Uchwała nr 242 Rady Ministrów z dnia 8 grudnia 2023 r. w sprawie "Krajowego programu ochrony zabytków i opieki nad zabytkami na lata 2023-2026"

Ustanawia się „Krajowy program ochrony zabytków i opieki nad zabytkami na lata 2023–2026”, zwany dalej „Programem”, stanowiący załącznik do uchwały.

1. Program jest finansowany ze środków budżetu państwa z części 24 – Kultura i ochrona dziedzictwa narodowego. 2. Łączna kwota środków na realizację Programu w całym okresie jego realizacji wynosi 55 796 050 zł.

1. Program realizuje jako podmiot wiodący: Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. 2. Program realizują ponadto Narodowy Instytut Dziedzictwa, Narodowy Instytut Konserwacji Zabytków, Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku, oraz inne podmioty – w zależności od potrzeb.

Realizację Programu koordynuje oraz sprawuje nad nią nadzór minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego przez powołany przez siebie Zespół do spraw Programu.

Uchwała wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia. Prezes Rady Ministrów: M. Morawiecki

(cid:1005)(cid:3) (cid:94)PIS TREŚCI(cid:3) (cid:1005)(cid:856) (cid:116)(cid:87)(cid:90)(cid:75)(cid:116)(cid:4)(cid:24)(cid:127)(cid:28)(cid:69)(cid:47)(cid:28)(cid:3)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:3)(cid:1007)(cid:3) (cid:1006)(cid:856) (cid:94)(cid:100)(cid:90)(cid:28)(cid:94)(cid:127)(cid:18)(cid:127)(cid:28)(cid:69)(cid:47)(cid:28)(cid:3)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:3)(cid:1008)(cid:3) (cid:1007)(cid:856) (cid:24)(cid:47)(cid:4)(cid:39)(cid:69)(cid:75)(cid:127)(cid:4)(cid:3)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:3)(cid:1009)(cid:3) OBSZAR 1. ORGANIZACJA I ZADANIA ORGANÓW OCHRONY ZABYTKÓW(cid:3)(cid:3)(cid:116)(cid:3)(cid:87)(cid:75)(cid:62)(cid:94)(cid:18)(cid:28)(cid:3)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:3)(cid:1009)(cid:3) SYSTEM OCHRONY ZABYTKÓW W POLSCE(cid:3)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:3)(cid:1009)(cid:3) ROLA I ZNACZENIE UMÓW MIĘDZYNARODOWYCH W ZAKRESIE OCHRONY ZABYTKÓW(cid:3)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:3)(cid:1010)(cid:3) ORGANY OCHRONY ZABYTKÓW W POLSCE –(cid:3)(cid:127)(cid:4)(cid:24)(cid:4)(cid:69)(cid:47)(cid:4)(cid:3)(cid:47)(cid:3)(cid:60)(cid:75)(cid:68)(cid:87)(cid:28)(cid:100)(cid:28)(cid:69)(cid:18)(cid:58)(cid:28)(cid:3)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:3)(cid:1012)(cid:3) ROLA SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO W SYSTEMIE OCHRONY ZABYTKÓW W POLSCE(cid:3)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:3)(cid:1005)(cid:1005)(cid:3) OBSZAR 2. STAN ZACHOWANIA ZABYTKÓW W POLSCE –(cid:3)(cid:90)(cid:75)(cid:62)(cid:4)(cid:3)(cid:47)(cid:3)(cid:127)(cid:69)(cid:4)(cid:18)(cid:127)(cid:28)(cid:69)(cid:47)(cid:28)(cid:3)(cid:38)(cid:75)(cid:90)(cid:68)(cid:3)(cid:75)(cid:18)(cid:44)(cid:90)(cid:75)(cid:69)(cid:122)(cid:3) ZABYTKÓW ORAZ SYSTEMÓW INFORMACJI O ZABYTKACH(cid:3)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:3)(cid:1005)(cid:1006)(cid:3) (cid:87)(cid:75)(cid:68)(cid:69)(cid:47)(cid:60)(cid:47)(cid:3)(cid:44)(cid:47)(cid:94)(cid:100)(cid:75)(cid:90)(cid:47)(cid:47)(cid:3)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:3)(cid:1005)(cid:1006)(cid:3) (cid:87)(cid:4)(cid:90)(cid:60)(cid:47)(cid:3)(cid:60)(cid:104)(cid:62)(cid:100)(cid:104)(cid:90)(cid:75)(cid:116)(cid:28)(cid:3)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:3)(cid:1005)(cid:1007)(cid:3) (cid:90)(cid:28)(cid:58)(cid:28)(cid:94)(cid:100)(cid:90)(cid:3)(cid:127)(cid:4)(cid:17)(cid:122)TKÓW(cid:3)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:3)(cid:1005)(cid:1007)(cid:3) EWIDENCJA ZABYTKÓW ARCHEOLOGICZNYCH –(cid:3)ARCHEOLOGICZNE ZDJĘCIE POLSKI (AZP)(cid:3)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:3)(cid:1005)(cid:1010)(cid:3) (cid:47)(cid:69)(cid:38)(cid:90)(cid:4)(cid:94)(cid:100)(cid:90)(cid:104)(cid:60)(cid:100)(cid:104)(cid:90)(cid:4)(cid:3)(cid:47)(cid:69)(cid:38)(cid:75)(cid:90)(cid:68)(cid:4)(cid:18)(cid:58)(cid:47)(cid:3)(cid:87)(cid:90)(cid:127)(cid:28)(cid:94)(cid:100)(cid:90)(cid:127)(cid:28)(cid:69)(cid:69)(cid:28)(cid:58)(cid:3)(cid:75)(cid:3)(cid:127)(cid:4)(cid:17)(cid:122)(cid:100)(cid:60)(cid:4)(cid:18)(cid:44)(cid:3)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:3)(cid:1005)(cid:1011)(cid:3) OBSZAR 3. KOMUNIKACJA, POROZUMIENIE I WSPÓŁPRACA W OBSZARZE OCHRONY ZABYTKÓW W (cid:87)(cid:75)(cid:62)(cid:94)(cid:18)(cid:28)(cid:3)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:3)(cid:1005)(cid:1012)(cid:3) (cid:24)(cid:127)(cid:47)(cid:28)(cid:24)(cid:127)(cid:47)(cid:18)(cid:100)(cid:116)(cid:75)(cid:3)(cid:60)(cid:104)(cid:62)(cid:100)(cid:104)(cid:90)(cid:75)(cid:116)(cid:28)(cid:3)–(cid:3)POTENCJAŁ ROZWOJU SPOŁECZNEGO(cid:3)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:3)(cid:1005)(cid:1012)(cid:3) WIELKOŚĆ ZASOBU ZABYTKÓW UMOŻLIWIAJĄCEGO BUDOWANIE I UTRWALANIE WSPÓLNEJ TOŻSAMOŚC(cid:47)(cid:3)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:3)(cid:1005)(cid:1012)(cid:3) UŁATWIENIE DOSTĘPU DO DZIEDZICTWA KULTUROWEGO I PARTYCYPACJA SPOŁECZNA(cid:3)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:3)(cid:1005)(cid:1013)(cid:3) (cid:1008)(cid:856) (cid:90)(cid:28)(cid:62)(cid:4)(cid:18)(cid:58)(cid:4)(cid:3)(cid:127)(cid:3)(cid:24)(cid:75)(cid:60)(cid:104)(cid:68)(cid:28)(cid:69)(cid:100)(cid:4)(cid:68)(cid:47)(cid:3)(cid:94)(cid:100)(cid:90)(cid:4)(cid:100)(cid:28)(cid:39)(cid:47)(cid:18)(cid:127)(cid:69)(cid:122)(cid:68)(cid:47)(cid:3)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:3) STRATEGIA NA RZECZ ODPOWIEDZIALNEGO ROZWOJU DO ROKU 2020 (Z PERSPEKTYWĄ DO (cid:1006)(cid:1004)(cid:1007)(cid:1004)(cid:895)(cid:3)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:3) (cid:60)(cid:90)(cid:4)(cid:58)(cid:75)(cid:116)(cid:4)(cid:3)(cid:94)(cid:100)(cid:90)(cid:4)(cid:100)(cid:28)(cid:39)(cid:47)(cid:4)(cid:3)(cid:90)(cid:75)(cid:127)(cid:116)(cid:75)(cid:58)(cid:104)(cid:3)(cid:90)(cid:28)(cid:39)(cid:47)(cid:75)(cid:69)(cid:4)(cid:62)(cid:69)(cid:28)(cid:39)(cid:75)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1007)(cid:1004)(cid:3)(cid:894)(cid:60)(cid:94)(cid:90)(cid:90)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1007)(cid:1004)(cid:895)(cid:3)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:3) (cid:94)(cid:100)(cid:90)(cid:4)(cid:100)(cid:28)(cid:39)(cid:47)(cid:4)(cid:3)(cid:90)(cid:75)(cid:127)(cid:116)(cid:75)(cid:58)U KAPITAŁU SPOŁECZNEGO 2030(cid:3)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:3)(cid:1006)(cid:1005)(cid:3) STRATEGIA ROZWOJU KAPITAŁU LUDZKIEGO 2030(cid:3)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:3)(cid:1006)(cid:1005)(cid:3) STRATEGIA ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU WSI, ROLNICTWA I RYBACTWA 2030 (SZRWRIR (cid:1006)(cid:1004)(cid:1007)(cid:1004)(cid:895)(cid:3)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:3)(cid:1006)(cid:1005)(cid:3) POLITYKA EKOLOGICZNA PAŃSTWA 2030 (PEP2030)(cid:3)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:3)(cid:1006)(cid:1006)(cid:3) STRATEGIA PRODUKTYWNOŚCI 2030 (SP2030)(cid:3)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:3)(cid:1006)(cid:1007)(cid:3) (cid:94)(cid:100)(cid:90)(cid:4)(cid:100)(cid:28)(cid:39)(cid:47)(cid:4)(cid:3)(cid:69)(cid:4)(cid:3)(cid:90)(cid:127)(cid:28)(cid:18)(cid:127)(cid:3)(cid:28)(cid:104)(cid:90)(cid:75)(cid:87)(cid:28)(cid:58)(cid:94)(cid:60)(cid:47)(cid:28)(cid:39)(cid:75)(cid:3)(cid:24)(cid:127)(cid:47)(cid:28)(cid:24)(cid:127)(cid:47)(cid:18)(cid:100)(cid:116)(cid:4)(cid:3)(cid:60)(cid:104)(cid:62)(cid:100)(cid:104)(cid:90)(cid:75)(cid:116)(cid:28)(cid:39)(cid:75)(cid:3)(cid:69)(cid:4)(cid:3)(cid:121)(cid:121)(cid:47)(cid:3)(cid:116)(cid:47)(cid:28)(cid:60)(cid:3)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:3)(cid:1006)(cid:1008)(cid:3) EUROPEJSKI ZIELONY ŁAD. DOKUMENTY STRATEGICZNE POŚREDNIO INTENSYFIKUJĄCE PROCESY MODERNIZACYJNE ZABYTKÓW W POLSCE(cid:3)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:3)(cid:1006)(cid:1008)(cid:3) NOWA STRATEGIA UE W ZAKRESIE PRZYSTOSOWANIA SIĘ DO ZMIAN KLIMATU(cid:3)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:3)(cid:1006)(cid:1009)(cid:3) DŁUGOTERMINOWA STRATEGIA RENOWACJI BUDYNKÓW. WSPIERANIE RENOWACJI (cid:60)(cid:90)(cid:4)(cid:58)(cid:75)(cid:116)(cid:28)(cid:39)(cid:75)(cid:3)(cid:127)(cid:4)(cid:94)(cid:75)(cid:17)(cid:104)(cid:3)(cid:17)(cid:104)(cid:24)(cid:75)(cid:116)(cid:62)(cid:4)(cid:69)(cid:28)(cid:39)(cid:75)(cid:3)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:3)(cid:1006)(cid:1009)(cid:3) PROGRAM FUNDUSZE EUROPEJSKIE NA INFRASTRUKTURĘ, KLIMAT, ŚRODOWISKO 2021‒(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1011)(cid:3)

(cid:1006)(cid:3) (cid:47)(cid:69)(cid:47)(cid:18)(cid:58)(cid:4)(cid:100)(cid:122)(cid:116)(cid:4)(cid:3)(cid:69)(cid:75)(cid:116)(cid:122)(cid:3)(cid:28)(cid:104)(cid:90)(cid:75)(cid:87)(cid:28)(cid:58)(cid:94)(cid:60)(cid:47)(cid:3)(cid:17)(cid:4)(cid:104)(cid:44)(cid:4)(cid:104)(cid:94)(cid:3)(cid:894)(cid:69)(cid:28)(cid:17)(cid:895)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:3)(cid:1006)(cid:1011)(cid:3) (cid:1009)(cid:856) ZAŁOŻENIA PROGRAMU 2023–(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1010)(cid:3)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:3)(cid:1006)(cid:1012)(cid:3) CEL GŁÓWNY: ZWIĘKSZENIE ODPORNOŚCI ZASOBU ZABYTKOWEGO W POLSCE(cid:3)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:3)(cid:1006)(cid:1012)(cid:3) CEL SZCZEGÓŁOWY 1: WERYFIKACJA WYBRANEGO ZASOBU ZABYTKÓW I WZMOCNIENIE NARZĘDZI OCHRONY DZIEDZICTWA O(cid:3)WYJĄTKOWEJ WARTOŚCI(cid:3)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:3)(cid:1006)(cid:1013)(cid:3) CEL SZCZEGÓŁOWY 2: WZMOCNIENIE POTENCJAŁU ORGANIZACYJNEGO SYSTEMU OCHRONY ZABYTKÓW(cid:3)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:3)(cid:1007)(cid:1006)(cid:3) CEL SZCZEGÓŁOWY 3: ROLA ZABYTKÓW W ZRÓWNOWAŻONYM ROZWOJU (EDUKACJA I (cid:87)(cid:4)(cid:90)(cid:100)(cid:122)(cid:18)(cid:122)(cid:87)(cid:4)(cid:18)(cid:58)(cid:4)(cid:895)(cid:3)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:3)(cid:1007)(cid:1008)(cid:3) SCHEMAT PODZIAŁU ZADAŃ ‒(cid:3)(cid:60)(cid:47)(cid:28)(cid:90)(cid:104)(cid:69)(cid:60)(cid:47)(cid:3)(cid:90)(cid:75)(cid:127)(cid:116)(cid:75)(cid:58)(cid:104)(cid:3)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:3)(cid:1007)(cid:1012)(cid:3) (cid:1010)(cid:856) KARTY ZADAŃ ‒(cid:3)OPISY SZCZEGÓŁOWE(cid:3)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:3)(cid:1008)(cid:1004)(cid:3) (cid:1011)(cid:856) PLAN FINANSOWY KRAJOWEGO PROGRAMU OCHRONY ZABYTKÓW I OPIEKI NAD ZABYTKAMI (cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1007)–(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1010)(cid:3)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:3)(cid:1012)(cid:1011)(cid:3) (cid:1012)(cid:856) SYSTEM WDRAŻANIA, MONITORINGU I EWALUACJI KRAJOWEGO PROGRAMU OCHRONY ZABYTKÓW I OPIEKI NAD ZABYTKAMI 2023–(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1010)(cid:3)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:3)(cid:1013)(cid:1004)(cid:3) WDRAŻANIE KRAJOWEGO PROGRAMU(cid:3)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:3)(cid:1013)(cid:1004)(cid:3) HARMONOGRAM WDRAŻANIA (cid:60)(cid:90)(cid:4)(cid:58)(cid:75)(cid:116)(cid:28)(cid:39)(cid:75)(cid:3)(cid:87)(cid:90)(cid:75)(cid:39)(cid:90)(cid:4)(cid:68)(cid:104)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1007)–(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1010)(cid:3)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:3)(cid:1013)(cid:1010)(cid:3) WSKAŹNIKI STOPNIA REALIZACJI ZADAŃ KRAJOWEGO PROGRAMU(cid:3)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:3)(cid:1005)(cid:1004)(cid:1005)(cid:3) (cid:68)(cid:75)(cid:69)(cid:47)(cid:100)(cid:75)(cid:90)(cid:75)(cid:116)(cid:4)(cid:69)(cid:47)(cid:28)(cid:3)(cid:60)(cid:90)(cid:4)(cid:58)(cid:75)(cid:116)(cid:28)(cid:39)(cid:75)(cid:3)(cid:87)(cid:90)(cid:75)(cid:39)(cid:90)(cid:4)(cid:68)(cid:104)(cid:3)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:3)(cid:1005)(cid:1005)(cid:1004)(cid:3) (cid:28)(cid:116)(cid:4)(cid:62)(cid:104)(cid:4)(cid:18)(cid:58)(cid:4)(cid:3)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:3)(cid:1005)(cid:1005)(cid:1004)(cid:3) (cid:1013)(cid:856) ZARZĄDZANIE RYZYKIEM(cid:3)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:3)(cid:1005)(cid:1005)(cid:1005)(cid:3) (cid:1005)(cid:1004)(cid:856)(cid:3)(cid:94)(cid:87)(cid:47)(cid:94)(cid:3)(cid:90)(cid:122)(cid:18)(cid:47)(cid:69)(cid:3)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:3)(cid:1005)(cid:1005)(cid:1005)(cid:3) (cid:1005)(cid:1005)(cid:856)(cid:3)(cid:94)(cid:87)(cid:47)(cid:94)(cid:3)(cid:100)(cid:4)(cid:17)(cid:28)(cid:62)(cid:3)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:3)(cid:1005)(cid:1005)(cid:1006)(cid:3) (cid:1005)(cid:1006)(cid:856)(cid:3)WYKAZ ZAŁĄCZNIKÓW(cid:3)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:3)(cid:1005)(cid:1005)(cid:1006)(cid:3) ZABYTKI NIERUCHOME WPISANE NA LISTĘ ŚWIATOWEGO DZIEDZICTWA UNESCO(cid:3)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:3)(cid:1005)(cid:1005)(cid:1007)(cid:3) (cid:127)(cid:4)(cid:17)(cid:122)(cid:100)(cid:60)(cid:47)(cid:3)(cid:69)(cid:47)(cid:28)(cid:90)(cid:104)(cid:18)(cid:44)(cid:75)(cid:68)(cid:28)(cid:3)(cid:104)(cid:127)(cid:69)(cid:4)(cid:69)(cid:28)(cid:3)(cid:127)(cid:4)(cid:3)(cid:87)(cid:75)(cid:68)(cid:69)(cid:47)(cid:60)(cid:47)(cid:3)(cid:44)(cid:47)(cid:94)(cid:100)(cid:75)(cid:90)(cid:47)(cid:47)(cid:3)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:3)(cid:1005)(cid:1005)(cid:1010)(cid:3) ZESTAWIENIE ZABYTKÓW NIERUCHOMYCH(cid:3)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:3)(cid:1005)(cid:1006)(cid:1007)(cid:3) ZESTAWIENIE ZABYTKÓW ARCHEOLOGICZNYCH(cid:3)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:3)(cid:1005)(cid:1007)(cid:1004)(cid:3) ZESTAWIENIE ZABYTKÓW RUCHOMYCH(cid:3)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:3)(cid:1005)(cid:1007)(cid:1005)(cid:3) WYKAZ WOJEWÓDZKICH URZĘDÓW OCHRONY ZABYTKÓW I DELEGATUR(cid:3)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:3)(cid:1005)(cid:1007)(cid:1008)(cid:3) SPIS POROZUMIEŃ WOJEWODÓW Z SAMORZĄDAM(cid:47)(cid:3)(cid:47)(cid:3)(cid:47)(cid:69)(cid:94)(cid:100)(cid:122)(cid:100)(cid:104)(cid:18)(cid:58)(cid:4)(cid:68)(cid:47)(cid:3)(cid:60)(cid:104)(cid:62)(cid:100)(cid:104)(cid:90)(cid:122)(cid:3)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:856)(cid:3)(cid:1005)(cid:1008)(cid:1006)(cid:3) (cid:1007)(cid:3) (cid:3) (cid:1005)(cid:856) (cid:116)(cid:87)(cid:90)(cid:75)(cid:116)(cid:4)(cid:24)(cid:127)(cid:28)(cid:69)(cid:47)(cid:28)(cid:3)(cid:3) (cid:3) (cid:60)(cid:396)(cid:258)(cid:361)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:3)(cid:87)(cid:396)(cid:381)(cid:336)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:3)(cid:75)(cid:272)(cid:346)(cid:396)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:3)(cid:127)abytków i (cid:75)(cid:393)(cid:349)(cid:286)(cid:364)(cid:349)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:282)(cid:3)(cid:127)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:364)(cid:258)(cid:373)(cid:349)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:3)(cid:367)(cid:258)(cid:410)(cid:258)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1007)‒(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1010)(cid:3)(cid:894)(cid:282)(cid:258)(cid:367)(cid:286)(cid:361)(cid:855)(cid:3)(cid:60)(cid:396)(cid:258)(cid:361)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:3) (cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:336)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:895)(cid:3) ma na celu realizację przepisu art. 84 w związku z art. 86 (cid:3) (cid:437)(cid:400)(cid:410)(cid:856)(cid:3)(cid:1005)(cid:3)(cid:437)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:449)(cid:455)(cid:3)(cid:460)(cid:3)(cid:282)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. (cid:3) (cid:460)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1006)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:460)(cid:856)(cid:3)(cid:1012)(cid:1008)(cid:1004)(cid:3)(cid:460)(cid:3)póź(cid:374)(cid:856)(cid:3)(cid:460)(cid:373)(cid:856)(cid:895)(cid:853)(cid:3)(cid:460)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:286)(cid:361)(cid:3)(cid:282)(cid:258)(cid:367)(cid:286)(cid:361)(cid:3)„ustawą”. (cid:60)(cid:396)(cid:258)(cid:361)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:336)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:3)(cid:361)(cid:286)(cid:400)(cid:410)(cid:3)głównym (cid:282)(cid:381)(cid:364)(cid:437)(cid:373)(cid:286)(cid:374)(cid:410)(cid:286)(cid:373)(cid:3)strategicznym określającym cele administracji rządowej oraz podległych jej służb i instytucji w zakresie ochrony zabytków i opieki nad zabytkami, a także środki służące do realizacji wyznaczonych celów.(cid:3) W ramach podziału kompetencji między ministrami, doko(cid:374)(cid:258)(cid:374)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:437)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:449)(cid:349)(cid:286)(cid:3)z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz.U. z 2022 r. poz. 2512(cid:3)(cid:381)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:3)(cid:460)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1007)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:460)(cid:856)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1013)(cid:895)(cid:853)(cid:3) głównym(cid:3)(cid:381)(cid:396)(cid:336)(cid:258)(cid:374)(cid:286)(cid:373)(cid:3)(cid:381)(cid:282)(cid:393)(cid:381)(cid:449)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:258)(cid:367)(cid:374)(cid:455)(cid:373)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:3)(cid:381)(cid:272)(cid:346)(cid:396)(cid:381)(cid:374)ę zabytków i opieki nad (cid:374)(cid:349)(cid:373)(cid:349)(cid:3)(cid:361)(cid:286)(cid:400)(cid:410)(cid:3)(cid:373)(cid:349)(cid:374)(cid:349)(cid:400)(cid:410)(cid:286)(cid:396)(cid:3) właściwy do spraw kultury i ochrony dzied(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:396)(cid:381)(cid:282)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:853)(cid:3)w imieniu którego (cid:460)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:349)(cid:3) kompetencje w tym zakresie wykonuje Generalny Konserwator Zabytków. Minister właściwy (cid:282)(cid:381)(cid:3)(cid:400)(cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:449)(cid:3)(cid:364)(cid:437)(cid:367)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:455)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:381)(cid:272)(cid:346)(cid:396)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:3)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:396)(cid:381)(cid:282)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:361)(cid:286)(cid:400)(cid:410)(cid:3)(cid:381)(cid:396)(cid:336)(cid:258)(cid:374)(cid:286)(cid:373)(cid:3)(cid:381)(cid:282)(cid:393)(cid:381)(cid:449)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:258)(cid:367)(cid:374)(cid:455)(cid:373)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:3) koordynację, monitorowanie i ewaluację re(cid:258)(cid:367)(cid:349)(cid:460)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3) (cid:60)(cid:396)(cid:258)(cid:361)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:336)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:437)(cid:3) (cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:460)(cid:3)(cid:449)(cid:400)(cid:460)(cid:455)(cid:400)(cid:410)(cid:364)(cid:349)(cid:286)(cid:3) zaangażowane w(cid:3)nią podmioty.(cid:3) Dziedzictwo narodowe należy uznać za jedną z podstawowych wartości konstytucyjnych, (cid:272)(cid:346)(cid:396)(cid:381)(cid:374)(cid:349)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)przez Rzeczpospolitą Polską. Istotną część(cid:3)tego dziedzictwa stanowią zabytki będące materialnym świadectwem przeszłości, trwale wpisan(cid:286)(cid:3) (cid:449)(cid:3) (cid:364)(cid:396)(cid:258)(cid:361)(cid:381)(cid:271)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:3) państwa(cid:3) (cid:349)(cid:3)stanowiąc(cid:286)(cid:3)(cid:400)(cid:437)(cid:271)(cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:258)(cid:410)(cid:3)(cid:282)(cid:367)(cid:258)(cid:3)(cid:361)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:396)(cid:381)(cid:460)(cid:449)(cid:381)(cid:361)(cid:437)(cid:3)(cid:364)(cid:437)(cid:367)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:258)(cid:367)(cid:374)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:856)(cid:3) (cid:75)(cid:272)(cid:346)(cid:396)(cid:381)(cid:374)(cid:258)(cid:3)dziedzictwa narodowego stanowi jedno z podstawowych zadań (cid:90)(cid:460)(cid:286)(cid:272)(cid:460)(cid:455)(cid:393)(cid:381)(cid:400)(cid:393)(cid:381)(cid:367)(cid:349)(cid:410)(cid:286)(cid:361)(cid:3) (cid:87)(cid:381)(cid:367)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:286)(cid:361)(cid:853)(cid:3) (cid:460)(cid:282)(cid:286)(cid:296)(cid:349)(cid:374)(cid:349)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3) (cid:449)(cid:3) (cid:258)(cid:396)(cid:410)(cid:856)(cid:3) (cid:1009)(cid:3) (cid:60)(cid:381)(cid:374)(cid:400)(cid:410)(cid:455)(cid:410)(cid:437)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:853)(cid:3) oprócz(cid:3) ochrony niepodległości (cid:3) i nienaruszalności terytorialnej, zapewnienia wolności(cid:853)(cid:3) praw człowieka i obywatela, bezpieczeństwa obywateli oraz ochrony środowiska. Ochrona zabytków i opieka nad (cid:460)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:364)(cid:258)(cid:373)(cid:349)(cid:853)(cid:3)(cid:361)(cid:258)(cid:364)(cid:381)(cid:3)(cid:361)(cid:286)(cid:282)(cid:286)(cid:374)(cid:3)(cid:460)(cid:3)najważniejszych elementów tego(cid:3)dziedzictwa, realizowane są przez Rząd Rzeczypospolitej Polskiej w powiązaniu z kontekstem polityki gospodarczo(cid:882)społecznej, ale stanowią również wartość autoteliczną(cid:3)wykraczającą poza kategorie utylitarne: społeczne (cid:349)(cid:3)(cid:286)(cid:364)(cid:381)(cid:374)(cid:381)(cid:373)(cid:349)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:286)(cid:856)(cid:3) (cid:127)(cid:336)(cid:381)(cid:282)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3) (cid:460)(cid:3) (cid:258)(cid:396)(cid:410)(cid:856)(cid:3) (cid:1010)(cid:3) (cid:60)(cid:381)(cid:374)(cid:400)(cid:410)(cid:455)(cid:410)(cid:437)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3) (cid:282)(cid:396)(cid:437)(cid:336)(cid:349)(cid:373)(cid:3) (cid:393)(cid:381)(cid:282)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:449)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:373)(cid:3) (cid:460)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:373)(cid:3) (cid:90)(cid:460)(cid:286)(cid:272)(cid:460)(cid:455)(cid:393)(cid:381)(cid:400)(cid:393)(cid:381)(cid:367)(cid:349)(cid:410)(cid:286)(cid:361)(cid:3) (cid:87)(cid:381)(cid:367)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:286)(cid:361)(cid:853)(cid:3) odnoszącym się do zabytków, sformułowanym jako zasada polityki państwa(cid:853)(cid:3)(cid:361)(cid:286)(cid:400)(cid:410)(cid:3)(cid:400)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:396)(cid:460)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3) warunków (cid:282)(cid:381)(cid:3)(cid:437)(cid:393)(cid:381)(cid:449)(cid:400)(cid:460)(cid:286)(cid:272)(cid:346)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:349)(cid:3)równego dostępu do dóbr kultury(cid:853)(cid:3)wśród których istotne miejsce zajmują materialne świadectwa przeszłości. Zadanie to ściśle wiąże się z(cid:286)(cid:3)wspomnianą wyżej ochroną(cid:3)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:396)(cid:381)(cid:282)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:449)(cid:400)(cid:364)(cid:258)(cid:460)(cid:437)(cid:361)(cid:286)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:855)(cid:3)środki do jego realizacji i kierunki formułowania kształtu aktów prawnych niższego rzędu(cid:853)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:410)(cid:455)(cid:373)(cid:3)(cid:60)(cid:396)(cid:258)(cid:361)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:336)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:437)(cid:3)(cid:381)(cid:272)(cid:346)(cid:396)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:3) zabytków i opieki nad zabytkami.(cid:3) Pierwszy krajowy program ochrony zabytków i opieki nad zabytkami na lata 2014‒2017 został ustanowiony uchwałą Nr 125/2014 Rady Ministrów z (cid:282)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:1006)(cid:1008)(cid:3)(cid:272)(cid:460)(cid:286)(cid:396)(cid:449)(cid:272)(cid:258)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1005)(cid:1008)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:400)(cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:449)(cid:349)(cid:286)(cid:3) „Krajowego programu ochrony zabytków i opieki nad zabytkami” (M.P. poz. 733). Kolejny (cid:410)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3) (cid:410)(cid:455)(cid:393)(cid:437)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:336)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:3)‒(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:3)(cid:367)(cid:258)(cid:410)(cid:258)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1005)(cid:1013)‒(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1006)(cid:3)‒(cid:3)został ustanowiony uchwałą Nr 82/2019 Rady Ministrów (cid:1008)(cid:3) (cid:3) z dnia 13 sierpnia 2019 r. w sprawie „Krajowego(cid:3)programu ochrony zabytków i opieki nad (cid:460)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:364)(cid:258)(cid:373)(cid:349)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:3)(cid:367)(cid:258)(cid:410)(cid:258)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1005)(cid:1013)‒2022” (M.P. poz. 998).(cid:3) (cid:3) (cid:1006)(cid:856) (cid:94)(cid:100)(cid:90)(cid:28)(cid:94)(cid:127)(cid:18)(cid:127)(cid:28)(cid:69)(cid:47)(cid:28)(cid:3) (cid:3) (cid:116)(cid:3)(cid:60)(cid:396)(cid:258)(cid:361)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:373)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:336)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1007)‒2026 dokonano diagnozy stanu ochrony zabytków w Polsce (cid:449)(cid:3)(cid:410)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:272)(cid:346)(cid:3) (cid:393)(cid:381)(cid:282)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:449)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3) (cid:381)(cid:271)(cid:400)(cid:460)(cid:258)(cid:396)(cid:258)(cid:272)(cid:346)(cid:855)(cid:3) (cid:1005)(cid:895)(cid:3) organizacji i zadań organów ochrony zabytków (cid:449)(cid:3)(cid:87)(cid:381)(cid:367)(cid:400)(cid:272)(cid:286)(cid:853)(cid:3)(cid:1006)(cid:895)(cid:3)stanu zachowania zabytków w Polsce, w tym roli i znaczenia form ochrony zabytków oraz systemów informacji o zabytkach, (cid:1007)(cid:895)(cid:3)(cid:364)(cid:381)(cid:373)(cid:437)(cid:374)(cid:349)(cid:364)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:853)(cid:3)(cid:393)(cid:258)(cid:396)(cid:410)(cid:455)(cid:272)(cid:455)(cid:393)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:853)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:396)(cid:381)(cid:460)(cid:437)(cid:373)(cid:349)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:3) i współpracy w obszarze ochrony zabytków w Polsce.(cid:3)(cid:3) Celem głównym „(cid:60)(cid:396)(cid:258)(cid:361)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:87)(cid:396)(cid:381)(cid:336)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:437)(cid:3)(cid:75)(cid:272)(cid:346)(cid:396)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:3)(cid:127)abytków i (cid:75)(cid:393)(cid:349)(cid:286)(cid:364)(cid:349)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:282)(cid:3)(cid:127)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:364)(cid:258)(cid:373)(cid:349)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:3)(cid:367)(cid:258)(cid:410)(cid:258)(cid:3) (cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1007)‒(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1010)”(cid:3)(cid:361)(cid:286)(cid:400)(cid:410)(cid:3)(cid:460)większenie odporności zasobu zabytkowego w Polsce. Do realizacji (cid:410)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:272)(cid:286)(cid:367)(cid:437)(cid:3) opracowano trzy cele szczegółowe dotyczące:(cid:3) (cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)‒ weryfikacji wybranego zasobu zabytków i (cid:449)(cid:460)(cid:373)(cid:381)(cid:272)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)narzędzi ochrony dziedzictwa (cid:3) (cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)o wyjątkowej wartości; (cid:3) (cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)‒ wzmocnienia potencjału organizacyjnego systemu ochrony zabytków;(cid:3) (cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)‒ roli zabytków w zrównoważonym rozwoju (edukacja i partycypacja).(cid:3) (cid:3) (cid:24)(cid:381)(cid:3)(cid:396)(cid:286)(cid:258)(cid:367)(cid:349)(cid:460)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:449)(cid:400)(cid:460)(cid:455)(cid:400)(cid:410)(cid:364)(cid:349)(cid:272)(cid:346)(cid:3)celów i zadań (cid:449)(cid:455)(cid:373)(cid:349)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:60)(cid:396)(cid:258)(cid:361)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:373)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:336)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1007)(cid:882)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1010)(cid:3) opracowano szczegółowy harmonogram wraz z planem finansowym programu. Dokument jest uzupełniony o projekt systemu wdrażania, monitoringu i ewaluacji oraz analizę ryzyka.(cid:3) Istotnym rozwiązaniem, porządkującym zagadnienia przedstawione w Krajowym (cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:336)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:349)(cid:286)(cid:3) (cid:349)(cid:3)uwzględnionym na każdym etapie prac nad dokumentem, są kierunki działań wskazujące (cid:3) na konkretne zadania priorytetowe w obszarze ochrony zabytków, przyjęte do realizacji do 2026 r. Są to: (cid:3) − (cid:393)(cid:381)(cid:282)(cid:374)(cid:381)(cid:400)(cid:460)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:449)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:455)(cid:3)(cid:381)(cid:3)(cid:449)(cid:455)(cid:271)(cid:396)(cid:258)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:336)(cid:396)(cid:437)(cid:393)(cid:258)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:400)(cid:381)(cid:271)(cid:437)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:364)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:364)(cid:396)(cid:258)(cid:361)(cid:437)(cid:854)(cid:3) − ochrona i zarządzanie zabytkami o wyjątkowej wartości;(cid:3) (cid:3) − realizacja międzynarodowych zobowiązań;(cid:3) − cyfryzacja procesów administracyjnych; (cid:3) − wzmacnianie zastosowania nowych technologii w ochronie zabytków;(cid:3) (cid:3) − (cid:396)(cid:286)(cid:296)(cid:381)(cid:396)(cid:373)(cid:258)(cid:3)(cid:296)(cid:349)(cid:374)(cid:258)(cid:374)(cid:400)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:381)(cid:272)(cid:346)(cid:396)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:3)zabytków (cid:349)(cid:3)(cid:381)(cid:393)(cid:349)(cid:286)(cid:364)(cid:349)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:282)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:364)(cid:258)(cid:373)(cid:349)(cid:854)(cid:3) − (cid:449)(cid:460)(cid:373)(cid:258)(cid:272)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)narzędzi ochrony zabytków wobec zmian klimatycznych; (cid:3) (cid:3) − (cid:286)(cid:282)(cid:437)(cid:364)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:258)(cid:3)–(cid:3)podnoszenie świadomości społecznej wartości dziedzictwa kulturowego. (cid:3) (cid:3) (cid:3) (cid:1009)(cid:3) (cid:3) (cid:1007)(cid:856) (cid:24)(cid:47)(cid:4)(cid:39)(cid:69)(cid:75)(cid:127)(cid:4)(cid:3) (cid:3) (cid:75)(cid:17)(cid:94)(cid:127)(cid:4)(cid:90)(cid:3) (cid:1005)(cid:856)(cid:3) (cid:75)(cid:90)(cid:39)(cid:4)(cid:69)(cid:47)(cid:127)(cid:4)(cid:18)(cid:58)(cid:4)(cid:3) (cid:47)(cid:3) (cid:127)(cid:4)(cid:24)(cid:4)(cid:69)(cid:47)(cid:4)(cid:3) ORGANÓW OCHRONY ZABYTKÓW(cid:3)(cid:3) (cid:116)(cid:3)(cid:87)(cid:75)(cid:62)(cid:94)(cid:18)(cid:28)(cid:3) SYSTEM OCHRONY ZABYTKÓW W POLSCE(cid:3) System ochrony zabytków w Polsce ma swoje korzenie w wydanym w 1918 r. (cid:24)(cid:286)(cid:364)(cid:396)(cid:286)(cid:272)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:90)(cid:258)(cid:282)(cid:455)(cid:3) Regencyjnej Królestwa Polskiego z(cid:3)(cid:282)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)31 października o opiece nad zabytkami sztuki i(cid:3)(cid:364)(cid:437)(cid:367)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:455)(cid:3) (Dziennik Praw Królestwa Polskiego z 1918 r. poz. 36). Na jego mocy (art. 1) „Wszelkie zabytki kultury i sztuki, znajdujące się w granicach Państwa Polskiego, wpisane do inwentarza zabytków sztuki i kultury, podlegają opiece prawa [...]”,(cid:3)wszelkie działania związane ze (cid:400)(cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:449)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:373)(cid:3)(cid:381)(cid:393)(cid:349)(cid:286)(cid:364)(cid:349)(cid:3)zaś należą do (art. 3) „[...] konserwatorów zabytków sztuki i(cid:3)(cid:364)(cid:437)(cid:367)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:455)(cid:853)(cid:3) mianowanych przez Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego”(cid:856)(cid:3) System ochrony zabytków w Polsce –(cid:3)funkcjonujący w okresie międzywojennym –(cid:3)(cid:460)ostał ostatecznie ukształtowany przepisami rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej (cid:460)(cid:3)(cid:282)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:3) (cid:1010)(cid:3)(cid:373)(cid:258)(cid:396)(cid:272)(cid:258)(cid:3)(cid:381)(cid:3)(cid:381)(cid:393)(cid:349)(cid:286)(cid:272)(cid:286)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:282)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:364)(cid:258)(cid:373)(cid:349)(cid:853)(cid:3)(cid:449)(cid:455)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:1005)(cid:1013)(cid:1006)(cid:1012)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:3)(cid:3)(cid:894)(cid:24)(cid:460)(cid:856)(cid:104)(cid:856)(cid:3)(cid:460)(cid:3)(cid:1005)(cid:1013)(cid:1006)(cid:1012)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:3)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:460)(cid:856)(cid:3)(cid:1006)(cid:1010)(cid:1009)(cid:853)(cid:3)(cid:460)(cid:3)późn. zm.(cid:1005)(cid:895)(cid:856)(cid:3) Na jego mocy utworzono funkcjonujący do dziś rejestr zabytków (art.(cid:3) (cid:1008)(cid:895)(cid:3) „Władze konserwatorskie pierwszej instancji prowadzą rejestr zabytków. Sposób prowadzenia rejestru określało(cid:3)rozporządzenie Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego”. Dział (cid:282)(cid:396)(cid:437)(cid:336)(cid:349)(cid:3) wspomnianego rozporządzenia określał strukturę i organizację organów opieki nad (cid:460)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:364)(cid:258)(cid:373)(cid:349)(cid:1006), przyznając obowiązki w tym zakresie administracji państwowej.(cid:3) (cid:116)(cid:3)(cid:1005)(cid:1013)(cid:1010)(cid:1006)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:3)dokonano istotnej zmiany w obowiązującym systemie ochrony zabytków w(cid:3)(cid:87)(cid:381)(cid:367)(cid:400)(cid:272)(cid:286)(cid:853)(cid:3) wprowadzając w życie ustawę (cid:460)(cid:3)(cid:282)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury (Dz.U. (cid:3) z 1999 r. poz. 1150, z późn. zm.(cid:1007)(cid:895)(cid:856)(cid:3)Tą ustawą wprowadzono pojęcie „ochrona zabytków”(cid:853)(cid:3)(cid:361)(cid:258)(cid:364)(cid:381)(cid:3) wyłączną kompetencję państwa(cid:1008)(cid:856)(cid:3) Ustawa łączyła w sobie przepisy dotyczące ochrony zabytków z przepisami dotyczącymi organizacji i działalności muzealnej.(cid:3) Obecnie całokształt problematyki dotyczącej ochrony zabytków w Polsce reguluje (cid:437)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:449)(cid:258)(cid:3)(cid:3) o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami(cid:856)(cid:3)Zasadniczymi zmianami wprowadzonymi tą ustawą są: (cid:3) ‒ rozróżnienie ochrony zabytków (działania administracyjne) od opieki nad zabytkami (działania właścicielskie)(cid:853)(cid:3) ‒ wprowadzenie definicji zabytku, którym mogą być wszelkie obiekty i przedmioty spełniające legalną definicję.(cid:3) (cid:3) Obecnie obowiązująca ustawa (wraz z aktami wykonawczymi) reguluje kwestie związane z:(cid:3) (cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3) (cid:1005)(cid:3) Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz.U. z 1933 r. poz. 62 i poz. 599, (cid:3) (cid:460)(cid:3)(cid:1005)(cid:1013)(cid:1007)(cid:1008)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:460)(cid:856)(cid:3)(cid:1013)(cid:1011)(cid:1010)(cid:3)(cid:381)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:3)(cid:460)(cid:3)(cid:1005)(cid:1013)(cid:1008)(cid:1010)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:460)(cid:856)(cid:3)(cid:1013)(cid:1013)(cid:856)(cid:3) (cid:1006)(cid:3)Obecna struktura odpowiada zasadniczo ówczesnym założeniom.(cid:3) (cid:1007)(cid:3) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz.U. z 2000 r. poz. 1268, z 2002 r. poz. 253(cid:3) (cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:460)(cid:856)(cid:3)(cid:1013)(cid:1012)(cid:1008)(cid:3)(cid:381)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:3)(cid:460)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1004)(cid:1007)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:460)(cid:856)(cid:3)(cid:1011)(cid:1005)(cid:1011)(cid:856)(cid:3) (cid:1008)(cid:3)Wszystkie wcześniejsze akty prawne określały tę sferę mianem „opieki nad zabytkami”.(cid:3) (cid:1010)(cid:3) (cid:3) • formami i sposobami ochrony zabytków,(cid:3) • zagospodarowaniem zabytków, prowadzeniem badań, prac i robót oraz podejmowaniem innych działań przy zabytkach,(cid:3) • (cid:374)(cid:258)(cid:282)(cid:460)(cid:381)(cid:396)(cid:286)(cid:373)(cid:3)(cid:364)(cid:381)(cid:374)(cid:400)(cid:286)(cid:396)(cid:449)(cid:258)(cid:410)(cid:381)(cid:396)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:373)(cid:853)(cid:3)(cid:3) • wywozem zabytków za granicę,(cid:3) • (cid:460)(cid:258)(cid:400)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:373)(cid:349)(cid:3)(cid:296)(cid:349)(cid:374)(cid:258)(cid:374)(cid:400)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:381)(cid:393)(cid:349)(cid:286)(cid:364)(cid:349)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:282)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:364)(cid:258)(cid:373)(cid:349)(cid:853)(cid:3)(cid:3) • Krajowym rejestrem utraconych dóbr kultury(cid:853)(cid:3) • (cid:60)(cid:396)(cid:258)(cid:361)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:373)(cid:3) programem ochrony zabytków i opieki nad zabytkami oraz ochroną zabytków na wypadek konfliktu zbrojnego i sytuacji kryzysowych,(cid:3) • organizacją organów ochrony zabytków,(cid:3) • społecznymi opiekunami(cid:3)zabytków,(cid:3) • (cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:393)(cid:349)(cid:400)(cid:258)(cid:373)(cid:349)(cid:3)(cid:364)(cid:258)(cid:396)(cid:374)(cid:455)(cid:373)(cid:349)(cid:856)(cid:3) (cid:3) ROLA I ZNACZENIE UMÓW MIĘDZYNARODOWYCH W ZAKRESIE OCHRONY ZABYTKÓW(cid:3) (cid:104)(cid:373)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:3)międzynarodowe(cid:3)(cid:396)(cid:258)(cid:410)(cid:455)(cid:296)(cid:349)(cid:364)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:286)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:381)(cid:393)(cid:437)(cid:271)(cid:367)(cid:349)(cid:364)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:286)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:24)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:374)(cid:374)(cid:349)(cid:364)(cid:437)(cid:3)(cid:104)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:449)(cid:3)(cid:90)(cid:87)(cid:3)należą do źródeł prawa powszechnie obowiązującego, co oznacza, że stają się źródłem praw (cid:349)(cid:3)obowiązków konkretnych adresatów w krajowym porządku prawnym. Obowiązek ich przestrzegania dotyczy zarówno wszystkich organów administracji publicznej, jak i obywat(cid:286)(cid:367)(cid:349)(cid:856)(cid:3)(cid:3) Ratyfikowane umowy międzynarodowe, zwłaszcza(cid:3)(cid:60)(cid:381)(cid:374)(cid:449)(cid:286)(cid:374)(cid:272)(cid:361)(cid:286)(cid:3)(cid:104)(cid:69)(cid:28)(cid:94)(cid:18)(cid:75)(cid:3)(cid:381)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:3)(cid:90)(cid:258)(cid:282)(cid:455)(cid:3)(cid:28)(cid:437)(cid:396)(cid:381)(cid:393)(cid:455)(cid:3)(cid:3) w dziedzinie kultury, wskazują cele i zadania, do realizacji których zostaliśmy zobowiązani wobec całej społeczności międzynarodowej. Determinują one kierunki działań (cid:393)(cid:381)(cid:282)ejmowanych przez administrację w ramach Krajowego programu. Podstawowe znaczenie dla formułowania celów i kierunków działania w ochronie zabytków mają ratyfikowane przez Polskę konwencje międzynarodowe dotyczące ochrony zabytków. Wśród (cid:364)(cid:381)(cid:374)(cid:449)(cid:286)(cid:374)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:104)(cid:69)(cid:28)(cid:94)(cid:18)(cid:75)(cid:3) są (cid:410)(cid:381)(cid:855)(cid:3) • Konwencja o ochronie dóbr kulturalnych w razie konfliktu zbrojnego wraz (cid:460)(cid:3)Regulaminem wykonawczym do tej Konwencji oraz Protokół o ochronie dóbr (cid:364)(cid:437)(cid:367)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:258)(cid:367)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:364)(cid:381)(cid:374)(cid:296)(cid:367)(cid:349)(cid:364)(cid:410)(cid:437)(cid:3)(cid:460)(cid:271)(cid:396)(cid:381)(cid:361)(cid:374)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:853)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:282)(cid:393)(cid:349)(cid:400)(cid:258)(cid:374)(cid:286)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:44)(cid:258)(cid:282)(cid:460)(cid:286)(cid:3)(cid:282)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:1005)(cid:1008)(cid:3)(cid:373)(cid:258)(cid:361)(cid:258)(cid:3)(cid:1005)(cid:1013)(cid:1009)(cid:1008)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:3)(cid:894)(cid:24)(cid:460)(cid:856)(cid:3) (cid:104)(cid:856)(cid:3)(cid:460)(cid:3)(cid:1005)(cid:1013)(cid:1009)(cid:1011)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:460)(cid:856)(cid:3)(cid:1006)(cid:1005)(cid:1006)) oraz Drugi Protokół sporządzony w Hadze dnia 26 marca 1999 r. do Konwencji o ochronie dóbr kulturalnych w razie konfliktu zbrojnego, podpisanej w (cid:44)(cid:258)(cid:282)(cid:460)(cid:286)(cid:3)(cid:282)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:1005)(cid:1008)(cid:3)(cid:373)(cid:258)(cid:361)(cid:258)(cid:3)(cid:1005)(cid:1013)(cid:1009)(cid:1008)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:3)(cid:894)(cid:24)(cid:460)(cid:856)(cid:104)(cid:856)(cid:3)(cid:460)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1005)(cid:1006)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:460)(cid:856)(cid:3)(cid:1006)(cid:1008)(cid:1012)(cid:895)(cid:854)(cid:3) • Konwencja dotycząca środków zmierzających do zakazu i(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:393)(cid:381)(cid:271)(cid:349)(cid:286)(cid:336)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:367)(cid:286)(cid:336)(cid:258)(cid:367)(cid:374)(cid:286)(cid:373)(cid:437)(cid:3) przywozowi, wywozowi i przenoszeniu własności dóbr kultury(cid:853)(cid:3)sporządzona w Paryżu (cid:1005)(cid:1011)(cid:3)(cid:367)(cid:349)(cid:400)(cid:410)(cid:381)(cid:393)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:3)(cid:1005)(cid:1013)(cid:1011)(cid:1004)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:3)(cid:894)(cid:24)(cid:460)(cid:856)(cid:104)(cid:856)(cid:3)(cid:460)(cid:3)(cid:1005)(cid:1013)(cid:1011)(cid:1008)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:460)(cid:856)(cid:3)(cid:1005)(cid:1004)(cid:1010)(cid:895)(cid:854)(cid:3) • Konwencja w sprawie ochrony światowego dziedzictwa kulturalnego i naturalnego, przyjęta w Paryżu 16(cid:3)listopada 1972 r. przez Konferencję Generalną Organizacji Narodów Zjednoczonych dla Wychowania, Nauki i Kultury na jej siedemnastej sesji (cid:3) (cid:894)(cid:24)(cid:460)(cid:856)(cid:104)(cid:856)(cid:3)(cid:460)(cid:3)(cid:1005)(cid:1013)(cid:1011)(cid:1010)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:460)(cid:856)(cid:3)(cid:1005)(cid:1013)(cid:1004)(cid:895)(cid:854)(cid:3) • (cid:60)(cid:381)(cid:374)(cid:449)(cid:286)(cid:374)(cid:272)(cid:361)(cid:258)(cid:3)(cid:104)(cid:69)(cid:28)(cid:94)(cid:18)(cid:75)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:400)(cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:449)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:381)(cid:272)(cid:346)(cid:396)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:3)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:373)(cid:258)(cid:410)(cid:286)(cid:396)(cid:349)(cid:258)(cid:367)(cid:374)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:3)(cid:364)(cid:437)(cid:367)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3) sporządzona w(cid:3)Paryżu dnia 17 października 2003 r. (Dz.U. z 2011 r. poz. 1018), (cid:3) (cid:1011)(cid:3) (cid:3) • Konwencja UNESCO w sprawie ochrony i promowania różnorodności form wyrazu kulturowego sporządzona w Paryżu dnia 20 października 2005 r. (Dz.U. z 2007 r. poz. (cid:1005)(cid:1009)(cid:1012)(cid:1009)(cid:895)(cid:854)(cid:3) • (cid:60)(cid:381)(cid:374)(cid:449)(cid:286)(cid:374)(cid:272)(cid:361)(cid:258)(cid:3)(cid:381)(cid:3)(cid:381)(cid:272)(cid:346)(cid:396)(cid:381)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)podwodnego dziedzictwa kulturowego sporządzona w Paryżu (cid:282)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:1006)(cid:3)(cid:367)(cid:349)(cid:400)(cid:410)(cid:381)(cid:393)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1004)(cid:1005)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:3)(cid:894)(cid:24)(cid:460)(cid:856)(cid:104)(cid:856)(cid:3)(cid:460)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1005)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:460)(cid:856)(cid:3)(cid:1005)(cid:1007)(cid:1004)(cid:1006)(cid:895)(cid:856)(cid:3) (cid:3) Do ratyfikowanych Konwencji Rady Europy należą:(cid:3) • (cid:28)(cid:437)(cid:396)(cid:381)(cid:393)(cid:286)(cid:361)(cid:400)(cid:364)(cid:258)(cid:3) (cid:60)(cid:381)(cid:374)(cid:449)(cid:286)(cid:374)(cid:272)(cid:361)(cid:258)(cid:3) (cid:381)(cid:3) (cid:381)(cid:272)(cid:346)(cid:396)(cid:381)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3) (cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:3) (cid:258)(cid:396)(cid:272)(cid:346)(cid:286)(cid:381)(cid:367)(cid:381)(cid:336)(cid:349)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3) (cid:894)(cid:393)(cid:381)(cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:449)(cid:349)(cid:381)(cid:374)(cid:258)(cid:895)(cid:3) sporządzona w La Valett(cid:258)(cid:3)(cid:282)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:1005)(cid:1010)(cid:3)(cid:400)(cid:410)(cid:455)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:1005)(cid:1013)(cid:1013)(cid:1006)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:3)(cid:894)(cid:24)(cid:460)(cid:856)(cid:104)(cid:856)(cid:3)(cid:460)(cid:3)(cid:1005)(cid:1013)(cid:1013)(cid:1010)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:460)(cid:856)(cid:3)(cid:1009)(cid:1010)(cid:1008)(cid:895)(cid:853)(cid:3)(cid:3) • Konwencja o ochronie dziedzictwa architektonicznego Europy sporządzona (cid:449)(cid:3)Grenadzie dnia 3 października 1985 (cid:396)(cid:856)(cid:3)(cid:894)(cid:24)(cid:460)(cid:856)(cid:104)(cid:856)(cid:3)(cid:460)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1005)(cid:1006)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:460)(cid:856)(cid:3)(cid:1006)(cid:1005)(cid:1004)(cid:895)(cid:854)(cid:3) • Europejska Konwencja Krajobrazowa sporządzona we Florencji dnia 20 października (cid:1006)(cid:1004)(cid:1004)(cid:1004)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:3)(cid:894)(cid:24)(cid:460)(cid:856)(cid:104)(cid:856)(cid:3)(cid:460)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1004)(cid:1010)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:460)(cid:856)(cid:3)(cid:1013)(cid:1012)(cid:895)(cid:854)(cid:3) • Konwencja ramowa Rady Europy o wartości dziedzictwa kulturowego dla społeczeństwa sporządzona w Faro dnia 27 października 2005 r. (Dz.U. z 2023 r. (cid:3) (cid:393)(cid:381)(cid:460)(cid:856)(cid:3)(cid:1007)(cid:1013)(cid:1010)(cid:895)(cid:856)(cid:3) Aktualnym wyzwaniem administracji jest ocena efektywności wdrożenia poszczególnych obowiązków wynikających z wyżej wymienionej(cid:3)Konwencji do polskiego porządku prawnego. (cid:17)(cid:258)(cid:396)(cid:282)(cid:460)(cid:381)(cid:3) poważne wątpliwości budzi szczególnie sposób ochrony zabytków ruchomych, zwłaszc(cid:460)(cid:258)(cid:3)(cid:449)(cid:3)świetle Konwencji(cid:3)(cid:346)(cid:258)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:286)(cid:361)(cid:3)(1954), która wymaga podejmowania określonych działań inwentaryzacyjnych oraz przygotowywania planów ochrony na wypadek konfliktu zbrojnego oraz Konwencji w sprawie środków zmierzających do zakazu i zapobiegania (cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:367)(cid:286)(cid:336)(cid:258)(cid:367)(cid:374)(cid:286)(cid:373)(cid:437)(cid:3)przywozowi, wywozowi i przenoszeniu własności dóbr kultury (1970), która dotyczy ukształtowania systemu kontroli wywozu zabytków za granicę oraz determinuje funkcję zabytków ruchomych.(cid:3) (cid:75)prócz(cid:3)ratyfikowanych umów międzynarodowych, zgodnie z zasadą pierwszeń(cid:400)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:3)(cid:396)(cid:286)(cid:336)(cid:437)(cid:367)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3) zawartych w ratyfikowanych przez Polskę umowach międzynarodowych, na określenie celów i kierunków działań w obszarze ochrony zabytków pośrednio wpływ mają również akty (cid:381)(cid:3)charakterze zaleceń. (cid:69)ależy mieć na względzie zwłaszcza (cid:271)(cid:381)(cid:336)(cid:258)(cid:410)(cid:455)(cid:3)(cid:282)(cid:381)(cid:396)(cid:381)(cid:271)(cid:286)(cid:364)(cid:3)UNESCO. Ważnym(cid:349)(cid:3) źródł(cid:258)(cid:373)(cid:349)(cid:3)standardów są m.in.: (cid:3) • Rekomendacja w sprawie ochrony piękna i charakteru(cid:3)krajobrazów oraz miejsc (1962);(cid:3)(cid:3) • Rekomendacja dotycząca ochrony dóbr kultury zagrożonych przez prac(cid:286)(cid:3)(cid:393)(cid:437)(cid:271)(cid:367)(cid:349)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:286)(cid:3)(cid:367)(cid:437)(cid:271)(cid:3) (cid:393)(cid:396)(cid:455)(cid:449)(cid:258)(cid:410)(cid:374)(cid:286)(cid:3)(cid:894)(cid:1005)(cid:1013)(cid:1010)(cid:1012)(cid:895)(cid:854)(cid:3) • Rekomendacja dotycząca (cid:381)(cid:272)(cid:346)(cid:396)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:3)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:3)(cid:364)(cid:437)(cid:367)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:258)(cid:367)(cid:374)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:460)(cid:349)(cid:381)(cid:373)(cid:349)(cid:286)(cid:3) (cid:374)(cid:258)(cid:396)(cid:381)(cid:282)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:373)(cid:3)(cid:894)(cid:1005)(cid:1013)(cid:1011)(cid:1006)(cid:895)(cid:854)(cid:3) • Rekomendacja w sprawie ochrony i współczesnego znaczenia miejsc historycznych (cid:894)(cid:1005)(cid:1013)(cid:1011)(cid:1010)(cid:895)(cid:854)(cid:3) • Rekomendacja dotycząca ochrony zespołów zabytkowych i tradycyjnych oraz ich roli (cid:3) (cid:449)(cid:3)życiu współczesnym(cid:853)(cid:3)(cid:410)(cid:460)(cid:449). „R(cid:286)(cid:364)(cid:381)(cid:373)(cid:286)(cid:374)(cid:282)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:286)(cid:3)(cid:116)(cid:258)(cid:396)(cid:400)(cid:460)(cid:258)(cid:449)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:894)(cid:1005)(cid:1013)(cid:1011)(cid:1010)(cid:895)(cid:854)(cid:3) • (cid:90)(cid:286)(cid:364)(cid:381)(cid:373)(cid:286)(cid:374)(cid:282)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:258)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:400)(cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:449)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:381)(cid:272)(cid:346)(cid:396)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:3)(cid:364)(cid:437)(cid:367)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:455)(cid:3)(cid:410)(cid:396)(cid:258)(cid:282)(cid:455)(cid:272)(cid:455)(cid:361)(cid:374)(cid:286)(cid:361)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:296)(cid:381)(cid:367)(cid:364)(cid:367)(cid:381)(cid:396)(cid:437)(cid:3)(cid:894)(cid:1005)(cid:1013)(cid:1012)(cid:1013)(cid:895)(cid:854)(cid:3) • (cid:90)(cid:286)(cid:364)(cid:381)(cid:373)(cid:286)(cid:374)(cid:282)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:258)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:400)(cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:449)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:346)(cid:349)(cid:400)(cid:410)(cid:381)(cid:396)(cid:455)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:364)(cid:396)(cid:258)(cid:361)(cid:381)(cid:271)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:437)(cid:3)(cid:373)(cid:349)(cid:286)(cid:361)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:894)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1005)(cid:1005)(cid:895)(cid:856)(cid:3) (cid:3) (cid:1012)(cid:3) (cid:3) Niezwykle ważnym dokumentem, w którym określone zostały poglądy społeczności międzynarodowej (cid:374)(cid:258)(cid:3)(cid:410)(cid:286)(cid:373)(cid:258)(cid:410)(cid:3)sposobu ochrony miast historycznych, w tym tzw. podejścia (cid:364)(cid:396)(cid:258)(cid:361)(cid:381)(cid:271)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:410)(cid:286)(cid:361)(cid:3)(cid:381)(cid:272)(cid:346)(cid:396)(cid:381)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:853)(cid:3)(cid:361)(cid:286)(cid:400)(cid:410)(cid:3)(cid:90)(cid:286)(cid:364)(cid:381)(cid:373)(cid:286)(cid:374)(cid:282)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:258)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:400)(cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:449)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:346)(cid:349)(cid:400)(cid:410)(cid:381)(cid:396)(cid:455)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:364)(cid:396)(cid:258)(cid:361)(cid:381)(cid:271)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:437)(cid:3) (cid:373)(cid:349)(cid:286)(cid:361)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:894)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1005)(cid:1005)(cid:1009)(cid:895). Rekomendacja ta wprowadza pojęcie „podejści(cid:286)(cid:3)(cid:364)(cid:396)(cid:258)(cid:361)(cid:381)(cid:271)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:381)(cid:449)(cid:286)”, które jest stosowane w celu rozpoznania, ochrony i zarządzania w odniesieniu do obszarów historycznych, przez uwzględnienie współzależności form materialnych, organizacji przestrzennej i powiązań, cech przyrodniczych i kontekstu, a także wartości społecznych, kulturowych i ekonomicznych. Istotą (cid:374)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:361)(cid:3)(cid:400)(cid:393)(cid:381)(cid:400)(cid:381)(cid:271)(cid:437)(cid:3)(cid:381)(cid:272)(cid:346)(cid:396)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:3)(cid:449)(cid:400)(cid:364)(cid:258)(cid:460)(cid:258)(cid:374)(cid:286)(cid:361)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:460)(cid:3)(cid:104)(cid:69)(cid:28)(cid:94)(cid:18)(cid:75)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:410)(cid:286)(cid:361)(cid:3) rekomendacji powinno być więc wykorzystanie dziedzictwa jako potencjału prorozwojowego, zakorzenionego w harmonijnej i zrównoważonej relacji między śr(cid:381)(cid:282)(cid:381)(cid:449)(cid:349)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:286)(cid:373)(cid:3) (cid:373)(cid:349)(cid:286)(cid:361)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:373)(cid:3) (cid:258)(cid:3)przyrodniczym oraz między potrzebami obecnych i przyszłych pokoleń a spuścizną przeszłości.(cid:3) ORGANY OCHRONY ZABYTKÓW W POLSCE –(cid:3)(cid:127)(cid:4)(cid:24)(cid:4)(cid:69)(cid:47)(cid:4)(cid:3)(cid:47)(cid:3)(cid:60)(cid:75)(cid:68)(cid:87)(cid:28)(cid:100)(cid:28)(cid:69)(cid:18)(cid:58)(cid:28)(cid:3)(cid:3) Organami ochrony zabytków są, zgodnie z art. 89 ustawy o ochronie zabytków i opiece (cid:374)(cid:258)(cid:282)(cid:3) (cid:460)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:364)(cid:258)(cid:373)(cid:349)(cid:853)(cid:3) minister właściwy do spraw kultury i(cid:3)(cid:381)(cid:272)(cid:346)(cid:396)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:3) (cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:3) (cid:374)(cid:258)(cid:396)(cid:381)(cid:282)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3) (cid:381)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:3) (cid:449)(cid:381)(cid:361)(cid:286)(cid:449)(cid:381)(cid:282)(cid:381)(cid:449)(cid:349)(cid:286)(cid:856)(cid:3)(cid:3) Organem pierwszej instancji jest wojewódzki konserwator zabytków (dalej(cid:855)(cid:3)(cid:116)(cid:60)(cid:127)(cid:895)(cid:853)(cid:3)(cid:258)(cid:3)(cid:381)(cid:396)(cid:336)(cid:258)(cid:374)(cid:286)(cid:373)(cid:3) wyższego stopnia ‒ minister właściwy do spraw kultury i ochrony d(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:396)(cid:381)(cid:282)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3) (cid:449)(cid:3)sprawach określonych w ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (cid:381)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:3) (cid:449)(cid:3)przepisach odrębnych. (cid:3) (cid:68)(cid:47)(cid:69)(cid:47)(cid:94)(cid:100)(cid:28)(cid:90)(cid:3)(cid:60)(cid:104)(cid:62)(cid:100)(cid:104)(cid:90)(cid:122)(cid:3) (cid:47)(cid:3)(cid:24)(cid:127)(cid:47)(cid:28)(cid:24)(cid:127)(cid:47)(cid:18)(cid:100)(cid:116)(cid:4)(cid:3) (cid:116)(cid:75)(cid:58)(cid:28)(cid:116)(cid:75)(cid:24)(cid:4) (cid:69)(cid:4)(cid:90)(cid:75)(cid:24)(cid:75)(cid:116)(cid:28)(cid:39)(cid:75)(cid:3) (cid:39)(cid:28)(cid:69)(cid:28)(cid:90)(cid:4)(cid:62)(cid:69)(cid:122)(cid:3) WOJEWÓDZKI (cid:60)(cid:75)(cid:69)(cid:94)(cid:28)(cid:90)(cid:116)(cid:4)(cid:100)(cid:75)(cid:90)(cid:3) (cid:60)(cid:75)(cid:69)(cid:94)(cid:28)(cid:90)(cid:116)(cid:4)(cid:100)(cid:75)(cid:90)(cid:3)

