Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 18 lutego 2011 r. w sprawie świadectwa maszynisty

Nr 66 — 4211 — Poz. 347 347 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY1) z dnia 18 lutego 2011 r. w sprawie świadectwa maszynisty2) Na podstawie art. 22b ust. 21 ustawy z dnia § 4. Przewoźnik kolejowy i zarządca infrastruktury 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. kolejowej umożliwia dostęp do informacji o treści wyz 2007 r. Nr 16, poz. 94, z późn. zm.3)) zarządza się, co danych przez nich świadectw maszynisty oraz dostarnastępuje: cza te informacje zgodnie z załącznikiem II do decyzji Komisji nr 2010/17/WE z dnia 29 października 2009 r. § 1. Rozporządzenie określa: w sprawie przyjęcia podstawowych parametrów rejestrów licencji maszynisty i świadectw uzupełniających 1) zakres wiedzy i umiejętności dotyczących pojazdu określonych w dyrektywie 2007/59/WE Parlamentu kolejowego i infrastruktury kolejowej objętych Europejskiego i Rady. szkoleniem i egzaminem, które są niezbędne do uzyskania świadectwa maszynisty; § 5. Po przeprowadzeniu okresowego sprawdzenia wiedzy i umiejętności w celu zachowania ważności 2) sposób prowadzenia rejestru świadectw maszyni- świadectwa maszynisty, przewoźnik kolejowy albo zastów; rządca infrastruktury kolejowej potwierdza, poprzez odnotowanie w rejestrze świadectw maszynistów, że 3) wzór świadectwa maszynisty. maszynista spełnia wymagania określone w załącznikach nr 1 i 2 do rozporządzenia. § 2. 1. Zakres wiedzy i umiejętności dotyczących pojazdu kolejowego objętych szkoleniem i egzami- § 6. Wzór świadectwa maszynisty określa rozponem, które są niezbędne do uzyskania świadectwa rządzenie Komisji (UE) nr 36/2010 z dnia 3 grudnia maszynisty, określa załącznik nr 1 do rozporządzenia. 2009 r. w sprawie wspólnotowych wzorów licencji maszynisty, świadectw uzupełniających, uwierzytel- 2. Zakres wiedzy i umiejętności dotyczących infra- nionych odpisów świadectw uzupełniających oraz struktury kolejowej objętych szkoleniem i egzaminem, wniosków o wydanie licencji maszynisty zgodnie z dyktóre są niezbędne do uzyskania świadectwa maszyni- rektywą 2007/59/WE Parlamentu Europejskiego i Rady sty, określa załącznik nr 2 do rozporządzenia. (Dz. Urz. UE L 13 z 19.01.2010, str. 1, z późn. zm.). § 7. Osobie, która posiada ważne uprawnienie do § 3. Sposób prowadzenia rejestru świadectw maprowadzenia pojazdów kolejowych wydane zgodnie szynistów określa załącznik II do decyzji Komisji z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia nr 2010/17/WE z dnia 29 października 2009 r. w spra- 16 sierpnia 2004 r. w sprawie wykazu stanowisk bezwie przyjęcia podstawowych parametrów rejestrów pośrednio związanych z prowadzeniem i bezpieczeńlicencji maszynisty i świadectw uzupełniających okreśstwem ruchu kolejowego i warunków, jakie powinny lonych w dyrektywie 2007/59/WE Parlamentu Europejspełniać osoby zatrudnione na tych stanowiskach oraz skiego i Rady (Dz. Urz. UE L 8 z 13.01.2010, str. 17). prowadzący pojazdy kolejowe (Dz. U. Nr 212, poz. 2152, Rejestr uaktualnia się regularnie. z późn. zm.4)), przewoźnik kolejowy albo zarządca infrastruktury kolejowej wydaje w trybie, o którym mowa w art. 22b ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 28 marca 1) Minister Infrastruktury kieruje działem administracji rzą- 2003 r. o transporcie kolejowym, świadectwo maszydowej — transport, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 4 rozporząnisty odpowiedniej kategorii uprawniające do prowadzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. dzenia pociągu lub pojazdu kolejowego po infrastrukw sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury (Dz. U. Nr 216, poz. 1594). turze kolejowej, po której osoby te wykonują przejaz- 2) Niniejsze rozporządzenie w zakresie swojej regulacji wdra- dy lub przewozy, bez konieczności odbycia szkolenia ża postanowienia dyrektywy 2007/59/WE Parlamentu i złożenia egzaminu, o których mowa w § 2. Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2007 r. w sprawie przyznawania uprawnień maszynistom prowadzącym § 8. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie lokomotywy i pociągi w obrębie systemu kolejowego 7 dni od dnia ogłoszenia. Wspólnoty (Dz. Urz. UE L 315 z 03.12.2007, str. 51). 3) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały Minister Infrastruktury: C. Grabarczyk ogłoszone w Dz. U. z 2007 r. Nr 176, poz. 1238 i Nr 191,

, z 2008 r. Nr 59, poz. 359, Nr 144, poz. 902, Nr 206, poz. 1289 i Nr 227, poz. 1505, z 2009 r. Nr 1, poz. 3, 4) Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone Nr 18, poz. 97, Nr 19, poz. 100, Nr 98, poz. 817, Nr 115, w Dz. U. z 2004 r. Nr 218, poz. 2212, z 2005 r. Nr 235,

, Nr 157, poz. 1241 i Nr 214, poz. 1658 oraz poz. 1999, z 2006 r. Nr 190, poz. 1407 oraz z 2007 r. Nr 170, z 2011 r. Nr 5, poz. 13. poz. 1204.

