Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 5 maja 2025 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie standardu organizacyjnego leczenia bólu w warunkach ambulatoryjnych

Rozporządzenie określa standard organizacyjny leczenia bólu przewlekłego oraz bólu stanowiącego istotny problem kliniczny, w warunkach ambulatoryjnych.

Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają: 1) ból: a) ból stanowiący istotny problem kliniczny – ból wymagający leczenia w opinii pacjenta i lekarza, b) ból przewlekły – ból bez oczywistej biologicznej wartości, który zwykle trwa dłużej niż 3 miesiące; 2) skala oceny bólu – skalę stosowaną do pomiaru natężenia bólu: a) skala numeryczna – (numerical rating scale – NRS) 11-punktowa skala od 0 do 10 punktów; kolejne cyfry są uszeregowane wzdłuż poziomej linii; punkt 0 położony na lewym końcu oznacza „brak bólu”, punkt 10 znajdujący się na prawym końcu określa stwierdzenie „najsilniejszy ból, możliwy do wyobrażenia”, b) skala obrazkowa – (faces pain scale – FPS) skala przedstawiająca kilka wyrazów twarzy, za pomocą których ocenia się stopień nasilenia bólu, c) skala słowna – (verbal rating scale – VRS) skala składająca się z kolejno ustawionych określeń stopnia nasilenia bólu: brak bólu, łagodny ból, umiarkowany ból, silny ból, bardzo silny ból, d) skala wzrokowo-analogowa – (visual analogue scale – VAS) skala w postaci linijki o długości 10 cm; pozwala na ocenę w skali: od „brak bólu” do „bardzo silny ból (najsilniejszy wyobrażalny ból)”.

Ustala się standard organizacyjny leczenia bólu w warunkach ambulatoryjnych, zgodnie z którym: 1) dokonuje się oceny bólu na podstawie: a) badania podmiotowego, obejmującego w szczególności pozyskanie informacji o: – przyczynie bólu i jego umiejscowieniu, – natężeniu bólu, – charakterze bólu i okolicznościach związanych z jego występowaniem, – dotychczasowym leczeniu, – wpływie bólu na jakość życia pacjenta, – zdarzeniach lub okolicznościach, które mogą być związane z bólem lub innymi zgłaszanymi przez pacjenta dolegliwościami, b) badania przedmiotowego, c) badań pomocniczych obejmujących: – ocenę zaburzeń czucia, – badania obrazowe, – badania laboratoryjne, d) numerycznej skali oceny bólu, a w przypadku pacjentów, u których brak możliwości zastosowania skali numerycznej – w innej skali oceny natężenia bólu; w przypadku dziecka również odpowiedniej do wieku i stanu intelektualnego pacjenta; 1) Na dzień ogłoszenia obwieszczenia w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej działem administracji rządowej – zdrowie kieruje Minister Zdrowia, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2023 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Zdrowia (Dz. U. poz. 2704). 2) monitoruje się skuteczność leczenia bólu przez ocenę: a) natężenia bólu – w spoczynku i w ruchu oraz średnie w ciągu ostatniego tygodnia, b) osiągniętej poprawy w wyniku zastosowanego leczenia, c) występowania działań niepożądanych po zastosowanym leczeniu, d) skuteczności leczenia działań niepożądanych, e) stopnia stosowania się pacjenta do zaleceń terapeutycznych, f) stopnia satysfakcji pacjenta z zastosowanego leczenia; 3) ocenę zmiany natężenia bólu prowadzi się z użyciem tej samej skali oceny bólu; 4) prowadzi się postępowanie terapeutyczne mające na celu uśmierzanie i leczenie bólu, w tym zmianę leczenia w przypadku wystąpienia działań niepożądanych; 5) prowadzi się edukację pacjenta w zakresie farmakoterapii i stosowanego leczenia, w szczególności informuje się o działaniach niepożądanych po zastosowanym leczeniu.

1. Ambulatoryjne świadczenia zdrowotne w zakresie leczenia bólu są udzielane w poradni leczenia bólu w przypadku: 1) wyczerpania możliwości diagnostycznych lub leczniczych dotyczących pacjenta z bólem lub 2) trudności w postawieniu właściwego rozpoznania zespołu bólowego, lub 3) niewielkiej skuteczności dotychczasowego leczenia i utrzymywania się natężenia bólu powyżej 5 w skali numerycznej albo odpowiednika tej wartości natężenia bólu w skalach, o których mowa w § 2 pkt 2 lit. b–d, lub 4) wskazań do zastosowania inwazyjnych metod leczenia lub trudności w opanowaniu działań niepożądanych po zastosowanym leczeniu. 2. W poradni leczenia bólu stosuje się metody terapeutyczne mające na celu uśmierzanie i leczenie bólu z wyłączeniem procedur medycznych możliwych wyłącznie do zastosowania w leczeniu szpitalnym.