(cid:116)(cid:122)(cid:94)(cid:87)(cid:28)(cid:18)(cid:58)(cid:4)(cid:62)(cid:47)(cid:127)(cid:75)(cid:116)(cid:4)(cid:69)(cid:28)(cid:3) (cid:69)(cid:4)(cid:90)(cid:75)(cid:24)(cid:75)(cid:116)(cid:28)(cid:3)(cid:47)(cid:69)(cid:94)(cid:100)(cid:122)(cid:100)(cid:104)(cid:18)(cid:58)(cid:28)(cid:3) KONSERWATOR ZABYTKÓW (cid:60)(cid:104)(cid:62)(cid:100)(cid:104)(cid:90)(cid:122)(cid:855)(cid:3) (cid:894)(cid:336)(cid:373)(cid:349)(cid:374)(cid:374)(cid:455)(cid:876)(cid:373)(cid:349)(cid:286)(cid:361)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:876)(cid:393)(cid:381)(cid:449)(cid:349)(cid:258)(cid:410)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:876)(cid:393)(cid:381)(cid:449)(cid:349)(cid:258)(cid:410)(cid:381)(cid:449)(cid:381)(cid:882) (cid:69)(cid:4)(cid:90)(cid:75)(cid:24)(cid:75)(cid:116)(cid:122)(cid:3)(cid:47)(cid:69)(cid:94)(cid:100)(cid:122)(cid:100)(cid:104)(cid:100)(cid:3) (cid:882)(cid:336)(cid:373)(cid:349)(cid:374)(cid:374)(cid:455)(cid:876)(cid:373)(cid:286)(cid:410)(cid:396)(cid:381)(cid:393)(cid:381)(cid:367)(cid:349)(cid:410)(cid:258)(cid:367)(cid:374)(cid:455)(cid:895) (cid:24)(cid:127)(cid:47)(cid:28)(cid:24)(cid:127)(cid:47)(cid:18)(cid:100)(cid:116)(cid:4)(cid:3) (cid:69)(cid:4)(cid:90)(cid:75)(cid:24)(cid:75)(cid:116)(cid:122)(cid:3)(cid:47)(cid:69)(cid:94)(cid:100)(cid:122)(cid:100)(cid:104)(cid:100)(cid:3) KONSERWACJI ZABYTKÓW (cid:3) (cid:3) (cid:90)(cid:455)(cid:272)(cid:856)(cid:3)(cid:1005)(cid:856)(cid:3)Organy ochrony zabytków w Polsce ‒(cid:3)(cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:437)(cid:364)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:258)(cid:856)(cid:3) (cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3) (cid:1009)(cid:346)(cid:410)(cid:410)(cid:393)(cid:400)(cid:855)(cid:876)(cid:876)(cid:449)(cid:449)(cid:449)(cid:856)(cid:437)(cid:374)(cid:286)(cid:400)(cid:272)(cid:381)(cid:856)(cid:393)(cid:367)(cid:876)(cid:296)(cid:349)(cid:367)(cid:286)(cid:258)(cid:282)(cid:373)(cid:349)(cid:374)(cid:876)(cid:437)(cid:400)(cid:286)(cid:396)(cid:890)(cid:437)(cid:393)(cid:367)(cid:381)(cid:258)(cid:282)(cid:876)(cid:393)(cid:282)(cid:296)(cid:876)(cid:90)(cid:286)(cid:364)(cid:381)(cid:373)(cid:286)(cid:374)(cid:282)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:286)(cid:876)(cid:127)(cid:258)(cid:367)(cid:286)(cid:272)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:890)(cid:449)(cid:890)(cid:400)(cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:449)(cid:349)(cid:286)(cid:890)(cid:364)(cid:396)(cid:258)(cid:361)(cid:381)(cid:271)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:437)(cid:890)(cid:373)(cid:349)(cid:286)(cid:361)(cid:400)(cid:364)(cid:349) (cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:856)(cid:393)(cid:282)(cid:296)(cid:3) (cid:1013)(cid:3) (cid:3) Organ wyższego stopnia(cid:3) W imieniu ministra właściwego do spraw kultury (cid:349)(cid:3)(cid:381)(cid:272)(cid:346)(cid:396)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:3)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:396)(cid:381)(cid:282)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3) (cid:349)(cid:3)kompetencje w zakresie ochrony zabytków wykonuje Generalny Konserwator Zabytków (cid:894)(cid:282)(cid:258)(cid:367)(cid:286)(cid:361)(cid:855)(cid:3)GKZ), który jest sekretarzem lub podsekretarzem stanu w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw kultury i ochrony (cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:3) (cid:374)(cid:258)(cid:396)(cid:381)(cid:282)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:1010)(cid:856)(cid:3) (cid:39)(cid:286)(cid:374)(cid:286)(cid:396)(cid:258)(cid:367)(cid:374)(cid:455)(cid:3) Konserwator Zabytków realizuje przypisane mu zadania za pomocą Departamentu Ochrony Zabytków w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Wyspecjalizowanym podmiotem wspierającym działania GKZ w tym zakresie jest (cid:410)(cid:258)(cid:364)że (cid:69)(cid:258)(cid:396)(cid:381)(cid:282)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:3) (cid:47)(cid:374)(cid:400)(cid:410)(cid:455)(cid:410)(cid:437)(cid:410)(cid:3) (cid:24)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:3)(cid:894)(cid:282)(cid:258)(cid:367)(cid:286)(cid:361)(cid:855)(cid:3)(cid:69)(cid:47)(cid:24)(cid:895)(cid:853)(cid:3)Narodowy Instytut Konserwacji Zabytków(cid:3)(cid:381)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:3)państwow(cid:286)(cid:3)(cid:349)(cid:374)(cid:400)(cid:410)(cid:455)(cid:410)(cid:437)(cid:272)(cid:361)(cid:286)(cid:3) kultury właściw(cid:286)(cid:3)w zakresie ochrony zabytków.(cid:3) (cid:3) (cid:75)(cid:396)(cid:336)(cid:258)(cid:374)(cid:3)(cid:393)(cid:349)(cid:286)(cid:396)(cid:449)(cid:400)(cid:460)(cid:286)(cid:361)(cid:3)(cid:349)(cid:374)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:374)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:3) Zgodnie z treścią art. 93 u.o.z. organami pierwszej instancji są:(cid:3) • (cid:116)(cid:60)(cid:127)(cid:3)w sprawach określonych (cid:449)(cid:3)(cid:437)(cid:856)(cid:381)(cid:856)(cid:460)(cid:856)(cid:3)i przepisach odrębnych, (cid:3) • dyrektor właściwego terytorialnie urzędu morskiego w sprawach, o których mowa (cid:449)(cid:3)(cid:258)(cid:396)(cid:410)(cid:856)(cid:3)(cid:1007)(cid:1010)(cid:3)(cid:437)(cid:400)(cid:410)(cid:856)(cid:3)(cid:1006)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:258)(cid:396)(cid:410)(cid:856)(cid:3)(cid:1008)(cid:1012)(cid:3)(cid:437)(cid:856)(cid:381)(cid:856)(cid:460)(cid:856)(cid:853)(cid:3)(cid:3) • Dyrektor Biblioteki Narodowej w sprawach o wydawanie pozwoleń, określonych (cid:3) w art. 51 ust. 1 i 3 u.o.z., na wywóz zabytków będących materiałami bibliotecznymi za granicę.(cid:3) W imieniu wojewodów zadania i kompetencje w zakresie ochrony zabytków(cid:1011)(cid:3)wykonują wojewódzcy konserwatorzy zabytków, powoływani i odwoływani przez wojewodę na wnio(cid:400)(cid:286)(cid:364)(cid:3) lub za zgodą GKZ, którzy wchodzą w skład rządowej administracji zespolonej w(cid:3)województwie. (cid:3) Wojewódzcy konserwatorzy zabytków kierują 16 wojewódzkimi urzędami ochrony zabytków (cid:894)(cid:282)(cid:258)(cid:367)(cid:286)(cid:361)(cid:855)(cid:3)wuoz), z których większość ma siedziby w miastach –(cid:3)stolicach wojewó(cid:282)(cid:460)(cid:410)(cid:449)(cid:856)(cid:3)(cid:116)(cid:3)(cid:410)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:272)(cid:346)(cid:3) przypadkach siedziby wuoz znajdują się w innych miastach: w województwie kujawsko(cid:882)(cid:3) (cid:882)(cid:393)(cid:381)(cid:373)(cid:381)(cid:396)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:373)(cid:3)(cid:894)Toruń(cid:853)(cid:3)(cid:258)(cid:3)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:17)(cid:455)(cid:282)(cid:336)(cid:381)(cid:400)(cid:460)(cid:272)(cid:460)(cid:895)(cid:853)(cid:3)województwie lubuskim (Zielona Góra(cid:853)(cid:3)a nie Gorzów (cid:116)(cid:349)(cid:286)(cid:367)(cid:364)(cid:381)(cid:393)(cid:381)(cid:367)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:895)(cid:3)(cid:349)(cid:3)województwie podkarpackim (Przemyśl(cid:853)(cid:3)a nie Rzeszów).(cid:3) (cid:116)(cid:3)strukturach wuoz funkcjonują (cid:1007)(cid:1007)(cid:3)(cid:282)(cid:286)(cid:367)(cid:286)(cid:336)(cid:258)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:455)(cid:3)(cid:437)(cid:410)(cid:449)(cid:381)(cid:396)(cid:460)(cid:381)(cid:374)(cid:286)(cid:3)w byłych miastach wojewódzkich(cid:1012)(cid:856)(cid:3)(cid:3) Dodatkowo utworzono delegatury w Sandomierzu, Ełku i Nowym Targu(cid:856)(cid:3) Przekazywanie zadań z zakresu ochrony zabytków organu pierwszej instancji innym (cid:393)(cid:381)(cid:282)(cid:373)(cid:349)(cid:381)(cid:410)(cid:381)(cid:373)(cid:3)(cid:3) (cid:69)(cid:258)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:282)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:449)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:258)(cid:396)(cid:410)(cid:856)(cid:3)(cid:1013)(cid:1010)(cid:3)(cid:437)(cid:400)(cid:410)(cid:856)(cid:3)(cid:1006)(cid:3)(cid:437)stawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami(cid:3)(cid:449)(cid:381)(cid:361)(cid:286)(cid:449)(cid:381)(cid:282)(cid:258)(cid:853)(cid:3)(cid:3) na wniosek wojewódzkiego konserwatora zabytków, może powierzyć, w drodze porozumienia, prowadzenie niektórych spraw z zakresu swojej właściwości, w(cid:3)(cid:410)(cid:455)(cid:373)(cid:3)(cid:449)(cid:455)(cid:282)(cid:258)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3) (cid:282)(cid:286)(cid:272)(cid:455)(cid:460)(cid:361)(cid:349)(cid:3) (cid:258)(cid:282)(cid:373)(cid:349)(cid:374)(cid:349)(cid:400)(cid:410)(cid:396)acyjnych, gminom i powiatom, a także związkom gmin i powiatów, (cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3) (cid:1010)(cid:3)(cid:4)(cid:396)(cid:410)(cid:856)(cid:3)(cid:1013)(cid:1004)(cid:3)(cid:437)(cid:400)(cid:410)(cid:856)(cid:3)(cid:1005)(cid:3)(cid:437)(cid:856)(cid:381)(cid:856)(cid:460)(cid:856)(cid:3) (cid:1011)(cid:3)(cid:4)(cid:396)(cid:410)(cid:856)(cid:3)(cid:1012)(cid:1013)(cid:3)(cid:393)(cid:364)(cid:410)(cid:3)(cid:1006)(cid:3)(cid:381)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:3)(cid:258)(cid:396)(cid:410)(cid:856)(cid:3)(cid:1013)(cid:1005)(cid:3)(cid:437)(cid:856)(cid:381)(cid:856)(cid:460)(cid:856)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3) (cid:1012)(cid:3)Dotyczy miast, które w wyniku reformy administracyjnej przeprowadzonej w 1999 r. przestały być stolicami (cid:3) województw.(cid:3) (cid:3) (cid:1005)(cid:1004)(cid:3) (cid:3) położonym na terenie województwa związkom powiatowo(cid:882)gminnym albo związkom (cid:373)(cid:286)(cid:410)(cid:396)(cid:381)(cid:393)(cid:381)(cid:367)(cid:349)(cid:410)(cid:258)(cid:367)(cid:374)(cid:455)(cid:373)(cid:856)(cid:3) (cid:116)(cid:381)(cid:361)(cid:286)(cid:449)(cid:381)(cid:282)(cid:258)(cid:3) (cid:374)(cid:258)(cid:3) (cid:449)(cid:374)(cid:349)(cid:381)(cid:400)(cid:286)(cid:364)(cid:3) (cid:116)(cid:60)(cid:127)(cid:3) może powierzyć(cid:3) (cid:449)(cid:3)(cid:282)(cid:396)(cid:381)(cid:282)(cid:460)(cid:286)(cid:3) (cid:393)(cid:381)(cid:396)(cid:381)(cid:460)(cid:437)(cid:373)(cid:349)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3) prowadzenie niektórych spraw z zakresu swojej właściwości(cid:853)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:410)(cid:455)(cid:373)(cid:3)(cid:449)(cid:455)(cid:282)(cid:258)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:282)(cid:286)(cid:272)(cid:455)(cid:460)(cid:361)(cid:349)(cid:3) (cid:258)(cid:282)(cid:373)(cid:349)(cid:374)(cid:349)(cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:258)(cid:272)(cid:455)(cid:361)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:853)(cid:3)(cid:364)(cid:349)(cid:286)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:374)(cid:349)(cid:364)(cid:381)(cid:373)(cid:3)(cid:349)(cid:374)(cid:400)(cid:410)(cid:455)(cid:410)(cid:437)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:364)(cid:437)(cid:367)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:455)(cid:1013). Przekazaniu nie mogą podlegać jedynie kwestie dotyczące prowadzenia rejestru zabytków i(cid:3)wojewódzkiej ewidencji zabytków(cid:853)(cid:3)a także (cid:449)(cid:455)(cid:282)(cid:258)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:410)(cid:455)(cid:373)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:364)(cid:396)(cid:286)(cid:400)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:282)(cid:286)(cid:272)(cid:455)(cid:460)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:258)(cid:282)(cid:373)(cid:349)(cid:374)(cid:349)(cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:258)(cid:272)(cid:455)(cid:361)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:1005)(cid:1004)(cid:856)(cid:3)(cid:3)(cid:3) (cid:75)(cid:3)(cid:349)(cid:367)(cid:286)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:364)(cid:396)(cid:286)(cid:400)(cid:3)(cid:364)(cid:381)(cid:373)(cid:393)(cid:286)(cid:410)(cid:286)(cid:374)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:116)(cid:60)(cid:127)(cid:3)jest szczegółowo określony przepisami (cid:437)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:449)(cid:455)(cid:3)(cid:381)(cid:3)(cid:381)(cid:272)(cid:346)(cid:396)(cid:381)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3) zabytków i opiece nad zabytkami(cid:853)(cid:3)o tyle zakres kompetencji samorządowego (miejskiego lub (cid:393)(cid:381)(cid:449)(cid:349)(cid:258)(cid:410)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:853)(cid:3) (cid:393)(cid:381)(cid:449)(cid:349)(cid:258)(cid:410)(cid:381)(cid:449)(cid:381)(cid:882)(cid:336)(cid:373)(cid:349)(cid:374)(cid:374)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:853)(cid:3) (cid:373)(cid:286)(cid:410)(cid:396)(cid:381)(cid:393)(cid:381)(cid:367)(cid:349)(cid:410)(cid:258)(cid:367)(cid:374)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:895)(cid:3) (cid:364)(cid:381)(cid:374)(cid:400)(cid:286)(cid:396)(cid:449)(cid:258)(cid:410)ora zabytków jest uzależniony wyłącznie od treści zawartego porozumienia (z wyłączeniem kompetencji zastrzeżonych przepisami wyżej wymienionej(cid:3)(cid:437)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:449)(cid:455)(cid:3)(cid:282)(cid:367)(cid:258)(cid:3)(cid:116)(cid:60)(cid:127)(cid:895)(cid:856)(cid:3)(cid:87)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:364)(cid:258)(cid:460)(cid:258)(cid:374)(cid:286)(cid:3)(cid:364)(cid:381)(cid:373)(cid:393)(cid:286)(cid:410)(cid:286)(cid:374)(cid:272)(cid:361)(cid:286)(cid:853)(cid:3) którymi aktualnie dysponują samorządowi konserwatorzy zabytków(cid:853)(cid:3) charakteryzują się znacznym zróżnicowaniem. Widoczne to jest także w zróżnicowaniu formalnego umocowania konserwatorów –(cid:3)od faktycznych miejskich i powiatowych konserwatorów zabytków, przez (cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:374)(cid:381)(cid:449)(cid:349)(cid:400)(cid:364)(cid:258)(cid:3)(cid:282)(cid:381)(cid:3)(cid:400)(cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:449)(cid:3)ochrony zabytków(cid:853)(cid:3)po zupełny brak stanowiska (kompetencje pozostają (cid:449)(cid:3)rękach burmistrza lub prezydenta(cid:895)(cid:856)(cid:3) Samorządowi konserwatorzy zabytków w różny sposób mogą się także wypowiadać (cid:449)(cid:3)odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność komunalną oraz inwestycji komunalnych. W części przypadków takie działania są wyłączone(cid:3) (cid:460)(cid:3) (cid:349)(cid:272)(cid:346)(cid:3) (cid:364)(cid:381)(cid:373)(cid:393)(cid:286)(cid:410)(cid:286)(cid:374)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3) (cid:349)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:460)(cid:381)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:449)(cid:349)(cid:381)(cid:374)(cid:286)(cid:3)(cid:282)(cid:381)(cid:3)(cid:282)(cid:286)(cid:272)yzji właściwego (cid:116)(cid:60)(cid:127), w większości przypadków jednak samorządowi konserwatorzy zabytków mogą w takich sytuacjach wydawać decyzje bez żadnych ograniczeń. Dowolność jest widoczna w sposobie powoływania samorządowych konserwatorów zabytków (cid:349)(cid:3)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:449)(cid:349)(cid:258)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:349)(cid:373)(cid:3)(cid:449)(cid:455)(cid:373)(cid:258)ganiach kompetencyjnych. Zdarzają się przypadki stawiania wymagań (cid:258)(cid:374)(cid:258)(cid:367)(cid:381)(cid:336)(cid:349)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:282)(cid:381)(cid:3)(cid:437)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:449)(cid:381)(cid:449)(cid:381)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:455)(cid:393)(cid:349)(cid:400)(cid:258)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:116)(cid:60)(cid:127), a w części porozumień zawarto obowiązek (cid:437)(cid:460)(cid:336)(cid:381)(cid:282)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3) (cid:367)(cid:437)(cid:271)(cid:3) (cid:381)(cid:393)(cid:349)(cid:374)(cid:349)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3) (cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:460)(cid:3) (cid:116)(cid:60)(cid:127)(cid:3) kandydata na stanowisko samorządowego konserwatora zabytków. W części przypadków jednak wybór samorządowego konserwatora zabytków pozostaje wyłączną kompetencją burmistrza, prezydenta lub starosty.(cid:3) Działania organów pierwszej instancji (cid:3) Ważnym obszarem działania wojewódzkich konserwatorów zabytków jest wydawanie decyzji, (cid:393)ostanowień, uzgodnień, zaleceń, wytycznych itp., co wynika z realizacji przepisów m.in. niżej wymienionych aktów prawnych:(cid:3) • (cid:437)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:449)(cid:455)(cid:3)(cid:460)(cid:3)(cid:282)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:1006)(cid:1007)(cid:3)(cid:367)(cid:349)(cid:393)(cid:272)(cid:258)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1004)(cid:1007)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:3)o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. (cid:460)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1006)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:460)(cid:856)(cid:3)(cid:1012)(cid:1008)(cid:1004)(cid:853)(cid:3)z późn. zm(cid:856)(cid:1005)(cid:1005)(cid:895)(cid:853)(cid:3) • (cid:437)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:449)(cid:455)(cid:3)(cid:460)(cid:3)(cid:282)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:1006)(cid:1011)(cid:3)(cid:373)(cid:258)(cid:396)(cid:272)(cid:258)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1004)(cid:1007)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:3)(cid:381)(cid:3)(cid:393)(cid:367)(cid:258)(cid:374)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:437)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:336)(cid:381)(cid:400)(cid:393)(cid:381)(cid:282)(cid:258)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:437)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:374)(cid:374)(cid:455)(cid:373)(cid:3) (cid:894)(cid:24)(cid:460)(cid:856)(cid:104)(cid:856)(cid:3)(cid:460)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1007)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:460)(cid:856)(cid:3)(cid:1013)(cid:1011)(cid:1011), z późn. zm.(cid:895)(cid:853)(cid:3)(cid:3) (cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3) (cid:1013)(cid:3)(cid:127)(cid:258)dania z zakresu ochrony zabytków realizowane przez organ pierwszej instancji przekazywane są na mocy stosownych porozumień w(cid:3)ogromnej większości jednostkom samorządu terytorialnego. W trzech przypadkach wybrane zadania przekazane na mocy porozumień realizują: Zamek Królewski na Wawelu, Muzeum Narodowe we Wrocławiu oraz Narodowy Instytut Dziedzictwa (art. 96 ust. 3 u.o.z.).(cid:3) (cid:1005)(cid:1004)(cid:3)(cid:4)(cid:396)(cid:410)(cid:856)(cid:3)(cid:1013)(cid:1010)(cid:3)(cid:437)(cid:400)(cid:410)(cid:856)(cid:3)(cid:1008)(cid:3)(cid:437)(cid:856)(cid:381)(cid:856)(cid:460)(cid:856)(cid:3)(cid:3)(cid:3) (cid:1005)(cid:1005)(cid:3)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz.U. z 2023 r. poz. 951.(cid:3) (cid:3) (cid:1005)(cid:1005)(cid:3) (cid:3) • (cid:437)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:449)(cid:455)(cid:3)(cid:460)(cid:3)(cid:282)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:1011)(cid:3)(cid:367)(cid:349)(cid:393)(cid:272)(cid:258)(cid:3)(cid:1005)(cid:1013)(cid:1013)(cid:1008)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:3)–(cid:3)(cid:87)(cid:396)(cid:258)(cid:449)(cid:381)(cid:3)(cid:271)(cid:437)(cid:282)(cid:381)(cid:449)(cid:367)(cid:258)(cid:374)(cid:286)(cid:3)(cid:894)(cid:24)(cid:460)(cid:856)(cid:104)(cid:856)(cid:3)(cid:460)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1007)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:460)(cid:856)(cid:3)(cid:1010)(cid:1012)(cid:1006)(cid:1005)(cid:1006)(cid:895)(cid:853)(cid:3) • (cid:437)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:449)(cid:455)(cid:3)(cid:460)(cid:3)(cid:282)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:1005)(cid:1010)(cid:3)(cid:364)(cid:449)(cid:349)(cid:286)(cid:410)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1004)(cid:1008)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:3)(cid:381)(cid:3)(cid:381)(cid:272)(cid:346)(cid:396)(cid:381)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:455)(cid:396)(cid:381)(cid:282)(cid:455)(cid:3)(cid:894)(cid:24)(cid:460)(cid:856)(cid:104)(cid:856)(cid:3)(cid:460)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1007)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:460)(cid:856)(cid:3)(cid:1005)(cid:1007)(cid:1007)(cid:1010)(cid:853)(cid:3)(cid:1005)(cid:1010)(cid:1012)(cid:1012)(cid:3) (cid:349)(cid:3)(cid:1005)(cid:1012)(cid:1013)(cid:1004)(cid:895)(cid:853)(cid:3)(cid:3) • ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2023 r. (cid:3) (cid:393)(cid:381)(cid:460)(cid:856)(cid:3)(cid:1007)(cid:1008)(cid:1008)(cid:853)(cid:3)z późn. zm(cid:856)(cid:1005)(cid:1007)(cid:895)(cid:853)(cid:3) • ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2022 r. (cid:393)(cid:381)(cid:460)(cid:856)(cid:3)(cid:1006)(cid:1008)(cid:1004)(cid:1013)(cid:853)(cid:3)(cid:1005)(cid:1009)(cid:1013)(cid:1011)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:1005)(cid:1010)(cid:1012)(cid:1012)(cid:895)(cid:853)(cid:3)(cid:3) • (cid:437)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:449)(cid:455)(cid:3)(cid:460)(cid:3)(cid:282)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:1006)(cid:1012)(cid:3)września 1991 r. o lasach (Dz.U. z 2023 r. poz. 1356(cid:853)(cid:3)(cid:1005)(cid:1010)(cid:1012)(cid:1012)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:1005)(cid:1013)(cid:1007)(cid:1007)(cid:895)(cid:853)(cid:3)(cid:3) • ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (Dz.U. z 2023 r., (cid:393)(cid:381)(cid:460)(cid:856)(cid:3)(cid:1012)(cid:1012)(cid:1011)(cid:895)(cid:853)(cid:3)(cid:3) • ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. (cid:3) (cid:460)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1007)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:460)(cid:856)(cid:3)(cid:1009)(cid:1009)(cid:1010)(cid:853)(cid:3)z późn. zm.(cid:1005)(cid:1008)(cid:895)(cid:853)(cid:3)(cid:3) • (cid:437)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:449)(cid:455)(cid:3)(cid:460)(cid:3)(cid:282)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:1005)(cid:1008)(cid:3)(cid:272)(cid:460)(cid:286)(cid:396)(cid:449)(cid:272)(cid:258)(cid:3)(cid:1005)(cid:1013)(cid:1010)(cid:1004)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:3)–(cid:3)Kodeks postępowania administracyjnego(cid:3)(cid:894)(cid:24)(cid:460)(cid:856)(cid:104)(cid:856)(cid:3) (cid:460)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1007)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:460)(cid:856)(cid:3)(cid:1011)(cid:1011)(cid:1009)(cid:895)(cid:853)(cid:3)(cid:3) • (cid:437)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:449)(cid:455)(cid:3)(cid:460)(cid:3)(cid:282)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:1006)(cid:1005)(cid:3)(cid:373)(cid:258)(cid:396)(cid:272)(cid:258)(cid:3)(cid:1005)(cid:1013)(cid:1013)(cid:1005)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:3)(cid:381)(cid:3)(cid:381)(cid:271)(cid:400)(cid:460)(cid:258)(cid:396)(cid:258)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:373)(cid:381)(cid:396)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:90)(cid:460)(cid:286)(cid:272)(cid:460)(cid:455)(cid:393)(cid:381)(cid:400)(cid:393)(cid:381)(cid:367)(cid:349)(cid:410)(cid:286)(cid:361)(cid:3)(cid:87)(cid:381)(cid:367)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:286)(cid:361)(cid:3) (cid:349)(cid:3)(cid:258)(cid:282)(cid:373)(cid:349)(cid:374)(cid:349)(cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:373)(cid:381)(cid:396)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:286)(cid:361)(cid:3)(cid:894)(cid:24)(cid:460)(cid:856)(cid:104)(cid:856)(cid:3)(cid:460)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1007)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:460)(cid:856)(cid:3)(cid:1013)(cid:1010)(cid:1004)(cid:895)(cid:853)(cid:3) • ustawy z dnia 18 września 2001 r. –(cid:3)(cid:60)(cid:381)(cid:282)(cid:286)(cid:364)(cid:400)(cid:3)(cid:373)(cid:381)(cid:396)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:3)(cid:894)(cid:24)(cid:460)(cid:856)(cid:104)(cid:856)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1007)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:460)(cid:856)(cid:3)(cid:1005)(cid:1007)(cid:1004)(cid:1013)(cid:895)(cid:853)(cid:3) • ustawy z dnia 17 października 2003 r. o wykonywaniu prac podwodnych (Dz.U. 2021 r. (cid:393)(cid:381)(cid:460)(cid:856)(cid:3)(cid:1010)(cid:1005)(cid:1006)(cid:895)(cid:856)(cid:3) (cid:3) ROLA SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO W SYSTEMIE OCHRONY ZABYTKÓW W POLSCE (cid:3) (cid:127)(cid:258)(cid:3) (cid:396)(cid:286)(cid:258)(cid:367)(cid:349)(cid:460)ację zadań związanych z ochroną zabytków odpowiedzialna jest zarówno administracja rządowa (wojewódzcy konserwatorzy zabytków oraz Generalny Konserwator Zabytków), jak (cid:349)(cid:3)jednostki samorządu terytorialnego wszystkich szczebli. (cid:3) W świetle art. 7 ust. 1 pkt 9(cid:3)ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. (cid:460)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1007)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:460)(cid:856)(cid:3)(cid:1008)(cid:1004)(cid:853)(cid:3)(cid:1009)(cid:1011)(cid:1006)(cid:853)(cid:3)(cid:1005)(cid:1008)(cid:1010)(cid:1007)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:1005)(cid:1010)(cid:1012)(cid:1012)) do zadań własnych gminy należą sprawy kultury, w tym bibliotek gminnych i innych instytucji kultury oraz ochrony zabytków i opieki nad zabytkami. (cid:3) (cid:4)(cid:396)(cid:410)(cid:856)(cid:3)(cid:1008)(cid:3)(cid:437)(cid:400)(cid:410)(cid:856)(cid:3)1 pkt. 7 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. (cid:3) (cid:460)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1006)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:460)(cid:856)(cid:3)(cid:1005)(cid:1009)(cid:1006)(cid:1010)(cid:3)(cid:381)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:3)z 2023 r. poz. 572) stanowi, że powiat wykonuje zadania publiczne (cid:3) o charakterze publicznym w zakresie kultury oraz ochrony zabytków i opieki nad zabytkami. Samorząd województwa wykonuje zadania o charakterze wojewódzkim, w tym zwłaszcza(cid:3)(cid:3) na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (cid:894)(cid:24)(cid:460)(cid:856)(cid:104)(cid:856)(cid:3)(cid:460)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1006)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:460)(cid:856)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1013)(cid:1008)(cid:3)(cid:381)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:3)(cid:460)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1007)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:460)(cid:856)(cid:3)(cid:1009)(cid:1011)(cid:1006)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:1005)(cid:1010)(cid:1012)(cid:1012)) w zakresie „kultury oraz ochrony zabytków i(cid:3)opieki nad zabytkami”. (cid:3) Należy podkreślić, że art. 7 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, (cid:258)(cid:396)(cid:410)(cid:856)(cid:3)(cid:1008)(cid:3)(cid:437)(cid:400)(cid:410)(cid:856)(cid:3)(cid:1005)(cid:3)(cid:393)(cid:364)(cid:410)(cid:856)(cid:3)(cid:1011)(cid:3)(cid:437)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:449)y z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym oraz art. 14 (cid:3) ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa odnoszą się zarówno (cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3) (cid:1005)(cid:1006)(cid:3)(cid:127)(cid:373)(cid:349)(cid:258)(cid:374)(cid:455)(cid:3)(cid:410)(cid:286)(cid:364)(cid:400)(cid:410)(cid:437)(cid:3)(cid:361)ednolitego wymienionej ustawy zostały wprowadzone w Dz.U. z 2023 r. poz. 553(cid:853)(cid:3)(cid:1013)(cid:1010)(cid:1011)(cid:853)(cid:3)(cid:1005)(cid:1009)(cid:1004)(cid:1010)(cid:853)(cid:3) (cid:1005)(cid:1009)(cid:1013)(cid:1011)(cid:853)(cid:3)(cid:1005)(cid:1010)(cid:1012)(cid:1005)(cid:853)(cid:3)(cid:1005)(cid:1010)(cid:1012)(cid:1012)(cid:853)(cid:3)(cid:1005)(cid:1012)(cid:1013)(cid:1004)(cid:853)(cid:3)(cid:1005)(cid:1013)(cid:1010)(cid:1007)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1013)(cid:895)(cid:856)(cid:3) (cid:1005)(cid:1007)(cid:3)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały wprowadzone w Dz.U. z 2023 r. poz. 1113, 1463(cid:853)(cid:3)(cid:1005)(cid:1009)(cid:1004)(cid:1010)(cid:853)(cid:3) (cid:1005)(cid:1010)(cid:1012)(cid:1012)(cid:853)(cid:3)(cid:1005)(cid:1011)(cid:1010)(cid:1006)(cid:853)(cid:3)(cid:1005)(cid:1013)(cid:1004)(cid:1010)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1013)(cid:856)(cid:3) (cid:1005)(cid:1008)(cid:3)Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz.U. z 2023 r. poz. 1059.(cid:3) (cid:1005)(cid:1006)(cid:3) (cid:3) do ochrony zabytków, jak i opieki nad zabytkami, jednostki samorządu terytorialnego(cid:3)są(cid:3) (cid:271)(cid:381)(cid:449)(cid:349)(cid:286)(cid:373)(cid:3)właścicielem ok. 21% zabytków nieruchomych i zobowiązane są do opieki nad nimi (cid:894)(cid:258)(cid:396)(cid:410)(cid:856)(cid:3)(cid:1009)(cid:3)(cid:349)(cid:3)art. 71 u.o.z.). Co więcej, to gminie przysługuje prawo pierwokupu w wypadku sprzedaży nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków lub prawo użytkowania wieczystego (cid:410)(cid:258)(cid:364)(cid:349)(cid:286)(cid:361)(cid:3)nieruchomości (art. 109 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami). W związku z tym z dniem 1 stycznia 1999 r. nie tylko (cid:460)(cid:282)(cid:286)(cid:272)(cid:286)(cid:374)(cid:410)(cid:396)(cid:258)(cid:367)(cid:349)(cid:460)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:381)(cid:3) zadania związane z ochroną zabytków, lecz także (cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:364)(cid:258)(cid:460)(cid:258)(cid:374)(cid:381)(cid:3) większość zabytków (cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:396)uchomych do zasobu samorządowego.(cid:3)Tym samym jednostki samorządu terytorialnego, działając w sferze dominium, na równi z pozostałymi właścicielami, zobowiązane są do dbałości o powierzone obiekty.(cid:3) (cid:75)prócz(cid:3)zadań własnych, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 9 (cid:437)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:449)(cid:455)(cid:3)(cid:460)(cid:3)(cid:282)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:1012)(cid:3)(cid:373)(cid:258)(cid:396)(cid:272)(cid:258)(cid:3)(cid:1005)(cid:1013)(cid:1013)(cid:1004)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:3) (cid:381)(cid:3)samorządzie gminnym, art. 4 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym oraz w art. 14 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa, zgodnie z treścią (cid:437)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:449)(cid:455)(cid:3) (cid:381)(cid:3) (cid:381)(cid:272)(cid:346)(cid:396)(cid:381)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3) (cid:460)(cid:258)(cid:271)ytków i opiece nad zabytkami(cid:3) przekazano jednostkom samorządu terytorialnego znaczące kompetencje w (cid:460)(cid:258)(cid:364)(cid:396)(cid:286)(cid:400)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:396)(cid:286)(cid:258)(cid:367)(cid:349)(cid:460)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3) zadań ochronnych. Jednostki (cid:410)(cid:286), wdrażając postanowienia programów opieki nad zabytkami, uzupełniają działania państwa w(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:364)(cid:396)(cid:286)(cid:400)(cid:349)(cid:286)(cid:3) (cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:449)(cid:374)(cid:286)(cid:361)(cid:3) ochrony zabytków (art. 87): gminy dysponują (cid:364)(cid:381)(cid:373)(cid:393)(cid:286)(cid:410)(cid:286)(cid:374)(cid:272)(cid:361)(cid:258)(cid:373)(cid:349)(cid:3) dotyczącymi(cid:3) (cid:437)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:374)(cid:381)(cid:449)(cid:349)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3) (cid:393)(cid:258)(cid:396)(cid:364)(cid:437)(cid:3) (cid:364)(cid:437)(cid:367)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:853)(cid:3) (cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:282)(cid:460)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3) gminnych ewidencji zabytków oraz wprowadzania ochrony konserwatorskiej w(cid:3)(cid:373)(cid:349)(cid:286)(cid:361)(cid:400)(cid:272)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3) (cid:393)(cid:367)(cid:258)(cid:374)(cid:258)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:336)(cid:381)(cid:400)(cid:393)(cid:381)(cid:282)(cid:258)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:374)(cid:374)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:894)(cid:258)(cid:396)(cid:410)(cid:856)(cid:3)(cid:1005)(cid:1010)–(cid:1006)(cid:1004)(cid:895)(cid:856)(cid:3) Szczególną rolę odgrywają tu programy opieki tworzone na wszystkich szczeblach samorządu terytorialnego, stanowiące bardzo istotny element zarządzania dziedzictwem kulturowym na (cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:455)(cid:373)(cid:3)(cid:381)(cid:271)(cid:400)(cid:460)(cid:258)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:856)(cid:3)Następuje(cid:3)(cid:400)(cid:410)(cid:381)(cid:393)(cid:374)(cid:349)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:3)(cid:449)(cid:460)(cid:396)(cid:381)(cid:400)(cid:410)(cid:3)(cid:367)(cid:349)(cid:272)(cid:460)(cid:271)(cid:455)(cid:3)(cid:449)(cid:455)(cid:364)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:336)(cid:373)(cid:349)(cid:374)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:336)(cid:396)(cid:258)mów (cid:381)(cid:393)(cid:349)(cid:286)(cid:364)(cid:349)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:282)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:364)(cid:258)(cid:373)(cid:349), choć nadal część(cid:3)gmin nie wywiązała się z obowiązku ich przyjęcia.(cid:3) (cid:3) (cid:75)(cid:17)(cid:94)(cid:127)(cid:4)(cid:90)(cid:3)(cid:1006)(cid:856)(cid:3)STAN ZACHOWANIA ZABYTKÓW W POLSCE –(cid:3)(cid:90)(cid:75)(cid:62)(cid:4)(cid:3)(cid:47)(cid:3)(cid:127)(cid:69)(cid:4)(cid:18)(cid:127)(cid:28)(cid:69)(cid:47)(cid:28)(cid:3) FORM OCHRONY ZABYTKÓW ORAZ SYSTEMÓW INFORMACJI O ZABYTKACH(cid:3) (cid:87)(cid:75)(cid:68)(cid:69)(cid:47)(cid:60)(cid:47)(cid:3)(cid:44)(cid:47)(cid:94)(cid:100)(cid:75)(cid:90)(cid:47)(cid:47)(cid:3)(cid:3) (cid:87)(cid:381)(cid:373)(cid:374)(cid:349)(cid:364)(cid:3)(cid:346)(cid:349)(cid:400)(cid:410)(cid:381)(cid:396)(cid:349)(cid:349)(cid:3)(cid:361)(cid:286)(cid:400)(cid:410)(cid:3)objęty(cid:3)jedną z czterech ustawowych form ochrony zabytków (art. 7 u.o.z.(cid:853)(cid:3) (cid:4)(cid:374)(cid:286)(cid:364)(cid:400)(cid:3)nr 3). Zgodnie z intencją ustawodawcy pomnik historii ma stanowić najwyższą –(cid:3) prestiżową –(cid:3)formę ochrony zabytków. Zgodnie bowiem z treścią art. 15 ust. 1 u.o.z. to (cid:3) do wyłącznej kompetencji Prezydenta RP należy uznawanie –(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:400)(cid:410)(cid:381)(cid:400)(cid:381)(cid:449)(cid:374)(cid:455)(cid:373)(cid:3)rozporządzeni(cid:437)(cid:3)–(cid:3) zabytku za pomnik historii. Złożenie wniosku o uznanie za pomnik historii należy z kolei (cid:3) do wyłącznej kompetencji ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzi(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:3) narodowego, którego rekomendacja może dotyczyć wyłącznie zabytków wpisanych do rejestru bądź będących parkiem kulturowym.(cid:3) Uznanie za pomnik istorii jest w związku z tym szczególnym wyróżnieniem obiektów lub obszarów zabytkowych objętych już ustawowymi(cid:3)(cid:296)(cid:381)(cid:396)(cid:373)(cid:258)(cid:373)(cid:349)(cid:3)(cid:381)(cid:272)(cid:346)(cid:396)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:460)(cid:3)(cid:449)(cid:393)(cid:349)(cid:400)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:282)(cid:381)(cid:3)(cid:396)(cid:286)(cid:361)(cid:286)(cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:437)(cid:3) zabytków lub uznanie za park kulturowy, ze względu na ich wybitne znaczenie dla dziedzictwa (cid:364)(cid:437)(cid:367)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:856)(cid:3)(cid:3) (cid:1005)(cid:1007)(cid:3) (cid:3) Należy mieć na uwadze również(cid:3)(cid:410)(cid:381), że zabytki uznane za pomniki historii mogą być zgłaszane (cid:282)(cid:381)(cid:3)(cid:449)(cid:393)(cid:349)(cid:400)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:3)Listę Światowego Dziedzictwa Kulturalnego i Przyrodniczego UNESCO (art. 15 ust. 4 u.o.z.). W dniu 1 stycznia 2023 r. za pomniki historii uznane były 12(cid:1008)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:364)(cid:349)(cid:3)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:396)(cid:437)(cid:272)(cid:346)(cid:381)(cid:373)(cid:286)(cid:3) (cid:87)(cid:4)(cid:90)(cid:60)(cid:47)(cid:3)(cid:60)(cid:104)(cid:62)(cid:100)(cid:104)(cid:90)(cid:75)(cid:116)(cid:28)(cid:3) (cid:87)(cid:258)(cid:396)(cid:364)(cid:3)(cid:364)(cid:437)(cid:367)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:3)(cid:361)(cid:286)(cid:400)(cid:410)(cid:3)–(cid:3)zgodnie z treścią art. 7 u.o.z. –(cid:3)(cid:361)(cid:286)(cid:282)(cid:374)ą(cid:3)z czterech form ochrony zabytków. Jest przy tym jedyną formą jednoznacznie wskazującą na ochronę krajobrazu kulturowego. Utworzenie parku kulturowego należy do kompetencji rady gminy, po zasięgnięciu opinii właściwego (cid:116)(cid:60)(cid:127)(cid:856)(cid:3) Utworzenie parku kulturowego wiąże się ze spełnieniem przez jednostkę samorządu terytorialnego dodatkowych warunków: sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru parku oraz sporządzenia (w uzgodnieniu z właściwym (cid:116)(cid:60)(cid:127)(cid:895)(cid:3)(cid:393)(cid:367)(cid:258)(cid:374)(cid:437)(cid:3) (cid:381)(cid:272)(cid:346)(cid:396)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:3)(cid:393)(cid:258)(cid:396)(cid:364)(cid:437)(cid:856)(cid:3)(cid:3) Według obowiązującej ustawy, każdy utworzony park kulturowy musi mieć jasno określone(cid:855)(cid:3) nazwę, granice, sposób ochrony, a także zakazy i ograniczenia, które mogą dotyczyć np.(cid:855)(cid:3) prowadzenia robót budowlanych oraz działalności przemysłowej, rolniczej, hodowlanej, (cid:346)(cid:258)(cid:374)(cid:282)(cid:367)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:361)(cid:3) (cid:367)(cid:437)(cid:271)(cid:3) usługowej; zmiany sposobu korzystania z zabytków nieruchomych; umieszczania tablic, napisów, ogłoszeń reklamowych i innych znaków niezwiązanych (cid:460)(cid:3)ochroną parku kulturowego, z wyjątkiem znaków drogowych i znaków związanych z ochroną porządku i bezpieczeństwa publicznego; składowania lub magazynowania odpadów.