Nr 66 — 4212 — Poz. 347 Załączniki do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 lutego 2011 r. (poz. 347) Załącznik nr 1 ZAKRES WIEDZY I UMIEJĘTNOŚCI DOTYCZĄCYCH POJAZDU KOLEJOWEGO OBJĘTYCH SZKOLENIEM I EGZAMINEM, KTÓRE SĄ NIEZBĘDNE DO UZYSKANIA ŚWIADECTWA MASZYNISTY 1. Po ukończeniu szkolenia dotyczącego taboru b) zawieszeniem i urządzeniami mocującymi, obejmującego: c) częściami biegowymi, a) szkolenie teoretyczne — polegające na zdobywa- d) urządzeniami związanymi z bezpieczeństwem niu wiadomości w zakresie niezbędnym do wyko- ruchu pociągów, nywania czynności na stanowisku maszynisty, również, o ile to możliwe, przy wykorzystaniu urzą- e) k onstrukcją zbiorników paliwa, układem zasiladzeń elektronicznych służących do przetwarzania nia paliwem, układem wydechowym, informacji oraz symulatorów, f) znaczeniem oznaczeń znajdujących się wewnątrz i na zewnątrz pojazdów kolejowych, b) szkolenie praktyczne — polegające na zdobywaniu w szczególności symboli używanych przy przepraktycznych umiejętności niezbędnych na stanowozie towarów niebezpiecznych, wisku maszynisty w miejscu pracy, prowadzeniu pociągu lub pojazdu kolejowego pod nadzorem g) systemem rejestracji jazd, h) układami: elektrycznym i pneumatycznym, — zakończonego egzaminem, maszynista powinien umieć wykonywać niżej wymienione zadania. i) systemem pobierania prądu trakcyjnego i układami wysokiego napięcia, 1) Próby i kontrole przed jazdą j) sprzętem łączności, w tym systemem transmi- Maszynista powinien umieć: sji radiowej i łącznością tor—pojazd, a) zgromadzić dokumentację i niezbędne wyposa- k) organizacją jazd pojazdem trakcyjnym, żenie, l) budową pojazdów kolejowych i ich przeznaczeb) sprawdzić, czy wyznaczony pojazd trakcyjny niem oraz urządzeniami wykorzystywanymi do może być użyty do obsługi wyznaczonego po- prowadzenia pociągu i pracy manewrowej, ciągu, a w szczególności z systemem zatrzymywania pociągu przy użyciu samoczynnego hamulca c) wprowadzić i sprawdzić informacje zapisane zespolonego, w dokumentacji dotyczącej pojazdu trakcyjnego i pociągu, m) układem hamulcowym, d) sprawdzić, poprzez dokonanie określonych prób n) częściami charakterystycznymi dla pojazdów i kontroli, czy urządzenia związane z bezpieczeń- kolejowych, stwem są sprawne, o) łączeniem pojazdów kolejowych. e) sprawdzić wyposażenie pojazdu trakcyjnego 3) Próby hamulców w sprzęt ochronny i sprzęt związany z bezpieczeństwem oraz jego sprawność, Maszynista powinien umieć: f) wykonać wszelkie należące do obowiązków maa) sprawdzić i obliczyć przed jazdą, czy faktyczna szynisty czynności zapobiegawczo-utrzymaniomasa hamująca pociągu odpowiada masie we. hamującej wymaganej dla danej linii, zgodnie z wartościami podanymi w dokumentach pocią- 2) Znajomość pojazdu kolejowego gu, Aby prowadzić pojazd trakcyjny, maszynista powib) sprawdzić działanie różnych składników układu nien być zapoznany ze wszystkimi obsługiwanymi hamulcowego pojazdu trakcyjnego oraz pociąprzez niego regulatorami i wskaźnikami, w szczegu odpowiednio przed jazdą, przy jego uruchagólności z tymi, które dotyczą funkcjonowania: mianiu i w czasie jazdy. a) napędu, 4) S posób funkcjonowania i prędkość makb) hamowania, symalna pociągu w odniesieniu do charakterystyk linii c) elementów związanych z bezpieczeństwem ruchu. Maszynista powinien umieć zastosować odpowiednią technikę prowadzenia pociągu i stosować Aby wykryć i zlokalizować nieprawidłowości wymaksymalną prędkość pociągu na podstawie tastępujące w pojazdach kolejowych, ustalić, co jest kich zmiennych, jak obowiązujące dla danej linii potrzebne do ich usunięcia, a także w określonych kolejowej ograniczenia prędkości, panujące waprzypadkach podjąć działania naprawcze maszynisrunki pogodowe, wprowadzone zmiany w urząta powinien być zapoznany z: dzeniach sygnalizacyjnych oraz przyjęte do wiadoa) konstrukcjami mechanicznymi pojazdów kolejo- mości informacje przekazane maszyniście przed wych, jazdą i w czasie jazdy.

