poszczególnych mate- IV. Dzia∏ preparatyki ria∏ów pomocniczych stosowanych w centrum. 1. Pomieszczenia i urzàdzenia dzia∏u powinny za- II. Dzia∏ krwiodawców pewniaç mo˝liwoÊç: 1. Dzia∏ krwiodawców powinien posiadaç po- 1) wykonania wszystkich rodzajów preparatyki, mieszczenia i urzàdzenia zapewniajàce: z uwzgl´dnieniem preparatyki w uk∏adzie otwartym; 1) rejestracj´ i prowadzenie ciàg∏ej ewidencji krwiodawców, z uwzgl´dnieniem pomieszczenia umo˝- 2) przechowywania w standardowych warunkach liwiajàcego wype∏nianie kwestionariuszy; krwi ijej sk∏adników niezakwalifikowanych jeszcze do u˝ytku. 2) dokonywanie wszystkich czynnoÊci zwiàzanych z zakwalifikowaniem zg∏aszajàcych si´ osób (po- 2. Dzia∏ powinien mieç dogodne po∏àczenia zdziabieranie krwi do celów diagnostyki, badanie daw- ∏em magazynowania i ekspedycji. ców przed oddaniem krwi i okresowe czynnoÊci administracyjne); V. Dzia∏ laboratoryjny 3) wydawanie posi∏ków przed lub po zabiegu pobra- 1. Pomieszczenia i urzàdzenia dzia∏u powinny zania lub ekwiwalentu kalorycznego. pewniaç mo˝liwoÊç wykonania wszystkich obowiàzujàcych badaƒ u dawcy i w preparacie krwi lub jej 2. Dzia∏ powinien mieç bezpoÊrednie po∏àczenie sk∏adników. z dzia∏em pobierania i preparatyki krwi oraz dogodne 2. Pomieszczenia laboratoryjne (pracownie: hemapo∏àczenie z dzia∏em laboratoryjnym. tologiczna, biochemiczna, wirusów, biologii molekularnej i inne) powinny byç klimatyzowane. III. Dzia∏ pobierania VI. Dzia∏ ekspedycji 1. Pomieszczenia i urzàdzenia dzia∏u powinny zapewniaç: 1. Pomieszczenia i urzàdzenia dzia∏u powinny za- 1) wykonanie prac przygotowawczych do pobierania pewniaç: krwi lub jej sk∏adników; 1) przechowywanie w odpowiedniej temperaturze 2) rejestracj´ dawców przed pobraniem krwi lub jej krwi i jej sk∏adników; sk∏adników; 2) przyjmowanie zwrotów niewykorzystanej krwi ijej 3) pobieranie krwi lub jej sk∏adników; sk∏adników. 4) wykonywanie zabiegów aferezy i przekazywanie 2. Magazyn (ch∏odnia, lodówki, zamra˝arki) krwi pobranych sk∏adników krwi do dzia∏u preparatyki i jej sk∏adników powinien byç zlokalizowany w ekspekrwi, ekspedycji lub innego dzia∏u; dycji lub w jej pobli˝u. 5) prowadzenie dokumentacji pobranej krwi lub jej 3. Poczekalnia przy ekspedycji powinna byç ∏atwo sk∏adników. dost´pna z zewnàtrz. 2. Pomieszczeniami dost´pnymi dla dawców sà: VII. Dzia∏ zapewnienia jakoÊci 1) poczekalnia; Pomieszczenia iurzàdzenia dzia∏u powinny zapewniç prowadzenie kontroli jakoÊci wszystkich prepara- 2) szatnia; tów krwi ijej sk∏adników produkowanych wca∏ym regionie. 3) ust´py dla kobiet i m´˝czyzn oraz osób niepe∏nosprawnych, w tym poruszajàcych si´ na wózkach VIII. Oddzia∏y terenowe inwalidzkich; 4) gabinet badaƒ; 1. Oddzia∏ powinien byç zlokalizowany w miejscu dost´pnym dla krwiodawców oraz zapewniajàcym 5) sala pobraƒ; kontakt z dzia∏em diagnostyki laboratoryjnej. 6) pomieszczenie do wypoczynku dawców i spo˝y- 2. Oddzia∏ powinien sk∏adaç si´ z cz´Êci dost´pnej wania posi∏ków. dla krwiodawców oraz z niedost´pnej dla krwiodaw-

