Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 28 grudnia 2009 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji

1825 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW1) zdnia 28 grudnia 2009 r. wsprawie szczególnych zasad rachunkowoÊci zak∏adów ubezpieczeƒ izak∏adów reasekuracji2)

17) sk∏adki brutto, sk∏adki przypisane brutto, sk∏adki i Êwiadczeƒ, kosztów likwidacji szkód i windykacji zarobione brutto, odszkodowania i Êwiadczenia regresów lub kosztów dzia∏alnoÊci lokacyjnej, brutto, inne przychody brutto, inne koszty tech- zwiàzane zinkasem sk∏adek, zarzàdzaniem portfeniczne brutto, rezerwy techniczno-ubezpieczenio- lem umów ubezpieczenia, zarzàdzaniem portfewe brutto, wspó∏czynnik szkodowoÊci brutto — lem umów reasekuracji oraz ogólnym zarzàdzaodpowiednio pozycje przed uwzgl´dnieniem niem zak∏adem ubezpieczeƒ albo zak∏adem reaseudzia∏u reasekuratorów; kuracji, w tym: amortyzacja oraz koszty utrzymania biur i nieruchomoÊci wykorzystywanych na 18) sk∏adki na udziale w∏asnym, sk∏adki przypisane na w∏asne potrzeby, koszty pocztowe itelekomunikaudziale w∏asnym, sk∏adki zarobione na udziale cyjne, koszty us∏ug obcych, koszty zu˝ycia energii, w∏asnym, odszkodowania i Êwiadczenia na udzia- materia∏ów, amortyzacja Êrodków trwa∏ych i warle w∏asnym, inne przychody na udziale w∏asnym, toÊci niematerialnych iprawnych, wynagrodzenia inne koszty techniczne na udziale w∏asnym, rezer- wraz znarzutami, koszty podró˝y s∏u˝bowych oraz wy techniczno-ubezpieczeniowe na udziale w∏a- koszty reklamy, z wy∏àczeniem kosztów reklamy snym — odpowiednio pozycje po uwzgl´dnieniu zwiàzanych z produktem ubezpieczeniowym; udzia∏u reasekuratorów; wkosztach administracyjnych nie ujmuje si´ kosztów zwiàzanych zwykonywaniem czynnoÊci okreÊ- 19) koszty akwizycji — koszty zwiàzane zzawieraniem lonych w art. 3 ust. 7 i 8 ustawy o dzia∏alnoÊci i odnawianiem umów ubezpieczenia oraz umów ubezpieczeniowej — koszty te ujmuje si´ w pozoreasekuracji obejmujàce: sta∏ych kosztach operacyjnych; a) koszty bezpoÊrednie, wtym: 23) stopa techniczna — stop´ oprocentowania stoso- — prowizje poÊredników ubezpieczeniowych, wanà przy obliczaniu: — wynagrodzenia wraz z narzutami pracownia) rezerw techniczno-ubezpieczeniowych w dziale ków zajmujàcych si´ akwizycjà, ubezpieczeƒ na ˝ycie ireasekuracji ubezpieczeƒ — koszty badaƒ lekarskich, dzia∏u I, — koszty atestów iekspertyz przy ocenie ryzyka b) rezerw na skapitalizowanà wartoÊç rent wdziaubezpieczeniowego, le pozosta∏ych ubezpieczeƒ osobowych oraz — koszty wystawienia polis, ubezpieczeƒ majàtkowych i reasekuracji ubezpieczeƒ dzia∏u II; — koszty w∏àczenia umowy ubezpieczenia do portfela ubezpieczeƒ, 24) suma kapita∏u, zzastrze˝eniem ust. 2: — koszty w∏àczenia umowy reasekuracji do