Nr 66 — 4213 — Poz. 347 5) Prowadzenie pociągu w sposób, który nie c) znać procedury ewakuacji podróżnych z pociąpowoduje uszkodzeń infrastruktury kole- gu pasażerskiego w sytuacji awaryjnej. jowej lub pojazdów 8) Warunki określające kontynuowanie jazdy Maszynista powinien umieć: po wypadku z udziałem pojazdu kolejoa) korzystać zgodnie z obowiązującymi zasadami wego ze wszystkich dostępnych układów sterowania, Po zaistnieniu wypadku kolejowego maszynista b) uruchomić pociąg, uwzględniając przyczepność powinien umieć ocenić, czy i przy zachowaniu jai ograniczenia mocy pojazdu trakcyjnego, kich warunków pojazd kolejowy może kontynuoc) używać hamulców pociągu. wać jazdę. 6) N ieprawidłowości Maszynista powinien: a) umieć określić, czy przed kontynuacją jazdy Maszynista powinien: przez pociąg potrzebna jest ocena innego spea) zwracać uwagę na nadzwyczajne zdarzenia za- cjalisty, istniałe podczas prowadzenia pociągu, b) znać, określone przez zarządcę infrastruktury b) umieć dokonać oględzin technicznych pociągu, kolejowej, procedury informowania o możliwoumieć rozpoznać oznaki nieprawidłowości, za- ści kontynuowania jazdy po wypadku. pobiegać ich powstawaniu i umieć reagować odpowiednio do ich znaczenia, mając na uwa- 9) Unieruchomienie pociągu dze konieczność zapewnienia bezpieczeństwa ruchu kolejowego i bezpieczeństwa osób, Maszynista powinien posiadać wiedzę na temat środków umożliwiających zatrzymanie pociągu c) wykazać się znajomością stosowania dostęplub jego części, umieć je stosować w celu zabeznych środków zabezpieczenia ruchu kolejowepieczenia przed niespodziewanym uruchomieniem go i środków łączności. lub zbiegnięciem pociągu lub jego części. 7) P ostępowanie w razie nieprzewidzianych zdarzeń i wypadków, pożarów oraz wy- 2. Egzamin składa się z egzaminu teoretycznego padków z udziałem ludzi oraz egzaminu praktycznego. Maszynista powinien: a) znać obowiązujące procedury zabezpieczenia 3. Egzamin obejmuje sprawdzenie wiedzy i umiepociągu i wezwania pomocy w razie wypadku jętności określonych w ust. 1. z udziałem ludzi znajdujących się w pociągu, b) umieć ustalić, czy pociąg przewozi towary nie- 4. Okresowe sprawdzanie wiedzy i umiejętności bezpieczne i ustalić ich rodzaj oraz lokalizację dotyczących pojazdów kolejowych jest przeprowadzana podstawie dokumentów pociągu, ne co najmniej co trzy lata. Załącznik nr 2 ZAKRES WIEDZY I UMIEJĘTNOŚCI DOTYCZĄCYCH INFRASTRUKTURY KOLEJOWEJ OBJĘTYCH SZKOLENIEM I EGZAMINEM, KTÓRE SĄ NIEZBĘDNE DO UZYSKANIA ŚWIADECTWA MASZYNISTY 1. Po ukończeniu szkolenia dotyczącego infrastruk- niającą charakterystykę linii kolejowej i stosować tury kolejowej obejmującego: maksymalną prędkość pociągu odpowiadającą warunkom pogodowym, obowiązującym dla linii a) szkolenie teoretyczne — polegające na zdobywakolejowej ograniczeniom prędkości oraz przyjętym niu wiadomości w zakresie niezbędnym do wykood zarządcy infrastruktury kolejowej