(cid:3) Celem ochrony parku kulturowego jest przestrzeń historycznie ukształtowana. Ma to(cid:3)być(cid:3) przestrzeń nie tylko z krajobrazem, lecz także z(cid:3)(cid:364)(cid:396)(cid:258)(cid:361)(cid:381)(cid:271)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:286)(cid:373)(cid:3)(cid:364)(cid:437)(cid:367)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:373)(cid:3)(cid:381)(cid:3)wyróżniających się (cid:449)(cid:349)(cid:282)(cid:381)(cid:364)(cid:381)(cid:449)(cid:381)(cid:3)(cid:410)(cid:286)(cid:396)(cid:286)(cid:374)(cid:258)(cid:272)(cid:346)(cid:853)(cid:3)(cid:258)(cid:367)(cid:286)(cid:3)o węższym zakresie desygnatów, tj. wyróżniających się (cid:364)(cid:396)(cid:258)(cid:361)(cid:381)(cid:271)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:381)(cid:449)(cid:381)(cid:3) (cid:410)(cid:286)(cid:396)(cid:286)(cid:374)(cid:258)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:460)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:364)(cid:258)(cid:373)(cid:349)(cid:3)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:396)(cid:437)(cid:272)(cid:346)(cid:381)(cid:373)(cid:455)(cid:373)(cid:349)(cid:856)(cid:3) W związku z dodatkowymi, przywołanymi wyżej, obowiązkami jednostki samorządu terytorialnego od wejścia w życie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad za(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:364)(cid:258)(cid:373)(cid:349)(cid:3) ustanowiły(cid:3)około (cid:1008)(cid:1004)(cid:3)parków kulturowych. (cid:3) Szczegółowe uwarunkowania prawne(cid:3)(cid:437)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:374)(cid:258)(cid:449)(cid:349)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)parków kulturowych regulują przepisy(cid:3) (cid:258)(cid:396)(cid:410)(cid:856)(cid:3)(cid:1005)(cid:1010)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:258)(cid:396)(cid:410)(cid:856)(cid:3)(cid:1005)(cid:1011)(cid:3)wyżej wymienionej(cid:3)(cid:437)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:449)(cid:455)(cid:856)(cid:3) (cid:3) REJESTR ZABYTKÓW (cid:3) Rejestr zabytków został sporządzony(cid:3)na mocy przepisów rozporządzenia (cid:87)(cid:396)(cid:286)(cid:460)(cid:455)(cid:282)(cid:286)(cid:374)(cid:410)(cid:258)(cid:3)(cid:90)(cid:87)(cid:3)(cid:460)(cid:3)(cid:282)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:3) (cid:1010)(cid:3)(cid:373)(cid:258)(cid:396)(cid:272)(cid:258)(cid:3)(cid:1005)(cid:1013)(cid:1006)(cid:1012)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:3)(cid:381)(cid:3)(cid:381)(cid:393)(cid:349)(cid:286)(cid:272)(cid:286)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:282)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:364)(cid:258)(cid:373)(cid:349)(cid:1005)(cid:1009)(cid:856)(cid:3)(cid:116)(cid:3)ten sposób(cid:3)przyjęto, że administracja państwowa bierze na siebie obowiązek opieki nad wyodrębnionym zbiorem zabytków przez system nakazów i zakazów regulujących wszelkie działania, (cid:361)(cid:258)(cid:364)(cid:349)(cid:286)(cid:3) mogą być w tym zabytku prowadzone. Na mocy decyzji wpisującej zabytek do (cid:449)(cid:400)(cid:393)(cid:381)(cid:373)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:374)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:449)(cid:455)żej (cid:396)(cid:286)(cid:361)(cid:286)(cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:437)(cid:3)(cid:381)(cid:271)(cid:349)(cid:286)(cid:364)(cid:410)(cid:3) (cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3) (cid:1005)(cid:1009)(cid:3)Art. 4 rozporządzenia Prezydenta (cid:90)(cid:87)(cid:3)(cid:460)(cid:3)(cid:282)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:1010)(cid:3)(cid:373)(cid:258)(cid:396)(cid:272)(cid:258)(cid:3)(cid:1005)(cid:1013)(cid:1006)(cid:1012)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:3)(cid:381)(cid:3)(cid:381)(cid:393)(cid:349)(cid:286)(cid:272)(cid:286)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:282)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:364)(cid:258)(cid:373)(cid:349)(cid:856)(cid:3)(cid:3)(cid:3) (cid:3) (cid:1005)(cid:1008)(cid:3) (cid:3) uznawano za zabytkowy. Zgodnie z takim podejściem tylko obiekty wpisane do rejestru zabytków były definiowane jako (cid:460)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:364)(cid:349)(cid:1005)(cid:1010)(cid:3)(cid:856)(cid:3) Kolejne akty prawne regulujące zasady ochrony zabytków w Polsce uznawały rejestr jako podstawowe narzędzie ochrony zabytków w Polsce(cid:1005)(cid:1011), wprowadzając jedynie modyfikacje odnośnie do zasad jego prowadzenia. O wpisie do rejestru, a tym samym uznaniu obiektu za zabytek, decydowali wojewódzcy konserwatorzy zabytków(cid:853)(cid:3) (cid:449)(cid:455)(cid:282)(cid:258)jąc(cid:3) (cid:400)(cid:410)(cid:381)(cid:400)(cid:381)(cid:449)(cid:374)ą(cid:3) (cid:282)(cid:286)(cid:272)(cid:455)(cid:460)(cid:361)ę(cid:3) (cid:258)(cid:282)(cid:373)(cid:349)(cid:374)(cid:349)(cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:258)(cid:272)(cid:455)(cid:361)(cid:374)ą(cid:856)(cid:3)(cid:3) (cid:116)(cid:3)(cid:258)(cid:396)(cid:410)(cid:856)(cid:3)(cid:1007)(cid:3)(cid:437)(cid:856)o.z. zdefiniowano pojęcie „(cid:460)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)ek”, rozróżniając kategorie zabytku nieruchomego, (cid:396)(cid:437)(cid:272)(cid:346)(cid:381)(cid:373)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:258)(cid:396)(cid:272)(cid:346)(cid:286)(cid:381)(cid:367)(cid:381)(cid:336)(cid:349)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:856)(cid:3)(cid:127)(cid:336)(cid:381)(cid:282)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:460)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:393)(cid:349)(cid:400)(cid:258)(cid:373)(cid:349)(cid:3)(cid:258)(cid:396)(cid:410)(cid:856)(cid:3)(cid:1005)(cid:1004)(cid:3)(cid:437)(cid:856)(cid:381)(cid:856)(cid:460)(cid:856)(cid:3)(cid:361)(cid:286)(cid:282)(cid:455)(cid:374)(cid:455)(cid:373)(cid:3)(cid:381)(cid:396)(cid:336)(cid:258)(cid:374)(cid:286)(cid:373)(cid:3)(cid:381)(cid:272)(cid:346)(cid:396)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:3) zabytków mającym(cid:3)kompetencje do dokonywania wpisów zabytków do rejestru jest właściwy (cid:410)(cid:286)(cid:396)(cid:455)(cid:410)(cid:381)(cid:396)(cid:349)(cid:258)(cid:367)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3) wojewódzki konserwator zabytków(cid:1005)(cid:1012)(cid:856)(cid:3) (cid:116)(cid:393)(cid:349)(cid:400)(cid:437)(cid:3) zabytku do rejestru zabytków (cid:282)(cid:381)(cid:364)(cid:381)(cid:374)(cid:437)(cid:361)(cid:286)(cid:3)się(cid:3)na mocy decyzji administracyjnej, w księdze rejestru zabytków, określanej (cid:3) w zależności od (cid:364)(cid:258)(cid:410)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:396)(cid:349)(cid:349)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:364)(cid:437)(cid:1005)(cid:1013)(cid:3)(cid:3)właściwym symbolem:(cid:3) –(cid:3)księga A –(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:364)(cid:349)(cid:3)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:396)(cid:437)(cid:272)(cid:346)(cid:381)(cid:373)(cid:286)(cid:853)(cid:3)(cid:3) –(cid:3)księga B –(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:364)(cid:349)(cid:3)(cid:396)(cid:437)(cid:272)(cid:346)(cid:381)(cid:373)(cid:286)(cid:853)(cid:3)(cid:3) –(cid:3)księga C –(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:364)(cid:349)(cid:3)(cid:258)(cid:396)(cid:272)(cid:346)(cid:286)(cid:381)(cid:367)(cid:381)(cid:336)(cid:349)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:286)(cid:1006)(cid:1004)(cid:856)(cid:3)(cid:3) (cid:3) (cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3) (cid:1005)(cid:1010)(cid:3)(cid:4)(cid:396)(cid:410)(cid:856)(cid:3)(cid:1005)(cid:855)(cid:3)„Zabytkiem […] jest każdy przedmiot tak nieruchomy, jak ruchomy, (cid:272)(cid:346)(cid:258)(cid:396)(cid:258)(cid:364)(cid:410)(cid:286)(cid:396)(cid:455)(cid:400)(cid:410)(cid:455)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:455)(cid:3)(cid:282)(cid:367)(cid:258)(cid:3)(cid:393)(cid:286)(cid:449)(cid:374)(cid:286)(cid:361)(cid:3)(cid:286)(cid:393)(cid:381)(cid:364)(cid:349)(cid:853)(cid:3) posiadający wartość artystyczną, kulturalną, historyczną, archeologiczną lub paleontologiczną, stwierdzoną orzeczeniem władzy państwowej, i zasługujący(cid:3)(cid:449)(cid:400)(cid:364)(cid:437)(cid:410)(cid:286)(cid:364)(cid:3)(cid:410)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:272)(cid:346)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)”(cid:3)(cid:894)(cid:47)(cid:271)(cid:349)(cid:282)(cid:286)(cid:373)(cid:895)(cid:856)(cid:3) (cid:1005)(cid:1011)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:104)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:449)(cid:258)(cid:3)(cid:460)(cid:3)(cid:282)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:1005)(cid:1009)(cid:3)(cid:367)(cid:437)(cid:410)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:1005)(cid:1013)62 r. o ochronie dóbr kultury oraz ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.(cid:3) (cid:1005)(cid:1012)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:4)(cid:396)(cid:410)(cid:856)(cid:3)(cid:1012)(cid:3)(cid:437)(cid:856)(cid:381)(cid:856)(cid:460)(cid:856)(cid:3)(cid:3)(cid:3) (cid:1005)(cid:1013)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:4)(cid:396)(cid:410)(cid:856)(cid:3)(cid:1010)(cid:3)(cid:437)(cid:856)(cid:381)(cid:856)(cid:460)(cid:856)(cid:3)(cid:3)(cid:3) (cid:1006)(cid:1004)(cid:3)Sposób prowadzenia rejestru zabytków oraz wzory ksiąg rejestru określają przepisy rozporządzenia (cid:60)(cid:437)(cid:367)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:455)(cid:3)(cid:349)(cid:3) (cid:24)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:3)(cid:69)(cid:258)(cid:396)(cid:381)(cid:282)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:460)(cid:3)(cid:282)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem (Dz.U.(cid:3)(cid:460)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1005)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:460)(cid:856)(cid:3)(cid:1009)(cid:1010)(cid:3)(cid:895)(cid:3) (cid:1005)(cid:1009)(cid:3) (cid:3) (cid:1009)(cid:1013)(cid:1007)(cid:1010) (cid:1005)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1009) (cid:1005)(cid:1005)(cid:1011)(cid:1004) (cid:1005)(cid:1006)(cid:1009)(cid:1007)(cid:1010) (cid:1008)(cid:1008)(cid:1007)(cid:1009) (cid:1007)(cid:1010)(cid:1009)(cid:1005) (cid:1006)(cid:1005)(cid:1009)(cid:1010) (cid:1009)(cid:1008)(cid:1007)(cid:1013) (cid:1010)(cid:1013)(cid:1011)(cid:1009) (cid:1006)(cid:1006)(cid:1013)(cid:1006)(cid:1008) (cid:1011)(cid:1012)(cid:1011) (cid:1011)(cid:1012)(cid:1004)(cid:1013) (cid:1008)(cid:1013)(cid:1006)(cid:1012) (cid:104)(cid:90)(cid:17)(cid:4)(cid:69)(cid:47)(cid:94)(cid:100)(cid:122)(cid:60)(cid:4) (cid:94)(cid:4)(cid:60)(cid:90)(cid:4)(cid:62)(cid:69)(cid:28) (cid:75)(cid:17)(cid:90)(cid:75)(cid:69)(cid:69)(cid:28) (cid:87)(cid:104)(cid:17)(cid:62)(cid:47)(cid:18)(cid:127)(cid:69)(cid:28) DWORY I PAŁACE (cid:60)(cid:75)(cid:68)(cid:104)(cid:69)(cid:47)(cid:60)(cid:4)(cid:18)(cid:122)(cid:58)(cid:69)(cid:28) ZIELEŃ (cid:39)(cid:75)(cid:94)(cid:87)(cid:75)(cid:24)(cid:4)(cid:90)(cid:18)(cid:127)(cid:28) (cid:68)(cid:47)(cid:28)(cid:94)(cid:127)(cid:60)(cid:4)(cid:62)(cid:69)(cid:28) PRZEMYSŁOWE (cid:18)(cid:68)(cid:28)(cid:69)(cid:100)(cid:4)(cid:90)(cid:127)(cid:28) MAŁA ARCHITEKTURA (cid:47)(cid:69)(cid:69)(cid:28) (cid:3) (cid:90)(cid:455)(cid:272)(cid:856)(cid:3)(cid:1006)(cid:856)(cid:3)(cid:3)(cid:127)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:364)(cid:349)(cid:3)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:396)(cid:437)(cid:272)(cid:346)(cid:381)(cid:373)(cid:286)(cid:3)(cid:449)(cid:393)(cid:349)(cid:400)(cid:258)(cid:374)(cid:286)(cid:3)(cid:282)(cid:381)(cid:3)(cid:396)(cid:286)(cid:361)(cid:286)(cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:437)(cid:3)zabytków według(cid:3)(cid:364)(cid:258)(cid:410)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:396)(cid:349)(cid:349)(cid:856)(cid:3) (cid:3) (cid:1006)(cid:1007)(cid:1006)(cid:1010)(cid:1011) (cid:1008)(cid:1012)(cid:1008)(cid:1007)(cid:1007) (cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1011)(cid:1011)(cid:1010) WYPOSAŻENIE ŚWIĄTYŃ (cid:60)(cid:75)(cid:62)(cid:28)(cid:60)(cid:18)(cid:58)(cid:28) (cid:47)(cid:69)(cid:69)(cid:28) (cid:3) (cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:90)(cid:455)(cid:272)(cid:856)(cid:3)(cid:1007)(cid:856)(cid:3)(cid:127)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:364)(cid:349)(cid:3)(cid:396)(cid:437)(cid:272)(cid:346)(cid:381)(cid:373)(cid:286)(cid:3)(cid:449)(cid:393)(cid:349)(cid:400)(cid:258)(cid:374)(cid:286)(cid:3)(cid:282)(cid:381)(cid:3)(cid:396)(cid:286)(cid:361)(cid:286)(cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:437)(cid:3)zabytków.(cid:3) Znaczenie rejestru zabytków podkreśla przypisani(cid:286)(cid:3) kompetencji do skreśleń zabytków(cid:3)(cid:3) z rejestru wyłącznie ministrowi właściwemu do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, z zastrzeżeniem spełnienia ustawowych przesłanek(cid:1006)(cid:1005)(cid:856)(cid:3)(cid:3) (cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3) (cid:1006)(cid:1005)(cid:3)(cid:4)(cid:396)(cid:410)(cid:856)(cid:3)(cid:1005)(cid:1007)(cid:3)(cid:437)(cid:856)(cid:381)(cid:856)(cid:460)(cid:856)(cid:3) (cid:1005)(cid:1010)(cid:3) (cid:3) Wszelkie prace i badania prowadzone przy zabytkach wpisanych do rejestru zabytków wymagają pozwoleń, mających charakter decyzji administracyjnej, wydawanych przez właściwego (cid:116)(cid:60)(cid:127)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:282)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:449)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:258)(cid:396)(cid:410)(cid:856)(cid:3)(cid:1007)(cid:1010)(cid:3)(cid:437)(cid:856)(cid:381)(cid:856)(cid:460)(cid:856)(cid:3)(cid:3) Rejestr zabytków obejmuje(cid:1006)(cid:1006)(cid:855)(cid:3)(cid:3) –(cid:3)(cid:3)(cid:1011)(cid:1013)(cid:3)(cid:1011)(cid:1011)1 zabytków nieruchomych,(cid:3) –(cid:3)(cid:3)274 476 zabytków ruchomych, (cid:3) –(cid:3)(cid:3)7 814 zabytków archeologicznych(cid:856)(cid:3) (cid:3) EWIDENCJA ZABYTKÓW ARCHEOLOGICZNYCH –(cid:3)ARCHEOLOGICZNE ZDJĘCIE POLSKI (AZP(cid:1006)(cid:1007)(cid:895)(cid:3) Archeologiczne Zdjęcie Polski to ogólnopolski program badawczo(cid:882)(cid:286)(cid:449)(cid:349)(cid:282)(cid:286)(cid:374)(cid:272)(cid:455)(cid:361)(cid:374)(cid:455)(cid:3)(cid:381)(cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:272)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:455)(cid:3) (cid:449)(cid:3)Ośrodku Dokumentacji Zabytków i wdrożony do realizacji w 1978 r. Jego celem jest rozpoznanie, metodą badań powierzchniowych i przez kwerendę źródłową, stanowisk archeologicznych na terenie całego kraju oraz budowa archiwum informacji o stanowiskach (cid:258)(cid:396)(cid:272)(cid:346)(cid:286)(cid:381)logicznych rozpoznanych tą metodą. Na potrzeby realizacji programu podzielono (cid:381)(cid:271)(cid:400)(cid:460)(cid:258)(cid:396)(cid:3)(cid:364)(cid:396)(cid:258)(cid:361)(cid:437)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:3)(cid:410)(cid:460)(cid:449)(cid:856)(cid:3)(cid:258)(cid:396)(cid:364)(cid:437)(cid:400)(cid:460)(cid:286)(cid:3)(cid:4)(cid:127)(cid:87)(cid:3)(cid:1006)(cid:1008)(cid:3)–(cid:3)łącznie 8541 arkuszy.(cid:3) DOLNOŚLĄSKIE (cid:1005)(cid:1008)(cid:1012)(cid:1004) (cid:60)(cid:104)(cid:58)(cid:4)(cid:116)(cid:94)(cid:60)(cid:75)(cid:882)(cid:87)(cid:75)(cid:68)(cid:75)(cid:90)(cid:94)(cid:60)(cid:47)(cid:28) (cid:1005)(cid:1013)(cid:1007) (cid:62)(cid:104)(cid:17)(cid:28)(cid:62)(cid:94)(cid:60)(cid:47)(cid:28) (cid:1005)(cid:1012)(cid:1005) (cid:62)(cid:104)(cid:17)(cid:104)(cid:94)(cid:60)(cid:47)(cid:28) (cid:1009)(cid:1009)(cid:1006) ŁÓDZKIE (cid:1005)(cid:1008)(cid:1008) MAŁOPOLSKIE (cid:1008)(cid:1012)(cid:1012) (cid:68)(cid:4)(cid:127)(cid:75)(cid:116)(cid:47)(cid:28)(cid:18)(cid:60)(cid:47)(cid:28) (cid:1008)(cid:1004)(cid:1013) (cid:75)(cid:87)(cid:75)(cid:62)(cid:94)(cid:60)(cid:47)(cid:28) (cid:1005)(cid:1006)(cid:1010)(cid:1011) (cid:87)(cid:75)(cid:24)(cid:60)(cid:4)(cid:90)(cid:87)(cid:4)(cid:18)(cid:60)(cid:47)(cid:28) (cid:1008)(cid:1011)(cid:1013) (cid:87)(cid:75)(cid:24)(cid:62)(cid:4)(cid:94)(cid:60)(cid:47)(cid:28) (cid:1006)(cid:1010)(cid:1012) (cid:87)(cid:75)(cid:68)(cid:75)(cid:90)(cid:94)(cid:60)(cid:47)(cid:28) (cid:1009)(cid:1010)(cid:1006) ŚLĄSKIE (cid:1006)(cid:1008)(cid:1008) ŚWIĘTOKRZYSKIE (cid:1006)(cid:1005)(cid:1004) WARMIŃSKO-MAZURSKIE (cid:1006)(cid:1012)(cid:1009) (cid:116)(cid:47)(cid:28)(cid:62)(cid:60)(cid:75)(cid:87)(cid:75)(cid:62)(cid:94)(cid:60)(cid:47)(cid:28) (cid:1010)(cid:1012)(cid:1006) (cid:127)(cid:4)(cid:18)(cid:44)(cid:75)(cid:24)(cid:69)(cid:47)(cid:75)(cid:87)(cid:75)(cid:68)(cid:75)(cid:90)(cid:94)(cid:60)(cid:47)(cid:28) (cid:1007)(cid:1011)(cid:1004) (cid:1004) (cid:1006)(cid:1004)(cid:1004) (cid:1008)(cid:1004)(cid:1004) (cid:1010)(cid:1004)(cid:1004) (cid:1012)(cid:1004)(cid:1004) (cid:1005)(cid:1004)(cid:1004)(cid:1004) (cid:1005)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1004) (cid:1005)(cid:1008)(cid:1004)(cid:1004) (cid:1005)(cid:1010)(cid:1004)(cid:1004) (cid:3) (cid:90)(cid:455)(cid:272)(cid:856)(cid:3)(cid:1008)(cid:856)(cid:3)(cid:69)(cid:349)(cid:286)(cid:396)(cid:437)(cid:272)(cid:346)(cid:381)(cid:373)(cid:286)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:364)(cid:349)(cid:3)(cid:258)(cid:396)(cid:272)(cid:346)(cid:286)(cid:381)(cid:367)(cid:381)(cid:336)(cid:349)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:286)(cid:3)(cid:449)(cid:393)(cid:349)(cid:400)(cid:258)(cid:374)(cid:286)(cid:3)(cid:282)(cid:381)(cid:3)(cid:396)(cid:286)(cid:361)(cid:286)(cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:437)(cid:3)zabytków w poszczególnych województwach(cid:856)(cid:3) (cid:3) (cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3) (cid:1006)(cid:1006)(cid:3)(cid:24)(cid:258)(cid:374)(cid:286)(cid:3)(cid:460)(cid:3)(cid:282)(cid:374)(cid:856)(cid:3)(cid:1005)(cid:3)(cid:400)(cid:410)(cid:455)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1007)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3) (cid:1006)(cid:1007)(cid:3)(cid:4)(cid:127)(cid:87)(cid:3)–(cid:3)Archeologiczne Zdjęcie Polski; realizowana od 1978 r. ewidencja stanowisk archeologicznych obejmująca obszar całego kraju. Ewidencja stanowisk archeologicznych (AZP) jest podstawą do działań organów ochrony zabytków w sferze ochrony dziedzictwa archeologicznego. Program AZP jest unikalnym (w skali Europy) (cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:336)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:286)(cid:373)(cid:3)(cid:286)(cid:449)(cid:349)(cid:282)(cid:286)(cid:374)(cid:272)(cid:361)(cid:381)(cid:374)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:374)(cid:381)(cid:449)(cid:349)(cid:400)(cid:364)(cid:3)(cid:258)(cid:396)(cid:272)(cid:346)(cid:286)(cid:381)(cid:367)(cid:381)(cid:336)(cid:349)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:856)(cid:3) (cid:1006)(cid:1008)(cid:3)(cid:68)(cid:258)(cid:393)(cid:258)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:400)(cid:364)(cid:258)(cid:367)(cid:349)(cid:3)(cid:1005)(cid:855)(cid:1006)(cid:1009)(cid:3)(cid:1004)(cid:1004)(cid:1004)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:381)(cid:3)(cid:449)(cid:455)(cid:373)(cid:349)(cid:258)(cid:396)(cid:258)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:1011)(cid:853)(cid:1009)(cid:3)× (cid:1009)(cid:3)(cid:364)(cid:373)(cid:856)(cid:3) (cid:1005)(cid:1011)(cid:3) (cid:3) (cid:47)(cid:69)(cid:38)(cid:90)(cid:4)(cid:94)(cid:100)(cid:90)(cid:104)(cid:60)(cid:100)(cid:104)(cid:90)(cid:4)(cid:3)(cid:47)(cid:69)(cid:38)(cid:75)(cid:90)(cid:68)(cid:4)(cid:18)(cid:58)(cid:47)(cid:3)(cid:87)(cid:90)(cid:127)(cid:28)(cid:94)(cid:100)(cid:90)(cid:127)(cid:28)(cid:69)(cid:69)(cid:28)(cid:58)(cid:3)(cid:75)(cid:3)(cid:127)(cid:4)(cid:17)(cid:122)(cid:100)(cid:60)(cid:4)(cid:18)(cid:44)(cid:3)(cid:3) (cid:47)(cid:374)(cid:296)(cid:396)(cid:258)(cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:437)(cid:364)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:258)(cid:3)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:374)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:894)(cid:258)(cid:374)(cid:336)(cid:856)(cid:3)(cid:94)(cid:393)(cid:258)(cid:410)(cid:349)(cid:258)(cid:367)(cid:3)(cid:24)(cid:258)(cid:410)(cid:258)(cid:3)(cid:47)(cid:374)(cid:296)(cid:396)(cid:258)(cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:437)(cid:272)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:286)(cid:853)(cid:3)(cid:94)(cid:24)(cid:47)(cid:895)(cid:3)(cid:361)(cid:286)(cid:400)(cid:410)(cid:3)(cid:396)(cid:381)(cid:460)(cid:437)(cid:373)(cid:349)(cid:258)(cid:374)(cid:258)(cid:3) jako „komputerowy system informacji służący do wprowadzania, gromadzenia, przetwarzania (cid:381)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:282)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:449)(cid:349)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:282)(cid:258)(cid:374)ych przestrzennych, którego podstawową funkcją jest wspomaganie decyzji”. Zasób ten można definiować również jako zbiór danych zapewniający dostęp(cid:3)(cid:282)(cid:381)(cid:3)(cid:381)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:3) możliwość (cid:349)(cid:272)(cid:346)(cid:3) wyszukiwania i przetwarzania informacji. Udostępnienie w ramach (cid:349)(cid:374)(cid:296)(cid:396)(cid:258)(cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:437)(cid:364)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:455)(cid:3)informacji przestrzennej danych o położeniu i danych opisowych nieruchomych oraz archeologicznych zabytków rejestrowych, pomników historii, a także miejsc uznanych za światowe dziedzictwo dzięki przyjętym standardom INSPIRE(cid:1006)(cid:1009)(cid:3) umożliwi efektywne porównywanie(cid:3)i wspólne analizowanie danych przestrzennych gromadzonych przez podmioty podległe wszystkim resortom uwzględnionym w ramach infrastruktury informacji (cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:374)(cid:374)(cid:286)(cid:361)(cid:856)(cid:3)(cid:3) Nowe możliwości wynikające z wdrożenia jednolitego systemu gromadzenia i przekazywania (cid:282)(cid:258)nych przestrzennych mogą pomóc w efektywnym i skutecznym zarządzaniu przestrzenią przy uwzględnieniu(cid:3) wartości (cid:460)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:364)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3) oraz zwiększyć poziom ochrony zabytków(cid:853)(cid:3) realizowanej przez powołane do tego organy. Łatwy i operacyjny dostęp do danych (cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:374)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)zabytków znacznie przyspieszy proces projektowania i uzgadniania lokalizacji inwestycji, pomoże także przeciwdziałać wielu zagrożeniom zabytków, np. zminimalizuje ryzyko zniszczenia zabytków na skutek powodzi.(cid:3) W związku z tym, że dane o położeniu zabytków(cid:3)będą publikowane w Internecie, w wolnym dostępie, infrastruktura informacji przestrzennej w zasadniczy sposób zwiększy społeczną dostępność(cid:3)do zasobu dziedzictwa kulturowego, jakim są zabytki.(cid:3) Zgodnie z ustawą z (cid:282)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:1008)(cid:3)(cid:373)(cid:258)(cid:396)(cid:272)(cid:258)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1005)(cid:1004)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:3)(cid:381)(cid:3)(cid:349)(cid:374)(cid:296)(cid:396)(cid:258)(cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:437)(cid:364)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:3)(cid:349)(cid:374)(cid:296)(cid:381)(cid:396)(cid:373)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:374)(cid:374)(cid:286)(cid:361)(cid:3)(cid:894)(cid:24)(cid:460)(cid:856)(cid:104)(cid:856)(cid:3)(cid:3) (cid:460)(cid:3) (cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1005)(cid:3) (cid:396)(cid:856)(cid:3) (cid:393)(cid:381)(cid:460)(cid:856)(cid:3) (cid:1006)(cid:1005)(cid:1008)(cid:895)(cid:3) najważniejszym (cid:381)(cid:396)(cid:336)(cid:258)(cid:374)(cid:286)(cid:373)(cid:3) (cid:381)(cid:282)(cid:393)(cid:381)(cid:449)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:258)(cid:367)(cid:374)(cid:455)(cid:373)(cid:3) (cid:460)(cid:258)(cid:3) (cid:449)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:282)(cid:460)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3) (cid:282)(cid:381)(cid:3) (cid:349)(cid:374)(cid:296)(cid:396)(cid:258)(cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:437)(cid:364)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:455)(cid:3)(cid:349)(cid:374)(cid:296)(cid:381)(cid:396)(cid:373)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:374)(cid:374)(cid:286)(cid:361)(cid:3)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:381)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:364)(cid:258)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:272)(cid:346)(cid:396)(cid:381)(cid:374)(cid:349)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:449)(cid:286)(cid:373)(cid:3)(cid:361)(cid:286)(cid:400)(cid:410)(cid:3)(cid:60)(cid:437)(cid:367)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:455)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3) i Dziedzictwa Narodowego. Generalny Konserwator Zabytków w imieniu Ministra Kultury(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3) i Dziedzictwa Narodowego powierzył to zadanie dyrektorowi NID. Powierzeniu zadania towarzyszyło przekazanie środków finansowych z budżetu MKiDN(cid:853)(cid:3)niezbędnych (cid:282)(cid:381)(cid:3)(cid:400)(cid:410)(cid:449)(cid:381)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3) (cid:349)(cid:374)(cid:296)(cid:396)(cid:258)(cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:437)(cid:364)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:455)(cid:3)(cid:349)(cid:374)(cid:296)(cid:381)(cid:396)(cid:373)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:374)(cid:374)(cid:286)(cid:361)(cid:3)(cid:381)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:400)(cid:349)(cid:367)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:361)(cid:286)(cid:361)(cid:3)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:455)(cid:373)(cid:349)(cid:856)(cid:3)(cid:3) (cid:104)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:449)(cid:258)(cid:3)(cid:460)(cid:3)(cid:282)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:1008)(cid:3)(cid:373)(cid:258)(cid:396)(cid:272)(cid:258)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1005)(cid:1004)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:3)(cid:381)(cid:3)(cid:349)(cid:374)(cid:296)(cid:396)(cid:258)(cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:437)(cid:364)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:3)(cid:349)(cid:374)(cid:296)(cid:381)(cid:396)(cid:373)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:374)(cid:374)(cid:286)(cid:361)(cid:3)(cid:381)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:3)(cid:24)(cid:455)(cid:396)(cid:286)(cid:364)(cid:410)(cid:455)(cid:449)(cid:258)(cid:3) (cid:87)(cid:258)(cid:396)(cid:367)(cid:258)(cid:373)(cid:286)(cid:374)(cid:410)(cid:437)(cid:3)(cid:28)(cid:437)(cid:396)(cid:381)(cid:393)(cid:286)(cid:361)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:90)(cid:258)(cid:282)(cid:455)(cid:3)(cid:374)(cid:396)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1004)(cid:1011)(cid:876)(cid:1006)(cid:876)(cid:116)(cid:28)(cid:3)(cid:460)(cid:3)(cid:282)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)14 marca 2007 r. ustanawiająca (cid:349)(cid:374)(cid:296)(cid:396)astrukturę informacji przestrzennej we Wspólnocie Europejskiej (INSPIRE) określają obowiązkowy zakres danych, który musi być uwzględniony dla każdego rekordu w bazie (cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:853)(cid:3)(cid:381)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:3)(cid:410)(cid:396)(cid:455)(cid:271)(cid:853)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:361)(cid:258)(cid:364)(cid:349)(cid:373)(cid:3)(cid:410)(cid:286)(cid:3)dane muszą być publikowane w Internecie w formie usług (cid:400)(cid:349)(cid:286)(cid:272)(cid:349)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:856)(cid:3)(cid:47)(cid:374)(cid:296)(cid:381)(cid:396)(cid:373)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:258)(cid:3)(cid:381)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:364)(cid:258)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:396)(cid:437)(cid:272)(cid:346)(cid:381)(cid:373)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:853)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:410)(cid:455)(cid:373)(cid:3)(cid:258)(cid:396)(cid:272)(cid:346)(cid:286)(cid:381)(cid:367)(cid:381)(cid:336)(cid:349)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:853)(cid:3)(cid:449)(cid:393)(cid:349)(cid:400)(cid:258)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:282)(cid:381)(cid:3) (cid:396)(cid:286)(cid:361)(cid:286)(cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:437)(cid:853)(cid:3)zostanie opublikowana w związku z obowiązkiem nałożonym przez ustawę z (cid:282)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:3) 4 marca 2010 r. o infrastrukturze informacji przestrzennej do połowy 2014 r. Ważnym (cid:286)(cid:367)(cid:286)(cid:373)entem tworzenia, gromadzenia i udostępniania danych o zabytkach w ramach infrastruktury informacji przestrzennej jest zapewnienie wysokiego standardu jakości danych. Zadanie to jest niemożliwe do osiągnięcia bez stworzenia systemowego rozwiązania (cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3) (cid:1006)(cid:1009)(cid:3)(cid:24)(cid:455)(cid:396)(cid:286)(cid:364)(cid:410)(cid:455)(cid:449)(cid:258)(cid:3)(cid:87)(cid:258)(cid:396)(cid:367)(cid:258)(cid:373)(cid:286)(cid:374)(cid:410)(cid:437)(cid:3)(cid:28)(cid:437)(cid:396)(cid:381)(cid:393)(cid:286)(cid:361)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:286)(cid:336)o i Rady nr 2007/2/WE z dnia 14 marca 2007 r. ustanawiającej infrastrukturę informacji przestrzennej we Wspólnocie Europejskiej (INSPIRE) (Dz. Urz. UE L 108 z 25.04.2007, (cid:3) (cid:400)(cid:856)(cid:3)(cid:1005)(cid:853)(cid:3)z późn. zm.).(cid:3) (cid:1005)(cid:1012)(cid:3) (cid:3) (cid:336)(cid:449)(cid:258)(cid:396)(cid:258)(cid:374)(cid:410)(cid:437)(cid:361)ącego udział organów właściwych do prowadzenia rejestru zabytków w kontroli jakości danych gromadzonych w(cid:3)(cid:47)(cid:47)(cid:87)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:349)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:258)(cid:364)(cid:410)(cid:437)(cid:258)(cid:367)(cid:349)(cid:460)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:856)(cid:3) (cid:3) (cid:75)(cid:17)(cid:94)(cid:127)(cid:4)(cid:90)(cid:3) (cid:1007)(cid:856)(cid:3) KOMUNIKACJA, POROZUMIENIE I WSPÓŁPRACA W OBSZARZE OCHRONY ZABYTKÓW W POLSCE(cid:3) (cid:24)(cid:127)(cid:47)(cid:28)(cid:24)(cid:127)(cid:47)(cid:18)(cid:100)(cid:116)(cid:75)(cid:3)(cid:60)(cid:104)(cid:62)(cid:100)(cid:104)(cid:90)(cid:75)(cid:116)(cid:28)(cid:3)–(cid:3)POTENCJAŁ ROZWOJU SPOŁECZNEGO(cid:3) W Strategii Rozwoju Kapitału Społecznego 20(cid:1007)(cid:1004)(cid:3)(cid:449)(cid:400)(cid:364)(cid:258)(cid:460)(cid:258)(cid:374)(cid:381)(cid:853)(cid:3)że(cid:3)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:381)(cid:3)(cid:364)(cid:437)(cid:367)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:3)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:374)(cid:381)(cid:449)(cid:349)(cid:3) (cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:410)(cid:455)(cid:367)(cid:364)(cid:381)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:282)(cid:373)(cid:349)(cid:381)(cid:410)(cid:3)(cid:381)(cid:272)(cid:346)(cid:396)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:853)(cid:3)lecz także(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:400)ób, który powinien być(cid:3)(cid:449)(cid:455)(cid:364)(cid:381)(cid:396)(cid:460)(cid:455)(cid:400)(cid:410)(cid:455)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:455)(cid:3)z myślą (cid:3) (cid:381)(cid:3) (cid:381)(cid:271)(cid:286)(cid:272)(cid:374)(cid:455)(cid:373)(cid:3) (cid:349)(cid:3) przyszł(cid:455)(cid:373)(cid:3) (cid:396)(cid:381)(cid:460)(cid:449)(cid:381)(cid:361)(cid:437)(cid:856)(cid:3) (cid:75)(cid:271)(cid:286)(cid:361)(cid:373)(cid:437)(cid:361)(cid:286)(cid:3) (cid:381)(cid:374)(cid:381)(cid:3) (cid:410)(cid:258)(cid:364)(cid:3) (cid:373)(cid:258)(cid:410)(cid:286)(cid:396)(cid:349)(cid:258)(cid:367)(cid:374)(cid:286)(cid:3) (cid:282)(cid:381)(cid:271)(cid:396)(cid:258)(cid:3) (cid:364)(cid:437)(cid:367)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:455)(cid:853)(cid:3) (cid:361)(cid:258)(cid:364)(cid:3)(cid:3) wartości artystyczne (cid:381)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:3) (cid:393)(cid:381)(cid:460)(cid:374)(cid:258)(cid:449)(cid:272)(cid:460)(cid:286)(cid:853)(cid:3) utrwalające naszą pamięć narodową (cid:349)(cid:3) tworzące tożsamość.(cid:3) Świadoma partycypacja społeczna w procesie (re)interpretacji(cid:1006)(cid:1010)(cid:3)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:3)(cid:361)(cid:286)(cid:400)(cid:410)(cid:3)(cid:286)(cid:367)(cid:286)(cid:373)(cid:286)(cid:374)(cid:410)(cid:286)(cid:373)(cid:3) budowy wspólnej tożsamości, a pośrednio ‒ więzi międzyludzkich i zaufania, które ułatwia interakcję oraz współdziałanie i jest najważniejszym(cid:3)czynnikiem rozwoju kapitału społecznego.(cid:3) (cid:24)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:381)(cid:3)(cid:364)(cid:437)(cid:367)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:853)(cid:3)jako świadectwo historii Polski(cid:853)(cid:3)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:374)(cid:381)(cid:449)(cid:349)(cid:3)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:410)(cid:455)(cid:367)(cid:364)(cid:381)(cid:3)(cid:349)(cid:400)(cid:410)(cid:381)(cid:410)(cid:374)(cid:455)(cid:3)(cid:296)(cid:349)(cid:367)(cid:258)(cid:396)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:400)(cid:460)(cid:286)(cid:361)(cid:3) tożsamości narodowej, (cid:367)(cid:286)(cid:272)(cid:460)(cid:3)(cid:410)akże, odwołując się do tradycyjnej kultury lokalnej, jest nośnikiem (cid:400)(cid:349)(cid:367)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)więzi międzyludzkich i wzorców zachowań, które przetrwały(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:364)(cid:437)(cid:367)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:3)(cid:367)(cid:381)(cid:364)(cid:258)(cid:367)(cid:374)(cid:286)(cid:361)(cid:856)(cid:3) (cid:3) WIELKOŚĆ ZASOBU ZABYTKÓW UMOŻLIWIAJĄCEGO BUDOWANIE I UTRWALANIE(cid:3) WSPÓLNEJ TOŻSAMOŚCI(cid:3) (cid:3) Istotną częścią dziedzictwa kulturowego w kontekście budowania tożsamości narodowej, regionalnej i lokalnej są zabytki jako materialne nośniki wartości artystycznych oraz świadectwa historii wspólnej dla narodu i społeczności lokalnych(cid:853)(cid:3)(cid:381)(cid:271)(cid:286)(cid:272)(cid:374)(cid:286)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:258)(cid:367)(cid:374)(cid:455)(cid:373)(cid:3) otoczeniu człowieka(cid:856)(cid:3)(cid:3) Do zasobu stanowiącego podstawę budowania tożsamości narodowej można zaliczyć zabytki uznane rozporządzeniami Prezydenta RP za pomniki historii. Na dzień 1 stycznia 2023 r. na (cid:373)(cid:381)(cid:272)(cid:455)(cid:3)(cid:282)(cid:286)(cid:272)(cid:455)(cid:460)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:87)(cid:396)(cid:286)(cid:460)(cid:455)(cid:282)(cid:286)(cid:374)(cid:410)(cid:258)(cid:3)(cid:90)(cid:87)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:373)(cid:374)(cid:349)(cid:364)(cid:349)(cid:3)(cid:346)(cid:349)(cid:400)(cid:410)(cid:381)(cid:396)(cid:349)(cid:349)(cid:3)były uznan(cid:286)(cid:3)123 miejsca i obiekty. Z każdym rokiem liczba najcenniejszych obiektów sukcesywnie się powiększa.(cid:3) Drugą kategorią obiektów, ważn(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)w kontekście budowania tożsamości narodowej, są obiekty uznane za światowe dziedzictwo. Na dzień 1 stycznia 2023 r. w Polsce znajdowało się (cid:1005)(cid:1011)(cid:3)(cid:410)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:410)(cid:455)(cid:393)(cid:437)(cid:3)obiektów: (cid:1005)(cid:1009)(cid:3)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:3)(cid:364)(cid:437)(cid:367)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:381)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:3)(cid:282)(cid:449)(cid:258)(cid:3)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:3)(cid:381)(cid:3)(cid:272)(cid:346)(cid:258)(cid:396)(cid:258)(cid:364)(cid:410)(cid:286)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:3) (cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:455)(cid:396)(cid:381)(cid:282)(cid:374)(cid:349)(cid:272)(cid:460)(cid:455)(cid:373)(cid:856)(cid:3) (cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3) (cid:1006)(cid:1010)(cid:3) (cid:90)(cid:286)(cid:349)(cid:374)(cid:410)(cid:286)(cid:396)(cid:393)(cid:396)(cid:286)(cid:410)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:258)(cid:3) (cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:3) (cid:364)(cid:437)(cid:367)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3) (cid:410)(cid:381)(cid:3) (cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:272)(cid:286)(cid:400)(cid:3) –(cid:3) stanowiący(cid:3) wypadkową procesów społecznych, (cid:286)(cid:364)(cid:381)(cid:374)(cid:381)(cid:373)(cid:349)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:853)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:367)(cid:349)(cid:410)(cid:455)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:853)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:374)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:364)(cid:437)(cid:367)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)–(cid:3)wynikający z ciągłej, społecznej waloryzacji (cid:3) i przekształcania zasobów dziedzictwa kulturowego oraz określania jego współczesnego, akceptowalnego społecznie znaczenia i wykorzystywania (definicja opracowana na podstawie materiału prof. J. Purchli, (cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:455)(cid:336)(cid:381)(cid:410)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:410)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:271)(cid:455)(cid:3)(cid:94)(cid:90)(cid:60)(cid:94)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1005)(cid:1004)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:895)(cid:856)(cid:3) (cid:1005)(cid:1013)(cid:3) (cid:3) Poza kategoriami zabytków o znaczeniu narodowym Polska ma także zasób obiektów zabytkowych o znaczeniu regionalnym i lokalnym, na który składają się zabytki wpisane do rejestru zabytków oraz zabytki objęte ewidencjami. Do rejestru zabytków, według stanu na (cid:3) (cid:1005)(cid:3)(cid:400)(cid:410)(cid:455)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1007)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:853)(cid:3)wpisanych było 79 771 zabytków nieruchomych. Zabytki nieruchome mogą być zabytkami archeologicznymi, o ile stanowią powierzchniową, podziemną lub podwodną pozostałość egzystencji i działalności człowieka, złożoną z nawarstwień kulturowych (cid:3) i znajdujących się w nich wytworów(cid:3)bądź ich śladów. W dniu 1 stycznia 2023 r. do rejestru zabytków było wpisanych(cid:3)7814 zabytków archeologicznych.(cid:3) Zasób ten może stanowić ważny element budowania tożsamości społeczności lokalnych, ponieważ duża część obywateli dostrzega korzyści płynące z lokalnego dziedzictwa kulturowego. Stosunkowo duży odsetek osób słabo uświadamiających sobie(cid:3) wartość(cid:3) (cid:367)(cid:381)(cid:364)(cid:258)(cid:367)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)zabytków wskazuje na potrzebę jak najszybszego podjęcia działań promujących lokalne dziedzictwo kulturowe i upowszechniających wiedzę na jego temat. Wydaje się, (cid:3) że najlepszym medium do realizacji tego zadania jest Internet. (cid:4)ż 40% Polaków deklaruje, (cid:3) że właśnie z Internetu czerpie wiedzę o dziedzictwie lokalnym, a odsetek ten z pewnością będzie sukcesywnie rósł w miarę zwiększa(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)się dostępu i szerokopasmowego dostępu (cid:282)(cid:381)(cid:3)(cid:410)(cid:286)(cid:361)(cid:3) (cid:400)(cid:349)(cid:286)(cid:272)(cid:349), na co wskazują dane GUS(cid:1006)(cid:1011). Jest to również (cid:361)(cid:286)(cid:282)(cid:286)(cid:374)(cid:3)z celów Europejskiej Agendy Cyfrowej. (cid:47)(cid:374)(cid:410)(cid:286)(cid:396)(cid:374)(cid:286)(cid:410)(cid:3)(cid:282)(cid:258)(cid:361)(cid:286)(cid:3)możliwość(cid:3)interakcji odbiorcy i nadawcy komunikatu, a także, dzięki stale rozwijającej się technologii, możliwość dostosowania treści komunikatu do potrzeb odbiorcy (cid:449)(cid:3)zależności od jego lokalizacji.(cid:3) (cid:3) UŁATWIENIE DOSTĘPU DO DZIEDZICTWA KULTUROWEGO I PARTYCYPACJA SPOŁECZNA(cid:3) (cid:3)(cid:3) Warunkiem wykorzystania potencjału społeczno(cid:882)(cid:286)(cid:364)(cid:381)(cid:374)(cid:381)(cid:373)(cid:349)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:3)(cid:364)(cid:437)(cid:367)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:282)(cid:381)(cid:3) budowania kapitału społecznego Polaków jest rozpowszechnienie wiedzy na jego temat, zwiększenie(cid:3) świadomości dotyczącej wartości lokalnego dziedzictwa oraz zwiększenie partycypacji społecznej w procesie interpretacji i zachowania zabytków we właściwym stanie.(cid:3) Zaangażowanie w proces aktywnego i świadomego poznawania zabytków (cid:349)(cid:3)(cid:460)(cid:3)(cid:374)(cid:349)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:364)(cid:381)(cid:396)(cid:460)(cid:455)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:853)(cid:3) (cid:361)(cid:258)(cid:364)(cid:381)(cid:3)(cid:460)(cid:3)(cid:349)(cid:400)(cid:410)(cid:381)(cid:410)(cid:374)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:286)(cid:367)(cid:286)(cid:373)(cid:286)(cid:374)(cid:410)(cid:437)(cid:3)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:3)(cid:364)(cid:437)(cid:367)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:853)(cid:3)(cid:361)(cid:286)(cid:400)(cid:410)(cid:3)(cid:449)(cid:258)(cid:396)(cid:437)(cid:374)(cid:364)(cid:349)(cid:286)(cid:373)(cid:3)(cid:364)(cid:381)(cid:396)(cid:460)(cid:455)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)z wartości materialnych i niematerialnych zawartych w tym zasobie. Z tego względu za szczególnie istotne należy uznać podjęcie działań, których celem będzie jednoczesne zwiększanie dostępu do zasobu dziedzictwa i ułatwienie jego odbioru społecznego.(cid:3) Efektem aktywniejszego udziału obywateli w procesie poznawania dziedzictwa i jego ochrony będzie odtworzenie relacji między społecznościami lokalnymi a dziedzictwem, rozpoznanie (cid:449)(cid:3)(cid:460)(cid:258)bytkach ważnego świadectwa naszej historii i źródła tożsamości oraz wzmocnienie społecznej woli zachowania zabytków we właściwym stanie i w poszanowaniu autentyzmu, jako wartości(cid:3)wyjątkowej(cid:856)(cid:3) (cid:3) (cid:3) (cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3) (cid:1006)(cid:1011)(cid:3)Społeczeństwo informacyjne w Polsce w 2022 r. ‒ (cid:258)(cid:374)(cid:258)(cid:367)(cid:349)(cid:460)(cid:455)(cid:3)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:410)(cid:455)(cid:400)(cid:410)(cid:455)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:286)(cid:3)(cid:39)(cid:104)(cid:94)(cid:856)(cid:3) (cid:1006)(cid:1004)(cid:3) (cid:3) (cid:1008)(cid:856) (cid:90)(cid:28)(cid:62)(cid:4)(cid:18)(cid:58)(cid:4)(cid:3)(cid:127)(cid:3)(cid:24)(cid:75)(cid:60)(cid:104)(cid:68)(cid:28)(cid:69)(cid:100)(cid:4)(cid:68)(cid:47)(cid:3)(cid:94)(cid:100)(cid:90)(cid:4)(cid:100)(cid:28)(cid:39)(cid:47)(cid:18)(cid:127)(cid:69)(cid:122)(cid:68)(cid:47)(cid:3) (cid:3) (cid:3) (cid:94)(cid:100)(cid:90)(cid:4)(cid:100)(cid:28)(cid:39)(cid:47)(cid:4)(cid:3)(cid:69)(cid:4)(cid:3)(cid:90)(cid:127)(cid:28)(cid:18)(cid:127)(cid:3)(cid:75)(cid:24)(cid:87)(cid:75)(cid:116)IEDZIALNEGO ROZWOJU DO ROKU 2020 (Z PERSPEKTYWĄ (cid:3) (cid:24)(cid:75)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1007)(cid:1004)(cid:895)(cid:3) (cid:3) (cid:39)łównym (cid:272)(cid:286)(cid:367)(cid:286)(cid:373)(cid:3)(cid:94)(cid:410)(cid:396)(cid:258)(cid:410)(cid:286)(cid:336)(cid:349)(cid:349)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:3)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:272)(cid:460)(cid:3)(cid:75)(cid:282)(cid:393)(cid:381)(cid:449)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:258)(cid:367)(cid:374)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:90)(cid:381)(cid:460)(cid:449)(cid:381)(cid:361)(cid:437)(cid:3)(cid:894)(cid:282)(cid:258)(cid:367)(cid:286)(cid:361)(cid:855)(cid:3)(cid:94)(cid:75)(cid:90)(cid:895)(cid:3)(cid:361)(cid:286)(cid:400)(cid:410)(cid:3)(cid:410)(cid:449)(cid:381)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3) warunków wzrostu dochodów mieszkańców Rzeczypospolitej Polskiej przy jednoczesnym wzroście spójności w wymiarze społecznym, ekonomicznym, środowiskowym (cid:3) (cid:349)(cid:3)(cid:410)(cid:286)(cid:396)(cid:455)(cid:410)(cid:381)(cid:396)(cid:349)(cid:258)(cid:367)(cid:374)(cid:455)(cid:373)(cid:856)(cid:3)(cid:58)(cid:286)(cid:282)(cid:374)(cid:455)(cid:373)(cid:3)(cid:460)(cid:3)najważniejszych(cid:3)czynników wpływających na realizację tego celu jest (cid:460)(cid:258)(cid:393)(cid:286)(cid:449)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:400)(cid:364)(cid:437)(cid:410)(cid:286)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:286)(cid:361)(cid:3)działalności(cid:3)państwa i(cid:3)instytucji służących wzrostowi oraz włączeniu społecznemu i gospodarczemu, m.in. dzięki cyfrowemu rozwojowi kraju. (cid:87)(cid:381)(cid:282)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:449)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:3) założenia transformacji cyfrowej państwa zostały wyrażone w ramach celu szczegółowego III (cid:94)(cid:75)(cid:90)(cid:3) ‒(cid:3) Skuteczne państwo i instytucje służące wzrostowi oraz włączeniu społecznemu (cid:3) (cid:349)(cid:3)(cid:336)(cid:381)(cid:400)(cid:393)(cid:381)(cid:282)(cid:258)(cid:396)(cid:272)(cid:460)(cid:286)(cid:373)(cid:437)(cid:853)(cid:3)w zakresie obszaru „(cid:286)(cid:882)państwo” (kierunek interwencji: Budowa i rozwój (cid:3) (cid:286)(cid:882)(cid:258)(cid:282)(cid:373)(cid:349)(cid:374)(cid:349)(cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)–(cid:3)orientacja administracji państwa na usługi cyfrowe, jak również w jednym (cid:3) z obszarów wspomagających proces rozwoju kraju –(cid:3)„(cid:18)(cid:455)(cid:296)(cid:396)(cid:455)(cid:460)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:258)”.(cid:3) (cid:3) (cid:60)(cid:90)(cid:4)(cid:58)(cid:75)(cid:116)(cid:4)(cid:3)(cid:94)(cid:100)(cid:90)(cid:4)(cid:100)(cid:28)(cid:39)(cid:47)(cid:4)(cid:3)(cid:90)(cid:75)(cid:127)(cid:116)(cid:75)(cid:58)(cid:104)(cid:3)(cid:90)(cid:28)(cid:39)(cid:47)(cid:75)(cid:69)(cid:4)(cid:62)(cid:69)(cid:28)(cid:39)(cid:75)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1007)(cid:1004)(cid:3)(cid:894)(cid:60)(cid:94)(cid:90)(cid:90)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1007)(cid:1004)(cid:895)(cid:3) (cid:3)

