Zarządzenie Prezesa Urzędu Kultury Fizycznej i Turystyki z dnia 20 czerwca 1997 r. w sprawie zatwierdzenia listy zabronionych środków farmakologicznych i metod uznanych za dopingowe.

Nr 44 - 891- Poz. 432

432

ZARZĄDZENIE PREZESA URZĘDU KULTURY FIZYCZNEJ I TURYSTYKI

z dnia 20 czerwca 1997 r.

w sprawie zatwierdzenia listy zabronionych środków farmakologicznych i metod uznanych za dopingowe.

Na podstawie art. 48 ust. 3 ustawy z dnia 18 stycz § 2. Lista, o której mowa w § 1, stanowi załącznik do nia 1996 r. o kulturze fizycznej (Dz. U. Nr 25, poz. 113 zarządzenia. i Nr 137, poz. 639) zarządza się, co następuje: § 3. Zarządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni § 1. Zatwierdza się listę zabronionych środków far od dnia ogłoszenia. . makologicznych i metod uznanych za dopingowe, opracowaną przez Komisję do Zwalczania Dopingu Prezes Urzędu Kultury Fizycznej i Turystyki: w Sporcie. S. S. Paszczyk

Załącznik do zarządzenia Prezesa Urzędu Kultury Fizycznej i Turystyki z dnia 20 czerwca 1997 r. (poz. 432)

LISTA ZABRONIONYCH ŚRODKÓW FARMAKOLOGICZNYCH I METOD UZNANYCH ZA DOPINGOWE

§ 1. Niniejsza lista została opracowana przez Komi . C. Środki anaboliczne (Anaboliki) sję do Zwalczania Dopingu w Sporcie przy uwzględnie­ 1. Steroidy anaboliczno-androgenne niu treści rozdziału II oraz dodatku "A" Kodeksu Me dycznego Międzynarodowego Komitetu Olimpijskie 2. Beta-2 adrenomimetyki (beta-2 agon iści) go, wydanego na podstawie Reguły 48 Karty Olimpij D. Środki moczopędne (Diuretyki) skiej. E. Hormony peptydowe i glikoproteinowe oraz po § 2. Zgodnie z ustaleniami Komisji Medycznej Mię­ krewne. dzynarodowego Komitetu Olimpijskiego, zwanego da lej "MKOI", przyjmuje się zasadę zakazu stosowania II. Zakazane metody dopingu: całych grup związków farmakologicznie czynnych, A. Doping krwią obejmujących również takie nowe związki, w których skład wchodzą środki uznane za dopingowe. Używany B. Metody farmakologiczne, chemiczne lub fizycz w treści niniejszej listy termin "związki pokrewne" ne. oznacza substancje związane z określoną grupą środ­ ków działaniem farmakologicznym lub budową che III. Środki, których użycie zabronione jest miczną· w szczególnych okolicznościach lub w nie których dyscyplinach sportu:

§ 3. Przyjmuje się następującą klasyfikację zabro A. Alkohol nionych środków farmakologicznych i metod uzna B. Marihuana nych za dopingowe:

C. Środki znieczulające miejscowo I. Klasy zabronionych środków farmakolo D. Kortykosteroidy gicznych:

E. Beta-adrenolityki (beta-blokery). A. Środki pobudzające (Stymulanty)

§ 4. Ustala się wykaz zabronionych środków farma B. Narkotyczne środki przeciwbólowe (Narkotyki) kologicznych, wraz z wyjaśnieniami:

A. Środki pobudzające (Stymulanty):

amfepramon amphepramone

amfetaminil amphetaminil

amineptyna amineptine

amifenazol amiphenazole

Nr 44 - 892- Poz. 432

amfetamina arilphetamine benzofetamina benzphetamine bromantan bromantane chlorfentermina chlorphentermine dimetamfetamina dimetamphetamine efedryna ephedrine etafedryna etaphedrine etylefryna etilefrine etyloamfetamina etilamphetamine fenetylina fenetyline fenfluramina fenfluramine fenkamfamina fencamphin fenmetrazyna phen metrazi ne fenproporeks fenproporex fentermina phentermine fenylopropanolamina phenylpropanolamine foledryna pholedrine furfenoreks furphenorex heptaminol heptaminol katina cathine klobenzoreks clobenzorex klorprenalina clorprenaline kofeina coffeine kropropamid cropropamide (składnik preparatu Mic()ren) krotetamid crothetamide (składnik preparatu Micoten) . mefenoreks mephel"lorex . mefentermina mephentermine metamfetamina metamphetamine metoksyfenamina metoxyphenamine metylenedioksyamfetamina methylenedioxyamphetamine metyloefedryna methylephedrine metylofenidat methylphenidate mezokarb mesocarbe morazon morazone niketamid nikethamide norenfluramina norenfluramine parahydroksyamfetamina parahydroxyamphetamine pemolina pemoline pentylentetrazol pentylentetrazol pipradol pipradol

Nr 44 - 893- Poz. 432

pirowaleron pyrovalerone

prolintan prolintane

propylheksedryna propylhexedrine

pseudoefedryna pseudoephedrine

strychnina strychnine

oraz związki pokrewne.

Wyjaśnienia: 3. W przypadku leczenia astmy i schorzeń dróg oddecho wych dozwolone jest stosowanie beta-2 agonistów: sal 1. W przypadku kofeiny, stwierdzenie wyniku pozytywnego zależy od stężenia kofeiny w moczu. Stężenie w moczu nie butamolu i terbutaliny wyłącznie poprzez inhalację. Le może przekroczyć 12 mikrogramów na mililitr. karz powinien o tym fakcie poinformować Podkomisję Kontroli Dopingu lub bezpośrednio Zespół Kontroli Do 2. Niektóre z pobudzających związków (np. efedryna, pseu pingu. doefedryna, fenylopropanolamina, norpseudoefedryna) często wchodzą w skład różnych preparatów stosowa 4. Wszystkie preparaty bazujące na imidazolu są dopuszczo ne do stosowania miejscowego, np. oksymetazolina. nych w przeziębieniach i gorączce siennej. Zawodnik nie Środki zwężające naczynia (np. adrenalina) mogą być po może użyć żadnego preparatu przeciw przeziębieniu, gry pie czy katarowi siennemu, zanim nie upewni się u leka dawane z anestetykami działającymi miejscowo. rza, że preparat ten nie zawiera substancji (leku) należącej Miejscowo działające preparaty na bazie fenylefryny są do do zabronionej klasy (grupy). puszczone (dozwolone). np. do nosa lub do oczu.

B. Narkotyczne środki przeciwbólowe (Narkotyki):

alfaprodyna alphaprodine

anilerydyna anileridine

buprenorfina buprenorph i ne

dekstromoram id dextromoramide

diamorfina (heroina) diamorphine (heroin)

dihydrokodeina dihydrocodeine

dipipanon dipipanone

etoheptazyna ethoheptazine

etylomorfina ethylomorphine

fenazocyna phenazocine

hydrokodon hydrocodone

leworfanol levorphanol

metadon methadone

morfina morphine

pentazocyna pentazocine

petydyna pethidine

tri meperydyna trimeperidine

oraz związki pokrewne.

Wyjaśnienia: sto w lekach złożonych zawierających zabronione sub stancje. To samo odnosi się do preparatów przeciwkasz 1. Kodeina, dekstrometorpon, dwuwodorokodeina, difenok lowych i przeciw przeziębieniu, które również często za sylat i folkodyna są dozwolone. wierają substancje zabronione. Nie są natomiast zabro nione i mogą być stosowane jako środki przeciwkaszlowe: 2. Kwas acetylosalicylowy (aspiryna) i jego nowsze pochod dekstrometorfan i folkodyna. Dozwolone jest również sto ne (jak diflunisal) nie są zabronione, jednak występują czę- sowanie difenoksylatu.