informacjom. nywania czynności na stanowisku maszynisty, również, o ile to możliwe, przy wykorzystaniu urzą- 2) Znajomość linii dzeń elektronicznych służących do przetwarzania informacji oraz symulatorów, Maszynista powinien potrafić przewidywać probb) szkolenie praktyczne — polegające na zdobywaniu lemy, które mogą powstać w czasie jazdy, i odpopraktycznych umiejętności niezbędnych na stano- wiednio im zapobiegać, szczególnie w zakresie wisku maszynisty w miejscu pracy, prowadzeniu bezpieczeństwa ruchu kolejowego oraz związapociągu lub pojazdu kolejowego pod nadzorem nych z punktualnością prowadzenia pociągu i ekonomicznością jazdy. Powinien posiadać wiedzę na — zakończonego egzaminem, maszynista powinien temat linii kolejowych i urządzeń na trasie jazdy umieć wykonywać niżej wymienione zadania. oraz ewentualnych tras zastępczych. 1) Rodzaj eksploatacji i prędkość maksymal- Aspektami istotnymi dla znajomości linii kolejowej na pociągu w odniesieniu do charakterysą: styk linii Maszynista powinien umieć zastosować odpo- a) warunki eksploatacji linii kolejowej, w tym zmiawiednią technikę prowadzenia pociągu uwzględ- ny toru i ruch jednokierunkowy,

Nr 66 — 4214 — Poz. 347 b) znajomość dokumentów zarządcy infrastruktu- c) regulować prędkość jazdy pociągu zgodnie ry kolejowej dotyczących linii kolejowej, z rozkładem jazdy oraz wydanymi poleceniami, w szczególności mającymi na celu oszczędność c) określenie torów, które mogą być wykorzystane energii trakcyjnej, przy uwzględnieniu charaktedo danego rodzaju przewozów, rystyk pojazdu trakcyjnego, pociągu oraz linii kolejowej. d) obowiązujące zasady ruchu oraz system sygnalizacyjny, 5) Nieprawidłowości e) system blokady liniowej i związane z nim prze- Maszynista powinien umieć: pisy, a) z wracać uwagę na nieprawidłowości dotyczące f) nazwy stacji kolejowych ich położenie na linii infrastruktury kolejowej i otoczenia, w tym urząkolejowej, warunki widoczności stacji i nastaw- dzeń sygnalizacyjnych, torów, zasilania w enerni, gię trakcyjną, przejazdów kolejowych, otoczenia torów i ruchu kolejowego, g) sygnalizacja przejściowa pomiędzy różnymi systemami sterowania ruchem kolejowym lub b) określić odległość dzielącą prowadzony pojazd systemami zasilania trakcyjnego, kolejowy od przeszkód zagrażających bezpieczeństwu ruchu kolejowego, h) ograniczenia prędkości dla różnych kategorii c) poinformować zarządcę infrastruktury kolejowej prowadzonych pociągów, o miejscu i charakterze zaobserwowanych niei) profile topograficzne, prawidłowości, upewniając się, że informacja ta została należycie zrozumiana, j) szczególne warunki hamowania, w szczególności na liniach o stromym nachyleniu, d) podjąć działania, uwzględniające infrastrukturę kolejową, mające na celu zagwarantowanie k) szczególne właściwości eksploatacyjne, w tym bezpieczeństwa ruchu kolejowego i osób. specjalne sygnały, znaki i warunki odjazdu. 6) Postępowanie w razie nieprzewidzianych 3) Przepisy bezpieczeństwa zdarzeń i wypadków, pożarów oraz wypadków z udziałem ludzi Maszynista powinien: Maszynista powinien umieć: a) wiedzieć, że pociąg należy uruchamiać tylko wtedy, gdy spełnione są wszystkie zalecane waa) p odejmować działania w celu ochrony pociągu runki, w tym warunki wynikające z rozkładu jazi wezwania pomocy w razie wypadku kolejowedy, nakazu jazdy lub sygnału odjazdu, podawago z udziałem ludzi, ne przez urządzenia sygnalizacyjne, b) ocenić, gdzie zatrzymać pociąg w razie pożaru