(cid:1006)(cid:1005)(cid:3)

(cid:3) STRATEGIA ROZWOJU KAPITAŁU SPOŁECZNEGO 2030(cid:3) (cid:3) (cid:18)(cid:286)(cid:367)(cid:286)(cid:373)(cid:3) główny(cid:373)(cid:3) Strategii Rozwoju Kapitału Społecznego 2030 (cid:361)(cid:286)(cid:400)(cid:410)(cid:3) wzrost jakości życia społecznego i(cid:3)kulturalnego Polaków, który odnosi się do zagadnień jednego z obszarów wpływających na osiągnięcie celów SOR: (cid:60)(cid:258)pitał ludzki i społeczny. Jest on powiązany również (cid:460)(cid:3)(cid:396)(cid:286)(cid:258)(cid:367)(cid:349)zacją działań wskazanych w poszczególnych obszarach dla wszystkich trzech celów szczegółowych Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju.(cid:3) Cel główny SRKS2030 doprecyzowują trzy cele szczegółowe:(cid:3) • (cid:272)(cid:286)(cid:367)(cid:3)szczegółowy 1: (cid:460)większenie zaangażowania obywateli w życie publiczne;(cid:3) • (cid:272)(cid:286)(cid:367)(cid:3) szczegółowy 2: (cid:449)(cid:460)(cid:373)(cid:258)(cid:272)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3) roli kultury w budowaniu tożsamości i postaw (cid:381)(cid:271)(cid:455)(cid:449)(cid:258)(cid:410)(cid:286)(cid:367)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:272)(cid:346)(cid:854)(cid:3) • (cid:272)(cid:286)(cid:367)(cid:3)szczegółowy 3: (cid:460)większenie wykorzystania potencjału kulturowego i(cid:3)(cid:364)(cid:396)(cid:286)(cid:258)(cid:410)(cid:455)(cid:449)(cid:374)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3) (cid:282)(cid:367)(cid:258)(cid:3)(cid:396)(cid:381)(cid:460)(cid:449)(cid:381)(cid:361)(cid:437)(cid:856)(cid:3) (cid:127)(cid:258)(cid:364)(cid:396)(cid:286)(cid:400)(cid:3)(cid:381)(cid:282)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:400)(cid:349)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:855)(cid:3)(cid:60)(cid:396)(cid:258)(cid:361)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:336)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:282)(cid:286)(cid:3)(cid:449)(cid:400)(cid:460)(cid:455)(cid:400)(cid:410)(cid:364)(cid:349)(cid:373)(cid:3)(cid:396)(cid:286)(cid:258)(cid:367)(cid:349)(cid:460)(cid:437)(cid:361)(cid:286)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:364)(cid:349)(cid:286)(cid:396)(cid:437)(cid:374)(cid:364)(cid:437)(cid:3)(cid:1008)(cid:856)(cid:1005)(cid:856)(cid:1006)(cid:856)(cid:3) (cid:75)(cid:272)(cid:346)(cid:396)(cid:381)(cid:374)(cid:258)(cid:3) (cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:3) (cid:364)(cid:437)(cid:367)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3) (cid:349)(cid:3) (cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:455)(cid:396)(cid:381)(cid:282)(cid:374)(cid:349)(cid:272)(cid:460)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3) (cid:381)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:3) (cid:364)(cid:396)(cid:258)(cid:361)(cid:381)(cid:271)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:437)(cid:853)(cid:3) (cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:373)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:361)(cid:3) (cid:361)(cid:286)(cid:282)(cid:374)(cid:258)(cid:364)(cid:3) (cid:449)(cid:3)(cid:282)(cid:381)(cid:364)(cid:437)(cid:373)(cid:286)(cid:374)(cid:272)(cid:349)(cid:286)(cid:3) (cid:460)(cid:258)(cid:373)(cid:349)(cid:286)(cid:400)(cid:460)(cid:272)(cid:460)(cid:381)(cid:374)(cid:381)(cid:3) projekty i działania odwołujące się również do trzech pozostałych kierunków działania SRKS.(cid:3) (cid:3) (cid:94)(cid:100)(cid:90)(cid:4)(cid:100)(cid:28)(cid:39)(cid:47)(cid:4)(cid:3)(cid:90)(cid:75)(cid:127)(cid:116)(cid:75)(cid:58)(cid:104)(cid:3)KAPITAŁU LUDZKIEGO 2030(cid:3) (cid:3) Celem głównym Strategii Rozwoju Kapitału Ludzkiego jest wzrost kapitału ludzkiego i spójności społecznej w Polsce. Odpowiada to celowi szczegółowemu II SOR: Rozwój społecznie wrażliwy i terytorialnie zrównoważony, przede wszystkim (cid:449)(cid:3)obszarze „Spójność społeczna”(cid:856)(cid:3) (cid:18)(cid:286)(cid:367)(cid:3) nawiązuje także do zagadnień wymienionych w ramach obszaru horyzontalnego SOR „Kapitał ludzki i społeczny”.(cid:3) SRKL2030 wskazuje, że niezbędnym elementem realizacji strategii będzie wdrożenie (cid:374)(cid:258)(cid:361)(cid:374)(cid:381)(cid:449)(cid:400)(cid:460)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:410)(cid:286)(cid:272)(cid:346)(cid:374)(cid:381)(cid:367)(cid:381)(cid:336)(cid:349)(cid:349)(cid:3)(cid:349)(cid:374)(cid:296)(cid:381)(cid:396)(cid:373)acyjnych umożliwiających udostępnianie usług społecznych drogą elektroniczną, jak również cyfryzacja procesów połączona z podnoszeniem kompetencji cyfrowych społeczeństwa. Przyczyni się to do ułatwienia dostępu obywateli do wielu świadczeń z zakresu polityki socjalnej, rodzinnej i zdrowotnej. Jednocześnie podkreślono, że możliwość szerszego zastosowania nowoczesnych rozwiązań jest uwarunkowana poziomem świadomości istnienia usług cyfrowych oraz korzyści płynących z ich wykorzystania.(cid:3) (cid:127)(cid:258)(cid:364)(cid:396)(cid:286)(cid:400)(cid:3)(cid:381)(cid:282)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:400)(cid:349)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:855)(cid:3)(cid:60)(cid:396)(cid:258)(cid:361)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:336)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:3)(cid:396)(cid:286)(cid:258)(cid:367)(cid:349)(cid:460)(cid:437)(cid:361)(cid:286)(cid:3)cel szczegółowy SRKL dotyczący podniesienia (cid:393)(cid:381)(cid:460)(cid:349)(cid:381)(cid:373)(cid:437)(cid:3)(cid:364)(cid:381)(cid:373)(cid:393)(cid:286)(cid:410)(cid:286)(cid:374)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:381)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:3)(cid:364)(cid:449)(cid:258)(cid:367)(cid:349)(cid:296)(cid:349)(cid:364)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:381)(cid:271)(cid:455)(cid:449)(cid:258)(cid:410)(cid:286)(cid:367)(cid:349)(cid:853)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:410)(cid:455)(cid:373)(cid:3)(cid:272)(cid:455)(cid:296)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:1006)(cid:1013)(cid:856)(cid:3) (cid:3) STRATEGIA ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU WSI, ROLNICTWA I RYBACTWA 2030 (SZRWRIR (cid:1006)(cid:1004)(cid:1007)(cid:1004)(cid:895)(cid:3) (cid:3) (cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3) (cid:1006)(cid:1012)(cid:3)(cid:346)(cid:410)(cid:410)(cid:393)(cid:400)(cid:855)(cid:876)(cid:876)(cid:449)(cid:449)(cid:449)(cid:856)(cid:336)(cid:381)(cid:448)(cid:856)(cid:393)(cid:367)(cid:876)(cid:449)(cid:286)(cid:271)(cid:876)(cid:349)(cid:258)(cid:876)(cid:364)(cid:396)(cid:258)(cid:361)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:882)(cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:258)(cid:410)(cid:286)(cid:336)(cid:349)(cid:258)(cid:882)(cid:396)(cid:381)(cid:460)(cid:449)(cid:381)(cid:361)(cid:437)(cid:882)(cid:396)(cid:286)(cid:336)(cid:349)(cid:381)(cid:374)(cid:258)(cid:367)(cid:374)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:882)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1007)(cid:1004)(cid:882)(cid:364)(cid:400)(cid:396)(cid:396)(cid:3) (cid:1006)(cid:1013)(cid:3)(cid:346)(cid:410)(cid:410)(cid:393)(cid:400)(cid:855)(cid:876)(cid:876)(cid:449)(cid:449)(cid:449)(cid:856)(cid:336)(cid:381)(cid:448)(cid:856)(cid:393)(cid:367)(cid:876)(cid:449)(cid:286)(cid:271)(cid:876)(cid:349)(cid:258)(cid:876)(cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:258)(cid:410)(cid:286)(cid:336)(cid:349)(cid:258)(cid:882)(cid:396)(cid:381)(cid:460)(cid:449)(cid:381)(cid:361)(cid:437)(cid:882)(cid:364)(cid:258)(cid:393)(cid:349)(cid:410)(cid:258)(cid:367)(cid:437)(cid:882)(cid:367)(cid:437)(cid:282)(cid:460)(cid:364)(cid:349)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:882)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1007)(cid:1004)(cid:882)(cid:400)(cid:396)(cid:364)(cid:367)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1007)(cid:1004)(cid:3)(cid:3)(cid:3) (cid:3) (cid:1006)(cid:1006)(cid:3) (cid:3) Celem głównym Strategii Zrównoważonego (cid:90)(cid:381)(cid:460)(cid:449)(cid:381)(cid:361)(cid:437)(cid:3) (cid:116)(cid:400)(cid:349)(cid:853)(cid:3) (cid:90)(cid:381)(cid:367)(cid:374)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:3) (cid:349)(cid:3) (cid:90)(cid:455)(cid:271)(cid:258)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:3) (cid:1006)(cid:1004)(cid:1007)(cid:1004)(cid:3) (cid:361)(cid:286)(cid:400)(cid:410)(cid:3)(cid:396)(cid:381)(cid:460)(cid:449)ó(cid:361)(cid:3)(cid:336)(cid:381)(cid:400)(cid:393)(cid:381)(cid:282)(cid:258)(cid:396)(cid:272)(cid:460)(cid:455)(cid:3)(cid:449)(cid:400)(cid:349)(cid:3)(cid:437)(cid:373)(cid:381)ż(cid:367)(cid:349)(cid:449)(cid:349)(cid:258)(cid:361)ą(cid:272)(cid:455)(cid:3)(cid:410)(cid:396)(cid:449)(cid:258)ł(cid:455)(cid:3)(cid:449)(cid:460)(cid:396)(cid:381)(cid:400)(cid:410)(cid:3)(cid:282)(cid:381)(cid:272)(cid:346)(cid:381)(cid:282)ó(cid:449)(cid:3)(cid:361)(cid:286)(cid:361)(cid:3)(cid:373)(cid:349)(cid:286)(cid:400)(cid:460)(cid:364)(cid:258)ń(cid:272)ó(cid:449)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:455)(cid:3) (cid:373)(cid:349)(cid:374)(cid:349)(cid:373)(cid:258)(cid:367)(cid:349)(cid:460)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:396)(cid:381)(cid:460)(cid:449)(cid:258)(cid:396)(cid:400)(cid:410)(cid:449)(cid:349)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:286)(cid:364)(cid:381)(cid:374)(cid:381)(cid:373)(cid:349)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:853)(cid:3)(cid:400)(cid:393)(cid:381)ł(cid:286)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:410)(cid:286)(cid:396)(cid:455)(cid:410)(cid:381)(cid:396)(cid:349)(cid:258)(cid:367)(cid:374)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:381)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:449)(cid:349)(cid:286)(cid:3) (cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:374)(cid:437)(cid:3)ś(cid:396)(cid:381)(cid:282)(cid:381)(cid:449)(cid:349)(cid:400)(cid:364)(cid:258)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:258)(cid:367)(cid:374)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:856)(cid:3)(cid:3) (cid:94)(cid:127)(cid:90)(cid:116)(cid:90)(cid:349)(cid:90)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1007)(cid:1004)(cid:3)będzie realizowała założenia Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju do roku 2020 (z perspektywą do 2030 r.) przez działania w ramach:(cid:3)(cid:3) • celu szczegółowego I(cid:855)(cid:3)Zwiększenie opłacalności produkcji rolnej i rybackiej;(cid:3) • celu szczegółowego II(cid:855)(cid:3)Poprawa jakości życia, infrastruktury i stanu środowiska;(cid:3) • celu szczegółowego III(cid:855)(cid:3) Rozwój przedsiębiorczości, pozarolniczych miejsc (cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:272)(cid:455)(cid:3) (cid:349)(cid:3) aktywnego społeczeństwa.(cid:3) (cid:116)(cid:3)(cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:258)(cid:410)(cid:286)(cid:336)(cid:349)(cid:349)(cid:3)(cid:460)(cid:349)(cid:282)(cid:286)(cid:374)(cid:410)(cid:455)(cid:296)(cid:349)(cid:364)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:381)(cid:3)(cid:410)(cid:396)(cid:460)(cid:455)(cid:3)(cid:381)(cid:271)(cid:400)(cid:460)(cid:258)(cid:396)(cid:455)(cid:3)wpływające na realizację celów strategii: (1) Sprawne zarządzanie rozwojem, (2) Stabilne finansowanie rozwoju, (3) Trwała zdolność kreacji i uczenia się.(cid:3) Wykorzystanie potencjału rozwojowego w sektorze rolno(cid:882)spożywczym zależy od umiejętności zastosowania najnowszych technologii, cyfryzacji i innowacji oraz potencjału (cid:410)(cid:449)(cid:381)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3) (cid:349)(cid:374)(cid:374)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:855)(cid:3) (cid:116)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:364)(cid:396)(cid:286)(cid:400)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:272)(cid:286)(cid:367)(cid:437)(cid:3)szczegółowego (cid:47)(cid:47)(cid:856)(cid:3)(cid:87)(cid:381)(cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:449)(cid:258)(cid:3)jakości życia, infrastruktury i stanu środowiska –(cid:3)(cid:393)(cid:367)(cid:258)(cid:374)(cid:437)(cid:361)(cid:286)(cid:3) się w ramach strategii:(cid:3) • dalszy rozwój e(cid:882)usług publicznych (wdrażanych zarówno przez administrację samorządową, jak i rządową) uwzględniający zachodzące przemiany społeczne, gospodarcze oraz technologiczne, zapewnienie zarówno szerszej oferty usług, jak również dostępu do nich(cid:853)(cid:3) • wprowadzenie powszechnego ogólnokrajowego systemu monitoringu usług publicznych, zbierającego dane z poz(cid:349)(cid:381)(cid:373)(cid:437)(cid:3)(cid:336)(cid:373)(cid:349)(cid:374)(cid:455)(cid:853)(cid:3)(cid:3) • upowszechnianie dostępu do internetu, w tym m.in. również przez rozwój nowoczesnej i (cid:286)(cid:296)(cid:286)(cid:364)(cid:410)(cid:455)(cid:449)(cid:374)(cid:286)(cid:361)(cid:3)(cid:286)(cid:882)administracji; przeciwdziałanie wykluczeniu cyfrowemu na wsi, rozwój e(cid:882)usług (cid:296)(cid:349)(cid:374)(cid:258)(cid:374)(cid:400)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:853)(cid:3) • zapewnienie powszechnego dostępu do aktualnej informacj(cid:349)(cid:3) (cid:381)(cid:3) (cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3) (cid:349)(cid:3) (cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:460)(cid:374)(cid:258)(cid:272)(cid:460)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:437)(cid:3) terenów(cid:1007)(cid:1004)(cid:856)(cid:3) (cid:3) (cid:3) POLITYKA EKOLOGICZNA PAŃSTWA 2030 (PEP2030)(cid:3) (cid:3) Celem głównym Polityki Ekologicznej Państwa 2030 jest rozwój potencjału środowiska (cid:3) na rzecz obywateli i przedsiębiorców, który odpowiada wprost celowi z obszaru „Środowisko” (cid:449)(cid:3)(cid:94)(cid:75)(cid:90)(cid:856)(cid:3) (cid:87)(cid:28)(cid:87)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1007)(cid:1004)(cid:3) (cid:282)(cid:381)(cid:393)(cid:396)(cid:286)(cid:272)(cid:455)(cid:460)(cid:381)(cid:449)(cid:437)(cid:361)(cid:286)(cid:3) (cid:460)(cid:258)(cid:393)(cid:349)(cid:400)(cid:455)(cid:3) (cid:94)(cid:75)(cid:90)(cid:3) (cid:349)(cid:3)przedstawia praktyczne rozwiązania dla poszczególnych kierunków interwencji.(cid:3) Ujęto je w trzech celach środowiskowych, dodatkowo wspieranych przez dwa cele (cid:346)(cid:381)(cid:396)(cid:455)(cid:460)(cid:381)(cid:374)(cid:410)(cid:258)(cid:367)(cid:374)(cid:286)(cid:855)(cid:3) • (cid:272)(cid:286)(cid:367)(cid:3)szczegółowy I: Środowisko i zdrowie. Poprawa jakości środowiska(cid:3)(cid:3)(cid:349)(cid:3)bezpieczeństwa(cid:3) (cid:286)(cid:364)(cid:381)(cid:367)(cid:381)(cid:336)(cid:349)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:854)(cid:3) • (cid:272)(cid:286)(cid:367)(cid:3) szczegółowy II: Środowisko i gospodarka. Zrównoważone gospodarowanie zasobami środowiska;(cid:3) (cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3) (cid:1007)(cid:1004)(cid:3)(cid:346)(cid:410)(cid:410)(cid:393)(cid:400)(cid:855)(cid:876)(cid:876)(cid:449)(cid:449)(cid:449)(cid:856)(cid:336)(cid:381)(cid:448)(cid:856)(cid:393)(cid:367)(cid:876)(cid:449)(cid:286)(cid:271)(cid:876)(cid:349)(cid:258)(cid:876)(cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:258)(cid:410)(cid:286)(cid:336)(cid:349)(cid:258)(cid:882)(cid:460)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:374)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:460)(cid:381)(cid:374)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:882)(cid:396)(cid:381)(cid:460)(cid:449)(cid:381)(cid:361)(cid:437)(cid:882)(cid:449)(cid:400)(cid:349)(cid:882)(cid:396)(cid:381)(cid:367)(cid:374)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:882)(cid:349)(cid:882)(cid:396)(cid:455)(cid:271)(cid:258)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:882)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1007)(cid:1004)(cid:882)(cid:400)(cid:460)(cid:396)(cid:449)(cid:396)(cid:349)(cid:396)(cid:3) (cid:1006)(cid:1007)(cid:3) (cid:3) • (cid:272)(cid:286)(cid:367)(cid:3)szczegółowy III: Środowisko i klimat. Łagodzenie zmian klimatu i adaptacja do nich oraz zarządzanie(cid:3)ryzykiem klęsk żywiołowych;(cid:3) 2 cele horyzontalne: (1) Środowisko i edukacja. Rozwijanie kompetencji (wiedzy, umiejętnośc(cid:349)(cid:3)i postaw) ekologicznych społeczeństwa(cid:854)(cid:3)(2) Środowisko i administracja. Poprawa efektywności funkcjonowania instrumentów ochrony środow(cid:349)(cid:400)(cid:364)(cid:258)(cid:856)(cid:3) (cid:3) STRATEGIA PRODUKTYWNOŚCI 2030 (SP2030)(cid:3) (cid:3) Celem głównym Strategii Produktywności 2030 jest wzrost produktywności w warunkach gospodarki niskoemisyjnej, o obiegu zamkniętym i opartej na danych. Strategia przewiduje realizację założeń wskazanych w trzech celach szczegółowych SOR, czemu służyć mają (cid:282)ziałania zaprojektowane w(cid:3)ramach siedmiu obszarów interwencji, wraz z przypisanymi (cid:3) do nich celami szczegółowymi:(cid:3) (cid:3)(cid:3) (cid:75)(cid:271)(cid:400)(cid:460)(cid:258)(cid:396)(cid:3)(cid:47)(cid:856)(cid:3)(cid:127)(cid:258)(cid:400)(cid:381)(cid:271)(cid:455)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:258)(cid:367)(cid:374)(cid:286)(cid:3)(cid:894)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:373)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:400)(cid:437)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:272)(cid:286)(cid:895)(cid:855)(cid:3)(cid:3) Wzrost wydajności surowcowej gospodarki, (cid:3) Wzrost wykorzystania surowców odnawialnych i (cid:271)(cid:349)(cid:381)(cid:373)(cid:258)(cid:400)(cid:455)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:336)(cid:381)(cid:400)(cid:393)(cid:381)(cid:282)(cid:258)(cid:396)(cid:272)(cid:286)(cid:856)(cid:3) (cid:3) Obszar II. Praca i kapitał ludzki:(cid:3) Szybki rozwój praktycznego kształcenia przez całe życie,(cid:3) (cid:87)(cid:396)(cid:460)(cid:455)(cid:336)(cid:381)(cid:410)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:364)(cid:381)(cid:373)(cid:393)(cid:286)(cid:410)(cid:286)(cid:374)(cid:410)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:364)(cid:258)(cid:282)(cid:396)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:410)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:271)(cid:455)(cid:3)(cid:400)(cid:272)(cid:455)(cid:296)(cid:396)(cid:455)(cid:460)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:286)(cid:361)(cid:3)(cid:336)(cid:381)(cid:400)(cid:393)(cid:381)(cid:282)(cid:258)(cid:396)(cid:364)(cid:349)(cid:856)(cid:3) (cid:3) Obszar III. Inwestycje (kapitał trwały i finansowy): (cid:3) Trwałe zwiększe(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:400)(cid:410)(cid:381)(cid:393)(cid:455)(cid:3)(cid:349)(cid:374)(cid:449)(cid:286)(cid:400)(cid:410)(cid:455)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:455)(cid:449)(cid:258)(cid:410)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:853)(cid:3) Automatyzacja, robotyzacja i cyfryzacja przedsiębiorstw(cid:856)(cid:3) (cid:3) (cid:75)(cid:271)(cid:400)(cid:460)(cid:258)(cid:396)(cid:3)(cid:47)(cid:115)(cid:856)(cid:3)(cid:75)(cid:396)(cid:336)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:460)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:258)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:349)(cid:374)(cid:400)(cid:410)(cid:455)(cid:410)(cid:437)(cid:272)(cid:361)(cid:286)(cid:855)(cid:3)(cid:3) Podniesienie jakości zarządzania w(cid:3)przedsiębiorstwach(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:349)(cid:374)(cid:400)(cid:410)(cid:455)(cid:410)(cid:437)(cid:272)(cid:361)(cid:258)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:393)(cid:437)(cid:271)(cid:367)(cid:349)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:853)(cid:3)(cid:3) Stymulowanie mechanizmów współpracy pomiędzy podmiotami (cid:336)(cid:381)(cid:400)(cid:393)(cid:381)(cid:282)(cid:258)(cid:396)(cid:272)(cid:460)(cid:455)(cid:373)(cid:349)(cid:856)(cid:3) (cid:3) (cid:75)(cid:271)(cid:400)(cid:460)(cid:258)(cid:396)(cid:3)(cid:115)(cid:856)(cid:3)(cid:116)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:258)(cid:855)(cid:3)(cid:3) Wzrost intensywności wykorzystania wiedzy i nowych technologii w gospodarce(cid:856)(cid:3) (cid:3) (cid:75)(cid:271)(cid:400)(cid:460)(cid:258)(cid:396)(cid:3)(cid:115)(cid:47)(cid:856)(cid:3)(cid:24)(cid:258)(cid:374)(cid:286)(cid:855)(cid:3)(cid:3) Szybki rozwój algorytmicznej gospodarki opartej na danych(cid:856)(cid:3) (cid:3) Obszar VII. Umiędzynarodowienie: (cid:3) Zwiększenie liczby eksporterów, zwłaszcza (cid:374)(cid:258)(cid:3)(cid:396)(cid:455)(cid:374)(cid:364)(cid:349)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:460)(cid:258)(cid:286)(cid:437)(cid:396)(cid:381)(cid:393)(cid:286)(cid:361)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:286)(cid:853)(cid:3) Zwiększenie eksportu towarów w(cid:3)obszarze wysokich technologii i kanałami(cid:3)(cid:286)(cid:882)(cid:272)(cid:381)(cid:373)(cid:373)(cid:286)(cid:396)(cid:272)(cid:286)(cid:856)(cid:3) (cid:3) Działania zorientowane na nowoczesne technologie cyfrowe w ramach strategii wzrostu produktywności: (cid:3) − rozwój i wdrażanie technologii sztucznej inteligencji oraz Internetu rzeczy;(cid:3) − (cid:271)(cid:437)(cid:282)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:3)(cid:349)(cid:374)(cid:296)(cid:396)(cid:258)(cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:437)(cid:364)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:455)(cid:3)(cid:349)(cid:374)(cid:400)(cid:410)(cid:455)(cid:410)(cid:437)(cid:272)(cid:361)(cid:381)(cid:374)(cid:258)(cid:367)(cid:374)(cid:286)(cid:361)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:272)(cid:286)(cid:367)(cid:437)(cid:3)transformacji cyfrowej przedsięb(cid:349)(cid:381)(cid:396)(cid:400)(cid:410)(cid:449)(cid:854)(cid:3) − zwiększenie dostępu do danych publicznych i umożliwienie ich automatycznego (cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:396)(cid:460)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:854)(cid:3) − cyfryzacja procesu zamówień publicznych;(cid:3) (cid:1006)(cid:1008)(cid:3) (cid:3) − (cid:449)(cid:455)(cid:364)(cid:381)(cid:396)(cid:460)(cid:455)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:400)(cid:258)(cid:410)(cid:286)(cid:367)(cid:349)(cid:410)(cid:258)(cid:396)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:258)(cid:282)(cid:373)(cid:349)(cid:374)(cid:349)(cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:393)(cid:437)(cid:271)(cid:367)(cid:349)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:286)(cid:361)(cid:854)(cid:3) − edukacja cyfrowa na wszystkich etapach kształcenia;(cid:3) − rozwój platform edukacyjnych typu MOOC.(cid:3) (cid:3) (cid:94)(cid:100)(cid:90)(cid:4)(cid:100)(cid:28)(cid:39)(cid:47)(cid:4)(cid:3)(cid:69)(cid:4)(cid:3)(cid:90)(cid:127)(cid:28)(cid:18)(cid:127)(cid:3)(cid:28)(cid:104)(cid:90)(cid:75)(cid:87)(cid:28)(cid:58)(cid:94)(cid:60)(cid:47)(cid:28)(cid:39)(cid:75)(cid:3)(cid:24)(cid:127)(cid:47)(cid:28)(cid:24)(cid:127)(cid:47)(cid:18)(cid:100)(cid:116)(cid:4)(cid:3)(cid:60)(cid:104)(cid:62)(cid:100)(cid:104)(cid:90)(cid:75)(cid:116)(cid:28)(cid:39)(cid:75)(cid:3)(cid:69)(cid:4)(cid:3)(cid:121)(cid:121)(cid:47)(cid:3)(cid:116)(cid:47)(cid:28)(cid:60)(cid:3) (cid:3) Dziedzictwo stanowi nieodnawialne dobro wspólne, a odpowiedzialność za jego zachowanie, ochronę, konserwację i rozwój spoczywa na całym społeczeństwie, z uwzględnieniem środowisk politycznych, prawnych i administracyjnych. W odpowiedzi na te wyzwania (cid:373)(cid:349)(cid:374)(cid:349)(cid:400)trowie państw będących stronami (cid:28)(cid:437)(cid:396)(cid:381)(cid:393)(cid:286)(cid:361)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:286)(cid:361)(cid:3) (cid:60)(cid:381)(cid:374)(cid:449)(cid:286)(cid:374)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3) (cid:60)(cid:437)(cid:367)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:258)(cid:367)(cid:374)(cid:286)(cid:361)(cid:3) (cid:449)(cid:3) (cid:69)(cid:258)(cid:373)(cid:437)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:3)(cid:3) (cid:449)(cid:3) 2015 r. zgłosili potrzebę strategii, która zdefiniowałaby na nowo miejsce (cid:3) i rolę dziedzictwa kulturowego w Europie. Strategia ta opracowana została przez grupę ekspertów z Komitetu Sterującego ds. Kultury, Dziedzictwa i Krajobrazu, a następnie przyjęta przez Komitet Ministrów w lutym 2017 r. Konwencja ramowa Rady Europy o wartości dziedzictwa kulturowego dla społeczeństwa jest dokumentem, który w szczególny sposób zachęca do podejmowania w ramach „(cid:94)trategii 21” kolejnych kroków na rzecz spójności, przez uczynienie ludzi i wartości demokratycznych centralnym elementem międzydyscyplinarnej, międzysektorowej,(cid:3) (cid:393)(cid:381)(cid:400)(cid:460)(cid:286)(cid:396)(cid:460)(cid:381)(cid:374)(cid:286)(cid:361)(cid:3) (cid:364)(cid:381)(cid:374)(cid:272)(cid:286)(cid:393)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3) (cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:856)(cid:3) (cid:127)(cid:258)(cid:367)(cid:286)(cid:272)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3) (cid:94)trategii mają na celu (cid:393)(cid:381)(cid:374)(cid:381)(cid:449)ne przybliżenie społeczności do ich dziedzictwa oraz zachęcenie państw członkowskich i innych zainteresowanych stron do wykorzystywania mechanizmów uczestnictwa opartych (cid:3) na „dobrych rządach”.(cid:3) (cid:3) EUROPEJSKI ZIELONY ŁAD.(cid:3) DOKUMENTY STRATEGICZNE POŚREDNIO (cid:47)(cid:69)(cid:100)(cid:28)(cid:69)SYFIKUJĄCE PROCESY MODERNIZACYJNE ZABYTKÓW W POLSCE(cid:3) (cid:116)(cid:3)(cid:336)(cid:396)(cid:437)(cid:282)(cid:374)(cid:349)(cid:437)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1005)(cid:1013)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:3)Komisja Europejska zaprezentowała najważniejszy dla Unii Europejskiej (cid:894)(cid:282)(cid:258)(cid:367)(cid:286)(cid:361)(cid:855)(cid:3) (cid:104)(cid:28)(cid:895)(cid:3) (cid:282)(cid:381)(cid:364)(cid:437)(cid:373)(cid:286)(cid:374)(cid:410)(cid:3) (cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:258)(cid:410)(cid:286)(cid:336)(cid:349)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:455)(cid:3) (cid:460)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:455)(cid:3) Europejskim Zielonym Ładem(cid:1007)(cid:1005)(cid:856)(cid:3) (cid:18)(cid:286)(cid:367)(cid:286)(cid:373)(cid:3) (cid:400)(cid:258)(cid:373)(cid:286)(cid:361)(cid:3) strategii Zielonego Ładu jest tzw. (cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:367)(cid:381)(cid:374)(cid:258)(cid:3)(cid:410)(cid:396)(cid:258)(cid:374)(cid:400)(cid:296)(cid:381)(cid:396)(cid:373)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:258)(cid:3)gospodarcza krajów członkowskich UE. Jej nadrzędną misją jest osiągnięcie neutralności klimatycznej do 2050 (cid:396). Jednocześnie rozważa się zwiększenie, już i tak ambitnych celów, redukcji (cid:286)(cid:373)(cid:349)(cid:400)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:18)(cid:75)(cid:1006)(cid:3)(cid:282)(cid:381)(cid:3)60% do 2030 r. Działania te mają dotyczyć wielu aspektów życia i gospodarki, m.in. poprawy efektywności i zrównoważonej modernizacji transportu (modernizacje dróg, kolei, mostów), przeciwdziałanie ubóstwu energetycznemu (promowanie ekologicznych źródeł energii(cid:3)(cid:3) (cid:349)(cid:3) (cid:410)(cid:286)(cid:396)(cid:373)(cid:381)(cid:373)(cid:381)(cid:282)(cid:286)(cid:396)(cid:374)(cid:349)(cid:460)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3) (cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:396)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3) (cid:271)udynków), silne wsparcie środkami UE wszelkich działań mających na celu poprawę klimatu i preferencyjne wspieranie działań ekologicznych, co pośrednio ma znacząco poprawić komfort życia mieszkańców i pobudzić rynek pracy w branży (cid:271)(cid:437)(cid:282)(cid:381)(cid:449)(cid:367)(cid:258)(cid:374)(cid:286)(cid:361)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:349)(cid:374)(cid:296)(cid:396)(cid:258)(cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:437)(cid:364)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:258)(cid:367)(cid:374)(cid:286)(cid:361)(cid:1007)(cid:1006)(cid:856)(cid:3) Poniżej omówione zostały najnowsze międzynarodowe i krajowe dokumenty strategiczne lub przygotowywane projekty dokumentów strategicznych, które obligują prowadzenie tych działań także na poziomie służb konserwatorskich, w ramach których prowadzona (cid:361)(cid:286)(cid:400)(cid:410)(cid:3) intensywna współpraca z organami odpowiedzialnymi za prace przygotowawcze (cid:349)(cid:3)wdrożeniowe celów Europejskiego Zielonego Ładu, ale także działania zmierzające(cid:3) (cid:282)(cid:381)(cid:3) (cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3) (cid:1007)(cid:1005)(cid:3)(cid:28)(cid:437)(cid:396)(cid:381)(cid:393)(cid:286)(cid:258)(cid:374)(cid:3)(cid:39)(cid:396)(cid:286)(cid:286)(cid:374)(cid:3)(cid:24)(cid:286)(cid:258)(cid:367)(cid:3)(cid:894)(cid:17)(cid:396)(cid:437)(cid:364)(cid:400)(cid:286)(cid:367)(cid:258)(cid:853)(cid:3)(cid:1005)(cid:1005)(cid:856)(cid:1005)(cid:1006)(cid:856)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1005)(cid:1013)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:3)(cid:18)(cid:75)(cid:68)(cid:3)(cid:894)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1005)(cid:1013)(cid:895)(cid:3)(cid:1010)(cid:1008)(cid:1004)(cid:3)(cid:296)(cid:349)(cid:374)(cid:258)(cid:367)(cid:895)(cid:853)(cid:3)(cid:346)(cid:410)(cid:410)(cid:393)(cid:400)(cid:855)(cid:876)(cid:876)(cid:286)(cid:437)(cid:396)(cid:882)(cid:367)(cid:286)(cid:454)(cid:856)(cid:286)(cid:437)(cid:396)(cid:381)(cid:393)(cid:258)(cid:856)(cid:286)(cid:437)(cid:876)(cid:396)(cid:286)(cid:400)(cid:381)(cid:437)(cid:396)(cid:272)(cid:286)(cid:856)(cid:3) (cid:346)(cid:410)(cid:373)(cid:367)(cid:845)(cid:437)(cid:396)(cid:349)(cid:1089)(cid:272)(cid:286)(cid:367)(cid:367)(cid:258)(cid:396)(cid:855)(cid:271)(cid:1012)(cid:1006)(cid:1012)(cid:282)(cid:1005)(cid:1010)(cid:1009)(cid:882)(cid:1005)(cid:272)(cid:1006)(cid:1006)(cid:882)(cid:1005)(cid:1005)(cid:286)(cid:258)(cid:882)(cid:1012)(cid:272)(cid:1005)(cid:296)(cid:1004)(cid:1005)(cid:258)(cid:258)(cid:1011)(cid:1009)(cid:286)(cid:282)(cid:1011)(cid:1005)(cid:258)(cid:1005)(cid:856)(cid:1004)(cid:1004)(cid:1005)(cid:1010)(cid:856)(cid:1004)(cid:1006)(cid:876)(cid:24)(cid:75)(cid:18)(cid:890)(cid:1005)(cid:920)(cid:296)(cid:381)(cid:396)(cid:373)(cid:258)(cid:410)(cid:1089)(cid:87)(cid:24)(cid:38)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3) (cid:1007)(cid:1006)(cid:3)Realizacja Europejskiego Zielonego Ładu, https://ec.europa.eu/info/s(cid:410)(cid:396)(cid:258)(cid:410)(cid:286)(cid:336)(cid:455)(cid:876)(cid:393)(cid:396)(cid:349)(cid:381)(cid:396)(cid:349)(cid:410)(cid:349)(cid:286)(cid:400)(cid:882)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1005)(cid:1013)(cid:882)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1008)(cid:876)(cid:286)(cid:437)(cid:396)(cid:381)(cid:393)(cid:286)(cid:258)(cid:374)(cid:882) (cid:336)(cid:396)(cid:286)(cid:286)(cid:374)(cid:282)(cid:286)(cid:258)(cid:367)(cid:876)(cid:282)(cid:286)(cid:367)(cid:349)(cid:448)(cid:286)(cid:396)(cid:349)(cid:374)(cid:336)(cid:882)(cid:286)(cid:437)(cid:396)(cid:381)(cid:393)(cid:286)(cid:258)(cid:374)(cid:882)(cid:336)(cid:396)(cid:286)(cid:286)(cid:374)(cid:882)(cid:282)(cid:286)(cid:258)(cid:367)(cid:890)(cid:393)(cid:3) (cid:1006)(cid:1009)(cid:3) (cid:3) (cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:455)(cid:336)(cid:381)(cid:410)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3) standardów i wytycznych dla organów ochrony zabytków i ich opiekunów/zarządców(cid:853)(cid:3) (cid:396)(cid:286)(cid:258)(cid:367)(cid:349)(cid:460)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:286)(cid:3) (cid:374)(cid:258)(cid:3) (cid:393)(cid:381)(cid:460)(cid:349)(cid:381)(cid:373)(cid:349)(cid:286)(cid:3) (cid:68)(cid:349)(cid:374)(cid:349)(cid:400)(cid:410)(cid:286)(cid:396)(cid:400)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:3) (cid:60)(cid:437)(cid:367)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:455)(cid:3) (cid:349)(cid:3) (cid:24)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:3) (cid:69)(cid:258)(cid:396)(cid:381)(cid:282)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:856)(cid:3) NOWA STRATEGIA UE W ZAKRESIE PRZYSTOSOWANIA SIĘ DO ZMIAN KLIMATU (cid:3) (cid:3) (cid:24)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:1006)(cid:1008)(cid:3)(cid:367)(cid:437)(cid:410)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1005)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:3)Komisja Europejska przyjęła Nową Strategię Unii Europejskiej(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:364)(cid:396)(cid:286)(cid:400)(cid:349)(cid:286)(cid:3) przystosowania się do(cid:3)(cid:460)(cid:373)(cid:349)(cid:258)(cid:374)(cid:455)(cid:3)(cid:364)(cid:367)(cid:349)(cid:373)(cid:258)(cid:410)(cid:437)(cid:3)(cid:896)(cid:18)(cid:75)(cid:68)(cid:894)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1005)(cid:895)(cid:3)(cid:1012)(cid:1006)(cid:3)(cid:296)(cid:349)(cid:374)(cid:258)(cid:367)(cid:897)(cid:1007)(cid:1007), która stanowi podstawę do zwiększenia ambicji i spójności polityki (cid:410)(cid:455)(cid:373)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:364)(cid:396)(cid:286)(cid:400)(cid:349)(cid:286)(cid:856)(cid:3)(cid:94)(cid:410)(cid:396)(cid:258)(cid:410)(cid:286)(cid:336)(cid:349)(cid:258)(cid:3)zobowiązuje Unię Europejską i państwa członkowskie do czynienia stałych postępów na rzecz zwiększania zdolności adaptacyjnych, wzmocnienia odporności i(cid:3)zmniejszenia podatności na zmianę klimatu. (cid:87)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:460)(cid:3) Strategię w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu dąży się do urzeczywistnienia wizji w pełni odpornej na zmiany (cid:364)(cid:367)(cid:349)(cid:373)(cid:258)(cid:410)(cid:455)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:286)(cid:3)(cid:104)(cid:374)(cid:349)(cid:349)(cid:3)(cid:28)(cid:437)(cid:396)(cid:381)(cid:393)(cid:286)(cid:361)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:286)(cid:361)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1009)(cid:1004)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:1007)(cid:1008)(cid:3)(cid:3) (cid:69)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:3) i poprzednia strategia zakładają poprawę efektywności energetycznej budynków, pozyskiwanie ekologicznej energii ze źródeł odnawialnych, obniżenie emisyjności (cid:349)(cid:3)konieczność innowacyjnych badań poprawiających warunki klimatyczne i przeciwdziałające (cid:282)(cid:258)(cid:367)(cid:400)(cid:460)(cid:286)(cid:361)(cid:3)degradacji klimatu. Na problem ignorowania zagadnień dziedzictwa zwracają uwagę eksperci ze wszystkich krajów Unii Europejskiej. Powołana w 2020 (cid:396)(cid:856)(cid:3)grupa robocza ekspertów (cid:449)(cid:3)(cid:60)(cid:381)(cid:373)(cid:349)(cid:400)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:28)(cid:437)(cid:396)(cid:381)(cid:393)(cid:286)(cid:361)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:286)(cid:361)(cid:3)‒(cid:3)(cid:18)(cid:437)(cid:367)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:258)(cid:367)(cid:3)(cid:346)(cid:286)(cid:396)(cid:349)(cid:410)(cid:258)(cid:336)(cid:286)(cid:3)(cid:258)(cid:374)(cid:282)(cid:3)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:393)(cid:410)(cid:258)(cid:410)(cid:349)(cid:381)(cid:374)(cid:3)(cid:410)(cid:381)(cid:3)(cid:272)(cid:367)(cid:349)(cid:373)(cid:258)(cid:410)(cid:286)(cid:3)(cid:272)(cid:346)(cid:258)(cid:374)(cid:336)(cid:286)(cid:3)‒(cid:3)wskazała jednoznacznie na znaczący problem dewastacji dziedzictwa materialnego Europy przez zastosowanie nowych technologii wspomagających poprawę bilansu energetycznego (cid:271)(cid:437)(cid:282)(cid:381)(cid:449)(cid:374)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:3)(cid:346)(cid:349)(cid:400)(cid:410)(cid:381)(cid:396)(cid:455)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:894)(cid:410)(cid:460)(cid:449)(cid:856)(cid:3)(cid:296)(cid:258)(cid:367)(cid:258)(cid:3)(cid:396)(cid:286)(cid:374)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:895), który jest dużo poważniejszy niż deg(cid:396)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:258)(cid:3) wywołana negatywnymi zmianami klimatycznymi. Wskazuje się, że strategia powinna uwzględniać konieczność wyprzedzających badań, planowania i wdrażania środków ochronnych przed niszczącym wpływem zmian klimatu na dziedzictwo kulturowe, ale przede (cid:449)(cid:400)(cid:460)ystkim wskazywać innowacyjne rozwiązania i technologie poprawiające jakość klimatu (cid:460)(cid:3)jednoczesną strategią łagodzenia skutków mających na celu poprawę efektywności energetycznej budynków zabytkowych. Konieczne jest opracowanie(cid:3)(cid:349)(cid:3)zastosowanie narzędzi (cid:381)(cid:272)(cid:286)(cid:374)(cid:455)(cid:3) ryzyka, które umożliwiłyby optymalizację zdolności adaptacyjnych dziedzictwa, krajobrazu kulturowego, budynków historycznych i zbiorów muzealnych.(cid:3) (cid:3) DŁUGOTERMINOWA STRATEGIA RENOWACJI BUDYNKÓW. WSPIERANIE RENOWACJI (cid:60)(cid:90)(cid:4)(cid:58)(cid:75)(cid:116)(cid:28)(cid:39)(cid:75)(cid:3)(cid:127)(cid:4)(cid:94)(cid:75)(cid:17)(cid:104)(cid:3)(cid:17)(cid:104)(cid:24)(cid:75)(cid:116)(cid:62)(cid:4)(cid:69)(cid:28)(cid:39)(cid:75)(cid:3) (cid:3) Długoterminowa strategia renowacji budynków określa działania, które są niezbędne do zapewnienia w perspektywie 2050 r. wysokiej efektywności energetycznej i niskoemisyjności budynków prywatnych i publicznych w Polsce. Przedstawiony w strategii rekomendowany (cid:400)(cid:272)(cid:286)(cid:374)(cid:258)(cid:396)(cid:349)(cid:437)sz renowacji oraz wytyczne w zakresie wsparcia renowacji budynków w Polsce będą służyć efektywnemu kosztowo przekształceniu krajowego zasobu budowlanego w budynki (cid:381)(cid:3)niemal zerowym zużyciu energii. Renowacja zasobów budowlanych jest jednym (cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3) (cid:1007)(cid:1007)(cid:3) (cid:69)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:3) (cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:258)(cid:410)(cid:286)(cid:336)(cid:349)(cid:258)(cid:3) (cid:449)(cid:3) (cid:460)(cid:258)(cid:364)(cid:396)(cid:286)(cid:400)(cid:349)(cid:286)(cid:3) (cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:455)(cid:400)(cid:410)(cid:381)(cid:400)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3) (cid:282)(cid:381)(cid:3) (cid:460)(cid:373)(cid:349)(cid:258)(cid:374)(cid:455)(cid:3) (cid:364)(cid:367)(cid:349)(cid:373)(cid:258)(cid:410)(cid:437)(cid:853)(cid:3) (cid:346)(cid:410)(cid:410)(cid:393)(cid:400)(cid:855)(cid:876)(cid:876)(cid:286)(cid:437)(cid:396)(cid:882)(cid:367)(cid:286)(cid:454)(cid:856)(cid:286)(cid:437)(cid:396)(cid:381)(cid:393)(cid:258)(cid:856)(cid:286)(cid:437)(cid:876)(cid:367)(cid:286)(cid:336)(cid:258)(cid:367)(cid:882) (cid:272)(cid:381)(cid:374)(cid:410)(cid:286)(cid:374)(cid:410)(cid:876)(cid:87)(cid:62)(cid:876)(cid:100)(cid:121)(cid:100)(cid:876)(cid:3)(cid:87)(cid:24)(cid:38)(cid:876)(cid:845)(cid:437)(cid:396)(cid:349)(cid:1089)(cid:18)(cid:28)(cid:62)(cid:28)(cid:121)(cid:855)(cid:1009)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1005)(cid:24)(cid:18)(cid:1004)(cid:1004)(cid:1012)(cid:1006)(cid:920)(cid:296)(cid:396)(cid:381)(cid:373)(cid:1089)(cid:286)(cid:374)(cid:3)(cid:3)(cid:3) (cid:1007)(cid:1008)(cid:3) Nowa Strategia Unii Europejskiej w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu, (cid:346)(cid:410)(cid:410)(cid:393)(cid:400)(cid:855)(cid:876)(cid:876)(cid:286)(cid:374)(cid:286)(cid:396)(cid:336)(cid:349)(cid:258)(cid:856)(cid:286)(cid:282)(cid:437)(cid:856)(cid:393)(cid:367)(cid:876)(cid:374)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:258)(cid:410)(cid:286)(cid:336)(cid:349)(cid:258)(cid:882)(cid:437)(cid:374)(cid:349)(cid:349)(cid:882)(cid:286)(cid:437)(cid:396)(cid:381)(cid:393)(cid:286)(cid:361)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:286)(cid:361)(cid:882)(cid:449)(cid:882)(cid:460)(cid:258)(cid:364)(cid:396)(cid:286)(cid:400)(cid:349)(cid:286)(cid:882)(cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:455)(cid:400)(cid:410)(cid:381)(cid:400)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:882)(cid:400)(cid:349)(cid:286)(cid:882)(cid:282)(cid:381)(cid:882)(cid:460)(cid:373)(cid:349)(cid:258)(cid:374)(cid:455)(cid:882)(cid:364)(cid:367)(cid:349)(cid:373)(cid:258)(cid:410)(cid:437)(cid:876)(cid:3)(cid:381)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:3) (cid:69)(cid:286)(cid:449)(cid:3)(cid:28)(cid:104)(cid:3)(cid:94)(cid:410)(cid:396)(cid:258)(cid:410)(cid:286)(cid:336)(cid:455)(cid:3)(cid:75)(cid:374)(cid:3)(cid:4)(cid:282)(cid:258)(cid:393)(cid:410)(cid:258)(cid:410)(cid:349)(cid:381)(cid:374)(cid:3)(cid:100)(cid:381)(cid:3)(cid:18)(cid:367)(cid:349)(cid:373)(cid:258)(cid:410)(cid:286)(cid:3)(cid:18)(cid:346)(cid:258)(cid:374)(cid:336)(cid:286)(cid:854)(cid:3)(cid:346)(cid:410)(cid:410)(cid:393)(cid:400)(cid:855)(cid:876)(cid:876)(cid:449)(cid:449)(cid:449)(cid:856)(cid:286)(cid:437)(cid:396)(cid:381)(cid:393)(cid:258)(cid:396)(cid:367)(cid:856)(cid:286)(cid:437)(cid:396)(cid:381)(cid:393)(cid:258)(cid:856)(cid:286)(cid:437)(cid:876)(cid:367)(cid:286)(cid:336)(cid:349)(cid:400)(cid:367)(cid:258)(cid:410)(cid:349)(cid:448)(cid:286)(cid:882)(cid:410)(cid:396)(cid:258)(cid:349)(cid:374)(cid:876)(cid:410)(cid:346)(cid:286)(cid:373)(cid:286)(cid:882)(cid:258)(cid:882) (cid:286)(cid:437)(cid:396)(cid:381)(cid:393)(cid:286)(cid:258)(cid:374)(cid:882)(cid:336)(cid:396)(cid:286)(cid:286)(cid:374)(cid:882)(cid:282)(cid:286)(cid:258)(cid:367)(cid:876)(cid:296)(cid:349)(cid:367)(cid:286)(cid:882)(cid:374)(cid:286)(cid:449)(cid:882)(cid:286)(cid:437)(cid:882)(cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:258)(cid:410)(cid:286)(cid:336)(cid:455)(cid:381)(cid:374)(cid:882)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:393)(cid:410)(cid:258)(cid:410)(cid:349)(cid:381)(cid:374)(cid:882)(cid:410)(cid:381)(cid:882)(cid:272)(cid:367)(cid:349)(cid:373)(cid:258)(cid:410)(cid:286)(cid:882)(cid:272)(cid:346)(cid:258)(cid:374)(cid:336)(cid:286)(cid:3) (cid:3) (cid:1006)(cid:1010)(cid:3) (cid:3) (cid:460)(cid:3)największych wyzwań infrastrukturalnych Polski do 2050 r. Podobnie jak w pozostałych państwach członkowskich UE, polskie budynki w długim okresie powinny zostać zmodernizowane w sposób spójny z transformacją w kierunku gospodarki neutralnej klimatycznie. Jednocześnie krajowa polityka publiczna musi odpowiedzieć na pilną potrzebę wymiany najbardziej emisyjnych źródeł ciepła, w celu poprawy jakości powietrza, zapewniając przy tym efektywność ekonomiczną renowacji oraz sprawiedliwe rozłożenie kosztów (cid:349)(cid:374)(cid:449)(cid:286)(cid:400)(cid:410)(cid:455)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:373)(cid:381)(cid:282)(cid:286)(cid:396)(cid:374)(cid:349)(cid:460)(cid:258)(cid:272)(cid:361)ę budynków.(cid:3) (cid:3) PROGRAM FUNDUSZE EUROPEJSKIE NA INFRASTRUKTURĘ, KLIMAT, ŚRODOWISKO 2021‒ (cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1011)(cid:3)(cid:894)(cid:38)(cid:28)(cid:69)(cid:47)(cid:60)(cid:94)(cid:895)(cid:3)(cid:3) Głównym celem (cid:87)(cid:396)(cid:381)(cid:336)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:437)(cid:3)(cid:38)(cid:28)(cid:374)(cid:47)(cid:60)(cid:94)(cid:3)jest poprawa warunków rozwoju kraju przez budowę infrastruktury technicznej i społecznej zgodnie z założeniami zrównoważonego rozwoju. Program FEnIKS został przyjęty przez KE 6 października 2022 r.(cid:3) (cid:87)rogram dotyczy rozwoju sześciu obszarów tematycznych, tj(cid:856)(cid:855)(cid:3)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:393)(cid:410)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:282)(cid:381)(cid:3)(cid:460)(cid:373)(cid:349)(cid:258)(cid:374)(cid:3)(cid:364)(cid:367)(cid:349)(cid:373)(cid:258)(cid:410)(cid:437)(cid:853)(cid:3) (cid:396)(cid:381)(cid:460)(cid:449)(cid:381)(cid:361)(cid:437)(cid:3)odnawialnych źródeł energii(cid:853)(cid:3)(cid:381)(cid:272)(cid:346)(cid:396)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:3)środowiska(cid:853)(cid:3)(cid:396)(cid:381)(cid:460)(cid:449)(cid:381)(cid:361)(cid:437)(cid:3)(cid:381)(cid:272)(cid:346)(cid:396)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:3)(cid:460)(cid:282)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:349)(cid:258)(cid:853)(cid:3)(cid:396)(cid:381)(cid:460)(cid:449)(cid:381)(cid:361)(cid:437)(cid:3) (cid:410)(cid:396)(cid:258)(cid:374)(cid:400)(cid:393)(cid:381)(cid:396)(cid:410)(cid:437)(cid:853)(cid:3)(cid:364)(cid:437)(cid:367)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:455)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:381)(cid:272)(cid:346)(cid:396)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:3)dziedzictwa kulturowego. Dzięki środkom z nowego funduszu będzie można(cid:3)realizować (cid:349)(cid:374)(cid:449)(cid:286)(cid:400)(cid:410)(cid:455)(cid:272)(cid:361)(cid:286)(cid:3)ważne dla gospodarki i środowiska. Środki te będą wspierały m.in. wzrost efektywności energetycznej, redukcję gazów cieplarnianych oraz adaptację do zmian klimatycznych(cid:856)(cid:3)(cid:47)nwestycje środowiskowe mają wpłynąć na zwiększenie odporności na zmiany klimatu (w tym na susze i powodzie) oraz zapewnić ochronę dziedzictwa przyrodniczego (wzrost zdolności retencyjnych oraz poprawę systemów monitorowania (cid:349)(cid:3)zarządzania kryzysowego). Wśród celów programu są również: poprawa gospodarowania wodą pitną(cid:3)(cid:381)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:3)ściekami(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:381)(cid:282)(cid:393)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:373)(cid:349)(cid:3)(cid:364)(cid:381)(cid:373)(cid:437)(cid:374)(cid:258)(cid:367)(cid:374)(cid:455)(cid:373)(cid:349)(cid:856)(cid:3)(cid:47)(cid:374)(cid:410)(cid:286)(cid:396)(cid:449)(cid:286)(cid:374)(cid:272)(cid:361)(cid:258)(cid:3)(cid:437)(cid:364)(cid:349)(cid:286)(cid:396)(cid:437)(cid:374)(cid:364)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:258)(cid:3)jest również (cid:374)(cid:258)(cid:3)wzmocnienie ochrony bioróżnorodności i naturalnych ekosystemów oraz rozwój systemów monitorowania zasobów przyrodniczych(cid:3)‒(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:272)(cid:286)(cid:367)(cid:437)(cid:3)ułatwi(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:349)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:381)(cid:272)(cid:346)(cid:396)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:1007)(cid:1009)(cid:856)(cid:3)(cid:3) 16 PROGRAMÓW FUNDUSZE EUROPEJSKIE DLA REGIONÓW(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1005)(cid:3)(cid:882)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1011)(cid:3) Każde(cid:3)z 16 województw(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:3)(cid:381)(cid:271)(cid:400)(cid:460)(cid:258)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:3)(cid:87)(cid:381)(cid:367)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:3)będzie posiadać własny program, który sfinansuje (cid:349)(cid:374)(cid:449)(cid:286)(cid:400)(cid:410)(cid:455)(cid:272)(cid:361)(cid:286)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:3)(cid:361)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:410)(cid:286)(cid:396)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:855)(cid:3)(cid:3) Wśród pięciu podstawowych celów na które będzie można przeznaczyć środki wyróżnia się:(cid:3) • rozwój przedsiębiorczości,(cid:3) • lepszy dostęp do (cid:286)(cid:282)(cid:437)(cid:364)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:853)(cid:3)(cid:381)(cid:272)(cid:346)(cid:396)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:3)(cid:460)(cid:282)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:364)(cid:437)(cid:367)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:455)(cid:853)(cid:3) • poprawa infrastruktury społecznej,(cid:3) • troska o środowisko,(cid:3) • (cid:410)(cid:286)(cid:272)(cid:346)(cid:374)(cid:381)(cid:367)(cid:381)(cid:336)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:272)(cid:455)(cid:296)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:853)(cid:3)(cid:286)(cid:374)(cid:286)(cid:396)(cid:336)(cid:286)(cid:410)(cid:455)(cid:364)(cid:258)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:410)(cid:396)(cid:258)(cid:374)(cid:400)(cid:393)(cid:381)(cid:396)(cid:410)(cid:3) Szczegółowe(cid:3) (cid:381)(cid:393)(cid:349)(cid:400)(cid:455)(cid:3) priorytetów programów regionalnych(cid:3) zakładają(cid:3) (cid:437)(cid:396)(cid:437)(cid:272)(cid:346)(cid:381)(cid:373)(cid:349)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3) (cid:449)(cid:3) programach Unii Europejskiej dla regionów(cid:3)działań, które będą się skupiały m in. na ochronie (cid:373)(cid:258)(cid:410)(cid:286)(cid:396)(cid:349)(cid:258)(cid:367)(cid:374)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:3)(cid:364)(cid:437)(cid:367)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:856)(cid:3)(cid:3) (cid:127)(cid:258)kres wsparcia jest zróżnicowany w odniesieniu do poszczególnych województw obejmując (cid:373)(cid:856)(cid:349)(cid:374)(cid:856)(cid:855)(cid:3)(cid:3) (cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3) (cid:1007)(cid:1009)(cid:3) (cid:3)Program Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021 ‒(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1011)(cid:3) (cid:894)(cid:38)(cid:28)(cid:374)(cid:47)(cid:60)(cid:94)(cid:895)(cid:853)(cid:3) (cid:346)(cid:410)(cid:410)(cid:393)(cid:400)(cid:855)(cid:876)(cid:876)(cid:449)(cid:449)(cid:449)(cid:856)(cid:336)(cid:381)(cid:448)(cid:856)(cid:393)(cid:367)(cid:876)(cid:449)(cid:286)(cid:271)(cid:876)(cid:364)(cid:367)(cid:349)(cid:373)(cid:258)(cid:410)(cid:876)(cid:38)(cid:28)(cid:374)(cid:47)(cid:60)(cid:94)(cid:3) (cid:1006)(cid:1011)(cid:3) • zachowanie, zabezpieczenie a także adaptacja na cele kulturalne obiektów dziedzictwa kulturowego oraz obszarów i obiektów zabytkowych (w tym obiektów poprzemysłowych i powojskowych o wartościach historycznych) oraz zespołów pałacowo(cid:882)ogrodowych czy zespołów folwarcznych ulegających degradacji; • (cid:393)(cid:396)(cid:460)ebudowę(cid:853)(cid:3) (cid:373)(cid:381)(cid:282)(cid:286)(cid:396)(cid:374)(cid:349)(cid:460)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:258)(cid:3) (cid:349)(cid:3) (cid:258)(cid:282)aptacja na cele kulturalne obiektów użyteczności publicznej m.in. wpisanych do rejestru zabytków lub gminnej ewidencji zabytków; • Projekty na terenie zabytkowych parków i ogrodów wpisanych do rejestru zabytków (cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:396)(cid:437)(cid:272)(cid:346)(cid:381)(cid:373)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:460)(cid:3)(cid:449)(cid:455)(cid:364)(cid:381)(cid:396)(cid:460)(cid:455)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:373)(cid:3)(cid:349)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:393)otencjału (cid:282)(cid:367)(cid:258)(cid:3)(cid:396)(cid:381)(cid:460)(cid:449)(cid:381)(cid:361)(cid:437)(cid:3)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:455)(cid:400)(cid:410)(cid:455)(cid:364)(cid:349)(cid:854) • zabezpieczenie zabytków przed zniszczeniem lub kradzieżą(cid:854) • ochronę i rozwój infrastruktury zabytkowej (w tym zabytków ruchomych) w celu podniesienia jej atrakcyjności turystycznej(cid:1007)(cid:1010)(cid:856) PLAN STRATEGICZNY DLA WSPÓLNEJ POLITYKI ROLNEJ NA LA(cid:100)(cid:4)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1007)(cid:882)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1011)(cid:3)(cid:894)(cid:87)(cid:94)(cid:3)(cid:116)(cid:87)(cid:90)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1007)(cid:882) (cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1011)(cid:895)(cid:3)