Nr 44 - 894- Poz. 432

C. Środki anaboliczne (Anaboliki)

Klasa anabolików zawiera steroidy anaboliczno-androgenne (SAA) i beta-2 adrenomimetyki (beta-2 agon i ści). 1. Steroidy anaboliczno-androgenne (SAA): bolasteron bolasterone boldenon boldenone danazol danazol dehydrochlorometylotestosteron dehyd roch loromethyltestosterone dehydroepiandrosteron (DHEA) dehydroepiandrosterone (DHEA) dehydrotestosteron dehydrotestosterone drostalon drostalone fluoksymesteron fluoxymesterone klostebol clostebol metandienon metandienone metenolon metenolone metylotestosteron methyltestosterone mesterolon mesterolone miboleron mibolerone nondrolon nondrolone noretandrolon norethandrolone . oksandrolon oxandrolone oksymesteron oxymesterone oksymetolon oxymetholone stanozolol stanozolol testosteron testosterone trenbolon trenbolone

oraz związki pokrewne.

2. Beta-2 adrenomimetyki (beta-2 agon iści): fenoterol fenoterol klenbuterol clenbuterol salbutamol salbutamol salmeterol salmeterol terbutalina terbutaline

oraz związki pokrewne.

Wyjaśnienia: nia endokrynologiczne przed ostatecznym określeniem 1. Stwierdzenie stosunku poziomu testosteronu (T) do po próbki kontroli dopingu. Sporządzony na tej podstawie ziomu epitestosteronu (E) w moczu zawodnika powyżej kompletny raport zawierać będzie wyniki testów retro 6,0 stanowi przekroczenie dopuszczalnej normy antydo spektywnych i kolejnych oznaczeń laboratoryjnych moczu pingowej, chyba że są dowody, iż wynika to z czynników oraz wyniki badań endokrynologicznych. natury fizjologicznej lub patologicznej, takich jak np. obni W przypadku gdy Podkomisja nie dysponuje wynikami te żone wydzielanie epitestosteronu, wytwarzanie androge stów retrospektywnych, zawodnik powinien być badany bez nów przez nowotwór lub niedobór enzymów. uprzedzenia co najmniej 3 razy w ciągu 3 następujących po 2. W przypadku stwierdzenia stosunku T/E powyżej 6,0 decy sobie miesięcy. Wyniki tych badań zostaną włączone do ra zją Podkomisji Kontroli Dopingu mogą być przeprowadzo portu. W przypadku braku współpracy zawodnika z Podkomi ne dodatkowe, rozszerzone badania lekarskie oraz bada- sją, próbkę określi się jako pozytywną.

Nr 44 - 895- Poz. 432

D. Środki moczopędne (Diuretyki):

acetazolamid acetazolamide

amilorid amiloride

bend rofl u metiazyd bendroflumethiazide

benztiazyd benzthiazide

bumetanid bumetanide

chlormerodryna chlormerodrine

chlortalidon chlortalidone

diklofenamid diclofenamide

furosemid furosemide

hydrochlorotiazyd hydrochlorothiazide

indapamid indapamid

kwas etakrynowy ethacrynic acid

mannitol mannitol

mersalyl mersalyl

spironolakton spironolactone

triametaren tria meta rene

oraz związki pokrewne.

Wyjaśnienia: ca, bólów i zawrotów głowy, a także kurczów mięśnio­ wych. 1. Leki moczopędne podane bez uzasadnienia lekarskiego, zwłaszcza w dużych dawkach, mogą powodować wiele 2. Z uwagi na bardzo częste próby sztucznego zmniejszania działań niepożądanych, a przede wszystkim prowadzą do masy ciała w celu zakwalifikowania się do niższej katego poważnych zaburzeń elektrolitowych (hiponatremii, hi rii wagowej komisje medyczne MKOl oraz właściwych popotasemii i hipomagnezemiil. Ponadto, w zależności międzynarodowych federacji sportowych zastrzegają so od dawki leku i drogi jego podania, mogą być powodem bie prawo do pobierania próbek moczu już w czasie waże­ nagłego spadku ciśnienia tętniczego, zaburzeń rytmu ser- nia zawodników, a nie tylko po zakończeniu zawodów.