b) umieć obserwować sygnały urządzeń przytorow pociągu i w razie konieczności umożliwić wych i urządzeń znajdujących się w pojeździe ewakuację pasażerów, trakcyjnym, odpowiednio je interpretować i postępować zgodnie z ustalonymi procedurami, c) przekazać informację dotyczą pożaru odpowiednim służbom, jeżeli pożar nie może być opanoc) umieć prowadzić pociąg w sposób bezpieczny wany przez maszynistę i obsługę pociągu, zgodnie z ustalonymi procedurami dotyczącymi jazdy i stosować, w razie otrzymania takiego pod) jak najszybciej poinformować zarządcę infralecenia, szczególne warunki prowadzenia pociąstruktury kolejowej w przypadkach, o których gu, w szczególności czasowe ograniczenie prędmowa w lit. a—c, kości, jazdę w kierunku przeciwnym do zasadniczego, pozwolenie na przejazd obok semafora e) ocenić, czy i w jakich warunkach infrastruktura wskazującego sygnał zabraniający jazdy, wykokolejowa pozwala na dalsze prowadzenie pociąnanie pracy manewrowej, zmianę kierunku jazgu lub pojazdu kolejowego. dy, przejazd przez miejsce wykonywania prac budowlanych, 7) Testy językowe d) umieć przestrzegać terminowości postojów wy- Wymóg znajomości języków obcych dotyczy infranikających z rozkładu jazdy i wyznaczonych postruktury kolejowej, do której odnosi się świadecstojów dodatkowych. two maszynisty. 4) Prowadzenie pociągu Maszynista powinien: Maszynista powinien umieć: a) posiadać umiejętności w zakresie języka wskaa) ustalić miejsce położenia pociągu na linii kole- zanego przez danego zarządcę infrastruktury jowej, kolejowej w przypadku konieczności porozumiewania się z przedstawicielem zarządcy infrab) używać hamulców pociągu, uwzględniając wa- struktury kolejowej w sprawach związanych runki linii kolejowej, z bezpieczeństwem ruchu kolejowego,

Nr 66 — 4215 — Poz. 347 b) posiadać umiejętności językowe odpowiadają- 2) egzamin praktyczny polega na sprawdzeniu, za ce poziomowi znajomości języka umożliwiają- pomocą jazd praktycznych na sieci kolejowej, cego aktywne i skuteczne porozumiewanie się umiejętności prowadzenia pojazdu kolejowego z przedstawicielem zarządcy infrastruktury kole- oraz, jeżeli to możliwe, z wykorzystaniem symulajowej w sytuacjach rutynowych, trudnych oraz torów, w celu oceny stosowania zasad eksploataawaryjnych, cji i działań maszynisty w szczególnie trudnych c) umieć korzystać z wiadomości i metod komuni- sytuacjach. kacji określonych w Technicznych Specyfikacjach Interoperacyjności „Ruch kolejowy”, 3. Minimalna częstotliwość sprawdzianów okresowych wiedzy wynosi w przypadku: d) umieć porozumiewać się w języku wskazanym przez zarządzającego infrastrukturą kolejową 1) znajomości infrastruktury kolejowej, włącznie ze zgodnie z poziomem znajomości języka pozwa- znajomością trasy i zasad eksploatacji — co trzy lającym co najmniej na radzenie sobie w sytua- lata lub po każdej nieobecności przekraczającej cjach praktycznych zawierających nieprzewi- okres jednego roku na danej trasie; dziany element, opisywanie zdarzenia i podtrzymywanie prostej rozmowy. 2) znajomości języka dla osób niebędących rodzimymi użytkownikami języka, z zastrzeżeniem, że do- 2. Egzamin składa się z egzaminu teoretycznego tyczy infrastruktury kolejowej, do której odnosi się oraz egzaminu praktycznego: świadectwo maszynisty — co trzy lata lub po każ- 1) egzamin teoretyczny obejmuje sprawdzenie wie- dej nieobecności przekraczającej okres jednego dzy i umiejętności określonych w ust. 1; roku.