(cid:47)(cid:69)(cid:47)(cid:18)(cid:58)(cid:4)(cid:100)(cid:122)(cid:116)(cid:4)(cid:3)(cid:69)(cid:75)(cid:116)(cid:122)(cid:3)(cid:28)(cid:104)(cid:90)(cid:75)(cid:87)(cid:28)(cid:58)(cid:94)(cid:60)(cid:47)(cid:3)(cid:17)(cid:4)(cid:104)(cid:44)(cid:4)(cid:104)(cid:94)(cid:3)(cid:894)(cid:69)(cid:28)(cid:17)(cid:895)(cid:3) (cid:47)(cid:374)(cid:349)(cid:272)(cid:361)(cid:258)(cid:410)(cid:455)(cid:449)(cid:258)(cid:3)(cid:69)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:3)(cid:28)(cid:437)(cid:396)(cid:381)(cid:393)(cid:286)(cid:361)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:3)(cid:17)(cid:258)(cid:437)(cid:346)(cid:258)(cid:437)(cid:400)(cid:3)(cid:410)(cid:381)(cid:3)(cid:349)(cid:374)(cid:410)(cid:286)(cid:396)(cid:282)(cid:455)(cid:400)(cid:272)(cid:455)(cid:393)(cid:367)(cid:349)(cid:374)(cid:258)(cid:396)(cid:374)(cid:455)(cid:3)projekt zainicjowany przez Komisję Europejską w 2020 r., oparty na trzech wartościach:(cid:3)pięknie, zrównoważeniu i wspólnocie. (cid:58)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3) (cid:272)(cid:286)(cid:367)(cid:286)(cid:373)(cid:3) jest wsparcie realizacji Europejskiego Zielonego Ładu przez przyspieszenie transformacji różnych sektorów gospodarki, w tym budownictwa, dla poprawy jakości życia ‒(cid:3) w kierunku wysokiej jakości projektowania dla zrównoważonego rozwoju, w tym dla (cid:1007)(cid:1010) (cid:38)(cid:437)(cid:374)(cid:282)(cid:437)(cid:400)(cid:460)(cid:455)(cid:3) (cid:28)(cid:437)ropejskie dla Regionów, (cid:346)(cid:410)(cid:410)(cid:393)(cid:400)(cid:855)(cid:876)(cid:876)(cid:449)(cid:449)(cid:449)(cid:856)(cid:296)(cid:437)(cid:374)(cid:282)(cid:437)(cid:400)(cid:460)(cid:286)(cid:286)(cid:437)(cid:396)(cid:381)(cid:393)(cid:286)(cid:361)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:286)(cid:856)(cid:336)(cid:381)(cid:448)(cid:856)(cid:393)(cid:367)(cid:876)(cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:876)(cid:381)(cid:882) (cid:296)(cid:437)(cid:374)(cid:282)(cid:437)(cid:400)(cid:460)(cid:258)(cid:272)(cid:346)(cid:876)(cid:296)(cid:437)(cid:374)(cid:282)(cid:437)(cid:400)(cid:460)(cid:286)(cid:882)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1005)(cid:882)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1011)(cid:876)(cid:296)(cid:437)(cid:374)(cid:282)(cid:437)(cid:400)(cid:460)(cid:286)(cid:882)(cid:282)(cid:367)(cid:258)(cid:882)(cid:396)(cid:286)(cid:336)(cid:349)(cid:381)(cid:374)(cid:381)(cid:449)(cid:3) (cid:1007)(cid:1011) (cid:47)(cid:374)(cid:410)(cid:286)(cid:396)(cid:449)(cid:286)(cid:374)(cid:272)(cid:361)(cid:258)(cid:3) LEADER/Rozwój Lokalny Kierowany przez Społeczność (RLKS)(cid:853)(cid:3) (cid:346)(cid:410)(cid:410)(cid:393)(cid:400)(cid:855)(cid:876)(cid:876)(cid:449)(cid:449)(cid:449)(cid:856)(cid:336)(cid:381)(cid:448)(cid:856)(cid:393)(cid:367)(cid:876)(cid:449)(cid:286)(cid:271)(cid:876)(cid:396)(cid:381)(cid:367)(cid:374)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:381)(cid:876)(cid:882)(cid:367)(cid:286)(cid:258)(cid:282)(cid:286)(cid:396)(cid:396)(cid:381)(cid:460)(cid:449)(cid:381)(cid:361)(cid:882)(cid:367)(cid:381)(cid:364)(cid:258)(cid:367)(cid:374)(cid:455)(cid:882)(cid:364)(cid:349)(cid:286)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:455)(cid:882)(cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:460)(cid:882)(cid:400)(cid:393)(cid:381)(cid:367)(cid:286)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:381)(cid:400)(cid:272)(cid:882)(cid:396)(cid:367)(cid:364)(cid:400)(cid:3) (cid:1006)(cid:1012)(cid:3) (cid:3) zmniejszenia emisyjności i(cid:3)(cid:449)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:282)(cid:460)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3) (cid:336)(cid:381)(cid:400)(cid:393)(cid:381)(cid:282)(cid:258)(cid:396)(cid:364)(cid:349)(cid:3) (cid:272)(cid:455)(cid:396)(cid:364)(cid:437)(cid:367)(cid:258)(cid:396)(cid:374)(cid:286)(cid:361)(cid:856)(cid:3) Działania NEB(cid:853)(cid:3) upowszechniające zrównoważony styl życia, łączące design, ekologię, dostępność społeczną (cid:3) i cenową oraz inwestycje(cid:853)(cid:3) koncentrują się(cid:3) (cid:374)(cid:258)(cid:3) (cid:272)(cid:460)(cid:410)(cid:286)(cid:396)(cid:286)(cid:272)(cid:346)(cid:3) głównych osiach tematycznych,(cid:3)(cid:3) (cid:449)(cid:3)(cid:381)(cid:282)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:400)(cid:349)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:437)(cid:3)(cid:282)(cid:381)(cid:3)(cid:364)(cid:381)(cid:374)(cid:364)(cid:396)(cid:286)(cid:410)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)miejsc, środowiska sprzyjającego innowacji oraz perspektyw (cid:3) i sposobu myślenia:(cid:3)powrót (cid:282)(cid:381)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:455)(cid:853)(cid:3)odzyskanie poczucia przynależności(cid:853)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:349)(cid:381)(cid:396)(cid:455)(cid:410)(cid:286)(cid:410)(cid:437)(cid:3) miejscom i osobom, które tego najbardziej potrzebują(cid:853)(cid:3) transformacja w stronę długoterminowej wizji, opartej na cyklu życia, odejście od myślenia przemysłowego(cid:856)(cid:3) (cid:94)(cid:393)(cid:381)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:286)(cid:3)(cid:396)(cid:286)(cid:460)(cid:437)(cid:367)(cid:410)(cid:258)(cid:410)(cid:455)(cid:3)(cid:349)(cid:374)(cid:349)(cid:272)(cid:361)(cid:258)(cid:410)(cid:455)wy obejmują trzy sfery(cid:855)(cid:3)przekształcanie miejsc w praktyce, transformację otoczenia sprzyjającego innowacjom(cid:3)i upowszechnianie nowych znaczeń przez edukację i kulturę. Przewidywane jest także wprowadzenie wartości NEB do strategii społeczno(cid:882)(cid:336)(cid:381)(cid:400)(cid:393)(cid:381)(cid:282)(cid:258)(cid:396)(cid:272)(cid:460)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:349)(cid:3)terytorialnych państw członkowskich oraz możliwość finansowania projektów transformacyjnych ze środków zewnętrznych(cid:1007)(cid:1012)(cid:856)(cid:3) (cid:3) (cid:1009)(cid:856) ZAŁOŻENIA PROGRAMU 2023–(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1010)(cid:3) (cid:3) CEL GŁÓWNY: ZWIĘKSZENIE ODPORNOŚCI ZASOBU ZABYTKOWEGO W POLSCE(cid:3) Analizy bieżących problemów dotyczących ochrony zabytków i priorytetów (cid:393)aństwa (cid:3) w zakresie dziedzictwa wykazały konieczność podjęcia tematów, które w sposób szczególny wpływają na stabilność(cid:3) i efektywność systemu ochrony zabytków. Dynamiczne zmiany (cid:3) w podejściu do celów strategicznych kraju(cid:3)(cid:381)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:3)zagrożenia uaktywnione na przestrzeni ostatnich lat ujawniły występującą na wielu płaszczyznach presję, o niespotykanej wcześniej skali. Zagrożenia antropogeniczne(cid:853)(cid:3) wynikające z intensyfikacji procesów budowlanych, (cid:373)(cid:381)(cid:282)(cid:286)(cid:396)(cid:374)(cid:349)(cid:460)(cid:258)(cid:272)(cid:455)(cid:361)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3) (cid:349)(cid:3) (cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:393)(cid:410)(cid:258)(cid:272)(cid:455)(cid:361)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:853)(cid:3) pociągnęły za sobą konieczność przyspieszenia postępowań administracyjnych. Jednocześnie pandemia (cid:18)(cid:75)(cid:115)(cid:47)(cid:24)(cid:882)(cid:1005)(cid:1013)(cid:3) trwająca(cid:3) (cid:381)(cid:282)(cid:3) (cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1004)(cid:3) (cid:396)(cid:856)(cid:3) wymusiła cyfryzację procesów budowlanych i przeniesienie baz dokumentacyjnych wielu (cid:349)(cid:374)(cid:400)(cid:410)(cid:455)(cid:410)(cid:437)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:282)(cid:381)(cid:3)(cid:47)(cid:374)(cid:410)(cid:286)(cid:396)(cid:374)(cid:286)(cid:410)(cid:437). Istotnym postulatem wpływającym na ocenę działalności organów administracji państwowej jest realizacja postulatu otwartego rządu, działających transparentnie i sprawnie instytucji państwowych, których działalność jest opisywana za pomocą powszechnie dostępnych danych. Wyzwaniem ogólnoświatowym stało się także przeciwdziałanie zmianom klimatycznym, będące bezpośrednim zagrożeniem trwałości zabytków, ale także przekształcającym pośrednio oryginalne struktury zabytkowe w ramach wprowadzanych systemowo nowoczesnych materiałów i technolo(cid:336)(cid:349)(cid:349)(cid:856)(cid:3)(cid:127)(cid:374)(cid:349)(cid:400)(cid:460)(cid:272)(cid:460)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:3) w wyniku działań (cid:449)(cid:381)(cid:361)(cid:286)(cid:374)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:282)(cid:460)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)na terenie Ukrainy wskazały również zagrożeni(cid:286)(cid:3) uznania zabytków za cele działań zbrojnych, które dotychczas wskazywano jako mało realne. (cid:3) (cid:60)(cid:437)(cid:373)(cid:437)(cid:367)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:258)(cid:3)już występujących lub potencjalnych zagrożeń wskazała (cid:460)(cid:258)(cid:3)cel główny (cid:60)(cid:396)(cid:258)(cid:361)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3) (cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:336)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:437)(cid:3) poszukiwanie nowych lub wzmacnianie istniejących narzędzi i metod przeciwdziałania degradacji dziedzictwa(cid:856)(cid:3) Cel główny został dookreślony w (cid:410)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:272)(cid:346)(cid:3)celach szczegółowych oraz w ośmiu(cid:3)kierunkach działań (cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:258)(cid:410)(cid:286)(cid:336)(cid:349)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:853)(cid:3)(cid:410)(cid:361)(cid:856)(cid:3)(cid:449)(cid:855)(cid:3) (cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3) (cid:1007)(cid:1012)(cid:3)Inicjatywa „Nowy Europejski Bauhaus” (NEB)(cid:853)(cid:3)(cid:346)(cid:410)(cid:410)(cid:393)(cid:400)(cid:855)(cid:876)(cid:876)(cid:449)(cid:449)(cid:449)(cid:856)(cid:336)(cid:381)(cid:448)(cid:856)(cid:393)(cid:367)(cid:876)(cid:449)(cid:286)(cid:271)(cid:876)(cid:364)(cid:437)(cid:367)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:258)(cid:876)(cid:374)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:882)(cid:286)(cid:437)(cid:396)(cid:381)(cid:393)(cid:286)(cid:361)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:882)(cid:271)(cid:258)(cid:437)(cid:346)(cid:258)(cid:437)(cid:400)(cid:3) (cid:1006)(cid:1013)(cid:3) (cid:3) − (cid:116)(cid:286)(cid:396)(cid:455)(cid:296)(cid:349)(cid:364)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:449)(cid:455)(cid:271)(cid:396)(cid:258)(cid:374)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)zasobu zabytków i (cid:449)(cid:460)(cid:373)(cid:381)(cid:272)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:437)(cid:3)narzędzi ochrony dziedzictwa(cid:3) o wyjątkowej wartości;(cid:3) − (cid:116)(cid:460)(cid:373)(cid:381)(cid:272)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:437)(cid:3)potencjału organizacyjnego systemu ochrony zabytków;(cid:3) − (cid:90)(cid:381)(cid:367)(cid:349)(cid:3)zabytków w zrównoważonym rozwoju (edukacja i partycypacja).(cid:3) (cid:3) CEL SZCZEGÓŁOWY(cid:3)(cid:1005)(cid:855)(cid:3)(cid:116)(cid:28)(cid:90)(cid:122)(cid:38)(cid:47)(cid:60)(cid:4)(cid:18)(cid:58)(cid:4)(cid:3)(cid:116)(cid:122)(cid:17)(cid:90)(cid:4)(cid:69)(cid:28)(cid:39)(cid:75)(cid:3)ZASOBU ZABYTKÓW I WZMOCNIENIE NARZĘDZI OCHRONY DZIEDZICTWA O(cid:3)WYJĄTKOWEJ WARTOŚCI(cid:3) (cid:3) (cid:69)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:3) (cid:410)(cid:286)(cid:272)(cid:346)(cid:374)(cid:381)(cid:367)(cid:381)(cid:336)(cid:349)(cid:286)(cid:3) (cid:449)(cid:3) (cid:271)(cid:437)(cid:282)(cid:381)(cid:449)(cid:374)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:349)(cid:286)(cid:853)(cid:3) (cid:410)(cid:286)(cid:396)(cid:373)(cid:381)(cid:373)(cid:381)(cid:282)(cid:286)(cid:396)(cid:374)(cid:349)(cid:460)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:258)(cid:853)(cid:3) (cid:373)(cid:381)(cid:282)(cid:286)(cid:396)(cid:374)(cid:349)(cid:460)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:258)(cid:3) (cid:349)(cid:374)(cid:296)(cid:396)(cid:258)(cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:437)(cid:364)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:455)(cid:3) drogowej i kolejowej czy dekarbonizacja, stały się nieodzownymi instrumentami realizacji (cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3) w Polsce celów strategicznych Unii Europejskiej. Ekologiczne i pasywne (cid:271)(cid:437)(cid:282)(cid:381)(cid:449)(cid:374)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:381)(cid:3)(cid:381)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:3) szybki transport tworzą normy, którym tradycyjne(cid:853)(cid:3)„stare” rozwiązania budowlane nie są(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3) w stanie sprostać. Dlatego konieczna jest weryfikacja zasobu (cid:381)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:3) stworzenie narzędzi kompleksowej ochrony i zarządzania zwłaszcza obiektami(cid:3) (cid:374)(cid:258)(cid:361)(cid:272)(cid:286)(cid:374)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:361)(cid:400)(cid:460)(cid:455)(cid:373)(cid:349)(cid:3) (cid:349)(cid:3)(cid:396)(cid:286)(cid:393)(cid:396)(cid:286)(cid:460)(cid:286)(cid:374)(cid:410)(cid:258)(cid:410)(cid:455)(cid:449)(cid:374)(cid:455)(cid:373)(cid:349)(cid:3)(cid:282)(cid:367)(cid:258)(cid:3)(cid:449)(cid:455)(cid:271)(cid:396)(cid:258)(cid:374)(cid:286)(cid:361)(cid:3)(cid:364)(cid:258)(cid:410)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:396)(cid:349)(cid:349)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:272)(cid:286)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:400)(cid:381)(cid:271)(cid:437)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:364)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:856)(cid:3)(cid:47)(cid:400)(cid:410)(cid:381)(cid:410)(cid:374)(cid:286)(cid:3)(cid:361)(cid:286)(cid:400)(cid:410)(cid:3)więc włączenie Polski w najważniejsze programy międzynarodowe we współpracy z gremiami eksperckimi i wypracowanie spójnych narzędzi przeciwdziałania zagroże(cid:374)(cid:349)(cid:381)(cid:373)(cid:856)(cid:3)(cid:47)(cid:374)(cid:410)(cid:286)(cid:374)(cid:400)(cid:455)(cid:449)(cid:374)(cid:286)(cid:3) działania adaptacyjne wymuszają także pilną weryfikację zabytkowych zespołów (cid:396)(cid:381)(cid:460)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:400)(cid:460)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3) na terenie lasów państwowych (cid:272)(cid:460)(cid:455)(cid:3) obiektów i systemów (cid:258)(cid:396)(cid:272)(cid:346)(cid:349)(cid:410)(cid:286)(cid:364)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:455)(cid:3) (cid:381)(cid:271)(cid:396)(cid:381)(cid:374)(cid:374)(cid:286)(cid:361)(cid:856)(cid:3) Wsparcia merytorycznego służb konserwatorskich, projektantów i właścicie(cid:367)(cid:349)(cid:3) wymaga przygotowanie dokumentacji konserwatorskich na różnych szczeblach, zwłaszcza (cid:449)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:455)(cid:393)(cid:258)(cid:282)(cid:364)(cid:437)(cid:3) obiektów objętych szczególną ochroną i opieką (cid:393)aństwa(cid:856)(cid:3) (cid:24)(cid:381)(cid:393)(cid:396)(cid:286)(cid:272)(cid:455)(cid:460)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3) przepisów i wzmocnienie ustawowych form ochrony zabytków w postaci pomnika historii (cid:349)(cid:3)(cid:373)iejsc UNESCO dadzą podstawy prawne do zarządzania zasobem, który mimo swojej rangi (cid:381)(cid:272)(cid:346)(cid:396)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:3)(cid:400)(cid:455)(cid:400)(cid:410)(cid:286)(cid:373)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:361)(cid:853)(cid:3)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:373)(cid:258)(cid:3)przepisów wykonawczych do realizacji koniecznych działań.(cid:3) (cid:3)Kierunek działań 1.1: Podnoszenie wiedzy o wybranych grupach zasobu zabytkowego kraju(cid:3) (cid:1005)(cid:856) (cid:75)chrona zasobu wielkoobszarowych i wieloelementowych zespołów architektury (cid:381)(cid:271)(cid:396)(cid:381)(cid:374)(cid:374)(cid:286)(cid:361)(cid:856)(cid:3) (cid:1006)(cid:856) Weryfikacja i klasyfikacja zasobu, stanu zachowania z waloryzacją zabytków techniki (cid:364)(cid:381)(cid:367)(cid:286)(cid:361)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:361)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:393)(cid:367)(cid:286)(cid:272)(cid:460)(cid:258)(cid:3)(cid:364)(cid:381)(cid:367)(cid:286)(cid:361)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:856)(cid:3) (cid:1007)(cid:856) (cid:116)(cid:286)(cid:396)(cid:455)(cid:296)(cid:349)(cid:364)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:258)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:364)(cid:367)(cid:258)(cid:400)(cid:455)(cid:296)(cid:349)(cid:364)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:258)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:400)(cid:381)(cid:271)(cid:437)(cid:853)(cid:3)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:374)(cid:437)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:272)(cid:346)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:460)(cid:3)(cid:449)aloryzacją zabytków techniki związanych z(cid:3)przemysłem wydobywczym/górniczym/kopalnianym,(cid:3)węgla kamiennego (cid:349)(cid:3)(cid:349)(cid:374)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:393)(cid:258)(cid:367)(cid:349)(cid:449)(cid:3)(cid:364)(cid:381)(cid:393)(cid:258)(cid:367)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:856)(cid:3) (cid:1008)(cid:856) Weryfikacja i klasyfikacja zasobu, stanu zachowania z waloryzacją zabytków w zakresie zabytkowej architektury osad służbowych(cid:3) związanych z gospodarką leśną Lasów Państwowych.(cid:3)(cid:3) Dotychczasowe analizy zasobu zabytkowego wskazały obszary, które w ostatnich latach stanowią poważne wyzwanie lub są istotne dla polityki historycznej w Polsce. Ważną grupą (cid:282)(cid:367)(cid:258)(cid:3) polityki ochrony zabytków są(cid:3)zabytki należące do zasobu Skarbu Państwa, (cid:449)(cid:381)(cid:271)(cid:286)(cid:272)(cid:3)których (cid:393)aństwo pełni również funkcję(cid:3)właściciela lub głównego zarządcy przez (cid:381)(cid:282)(cid:393)(cid:381)(cid:449)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:361)(cid:286)(cid:282)(cid:374)(cid:381)(cid:400)(cid:410)(cid:364)(cid:349)(cid:3) i spółki, które sprawują bezpośrednią opiekę nad zabytkami. Podwójna rola (cid:393)aństwa (cid:449)(cid:455)(cid:373)(cid:258)(cid:336)(cid:258)(cid:3) (cid:437)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:367)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3) (cid:449)(cid:400)(cid:393)(cid:258)(cid:396)cia merytorycznego dla podmiotów, które nie zostały powołane (cid:1007)(cid:1004)(cid:3) (cid:3) bezpośrednio do praktycznego działania konserwatorskiego.(cid:3) (cid:60)(cid:381)(cid:373)(cid:393)(cid:367)(cid:286)(cid:364)(cid:400)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:3) (cid:258)(cid:374)(cid:258)(cid:367)(cid:349)(cid:460)(cid:455)(cid:853)(cid:3) wartościowanie (cid:349)(cid:3)wyłonienie(cid:3)obiektów najcenniejszych i reprezentatywnych (cid:393)(cid:381)(cid:460)(cid:449)(cid:381)lą(cid:3)służbom (cid:364)(cid:381)(cid:374)(cid:400)(cid:286)(cid:396)(cid:449)(cid:258)(cid:410)(cid:381)(cid:396)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:373)(cid:3) (cid:374)(cid:258)(cid:3) (cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:282)(cid:460)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3) (cid:286)(cid:296)(cid:286)(cid:364)(cid:410)(cid:455)(cid:449)(cid:374)(cid:286)(cid:361)(cid:3) (cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:258)(cid:410)(cid:286)(cid:336)(cid:349)(cid:349)(cid:3) ochrony i wspierania działań zarządczych. Do takiej grupy zaliczono zabytki leżące na terenie lasów państwowych, tereny (cid:364)(cid:381)(cid:367)(cid:286)(cid:361)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:381)(cid:271)(cid:400)(cid:460)(cid:258)(cid:396)(cid:455)(cid:3)(cid:449)(cid:455)(cid:282)(cid:381)(cid:271)(cid:455)(cid:272)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:393)(cid:258)(cid:367)(cid:349)(cid:449)(cid:3)(cid:364)(cid:381)(cid:393)(cid:258)(cid:367)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:856)(cid:3)(cid:3) Szczególnie wysokie(cid:3)środki finansowe przeznaczane na modernizację infrastruktury, a także wdrażanie polityki energetycznej zakładającej dekarbonizację kraju wpłynęły na(cid:3)konieczność podjęcia zaawansowanych działań w celu weryfikacji zasobu dziedzictwa kolejowego (cid:349)(cid:3)kopalnianego, których arsenał(cid:3) w przeciągu najbliższych lat ulegnie znaczącym przekształceniom modernizacyjno(cid:882)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:393)(cid:410)(cid:258)(cid:272)(cid:455)(cid:361)(cid:374)(cid:455)(cid:373)(cid:856)(cid:3) (cid:60)(cid:381)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:286)(cid:3) (cid:361)(cid:286)(cid:400)(cid:410)(cid:3) (cid:449)(cid:349)ę(cid:272)(cid:3) (cid:381)(cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:272)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3) (cid:449)(cid:286)(cid:396)(cid:455)(cid:296)(cid:349)(cid:364)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3) (cid:460)(cid:258)(cid:400)(cid:381)(cid:271)(cid:437)(cid:853)(cid:3) (cid:449)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:282)(cid:460)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3) (cid:364)(cid:258)(cid:410)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:396)(cid:455)(cid:460)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3) (cid:361)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3) elementów, ich zwartościowanie (cid:3) w ramach różnych kategorii, które po ocenie wartości powinny zostać wskazane do objęcia adekwatnymi formami ochrony. Kolejną grupą są obszary zabytkowe(cid:3)o dużym rozproszeniu(cid:3) i konieczności zintegrowanej ochrony wartości zabytkowych, przyrodniczych (cid:381)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:3) krajobrazowych, realizujących zasadę zrównoważonego podejścia do dziedzictwa. Rozproszony i słabo rozpoznany zasób zabytkowy znajdujący się na terenach leśnych wymaga wsparcia i współpracy organów ochrony środowiska przyrodniczego(cid:3)i zabytków. Podobnej weryfikacji wymaga wielkoobszarowy zasób zabytków arch(cid:349)(cid:410)(cid:286)(cid:364)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:455)(cid:3) (cid:381)(cid:271)(cid:396)(cid:381)(cid:374)(cid:374)(cid:286)(cid:361)(cid:853)(cid:3) (cid:381)(cid:393)(cid:258)(cid:396)(cid:410)(cid:455)(cid:3) (cid:374)(cid:258)(cid:3) zupełnie innych zasadach kompozycji militarnej, wymykającej się z(cid:3)(cid:410)(cid:396)(cid:258)(cid:282)(cid:455)(cid:272)(cid:455)(cid:361)(cid:374)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:396)(cid:381)(cid:460)(cid:437)(cid:373)(cid:349)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3) zasad kształtowania budownictwa utylitarnego. Polska(cid:3) (cid:374)(cid:258)(cid:460)(cid:455)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:258)(cid:3) (cid:361)(cid:286)(cid:400)(cid:410)(cid:3) „europejskim skansenem fortyfikacyjnym”(cid:856)(cid:3)(cid:75)pracowała wstępną koncepcję (cid:381)(cid:272)(cid:346)(cid:396)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:3)(cid:449)(cid:349)(cid:286)(cid:367)(cid:364)(cid:381)(cid:381)(cid:271)(cid:400)(cid:460)(cid:258)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3) zespołów, którą w ramach zadania można poddać weryfikacji i(cid:3)modelowemu wdrożeniu.(cid:3)(cid:3) (cid:3)Kierunek działań 1.2: Ochrona(cid:3)zabytków i zarządzanie zabytkami o wyjątkowej wartości (cid:3) (cid:3) (cid:1005)(cid:856) Model i system wartościowania zabytków(cid:856)(cid:3) (cid:1006)(cid:856) Plany zarządzania dla pomników historii(cid:3) (cid:1007)(cid:856) Wsparcie procesu tworzenia planów ochrony parków kulturowych(cid:856)(cid:3) (cid:1008)(cid:856) System bezpieczeństwa zabytków(cid:856)(cid:3) (cid:1009)(cid:856) (cid:87)(cid:396)(cid:381)(cid:361)(cid:286)(cid:364)(cid:410)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:364)(cid:381)(cid:374)(cid:400)(cid:286)(cid:396)(cid:449)(cid:258)(cid:410)(cid:381)(cid:396)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:286)(cid:856)(cid:3) Wieloletnie doświadczenia służb konserwatorskich wynikające ze słabego umocowania najcenniejszych zabytków w polskim systemie ochrony zabytków przez zapisy ustawowe wskazały aktualny kierunek działań jako istotny w uzupełnieniu systemu ochrony zabytków. Aktualne przepisy wskazują jedynie na reprezentacyjny charakter (cid:393)(cid:381)(cid:373)(cid:374)(cid:349)(cid:364)(cid:258)(cid:3)(cid:346)(cid:349)(cid:400)(cid:410)(cid:381)(cid:396)(cid:349)(cid:349), którego realna ochrona może odbywać się jedynie na poziomie wojewódzkich lub miejskich służb (cid:364)(cid:381)(cid:374)(cid:400)(cid:286)(cid:396)(cid:449)(cid:258)(cid:410)(cid:381)(cid:396)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:272)(cid:346)(cid:3) (cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:460)(cid:3) (cid:449)(cid:393)(cid:349)(cid:400)(cid:3) do rejestru zabytków (cid:393)(cid:258)(cid:396)(cid:364)(cid:3) (cid:364)(cid:437)(cid:367)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:856)(cid:3) (cid:60)(cid:381)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:286)(cid:3) (cid:361)(cid:286)(cid:400)(cid:410)(cid:3) wypracowanie narzędzi kompleksowej, zintegrowanej ochrony(cid:3) (cid:349)(cid:3) (cid:396)(cid:286)(cid:258)(cid:367)(cid:374)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3) (cid:374)(cid:258)(cid:282)(cid:460)(cid:381)(cid:396)(cid:437)(cid:3) (cid:374)(cid:258)(cid:282)(cid:3) polityką konserwatorską względem najcenniejszego zasobu zabytkowego kraju. Niejasne są również przesłanki uznawania wybranych zabytków za (cid:393)(cid:381)(cid:373)(cid:374)(cid:349)(cid:364)(cid:349)(cid:3) (cid:346)(cid:349)(cid:400)(cid:410)(cid:381)(cid:396)(cid:349)(cid:349)(cid:3) (cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:282)(cid:460)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3) zrównoważonej strategii zarządzania(cid:3) (cid:374)(cid:349)(cid:373)(cid:349)(cid:3) oraz możliwości uznawania cennego zasobu (cid:396)(cid:381)(cid:460)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:400)(cid:460)(cid:381)(cid:374)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)–(cid:3)tzw. wpisów seryjnych(cid:856)(cid:3)Jednocześnie (cid:393)(cid:381)(cid:373)(cid:374)(cid:349)(cid:364)i historii są zabytkami, które są i powinny być podstawową formą ochrony umożliwiającą(cid:3)(cid:258)(cid:393)(cid:367)(cid:349)(cid:364)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:282)(cid:381)(cid:3)(cid:449)(cid:393)(cid:349)(cid:400)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3) (cid:1007)(cid:1005)(cid:3) (cid:3) dobra na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO –(cid:3)z tego względu wydaje się zasadne wypracowanie narzędzi i przepisów analogicznych do zaleceń międzynarodowych. (cid:3) Kierunek działań ma na celu określenie modelu i systemu wartościowania zabytków, (cid:3) na którego pods(cid:410)(cid:258)(cid:449)(cid:349)(cid:286)(cid:3)zostanie wypracowana metodyka oceny wartości zabytkowych dla pomników historii, z możliwością wykorzystania wypracowanych zasad dla całego zasobu (cid:460)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:364)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)–(cid:3)biorąc pod uwagę, że takie wytyczne dla obecnej ustawy nigdy nie powstały. (cid:127)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:282)(cid:381)(cid:410)(cid:455)(cid:272)(cid:460)ące planów zarządzania dla pomników historii pozwoli poddać ewaluacji właściwy zakres ochrony, opieki, sposobów zagospodarowania w powiązaniu z mechanizmami finansowania i efektywnego nadzoru służb konserwatorskich oraz stworzy narzędzie do (cid:449)(cid:286)(cid:396)(cid:455)(cid:296)(cid:349)(cid:364)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:364)(cid:381)(cid:373)petencji zarządczych, dając możliwość reagowania służb(cid:381)(cid:373)(cid:3)(cid:364)(cid:381)(cid:374)(cid:400)(cid:286)(cid:396)(cid:449)(cid:258)(cid:410)(cid:381)(cid:396)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:373)(cid:3) (cid:449)(cid:3)sytuacjach potencjalnych lub realnie występujących zagrożeń, a nie dopiero (cid:449)(cid:410)(cid:286)(cid:282)(cid:455)(cid:853)(cid:3)(cid:336)(cid:282)(cid:455)(cid:3) (cid:393)aństwo (cid:393)(cid:381)(cid:367)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:286)(cid:3)rozpoczyna procedurę weryfikacji systemu zarządzania zabytkiem przy wpisie (cid:374)(cid:258)(cid:3)(cid:62)istę Ś(cid:449)(cid:349)(cid:258)(cid:410)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:24)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:3)UNESCO. Jednostki lokalne zarządzające najcenniejszymi zabytkami kraju dowiadują się więc o brakach i uchybieniach w zarządzaniu dopiero przy okazji aplikowania do poziomu ochrony międzynarodowej.(cid:3) Ponadto w ramach wsparcia służb(cid:3)konserwatorskich, zarządów i właścicieli realizujących prace (cid:364)(cid:381)(cid:374)(cid:400)(cid:286)(cid:396)(cid:449)(cid:258)(cid:410)(cid:381)(cid:396)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:364)(cid:258)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:460)(cid:381)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:449)(cid:455)(cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:272)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:455)(cid:3)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:374)(cid:282)(cid:258)(cid:396)(cid:282)(cid:3)(cid:381)(cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:272)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:373)(cid:381)(cid:282)(cid:286)(cid:367)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3) zakresu dokumentacji projektu konserwatorskiego, składania dokumentacji powykonawczej (cid:349)(cid:3)(cid:396)(cid:286)(cid:258)(cid:367)(cid:349)(cid:460)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:296)(cid:349)(cid:367)(cid:258)(cid:364)(cid:410)(cid:455)(cid:364)(cid:349)(cid:3)(cid:364)onserwatorskiej, której zapisy powinny znaleźć swoje odzwierciedlenie w uaktualnionych przepisach wykonawczych do ustawy o ochronie zabytków i opiece nad (cid:460)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:364)(cid:258)(cid:373)(cid:349)(cid:856)(cid:3) Obecny system ochrony zabytków wskazuje formę (cid:393)(cid:381)(cid:373)(cid:374)(cid:349)(cid:364)(cid:258)(cid:3)(cid:346)istorii jako formę ochrony (cid:449)(cid:455)(cid:271)(cid:349)(cid:410)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3) i wyjątkowych(cid:3) cech zabytków, których zachowanie leży jednak w zakresie kompetencji lokalnych samorządów lub zarządców nieposiadających wyspecjalizowanych jednostek zarządzania dziedzictwem. Dlatego kolejne zadania mają na celu wsparcie lokalnych (cid:349)(cid:374)(cid:410)(cid:286)(cid:396)(cid:286)(cid:400)(cid:258)(cid:396)(cid:349)(cid:437)(cid:400)(cid:460)(cid:455)(cid:3)(cid:449)(cid:3)wypracowywaniu już istniejących narzędzi ochrony i zarządzania dostępnych w polskim systemie ochrony zabytków(cid:3)(cid:381)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:3)(cid:349)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:449)(cid:286)(cid:396)(cid:455)(cid:296)(cid:349)(cid:364)(cid:258)(cid:272)(cid:361)ę(cid:3)pod kątem aktualnych potrzeb (cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3) (cid:349)(cid:3)uchybień (cid:460)(cid:282)(cid:349)(cid:258)(cid:336)(cid:374)(cid:381)(cid:460)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:282)(cid:374)(cid:349)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:367)(cid:258)(cid:410)(cid:258)(cid:272)(cid:346)(cid:856)(cid:3)(cid:90)(cid:286)(cid:258)(cid:367)(cid:349)(cid:460)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:258)(cid:3)(cid:373)(cid:381)(cid:282)(cid:286)(cid:367)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:282)(cid:381)(cid:364)(cid:437)(cid:373)(cid:286)(cid:374)(cid:410)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3) i aktualizacja poradników metodycznych w zakresie planu ochrony parku kulturowego pozwoli również na dostosowanie istniejących instrukcji do aktualnych oczekiwań i zmieniających się przepisów. (cid:3) Aktualna sytuacja geopolityczna i destabilizacja klimatyczna wskazują (cid:374)(cid:258)(cid:3) możliwość występowania zagrożeń dziedzictwa, które dotychczas uznawano na rzadko występujące. Dlatego jednym z zadań jest również udzielenie wsparcia służb(cid:381)(cid:373)(cid:3) (cid:364)(cid:381)(cid:374)(cid:400)(cid:286)(cid:396)(cid:449)(cid:258)(cid:410)(cid:381)(cid:396)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:373)(cid:3)(cid:3) (cid:349)(cid:3) (cid:381)(cid:393)(cid:349)(cid:286)(cid:364)(cid:437)(cid:374)(cid:381)(cid:373)(cid:3) zabytków(cid:3) (cid:449)(cid:3) (cid:460)(cid:258)(cid:364)(cid:396)(cid:286)(cid:400)(cid:349)(cid:286)(cid:3) (cid:460)(cid:258)(cid:393)(cid:286)(cid:449)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3) bezpieczeństwa (cid:460)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:364)(cid:381)(cid:373)(cid:3) (cid:449)(cid:3)(cid:400)(cid:455)(cid:410)(cid:437)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:258)(cid:272)(cid:346)(cid:3) (cid:364)(cid:396)(cid:455)(cid:460)(cid:455)(cid:400)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3) (cid:349)(cid:3) w wypadku konfliktów (cid:460)(cid:271)(cid:396)(cid:381)(cid:361)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:856)(cid:3) (cid:60)(cid:381)(cid:374)(cid:272)(cid:286)(cid:393)(cid:272)(cid:361)(cid:258)(cid:3) (cid:460)(cid:349)(cid:374)(cid:410)(cid:286)(cid:336)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3) (cid:400)(cid:455)(cid:400)(cid:410)(cid:286)(cid:373)(cid:437)(cid:3) bezpieczeństwa zabytków(cid:3)może się stać podstawą do zmian(cid:455)(cid:3)przepisów, wypracowania mechanizmów szybkiego reagowania i dopracowania działań koordynacyjnych we współpracy ze służbami konserwatorskimi.(cid:3)(cid:3)(cid:3) (cid:3)Kierunek działań 1.3: Realizacja międzynarodowych zobowiązań (cid:3) (cid:1005)(cid:856) Implementacja konwencji UNESCO z 1972 do ustawy o ochronie zabytków(cid:856)(cid:3) (cid:1007)(cid:1006)(cid:3) (cid:3) (cid:1006)(cid:856) Wdrożenie Konwencji UNESCO z(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1004)(cid:1005)(cid:856)(cid:3) (cid:1007)(cid:856) Współpraca międzynarodowa z UNESCO(cid:882)(cid:47)(cid:18)(cid:75)(cid:68)(cid:75)(cid:94)(cid:882)(cid:47)(cid:18)(cid:18)(cid:90)(cid:75)(cid:68)(cid:882)(cid:104)(cid:28)(cid:856)(cid:3) (cid:1008)(cid:856) (cid:116)(cid:400)(cid:393)(cid:258)(cid:396)(cid:272)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:272)(cid:286)(cid:400)(cid:437)(cid:3)(cid:410)(cid:449)(cid:381)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)planów zarządzania dla miejsc światowego dziedzictwa (cid:449)(cid:3)(cid:87)(cid:381)(cid:367)(cid:400)(cid:272)(cid:286)(cid:856)(cid:3) Miejsca znajdujące się na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO są chronione przepisami prawa międzynarodowego na podstawie Konwencji UNESCO w sprawie ochrony światowego (cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:3)(cid:364)(cid:437)(cid:367)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:258)(cid:367)(cid:374)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:460)(cid:3)(cid:1005)(cid:1013)(cid:1011)(cid:1006)(cid:3)(cid:396)(cid:856), które po ratyfikacji przez Polskę w 19(cid:1011)(cid:1010)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:3) wymagają dalszej implementacji do przepisów krajowych. Przepisy wykonawcze do Konwencji (cid:3) zawierają wciąż uaktualniany dokument dotyczący (cid:449)(cid:455)(cid:410)(cid:455)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:381)(cid:393)(cid:286)(cid:396)(cid:258)(cid:272)(cid:455)(cid:361)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)‒(cid:3)(cid:75)(cid:393)(cid:286)(cid:396)(cid:258)(cid:410)(cid:349)(cid:381)(cid:374)(cid:258)(cid:367)(cid:3) (cid:39)(cid:437)(cid:349)(cid:282)(cid:286)(cid:367)(cid:349)(cid:374)(cid:286)(cid:400)(cid:3) (cid:296)(cid:381)(cid:396)(cid:3) (cid:410)(cid:346)(cid:286)(cid:3) (cid:47)(cid:373)(cid:393)(cid:367)(cid:286)(cid:373)(cid:286)(cid:374)(cid:410)(cid:258)(cid:410)(cid:349)(cid:381)(cid:374)(cid:3) (cid:381)(cid:296)(cid:3) (cid:410)(cid:346)(cid:286)(cid:3) (cid:116)(cid:381)(cid:396)(cid:367)(cid:282)(cid:3) (cid:44)(cid:286)(cid:396)(cid:349)(cid:410)(cid:258)(cid:336)(cid:286)(cid:3) (cid:18)(cid:381)(cid:374)(cid:448)(cid:286)(cid:374)(cid:410)(cid:349)(cid:381)(cid:374), który w(cid:400)(cid:364)(cid:258)(cid:460)(cid:437)(cid:361)(cid:286)(cid:3) chociażby na konieczność wyznaczenia strefy buforowej, opracowania(cid:3) (cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:361)(cid:286)(cid:364)(cid:410)(cid:437)(cid:3) (cid:393)(cid:367)(cid:258)(cid:374)(cid:437)(cid:3) zarządzania lub oceny odziaływania inwestycji na dziedzictwo dla Miejsca Światowego Dziedzictwa. Przepisy te nie zostały zaimplementowane do krajowego porządku prawne(cid:336)(cid:381)(cid:853)(cid:3) dlatego podlegają (cid:282)(cid:381)(cid:449)(cid:381)(cid:367)(cid:374)(cid:286)(cid:361)(cid:3)(cid:396)(cid:286)(cid:258)(cid:367)(cid:349)(cid:460)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349), a w przypadku narzędzi monitorowania stanu ochrony i jakości zarządzania miejscem UNESCO na poziomie służb konserwatorskich, Departamentu Ochrony Zabytków i wspierającej roli Narodowego Instytutu Dziedzictwa nie istnieją przepisy wskazujące wymóg realizacji wytycznych operacyjnych, które jako przepisy wykonawcze konwencji muszą być przez (cid:393)aństwo realizowane właściwie i podlegają kontroli ze strony Komitetu Światowego Dziedzictwa UNESCO. (cid:3) (cid:87)(cid:381)(cid:374)(cid:258)(cid:282)(cid:410)(cid:381)(cid:3)(cid:282)(cid:258)(cid:367)(cid:400)(cid:460)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:258)(cid:374)(cid:258)(cid:367)(cid:349)(cid:460)(cid:853)(cid:3)(cid:349)(cid:373)plementacji zapisów konwencji lub uaktualnianych wytycznych oraz nowych narzędzi wdrożeniowych wymagają inne konwencje międzynarodowe, które powinny być częścią polityki ochrony zabytków w Polsce. Działań weryfikacyjnych wymaga (cid:60)(cid:381)(cid:374)(cid:449)(cid:286)(cid:374)(cid:272)(cid:361)(cid:258)(cid:3)(cid:104)(cid:69)(cid:28)(cid:94)(cid:18)(cid:75)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:400)(cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:449)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:381)(cid:272)(cid:346)(cid:396)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:3)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:373)(cid:258)(cid:410)(cid:286)(cid:396)(cid:349)(cid:258)(cid:367)(cid:374)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:3)(cid:364)(cid:437)(cid:367)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:460)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1004)(cid:1007)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:853)(cid:3) Zalecenia UNESCO w sprawie zachowania i dostępu do dziedzictwa dokumentacyjnego, w tym (cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:3)(cid:272)(cid:455)(cid:296)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:460)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1005)(cid:1009)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:853)(cid:3)(cid:60)(cid:381)(cid:374)(cid:449)(cid:286)(cid:374)(cid:272)(cid:361)(cid:258)(cid:3)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:3)Rady Europy o wartości dziedzictwa (cid:364)(cid:437)(cid:367)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:282)(cid:367)(cid:258)(cid:3)społeczeństwa, Faro(cid:853)(cid:3)(cid:460)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1004)(cid:1009)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:3)(cid:3) Wstępnego rozpoznania i wypracowania kierunków dalszego działania wymagają nowe zalecenia dotyczące zmian klimatycznych, szlaków kulturowych i wzmacniania kwalifikacji zawodowych w ochronie dziedzictwa. Z tego też względu wskazane jest większe zaangażowanie Polski w prace eksperckich organizacji międzynarodowych: UNESCO, ICCROM, (cid:47)(cid:18)(cid:75)(cid:68)(cid:75)(cid:94)(cid:853)(cid:3)(cid:104)(cid:374)(cid:349)(cid:349)(cid:3)(cid:28)(cid:437)(cid:396)(cid:381)(cid:393)(cid:286)(cid:361)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:286)(cid:361)(cid:3)czy federacji organizacji pozarządowych(cid:853)(cid:3)(cid:410)(cid:258)(cid:364)(cid:349)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:361)(cid:258)(cid:364)(cid:3)(cid:28)(cid:437)(cid:396)(cid:381)(cid:393)(cid:258)(cid:3)(cid:69)(cid:381)(cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:258)(cid:856)(cid:3) Włączenie się (cid:374)(cid:258)(cid:400)(cid:460)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:364)(cid:396)(cid:258)(cid:361)(cid:437)(cid:3)w międzynarodowe inicjatywy,(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:361)(cid:286)(cid:364)(cid:410)(cid:455)(cid:853)(cid:3)(cid:449)(cid:258)(cid:396)(cid:400)(cid:460)(cid:410)(cid:258)(cid:410)(cid:455)(cid:3)(cid:272)(cid:460)(cid:455)(cid:3)(cid:336)(cid:396)(cid:437)(cid:393)(cid:455)(cid:3) (cid:396)(cid:381)(cid:271)(cid:381)(cid:272)(cid:460)(cid:286)(cid:3)wpłynie na(cid:3)(cid:449)(cid:460)(cid:396)(cid:381)(cid:400)(cid:410)(cid:3)(cid:460)(cid:374)(cid:258)(cid:272)(cid:460)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:87)(cid:381)(cid:367)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:361)(cid:286)(cid:361)(cid:3)(cid:282)(cid:381)(cid:396)(cid:381)(cid:271)(cid:364)(cid:437)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:364)(cid:396)(cid:286)(cid:400)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:381)(cid:272)(cid:346)(cid:396)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:3)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:3)(cid:3) na arenie międzynarodowej.(cid:3) (cid:3) CEL SZCZEGÓŁOWY 2: WZMOCNIENIE POTENCJAŁU ORGANIZACYJNEGO SYSTEMU OCHRONY ZABYTKÓW (cid:3) (cid:3) Znaczący wzrost liczby postępowań administracyjnych w zakresie ochrony zabytków(cid:3)(cid:894)(cid:396)(cid:381)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3) (cid:381)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)‒30%) wskazuje na konieczność poprawy efektywności i usprawnienia dostępu do baz (cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:272)(cid:455)(cid:296)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:272)(cid:286)(cid:367)(cid:437)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:455)(cid:400)(cid:393)(cid:349)(cid:286)(cid:400)(cid:460)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:449)(cid:286)(cid:396)(cid:455)(cid:296)(cid:349)(cid:364)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:282)(cid:381)(cid:364)(cid:437)(cid:373)(cid:286)(cid:374)(cid:410)ów niezbędn(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:282)(cid:381)(cid:3)(cid:296)(cid:381)(cid:396)(cid:373)(cid:258)(cid:367)(cid:374)(cid:286)(cid:361)(cid:3) (cid:1007)(cid:1007)(cid:3) (cid:3) (cid:349)(cid:3)(cid:373)(cid:286)(cid:396)(cid:455)(cid:410)(cid:381)(cid:396)(cid:455)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:286)(cid:361)(cid:3)(cid:381)(cid:272)eny zgromadzonych materiałów, a także niezbędnej reformy systemu finansowania ochrony i opieki nad zabytkami we współpracy międzyresortowej w(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:364)(cid:396)(cid:286)(cid:400)(cid:349)(cid:286)(cid:3) m.in. kredytów preferencyjnych, crow(cid:282)(cid:296)(cid:437)(cid:374)(cid:282)(cid:349)(cid:374)(cid:336)(cid:437)(cid:3) (cid:381)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:3) ulg i zwolnień od podatku prac (cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:282)(cid:460)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:455)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:364)(cid:437)(cid:3)(cid:272)(cid:346)(cid:396)(cid:381)(cid:374)(cid:349)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:373)(cid:856)(cid:3) Z tego względu w ramach realizacji celu konieczne jest usprawnienie działań opartych (cid:3) na cyfryzacji postępowań budowalnych i archeologicznych oraz stworzenie narzędzi cyfrowych (cid:282)(cid:381)(cid:3) (cid:336)(cid:286)(cid:374)(cid:286)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3) niezbędnych danych statystycznych w funkcjonowaniu służb (cid:364)(cid:381)(cid:374)(cid:400)(cid:286)(cid:396)(cid:449)(cid:258)(cid:410)(cid:381)(cid:396)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:272)(cid:346)(cid:856)(cid:3)(cid:47)(cid:400)(cid:410)(cid:381)(cid:410)(cid:374)(cid:455)(cid:373)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:373)(cid:3)będzie również rozbudowanie bazy danych (cid:127)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:286)(cid:364)(cid:856)(cid:393)(cid:367)(cid:853)(cid:3) stanowiące(cid:361)(cid:3)kompendium wiedzy cyfrowej o poszczególnych zabytkach oraz programu AZP+(cid:3) ‒(cid:3) jako narzędzia zarządzania dziedzictwem archeologicznym. Uzupełniające zadania (cid:3) (cid:449)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:364)(cid:396)(cid:286)(cid:400)(cid:349)(cid:286)(cid:3)dokumentowania zabytków z wykorzystaniem(cid:3)(cid:410)(cid:286)(cid:272)(cid:346)(cid:374)(cid:381)(cid:367)(cid:381)(cid:336)(cid:349)(cid:349)(cid:3)(cid:1007)(cid:24)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:396)(cid:381)(cid:460)(cid:271)(cid:437)(cid:282)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:3)(cid:400)(cid:286)(cid:396)(cid:449)(cid:349)(cid:400)(cid:437)(cid:3) (cid:127)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:286)(cid:364)(cid:856)(cid:393)(cid:367)(cid:3)stanowią szeroko zakrojone działania mające na celu digitalizację dokumentacji (cid:3) o zabytkach, która w wersji papierowej może ulec bezpowrot(cid:374)(cid:286)(cid:373)(cid:437)(cid:3)(cid:460)(cid:374)(cid:349)(cid:400)(cid:460)(cid:272)(cid:460)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:437), a także ułatwienie dostępu cyfrowego do wiedzy o zabytkach o zasięgu globalnym i bardzo szerokim profilu użytkowania(cid:3)szerszemu gronu odbiorców(cid:856)(cid:3) (cid:3)Kierunek działań 2.1: Cyfryzacja procesów administracyjnych(cid:3) (cid:3) (cid:1005)(cid:856) (cid:18)(cid:455)(cid:296)(cid:396)(cid:455)(cid:460)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:258)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:272)(cid:286)(cid:400)(cid:437)(cid:3)(cid:349)(cid:374)(cid:449)(cid:286)(cid:400)(cid:410)(cid:455)(cid:272)(cid:455)(cid:361)(cid:374)(cid:381)(cid:882)budowlanego w zakresie ochrony zabytków(cid:856)(cid:3)(cid:3) (cid:1006)(cid:856) Opracowanie i realizacja programu szkoleń specjalistycznych dla pracowników wojewódzkich urzędów ochrony zabytków(cid:856)(cid:3)(cid:3) Zmiany w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, konsekwencje (cid:393)(cid:258)(cid:374)(cid:282)(cid:286)(cid:373)(cid:349)(cid:349)(cid:3) (cid:18)(cid:75)(cid:115)(cid:47)(cid:24)(cid:882)(cid:1005)(cid:1013)(cid:853)(cid:3) a także rosnąca liczba postępowań administracyjnych dotyczących(cid:3) (cid:381)(cid:272)(cid:346)(cid:396)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:3) zabytków, które powinny być prowadzone bez zbędnej zwłoki(cid:853)(cid:3)(cid:410)(cid:381)(cid:3)okoliczności wymagające wzmocnienia technologicznego organów ochrony zabytków przez cyfryzację postępowań (cid:3) (cid:449)(cid:3)(cid:381)(cid:271)(cid:400)(cid:460)(cid:258)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:3)(cid:271)(cid:437)(cid:282)ownictwa dotyczącego obiektów zabytkowych(cid:856)(cid:3)(cid:47)(cid:400)(cid:410)(cid:381)(cid:410)(cid:374)(cid:455)(cid:373)(cid:3)(cid:449)(cid:455)(cid:373)(cid:349)(cid:258)(cid:396)(cid:286)(cid:373)(cid:3)(cid:410)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3) kierunku działań jest wprowadzenie programu szkoleń dla pracowników wojewódzkich urzędów ochrony zabytków, którego konsekwencją będzie podniesienie jakości realizacji (cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:272)(cid:286)(cid:282)(cid:437)(cid:396)(cid:455)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:364)(cid:396)(cid:286)(cid:400)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:381)(cid:272)hrony zabytków.(cid:3) (cid:3)Kierunek działań 2.2: Wzmacnianie zastosowania nowych technologii w ochronie zabytków(cid:3) (cid:1005)(cid:856) Wdrożenie i rozwój programu AZP+(cid:856)(cid:3) (cid:1006)(cid:856) Digitalizacja i udostępnianie zasobu archiwalnego(cid:856)(cid:3) (cid:1007)(cid:856) Rozwój zasobu dokumentacyjnego 3D(cid:856)(cid:3) (cid:1008)(cid:856) Rozwój portalu (cid:127)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:286)(cid:364)(cid:3)(cid:393)(cid:367)(cid:856)(cid:3) (cid:116)(cid:455)(cid:364)(cid:381)(cid:396)(cid:460)ystanie nowych technologii cyfrowych w ochronie zabytków będzie realizowane (cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3) (cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:460)(cid:3)(cid:69)(cid:258)(cid:396)(cid:381)(cid:282)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:3)(cid:47)(cid:374)(cid:400)(cid:410)(cid:455)(cid:410)(cid:437)(cid:410)(cid:3)(cid:24)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:853)(cid:3)(cid:361)(cid:258)(cid:364)(cid:381)(cid:3)(cid:364)(cid:381)(cid:374)(cid:410)(cid:455)(cid:374)(cid:437)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:258)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:60)(cid:87)(cid:75)(cid:127)(cid:349)(cid:75)(cid:374)(cid:127)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:3)(cid:367)(cid:258)(cid:410)(cid:258)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1005)(cid:1013)‒(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1006)(cid:853)(cid:3) głównie w ramach rozwijania portalu (cid:127)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:286)(cid:364)(cid:856)(cid:393)(cid:367)(cid:3)(cid:381)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:336)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:437)(cid:3)(cid:4)(cid:127)(cid:87)(cid:1085)(cid:856)(cid:3)(cid:3) Program AZP+ ma funkcjonować jako nieinwazyjne wsparcie zarządzania dziedzictwem (cid:258)(cid:396)(cid:272)(cid:346)(cid:286)(cid:381)(cid:367)(cid:381)(cid:336)(cid:349)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:455)(cid:373)(cid:3) (cid:449)(cid:3) (cid:87)(cid:381)(cid:367)(cid:400)(cid:272)(cid:286)(cid:856)(cid:3) Realizacja celów Programu AZP+ pozwoli na nowoczesne zarządzanie dziedzictwem archeologicznym w (cid:374)(cid:258)(cid:400)(cid:460)(cid:455)(cid:373)(cid:3)(cid:364)(cid:396)(cid:258)(cid:361)(cid:437)(cid:3)oraz skuteczniejsze wypełnianie założeń (cid:28)(cid:437)(cid:396)(cid:381)(cid:393)(cid:286)(cid:361)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:286)(cid:361)(cid:3)(cid:364)(cid:381)(cid:374)(cid:449)(cid:286)(cid:374)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:381)(cid:3)(cid:381)(cid:272)(cid:346)(cid:396)(cid:381)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:3)(cid:258)(cid:396)(cid:272)(cid:346)(cid:286)(cid:381)(cid:367)(cid:381)(cid:336)(cid:349)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:460)(cid:3)(cid:410)(cid:449)(cid:381)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3) warunków do ochrony reliktów archeologicznych (cid:349)(cid:374)(cid:3)(cid:400)(cid:349)(cid:410)(cid:437)(cid:3)(cid:381)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:3)(cid:396)(cid:381)(cid:460)(cid:393)(cid:381)(cid:460)(cid:374)(cid:258)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:455)(cid:3) (cid:1007)(cid:1008)(cid:3) (cid:3) pomocy nieinwazyjnych badań archeologicznych. Wprowadzenie centralnej i cyfrowej bazy (cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3) o dziedzictwie archeologicznym przyczyni się do poprawy działania służb konserwatorskich, instytucji badawczych oraz firm i organizacji pozarządowych prowadzących działalność archeologiczną.(cid:3) (cid:127)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:286)(cid:364)(cid:856)(cid:393)(cid:367)(cid:3)to serwis, który w nowoczesny sposób udostępnia (cid:349)(cid:374)(cid:296)(cid:381)(cid:396)(cid:373)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:286)(cid:3)(cid:381)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:367)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:364)(cid:258)(cid:272)(cid:346)(cid:3) wraz z ich opisami i multimedialnymi treściami: archiwalnymi i aktualnymi zdjęciami, skanami dokumentacji z krajowej ewidencji zabytków, modelami 3D obiektów, chmurami punktów, zdjęciami panoramicznymi, filmami dokumentalnym(cid:349)(cid:3)(cid:381)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:3)lokalizacją obiektów. W ramach działania zakłada się kontynuację zasilania bazy przez digitalizację materiału archiwalnego, (cid:460)(cid:282)(cid:286)(cid:393)(cid:381)(cid:374)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3) (cid:449)(cid:3) (cid:258)(cid:396)(cid:272)(cid:346)(cid:349)(cid:449)(cid:437)(cid:373)(cid:3) (cid:69)(cid:258)(cid:396)(cid:381)(cid:282)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3) (cid:47)(cid:374)(cid:400)(cid:410)(cid:455)(cid:410)(cid:437)(cid:410)(cid:437)(cid:3) (cid:24)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:3) (cid:381)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:3) (cid:258)(cid:396)(cid:272)(cid:346)(cid:349)(cid:449)(cid:258)(cid:272)(cid:346)(cid:3) (cid:449)ojewódzkich (cid:437)rzędów (cid:381)(cid:272)(cid:346)(cid:396)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:3) (cid:460)abytków(cid:856)(cid:3) (cid:127)(cid:282)(cid:349)(cid:336)(cid:349)(cid:410)(cid:258)(cid:367)(cid:349)(cid:460)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:286)(cid:3) dane będą przechowywane(cid:3)(cid:3) w infrastrukturze NID, dlatego też konieczna będzie rozbudowa zasobów serwerowych (zakup (cid:373)(cid:258)(cid:272)(cid:349)(cid:286)(cid:396)(cid:460)(cid:455)(cid:3) (cid:282)(cid:455)(cid:400)(cid:364)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:895)(cid:856)(cid:3) Dodatkowo NID wskazuje wykonanie skaningu 3D dla obiektów (cid:460)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:364)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)‒(cid:3)wykonana tą techniką dokumentacja zasili pulę materiałów opublikowanych (cid:374)(cid:258)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:396)(cid:410)(cid:258)(cid:367)(cid:437)(cid:856)(cid:3)(cid:3)(cid:3) (cid:3)Kierunek działań 2.3: Reforma finansowania ochrony i opieki nad zabytkami(cid:3) (cid:1005)(cid:856) (cid:87)(cid:396)(cid:286)(cid:373)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:364)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:856)(cid:3)(cid:3) (cid:1006)(cid:856) (cid:116)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:282)(cid:460)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3) (cid:258)(cid:367)(cid:410)(cid:286)(cid:396)(cid:374)(cid:258)(cid:410)(cid:455)(cid:449)(cid:374)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3) (cid:400)(cid:393)(cid:381)(cid:400)(cid:381)(cid:271)(cid:437)(cid:3) (cid:296)(cid:349)(cid:374)(cid:258)(cid:374)(cid:400)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3) (cid:381)(cid:393)(cid:349)(cid:286)(cid:364)(cid:349)(cid:3) (cid:374)(cid:258)(cid:282)(cid:3) (cid:460)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:364)(cid:258)(cid:373)(cid:349)(cid:3) –(cid:3) (cid:272)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:282)(cid:296)(cid:437)(cid:374)(cid:282)(cid:349)(cid:374)(cid:336)(cid:856)(cid:3) (cid:75)prócz(cid:3)(cid:410)(cid:396)(cid:258)(cid:282)(cid:455)(cid:272)(cid:455)(cid:361)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:296)(cid:381)(cid:396)(cid:373)(cid:3)(cid:296)(cid:349)(cid:374)(cid:258)(cid:374)(cid:400)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:272)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:455)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:364)(cid:258)(cid:272)(cid:346)(cid:855)(cid:3)(cid:282)(cid:381)(cid:410)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)ze środków budżetu państwa(cid:3)(cid:349)(cid:3)jednostek samorządu terytorialnego(cid:853)(cid:3)jak również z programów europejskich(cid:853)(cid:3)należy wprowadzić katalog alternatywnych źródeł finansowania ochrony zasobu zabytkowego. (cid:87)(cid:381)(cid:282)(cid:400)tawowym założeniem wprowadzenia nowych mechanizmów jest uruchomienie(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3) w większym stopniu środków prywatnych. Temu celowi służy propozycja wprowadzeni(cid:258)(cid:3) premii kredytowej pozwalającej na pozyskiwanie kredytów na inwestycje przy zabytkach (cid:3) na preferencyjnych warunkach oraz wsparcie dla crowdfundingu, służącego finansowaniu projektów dotyczących materialnego dziedzictwa kulturowego. (cid:3) (cid:3) CEL SZCZEGÓŁOWY(cid:3)(cid:1007)(cid:855)(cid:3)ROLA ZABYTKÓW W ZRÓWNOWAŻONYM ROZWOJU (EDUKACJA (cid:3) (cid:47)(cid:3)(cid:87)(cid:4)(cid:90)(cid:100)(cid:122)(cid:18)(cid:122)(cid:87)(cid:4)(cid:18)(cid:58)(cid:4)(cid:895)(cid:3) (cid:3) Zrównoważony rozwój jest(cid:3)jednym z celów strategicznych Unii Europejskiej. Do realizacji (cid:410)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3) celów zobligowane są wszystkie kraje (cid:104)(cid:28)(cid:853)(cid:3)które powinny intensyfikować(cid:3)działania na poziomie krajowym w ramach wyznaczonych priorytetów.(cid:3) Działania dotyczące(cid:3) (cid:364)(cid:367)(cid:349)(cid:373)(cid:258)(cid:410)(cid:437)(cid:3) (cid:449)(cid:3)związku(cid:3)(cid:3) (cid:460)(cid:3)nasilającymi się i trudnymi do opanowania zmianami klimatycznymi stanowią obecnie jedno z ważniejszych zadań również w zakresie ochrony i opieki nad zabytkami.(cid:3) (cid:24)(cid:381)(cid:364)(cid:437)(cid:373)(cid:286)(cid:374)(cid:410)(cid:455)(cid:3) (cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:258)(cid:410)(cid:286)(cid:336)(cid:349)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:286)(cid:3)odnoszące się do(cid:3)(cid:381)(cid:336)(cid:396)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:272)(cid:460)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:460)(cid:373)(cid:349)(cid:258)(cid:374)(cid:3)(cid:364)(cid:367)(cid:349)(cid:373)(cid:258)(cid:410)(cid:455)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)wymagają włączenia zaso(cid:271)(cid:437)(cid:3) zabytkowego, tradycyjnych materiałów oraz technik budowalnych do zagadnień wspierających cele zrównoważonego rozwoju.(cid:3)(cid:3) (cid:1007)(cid:1009)(cid:3) (cid:3) Dlatego konieczne jest wypracowanie narzędzi strategicznego i lok(cid:258)(cid:367)(cid:374)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3) (cid:449)(cid:393)(cid:349)(cid:286)(cid:396)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3) (cid:349)(cid:374)(cid:410)(cid:286)(cid:396)(cid:286)(cid:400)(cid:258)(cid:396)(cid:349)(cid:437)(cid:400)(cid:460)(cid:455)(cid:853)(cid:3)na zasadach równości i szacunku dla (cid:410)(cid:396)(cid:258)(cid:282)(cid:455)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:349)(cid:3)ekologii. Zadania mające na celu wypracowanie narzędzi przeciwdziałania zmianom klimatycznym powinny identyfikować (cid:3) i promować tradycyjne rozwiązania budowlane, ale (cid:410)akże zrównoważone podejście do eksploatowania zabytków, ich roli w środowisku, stabilizowaniu ekosystemów, budowaniu bioróżnorodności(cid:3)i wpierania lokalnych samorządów i społeczności(cid:856)(cid:3)(cid:3)