ców cz´Êci laboratoryjnej, przeznaczonej tak˝e do pre- 4. Woddziale powinny znajdowaç si´ pomieszczeparatyki (w przypadku jej wykonywania), ekspedycji nia s∏u˝àce do przygotowania i wydawania posi∏ków krwi i jej sk∏adników. profilaktycznych. Dopuszcza si´ wykorzystanie do tego celu sto∏ówki szpitalnej lub bufetu. 3. W oddziale powinny znajdowaç si´ szatnie oraz ∏azienki i ust´py dla dawców. Za∏àcznik nr 5 WYMAGANIA SZCZEGÓ¸OWE, JAKIM POWINNY ODPOWIADAå POD WZGL¢DEM FACHOWYM I SANITARNYM POMIESZCZENIA I URZÑDZENIA ˚¸OBKA 1. ˚∏obek powinien byç lokalizowany wodr´bnym 7. Wsalach pobytu dzieci minimalna powierzchnia budynku. Dopuszcza si´ jego lokalizacj´ w budynku pomieszczenia na 1 dziecko powinna wynosiç 3,0 m2. przeznaczonym na inne cele przy zachowaniu izolacji pomieszczeƒ innych u˝ytkowników oraz zapewnieniu 8. Przy sali dla niemowlàt nale˝y zapewniç mo˝liodr´bnych wejÊç z dróg komunikacji ogólnej. woÊç le˝akowania na werandzie lub tarasie. 2. ˚∏obek mo˝e posiadaç jednà lub dwie kondy- 9. W˝∏obku nale˝y zapewniç mo˝liwoÊç wyjÊcia na gnacje. teren przyleg∏y do ˝∏obka wyposa˝ony w urzàdzenia do zabaw. Teren ten powinien byç niedost´pny dla 3. W ˝∏obku powinny byç wydzielone zespo∏y poosób postronnych. mieszczeƒ przeznaczone dla ró˝nych grup wiekowych. 10. W ˝∏obku powinna byç kuchnia zapewniajàca 4. Zespó∏ pomieszczeƒ przeznaczonych dla ka˝dej przygotowanie posi∏ków w dostosowaniu do wieku grupy dzieci stanowi odr´bnà ca∏oÊç i powinien si´ sk∏adaç z: dzieci. 1) przedsionka — wózkarni; 11. W przypadku dowo˝enia posi∏ków z innej od- 2) sal pobytu dzieci (zabaw lub odr´bnych sypialni); powiednio wyspecjalizowanej jednostki, nale˝y wydzieliç pomieszczenie lub miejsce do ich przyjmowa- 3) zespo∏u sanitarnego, wktórego sk∏ad wchodzà ust´- nia, przyrzàdzania i podgrzewania oraz do mycia napy, umywalki i co najmniej 1 natrysk oraz ∏azienki czyƒ sto∏owych. zwydzielonym miejscem do mycia nocników. 12. Brudna bielizna ze ˝∏obka powinna byç prana 5. W przypadku ˝∏obka dwukondygnacjowego pow pralni obs∏ugujàcej zak∏ady opieki zdrowotnej. mieszczenia dla grup dzieci Êrednich i starszych po- W przypadku braku takich mo˝liwoÊci ˝∏obek powiwinny byç lokalizowane na parterze. nien posiadaç w∏asnà pralni´. Do pomieszczeƒ pralni 6. Sale pobytu dzieci powinny byç zorientowane nale˝y wówczas stosowaç odpowiednio wymagania w kierunku po∏udniowym, po∏udniowo-wschodnim okreÊlone w cz´Êci XXIV ust. 1–10 i 12–15 za∏àcznika lub wschodnim. nr 1 do rozporzàdzenia.