W przypadku udzielania świadczeń zdrowotnych w zakresie leczenia bólu, o których mowa w § 1, sporządza się kartę oceny natężenia bólu, której wzór określa załącznik do rozporządzenia.

W przypadku prowadzenia karty oceny natężenia bólu w postaci elektronicznej, natężenie bólu ustalane w czasie badania podmiotowego określa się za pomocą skal oceny bólu, o których mowa w § 2 pkt 2 lit. a–c.

Kartę oceny natężenia bólu dołącza się do dokumentacji medycznej pacjenta.

Podmioty wykonujące działalność leczniczą dostosują swoją działalność do wymagań określonych niniejszym rozporządzeniem w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia.

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia3). 2) Dodany przez § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 stycznia 2024 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie standardu organizacyjnego leczenia bólu w warunkach ambulatoryjnych (Dz. U. poz. 112), które weszło w życie z dniem 14 lutego 2024 r. 3) Rozporządzenie zostało ogłoszone w dniu 9 lutego 2023 r. ZZaałłąącczznniikk ddoo rroozzppoorrzząąddzzeenniiaa Załącznik do rozporządzenMiMa iiMnniiisnstitrsratar aZZ Zdddrroroowwwiiiaaa z dnia 6 lutezzg odd 2nn0iia2a 3 66 r.ll u(uDtteezgg. Uoo.2 2z00 2220332 5 rr.r..((pppooozzz...6……12))) WZÓR WWZZÓÓRR KKaarrttaa oocceennyy nnaattęężżeenniiaa bbóólluu OOzznnaacczzeenniiee ppooddmmiioottuu wwyykkoonnuujjąącceeggoo ddzziiaałłaallnnoośśćć lleecczznniicczząą NNaazzwwiisskkoo ii iimmiięę ppaaccjjeennttaa NNuummeerr PPEESSEELL CCZZĘĘŚŚĆĆ AA 11.. WWIIZZYYTTAA PPIIEERRWWSSZZAA –– OOCCEENNAA BBÓÓLLUU DDaattaa...................................................................... PPrroosszzęę oocceenniićć nnaattęężżeenniiee bbóólluu ww sskkaallii nnuummeerryycczznneejj ((NNRRSS)) oodd 00 ddoo 1100

mmoożżlliiwwyy ddoo wwyyoobbrraażżeenniiaa 11.. AAkkttuuaallnnee nnaattęężżeenniiee bbóólluu ww sskkaallii nnuummeerryycczznneejj oodd 00 ddoo 1100:: 22.. NNaattęężżeenniiee bbóólluu śśrreeddnniiee ww cciiąągguu oossttaattnniieeggoo ttyyggooddnniiaa ww sskkaallii nnuummeerryycczznneejj oodd 00 ddoo 1100:: 33.. WW pprrzzyyppaaddkkuu bbrraakkuu mmoożżlliiwwoośśccii zzaassttoossoowwaanniiaa sskkaallii nnuummeerryycczznneejj pprroosszzęę oocceenniićć nnaattęężżeenniiee bbóólluu ww ooddppoowwiieeddnniieejj sskkaallii,, ww pprrzzyyppaaddkkuu ddzziieecckkaa rróówwnniieeżż sskkaallii ooddppoowwiieeddnniieejj ddoo wwiieekkuu ii ssttaannuu iinntteelleekkttuuaallnneeggoo ppaaccjjeennttaa:: 11)) sskkaallaa oobbrraazzkkoowwaa ((FFPPSS)) 22)) sskkaallaa ssłłoowwnnaa ((VVRRSS)) 11 3) skala wzrokowo-analogowa (VAS) 3) skala wzrokowo-analogowa (VAS) Nazwa skali oraz natężenie bólu Nazwa skali oraz natężenie bólu 4. Proszę ocenić wpływ bólu na podstawowe elementy jakości życia: Czy ból wpływa na nastrój? nie umiarkowanie znacznie C4.z y Pbróol swzęp łoycwean inća w spełny?w bólu n a podsta wowe e lementnyi eja kośc i życia: u miarkowanie znacznie CCzzyy bbóóll wwppłłyywwaa nnaa cnoadstzrióenj?n e fu nkcjono wanie? n niiee uummiiaarrkkoowwaanniiee zznnaacczznniiee CCzzyy bbóóll wwppłłyywwaa nnaa pseranc?ę zawodo wą? nniiee uummiiaarrkkoowwaanniiee zznnaacczznniiee Czy ból wpływa na codzienne funkcjonowanie? nie umiarkowanie znacznie Czy ból wpływa na pracę zawodową? nie umiarkowanie znacznie C ZĘŚĆ B (NIEOBOWIĄZKOWA) 1. Proszę określić lokalizację bólu, który wymaga leczenia