a) dla ubezpieczenia na ca∏e ˝ycie — sum´ ubezportfela reasekuracji, pieczenia, — prowizje iudzia∏y wzyskach cedentów, b) dla ubezpieczeƒ, gdzie Êwiadczenie jest p∏atne b) koszty poÊrednie, wtym: na koniec okresu ubezpieczenia — sum´ ubezpieczenia wwysokoÊci p∏atnej na koniec okresu — koszty reklamy i promocji produktów ubezubezpieczenia, pieczeniowych, — koszty ogólne zwiàzane z badaniem wnios- c) dla rent odroczonych — skapitalizowanà warków iwystawianiem polis; toÊç renty w momencie rozpocz´cia p∏atnoÊci renty, 20) koszty likwidacji szkód i windykacji regresów — d) dla ubezpieczeƒ z ubezpieczeniowym fundubezpoÊrednie ipoÊrednie koszty zwiàzane zwykoszem kapita∏owym niewymienionych wczeÊnywaniem czynnoÊci okreÊlonych w art. 3 niej — wi´kszà zwartoÊci: ust. 1apkt 2 i4, ust. 3 pkt 2, ust. 4 pkt 2, 3 i5 oraz ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy o dzia∏alnoÊci ubezpiecze- — sum´ ubezpieczenia na wypadek Êmierci, niowej, w tym: wynagrodzenia wraz z narzutami, — wartoÊç jednostek uczestnictwa wynikajàcà koszty ekspertyz iatestów zwiàzanych zocenà zaz danej umowy ubezpieczenia, powi´kszonà istnia∏ej szkody, koszty obs∏ugi procesu likwidacji o sum´ sk∏adek, które zostanà zap∏acone do szkody, wyp∏aty odszkodowania, post´powaƒ rekoƒca trwania umowy ubezpieczenia, jednak gresowych iwindykacyjnych; nie d∏u˝ej ni˝ do 75 roku ˝ycia ubezpieczonego; 21) koszty dzia∏alnoÊci lokacyjnej — wewn´trzne i zewn´trzne koszty wynikajàce z prowadzonej przez 25) wspó∏czynnik szkodowoÊci — stosunek odszkodozak∏ad ubezpieczeƒ albo zak∏ad reasekuracji dziawaƒ iÊwiadczeƒ, zuwzgl´dnieniem zmiany stanu ∏alnoÊci lokacyjnej, wtym koszty zarzàdzania lokarezerw na niewyp∏acone odszkodowania i Êwiadtami, prowizje bankowe, prowizje biur maklerczenia, do sk∏adki zarobionej; przy kalkulacji skich oraz amortyzacj´ i koszty utrzymania nieruwskaênika uwzgl´dnia si´ koszty likwidacji szkód, chomoÊci, z wy∏àczeniem amortyzacji i kosztów koszty windykacji regresów i koszty poniesione utrzymania nieruchomoÊci wykorzystywanych na w celu uzyskania dotacji, a tak˝e regresy, odzyski w∏asne potrzeby; idotacje otrzymane; 22) koszty administracyjne — koszty dzia∏alnoÊci 26) klasy rachunkowe — wprzypadku: ubezpieczeniowej lub dzia∏alnoÊci reasekuracyjnej niezaliczone do kosztów akwizycji, odszkodowaƒ a) dzia∏u I— ∏àcznie wszystkie grupy ubezpieczeƒ,