E. Hormony peptydowe i glikoproteinowe oraz ich pokrewne:

1. Gonadotropina kosmówkowa (HCG, human chorionie gonadotropin, choriongonadotropina)

2. Kortykotropina (hormon adrenokortykotropowy, ACTH)

3. Hormon wzrostu (STH, somatotropina, human growth hormone)

4. Erytropoetyna (EPO).

Wyjaśnienia: roby nowotworowej. Przekroczenie stężenia 10 ng/ml po 1. Gonadotropina kosmówkowa to hormon o działaniu ana woduje oczywiście dyskwalifikację zawodnika. bolicznym, fizjologicznie wytwarzany przez łożysko, w śla­ 2. Stosowanie kortykotropiny jest obecnie traktowane jako dowych ilościach powstający poza nim. W czerwcu 1994 r. równoważne z doustnym, domięśniowym lub dożylnym uzgodniono metodykę jego oznaczania w ramach Komisji podaniem kortykosteroidów. Lekarskiej MKOL Obecnie norma wynosi 0-10 ng/ml, chociaż w zasadzie dotyczy ona kobiet. U mężczyzn bo 3. Zabronione jest stosowanie substancji uwalniających wy wiem stężenie HCG 2-3 ng/ml sugeruje możliwość cho- mienione w pkt E 1-3 hormony.

§ 5. Zakazane są następujące metody uznane za do tów krwiopochodnych zawierających krwinki

pingowe: czerwone. Preparaty takie mogą pochodzić od samego biorcy (autologiczne) lub innej osoby A. Doping krwią (nieautologiczne). Transfuzja dodatkowej krwi

Metoda ta polega na stosowaniu krwi, prepa zwiększa wydolność fizyczną zawodników, ratów krwiopochodnych lub erytropoetyny zwłaszcza startujących w dyscyplinach wytrzy w celu innym niż uzasadniony cel leczniczy. małościowych, jak biegi długodystansowe Doping krwią polega na podaniu zawodnikowi (maraton), wyścigi kolarskie czy biegi narciar w określonym czasie przed startem w zawo skie, stwarzając nierówne szanse konkuren dach krwi, czerwonych ciałek krwi lub prepara- tom.

Nr 44 - 896- Poz. 432

B. Metody farmakologiczne, chemiczne przyczynia się do częstych i groźnych kontuzji,

i fizyczne np. w siatkówce, koszykówce, wioślarstwie,

Zabronione są manipulacje farmakologiczne, a zwłaszcza w piłce nożnej i boksie.

chemiczne lub fizyczne, wykorzystujące sub D. Kortykosteroidy stancje lub metody, które modyfikują bądź usi Stosowanie kortykosteroidów jest zabronione, łują zmodyfikować stan i charakter próbek mo czu pobieranych w kontrolach antydopingo z wyjątkiem ich podania miejscowego (w wyni wych i prowadzą w konsekwencji do zmiany ku wskazań laryngologicznych, okulistycznych lub dermatologicznych), w inhalacji (astma, wyników testów. Przykładami omawianych ma nipulacji są: cewnikowanie, podmienianie lub alergiczny nieżyt nosa) oraz wstrzyknięć miej fałszowanie moczu (pobieranego do kontroli), scowych i dostawowych. Każdorazowe ich za hamowanie wydalania nerkowego, np. przy stosowanie należy zgłosić do Podkomisji Kon troli Dopingu lub lekarzowi zawodów. użyciu probenecidu i pokrewnych substancji

złożonych oraz poprzez podawanie epitestoste E. Beta-adrenolityki (beta-blokery) ronu. Jeżeli stężenie epitestosteronu przekra cza 200 ng/ml, wówczas laboratorium zawiada Beta-adrenolityki reprezentują następujące mia Podkomisję Kontroli Dopingu, która wdra przykłady:

ża odpowiednie postępowanie. acebutolol

§ 6. Zabronione jest używanie następujących środ­ alprenolol

ków, jeżeli przepisy właściwych międzynarodowych fe atenolol deracji sportowych nie stanowią inaczej: labetalol A. Alkohol metoprolol Jest zabroniony w niektórych dyscyplinach sportu, np. w: łucznictwie, pięcioboju nowocze nadolol

snym, sportach motocyklowych (stałe badanie oksprenolol na obecność alkoholu w wydychanym powie trzu na 45 min. przed startem), szermierce. Na propranol

żądanie związku sportowego mogą być wyko sotalol nywane odpowiednie badania kontrolne. Są to przede wszystkim badania zawartości alkoholu oraz inne związki pokrewne.

w powietrzu wydechowym lub krwi. Spożywa­ Od 1993 r. beta-adrenolityki znajdują się w gru nie alkoholu prowadzi do najczęściej spotyka pie środków, których stosowanie podlega ogra nego w Polsce typu uzależnienia (zarówno psy niczeniom. Stosowanie ich jest zakazane m.in.: chicznego, jak i fizycznego). w łucznictwie, strzelectwie, biathlonie, pięcio­

boju nowoczesnym, saneczkarstwie, skokach B. Marihuana narciarskich, nurkowaniu. W innych dyscypli Jest zabroniona w niektórych dyscyplinach nach sportu testy na obecność tych leków wy sportu. Testy na jej obecność mogą być wyko konywane będą na wniosek związków sporto nywane na żądanie związku sportowego. Po wych, a kompetentnym podmiotem do podję­ dobnie jak haszysz marihuana jest składnikiem cia decyzji w tej sprawie jest Podkomisja Kon konopi. Długotrwałe nadużywanie marihuany troli Dopingu. prowadzi do wystąpienia psychoz toksycznych.

§ 7. 1. W zamieszczonych w § 4-6 listach podano C. Środki znieczulające miejscowo przykłady różnych środków dopingujących w celu Stosowanie środków znieczulających miejsco przedstawienia poszczególnych klas zabronionych wo w postaci zastrzyków jest dozwolone pod środków farmakologicznych lub metod uznanych za następującymi warunkami: dopingowe. Jeżeli nie postanowiono inaczej, stosowa

nie każdej z substancji - także w celach leczniczych - a) wykorzystywane są takie środki, jak bupiwa należącej do zabronionych klas (grup) jest przekrocze kaina, prokaina, karbokaina, lidokaina i inne związki pokrewne z wykluczeniem kokainy, niem przepisówantydopingowych, również wówczas, gdy substancje te nie są wymienione wśród przykła­

b) stosowane są wyłącznie miejscowo lub do dów.

stawowo, 2. Sam fakt stwierdzenia przez laboratorium obec c) stosowane są wyłącznie w wyniku wskazań ności substancji należącej do którejkolwiek klas (grup) lekarskich (a wszystkie ich szczegóły, w tym zabronionych, bez względu na jej ilość, wykrytej pod rozpoznanie, dawka i sposób zastosowania, czas kontroli przeprowadzonej na zawodach lub poza zostaną natychmiast przekazane na piśmie nimi, stanowi wykroczenie dopingowe, niezależnie od do Podkomisji Kontroli Dopingu). drogi, jaką substancja została podana, i stanowi pod

Stosowanie tzw. blokad stawów, bez uzasad stawę do wszczęcia odpowiedniego postępowania

nionych wskazań lekarskich, powoduje zniesie w stosunku do zawodnika oraz osób uczestniczących

nie istotnej reakcji alarmowej, jaką jest ból, a to w podaniu zabronionego środka.