Kierunek działań 3.1: Wzmacnianie narzędzi ochrony zabytków wobec zmian klimatycznych(cid:3) (cid:1005)(cid:856) Strategia przeciwdziałania skutkom zmian klimatycznych dla zachowania zabytków(cid:856)(cid:3) (cid:1006)(cid:856) Wsparcie procesu tworzenia gminnych programów opieki nad zabytkami(cid:856)(cid:3) (cid:1007)(cid:856) Twój dom ‒(cid:3)dialog z tradycją(cid:856)(cid:3)(cid:3) (cid:1008)(cid:856) Upowszechnianie tradycyjnych, neutralnych dla środowiska, metod i technik rzemieślniczych ‒(cid:3)„Szkoła rzemiosł CAD”.(cid:3) (cid:1009)(cid:856) (cid:116)(cid:258)(cid:396)(cid:400)(cid:460)(cid:410)(cid:258)(cid:410)(cid:455)(cid:3)(cid:364)(cid:381)(cid:374)(cid:400)(cid:286)(cid:396)(cid:449)(cid:258)(cid:410)(cid:381)(cid:396)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:286)(cid:3)–(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:364)(cid:410)(cid:455)(cid:364)(cid:258)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:272)(cid:3)(cid:364)(cid:381)(cid:374)(cid:400)(cid:286)(cid:396)(cid:449)(cid:258)(cid:410)(cid:381)(cid:396)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:272)(cid:346)(cid:856)(cid:3)(cid:3) (cid:1010)(cid:856) Wzmacnianie kompetencji zawodów rzemieślniczych(cid:856)(cid:3) (cid:1011)(cid:856) (cid:87)(cid:396)(cid:381)(cid:272)(cid:286)(cid:400)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:282)(cid:460)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:349)(cid:374)(cid:449)(cid:286)(cid:400)(cid:410)(cid:455)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:381)(cid:271)(cid:349)(cid:286)(cid:364)(cid:410)(cid:258)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:364)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)–(cid:3)szkolenia dla samorządów(cid:856)(cid:3) Wzmacnianie narzędzi ochrony zabytków wobec zmian klimatycznych(cid:3)(cid:410)(cid:381)(cid:3)(cid:364)(cid:349)(cid:286)(cid:396)(cid:437)(cid:374)(cid:286)(cid:364)(cid:3)(cid:381)(cid:393)(cid:258)(cid:396)(cid:410)(cid:455)(cid:3)(cid:3) na roli zrównoważonego rozwoju w zachowaniu i trwałości dziedzictwa, wskazujący (cid:3) na systemowe powiązania uwarunkowań przy(cid:396)(cid:381)(cid:282)(cid:374)(cid:349)(cid:272)(cid:460)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3) (cid:460)(cid:3)(cid:410)(cid:396)(cid:258)(cid:282)(cid:455)(cid:272)(cid:455)(cid:361)(cid:374)(cid:455)(cid:373)(cid:853)(cid:3) (cid:374)(cid:286)(cid:437)(cid:410)(cid:396)(cid:258)(cid:367)(cid:374)(cid:455)(cid:373)(cid:3) (cid:282)(cid:367)(cid:258)(cid:3) środowiska sposobem budowania, konserwacji i pielęgnacji zabytków, jako główne narzędzie budowania odporności dziedzictwa na trwałe uszkodzenie i(cid:3)zniszczenie. Najważniejszym zadaniem będzie opracowanie (cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:258)(cid:410)(cid:286)(cid:336)(cid:349)(cid:349)(cid:3)przeciwdziałania skutkom zmian klimatycznych dla zachowania zabytków,(cid:3) (cid:374)(cid:258)(cid:3) (cid:393)(cid:381)(cid:282)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:449)(cid:349)(cid:286)(cid:3) (cid:449)(cid:455)(cid:410)(cid:455)(cid:393)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3) (cid:374)(cid:258)(cid:361)(cid:272)(cid:286)(cid:374)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:361)(cid:400)(cid:460)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3) miejsc światowego (cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:3) (cid:104)(cid:69)(cid:28)(cid:94)(cid:18)(cid:75)(cid:853)(cid:3) które staną się podstawą do weryfikacji zagrożeń i sposobów przeciwdziałania (cid:400)(cid:364)(cid:437)(cid:410)(cid:364)(cid:381)(cid:373)(cid:3)(cid:460)(cid:373)(cid:349)(cid:258)(cid:374)(cid:3)(cid:364)(cid:367)(cid:349)(cid:373)(cid:258)(cid:410)(cid:455)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)w ramach aktualizacji planów zarządzania(cid:3) i planów ochrony zabytków na wypadek konfliktów zbrojnych i sytuacji kryzysowych (cid:3) (cid:1007)(cid:1010)(cid:3) (cid:3) na poziomie krajowym i wojewódzkim, ale także podstawą do wypracowywania (cid:286)(cid:449)(cid:286)(cid:374)(cid:410)(cid:437)(cid:258)(cid:367)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3) nowych narzędzi we współpracy z Ministerstwem Ś(cid:396)(cid:381)(cid:282)(cid:381)(cid:449)(cid:349)(cid:400)(cid:364)(cid:258)(cid:856)(cid:3)(cid:3) Wsparcie przeciwdziałania zmianom klimatycznym na poziomie lokalnym zostanie opracowane w postaci zaktualizowanej wiedzy dotyczącej tworzenia modelowych gminnych programów opieki nad zabytkami oraz w odniesieniu do właścicieli zabytków lub inwestorów przekształcających tradycyjny krajobraz historyczny w ramach nowych inwestycji, jako poradnik zawierający współczesne projekty domów pozytywnie korespondujące z(cid:3)otaczającą zabudową(cid:3) zabytkową. Konieczne będzie także uwzględnienie zmian wynikających (cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3) (cid:460)(cid:3)(cid:374)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:367)(cid:349)(cid:460)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:437)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:449)(cid:455)(cid:3)(cid:381)(cid:3)(cid:393)(cid:367)(cid:258)(cid:374)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:437)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:336)(cid:381)(cid:400)(cid:393)(cid:381)(cid:282)(cid:258)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:437)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:374)(cid:374)(cid:455)(cid:373)(cid:856)(cid:3)(cid:3) Jako istotne wskazano także zadania wzmacniające odporność środowiska kulturowego (cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3) (cid:349)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:455)(cid:396)(cid:381)(cid:282)(cid:374)(cid:349)(cid:272)(cid:460)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:460)(cid:3)(cid:437)(cid:393)(cid:381)(cid:449)(cid:400)(cid:460)(cid:286)(cid:272)(cid:346)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:410)(cid:396)(cid:258)(cid:282)(cid:455)(cid:272)(cid:455)(cid:361)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:853)(cid:3)(cid:374)(cid:286)(cid:437)(cid:410)(cid:396)(cid:258)(cid:367)nych dla środowiska materiałów (cid:349)(cid:3)(cid:410)(cid:286)(cid:272)(cid:346)(cid:374)(cid:349)(cid:364)(cid:3)(cid:364)(cid:381)(cid:374)(cid:400)(cid:286)(cid:396)(cid:449)(cid:258)(cid:410)(cid:381)(cid:396)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:272)(cid:258)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:364)(cid:381)(cid:374)(cid:400)(cid:286)(cid:396)(cid:449)(cid:258)(cid:410)(cid:381)(cid:396)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:272)(cid:346)(cid:856)(cid:3)(cid:127)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)będą (cid:396)(cid:286)(cid:258)(cid:367)(cid:349)(cid:460)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:286)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:258)(cid:272)(cid:346)(cid:3) (cid:18)(cid:286)(cid:374)(cid:410)(cid:396)(cid:437)(cid:373)(cid:3)(cid:4)(cid:396)(cid:272)(cid:346)(cid:349)(cid:410)(cid:286)(cid:364)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:455)(cid:3)(cid:24)(cid:396)(cid:286)(cid:449)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:374)(cid:286)(cid:361)(cid:3)(cid:894)(cid:69)(cid:47)(cid:24)(cid:895)(cid:3)(cid:381)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:3)warsztatów i szkoleń(cid:3)(cid:364)(cid:381)(cid:374)(cid:400)(cid:286)(cid:396)(cid:449)(cid:258)(cid:410)(cid:381)(cid:396)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:69)(cid:47)(cid:60)(cid:127)(cid:856)(cid:3) (cid:127)ostał(cid:455)(cid:3) (cid:381)(cid:374)(cid:286)(cid:3) (cid:460)(cid:381)(cid:396)(cid:336)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:460)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:286)(cid:3) (cid:282)(cid:367)(cid:258)(cid:3) użytkowników(cid:853)(cid:3) (cid:449)(cid:455)(cid:364)(cid:381)(cid:374)(cid:258)(cid:449)(cid:272)ów(cid:3) (cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:272)(cid:3) (cid:364)(cid:381)(cid:374)(cid:400)(cid:286)(cid:396)(cid:449)(cid:258)(cid:410)(cid:381)(cid:396)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:272)(cid:346)(cid:853)(cid:3) rzemieślników(cid:853)(cid:3) (cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:272)(cid:381)(cid:449)(cid:374)(cid:349)(cid:364)ów(cid:3) służb konserwatorskich(cid:3) (cid:349)(cid:3) samorządów (cid:449)(cid:400)(cid:460)(cid:286)(cid:367)(cid:364)(cid:349)(cid:272)(cid:346)(cid:3) (cid:400)(cid:460)(cid:272)(cid:460)(cid:286)(cid:271)(cid:367)(cid:349)(cid:856)(cid:3) Zadania dotyczą także warsztatów praktycznych i(cid:3)(cid:381)(cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:272)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:373)(cid:381)(cid:282)(cid:286)(cid:367)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:282)(cid:381)(cid:364)(cid:437)(cid:373)(cid:286)(cid:374)(cid:410)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3) konserwatorskich oraz materiałów instruktażowych dla różnych(cid:3) grup zabytków(cid:853)(cid:3) (cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:460)(cid:374)(cid:258)(cid:272)(cid:460)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:282)(cid:367)(cid:258)(cid:3)wielu grup opiekunów zabytków(cid:856)(cid:3)(cid:3) Kierunek działań 3.2: (cid:28)(cid:282)(cid:437)(cid:364)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:258)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:282)(cid:374)(cid:381)(cid:400)(cid:460)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)świadomości społecznej wartości dziedzictwa (cid:364)(cid:437)(cid:367)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:3) (cid:1005)(cid:856) Włączenie edukacji ochrony zabytków do programów nauczania w szkołach(cid:856)(cid:3) (cid:1006)(cid:856) (cid:17)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)społeczne i statystyczne dotyczące dziedzictwa kulturowego(cid:856)(cid:3) (cid:1007)(cid:856) Pomiar wpływu kultury i dziedzictwa na rozwój społeczny(cid:856)(cid:3) (cid:1008)(cid:856) Kampanie społeczno(cid:882)edukacyjne dotyczące zagrożeń dziedzictwa kulturowego(cid:856)(cid:3) (cid:1009)(cid:856) Wsparcie merytoryczne służb mundurowych oraz organów wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących przestępczości przeciwko zabytkom(cid:856)(cid:3) (cid:1010)(cid:856) Edukacja o dziedzictwie kulturowym, z uwzględnieniem dostępności dla osób (cid:460)(cid:286)(cid:3)szczególnymi potrzebami(cid:856)(cid:3) (cid:1011)(cid:856) Utworzenie i rozwój działalności Forum Posiadaczy Zabytków przy Generalnym Konserwatorze Zabytków(cid:856)(cid:3)(cid:3) (cid:3) Edukacja i podnoszenie świadomości społecznej dotyczącej wartości dziedzictwa kulturowego (cid:410)(cid:381)(cid:3)(cid:364)(cid:349)(cid:286)(cid:396)(cid:437)(cid:374)(cid:286)(cid:364)(cid:3)(cid:400)(cid:460)(cid:286)(cid:396)(cid:381)(cid:364)(cid:349)(cid:272)(cid:346)(cid:3)działań o charakterze ogólnym, edukacyjno(cid:882)społecznym, (cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:460)(cid:374)(cid:258)(cid:272)(cid:460)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:3) (cid:282)(cid:367)(cid:258)(cid:3)grup, które nie są bezpośrednio odpowiedzialne za ochronę zabytków. Ma na celu zwiększenie(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:349)(cid:374)(cid:410)(cid:286)(cid:396)(cid:286)(cid:400)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:286)(cid:373)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:400)(cid:364)(cid:437)(cid:410)(cid:286)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:361)(cid:400)(cid:460)(cid:286)(cid:3)docieranie z treściami istotnymi dla ochrony dziedzictwa do odbiorców nieposiadających ugruntowanej wiedzy o dziedzictwie i zabytkach. Proponowane kampanie dotyczą opracowania programów edukacyjnych i zmian(cid:3) w podstawach programowych dla szkół podstawowych(cid:3) i średnich(cid:3) (cid:449)(cid:3) (cid:272)(cid:286)(cid:367)(cid:437)(cid:3) pogłębienie(cid:3) wrażliwości młodego(cid:3) (cid:393)(cid:381)(cid:364)(cid:381)(cid:367)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3) (cid:374)(cid:258)(cid:3) (cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:381)(cid:853)(cid:3) (cid:460)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:364)(cid:349)(cid:3) (cid:258)(cid:396)(cid:272)(cid:346)(cid:349)(cid:410)(cid:286)(cid:364)(cid:410)(cid:381)(cid:374)(cid:349)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:286)(cid:3)(cid:3) (cid:349)(cid:3)(cid:258)(cid:396)(cid:272)(cid:346)(cid:286)(cid:381)(cid:367)(cid:381)(cid:336)(cid:349)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:286)(cid:856)(cid:3)(cid:3) (cid:1007)(cid:1011)(cid:3) (cid:3) Kolejne zadania mają na celu wprowadzenie narzędzi badań statystycznych do popularyzowania i uzasadniania zadań realizowanych w zabytkach dzięki badaniom i raportom (cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:410)(cid:455)(cid:400)(cid:410)(cid:455)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:455)(cid:373)(cid:856)(cid:3) (cid:87)(cid:381)(cid:373)(cid:349)(cid:258)(cid:396)(cid:455)(cid:3) (cid:373)(cid:258)ją(cid:3) określić stosunek Polaków do dziedzictwa kulturowego, tożsamości kulturowej, zaangażowania społecznego i edukacji na rzecz dziedzictwa. (cid:127)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3) będą(cid:3)obejmować dwa duże badania socjologiczne(cid:3)dotyczące(cid:3)(cid:282)(cid:349)(cid:258)(cid:336)(cid:374)(cid:381)(cid:460)(cid:455)(cid:3)społeczn(cid:286)(cid:361)(cid:3)sposobów użytkowania dziedzictwa (cid:381)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:3)(cid:400)(cid:286)(cid:336)(cid:373)(cid:286)(cid:374)(cid:410)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)użytkowników(cid:3)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:856)(cid:3) Następne zadanie zostało sformułowane w celu uwrażliwienia społeczeństwa na niszczenie zabytków, niewłaściwe zarządzanie(cid:3)(cid:374)(cid:349)(cid:373)(cid:349)(cid:3)i przeciwdziałanie zmianom klimatu –(cid:3)są to kampanie (cid:373)(cid:286)(cid:282)(cid:349)(cid:258)(cid:367)(cid:374)(cid:286)(cid:853)(cid:3)(cid:410)(cid:286)(cid:367)(cid:286)(cid:449)(cid:349)(cid:460)(cid:455)(cid:361)(cid:374)(cid:286)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:400)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:856)(cid:3) Dla osób ze szczególnymi potrzebami zostało dedykowane zadanie dotyczące nowych funkcjonalności strony internetowej NID i stworzenia pakietów edukacyjnych w(cid:3)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:258)(cid:272)(cid:346)(cid:3) dostępności informacyjnej, które umożliwią dostęp(cid:3)(cid:282)(cid:381)(cid:3)zabytków o wyjątkowej wartości, bez (cid:437)(cid:400)(cid:460)(cid:272)(cid:460)(cid:286)(cid:396)(cid:271)(cid:364)(cid:437)(cid:3)(cid:282)(cid:367)(cid:258)(cid:3)(cid:349)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:400)(cid:437)(cid:271)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:374)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:364)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:361)(cid:853)(cid:3)któr(cid:455)(cid:3)(cid:373)ógłby(cid:3)nastąpić w przypadku konieczności pełnej dostępności architektonicznej(cid:853)(cid:3) np. wież kościelnych, piwnic średniowiecznych, poddaszy z cenną więźbą dachową itp.(cid:3) Ostatnie zadanie przewiduje realizację wysoko wyspecjalizowanych szkoleń dla przedstawicieli sądów i prokuratury, Policji, Krajowej Administracji Skarbowej i Straży Granicznej w zakresie charakterystyki zagrożeń dziedzictwa kulturowego oraz zwalczania(cid:3)(cid:3) i zapobiegania przestępczości przeciwko zabytkom.(cid:3)(cid:87)(cid:381)(cid:374)(cid:258)(cid:282)(cid:410)(cid:381)(cid:3)(cid:272)(cid:349)(cid:286)(cid:364)(cid:258)(cid:449)(cid:455)(cid:373)(cid:3)rozwiązaniem jest zainicjowanie Forum Posiadaczy Zabytków (cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:455)(cid:3)(cid:39)(cid:60)(cid:127)(cid:853)(cid:3)jako miejsca wymiany doświadczeń (cid:3) i wspólnych inicjatyw różnych grup interesariuszy.(cid:3) (cid:3) (cid:3)

(cid:361)(cid:272)

(cid:1006) (cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)

l (cid:271) in ó (cid:3)

r p i m (cid:3)(cid:3) (cid:3)

(cid:3)(cid:104)(cid:58)(cid:75)(cid:116)(cid:127) gewojarK ujowzo wZ:6202‒(cid:1007)(cid:1006) wóktybaz ub (cid:3)(cid:3)(cid:258)(cid:449)(cid:410)(cid:272)(cid:349)(cid:460)(cid:282)(cid:286)(cid:349)(cid:460)(cid:282) (cid:3)ic (cid:3)(cid:258)(cid:361)(cid:272)(cid:258)(cid:460)(cid:349)(cid:367)(cid:258)(cid:286)(cid:90)(cid:3)(cid:856)(cid:1007)(cid:856)(cid:1005) (cid:882)odoranyzdęim (cid:3)(cid:346)(cid:272)(cid:455)(cid:449) (cid:3) ńaząiwoboz (cid:3)(cid:1005)(cid:856)(cid:1007)(cid:856)(cid:1005) (cid:3)(cid:258)(cid:361)(cid:272)(cid:258)(cid:410)(cid:374)(cid:286)(cid:373)(cid:286)(cid:367)(cid:393)(cid:373)(cid:47) (cid:3)(cid:349)(cid:361)(cid:272)(cid:374)(cid:286)(cid:449)(cid:374)(cid:381)(cid:364) (cid:3)(cid:1006)(cid:1011)(cid:1013)(cid:1005)(cid:3)(cid:460)(cid:3)(cid:75)(cid:18)(cid:94)(cid:28)(cid:69)(cid:104) (cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:455)(cid:449)(cid:258)(cid:410)(cid:400)(cid:437)(cid:3)(cid:381)(cid:282) (cid:3)(cid:286)(cid:349)(cid:374)(cid:381)(cid:396)(cid:346)(cid:272)(cid:381)(cid:3)(cid:381) (cid:3))ZOD(wóktybaz eineżordW 2.3.1 (cid:3)(cid:460) (cid:3)(cid:349)(cid:361)(cid:272)(cid:374)(cid:286)(cid:449)(cid:374)(cid:381)(cid:60) (cid:3)(cid:3)(cid:895)(cid:127)(cid:75)(cid:24)(cid:894)(cid:3)(cid:856)(cid:396)(cid:3)(cid:1005)(cid:1004)(cid:1004)(cid:1006) (cid:3)(cid:1007)(cid:856)(cid:1007)(cid:856)(cid:1005) acarpłópsW wodoranyzdęim (cid:3)–(cid:3)(cid:75)(cid:18)(cid:94)(cid:28)(cid:69)(cid:104)(cid:3)(cid:460)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:258) (cid:3)(cid:882)(cid:94)(cid:75)(cid:68)(cid:75)(cid:18)(cid:47) (cid:3)(cid:28)(cid:104)(cid:882)(cid:68)(cid:75)(cid:90)(cid:18)(cid:18)(cid:47)(cid:882) (cid:3)(cid:895)(cid:127)(cid:75)(cid:24)(cid:894) (cid:3)(cid:286)(cid:349)(cid:272)(cid:396)(cid:258)(cid:393)(cid:400)(cid:116)(cid:3)(cid:1008)(cid:856)(cid:1007)(cid:856)(cid:1005) (cid:3)(cid:437)(cid:400)(cid:286)(cid:272)(cid:381)(cid:396)(cid:393) (cid:3)(cid:258)(cid:349)(cid:374)(cid:286)(cid:460)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:410) wónalp ald ainazdązraz

(cid:3)‒ d (cid:3) n jy (cid:3)(cid:3) (cid:3)

O c

T

(cid:3)(cid:1013)(cid:1007) (cid:3)(cid:272)(cid:400)(cid:361)(cid:286)(cid:349)(cid:373) ogewotaiwś (cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:258)(cid:449)(cid:410)(cid:272)(cid:349)(cid:460)(cid:282)(cid:286)(cid:349)(cid:460)(cid:282) (cid:3)(cid:895)(cid:24)(cid:47)(cid:69)(cid:894)(cid:3)(cid:286)(cid:272)(cid:400)(cid:367)(cid:381)(cid:87)(cid:3)(cid:449) (cid:3) (cid:3) (cid:3) (cid:3) (cid:3) (cid:3) (cid:3) (cid:3) (cid:3) (cid:3) (cid:3) (cid:3) (cid:3) (cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:882)3202 atal an wóktybaZ ynorhcO umargorP ogewojarK(cid:3)(cid:437)(cid:361)(cid:381)(cid:449)(cid:460)(cid:381)

d

(cid:3) (cid:3)(cid:1009)(cid:3)(cid:286)(cid:349)(cid:374)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:127) (cid:3)(cid:1010)(cid:3)(cid:286)(cid:349)(cid:374)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:127) (cid:3)(cid:1011)(cid:3)(cid:286)(cid:349)(cid:374)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:127) (cid:3)(cid:3) cS(cid:3)(cid:856)(cid:1005)(cid:3)(cid:396)(cid:374)(cid:3)(cid:258)(cid:367)(cid:286)(cid:271)(cid:258)(cid:100) (cid:1010)(cid:856) KARTY ZADAŃ ‒(cid:3)OPISY SZCZEGÓŁOWE(cid:3) (cid:3) (cid:127)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:1005)(cid:856)(cid:1005)(cid:856)(cid:1005)(cid:856)(cid:3) Ochrona wielkoobszarowych zespołów architektury obronnej(cid:3) (cid:3)

(cid:1008)(cid:1005)(cid:3) (cid:3) fortyfikacji wzniesionych od poł(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:3)(cid:121)(cid:115)(cid:47)(cid:47)(cid:47)(cid:3)(cid:449)(cid:349)(cid:286)(cid:364)(cid:437)(cid:3)do końca I wojny światowej (21.10.2021 r.) oraz w dokumencie (cid:282)(cid:381)(cid:364)(cid:410)(cid:396)(cid:455)(cid:374)(cid:258)(cid:367)(cid:374)(cid:455)(cid:373)(cid:3)‒(cid:3)(cid:60)(cid:258)(cid:396)(cid:272)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:75)(cid:272)(cid:346)(cid:396)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:3)(cid:38)(cid:381)(cid:396)(cid:410)(cid:455)(cid:296)(cid:349)(cid:364)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:87)(cid:60)(cid:69)(cid:3)(cid:47)(cid:18)(cid:75)(cid:68)(cid:75)(cid:94)(cid:3)(cid:894)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1005)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:895)(cid:856)(cid:3)(cid:3) (cid:3) Specjalistyczna terminologia, złożoność strukturalna zespołów pofortecznych oraz swoistość metod ochrony na różnych poziomach wymagają pogłębionej, praktycznej wiedzy służb konserwatorskich i właścicieli obiektów o uwarunkowaniach ochrony, źródłach zagrożeń i technikach zapobiegania ich degradacji oraz możliwościach i metodach modernizacji (cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3) i adaptacji do współczesnych potrzeb użytkowych. Niezbędne są zatem ustawiczne formy, zwłaszcza(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:364)(cid:410)(cid:455)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:853)(cid:3) szkolenia adresowane do pracowników WUOZ i ich delegatur, samorządowych konserwatorów zabytków, właścicieli obiektów, pracowników firm wykonawczych specjalizujących się w pracach konserwatorsko(cid:882)remontowych oraz uczniów(cid:853)(cid:3) (cid:400)tudentów szkół i uczelni o profilu ochrony dóbr kultury. Problematyka szkoleń powinna być zróżnicowana w sw(cid:381)(cid:349)(cid:272)(cid:346)(cid:3) formach, odpowiadać poziomom zarządzania zasobami i uwzględniać:(cid:3) • seminaria i konferencje dotyczące ochrony na poziomie krajowym i wojewódzkim –(cid:3) (cid:258)(cid:282)(cid:396)(cid:286)(cid:400)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:286)(cid:3) (cid:282)(cid:381)(cid:3) pracowników WUOZ, samorządów i zarządców (po opracowaniu standardów strategii);(cid:3) • (cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:364)(cid:410)(cid:455)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:286)(cid:3)(cid:400)(cid:460)kolenia dla pracowników WUOZ, w zakresie specyfiki terminologicznej, struktury budowlano(cid:882)(cid:3) (cid:882)konstrukcyjnej, zagrożeń, metod konserwacji i modernizacji –(cid:3)realizowane w zespołach uznanych za „(cid:449)(cid:258)(cid:396)(cid:400)(cid:460)(cid:410)(cid:258)(cid:410)(cid:455)(cid:3) konserwatorskie”;(cid:3) • (cid:364)(cid:437)(cid:396)(cid:400)(cid:455)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:449)(cid:258)(cid:396)(cid:400)(cid:460)(cid:410)(cid:258)(cid:410)(cid:455)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:364)(cid:410)(cid:455)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:286)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:364)(cid:396)(cid:286)(cid:400)(cid:349)(cid:286)(cid:3)prac projektowych, konserwatorskich i remontów konserwatorsko(cid:882)(cid:3) (cid:882)(cid:271)(cid:437)(cid:282)(cid:381)(cid:449)(cid:367)(cid:258)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3) (cid:449)(cid:3) (cid:437)(cid:410)(cid:449)(cid:381)(cid:396)(cid:460)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:373)(cid:3) (cid:18)(cid:286)(cid:374)(cid:410)(cid:396)(cid:437)(cid:373)(cid:3) (cid:60)(cid:381)(cid:373)(cid:393)(cid:286)(cid:410)(cid:286)(cid:374)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3) ‒(cid:3) ośrodku rzemiosł i technik konserwatorskich, zlokalizowanym w wybranym zespole pofortecznym i obiekcie adaptowanym do tej funkcji. Kształcenie (cid:393)raktyczne powinno być adresowane do młodych pracowników służb konserwatorskich, pracowników firm budowlanych specjalizujących się w pracach przy zabytkach oraz uczniów(cid:853)(cid:3) studentów szkół (cid:3) i uczelni wyższych(cid:3)o profilu ochrony dóbr kultury (praktyki zawodowe).(cid:3)(cid:3)(cid:3) Zespoły obronne reprezentują szeroki zakres problematyki konserwatorskiej właściwej dla innych grup typologicznych zabytków i ich materiałów (drewno, cegła, beton, metal, ziemia, zieleń). Utworzenie i działalność Centrum (cid:60)(cid:381)(cid:373)(cid:393)(cid:286)(cid:410)(cid:286)(cid:374)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3) może służyć szerokiemu gronu odbiorców zainteresowanych ochroną zabytków, skupiając specjalistów interdyscyplinarnych dziedzin ochrony kulturowego dziedzictwa i wykorzystując praktyczne szkolenia w konserwacji profilaktycznej zespołu obiektów, w którym ośrodek jest zlokalizow(cid:258)(cid:374)(cid:455)(cid:3)(cid:856)(cid:3) (cid:3)

(cid:1008)(cid:1006)(cid:3) (cid:3)

(cid:3) (cid:3) (cid:3) (cid:3) (cid:3) (cid:3) (cid:3) (cid:1008)(cid:1007)(cid:3) (cid:3) (cid:3) (cid:127)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:1005)(cid:856)(cid:1005)(cid:856)(cid:1006)(cid:3) Weryfikacja i klasyfikacja zabytków techniki kolejowej(cid:3) (cid:3)

(cid:3)

(cid:1008)(cid:1008)(cid:3) (cid:3)

(cid:3)

(cid:3) (cid:3) (cid:127)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:1005)(cid:856)(cid:1005)(cid:856)(cid:1007)(cid:3) (cid:116)(cid:286)(cid:396)(cid:455)(cid:296)(cid:349)(cid:364)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:258)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:364)(cid:367)(cid:258)(cid:400)(cid:455)(cid:296)(cid:349)(cid:364)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:258)(cid:3)zabytków techniki związanych z przemysłem wydobywczym(cid:3)

(cid:1008)(cid:1009)(cid:3) (cid:3) (cid:381)partych na zasadach naukowego rozpoznania, badania, waloryzacji i opisu obiektów, uwzględniających ich charakter (cid:3) i specyfikę.(cid:3) Wykonanie niniejszego zadania ma duże znaczenie strategiczne dla rozwoju społeczno(cid:882)(cid:336)(cid:381)(cid:400)(cid:393)(cid:381)(cid:282)(cid:258)(cid:396)(cid:272)(cid:460)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3) (cid:87)(cid:381)(cid:367)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:3) (cid:396)(cid:286)(cid:258)(cid:367)(cid:349)(cid:460)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:258)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:393)(cid:396)iorytetów programu Unii Europejskiej: Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021‒2027 (celu szczegółowego: EFRR.CP4.VI ‒(cid:3)Wzmacnianie roli kultury i zrównoważonej turystyki (cid:3) w rozwoju gospodarczym, włączeniu społecznym i innowacjach społecznych), Instrumentu „Łącząc Europę” na lata 2021‒ 2027 oraz europejskiej inicjatywy „Nowy Europejski Bauhaus”, łączącej zrównoważony rozwój z estetyką, stylem i jakością życia(cid:853)(cid:3)włączając potrzeby różnych grup społecznych.(cid:3)Wnioski płynące z weryfikacji terenowej posłużą do wykonania zasadniczej części raportu dotyczącej zasobów, zabytkowych walorów tej architektury oraz jej stanu zachowania. Treść raportu wzbogacona zostanie o wieloaspektową prezentację statystyki ochrony zabytków na podstawie badań(cid:876)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3) (cid:460)(cid:336)(cid:396)(cid:381)(cid:373)(cid:258)(cid:282)(cid:460)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)przez GUS, NID oraz WUOZ. Niezbędna będzie współpraca z samorządowymi konserwatorami zabytków (cid:460)(cid:3)rejonu dawnych i obecnych obszarów wydobywczych oraz organizacjami grupującymi pasjonatów i ekspertów zabytków techniki, zwłaszcza przemysłu wydobywczego. Nieodłącznym elementem raportu będzie sformułowanie rekomendacji dotyczących(cid:3)prowadzenia polityki państwowej w zakresie ochrony zabytków nieruchomych w ramach wybranej grupy, jak również ich ruchomego zabytkowego wyposażenia technicznego.(cid:3)(cid:90)(cid:286)(cid:364)(cid:381)(cid:373)endacje zostaną przygotowane w sposób umożliwiający ich wdrożenie również przez(cid:3)(cid:58)(cid:94)(cid:100)(cid:856)(cid:3) (cid:3)

(cid:3)

(cid:1008)(cid:1010)(cid:3) (cid:3)

(cid:3) (cid:127)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:1005)(cid:856)(cid:1005)(cid:856)(cid:1008)(cid:3) Weryfikacja i klasyfikacja zabytków architektury osad związanych(cid:3)z gospodarką leśną(cid:3)

(cid:3)

(cid:1008)(cid:1011)(cid:3) (cid:3)

(cid:3)

(cid:3) (cid:127)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:1005)(cid:856)(cid:1006)(cid:856)(cid:1005)(cid:856)(cid:3) (cid:68)(cid:381)(cid:282)(cid:286)(cid:367)(cid:3)i system wartościowania zabytków(cid:3) (cid:3)

(cid:1008)(cid:1012)(cid:3) (cid:3) (cid:349)(cid:3)(cid:460)(cid:349)(cid:374)(cid:410)(cid:286)(cid:396)(cid:393)(cid:396)(cid:286)(cid:410)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:286)(cid:856)(cid:3)(cid:116)(cid:258)(cid:396)(cid:437)(cid:374)(cid:364)(cid:349)(cid:286)(cid:373)(cid:3)(cid:400)(cid:364)(cid:437)(cid:410)(cid:286)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:286)(cid:361)(cid:3)(cid:381)(cid:393)(cid:349)(cid:286)(cid:364)(cid:349)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:282)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:364)(cid:258)(cid:373)i jest zatem nadanie zrozumiałego znaczenia i właściwej rangi wartościom zabytkowym. (cid:3) W polskim systemie ochrony zabytków nie (cid:373)(cid:258)(cid:3)zadawalając(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:449)(cid:460)(cid:381)(cid:396)(cid:272)ów(cid:3)prezentacji wartości zabytkowych jako wsparcia dla procesu zarządzania i opieki nad zabytkami –(cid:3)(cid:282)(cid:367)(cid:258)(cid:410)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)trzeba je opracować i wdrożyć. (cid:3) Wymienione obszary działań są bezpośrednim rozwinięciem problematyki wartościowania zabytków. Co ważne, każde (cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3) z tych działań ma charakter praktyczny, ma zastosowanie w systemie ochrony(cid:3)zabytków(cid:853)(cid:3)(cid:381)(cid:393)(cid:349)(cid:286)(cid:364)(cid:349)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:282)(cid:3)(cid:374)(cid:349)(cid:373)(cid:349)(cid:3)(cid:349)(cid:3)zarządzania (cid:374)(cid:349)(cid:373)(cid:349)(cid:3) (cid:381)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:3)(cid:349)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:373)(cid:381)(cid:374)(cid:349)(cid:410)(cid:381)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)–(cid:3)a więc wypełnia istotne luki w istniejącym systemie. Jednocześnie poszczególne działania są spójne, t(cid:460)(cid:374)(cid:856)(cid:3)informacje na temat zabytkowych wartości są wykorzystywane w kolejnych działaniach. (cid:3) Z perspektywy całego systemu ochrony zabytków szczególnie ważne jest stworzenie systemu wartościowania, który będzie miał zastosowanie do całego zasobu zabytków. Co bardzo istotne, planowany system wartościowania nie będzie wprowadzał dodatkowych podziałów/kategorii zabytków, ale dostosuje się do istniejącego systemu, różnicując wartość zabytków w kontekście ustawowych form ochrony. Taka koncepcja nie narusza spoistości istniejącego systemu, natomiast znacząco poprawi jego funkcjonalność. Poszczególne formy ochrony zabytków zostaną czytelnie uzasadnione. Jednocześnie analityczne określenie wartości (opracowane w ramach modelu wartościowania) ułatwi obiektywną ocenę (cid:460)(cid:258)(cid:364)(cid:396)(cid:286)(cid:400)(cid:437)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:272)(cid:3)(cid:364)(cid:381)(cid:374)(cid:400)(cid:286)(cid:396)(cid:449)(cid:258)(cid:410)(cid:381)(cid:396)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:381)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:3)ingerencji w poszczególnych zabytkach. (cid:3) (cid:116)(cid:3)(cid:393)(cid:349)(cid:286)(cid:396)(cid:449)(cid:400)(cid:460)(cid:286)(cid:361)(cid:3)(cid:296)(cid:258)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:396)(cid:286)(cid:258)(cid:367)(cid:349)(cid:460)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:460)(cid:381)(cid:400)(cid:410)(cid:258)ną przeanalizowane i ocenione systemy wartościowania i różnicowania zabytków istniejące w wybranych krajach europejskich. Funkcjonowanie tych systemów zostanie krytycznie ocenione, zostaną opracowane wnioski dotyczące ich wykorzystania w polskich realiach.(cid:3)W zadaniu zostaną również przenalizowane i wykorzystane wyniki wstępnych prac zespołu powołanego z inicjatywy (cid:68)(cid:60)(cid:349)(cid:24)(cid:69)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:455)(cid:3)(cid:69)(cid:258)(cid:396)(cid:381)(cid:282)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:373)(cid:3)(cid:47)(cid:374)(cid:400)(cid:410)(cid:455)(cid:410)(cid:437)(cid:272)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:24)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:853)(cid:3) który w roku 2021 opracował materiał roboczy do Karty Oceny Wartości. (cid:3) (cid:127)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)będą miały formę instrukcji, wytycznych i publikacji. Formę instrukcji będą miały(cid:855)(cid:3)model oceny wartości zabytku(cid:3)(cid:3) (cid:349)(cid:3)system oceny wartości zabytków. Taka forma ułatwi wdrożenie tych rozwiązań do systemu ochrony. Formę publikacji będą miały(cid:855)(cid:3)(cid:396)(cid:258)(cid:393)(cid:381)(cid:396)(cid:410)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:3)(cid:410)(cid:286)(cid:373)(cid:258)(cid:410)(cid:3)systemów wartościowania i różnicowania(cid:3)zabytków w wybranych krajach europejskich(cid:3)(cid:381)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:3) monografia na temat prezentacji zabytkowych wartości w procesie opieki nad zabytkami. (cid:3) Poszczególne działania/etapy projektu będą się wiązały (cid:460)(cid:3)organizacją seminariów (cid:349)(cid:3)(cid:364)onferencji, które pozwolą w szerszym gronie specjalistów zebrać materiały, przedstawić i ocenić proponowane rozwiązania. Przewiduje się, że spotkania te będą miały również charakter(cid:3)międzynarodowy(cid:856)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3) Na zakończenie projektu przewiduje się szkolenia dla służb konserwatorskich oraz zarządców zabytków(cid:856)(cid:3) (cid:3)

(cid:1008)(cid:1013)(cid:3) (cid:3)

(cid:3)

(cid:3) (cid:127)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:1005)(cid:856)(cid:1006)(cid:856)(cid:1006)(cid:3)(cid:3) Plany zarządzania dla pomników historii(cid:3)

(cid:1009)(cid:1004)(cid:3) (cid:3) Działanie ma charakter praktyczny, ma zastosowanie w systemie ochrony, opieki, zarządzania i monitorowania zabytków(cid:853)(cid:3) a więc wypełnia istotne luki w istniejącym systemie. Jednocześnie poszczególne działania są spójne, to znaczy, (cid:3) że informacje na temat zabytkowych wartości są wykorzystywane w kolejnych działaniach(cid:856)(cid:3) (cid:3)

(cid:3)

(cid:3) (cid:127)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:1005)(cid:856)(cid:1006)(cid:856)(cid:1007)(cid:856)(cid:3) Wsparcie procesu tworzenia planów ochrony parków kulturowych(cid:3) (cid:3)

(cid:1009)(cid:1005)(cid:3) (cid:3) Dotychczasowa analiza i monitoring działań w tym zakresi(cid:286)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:364)(cid:258)(cid:460)(cid:437)(cid:361)ą, że w większości powołanych parków kulturowych nie został przyjęty plan (cid:349)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:381)(cid:272)(cid:346)(cid:396)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:853)(cid:3)(cid:258)(cid:3)(cid:393)(cid:367)(cid:258)(cid:374)(cid:455)(cid:3)istniejące nie odpowiadają (cid:400)(cid:410)(cid:381)(cid:400)(cid:381)(cid:449)(cid:374)(cid:455)(cid:373)(cid:3)wymaganiom. Taki stan rzeczy może być spowodowany brakiem standardu opracowania planów ochrony parków kulturowych.(cid:3)(cid:116)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1004)(cid:1009)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:47)(cid:374)(cid:400)(cid:410)(cid:455)(cid:410)(cid:437)(cid:272)(cid:349)(cid:286)(cid:3) (cid:4)(cid:396)(cid:272)(cid:346)(cid:349)(cid:410)(cid:286)(cid:364)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:455)(cid:3)(cid:60)(cid:396)(cid:258)(cid:361)(cid:381)(cid:271)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:437)(cid:3)(cid:87)(cid:381)(cid:367)(cid:349)(cid:410)(cid:286)(cid:272)(cid:346)(cid:374)(cid:349)(cid:364)(cid:349)(cid:3)(cid:60)(cid:396)(cid:258)(cid:364)(cid:381)(cid:449)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:286)(cid:361)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:282)(cid:3)(cid:364)(cid:349)(cid:286)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:374)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:286)(cid:373)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:296)(cid:856)(cid:3)(cid:127)(cid:271)(cid:349)(cid:336)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:449)(cid:258)(cid:3)(cid:68)(cid:455)(cid:272)(cid:460)(cid:364)(cid:381)(cid:449)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:455)(cid:336)(cid:381)(cid:410)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:381)(cid:3) „Zasady tworzenia parku kulturowego, zarządzania nim i sporządzania planu jego ochrony”. Opracowanie to nie zostało (cid:361)(cid:286)(cid:282)(cid:374)(cid:258)(cid:364)(cid:3)przekształcone w standard dokumentacji i upowszechnione wśród planistów, samorządów i (cid:116)(cid:60)(cid:127)(cid:856)(cid:3)(cid:3) Środkiem do realizacji celu jest przygotowanie przez NID poradnika metodycznego, który z założenia będzie pogłębieniem i rozszerzeniem zaproponowanego wówczas sche(cid:373)(cid:258)(cid:410)(cid:437)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:374)(cid:282)(cid:258)(cid:396)(cid:282)(cid:286)(cid:373)(cid:3)(cid:282)(cid:381)(cid:364)(cid:437)(cid:373)(cid:286)(cid:374)(cid:410)(cid:437)(cid:3)(cid:393)(cid:367)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:400)(cid:410)(cid:455)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:296)(cid:381)(cid:396)(cid:373)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:349)(cid:374)(cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:437)(cid:364)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3) przygotowania planu wraz z propozycją wzorcowej formy zarządzania parkiem kulturowym. (cid:3) W tej formie może być wsparciem zarówno dla gmin przygotowujących się do podjęcia uchwały powołującej park(cid:3) (cid:364)(cid:437)(cid:367)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:853)(cid:3)(cid:361)(cid:258)(cid:364)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:410)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:853)(cid:3)na terenie których parki już istnieją. Bez wątpienia będzie on istotny dla samorządów, projektantów pracujących nad planami ochrony oraz (cid:116)(cid:60)(cid:127)(cid:3)uzgadniających plany. (cid:3) W ramach realizacji zadania zostaną wykonane następujące działania:(cid:3) • (cid:460)(cid:286)(cid:271)(cid:396)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)i analiza treści dotychczas opracowanych planów ochrony parków kulturowych z terenu całej Polski(cid:854)(cid:3) • (cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:455)(cid:336)(cid:381)(cid:410)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)ankiety oraz przeprowadzenie rozmów z zarządzającymi Parkami w Polsce w celu zebrania (cid:349)(cid:374)(cid:296)(cid:381)(cid:396)(cid:373)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:381)(cid:3)(cid:296)(cid:437)(cid:374)(cid:364)(cid:272)(cid:361)(cid:381)(cid:374)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:437)(cid:3)(cid:393)arków (cid:364)(cid:437)(cid:367)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:349)(cid:3)zarządzaniu nimi(cid:854)(cid:3)(cid:3) • (cid:258)(cid:374)(cid:258)(cid:367)(cid:349)(cid:460)(cid:258)(cid:3)zebranego materiału (cid:381)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:3)wskazanie najciekawszych rozwiązań i najskuteczniejszych metod zarządzania do opracowania, w tym również rozwiązań technicznych związanych z udostępnianiem informacji o parku (cid:364)(cid:437)(cid:367)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:373)(cid:854)(cid:3) • (cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:455)(cid:336)(cid:381)(cid:410)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:364)(cid:381)(cid:374)(cid:400)(cid:393)(cid:286)(cid:364)(cid:410)(cid:437)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:396)(cid:258)(cid:282)(cid:374)(cid:349)(cid:364)(cid:258)(cid:3)metodycznego, w którym zostanie zaproponowany standard dokumentacji dotyczącej opracowywania i wdrażania planów ochrony parków kulturowych i zarządzania (cid:374)(cid:349)(cid:373)(cid:349)(cid:854)(cid:3)(cid:3) • (cid:381)(cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:272)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)standardów dotyczących(cid:3)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:336)(cid:286)(cid:381)(cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:374)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)parków kulturowych(cid:3)oraz przykładowych map do planów w systemie umożliwiającym agregację danych do systemów informatycznych gmin(cid:854)(cid:3) • (cid:364)(cid:381)(cid:374)(cid:400)(cid:437)(cid:367)(cid:410)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:286)(cid:3)zaproponowanego konspektu z ekspertami zewnętrznymi(cid:854)(cid:3) • (cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:455)(cid:336)(cid:381)(cid:410)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:373)(cid:381)(cid:282)(cid:286)(cid:367)(cid:437)(cid:3)(cid:393)(cid:367)(cid:258)(cid:374)(cid:437)(cid:3)(cid:381)(cid:272)(cid:346)(cid:396)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:396)(cid:460)ą(cid:282)(cid:460)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)–(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:282)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:449)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:381)(cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:272)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)dwóch wzorcowych planów ochrony parków kulturowych dla parków zróżnicowanych tematycznie,(cid:3)(cid:460)(cid:286)(cid:3)szczególnym wskazaniem na parki obejmujące miejsca leżące na obszarach wpisanych na Listę Ś(cid:449)(cid:349)(cid:258)(cid:410)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:24)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:3)(cid:104)(cid:69)(cid:28)(cid:94)(cid:18)(cid:75)(cid:3)(cid:367)(cid:437)(cid:271)(cid:3)(cid:437)(cid:460)(cid:374)(cid:258)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:3) (cid:393)(cid:381)(cid:373)(cid:374)(cid:349)(cid:364)(cid:3)(cid:346)(cid:349)(cid:400)(cid:410)(cid:381)(cid:396)(cid:349)(cid:349)(cid:853)(cid:3)których zarządcy wskazują na konieczność pomocy w tym zakresie(cid:854)(cid:3) • (cid:364)(cid:381)(cid:374)(cid:296)(cid:286)(cid:396)(cid:286)(cid:374)(cid:272)(cid:361)(cid:258)(cid:3)dotycząca realizowanego zadania(cid:854)(cid:3) • (cid:381)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:410)(cid:286)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:258)(cid:3)(cid:396)(cid:286)(cid:282)(cid:258)(cid:364)(cid:272)(cid:361)(cid:258)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:396)(cid:258)(cid:282)(cid:374)(cid:349)(cid:364)(cid:258)(cid:3)(cid:349)(cid:3)publikacja w otwartym dostępie w (cid:47)(cid:374)(cid:410)(cid:286)(cid:396)(cid:374)(cid:286)(cid:272)(cid:349)(cid:286)(cid:853)(cid:3) • (cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:282)(cid:460)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)cyklu szkoleń stacjonarnych dotyczących opracowania i wdrożenia planów ochrony parków kulturowych i zarządzania nimi. Szkolenia skierowane do przedstawicieli samorządów lokalnych i (cid:116)(cid:60)(cid:127), zostaną (cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:282)(cid:460)(cid:381)(cid:374)(cid:286)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:282)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:449)(cid:349)(cid:286)(cid:3)wcześniej (cid:449)(cid:455)(cid:364)(cid:381)(cid:374)(cid:258)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:373)(cid:381)(cid:282)(cid:286)(cid:367)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:381)(cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:272)(cid:381)(cid:449)(cid:258)ń(cid:3)(cid:381)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:3)(cid:460)(cid:336)(cid:381)(cid:282)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:460)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:393)(cid:381)(cid:374)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:455)(cid:373)(cid:349)(cid:3) (cid:449)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:396)(cid:258)(cid:282)(cid:374)(cid:349)(cid:364)(cid:437)(cid:3)(cid:373)(cid:286)(cid:410)(cid:381)(cid:282)(cid:258)(cid:373)(cid:349)(cid:853)(cid:3)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:374)(cid:282)(cid:258)(cid:396)(cid:282)(cid:258)(cid:373)(cid:349)(cid:853)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:272)(cid:286)(cid:282)(cid:437)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:349)(cid:3)‒(cid:3)16 szkoleń (cid:381)(cid:374)(cid:367)(cid:349)(cid:374)(cid:286)(cid:853)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:282)(cid:460)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)dla każdego województwa(cid:856)(cid:3)(cid:94)(cid:460)(cid:364)(cid:381)(cid:367)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)będą prowadzić pracownicy NID(cid:856)(cid:3) (cid:3)

(cid:3) (cid:3) (cid:3) (cid:3) (cid:1009)(cid:1006)(cid:3) (cid:3)

(cid:3) (cid:127)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:1005)(cid:856)(cid:1006)(cid:856)(cid:1008)(cid:3) System bezpieczeństwa zabytków(cid:3) (cid:3)

(cid:1009)(cid:1007)(cid:3) (cid:3) podmiotom zaangażowanym w ochronę;(cid:3)ułatwienie planowania taktyczno(cid:882)(cid:381)(cid:393)(cid:286)(cid:396)(cid:258)(cid:272)(cid:455)(cid:361)(cid:374)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)–(cid:3)podniesienie poziomu i jakości współpracy z Siłami Zbrojnymi RP przez integrację z oprogramowaniem HMS C3IS JAŚMIN;(cid:3)(cid:437)(cid:460)(cid:455)(cid:400)(cid:364)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:400)(cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:449)(cid:282)(cid:460)(cid:381)(cid:374)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:853)(cid:3) (cid:361)(cid:286)(cid:282)(cid:374)(cid:381)(cid:367)(cid:349)(cid:410)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:400)(cid:455)(cid:400)(cid:410)(cid:286)(cid:373)(cid:437)(cid:3)(cid:400)(cid:460)(cid:364)(cid:381)(cid:367)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:854)(cid:3)trwałą(cid:3)współpracę(cid:3)międzyresortową(cid:853)(cid:3)współpracę(cid:3)(cid:272)(cid:455)(cid:449)(cid:349)(cid:367)(cid:374)(cid:381)(cid:882)(cid:449)(cid:381)(cid:361)(cid:400)(cid:364)(cid:381)(cid:449)ą, możliwość o(cid:396)(cid:336)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:460)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3) wspólnych ćwiczeń, zaangażowanie służb do wykorzystywania systemu w pełnieniu obowiązków; szybką i bezpieczną łączność w czasie rzeczywistym pomiędzy wszystkimi zaangażowanymi podmiotami i służbami; szybki dostęp do zasobów (cid:400)(cid:437)(cid:271)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:374)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:364)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:361)(cid:3)w gminie, powiecie, województwie i kraju; wsparcie merytoryczne do opracowania i aktualizacji gminnych, powiatowych, wojewódzkich (cid:381)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:3)(cid:364)(cid:396)(cid:258)(cid:361)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:393)(cid:367)(cid:258)(cid:374)ów(cid:3)ochrony zabytków; skuteczniejszą(cid:3)(cid:381)(cid:272)(cid:346)(cid:396)(cid:381)(cid:374)ę(cid:3)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:374)(cid:381)(cid:449)(cid:349)(cid:400)(cid:364)(cid:3) (cid:258)(cid:396)(cid:272)(cid:346)(cid:286)(cid:381)(cid:367)(cid:381)(cid:336)(cid:349)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:856)(cid:3) W celu efektywnego zarządza(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)ochroną zbytków na wypadek sytuacji kryzysowych lub konfliktu zbrojnego oraz mając na uwadze kwestie właściwej jej organizacji, proponuje się stworzenie kompleksowego wsparcia opieki(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:282)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:364)(cid:258)(cid:373)(cid:349)(cid:3) (cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:349)(cid:272)(cid:346)(cid:3)ochrony, przez wdrożenie Krajowego Zintegrowanego Teleinformatycznego Systemu Bezpieczeństwa Zabytków, obejmującego działaniem Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, (cid:449)ojewódzkie (cid:437)rzędy (cid:381)(cid:272)(cid:346)(cid:396)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:3)(cid:460)abytków, służby ratownicze, Siły Zbrojne RP, Policję, administrację zespoloną i niezespoloną oraz ich opiekunów, tj. właścicieli i zarządców zabytków.(cid:3) Fundamentem nowego systemu będzie platforma wielośrodowiskowego zautomatyzowanego (cid:400)(cid:455)(cid:400)(cid:410)(cid:286)(cid:373)(cid:437)(cid:3) zarządzania kryzysowego(cid:856)(cid:3)(cid:3) Projekt ma na celu przeprowadzenie prac merytorycznych i planistycznych umożliwiających stworz(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:60)(cid:396)(cid:258)(cid:361)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3) Systemu Bezpieczeństwa Zabytków(cid:3)na bazie działającego Systemu Zarzadzania Kryzysowego(cid:3)JAŚMIN(cid:3)oraz wdrożenie go (cid:3) w dwóch powiatach „testowych”, a docelowo ‒(cid:3)na terenie województwa. (cid:3) (cid:60)(cid:396)(cid:258)(cid:361)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:3)(cid:94)(cid:455)(cid:400)(cid:410)(cid:286)(cid:373)(cid:3)Bezpieczeństwa Zabytków(cid:3)na wypadek konfliktu zbrojnego i sytuacji kryzysowych będzie innowacyjnym narzędziem wsparcia ochrony zabytków(cid:3)zarówno(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:400)(cid:364)(cid:258)(cid:367)(cid:349)(cid:3)(cid:364)(cid:396)(cid:258)(cid:361)(cid:437)(cid:853)(cid:3)(cid:361)(cid:258)(cid:364)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:400)(cid:364)(cid:258)(cid:367)(cid:349)(cid:3)(cid:286)(cid:437)(cid:396)(cid:381)(cid:393)(cid:286)(cid:361)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:286)(cid:361)(cid:853)(cid:3)(cid:272)(cid:381)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:460)(cid:449)(cid:381)(cid:367)(cid:349)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:373)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3) krajowych rozwiązań na arenie międzynarodowej. Wdrożenie systemu (cid:437)(cid:373)(cid:381)żliwi(cid:3)podmiotom odpowiedzialnym za ochronę zabytków(cid:3)(cid:381)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:3)ich opiekunom na szybkie i sprawne zarządzanie ich ochroną, (cid:410)(cid:258)(cid:364)(cid:3)na wypadek zdarzeń kryzysowych,(cid:3) (cid:361)(cid:258)(cid:364)(cid:3)(cid:449)(cid:381)(cid:361)(cid:374)(cid:455)(cid:856)(cid:3) (cid:116)(cid:3)ramach projektu założono współpracę ze środowiskiem akademickim, eksperckim oraz służbami,(cid:3)(cid:349)(cid:374)(cid:400)(cid:393)(cid:286)(cid:364)(cid:272)(cid:361)(cid:258)(cid:373)(cid:349)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3) i strażami. Wdrożenie systemu będzie wymagało(cid:3)(cid:449)(cid:400)(cid:393)(cid:258)(cid:396)(cid:272)(cid:349)(cid:258)(cid:3)ze środków(cid:3)zewnętrznych(cid:856)(cid:3) (cid:3) (cid:3)

(cid:1009)(cid:1008)(cid:3) (cid:3)

(cid:3)

(cid:3) (cid:127)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:1005)(cid:856)(cid:1006)(cid:856)(cid:1009)(cid:856)(cid:3) (cid:87)(cid:396)(cid:381)(cid:361)(cid:286)(cid:364)(cid:410)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:364)(cid:381)(cid:374)(cid:400)(cid:286)(cid:396)(cid:449)(cid:258)(cid:410)(cid:381)(cid:396)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:286)(cid:3) (cid:3)

(cid:3)

(cid:1009)(cid:1009)(cid:3) (cid:3)

(cid:3)

(cid:3) (cid:127)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:1005)(cid:856)(cid:1007)(cid:856)(cid:1005)(cid:3) (cid:47)(cid:373)(cid:393)(cid:367)(cid:286)(cid:373)(cid:286)(cid:374)(cid:410)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:258)(cid:3)(cid:60)(cid:381)(cid:374)(cid:449)(cid:286)(cid:374)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:104)(cid:69)(cid:28)(cid:94)(cid:18)(cid:75)(cid:3)(cid:460)(cid:3)(cid:1005)(cid:1013)(cid:1011)(cid:1006)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:3)do ustawy o ochronie zabytków(cid:3)

(cid:3) (cid:3) (cid:3) (cid:3) (cid:3) (cid:1009)(cid:1010)(cid:3) (cid:3)

(cid:3)

(cid:3) (cid:127)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:1005)(cid:856)(cid:1007)(cid:856)(cid:1006)(cid:856)(cid:3) Wdrażanie Konwencji UNESCO z 2001 r.(cid:3)