§ 3. 1. Przepisy rozporzàdzenia dotyczàce ubezpie- 6. G∏ówne oddzia∏y zagranicznych zak∏adów ubezczeƒ na ˝ycie (grupy 1—5 dzia∏u I) stosuje si´ równie˝ pieczeƒ majà obowiàzek prowadzenia rejestrów, do ubezpieczeƒ uj´tych w grupach 1, 2, 10—13 októrych mowa wust. 3. dzia∏u II, z uwzgl´dnieniem istniejàcych ró˝nic wynikajàcych zistoty tych ubezpieczeƒ. 7. Oddzia∏y zagranicznych zak∏adów ubezpieczeƒ sà zwolnione z obowiàzku prowadzenia rejestrów, 2. W przypadku gdy z umów ubezpieczenia zali- októrych mowa wust. 3, pod warunkiem ˝e przepisy czanych do dzia∏u II powstanà Êwiadczenia p∏atne obowiàzujàce wkraju jednostki macierzystej nak∏adaokresowo w formie rent, rezerw´ na skapitalizowanà jà na zagraniczny zak∏ad ubezpieczeƒ obowiàzek growartoÊç rent ustala si´ przy zastosowaniu metody ak- madzenia informacji co najmniej w zakresie okreÊlonym wrozporzàdzeniu. tuarialnej wtrybie przewidzianym dla ubezpieczeƒ na ˝ycie (grupy 1—5 dzia∏u I) zgodnie z§ 42. 8. G∏ówne oddzia∏y zagranicznych zak∏adów reasekuracji majà obowiàzek prowadzenia rejestrów, § 4. G∏ówne oddzia∏y oraz oddzia∏y zagranicznych októrych mowa wust. 4. zak∏adów ubezpieczeƒ, a tak˝e g∏ówne oddzia∏y oraz oddzia∏y zagranicznych zak∏adów reasekuracji stosujà 9. Oddzia∏y zagranicznych zak∏adów reasekuracji zasady rachunkowoÊci okreÊlone przez jednostk´ masà zwolnione z obowiàzku prowadzenia rejestrów, cierzystà, oile nie sà sprzeczne zprzepisami ustawy. októrych mowa wust. 4, pod warunkiem ˝e przepisy obowiàzujàce wkraju jednostki macierzystej nak∏ada- Rozdzia∏ 2 jà na zagraniczny zak∏ad reasekuracji obowiàzek gromadzenia informacji co najmniej w zakresie okreÊlo- Prowadzenie ksiàg rachunkowych zak∏adu nym wrozporzàdzeniu. ubezpieczeƒ izak∏adu reasekuracji, dokumentacja ubezpieczeniowa ireasekuracyjna § 6. 1. Rejestr zawartych umów ubezpieczenia nale˝y prowadziç w sposób umo˝liwiajàcy uzyskanie § 5. 1. Ksi´gi rachunkowe zak∏adu ubezpieczeƒ o umowie ubezpieczenia co najmniej nast´pujàcych oraz ksi´gi rachunkowe zak∏adu reasekuracji sà pro- informacji: wadzone zgodnie zprzepisami ustawy. 1) grupa i rodzaj ubezpieczeƒ, których umowa ubez- 2. W przypadku wykonywania dzia∏alnoÊci w gru- pieczenia dotyczy; pie 3 dzia∏u Itworzone ze sk∏adek ubezpieczeniowych i inwestowane w sposób okreÊlony w umowie ubez- 2) dane identyfikujàce umow´ ubezpieczenia (numer polisy, data rejestracji polisy, data wystawienia pieczenia aktywa ubezpieczeniowych funduszy kapipolisy, data zawarcia umowy); ta∏owych podlegajà wydzieleniu. 3) dane identyfikujàce ubezpieczajàcego, wprzypad- 3. Zak∏ad ubezpieczeƒ rejestruje na bie˝àco ku zaÊ umów indywidualnych równie˝ dane idenwszczególnoÊci: tyfikujàce ubezpieczonego i uposa˝onych z umowy ubezpieczenia; 1) w ramach wykonywanej dzia∏alnoÊci ubezpieczeniowej: 4) dane identyfikujàce poÊrednika ubezpieczeniowea) zawarte umowy ubezpieczenia, go, je˝eli umowa ubezpieczenia zosta∏a zawarta za jego poÊrednictwem; b) zg∏oszone szkody, 5) okres ubezpieczenia, nale˝na sk∏adka lub sposób c) regresy i odzyski z tytu∏u zawartych umów jej obliczenia oraz suma ubezpieczenia lub suma ubezpieczenia, gwarancyjna, wprzypadku