(cid:1009)(cid:1011)(cid:3) (cid:3) (cid:1009)(cid:895) (cid:381)(cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:272)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)opinii prawnej i propozycji ewentualnej nowelizacji aktualnie obowiązujących przepisów, jeżeli (cid:410)(cid:258)(cid:364)(cid:258)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:410)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:271)(cid:258)(cid:3)(cid:449)(cid:455)(cid:374)(cid:349)(cid:364)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:460)(cid:3)(cid:258)(cid:374)(cid:258)(cid:367)(cid:349)(cid:460)(cid:455)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:381)(cid:393)(cid:349)(cid:400)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:272)(cid:286)(cid:282)(cid:437)(cid:396)(cid:853)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:282)(cid:286)(cid:361)(cid:373)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:410)(cid:396)(cid:258)(cid:364)(cid:272)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:396)(cid:286)(cid:258)(cid:367)(cid:349)(cid:460)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:361)(cid:286)(cid:364)(cid:410)(cid:437)(cid:3)(cid:894)(cid:449)(cid:3)(cid:410)(cid:455)(cid:373)(cid:3) warsztatów(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:282)(cid:460)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:361)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:258)(cid:272)(cid:346)(cid:895)(cid:856)(cid:3) (cid:3) W trakcie warsztatów realizowane będą cele 1, 3, 4 i 5. Cel 2 realizowany będzie w ramach odrębnego (cid:400)(cid:460)(cid:364)(cid:381)(cid:367)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:3) pn. „Zabytek w(cid:455)(cid:282)(cid:381)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:455)(cid:3)(cid:460)(cid:3)(cid:449)(cid:381)(cid:282)(cid:455)(cid:3)–(cid:3)(cid:396)(cid:381)(cid:460)(cid:393)(cid:381)(cid:460)(cid:374)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:853)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:271)(cid:286)(cid:460)(cid:393)(cid:349)(cid:286)(cid:272)(cid:460)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:853)(cid:3)przekazanie”(cid:856)(cid:3) (cid:3) Celem szkoleń będzie zapoznanie przedstawicieli służb (Straż Graniczna, Izba Celna, lokalna administracja morska)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3) z różnorodnością zabytków zalegających w akwenach morskich, opracowanie materiałów informacyjnych ułatwiających rozpoznanie i zabezpieczenie przedmiotów o charakterze zabytkowym, a także usprawnienie współpracy w zakresie ich przekazywania oraz ochrony podwodnych zabytków morskich (PZM).(cid:3) (cid:18)(cid:286)(cid:367)(cid:286)(cid:3)(cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:258)(cid:410)(cid:286)(cid:336)(cid:349)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:286)(cid:855)(cid:3) (cid:1005)(cid:895) (cid:393)(cid:381)(cid:400)(cid:460)(cid:286)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)wiedzy w zakresie rozpoznawania przedmiotów o potencjalnie zabytkowym charakterze przez pracowników służb prowadzących kontrole na jednostkach pływających i w portach (Straż Graniczna, Izba Celna, (cid:258)(cid:282)(cid:373)(cid:349)(cid:374)(cid:349)(cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:258)(cid:3)(cid:373)(cid:381)(cid:396)(cid:400)(cid:364)(cid:258)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:3)(cid:400)(cid:460)(cid:272)(cid:460)(cid:286)(cid:271)(cid:367)(cid:437)(cid:3)(cid:367)(cid:381)(cid:364)(cid:258)(cid:367)(cid:374)(cid:455)(cid:373)(cid:3)–(cid:3)(cid:364)(cid:258)(cid:393)(cid:349)(cid:410)(cid:258)(cid:374)(cid:258)(cid:410)(cid:455)(cid:853)(cid:3)(cid:271)(cid:381)(cid:400)(cid:373)(cid:258)(cid:374)(cid:258)(cid:410)(cid:455)(cid:853)(cid:3)(cid:349)(cid:410)(cid:282)(cid:856)(cid:895)(cid:854)(cid:3) (cid:1006)(cid:895) (cid:393)(cid:381)(cid:400)(cid:460)(cid:286)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3) wiedzy na temat standardów dotyczących zabezpieczania i przechowywania przedmiotów (cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3) (cid:381)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:410)(cid:286)(cid:374)(cid:272)(cid:361)(cid:258)(cid:367)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:364)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:373)(cid:3)(cid:272)(cid:346)(cid:258)(cid:396)(cid:258)(cid:364)(cid:410)(cid:286)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:853)(cid:3)(cid:449)(cid:455)(cid:282)(cid:381)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:367)(cid:286)(cid:336)(cid:258)(cid:367)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:460)(cid:286)(cid:3)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:374)(cid:381)(cid:449)(cid:349)(cid:400)(cid:364)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:282)(cid:449)(cid:381)(cid:282)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:854)(cid:3) (cid:1007)(cid:895) (cid:393)(cid:381)(cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:449)(cid:258)(cid:3)efektywności procesu przekazywania informacji o potencjalnym niszczeniu i grabieży stanowisk podwodnych oraz podniesienie skuteczności podejmowania decyzji przez właściwe organy administracji(cid:3) państwowej;(cid:3) (cid:1008)(cid:895) (cid:381)(cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:272)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)materiałów informacyjnych ułatwiających rozpoznanie, (cid:460)(cid:258)(cid:271)(cid:286)(cid:460)(cid:393)(cid:349)(cid:286)(cid:272)(cid:460)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:364)(cid:258)(cid:460)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:396)(cid:437)(cid:272)(cid:346)(cid:381)(cid:373)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3) zabytków pozyskanych w polskich obszarach morskich(cid:856)(cid:3) (cid:3)

(cid:3)

(cid:3) (cid:1009)(cid:1012)(cid:3) (cid:3) (cid:127)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:1005)(cid:856)(cid:1007)(cid:856)(cid:1007)(cid:856)(cid:3) Współpraca międzynarodowa z UNESCO(cid:882)(cid:47)(cid:18)(cid:75)(cid:68)(cid:75)(cid:94)(cid:882)(cid:47)(cid:18)(cid:18)(cid:90)(cid:75)(cid:68)(cid:882)(cid:104)(cid:28)(cid:3)

(cid:3)

(cid:3)

(cid:1009)(cid:1013)(cid:3) (cid:3) (cid:127)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:1005)(cid:856)(cid:1007)(cid:856)(cid:1008)(cid:856)(cid:3) (cid:3) (cid:116)(cid:400)(cid:393)(cid:258)(cid:396)(cid:272)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:272)(cid:286)(cid:400)(cid:437)(cid:3)tworzenia planów zarządzania dla miejsc światowego dziedzictwa(cid:3)(cid:3) (cid:449)(cid:3)(cid:87)(cid:381)(cid:367)(cid:400)(cid:272)(cid:286)(cid:3)

(cid:3) (cid:3)

(cid:1010)(cid:1004)(cid:3) (cid:3) (cid:3)

(cid:3) (cid:127)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:1006)(cid:856)(cid:1005)(cid:856)(cid:1005)(cid:856)(cid:3) (cid:18)(cid:455)(cid:296)(cid:396)(cid:455)(cid:460)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:258)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:272)(cid:286)(cid:400)(cid:437)(cid:3)(cid:349)(cid:374)(cid:449)(cid:286)(cid:400)(cid:410)(cid:455)(cid:272)(cid:455)(cid:361)(cid:374)(cid:381)(cid:882)budowlanego w zakresie ochrony zabytków(cid:3)

(cid:3)

(cid:3)

(cid:3) (cid:3) (cid:3) (cid:3) (cid:3) (cid:3) (cid:3) (cid:1010)(cid:1005)(cid:3) (cid:3) (cid:127)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:1006)(cid:856)(cid:1005)(cid:856)(cid:1006)(cid:3) Program szkoleń specjalistycznych dla pracowników wojewódzkich urzędów ochrony zabytków(cid:3) (cid:3)

(cid:3) (cid:3)

(cid:3)

(cid:3) (cid:127)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:1006)(cid:856)(cid:1006)(cid:856)(cid:1005)(cid:3)(cid:3) Wdrożenie i rozwój(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:336)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:437)(cid:3)(cid:4)(cid:127)(cid:87)(cid:1085)(cid:3) (cid:3)

(cid:1010)(cid:1006)(cid:3) (cid:3) (cid:894)(cid:271)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:272)(cid:460)(cid:286)(cid:3)(cid:460)(cid:3)(cid:349)(cid:374)(cid:400)(cid:410)(cid:455)(cid:410)(cid:437)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:437)(cid:364)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:381)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:3)(cid:296)(cid:349)(cid:396)(cid:373)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:455)(cid:449)(cid:258)(cid:410)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:895)(cid:853)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:374)(cid:258)(cid:282)(cid:410)(cid:381)(cid:3)(cid:349)(cid:374)(cid:449)(cid:286)(cid:400)(cid:410)(cid:381)(cid:396)(cid:460)(cid:455)(cid:853)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:410)(cid:455)(cid:373)(cid:3)(cid:39)(cid:24)DKiA, leśnicy, służby mundurowe(cid:3) (cid:349)(cid:3)samorządy terytorialne(cid:856)(cid:3) Działania w kolejnych latach powinny służyć realizacji celów strategicznych Programu AZP+(cid:853)(cid:3)określonych (cid:374)(cid:258)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:282)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:449)(cid:349)(cid:286)(cid:3) (cid:449)(cid:455)(cid:374)(cid:349)(cid:364)(cid:437)(cid:3)szczegółowej diagnozy potrzeb odbiorców oraz (cid:258)(cid:374)(cid:258)(cid:367)(cid:349)(cid:460)(cid:455)(cid:3)możliwości w (cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:336)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:349)(cid:286)(cid:3)rozpoznawania i zarządzania (cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:286)(cid:373)(cid:3)(cid:258)(cid:396)(cid:272)(cid:346)(cid:286)(cid:381)(cid:367)(cid:381)(cid:336)(cid:349)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:455)(cid:373)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:87)(cid:381)(cid:367)(cid:400)(cid:272)(cid:286)(cid:3)(cid:361)(cid:258)(cid:364)(cid:381)(cid:855)(cid:3) • (cid:449)(cid:400)(cid:393)(cid:349)(cid:286)(cid:396)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3) (cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:455)(cid:396)(cid:381)(cid:400)(cid:410)(cid:437)(cid:3) (cid:449)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:455)(cid:3) (cid:381)(cid:3) (cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:349)(cid:286)(cid:3) (cid:258)(cid:396)(cid:272)(cid:346)(cid:286)(cid:381)(cid:367)(cid:381)(cid:336)(cid:349)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:455)(cid:373)(cid:3) (cid:349)(cid:3) (cid:258)(cid:396)(cid:272)(cid:346)(cid:286)(cid:381)(cid:367)(cid:381)(cid:336)(cid:349)(cid:349)(cid:3) (cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:460)(cid:3) (cid:460)(cid:258)(cid:400)(cid:410)(cid:381)(cid:400)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3) (cid:373)(cid:286)(cid:410)(cid:381)(cid:282)(cid:3) nieinwazyjnych i małoinwazyjnych w badaniach(cid:3)nad przeszłością(cid:854)(cid:3) • (cid:393)(cid:381)(cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:449)(cid:258)(cid:3)efektywności zarządzania danymi o dziedzictwie archeologicznym. Wspieranie procesów decyzyjnych(cid:854)(cid:3) • (cid:393)(cid:381)(cid:282)(cid:374)(cid:381)(cid:400)(cid:460)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)kwalifikacji służb konserwatorskich, archeologów oraz innych badaczy dziedzictwa(cid:854)(cid:3) • (cid:437)(cid:393)(cid:381)(cid:449)(cid:400)(cid:460)(cid:286)(cid:272)(cid:346)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:449)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:455)(cid:3)(cid:381)(cid:3)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:258)(cid:396)(cid:272)(cid:346)(cid:286)(cid:381)(cid:367)(cid:381)(cid:336)(cid:349)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:455)(cid:373)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:449)(cid:400)(cid:393)(cid:349)(cid:286)(cid:396)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:286)(cid:282)(cid:437)(cid:364)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:258)(cid:396)(cid:272)(cid:346)(cid:286)(cid:381)(cid:367)(cid:381)(cid:336)(cid:349)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:286)(cid:361)(cid:856)(cid:3) Realizacja celów Programu AZP+ stanowi realną szansę na nowoczesne zarządzanie dziedzictwem archeologicznym (cid:449)(cid:3)(cid:87)(cid:381)(cid:367)(cid:400)(cid:272)(cid:286)(cid:3)(cid:381)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:3)(cid:400)(cid:364)(cid:437)(cid:410)(cid:286)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:361)(cid:400)(cid:460)(cid:286)(cid:3)(cid:449)(cid:455)(cid:364)(cid:381)(cid:374)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)założeń (cid:286)(cid:437)(cid:396)(cid:381)(cid:393)(cid:286)(cid:361)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:286)(cid:361)(cid:3)(cid:364)(cid:381)(cid:374)(cid:449)(cid:286)(cid:374)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:381)(cid:3)(cid:381)(cid:272)(cid:346)(cid:396)(cid:381)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:3)(cid:258)(cid:396)(cid:272)(cid:346)(cid:286)(cid:381)(cid:367)(cid:381)(cid:336)(cid:349)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:460)(cid:3) tworzenie warunków do ochrony reliktów archeologicznych in situ (w oryginalnym miejscu). Ze względu na specyfikę reliktów archeologicznych wiedza na temat ich lokalizacji i zasięgu stanowi najważniejs(cid:460)(cid:455)(cid:3)(cid:286)(cid:367)(cid:286)(cid:373)(cid:286)(cid:374)(cid:410)(cid:3)(cid:381)(cid:272)(cid:346)(cid:396)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:853)(cid:3)(cid:282)(cid:367)(cid:258)(cid:410)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3) działania proponowane w obszarze pierwszym to przede wszystkim rozpoznawanie dziedzictwa przy pomocy nieinwazyjnych badań archeologicznych. Lista metod nie jest zamknięta. Wśród nich wymienić można archeologię lotniczą, analizę danych lotniczego skanowania laserowego, zobrazowań satelitarnych, badania geofizyczne, geochemiczne, powierzchniowe, kartografie itd. Dotychczasowe doświadczenia archeologii w aplikacji rozmaitych metod prospekcji pokazują, że najpełniejsze wyniki uzyskuje się wskutek integracji wielu sposobów rozpoznania. Każda z metod ujawnia inny aspekt rzeczywistości, co oznacza potrzebę stosowania wielu technik i uzupełniani(cid:258)(cid:3)wyników. Obszary do badań wybierane będą w porozumieniu z WKZ w taki sposób, (cid:258)by uzupełniać wiedzę na temat dziedzictwa archeologicznego w miejscach, gdzie jest ono szczególnie zagrożone lub słabo rozpoznane, a także (cid:258)by rozwiązywać problemy związane z rejestrem zabytków (weryfikacja dotychczasowych ustaleń oraz rozpoznawanie stanowisk, które powinny zostać objęte tą formą ochrony). W obrębie celu pierwszego planowane jest również testowanie nowych metod teledetekcyjnych,(cid:3)a także prace nad możliwością monitorowania reliktów archeologicznych za pomocą zobrazowań satelitarnych i poszukiwanie nowych (cid:400)posobów wczesnego wykrywania zagrożeń naturalnych. Pod uwagę będzie brane również dziedzictwo podwodne.(cid:3) Trzeci cel strategiczny Programu AZP+, wynikający bezpośrednio z diagnozy potrzeb odbiorców (cid:410)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:336)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:437)(cid:853)(cid:3)(cid:410)(cid:381)(cid:3) wspieranie rozwoju kompetencji związanych (cid:460)(cid:3)(cid:449)(cid:455)(cid:364)(cid:381)(cid:396)(cid:460)(cid:455)(cid:400)(cid:410)(cid:455)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:373)(cid:3)(cid:373)(cid:286)(cid:410)(cid:381)(cid:282)(cid:3)(cid:410)(cid:286)(cid:367)(cid:286)(cid:282)(cid:286)(cid:410)(cid:286)(cid:364)(cid:272)(cid:455)(cid:361)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:258)(cid:396)(cid:272)(cid:346)(cid:286)(cid:381)(cid:367)(cid:381)(cid:336)(cid:349)(cid:349)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:400)(cid:455)(cid:400)(cid:410)(cid:286)(cid:373)(cid:258)(cid:373)(cid:349)(cid:3) (cid:349)(cid:374)(cid:296)(cid:381)(cid:396)(cid:373)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:374)(cid:374)(cid:286)(cid:361)(cid:856)(cid:3)(cid:24)(cid:381)(cid:410)(cid:455)(cid:272)(cid:460)(cid:455)(cid:3)(cid:410)(cid:381)(cid:3)zwłaszcza(cid:3)służb konserwatorskich i badaczy. Zadanie realizowane będzie przez (cid:381)(cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:272)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:853)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:400)(cid:460)(cid:364)(cid:381)(cid:367)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:381)(cid:374)(cid:258)(cid:396)(cid:374)(cid:286)(cid:3)i udostępnienie na platformie e(cid:882)(cid:367)(cid:286)(cid:258)rningowej NID kolejnych szkoleń (o tematyce odpowiadającej najpilniejszym zgłoszonym potrzebom), (cid:381)(cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:272)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:393)(cid:437)(cid:271)(cid:367)(cid:349)(cid:364)(cid:258)(cid:272)(cid:361)ę(cid:3)(cid:381)(cid:374)(cid:367)(cid:349)(cid:374)(cid:286)(cid:3)kolejnych modułów poradnika „Metody teledetekcyjne dla archeologów”, w tym dotyczącego potencjału integracji metod nieinwazyjny(cid:272)(cid:346)(cid:853)(cid:3)a także (cid:449)(cid:400)(cid:393)(cid:349)(cid:286)(cid:396)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:286)(cid:364)(cid:400)(cid:393)(cid:286)(cid:396)(cid:272)(cid:364)(cid:349)(cid:286)(cid:3)konserwatorów(cid:3)zabytków(cid:856)(cid:3)(cid:116)(cid:3)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:258)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:286)(cid:364)(cid:400)(cid:393)(cid:286)(cid:396)(cid:272)(cid:349)(cid:3)(cid:69)(cid:47)(cid:24)(cid:3)będą jeden‒dwa(cid:3)dni w miesiącu dostępni online dla zainteresowanych, (cid:258)(cid:3)w międzyczasie, w miarę możliwości, będą też na bieżąco konsultować najpilniejsze wątpliwości pracowników urzędów konserwatorskich.(cid:3) Realizacja celu czwartego odbywać się będzie przez działania na rzecz edukacji archeologicznej. Szczegółowy plan działań opracowany zostanie w ramach niniejszego zadania, a podejmowane aktywności będą miały charakter pilotażowy. (cid:3) Na pewno jednak będą one uwzględniały różne grupy społeczne, które stanowią podstawowe ogniwo ochrony zabytków. Istotne będzie przybliżenie specyfiki reliktów archeologicznych w Polsce, czynników, które mogą być destrukcyjne, a także korzyści, które można czerpać z dziedzictwa. Drugą ważną grupą docelowa będą osoby podejmujące poszukiwania reliktów (cid:258)(cid:396)cheologicznych przez analizę ogólnodostępnych danych LIDAR oraz zobrazowań lotniczych i satelitarnych(cid:853)(cid:3) (cid:393)(cid:437)(cid:271)(cid:367)(cid:349)(cid:364)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:396)(cid:410)(cid:258)(cid:367)(cid:258)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:349)(cid:374)(cid:410)(cid:286)(cid:396)(cid:374)(cid:286)(cid:410)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:856)(cid:3) (cid:69)(cid:349)ezbędne są także działania związane z wdrażaniem Programu AZP+, w tym zorganizowanie (cid:364)(cid:381)(cid:374)(cid:296)(cid:286)(cid:396)(cid:286)(cid:374)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:3) z przedstawicielami urzędów konserwatorskich i badaczami, a także próba odniesienia się do rekomendacji wyrażonych (cid:449)(cid:3)(cid:282)(cid:381)(cid:364)(cid:437)(cid:373)(cid:286)(cid:374)(cid:272)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:258)(cid:410)(cid:286)(cid:336)(cid:349)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:455)(cid:373)(cid:3)(cid:87)(cid:396)(cid:381)(cid:336)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:437)(cid:3)(cid:4)(cid:127)(cid:87)(cid:3)(cid:374)(cid:393)(cid:856)(cid:3)tym m.in. uszczegółowienie propozycji związanych z ewidencjonowaniem (cid:396)(cid:286)(cid:367)(cid:349)(cid:364)(cid:410)ów archeologicznych, zwłaszcza wielkoobszarowych. Istotne będzie też poszukiwanie możliwości współpracy (cid:3) (cid:460)(cid:3)(cid:361)(cid:286)(cid:282)(cid:374)(cid:381)(cid:400)(cid:410)(cid:364)(cid:258)(cid:373)(cid:349)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:437)(cid:364)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:373)(cid:349)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:336)(cid:396)(cid:258)(cid:374)(cid:410)(cid:381)(cid:282)(cid:258)(cid:449)(cid:272)(cid:258)(cid:373)(cid:349), np. NCN, monitorowanie rozwiązań, które mogą usprawnić realizację(cid:3) (cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:336)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:437)(cid:3)(cid:4)(cid:127)(cid:87)(cid:1085)(cid:3)(cid:894)(cid:374)(cid:393)(cid:856)(cid:3)(cid:449)(cid:3)kwestii udostępniania zobrazowań satelitarnych oraz metod i praktyk wykorzystywanych (cid:449)(cid:3)(cid:349)(cid:374)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3) (cid:364)(cid:396)(cid:258)(cid:361)(cid:258)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:286)(cid:437)(cid:396)(cid:381)(cid:393)(cid:286)(cid:361)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:272)(cid:346)(cid:895)(cid:856)(cid:3) (cid:3)

(cid:1010)(cid:1007)(cid:3) (cid:3)

(cid:3) (cid:127)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:1006)(cid:856)(cid:1006)(cid:856)(cid:1006)(cid:3) Digitalizacja i udostępnianie zasobu archiwalnego (cid:3) (cid:3)

(cid:1010)(cid:1008)(cid:3) (cid:3) Należy wspomnieć o jeszcze jednym aspekcie digitalizacji zasobu archiwalnego –(cid:3)(cid:410)(cid:361)(cid:856)(cid:3)o kwestii bezpieczeństwa danych. (cid:3) W przypadku ewentualnego zniszczenia materiałów źródłowych będzie istniała możliwość odtworzenia utraconych dokumentów na podstawie kopii cyfrowej wykonanej w bardzo dobrej jakości(cid:856)(cid:3) (cid:3) (cid:3)

(cid:3)

(cid:3) (cid:127)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:1006)(cid:856)(cid:1006)(cid:856)(cid:1007)(cid:856)(cid:3) Rozwój zasobu dokumentacyjnego 3D(cid:3)

(cid:3) (cid:3) (cid:1010)(cid:1009)(cid:3) (cid:3)

(cid:3)

(cid:3) (cid:127)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:1006)(cid:856)(cid:1006)(cid:856)(cid:1008)(cid:856)(cid:3) Rozwój portalu zabytek.(cid:393)(cid:367)(cid:3)(cid:894)(cid:364)(cid:381)(cid:374)(cid:410)(cid:455)(cid:374)(cid:437)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:258)(cid:895)(cid:3) (cid:3)

(cid:1010)(cid:1010)(cid:3) (cid:3) Ponadto w ramach zadania planowane jest wykonanie kolejnych partii not zabytków, opisów, zdjęć, innych zasobów (cid:373)(cid:437)(cid:367)(cid:410)(cid:349)(cid:373)(cid:286)(cid:282)(cid:349)(cid:258)(cid:367)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:853)(cid:3)(cid:410)(cid:455)(cid:393)(cid:437)(cid:3)(cid:296)(cid:349)(cid:367)(cid:373)(cid:455)(cid:3)(cid:381)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:373)(cid:374)(cid:349)(cid:364)(cid:258)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:346)istorii (usługi realizowane przez podmioty zewnętrzne). Zwiększą one liczbę(cid:3)(cid:3) (cid:349)(cid:3)dostępność zasobów strony (cid:127)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:286)(cid:364)(cid:856)(cid:393)(cid:367). Nowo przygotowane filmy (15 szt.) uzupełnią listę filmów o (cid:87)(cid:381)(cid:373)(cid:374)(cid:349)(cid:364)(cid:258)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:44)(cid:349)(cid:400)(cid:410)(cid:381)(cid:396)(cid:349)(cid:349)(cid:3) już istniejących (82 szt.), których produkcja zatrzymała się w 2020 r.(cid:3) Planowane jest zlecenie tłumaczeń not opisujących zabytki na język(cid:3)(cid:258)(cid:374)(cid:336)(cid:349)(cid:286)(cid:367)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:460)(cid:3)(cid:449)(cid:455)(cid:400)(cid:393)(cid:286)(cid:272)(cid:361)(cid:258)(cid:367)(cid:349)(cid:460)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:286)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:282)(cid:373)(cid:349)(cid:381)(cid:410)(cid:455)(cid:3) zewnętrzne. (cid:3) Rozbudowa portalu i publikacja nowych materiałów będzie(cid:3)podawana do wiadomości(cid:3)i promowana w kanałach internetowych, szczegółowe plany będą dostosowane do harmonogramu realizacji działań oraz aktualnej sytuacji w taki sposób, (cid:258)by zapewnić efektywne dotarcie do odbiorców.(cid:3) Wskaźniki:(cid:3) • (cid:367)(cid:349)(cid:272)(cid:460)(cid:271)(cid:258)(cid:3)(cid:396)(cid:381)(cid:460)(cid:271)(cid:437)(cid:282)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:381)(cid:374)(cid:3)–(cid:3)(cid:1005)(cid:3)(cid:3) • (cid:367)(cid:349)(cid:272)(cid:460)(cid:271)(cid:258)(cid:3)not (opisów(cid:3)(cid:1085)(cid:3)zdjęć) –(cid:3)(cid:1010)(cid:1004)(cid:1004)(cid:3)(cid:3) • (cid:367)(cid:349)(cid:272)(cid:460)(cid:271)(cid:258)(cid:3)tłumaczeń (cid:374)(cid:381)(cid:410)(cid:3)na język angielski –(cid:3)(cid:1013)(cid:3)(cid:410)(cid:455)(cid:400)(cid:856)(cid:3)(cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:381)(cid:374)(cid:3)(cid:3) (cid:3) (cid:3)

(cid:3)

(cid:3) (cid:127)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:1006)(cid:856)(cid:1007)(cid:856)(cid:1005)(cid:3) (cid:87)(cid:396)(cid:286)(cid:373)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:364)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:3) (cid:3)

(cid:1010)(cid:1011)(cid:3) (cid:3)

(cid:3)(cid:3) (cid:18)(cid:282)(cid:856)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:272)(cid:286)(cid:400)(cid:437)(cid:855)(cid:3) (cid:3) (cid:3)

(cid:3)(cid:3) (cid:3) (cid:3)(cid:3) (cid:1010)(cid:1012)(cid:3) (cid:3) (cid:3)

(cid:3)

(cid:3) (cid:3) (cid:127)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:1006)(cid:856)(cid:1007)(cid:856)(cid:1006)(cid:856)(cid:3) Alternatywny sposób finansowania opieki nad zabytkami –(cid:3)(cid:272)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:282)(cid:296)(cid:437)(cid:374)(cid:282)(cid:349)(cid:374)(cid:336)(cid:3) (cid:3)

(cid:3)

(cid:3) (cid:3)

(cid:1010)(cid:1013)(cid:3) (cid:3)

(cid:3) (cid:3) (cid:3) (cid:3) (cid:127)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:1007)(cid:856)(cid:1005)(cid:856)(cid:1005)(cid:856)(cid:3) Strategia przeciwdziałania skutkom zmian klimatycznych dla zachowania zabytków(cid:3) (cid:3)

(cid:1011)(cid:1004)(cid:3) (cid:3) Analiza wyników pozwoli na podjęcie prac nad działaniami, które powinny zostać wprowadzone w celu powstrzymania (cid:282)alszych niekorzystnych zmian, a jeśli to możliwe, także odwrócenia trendu –(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:449)(cid:455)(cid:3)jakości lokalnego klimatu. (cid:3) Zakładamy, że uzyskane wyniki wszystkich trzech etapów dadzą podstawę do prowadzenia w dalszej kolejności prac nad Krajową Strategią Klimatyczną(cid:3)(cid:282)(cid:367)(cid:258)(cid:3)(cid:24)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:367)(cid:258)(cid:410)(cid:258)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:364)(cid:381)(cid:367)(cid:286)(cid:361)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:856)(cid:3)(cid:3) Przewidywana jest współpraca ze środowiskiem akademickim oraz ekspertami, w tym m.in.: Narodową Agencją Poszanowania Energii, Instytutem Rozwoju Miast i Regionów, jak również samorządami (przede wszystkim samorządow(cid:455)(cid:373)(cid:349)(cid:3)(cid:361)(cid:286)(cid:282)(cid:374)(cid:381)(cid:400)(cid:410)(cid:364)(cid:258)(cid:373)(cid:349)(cid:3)(cid:381)(cid:282)(cid:393)(cid:381)(cid:449)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:258)(cid:367)(cid:374)(cid:455)(cid:373)(cid:349)(cid:3)za klimat, dystrybucję wody, zieleń itd(cid:856)(cid:895)(cid:3)(cid:381)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:3)(cid:361)(cid:286)(cid:282)(cid:374)(cid:381)(cid:400)(cid:410)(cid:364)(cid:258)(cid:373)(cid:349)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:437)(cid:364)(cid:381)(cid:449)(cid:381)(cid:882)(cid:3) (cid:882)(cid:271)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:449)(cid:272)(cid:460)(cid:455)(cid:373)(cid:349)(cid:856)(cid:3)(cid:3) Zadanie będzie spójne z (cid:282)(cid:381)(cid:364)(cid:437)(cid:373)(cid:286)(cid:374)(cid:410)(cid:286)(cid:373)(cid:3)„Długoterminow(cid:258)(cid:3)(cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:258)(cid:410)(cid:286)(cid:336)(cid:349)(cid:258)(cid:3)renowacji budynków. Wspieranie renowacji krajowego (cid:460)(cid:258)(cid:400)(cid:381)(cid:271)(cid:437)(cid:3)(cid:271)(cid:437)(cid:282)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:286)(cid:336)(cid:381)”(cid:3)(cid:894)(cid:116)(cid:258)(cid:396)(cid:400)(cid:460)(cid:258)(cid:449)(cid:258)(cid:853)(cid:3)(cid:367)(cid:437)(cid:410)(cid:455)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1006)(cid:853)(cid:3)(cid:3)(cid:460)ałącznik do uchwały nr 23/2022 Rady Ministrów z dnia 9 lutego 2022 r.(cid:895)(cid:856)(cid:3) (cid:3) (cid:3) (cid:3)

(cid:3)

(cid:3) (cid:3) (cid:127)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:1007)(cid:856)(cid:1005)(cid:856)(cid:1006)(cid:3) (cid:116)(cid:400)(cid:393)(cid:258)(cid:396)(cid:272)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:272)(cid:286)(cid:400)(cid:437)(cid:3)(cid:410)(cid:449)(cid:381)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:336)(cid:373)(cid:349)(cid:374)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)programów opieki nad zabytkami(cid:3) (cid:3) (cid:1011)(cid:1005)(cid:3) (cid:3)

(cid:3)

(cid:1011)(cid:1006)(cid:3) (cid:3)

(cid:3)

(cid:3) (cid:127)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:1007)(cid:856)(cid:1005)(cid:856)(cid:1007)(cid:856)(cid:3) Twój dom –(cid:3)dialog z tradycją(cid:3) (cid:3)

(cid:3)

(cid:1011)(cid:1007)(cid:3) (cid:3)

(cid:3)

(cid:3) (cid:127)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:1007)(cid:856)(cid:1005)(cid:856)(cid:1008)(cid:3) Upowszechnianie tradycyjnych, neutralnych dla środowiska metod i technik rzemieślniczych –(cid:3)„Szkoła rzemiosł CAD”(cid:3) (cid:3)

(cid:1011)(cid:1008)(cid:3) (cid:3) (cid:60)(cid:381)(cid:374)(cid:296)(cid:286)(cid:396)(cid:286)(cid:374)(cid:272)(cid:361)(cid:286)(cid:853)(cid:3)(cid:400)(cid:460)(cid:364)(cid:381)(cid:367)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:400)(cid:286)(cid:373)(cid:349)(cid:374)(cid:258)(cid:396)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:381)(cid:396)(cid:336)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:460)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:286)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:258)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)będą przygotowywane we współpracy z instytucjami(cid:3) (cid:349)(cid:3)(cid:286)(cid:364)(cid:400)(cid:393)(cid:286)(cid:396)(cid:410)(cid:258)(cid:373)(cid:349)(cid:3)(cid:460)(cid:286)(cid:449)(cid:374)ętrznymi na terenie całej Polski, aby uwzględniać regionalną specyfikę budownictwa tradycyjnego (cid:3) i drewnianego, także pod względem wykorzystywanych materiałów i metod. W tym celu przewiduje się współpracę (cid:3) (cid:460)(cid:3)(cid:373)(cid:437)(cid:460)(cid:286)(cid:258)(cid:373)(cid:349)(cid:3)(cid:400)(cid:364)(cid:258)(cid:374)(cid:400)(cid:286)(cid:374)(cid:381)(cid:449)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:373)(cid:349)(cid:853)(cid:3)(cid:364)(cid:381)(cid:374)(cid:400)(cid:286)(cid:396)(cid:449)(cid:258)(cid:410)(cid:381)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:349)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:258)(cid:396)(cid:272)(cid:346)(cid:349)tektami prowadzącymi prace remontowo(cid:882)(cid:364)(cid:381)(cid:374)(cid:400)(cid:286)(cid:396)(cid:449)(cid:258)(cid:410)(cid:381)(cid:396)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:286)(cid:853)(cid:3)szkołami zawodowymi, liceami plastycznymi oraz uczelniami wyższymi, fundacjami i osobami prywatnymi działającymi na rzecz ochrony dziedzictwa architektury drewnianej i realizującymi zadania w różnych ośrodkach na terenie całego kraju.(cid:3) Działania te będę rejestrowane, tak (cid:258)by poza samymi uczestnikami warsztatów efekty prac mogli poznawać inni (cid:460)(cid:258)(cid:349)(cid:374)(cid:410)(cid:286)(cid:396)(cid:286)(cid:400)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:856)(cid:3) Budowanie społecznej świadomości wartości architektury drewnianej przez działania edukacyjne i popu(cid:367)(cid:258)(cid:396)(cid:455)(cid:460)(cid:258)(cid:410)(cid:381)(cid:396)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:410)(cid:381)(cid:3) kolejny istotny obszar działalności. Ważnym zadaniem jest także nobilitacja wizerunku cieśli –(cid:3) (cid:364)(cid:381)(cid:373)(cid:393)(cid:367)(cid:286)(cid:364)(cid:400)(cid:381)(cid:449)(cid:381)(cid:3) wykształconego rzemieślnika posiadającego fachową wiedzę w zakresie pracy z drewnem. Istotnym działaniem w tym obszarze jest także p(cid:396)(cid:381)(cid:373)(cid:381)(cid:272)(cid:361)(cid:258)(cid:3)(cid:271)(cid:381)(cid:336)(cid:258)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:3)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:3)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:373)(cid:258)(cid:410)(cid:286)(cid:396)(cid:349)(cid:258)(cid:367)(cid:374)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:853)(cid:3)jaką niesie ze sobą ciesielstwo, budownictwo ludowe (cid:349)(cid:3)(cid:258)(cid:396)(cid:272)(cid:346)(cid:349)(cid:410)(cid:286)(cid:364)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:258)(cid:3)(cid:282)(cid:396)(cid:286)(cid:449)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:374)(cid:258)(cid:856)(cid:3)W ostatnich latach można zaobserwować powolną zmianę związaną z docenianiem tradycyjnego budownictwa drewnianego i rosnące zainteresowanie tym tematem zarówno wśród organizacji społecznych i pasjonatów, jak i osób remontujących historyczne budynki. Dostępna wiedza w tym zakresie, informacje upowszechniane (cid:3) np. w mediach społecznościowych, dotyczące metod i materiałów wykorzystywanych (cid:393)(cid:381)(cid:282)(cid:272)(cid:460)(cid:258)(cid:400)(cid:3)(cid:396)(cid:286)(cid:373)(cid:381)(cid:374)(cid:410)ów(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:272)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:455)(cid:3)(cid:410)(cid:258)(cid:364)(cid:349)(cid:272)(cid:346)(cid:3) obiektach, nie zawsze mają wysoką wartość merytoryczną lub wręcz mogą być szkodliwe. W związku z tym istnieje duża potrzeba udostępniania w jednym miejscu poradników, podręczników i wskazówek praktycznych tworzonych przez(cid:3) specjalistów. Działania o charakterze edukacyjnym i popularyzatorskim są niezbędne, aby promować tworzoną bazę wiedzy oraz aby zachęcać potencjalnych i faktycznych właścicieli obiektów do korzystania ze zweryfikowanych źródeł (cid:449)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:455)(cid:856)(cid:3)(cid:18)(cid:4)(cid:24)(cid:3)(cid:393)(cid:367)(cid:258)(cid:374)(cid:437)(cid:361)(cid:286)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:455)(cid:336)(cid:381)(cid:410)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:296)(cid:349)(cid:367)(cid:373)ów dotyczących konkretnego zakresu prac (np. remont zabytkowej stolarki okiennej), którym towarzyszyć będzie poradnik dobrych praktyk(cid:3)(cid:349)(cid:3)metod postępowania (do pobrania w pdf). Ponadto poszczególne zagadnienia będą(cid:3)dyskutowane w ramach seminariów i(cid:3)konferencji. Warto zwrócić uwagę, że wiele z tematów związanych z praktyczną ochroną budownictwa drewnianego nigdy nie było szerzej omawianych.(cid:3) (cid:116)(cid:3)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:258)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:282)(cid:381)(cid:364)(cid:437)(cid:373)(cid:286)(cid:374)(cid:410)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:396)(cid:381)(cid:460)(cid:393)(cid:381)(cid:460)(cid:374)(cid:258)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:400)(cid:381)(cid:271)(cid:437)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:449)(cid:349)(cid:282)(cid:455)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:258)(cid:3)(cid:361)(cid:286)(cid:400)(cid:410)(cid:3)(cid:258)(cid:336)(cid:396)(cid:286)(cid:336)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:258)(cid:3)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)‒(cid:3)(cid:410)(cid:449)(cid:381)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:410)(cid:460)(cid:449)(cid:856)(cid:3)(cid:17)(cid:349)(cid:271)(cid:367)(cid:349)(cid:381)(cid:410)(cid:286)(cid:364)(cid:349)(cid:3) Podręcznej Architektury Drewnianej(cid:853)(cid:3)w której zbierane będą kolekcje, dokumentacje(cid:3)(cid:349)(cid:3)publikacje dotyczące historii (cid:381)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:3)bieżących zjawisk związanych z architekturą drewnianą, a ponadto przygotowanie Banku Form Trad(cid:455)(cid:272)(cid:455)(cid:361)(cid:374)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)

(cid:3)

(cid:3)

(cid:1011)(cid:1009)(cid:3) (cid:3)

(cid:3) (cid:3) (cid:127)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:1007)(cid:856)(cid:1005)(cid:856)(cid:1009)(cid:3) (cid:116)(cid:258)(cid:396)(cid:400)(cid:460)(cid:410)(cid:258)(cid:410)(cid:455)(cid:3)(cid:364)(cid:381)(cid:374)(cid:400)(cid:286)(cid:396)(cid:449)(cid:258)(cid:410)(cid:381)(cid:396)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:286)(cid:3)–(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:364)(cid:410)(cid:455)(cid:364)(cid:258)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:272)(cid:3)(cid:364)(cid:381)(cid:374)(cid:400)(cid:286)(cid:396)(cid:449)(cid:258)(cid:410)(cid:381)(cid:396)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:272)(cid:346)(cid:3) (cid:3)

(cid:3)

(cid:3)

(cid:3) (cid:127)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:1007)(cid:856)(cid:1005)(cid:856)(cid:1010)(cid:3)(cid:3) Wzmacnianie kompetencji zawodów rzemieślniczych(cid:3)

(cid:1011)(cid:1010)(cid:3) (cid:3) Organizacja kursów i szkoleń związanych z propagowaniem tradycyjnych metod, technik i technologii mających (cid:460)(cid:258)(cid:400)(cid:410)(cid:381)(cid:400)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3) (cid:449)(cid:3) (cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:272)(cid:286)(cid:400)(cid:349)(cid:286)(cid:3) (cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:282)(cid:460)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3) (cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:272)(cid:3) (cid:364)(cid:381)(cid:374)(cid:400)(cid:286)(cid:396)(cid:449)(cid:258)(cid:410)(cid:381)(cid:396)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:272)(cid:346)(cid:3) (cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:455)(cid:3) (cid:460)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:364)(cid:258)(cid:272)(cid:346)(cid:3) (cid:381)(cid:271)(cid:286)(cid:361)(cid:373)(cid:349)(cid:286)(cid:3) (cid:460)(cid:258)(cid:336)(cid:258)(cid:282)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3) (cid:410)(cid:286)(cid:381)(cid:396)(cid:286)(cid:410)(cid:455)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:286)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3) i praktyczne związane w realizacją wyżej wymienionych(cid:3)zagadnień ‒(cid:3)(cid:373)(cid:258)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:3)(cid:272)(cid:286)(cid:367)(cid:437)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:282)(cid:286)(cid:3)(cid:449)(cid:400)(cid:460)(cid:455)(cid:400)(cid:410)(cid:364)(cid:349)(cid:373)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:272)(cid:346)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:853)(cid:3) (cid:437)(cid:393)(cid:381)(cid:449)(cid:400)(cid:460)(cid:286)(cid:272)(cid:346)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)i promowanie zapomnianych czy też rzadko stosowanych metod wykonywania prac konserwatorskich opartych na tradycyjnych rozwiązaniach związanych z szeroko rozumianą konserwacją obiektów zabytkowych. Główny nacisk położony będzie na rzemiosło związane/wykorzystywane przy powstawaniu obiektów nieruchomych, bez względu ma materiał(cid:853)(cid:3)z jakiego te obiekty powstawały/są zbudowane. Dla rzemieślników najważniejsze znaczenie z perspektywy autodefinicji mają(cid:3)(cid:272)(cid:346)(cid:258)(cid:396)(cid:258)(cid:364)(cid:410)(cid:286)(cid:396)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:400)(cid:349)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:286)(cid:361)(cid:3)(cid:449)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:455)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:449)(cid:381)(cid:282)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:361)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:400)posób jej nabywania. Wiedza ciała (którego metonimią są ręce), nabywana w bezpośrednim kontakcie z narzędziem i materiałem, uważana jest za fundament działalności rzemieślniczej. Taką wiedzę współczesny rzemieślnik nabywa przeważnie w drodze samodzielnych poszukiwań, prób (cid:3) i doświadczeń. Organizacja kursów i szkoleń dotyczących rzemiosł tradycyjnych oraz warsztatów praktycznych ma za zadanie wzmocnienie kompetencji i umiejętności praktycznych rzemieślników, pracowników i wykonawców prac (cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:282)(cid:460)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:455)(cid:3)(cid:460)(cid:258)bytkach oraz zwiększenia atrakcyjności zawodów rzemieślniczych. Ich organizacja prowadzona będzie z(cid:3)wykorzystaniem bazy/zaplecza placówek muzealnych oraz firm konserwatorskich. (cid:3) Nieodpłatne kursy i szkolenia osób dysponujących odpowiednią bazą zawodową/wykształceniem(cid:3) związanym(cid:349)(cid:3) (cid:460)(cid:3)konserwacją zabytków będą zakończone nadaniem certyfikatu potwierdzającego uzyskaną wiedzę i umiejętności stosowania konkretnych rozwiązań, technik i technologii. (cid:3) (cid:87)(cid:381)(cid:460)(cid:349)(cid:381)(cid:373)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:364)(cid:396)(cid:286)(cid:400)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:272)(cid:3)(cid:364)(cid:381)(cid:374)(cid:400)(cid:286)(cid:396)(cid:449)(cid:258)(cid:410)(cid:381)(cid:396)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:282)(cid:460)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:455)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:364)(cid:258)(cid:272)(cid:346)(cid:3)często wskazuje na duże braki w zakresie stosowania (cid:410)(cid:396)(cid:258)(cid:282)(cid:455)(cid:272)(cid:455)(cid:361)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:373)(cid:286)(cid:410)(cid:381)(cid:282)(cid:853)(cid:3)(cid:410)(cid:286)(cid:272)(cid:346)(cid:374)(cid:349)(cid:364)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:410)(cid:286)(cid:272)(cid:346)(cid:374)(cid:381)(cid:367)(cid:381)(cid:336)(cid:349)(cid:349)(cid:853)(cid:3)(cid:258)(cid:3)(cid:410)(cid:455)(cid:373)(cid:3)(cid:400)(cid:258)(cid:373)(cid:455)(cid:373)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:3)potrzebę stworzenia warunków rozwoju (cid:449)(cid:3)(cid:272)(cid:286)(cid:367)(cid:437)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:282)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:400)(cid:349)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3) kompetencji w tym zakresie, zarówno rzemieślników(cid:853)(cid:3)jak i specjalistów, nie tylko wprost związanych z architekturą (cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3) (cid:349)(cid:3) (cid:271)(cid:437)(cid:282)(cid:381)(cid:449)(cid:374)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:286)(cid:373). Niska dostępność wykonawców i rzemieślników mających(cid:3) (cid:381)(cid:282)(cid:393)(cid:381)(cid:449)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:374)(cid:349)(cid:3) (cid:393)(cid:381)(cid:460)(cid:349)(cid:381)(cid:373)(cid:3) (cid:364)(cid:381)(cid:373)(cid:393)(cid:286)(cid:410)(cid:286)(cid:374)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3) (cid:349)(cid:3)umiejętności umożliwiając(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)prace z oryginalną materią stanowi istotny problem. (cid:3) Analiza międzynarodowych doświadczeń, która wskaże najbardziej pożądaną tematykę szkoleń związaną z realizacją prac konserwatorskich oraz grupy rzemieślnicze działające na forum międzynarodowym. (cid:3) Zadanie będzie realizowane przez:(cid:3) ‒(cid:3) organizację kursów/warsztatów/szkoleń rzemiosł tradycyjnych i warsztatów praktycznych ((cid:381)środków (cid:286)(cid:282)(cid:437)(cid:364)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3) (cid:364)(cid:381)(cid:374)(cid:400)(cid:286)(cid:396)(cid:449)(cid:258)(cid:410)(cid:381)(cid:396)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:286)(cid:361), dalej OEK), wzmacniających kompetencje i umiejętności praktyczne uczniów szkół rzemieślniczych klas o profilu konserwatorskim, rzemieślników, pracowników muzeów(cid:3)(w tym muzeów(cid:3)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:3)(cid:449)(cid:400)(cid:349)(cid:895)(cid:853)skansenów i wykonawców prac przy zabytkach przy współudziale firm wykonawczych budowlanych, wytwórców materiałów (cid:271)(cid:437)(cid:282)(cid:381)(cid:449)(cid:367)(cid:258)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:346)(cid:349)(cid:400)(cid:410)(cid:381)(cid:396)(cid:455)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:854)(cid:3) ‒(cid:3)organizację działań edukacyjnych i popularyzatorskich (w tym poradników), upowszechniających dob(cid:396)(cid:286)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:364)(cid:410)(cid:455)(cid:364)(cid:349)(cid:3)(cid:3) w zakresie ochrony i opieki nad zabytkami, wspieranie i promowanie działań oddolnych służących budowaniu społecznej świadomości wartości zabytkowej architektury;(cid:3) ‒(cid:3)stworzenie bazy danych zawierającej informacje dla wykonawców, właścicieli oraz(cid:3)instytucji nadzorujących zabytki(cid:853)(cid:3) integrującej informacje praktyczne, a także wykaz szkół branżowych, wykaz przeszkolonych wykonawców, wykaz organizowanych szkoleń, warsztatów, materiały z warsztatów, konferencji).(cid:3) (cid:3) (cid:3)

(cid:1011)(cid:1011)(cid:3) (cid:3)

(cid:3) (cid:3)

(cid:3) (cid:127)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:1007)(cid:856)(cid:1005)(cid:856)(cid:1011)(cid:3) (cid:87)(cid:396)(cid:381)(cid:272)(cid:286)(cid:400)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:282)(cid:460)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:349)(cid:374)(cid:449)(cid:286)(cid:400)(cid:410)(cid:455)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:381)(cid:271)(cid:349)(cid:286)(cid:364)(cid:410)(cid:258)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:364)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)–(cid:3)(cid:400)(cid:460)(cid:364)(cid:381)(cid:367)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:282)(cid:367)(cid:258)(cid:3)samorządów(cid:3) (cid:3)

(cid:3)

(cid:1011)(cid:1012)(cid:3) (cid:3)

(cid:3)

(cid:3) (cid:127)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:1007)(cid:856)(cid:1006)(cid:856)(cid:1005)(cid:3) Włączenie edukacji ochrony zabytków do programów nauczania w szkołach(cid:3) (cid:3)

(cid:3) (cid:3)

(cid:1011)(cid:1013)(cid:3) (cid:3)

(cid:3) (cid:3)

(cid:3) (cid:127)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:1007)(cid:856)(cid:1006)(cid:856)(cid:1006)(cid:3) Badania społeczne i statystyczne dotyczące dziedzictwa kulturowego(cid:3) (cid:3)

(cid:1012)(cid:1004)(cid:3) (cid:3) ‒(cid:3)umożliwienie międzynarodowych porównań, obsługę międzynarodowych zobowiązań Polski z zakresu raportowania (cid:3) (cid:374)(cid:258)(cid:3)(cid:410)(cid:286)(cid:373)(cid:258)(cid:410)(cid:3)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:3)(cid:364)(cid:437)(cid:367)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:854)(cid:3) ‒(cid:3)rozwój (cid:346)(cid:286)(cid:396)(cid:349)(cid:410)(cid:258)(cid:336)(cid:286)(cid:3)(cid:400)(cid:410)(cid:437)(cid:282)(cid:349)(cid:286)(cid:400)(cid:853)(cid:3)(cid:286)(cid:364)(cid:381)(cid:374)(cid:381)(cid:373)(cid:349)(cid:349)(cid:3)(cid:364)(cid:437)(cid:367)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:455)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:286)(cid:364)(cid:381)(cid:374)(cid:381)(cid:373)(cid:349)(cid:364)(cid:349)(cid:3)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:3)(cid:361)(cid:258)(cid:364)(cid:381)(cid:3)(cid:374)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:282)(cid:455)(cid:400)(cid:272)(cid:455)(cid:393)(cid:367)(cid:349)(cid:374)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:437)(cid:364)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:854)(cid:3) ‒(cid:3)diagnoza potrzeb i możliwości wsparcia (cid:400)połecznych (cid:381)piekunów (cid:460)abytków, w celu poprawy współpracy i wzmocnienia (cid:349)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:364)(cid:381)(cid:373)(cid:393)(cid:286)(cid:410)(cid:286)(cid:374)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:856)(cid:3) (cid:39)łówne tematy badawcze:(cid:3) ‒(cid:3) Badanie społeczne na reprezentatywnej próbie Polaków: „Społeczno(cid:882)gospodarcze oddziaływanie dziedzictwa kulturowego”, które dałoby materię porównawczą, pozwalającą ocenić zachodzące procesy społeczne i dostosować środki (cid:349)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:396)zędzia do aktualnej sytuacji(cid:854)(cid:3) ‒(cid:3)Studia przypadków oddziaływania wybranych obiektów zabytkowych na rozwój społeczno(cid:882)(cid:336)(cid:381)(cid:400)(cid:393)(cid:381)(cid:282)(cid:258)(cid:396)(cid:272)(cid:460)(cid:455)(cid:3)(cid:894)(cid:286)(cid:296)(cid:286)(cid:364)(cid:410)(cid:455)(cid:3) (cid:286)(cid:364)(cid:381)(cid:374)(cid:381)(cid:373)(cid:349)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:286)(cid:3)‒(cid:3)metody ekonometryczne, efekty społeczne)(cid:854)(cid:3) ‒(cid:3)(cid:17)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:855)(cid:3)„Ochrona zabytków i opieka nad zabytkami w samorządzie(cid:3)(cid:336)(cid:373)(cid:349)(cid:374)(cid:374)(cid:455)(cid:373)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1007)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:853)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:258)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:87)(cid:396)(cid:381)(cid:336)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:437)(cid:3)badań (cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:410)(cid:455)(cid:400)(cid:410)(cid:455)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:410)(cid:455)(cid:400)(cid:410)(cid:455)(cid:364)(cid:349)(cid:3)(cid:393)(cid:437)(cid:271)(cid:367)(cid:349)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:286)(cid:361)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:3)(cid:396)(cid:381)(cid:364)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1007)”(cid:854)(cid:3) ‒(cid:3)Badanie ogólnopolskie pod roboczą nazwą „Ochrona zabytków ‒(cid:3)rejestr zabytków i krajowa ewidencja zabytków”(cid:853)(cid:3)(cid:3) w ramach Programu badań statystycznych statystyki (cid:393)(cid:437)(cid:271)(cid:367)(cid:349)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:286)(cid:361)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:3)(cid:396)(cid:381)(cid:364)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1007)(cid:856)(cid:3) (cid:3) Zadanie będzie spójne ze Strategią Rozwoju Kapitału Społecznego (współdziałanie, kultura, kreatywność) 2030, cel szczegółowy „Wzmocnienie rozwoju społeczno(cid:882)(cid:336)(cid:381)(cid:400)(cid:393)(cid:381)(cid:282)(cid:258)(cid:396)(cid:272)(cid:460)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:364)(cid:396)(cid:258)(cid:361)(cid:437)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:460)(cid:3)(cid:400)(cid:286)(cid:364)(cid:410)(cid:381)(cid:396)(cid:455)(cid:3)(cid:364)(cid:437)(cid:367)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:455)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:364)(cid:396)(cid:286)(cid:258)(cid:410)(cid:455)(cid:449)(cid:374)(cid:286)”(cid:856)(cid:3) (cid:3) (cid:3) (cid:3) (cid:3) (cid:3)

(cid:3)

(cid:3) (cid:3) (cid:127)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:1007)(cid:856)(cid:1006)(cid:856)(cid:1007)(cid:3) Pomiar wpływu kultury i dziedzictwa na rozwój społeczny(cid:3) (cid:1012)(cid:1005)(cid:3) (cid:3) (cid:3)

(cid:3) (cid:3)

(cid:3)

(cid:1012)(cid:1006)(cid:3) (cid:3)

(cid:3) (cid:127)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:1007)(cid:856)(cid:1006)(cid:856)(cid:1008)(cid:3) Kampanie społeczno(cid:882)edukacyjne dotyczące ochrony dziedzictwa(cid:3) (cid:3)

(cid:3) (cid:3)

(cid:3) (cid:3) (cid:3)

(cid:1012)(cid:1007)(cid:3) (cid:3)

(cid:3) (cid:3) (cid:3) (cid:127)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:1007)(cid:856)(cid:1006)(cid:856)(cid:1009)(cid:3) Wsparcie służb mundurowych oraz organów wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących(cid:3)przestępczości przeciwko zabytkom(cid:3) (cid:3)

(cid:3) (cid:3)

(cid:3)

(cid:3) (cid:1012)(cid:1008)(cid:3) (cid:3) (cid:127)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:1007)(cid:856)(cid:1006)(cid:856)(cid:1010)(cid:3) (cid:28)(cid:282)(cid:437)(cid:364)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:258)(cid:3)(cid:381)(cid:3)dziedzictwie z uwzględnieniem dostępności dla osób ze szczególnymi (cid:393)(cid:381)(cid:410)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:271)(cid:258)(cid:373)(cid:349)(cid:3) (cid:3)

(cid:3) (cid:3)

(cid:3)

(cid:1012)(cid:1009)(cid:3) (cid:3)

(cid:3) (cid:127)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:1007)(cid:856)(cid:1006)(cid:856)(cid:1011)(cid:3) Forum Posiadaczy Zabytków przy Generalnym(cid:3)Konserwatorze Zabytków(cid:3) (cid:3)

(cid:3) (cid:3)

(cid:3)

(cid:1012)(cid:1010)(cid:3) (cid:3)

(cid:3) (cid:3) (cid:3) (cid:1012)(cid:1011)(cid:3) (cid:3) (cid:3)

(cid:3) (cid:3) (cid:100)(cid:258)(cid:271)(cid:286)(cid:367)(cid:258)(cid:3)(cid:1006). Budżet z podziałem środków pomiędzy podmioty koordynujące zadania(cid:856)(cid:3)

(cid:75)(cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:272)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:855)(cid:3)(cid:24)(cid:75)(cid:127)(cid:3) (cid:100)(cid:258)(cid:271)(cid:286)(cid:367)(cid:258)(cid:3)(cid:1007). Budżet z podziałem na(cid:3)(cid:272)(cid:286)(cid:367)(cid:286)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:3)

(cid:1012)(cid:1012)(cid:3) (cid:3)

(cid:1012)(cid:1013)(cid:3) (cid:3)

(cid:75)(cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:272)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:855)(cid:3)(cid:24)(cid:75)(cid:127)(cid:3) (cid:3) (cid:1013)(cid:1004)(cid:3) (cid:3) (cid:3)

(cid:3) WDRAŻANIE (cid:60)(cid:90)(cid:4)(cid:58)(cid:75)(cid:116)(cid:28)(cid:39)(cid:75)(cid:3)(cid:87)(cid:90)(cid:75)(cid:39)(cid:90)(cid:4)(cid:68)(cid:104)(cid:3)(cid:3) (cid:3)(cid:3) (cid:116)drażani(cid:286)(cid:3) Krajowego programu zakłada ścisłą współpracę Generalnego Konserwatora Zabytków (działającego w imieniu ministra właściwego do spraw kultury (cid:3) (cid:349)(cid:3)(cid:381)(cid:272)(cid:346)(cid:396)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:3)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:396)(cid:381)(cid:282)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:895)(cid:3)(cid:349)(cid:3)Departamentu Ochrony Zabytków (cid:449)(cid:3)(cid:68)(cid:349)(cid:374)(cid:349)(cid:400)(cid:410)(cid:286)(cid:396)(cid:400)(cid:410)(cid:449)(cid:349)(cid:286)(cid:3) (cid:60)(cid:437)(cid:367)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:455)(cid:3) (cid:349)(cid:3) (cid:24)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:3) (cid:69)(cid:258)(cid:396)(cid:381)(cid:282)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3) (cid:460)(cid:3) wojewódzki(cid:373)(cid:349)(cid:3) (cid:364)(cid:381)(cid:374)(cid:400)(cid:286)(cid:396)(cid:449)(cid:258)(cid:410)(cid:381)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:349)(cid:3) zabytków oraz (cid:69)(cid:258)(cid:396)(cid:381)(cid:282)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:373)(cid:3)(cid:47)(cid:374)(cid:400)(cid:410)(cid:455)(cid:410)(cid:437)(cid:410)(cid:286)(cid:373)(cid:3)(cid:24)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:853)(cid:3)(cid:69)(cid:258)(cid:396)(cid:381)(cid:282)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:373)(cid:3)(cid:47)(cid:374)(cid:400)(cid:410)(cid:455)(cid:410)(cid:437)(cid:410)(cid:286)(cid:373)(cid:3)Konserwacji Zabytków, (cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:455)(cid:3) współpracy z (cid:69)(cid:258)(cid:396)(cid:381)(cid:282)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:373)(cid:3)(cid:68)(cid:437)(cid:460)(cid:286)(cid:437)(cid:373)(cid:3)(cid:68)(cid:381)(cid:396)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:373)(cid:3)(cid:381)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:3)(cid:349)(cid:374)(cid:374)(cid:455)(cid:373)(cid:349)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:282)(cid:373)(cid:349)(cid:381)(cid:410)(cid:258)(cid:373)(cid:349)(cid:3)wdrażający(cid:373)(cid:349)(cid:3)(cid:87)(cid:396)(cid:381)(cid:336)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:856)(cid:3) (cid:116)(cid:3)(cid:400)(cid:455)(cid:410)(cid:437)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:336)(cid:282)(cid:455)(cid:3)(cid:396)(cid:286)(cid:258)(cid:367)(cid:349)(cid:460)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:258)(cid:3)(cid:449)(cid:455)(cid:373)(cid:349)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:87)(cid:396)(cid:381)(cid:336)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1007)(cid:882)2026 zadań będzie wymagała zaangażowania innych podmiotów: organów administracji publicznych, państwowych lub samorządowych instytucji kultury, instytucji pozarządowych (NGO’s) wówczas zostaną one włączone do jego re(cid:258)(cid:367)(cid:349)(cid:460)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:400)(cid:258)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:396)(cid:381)(cid:460)(cid:437)(cid:373)(cid:349)(cid:286)ń zawieranych po rozpoczęciu realizacji (cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:336)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:437)(cid:853)(cid:3) (cid:373)(cid:856)(cid:349)(cid:374)(cid:856)(cid:3) (cid:460)(cid:3) Lasami Państwowymi, Ministerstwem Cyfryzacji, Ministerstwem Infrastruktury, Instytutem Badawczym Dróg i Mostów, Narodowym Instytutem Kultury i Dziedzictwa Wsi, Ministerstwem Edukacji i Nauki, Krajową Szkołą Administracji Państwowej, Głównym Urzędem Nadzoru Budowlanego, Ministerstwem Finansów, Bankiem Gospodarstwa Krajowego oraz Związkiem Banków Polskich, Instytutem Bezpieczeństwa Zabytków, PKN ICOMOS, PK UNESCO, TICCIH, SKZ, oraz wybranymi uczelniami wyższymi, samorządami, zarządcami Pomników Historii i Miejsc(cid:3)Światowego Dziedzictwa(cid:3)(cid:104)(cid:69)(cid:28)(cid:94)(cid:18)(cid:75)(cid:856)(cid:3) Założeniem przyjętym dla Krajowego programu jest (cid:361)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:349)(cid:373)(cid:393)(cid:367)(cid:286)(cid:373)(cid:286)(cid:374)(cid:410)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:258)(cid:3)na obszarze całego (cid:364)(cid:396)(cid:258)(cid:361)(cid:437)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:282)(cid:3)(cid:364)(cid:349)(cid:286)(cid:396)(cid:437)(cid:374)(cid:364)(cid:349)(cid:286)(cid:373)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:282)(cid:460)(cid:381)(cid:396)(cid:286)(cid:373)(cid:3)(cid:39)(cid:60)(cid:127)(cid:853)(cid:3)(cid:361)(cid:286)(cid:282)(cid:374)(cid:258)(cid:364)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:60)(cid:396)(cid:258)(cid:361)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:336)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:437)(cid:3)będą (cid:396)(cid:286)(cid:258)(cid:367)(cid:349)(cid:460)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:286)(cid:3) (cid:374)(cid:258)(cid:3) (cid:381)(cid:271)(cid:400)(cid:460)(cid:258)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:3) właściwym dla ich charakteru. Z tego względu rozwiązania systemowe(cid:3) wspierające ochronę zabytków i opiekę nad (cid:374)(cid:349)(cid:373)(cid:349)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:87)(cid:381)(cid:367)(cid:400)(cid:272)(cid:286)(cid:3)zostaną zaproj(cid:286)(cid:364)(cid:410)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:286)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:282)(cid:286)(cid:3) (cid:449)(cid:400)(cid:460)(cid:455)(cid:400)(cid:410)(cid:364)(cid:349)(cid:373)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:460)(cid:349)(cid:381)(cid:373)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:272)(cid:286)(cid:374)(cid:410)(cid:396)(cid:258)(cid:367)(cid:374)(cid:455)(cid:373)(cid:856)(cid:3)Weryfikacja bieżąca realizacji zadań będzie realizowana przez Departament Ochrony Zabytków w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego (cid:3) (cid:449)(cid:3) (cid:364)(cid:449)(cid:258)(cid:396)(cid:410)(cid:258)(cid:367)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3) (cid:381)(cid:364)(cid:396)(cid:286)(cid:400)(cid:258)(cid:272)(cid:346)(cid:3) (cid:400)(cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:449)(cid:381)(cid:460)(cid:282)(cid:258)(cid:449)(cid:272)(cid:460)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3) (cid:381)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:3) (cid:381)(cid:272)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:374)(cid:258)(cid:3) (cid:373)(cid:286)(cid:396)(cid:455)(cid:410)(cid:381)(cid:396)(cid:455)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3) (cid:393)(cid:381)(cid:3) (cid:449)(cid:455)(cid:364)(cid:381)(cid:374)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:437)(cid:3) każdego kamienia milowego(cid:3)w zadaniu i całościowo po zrealizowaniu zadania(cid:856)(cid:3) (cid:3) (cid:3) Wdrażanie Krajowego programu 2023–(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1010)(cid:3)(cid:3) (cid:90)(cid:286)(cid:258)(cid:367)(cid:349)(cid:460)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:258)(cid:3) (cid:60)(cid:396)(cid:258)(cid:361)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3) (cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:336)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:437)(cid:3) będzie prowadzona na kilku wzajemnie powiązanych (cid:349)(cid:3)uzupełniających się poziomach:(cid:3) (cid:3) Rada Ministrów ‒(cid:3)(cid:47)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:460)(cid:349)(cid:381)(cid:373)(cid:3)(cid:3) Rada Ministrów rozpatruje i przyjmuje sprawozdania z realizacji Krajowego programu. (cid:3) (cid:3) (cid:1013)(cid:1005)(cid:3) (cid:3) Generalny Konserwator Zabytków ‒(cid:3)(cid:47)(cid:47)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:460)(cid:349)(cid:381)(cid:373)(cid:3)(cid:3) Generalny Konserwator Zabytków, działający z upoważnienia i w porozumieniu z ministrem właściwym do(cid:3) spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, koordynuje realizację (cid:60)(cid:396)(cid:258)(cid:361)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:336)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:437)(cid:1007)(cid:1013)(cid:856)(cid:3)(cid:100)(cid:455)(cid:373)(cid:3)(cid:400)(cid:258)(cid:373)(cid:455)(cid:373)(cid:3)(cid:39)(cid:60)(cid:127)(cid:855)(cid:3)(cid:3) − wyznacza terminy i tematy spotkań z udziałem ekspertów, instytucji i podmiotów zaangażowanych w realizację Programu;(cid:3) − akceptuje proponowane rozwiązania związane z wdrażaniem Krajowego programu; (cid:3) − (cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:455)(cid:361)(cid:373)(cid:437)(cid:361)(cid:286)(cid:3)(cid:400)(cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:449)(cid:381)(cid:460)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:460)(cid:3)(cid:396)(cid:286)(cid:258)(cid:367)(cid:349)(cid:460)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:60)(cid:396)(cid:258)(cid:361)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:336)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:437)(cid:3)(cid:381)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:282)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:449)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:361)(cid:286)(cid:3)(cid:282)(cid:381)(cid:3) akceptacji Ministrowi Kultury i Dziedzictwa Narodowego, który następnie przedkłada je Radzie Ministrów; (cid:3) − w razie konieczności przygotowuje aktualizację Krajowego programu, występuje o jej akceptację do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, który następnie przedkłada ją Radzie Ministrów.(cid:3) (cid:3) Zespół MKiDN ds. Krajowego programu przy Departamencie Ochrony Zabytków ‒(cid:3)(cid:47)(cid:47)(cid:47)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:460)(cid:349)(cid:381)(cid:373)(cid:3)(cid:3) (cid:3) W urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, w terminie miesiąca od przyjęcia Krajowego (cid:87)rogramu przez Radę Ministrów, zostanie wskazany zespół odpowiedzialny za koordynację realizacji Krajowego programu. (cid:87)(cid:396)(cid:258)(cid:272)(cid:258)(cid:373)i Zespołu będzie kierował Dyrektor Departamentu Ochrony Zabytków MKiDN. Zespół będzie bezpośrednio podlegał Generalnemu Konserwatorowi Zabytków, zgodnie z podziałem kompetencji w MKiDN między Ministrem, (cid:400)(cid:286)(cid:364)(cid:396)(cid:286)(cid:410)(cid:258)(cid:396)(cid:460)(cid:258)(cid:373)(cid:349)(cid:3) (cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:374)(cid:437)(cid:853)(cid:3) (cid:393)(cid:381)(cid:282)(cid:400)(cid:286)(cid:364)(cid:396)(cid:286)(cid:410)(cid:258)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:373)(cid:3) (cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:374)(cid:437)(cid:3) (cid:349)(cid:3)(cid:282)(cid:455)(cid:396)(cid:286)(cid:364)(cid:410)(cid:381)(cid:396)(cid:286)(cid:373)(cid:3)(cid:336)(cid:286)(cid:374)(cid:286)(cid:396)(cid:258)(cid:367)(cid:374)(cid:455)(cid:373)(cid:1008)(cid:1004)(cid:856)(cid:3) Zespół MKiDN ds. Krajowego programu przy Departamencie Ochrony Zabytków odpowiada (cid:460)(cid:258)(cid:855)(cid:3)(cid:3) − bieżące raportowanie GKZ postępu prac związanych z wdrażaniem Krajowego (cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:336)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:437)(cid:854)(cid:3) − (cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:282)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:449)(cid:349)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:349)(cid:374)(cid:296)(cid:381)(cid:396)(cid:373)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:381)(cid:3)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:396)(cid:286)(cid:258)(cid:367)(cid:349)(cid:460)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:60)(cid:396)(cid:258)(cid:361)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:336)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:437)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:410)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:271)(cid:455)(cid:3)(cid:90)(cid:258)(cid:282)(cid:455)(cid:3)(cid:3) ds. Ochrony Zabytków działającej przy ministrze właściwym do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego oraz organów opiniodawczo(cid:882)doradczych działających przy (cid:39)(cid:286)(cid:374)(cid:286)(cid:396)(cid:258)(cid:367)(cid:374)(cid:455)(cid:373)(cid:3)Konserwatorze Zabytków;(cid:3) − zasięganie opinii Rady ds. Ochrony Zabytków dotyczącej realizacji Krajowego programu(cid:3) (w tym przede wszystkim odnośnie do sprawozdań z wdrażania Krajowego programu oraz rekomendacji dla kierunków działania Krajowego programu na lata(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1011)‒(cid:1006)(cid:1004)(cid:1007)(cid:1004)(cid:895)(cid:854)(cid:3) − tworzenie, w razie potrzeby, doraźnych zespołów eksperckich w celu wypracowania rekomendacji i rozwiązań (cid:282)(cid:381)(cid:3)realizacji wybranych zadań Krajowego programu; (cid:3) − współpracę z Narodowym Instytutem Dziedzictwa, Narodowym Instytutem Konserwacji Zabytkó(cid:449)(cid:3) (cid:349)(cid:3) Narodowym Muzeum Morskim w zakresie wdrażania (cid:60)(cid:396)(cid:258)(cid:361)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:336)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:437)(cid:854)(cid:3)(cid:3) − nadzór nad działalnością Narodowego Instytutu Dziedzictwa, Narodowego Instytutu Konserwacji Zabytkó(cid:449)(cid:3) (cid:349)(cid:3) Narodowego Muzeum Morskiego w zakresie wdrażania (cid:60)(cid:396)(cid:258)(cid:361)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:336)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:437)(cid:854)(cid:3)(cid:3) (cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3) (cid:1007)(cid:1013)(cid:3)Zarządzenie Ministra Kultury I Dziedzictwa Narodowego z dnia 2 marca 2022 r. w sprawie podziału czynności pomiędzy ministra, (cid:400)(cid:286)(cid:364)(cid:396)(cid:286)(cid:410)(cid:258)(cid:396)(cid:460)(cid:455)(cid:3)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:374)(cid:437)(cid:853)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:282)(cid:400)(cid:286)(cid:364)(cid:396)(cid:286)(cid:410)(cid:258)(cid:396)(cid:460)(cid:258)(cid:3)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:374)(cid:437)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:282)(cid:455)(cid:396)(cid:286)(cid:364)(cid:410)(cid:381)(cid:396)(cid:258)(cid:3)(cid:336)(cid:286)(cid:374)(cid:286)(cid:396)(cid:258)(cid:367)(cid:374)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:68)(cid:349)(cid:374)(cid:349)(cid:400)(cid:410)(cid:286)(cid:396)(cid:400)(cid:410)(cid:449)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:60)(cid:437)(cid:367)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:455)(cid:3)(cid:3) (cid:349)(cid:3)(cid:24)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:3)(cid:69)(cid:258)(cid:396)(cid:381)(cid:282)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:894)(cid:24)(cid:460)(cid:856)(cid:3)(cid:104)(cid:396)(cid:460)(cid:856)(cid:3)(cid:68)(cid:60)(cid:349)(cid:24)(cid:69)(cid:856)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1006)(cid:856)(cid:1005)(cid:1007)(cid:895)(cid:856)(cid:3) (cid:1008)(cid:1004)(cid:3)(cid:47)(cid:271)(cid:349)(cid:282)(cid:286)(cid:373)(cid:856)(cid:3) (cid:1013)(cid:1006)(cid:3) (cid:3) − (cid:460)(cid:258)(cid:393)(cid:381)(cid:271)(cid:349)(cid:286)(cid:336)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)występowani(cid:437)(cid:3)odstępstw w realizacji Krajowego programu względem założeń przyjętych w programie; (cid:3) − monitorowanie i ewaluację Krajowego programu przy współpracy pozostałych podmiotów odpowiedzialnych za realizację poszczególnych zadań Krajowego (cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:336)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:437)(cid:854)(cid:3)(cid:3) − opracowywanie i przedkładanie sprawozdań z realizacji Krajowego programu do zaopiniowania przez Radę ds. Ochrony Zabytków oraz do akceptacji Generalnego Konserwatora Zabytków;(cid:3) − współpraca z Narodowym Instytutem Dziedzictwa, Narodowym Instytutem (cid:60)(cid:381)nserwacji Zabytków(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:69)(cid:258)(cid:396)(cid:381)(cid:282)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:373)(cid:3)(cid:68)(cid:437)(cid:460)(cid:286)(cid:437)(cid:373)(cid:3)(cid:68)(cid:381)(cid:396)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:373)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:364)(cid:396)(cid:286)(cid:400)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:455)(cid:336)(cid:381)(cid:410)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3) rocznych sprawozdań z wdrażania Krajowego programu, jako element sprawozdawczości MKiDN z wykonania budżetu za dany rok;(cid:3) − komunikację z Zespołem MKiDN odpowiedzialnym za wdrażanie SRKS, (cid:449)(cid:3)(cid:410)(cid:455)(cid:373)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:3) współpracę z(cid:3)(cid:69)(cid:258)(cid:396)(cid:381)(cid:282)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:373)(cid:3) (cid:47)(cid:374)(cid:400)(cid:410)(cid:455)(cid:410)(cid:437)(cid:410)(cid:286)(cid:373)(cid:3) (cid:24)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:853)(cid:3) (cid:69)(cid:258)(cid:396)(cid:381)(cid:282)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:373)(cid:3) (cid:47)(cid:374)(cid:400)(cid:410)(cid:455)(cid:410)(cid:437)(cid:410)(cid:286)(cid:373)(cid:3) Konserwacji Zabytków(cid:3) (cid:349)(cid:3) (cid:69)(cid:258)(cid:396)(cid:381)(cid:282)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:373)(cid:3) (cid:68)(cid:437)(cid:460)(cid:286)(cid:437)(cid:373)(cid:3) (cid:68)(cid:381)(cid:396)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:373)(cid:853)(cid:3) (cid:449)(cid:3) (cid:460)(cid:258)(cid:364)(cid:396)(cid:286)(cid:400)(cid:349)(cid:286)(cid:3) (cid:282)(cid:381)(cid:410)yczącym(cid:3) przygotowania rocznych sprawozdań z wdrażania Krajowego programu, stanowiących element sprawozdawczości z re(cid:258)(cid:367)(cid:349)(cid:460)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:94)(cid:90)(cid:60)(cid:94)(cid:856)(cid:3) (cid:3) Narodowy Instytut Dziedzictwa, instytucja wdrażająca Krajowy program ‒(cid:3) (cid:47)(cid:115)(cid:3) (cid:393)(cid:381)(cid:460)(cid:349)(cid:381)(cid:373)(cid:3) (cid:69)(cid:258)(cid:396)(cid:381)(cid:282)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:3)(cid:47)(cid:374)(cid:400)(cid:410)(cid:455)(cid:410)(cid:437)(cid:410)(cid:3)(cid:24)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:1008)(cid:1005), państwowa instytucja kultury wpisana do rejestru instytucji kultury prowadzonego przez ministra właściwego do spraw kultury i (cid:381)(cid:272)(cid:346)(cid:396)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:3)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:3) (cid:374)(cid:258)(cid:396)(cid:381)(cid:282)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:1008)(cid:1006)(cid:856)(cid:3)(cid:69)(cid:258)(cid:396)(cid:381)(cid:282)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:3)(cid:47)(cid:374)(cid:400)(cid:410)(cid:455)(cid:410)(cid:437)(cid:410)(cid:3)(cid:24)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:3)(cid:381)(cid:282)(cid:393)(cid:381)(cid:449)(cid:349)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:855)(cid:3)(cid:3) (cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3) (cid:1008)(cid:1005)(cid:3)Instytut działa na podstawie: ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. z 2012 r. poz. 406 oraz z 2014 r. poz. 423), u.o.z. oraz Zarządzenia nr 28 Ministra Kultury (cid:3) i Dziedzictwa Narodowego z dnia 3 października 2006 r. w sprawie połączenia instytucji kultury —(cid:3)(cid:60)(cid:396)(cid:258)(cid:361)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3) Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków i Ośrodka Ochrony Dziedzictwa Archeologicznego oraz utworzenia Krajowego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków (Dz. Urz. MKiDN Nr 6, poz. 50), Zarządzenia nr 32 Ministra (cid:60)(cid:437)(cid:367)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:455)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:24)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:3)(cid:69)(cid:258)(cid:396)(cid:381)(cid:282)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:460)(cid:3)(cid:282)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:1006)(cid:1007)(cid:3)(cid:336)(cid:396)(cid:437)(cid:282)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1005)(cid:1004)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:400)(cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:449)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:460)(cid:373)(cid:349)(cid:258)(cid:374)(cid:455)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:460)wy i zakresu działania Krajowego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków (Dz. Urz. MKiDN Nr 6, poz. 58), Zarządzenia nr 28 Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 24 maja 2011 r. zmieniającego zarządzenie w sprawie zmiany nazwy(cid:3) (cid:3)i zakresu działania Krajowego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków (Dz. Urz. MKiDN Nr 4, poz. 34), Zarządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 13 listopada 2013 r. zmieniającego zarządzenie w sprawie zmiany nazwy i zakresu działania Narodowego Instytutu Dzie(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:3)(cid:894)(cid:24)(cid:460)(cid:856)(cid:3)(cid:104)(cid:396)(cid:460)(cid:856)(cid:3)(cid:68)(cid:60)(cid:349)(cid:24)(cid:69)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:460)(cid:856)(cid:3)(cid:1008)(cid:1009)(cid:895)(cid:853)(cid:3) Zarządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 23 stycznia 2014 r. zmieniającego zarządzenie (cid:3) w sprawie zmiany nazwy i zakresu działania Narodowego Instytut Dziedzictwa (Dz. Urz. MKiDN, poz. 1) oraz (cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:410)(cid:437)(cid:410)(cid:437)(cid:853)(cid:3)stanowiącego załącznik do zarządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 30 stycznia (cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1004)(cid:3)(cid:396)(cid:856)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:400)(cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:449)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:410)(cid:437)(cid:410)(cid:437)(cid:3)(cid:69)(cid:258)(cid:396)(cid:381)(cid:282)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:373)(cid:437)(cid:3)(cid:47)(cid:374)(cid:400)(cid:410)(cid:455)(cid:410)(cid:437)(cid:410)(cid:381)(cid:449)(cid:349)(cid:3)(cid:24)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:3)(cid:894)(cid:24)(cid:460)(cid:856)(cid:3)(cid:104)(cid:396)(cid:460)(cid:856)(cid:3)(cid:68)(cid:60)(cid:349)(cid:24)(cid:69)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1004)(cid:853)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:460)(cid:856)(cid:3)(cid:1009)(cid:895)(cid:3) (cid:1008)(cid:1006)(cid:3)(cid:3)§ 5. 1. Do zadań Instytutu należy w szczególności: 1) tworzenie i upowszechnianie standardów dokumentacji, badania, konserwacji i digitalizacji zabytków ruchomych, nieruchomych i archeologicznych; 2) włączanie się na wniosek Ministra lub Generalnego Konserwatora Zabytków w proces ewaluacji i doskonalenia syste(cid:373)(cid:437)(cid:3)(cid:381)(cid:272)(cid:346)(cid:396)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:3) (cid:349)(cid:3)(cid:381)(cid:393)(cid:349)(cid:286)(cid:364)(cid:349)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:282)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:364)(cid:258)(cid:373)(cid:349)(cid:3)(cid:381)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:272)(cid:286)(cid:400)(cid:3)(cid:381)(cid:272)(cid:346)(cid:396)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:3)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:3)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:373)(cid:258)(cid:410)(cid:286)(cid:396)(cid:349)(cid:258)(cid:367)(cid:374)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:854)(cid:3)(cid:1007)(cid:895)(cid:3)(cid:449)(cid:455)(cid:282)(cid:258)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:381)(cid:393)(cid:349)(cid:374)(cid:349)(cid:349)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:286)(cid:364)(cid:400)(cid:393)(cid:286)(cid:396)(cid:410)(cid:455)(cid:460)(cid:3) dotyczących działań przy zabytkach na rzecz organów administracji publicznej; 4) monitorowanie i analizowanie zagrożeń dla dziedzictwa kulturowego oraz wypracowywanie metod przeciwdziałania tym zagrożeniom, w tym w szczególności obiektów z Listy dziedzictwa światowego i uznanych za pomnik(cid:349)(cid:3)(cid:346)(cid:349)(cid:400)(cid:410)(cid:381)(cid:396)(cid:349)(cid:349)(cid:854)(cid:3)(cid:1009)(cid:895)(cid:3)(cid:393)(cid:437)(cid:271)(cid:367)(cid:349)(cid:364)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:3) (cid:349)(cid:3)(cid:437)(cid:393)(cid:381)(cid:449)(cid:400)(cid:460)(cid:286)(cid:272)(cid:346)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:449)(cid:455)(cid:282)(cid:258)(cid:449)(cid:374)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:3)(cid:460)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:364)(cid:396)(cid:286)(cid:400)(cid:437)(cid:3)(cid:381)(cid:272)(cid:346)(cid:396)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:3)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:3)(cid:364)(cid:437)(cid:367)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:381)(cid:393)(cid:349)(cid:286)(cid:364)(cid:349)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:282)(cid:3)(cid:374)(cid:349)(cid:373)(cid:854)(cid:3)(cid:1010)(cid:895)(cid:3)(cid:396)(cid:286)(cid:258)(cid:367)(cid:349)(cid:460)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:258)(cid:3) specjalistycznych programów szkoleniowych i informacyjnych na rzecz służb konserwatorskich i środowisk związanych z opieką nad zabytkami; 7) podejmowanie(cid:3)współpracy z właścicielami i zarządcami zabytków na rzecz właściwego zarządzania zasobem dziedzictwa kulturowego oraz promowanie zasad opieki nad zabytkami; (cid:3) 8) realizacja programów i kampanii społecznych w zakresie promowania dziedzictwa kulturowego i jego wartości, a także idei ochrony zabytków i opieki nad zabytkami; 9) realizacja programów edukacyjnych i podejmowanie (cid:3) (cid:1013)(cid:1007)(cid:3) (cid:3) − przygotowanie, monitoring, realizację i ewaluację zadań w Krajowym programie(cid:853)(cid:3) (cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:455)(cid:393)(cid:349)(cid:400)(cid:258)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:282)(cid:381)(cid:3)(cid:396)(cid:286)(cid:258)(cid:367)(cid:349)(cid:460)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:69)(cid:47)(cid:24)(cid:854)(cid:3)(cid:3) − udział w procesach monitoringu i ewaluacji Krajowego programu koord(cid:455)(cid:374)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3) przez Zespół MKiDN ds. Krajowego programu przy Departamencie Ochrony Zabytków;(cid:3) − podejmowanie współpracy z innymi podmiotami w ramach realizacji zadań Krajowego programu, w tym: organizacjami pozarządowymi, państwowymi i samorządowymi (cid:349)(cid:374)(cid:400)(cid:410)(cid:455)(cid:410)(cid:437)(cid:272)(cid:361)(cid:258)(cid:373)(cid:349)(cid:3)kultury oraz wojewódzkimi konserwatorami zabytków; (cid:3) − podejmowanie współpracy z doraźnymi zespołami eksperckimi powoływanymi (cid:3) (cid:449)(cid:3)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:258)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:396)(cid:286)(cid:258)(cid:367)(cid:349)(cid:460)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:60)(cid:396)(cid:258)(cid:361)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:336)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:437)(cid:854)(cid:3)(cid:3) − sporządzanie rocznych, lub w innym terminie na wniosek MKiDN, sprawozdań (cid:460)(cid:3)realizacji Krajowego programu wraz z rekomendacjami i niezbędnymi (cid:393)(cid:381)(cid:282)(cid:400)(cid:437)(cid:373)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:373)(cid:349)(cid:853)(cid:3) (cid:460)(cid:3) uwzględnieniem pomiaru i sprawozdawczości wskaźników wskazanych dla poszczególnych zadań Krajowego programu; (cid:3) − opracowywanie i przedkładanie Zespołowi MKiDN ds. Krajowego pr(cid:381)(cid:336)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:437)(cid:3) (cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:455)(cid:3) Departamencie Ochrony Zabytków sprawozdań z realizacji zadań przypisanych NID (cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3) (cid:449)(cid:3)(cid:60)(cid:396)(cid:258)(cid:361)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:373)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:336)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:349)(cid:286)(cid:854)(cid:3)(cid:3) − uzgadnianie brzmienia sprawozdań opracowywanych przez Zespół MKiDN (cid:3) (cid:282)(cid:400)(cid:856)(cid:3) (cid:60)(cid:396)(cid:258)(cid:361)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3) (cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:336)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:437)(cid:3) (cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:455)(cid:3) (cid:24)(cid:286)(cid:393)(cid:258)(cid:396)(cid:410)(cid:258)(cid:373)(cid:286)(cid:374)(cid:272)(cid:349)(cid:286)(cid:3) (cid:75)(cid:272)(cid:346)(cid:396)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:3) Zabytków w zakresie dotyczącym zadań przypisanych w Krajowym programie; (cid:3) − (cid:460)(cid:258)(cid:393)(cid:381)(cid:271)(cid:349)(cid:286)(cid:336)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3) występowani(cid:437)(cid:3) odstępstw w realizacji zadań Krajowego programu względem założeń przyjętych w programie w odniesieniu do działań przypisanych NID; (cid:3) − przedstawianie propozycji ewentualnych koniecznych działań naprawczych Zespołowi MKiDN ds. Krajowego programu przy Departamencie Ochrony Zabytków, a po ich akceptacji przez Generalnego Konserwatora Zabytków podejmowanie działań (cid:374)(cid:258)(cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:449)(cid:272)(cid:460)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:853)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:400)(cid:455)(cid:410)(cid:437)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:271)lemów (cid:449)(cid:3)(cid:396)(cid:286)(cid:258)(cid:367)(cid:349)(cid:460)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:60)(cid:396)(cid:258)(cid:361)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:336)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:437)(cid:854)(cid:3)(cid:3) − (cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:282)(cid:460)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:258)(cid:374)(cid:258)(cid:367)(cid:349)(cid:460)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:381)(cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:272)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:393)(cid:381)(cid:460)(cid:455)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:364)(cid:381)(cid:396)(cid:286)(cid:364)(cid:410)(cid:3)(cid:282)(cid:381)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:455)(cid:336)(cid:381)(cid:410)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:286)(cid:361)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:460)(cid:3) GKZ aktualizacji Krajowego programu w zakresie działań realizowanych przez NID wraz (cid:460)(cid:3)(cid:437)(cid:460)(cid:258)(cid:400)(cid:258)(cid:282)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:373)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:410)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:271)(cid:455)(cid:3)(cid:449)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:282)(cid:460)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:364)(cid:381)(cid:396)(cid:286)(cid:364)(cid:410)(cid:455)(cid:3)(cid:367)(cid:437)(cid:271)(cid:3)(cid:258)(cid:364)(cid:410)(cid:437)(cid:258)(cid:367)(cid:349)(cid:460)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:856)(cid:3) (cid:3) Narodowy Instytut Konserwacji Zabytków, instytucja wdrażająca Krajowy program –(cid:3) (cid:115)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:460)(cid:349)(cid:381)(cid:373)(cid:3)(cid:3) (cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3) współpracy na polu edukacji społecznej na rzecz ochrony i opieki nad dziedzictwem materialnym (cid:3) i niematerialnym; 10) podejmowanie współpracy na rzecz wzrostu społecznego zaangażowania w system (cid:349)(cid:282)(cid:286)(cid:374)(cid:410)(cid:455)(cid:296)(cid:349)(cid:364)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3) (cid:349)(cid:3) (cid:381)(cid:272)(cid:346)(cid:396)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:3) (cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:3) (cid:364)(cid:437)(cid:367)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:854)(cid:3) (cid:1005)(cid:1005)(cid:895)(cid:3) (cid:336)(cid:396)(cid:381)(cid:373)(cid:258)(cid:282)(cid:460)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:853)(cid:3) (cid:381)(cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:272)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:853)(cid:3) (cid:258)(cid:396)(cid:272)(cid:346)(cid:349)(cid:449)(cid:349)(cid:460)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:3) i udostępnianie wiedzy o stanie zachowania i wartościach zasobu dziedzictwa kulturowego, w tym także zbiorów naukowych związanych z ochroną tego dziedzictwa; 12) gromadzenie i zarządzanie zasobem dokumentacji rejestru zabytków i Krajowej Ewidencji Zabytków, a także ewidencjonowanie badań archeologicznych (cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:282)(cid:460)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:3)(cid:410)(cid:286)(cid:396)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:364)(cid:396)(cid:258)(cid:361)(cid:437)(cid:854)(cid:3)(cid:1005)(cid:1007)(cid:895)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:282)(cid:460)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:396)(cid:381)(cid:460)(cid:449)ój ogólnopolskiego, cyfrowego systemu gromadzenia (cid:3) i udostępniania danych o dziedzictwie kulturowym, w tym danych geolokalizacyjnych; 14) koordynowanie realizacji procedury występowania z wnioskiem do Ministra o uznanie przez Prezydenta Rzeczypospolitej Po(cid:367)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:286)(cid:361)(cid:3) (cid:460)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:364)(cid:437)(cid:3)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:396)(cid:437)(cid:272)(cid:346)(cid:381)(cid:373)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:373)(cid:374)(cid:349)(cid:364)(cid:3)(cid:346)(cid:349)(cid:400)(cid:410)(cid:381)(cid:396)(cid:349)(cid:349); 15) realizacja w zakresie powierzonym przez Ministra zadań wynikających z porozumień, konwencji i innych dokumentów ratyfikowanych przez Polskę, związanych z ochroną i opieką nad dziedzictwem materialnym i ni(cid:286)(cid:373)(cid:258)(cid:410)(cid:286)(cid:396)(cid:349)(cid:258)(cid:367)(cid:374)(cid:455)(cid:373)(cid:854)(cid:3)(cid:1005)(cid:1010)(cid:895)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:282)(cid:460)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:396)(cid:381)(cid:460)(cid:437)(cid:373)(cid:349)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:437)(cid:3)(cid:460)(cid:3)(cid:68)(cid:349)(cid:374)(cid:349)(cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:286)(cid:373)(cid:3) współpracy międzynarodowej w zakresie ochrony i opieki nad dziedzictwem kulturowym; 17) organizowanie(cid:3) i prowadzenie innych prac związanych z ochroną dziedzictwa kulturowego na zlecenie Ministra lub G(cid:286)(cid:374)(cid:286)(cid:396)(cid:258)(cid:367)(cid:374)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3) Konserwatora Zabytków.(cid:3) (cid:3) (cid:1013)(cid:1008)(cid:3) (cid:3) Narodowy Instytut Konserwacji Zabytków(cid:1008)(cid:1007)(cid:3)(cid:3)jest państwową (cid:349)(cid:374)(cid:400)(cid:410)(cid:455)(cid:410)(cid:437)(cid:272)(cid:361)ą(cid:3)kultury, wpisaną do rejestru instytucji kultury prowadzonego przez ministra właściwego do spraw (cid:364)(cid:437)(cid:367)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:455)(cid:3)(cid:3) (cid:349)(cid:3)(cid:381)(cid:272)(cid:346)(cid:396)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:3)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:286)(cid:282)(cid:460)(cid:349)(cid:272)(cid:410)(cid:449)(cid:258)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:396)(cid:381)(cid:282)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:856)(cid:3)(cid:69)(cid:258)(cid:396)(cid:381)(cid:282)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:3)(cid:47)(cid:374)(cid:400)(cid:410)(cid:455)(cid:410)(cid:437)(cid:410)(cid:3)Konserwacji Zabytków(cid:3)(cid:381)(cid:282)(cid:393)(cid:381)(cid:449)(cid:349)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:855)(cid:3) − przygotowanie, monitoring, realizację i ewaluację zadań w Krajow(cid:455)(cid:373)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:336)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:349)(cid:286)(cid:853)(cid:3) (cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:455)(cid:393)(cid:349)(cid:400)(cid:258)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:282)(cid:381)(cid:3)(cid:396)(cid:286)(cid:258)(cid:367)(cid:349)(cid:460)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:69)(cid:47)(cid:60)(cid:127)(cid:854)(cid:3)(cid:3) − udział w procesach monitoringu i ewaluacji Krajowego programu koordynowanych przez Zespół MKiDN ds. Krajowego programu przy Departamencie Ochrony Zabytków;(cid:3) − podejmowanie współpracy z innymi podmiotami w ramach realizacji zadań Krajowego programu, w tym: organizacjami pozarządowymi, państwowymi i samorządowymi instytucjami kultury oraz wojewódzkimi konserwatorami zabytków; (cid:3) − podejmowanie współpracy z doraźnymi zespołami eksperckimi powoływanymi (cid:449)(cid:3)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:258)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:396)(cid:286)(cid:258)(cid:367)(cid:349)(cid:460)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:60)(cid:396)(cid:258)(cid:361)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:336)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:437)(cid:854)(cid:3)(cid:3) − sporządzanie rocznych, lub w innym terminie na wniosek MKiDN, sprawozdań (cid:460)(cid:3)realizacji Krajowego programu wraz z rekomendacjami i niezbędnymi (cid:393)(cid:381)(cid:282)(cid:400)(cid:437)(cid:373)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:373)(cid:349)(cid:853)(cid:3) (cid:460)(cid:3) uwzględn(cid:349)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:373)(cid:3) (cid:393)(cid:381)(cid:373)(cid:349)(cid:258)(cid:396)(cid:437)(cid:3) i sprawozdawczości wskaźników wskazanych dla poszczególnych zadań Krajowego programu; (cid:3) − opracowywanie i przedkładanie Zespołowi MKiDN ds. Krajowego programu przy Departamencie Ochrony Zabytków sprawozdań z realizacji zadań przypisanych NIKZ (cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3) (cid:449)(cid:3)(cid:60)(cid:396)(cid:258)(cid:361)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:373)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:336)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:349)(cid:286)(cid:854)(cid:3)(cid:3) − uzgadnianie brzmienia sprawozdań opracowywanych przez Zespół MKiDN (cid:3) ds. Krajowego programu przy Departamencie Ochrony Zabytków w zakresie dotyczącym zadań przypisanych w Krajowym programie; (cid:3) (cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3)(cid:3) (cid:1008)(cid:1007)(cid:3)Narodowy Instytut Konserwacji Zabytków, zwany dalej „(cid:47)(cid:374)(cid:400)(cid:410)(cid:455)(cid:410)(cid:437)(cid:410)(cid:286)(cid:373)”, jest państwową instytucją kultury utworzoną zarządzeniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 19 kwietnia 2022 r. w sprawie utworzenia państwo(cid:449)(cid:286)(cid:361)(cid:3)(cid:349)(cid:374)(cid:400)(cid:410)(cid:455)(cid:410)(cid:437)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:364)(cid:437)(cid:367)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:455)(cid:3)‒(cid:3)Narodowego Instytutu Konserwacji Zabytków (Dz. Urz. MKiDN (cid:3)) i działającą w szczególności na podstawie: ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu (cid:3) i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz.U. z 2020 r. poz. 194)(cid:853)(cid:3)(cid:460)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:286)(cid:361)(cid:3)(cid:282)(cid:258)(cid:367)(cid:286)(cid:361)(cid:3)„ustawą”(cid:854)(cid:3)(cid:437)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:449)(cid:455)(cid:3)(cid:460)(cid:3)(cid:282)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:1006)(cid:1007)(cid:3)(cid:367)(cid:349)(cid:393)(cid:272)(cid:258)(cid:3) 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. z 2021 r. poz. 710 i 954); oraz statutu, stanowiącego załącznik do zarządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 19 kwietnia 2022 r.(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:400)(cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:449)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3) statutu Narodowemu Instytutowi Konserwacji Zabytków (Dz.(cid:3)(cid:104)(cid:396)(cid:460)(cid:856)(cid:3)(cid:68)(cid:60)(cid:349)(cid:24)(cid:69)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1006)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:460)(cid:856)(cid:3)(cid:1007)(cid:1004)(cid:895)(cid:856)(cid:3) Działania ustawowe Instytut realizuje przez: 1) praktyczne wdrażanie standardów dotyczących prac przy zabytkach, w szczególności ich konserwacji, restauracji(cid:853)(cid:3)(cid:396)(cid:286)(cid:374)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:853)(cid:3)(cid:396)(cid:286)(cid:364)(cid:381)(cid:374)(cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:437)(cid:364)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:396)(cid:286)(cid:449)(cid:258)(cid:367)(cid:381)(cid:396)(cid:455)(cid:460)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:854)(cid:3)(cid:1006)(cid:895)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:282)(cid:460)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3) projektów konserwatorskich i remontowo(cid:882)budowlanych dotyczących zabytków, w tym prac ratunkowych, zabezpieczających i archeologicznych; 3) promowanie i upowszechnianie modelowych prac dotyczących (cid:460)(cid:258)bytków i ich otoczenia; 4) działania na rzecz podnoszenia kwalifikacji zawodowych w dziedzinie konserwacji zabytków, w tym poprzez organizację i współorganizację szkoleń oraz warsztatów praktycznych; 5) prowadzenie badań i upowszechnianie ich wyników, zwłaszcza w zakresie niezbędnym do przygotowania dokumentacji (cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:282)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:361)(cid:286)(cid:364)(cid:410)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:361)(cid:3) (cid:349)(cid:3) (cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:361)(cid:286)(cid:364)(cid:410)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:361)(cid:3) (cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:272)(cid:3) (cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:455)(cid:3) (cid:460)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:364)(cid:258)(cid:272)(cid:346)(cid:854)(cid:3) (cid:1010)(cid:895)(cid:3) (cid:449)(cid:455)(cid:364)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3) (cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:272)(cid:3) (cid:349)(cid:374)(cid:449)(cid:286)(cid:374)(cid:410)(cid:258)(cid:396)(cid:455)(cid:460)(cid:258)(cid:272)(cid:455)(cid:361)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:3) i dokumentacyjnych oraz ekspertyz; 7) opracowywanie i zlecanie badań i analiz służących diagnozie oraz (cid:396)(cid:381)(cid:460)wojowi dziedzin objętych przedmiotem działania Instytutu; 8) prowadzenie akcji edukacyjnych (cid:3) i informacyjnych, kampanii społecznych oraz innych przedsięwzięć mających na celu popularyzację dziedzin objętych przedmiotem działania Instytutu; 9) tworzenie i p(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:282)(cid:460)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:271)(cid:258)(cid:460)(cid:3)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:396)(cid:410)(cid:258)(cid:367)(cid:349)(cid:3)(cid:349)(cid:374)(cid:410)(cid:286)(cid:396)(cid:374)(cid:286)(cid:410)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:854)(cid:3)(cid:3) 10) prowadzenie działalności wydawniczej oraz związanej z produkcją filmów, nagrań wideo, programów telewizyjnych i nagrań dźwiękowych; 11) organizowanie konferencji, seminariów, sympozjów, warsztatów, (cid:449)(cid:455)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:449), wizyt studyjnych oraz innych wydarzeń; 12) prowadzenie programów własnych oraz powierzonych do realizacji przez Ministra, mających na celu finansowanie lub dofinansowanie zadań podmiotów prowadzących działalność w zakresie dziedzin objętych przedmiotem działania Instytutu; 13) prowadzenie, w porozumieniu (cid:3) z Ministrem, współpracy międzynarodowej w zakresie konserwacji zabytków; 14) organizowanie i prowadzenie innych prac w zakresie dziedzin objętych przedmiotem działania Instytutu, w tym realizowanie zadań(cid:3)(cid:460)(cid:367)(cid:286)(cid:272)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3) (cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:460)(cid:3)(cid:68)(cid:349)(cid:374)(cid:349)(cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:258)(cid:856)(cid:3) (cid:1013)(cid:1009)(cid:3) (cid:3) − (cid:460)(cid:258)(cid:393)(cid:381)(cid:271)(cid:349)(cid:286)(cid:336)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3) występowani(cid:437)(cid:3) odstępstw w realizacji zadań Krajowego programu względem założeń przyjętych w programie w odniesieniu do działań przypisanych (cid:69)(cid:47)(cid:60)(cid:127)(cid:854)(cid:3)(cid:3) − przedstawianie propozycji ewentualnych koniecznych działań naprawczych Zespołowi (cid:68)(cid:60)(cid:349)(cid:24)(cid:69)(cid:3)(cid:282)(cid:400)(cid:856)(cid:3)(cid:60)(cid:396)(cid:258)(cid:361)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:336)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:437)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:455)(cid:3)(cid:24)(cid:286)(cid:393)(cid:258)(cid:396)(cid:410)(cid:258)(cid:373)(cid:286)(cid:374)(cid:272)(cid:349)(cid:286)(cid:3)Ochrony Zabytków, a po ich akceptacji przez Generalnego Konserwatora Zabytków podejmowanie działań naprawczych, w sytuacji odstępstw w realizacji Krajowego programu względem założeń przyjętych w programie; przeprowadzanie analiz i opracowanie propozycji (cid:364)(cid:381)(cid:396)(cid:286)(cid:364)(cid:410)(cid:3)(cid:282)(cid:381)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:455)(cid:336)(cid:381)(cid:410)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:286)(cid:361)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:460)(cid:3)(cid:39)(cid:60)(cid:127)(cid:3)(cid:258)(cid:364)(cid:410)(cid:437)(cid:258)(cid:367)(cid:349)(cid:460)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:60)(cid:396)(cid:258)(cid:361)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:336)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:437)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:364)(cid:396)(cid:286)(cid:400)(cid:349)(cid:286)(cid:3) działań realizowanych przez NIKZ wraz z(cid:3)(cid:437)(cid:460)(cid:258)(cid:400)(cid:258)(cid:282)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:373)(cid:3) (cid:393)(cid:381)(cid:410)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:271)(cid:455)(cid:3) (cid:449)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:282)(cid:460)(cid:286)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3) (cid:364)(cid:381)(cid:396)(cid:286)(cid:364)(cid:410)(cid:455)(cid:3)(cid:367)(cid:437)(cid:271)(cid:3)(cid:258)(cid:364)(cid:410)(cid:437)(cid:258)(cid:367)(cid:349)(cid:460)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:856)(cid:3) (cid:3) (cid:1013)(cid:1010)(cid:3) (cid:3) HARMONOGRAM WDRAŻANIA (cid:60)(cid:90)(cid:4)(cid:58)(cid:75)(cid:116)(cid:28)(cid:39)(cid:75)(cid:3)(cid:87)(cid:90)(cid:75)(cid:39)(cid:90)(cid:4)(cid:68)(cid:104)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1007)–(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1010)(cid:3) Przedstawiony poniżej harmonogram, ze względu na przedłużający się proces uchwalenia (cid:60)(cid:396)(cid:258)(cid:361)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:336)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:437)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1007)(cid:882)2026 został uaktualniony we wrześniu 2023. Ze względu na możliwości pozyskania środków finansowych zakładał rozpoczęcie większości zadań od stycznia 2024. Jedynie dla zadań 1.2.1 –(cid:3)1.2.2 wskazano możliwości rozpoczęcia zadań bezkosztowo w IV kwartale 2023 roku. Większość zadań rozpoczęto w ramach prac przygotowawczych od stycznia 2023 roku w ramach środków własnych instytucji realizujących poszczególne zadania. (cid:3) (cid:87)(cid:396)(cid:258)(cid:272)(cid:286)(cid:3) (cid:374)(cid:258)(cid:282)(cid:3) (cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:455)(cid:336)(cid:381)(cid:410)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:373)(cid:3) (cid:60)(cid:396)(cid:258)(cid:361)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3) (cid:87)(cid:396)(cid:381)(cid:336)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:437)(cid:3) (cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1007)(cid:882)2026 rozpoczęły się w ostatnim kwartale 2022 roku. W tym czasie opracowano większość zadań szczegółowych, które wymagały analiz wstępnych i konsultacji z ekspertami zewnętrznymi. (cid:116)(cid:3) (cid:410)(cid:455)(cid:373)(cid:3) (cid:272)(cid:460)(cid:258)(cid:400)(cid:349)(cid:286)(cid:3) opracowano wiele materiałów merytorycznych i nawiązano robocze kontakty w celu późniejszego wypracowania porozumień po uchwaleniu Krajowego programu. Działania przygotowawcze zgodnie z sugestią członków Rady Ochrony Zabytków z(cid:3)(cid:282)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:1011)(cid:3)(cid:336)(cid:396)(cid:437)(cid:282)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1006)(cid:3)(cid:349)(cid:3) (cid:449)(cid:374)(cid:349)(cid:381)(cid:400)(cid:364)(cid:258)(cid:373)(cid:349)(cid:3)(cid:460)(cid:286)(cid:3)(cid:400)(cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:449)(cid:381)(cid:460)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:460)(cid:3)(cid:60)(cid:396)(cid:258)(cid:361)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:336)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:437)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1005)(cid:1013)(cid:882)2022 miały urealnić możliwości osiągnięcia założonych efektów programu. (cid:3) (cid:116)(cid:3)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:258)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:272)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:455)(cid:336)(cid:381)(cid:410)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:449)(cid:272)(cid:460)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1007)(cid:3)(cid:449)(cid:455)(cid:364)(cid:381)(cid:374)(cid:258)(cid:374)(cid:381)(cid:3)(cid:373)(cid:856)(cid:349)(cid:374)(cid:856)(cid:855)(cid:3) • utworzono 4 zespoły eksperckie dla zadań 1.1.1 –(cid:3)(cid:1005)(cid:856)(cid:1005)(cid:856)(cid:1008)(cid:854)(cid:3) • (cid:460)(cid:381)(cid:396)(cid:336)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:460)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:381)(cid:3) (cid:449)(cid:258)(cid:396)(cid:400)(cid:460)(cid:410)(cid:258)(cid:410)(cid:455)(cid:3) (cid:364)(cid:381)(cid:374)(cid:400)(cid:286)(cid:396)(cid:449)(cid:258)(cid:410)(cid:381)(cid:396)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:286)(cid:3) dla służb konserwatorskich dotyczące (cid:296)(cid:381)(cid:396)(cid:410)(cid:455)(cid:296)(cid:349)(cid:364)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:100)(cid:449)(cid:349)(cid:286)(cid:396)(cid:282)zy Srebrna Góra;(cid:3) • opracowano serię wytycznych GKZ dotyczących(cid:3)(cid:296)(cid:381)(cid:396)(cid:410)(cid:455)(cid:296)(cid:349)(cid:364)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:364)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:854)(cid:3) • (cid:460)(cid:381)(cid:396)(cid:336)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:460)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:381)(cid:3) (cid:400)potkania koordynacyjne ze spółkami PKP i Ministerstwem(cid:3) (cid:47)(cid:374)(cid:296)(cid:396)(cid:258)(cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:437)(cid:364)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:455)(cid:3)–(cid:3)(cid:393)(cid:381)(cid:460)(cid:455)(cid:400)(cid:364)(cid:258)(cid:374)(cid:381)(cid:3)wykaz obiektów i inwestycji do modernizacji(cid:854)(cid:3) • (cid:381)(cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:272)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:381)(cid:3) (cid:449)ytyczne wyznaczania nośności zabytkowych mostów i(cid:3)wiaduktów (cid:364)(cid:381)(cid:367)(cid:286)(cid:361)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:460)(cid:3)zachowaniem ich bezpiecznego użytkowania (cid:882)(cid:3)Instytut Badawczy Dróg i Mostów(cid:854)(cid:3)(cid:3)(cid:3) • (cid:460)(cid:367)(cid:286)(cid:272)(cid:381)(cid:374)(cid:381)(cid:3)(cid:449)(cid:455)(cid:364)(cid:381)(cid:374)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3)(cid:449)(cid:455)(cid:410)(cid:455)(cid:272)(cid:460)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:39)(cid:60)(cid:127)(cid:3)(cid:282)(cid:381)(cid:3)(cid:381)(cid:272)(cid:346)(cid:396)(cid:381)(cid:374)(cid:455)(cid:3)(cid:374)(cid:349)(cid:286)ruchomych zabytków(cid:3)(cid:364)(cid:381)(cid:367)(cid:286)(cid:361)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:854)(cid:3) • rozpoczęto współpracę(cid:3)z Ministerstwem Aktywów Państwowych we współpracy z Agencją Rozwoju Przemysłu S.A –(cid:3) przekazanie NIKZ danych dotyczących zasobu obiektów nieruchomych i ruchomych związanych z przemysłem wydobywczym paliw (cid:364)(cid:381)(cid:393)(cid:258)(cid:367)(cid:374)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:854)(cid:3) • (cid:460)(cid:258)(cid:349)(cid:374)(cid:349)(cid:272)(cid:361)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:381)(cid:3)(cid:400)(cid:393)(cid:381)(cid:410)(cid:364)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:364)(cid:381)(cid:381)(cid:396)(cid:282)(cid:455)(cid:374)(cid:258)(cid:272)(cid:455)(cid:361)(cid:374)(cid:286)(cid:3)z Dyrektorem Lasów Państwowych;(cid:3) • zweryfikowano dotychczasową dokumentację standaryzującą(cid:3) wartościowanie (cid:460)(cid:3) (cid:60)(cid:87)(cid:75)(cid:127)(cid:75)(cid:127)(cid:3)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1005)(cid:1013)(cid:882)(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1006)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:381)(cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:272)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:381)(cid:3)wytycznych GKZ dotyczący postępowań(cid:3)(cid:449)(cid:393)(cid:349)(cid:400)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3) do rejestru zabytków;(cid:3) • (cid:381)(cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:272)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:381)(cid:3)(cid:258)nalizę(cid:3)wojewódzkich planów ochrony zabytków na wypadek konfliktu (cid:460)(cid:271)(cid:396)(cid:381)(cid:361)(cid:374)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:400)(cid:455)(cid:410)(cid:437)(cid:258)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:364)(cid:396)(cid:455)(cid:460)(cid:455)(cid:400)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:349)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:393)(cid:381)(cid:460)(cid:455)(cid:272)(cid:361)(cid:286)(cid:3)(cid:460)(cid:373)(cid:349)(cid:258)(cid:374)(cid:3)(cid:437)(cid:400)(cid:410)(cid:258)(cid:449)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:381)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:3)(cid:258)nalizę(cid:3)zagrożeń dla zabytków nieruchomych i ruchomych w każdym z województw;(cid:3) • (cid:460)(cid:258)(cid:349)(cid:374)(cid:349)(cid:272)(cid:361)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:381)(cid:3) (cid:400)(cid:393)(cid:381)(cid:410)(cid:364)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3) (cid:396)(cid:381)(cid:271)(cid:381)(cid:272)(cid:460)(cid:286)(cid:3) (cid:460)(cid:3) (cid:68)(cid:75)(cid:69), weryfikację(cid:3) systemów zarządzania kryzysowego wojska, straży pożarnej i policji (cid:882)(cid:3)(cid:460)(cid:336)(cid:381)(cid:282)(cid:258)(cid:3)(cid:68)(cid:349)(cid:374)(cid:349)(cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:258)(cid:3)(cid:60)(cid:437)(cid:367)(cid:410)(cid:437)(cid:396)(cid:455)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:3)(cid:381)(cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:272)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:286)(cid:3) (cid:364)(cid:381)(cid:374)(cid:272)(cid:286)(cid:393)(cid:272)(cid:361)(cid:349)(cid:3)(cid:60)(cid:396)(cid:258)(cid:361)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:336)(cid:381)(cid:3)Systemu Bezpieczeństwa Zabytkó(cid:449)(cid:854)(cid:3) • (cid:381)(cid:393)(cid:396)(cid:258)(cid:272)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:381)(cid:3)(cid:373)(cid:381)(cid:282)(cid:286)(cid:367)(cid:381)(cid:449)(cid:455)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:336)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:437)(cid:272)(cid:460)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:361)(cid:286)(cid:364)(cid:410)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:455)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:364)(cid:258)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:449)(cid:3)(cid:396)(cid:258)(cid:373)(cid:258)(cid:272)(cid:346)(cid:3) (cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:455)(cid:336)(cid:381)(cid:410)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:282)(cid:381)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:282)(cid:258)(cid:374)(cid:349)(cid:258)(cid:3)(cid:1005)(cid:856)(cid:1006)(cid:856)(cid:1009)(cid:854)(cid:3)(cid:3) (cid:1013)(cid:1011)(cid:3) (cid:3) • opracowano analizę porównawczą(cid:3)potencjalnych kandydatów na Listę Informacyjną (cid:104)(cid:69)(cid:28)(cid:94)(cid:18)(cid:75)(cid:854)(cid:3) • opracowano analizę(cid:3)współpracy z krajami europejskimi w zakresie wspólnych wpisów (cid:104)(cid:69)(cid:28)(cid:94)(cid:18)(cid:75)(cid:854)(cid:3) • opracowano ulotkę informacyjną(cid:3)dla prywatnych właścicieli zabytków dotyczącą(cid:3)(cid:437)(cid:367)(cid:336)(cid:349)(cid:3) (cid:460)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:364)(cid:381)(cid:449)(cid:286)(cid:361)(cid:3)(cid:87)(cid:47)(cid:100)(cid:3)(cid:374)(cid:258)(cid:3)(cid:460)(cid:258)(cid:271)(cid:455)(cid:410)(cid:364)(cid:349)(cid:854)(cid:3) • (cid:393)(cid:396)(cid:460)(cid:286)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:449)(cid:258)(cid:282)(cid:460)(cid:381)(cid:374)(cid:381)(cid:3)(cid:393)rzegląd produktów zaimplementowanych w wybranych państwach (cid:286)(cid:437)(cid:396)(cid:381)(cid:393)(cid:286)(cid:361)(cid:400)(cid:364)(cid:349)(cid:272)(cid:346)(cid:3)(cid:381)(cid:396)(cid:258)(cid:460)(cid:3)(cid:393)(cid:396)(cid:381)(cid:361)(cid:286)(cid:364)(cid:410)(cid:3)(cid:349)(cid:374)(cid:400)(cid:410)(cid:396)(cid:437)(cid:373)(cid:286)(cid:374)(cid:410)(cid:437)(cid:3)(cid:296)(cid:349)(cid:374)(cid:258)nsowego do wdrożenia w Polsce(cid:856)(cid:3) (cid:3) (cid:100)(cid:258)(cid:271)(cid:286)(cid:367)(cid:258)(cid:3)(cid:374)(cid:396)(cid:3)(cid:1008)(cid:856)(cid:3)(cid:44)(cid:258)(cid:396)monogram wdrażania Krajowego Programu 2023–(cid:1006)(cid:1004)(cid:1006)(cid:1010)(cid:856)(cid:3)