zaÊ umów ubezpieczenia z ubezpieczeniowym funduszem kapita∏owym d) ubezpieczeniowe fundusze kapita∏owe; — wartoÊci jednostek funduszu lub funduszy przy- 2) w ramach wykonywanej dzia∏alnoÊci reasekura- s∏ugujàcych ubezpieczonemu. cyjnej zawarte umowy reasekuracji czynnej; 2. Zawarte umowy koasekuracji powinny byç wy- 3) w ramach wykonywanej dzia∏alnoÊci ubezpiecze- odr´bniane wrejestrze izawieraç dane identyfikujàce niowej lub dzia∏alnoÊci reasekuracyjnej zawarte koasekuratora wiodàcego. umowy reasekuracji biernej. 3. Wprzypadku umów koasekuracji dane dotyczà- 4. Zak∏ad reasekuracji rejestruje na bie˝àco ce wielkoÊci nale˝nej sk∏adki oraz sumy ubezpieczenia wszczególnoÊci: lub sumy gwarancyjnej, o których mowa w ust. 1 pkt 5, podlegajà rejestracji w cz´Êci przypadajàcej na 1) zawarte umowy reasekuracji czynnej; zak∏ad ubezpieczeƒ, a w przypadku solidarnej odpowiedzialnoÊci zak∏adu dodatkowo dane o ca∏kowitej 2) zawarte umowy reasekuracji biernej. wysokoÊci sk∏adki oraz o pe∏nym zakresie odpowiedzialnoÊci wynikajàcym zumowy. 5. Zak∏ad ubezpieczeƒ oraz zak∏ad reasekuracji aktualizuje, z zachowaniem mo˝liwoÊci weryfikacji 4. W przypadku ubezpieczeƒ obj´tych umowami uprzednio dokonanych zapisów, ksi´gi rachunkowe generalnymi, o których mowa w § 7 ust. 2 pkt 3, mooraz rejestry co najmniej na koniec ka˝dego miesiàca. ˝e mieç zastosowanie zbiorcza rejestracja umów

ubezpieczenia, pod warunkiem ewidencji informacji 2) danych identyfikujàcych cedenta oraz danych okreÊlonych wust. 1 wodniesieniu do ka˝dego ubez- identyfikujàcych brokera, je˝eli umowa zosta∏a zapieczajàcego oddzielnie oraz dodatkowo danych warta za jego poÊrednictwem; umo˝liwiajàcych ustalanie zakresu odpowiedzialnoÊci 3) daty rejestracji umowy reasekuracji, daty wejÊcia zak∏adu ubezpieczeƒ. w˝ycie umowy oraz okresu obowiàzywania umowy; 5. W przypadku grupowych umów ubezpieczenia dane, o których mowa w ust. 1 pkt 5, podlegajà reje- 4) grup irodzajów ubezpieczeƒ obj´tych umowà; stracji w wartoÊciach przypadajàcych na ka˝dego ubezpieczonego. 5) danych umo˝liwiajàcych ustalenie udzia∏u oraz maksymalnej odpowiedzialnoÊci zak∏adu ubezpie- § 7. 1. Podstaw´ ewidencji sk∏adki przypisanej sta- czeƒ albo zak∏adu reasekuracji wumowie reasekunowi kopia polisy ubezpieczeniowej lub inny doku- racji czynnej; ment potwierdzajàcy zawarcie umowy ubezpieczenia, w tym aneksy do zawieranych umów ubezpieczenia 6) danych umo˝liwiajàcych ustalenie na dzieƒ bilanzawierajàce obliczenie sk∏adki, zwane dalej „doku- sowy salda rozliczeƒ zka˝dym cedentem zumowy mentami ubezpieczeniowymi”. Dokumenty ubezpie- reasekuracji czynnej. czeniowe okreÊlajà co najmniej: strony umowy ubez- § 9. Rejestr zawartych umów reasekuracji biernej pieczenia, zakres odpowiedzialnoÊci zak∏adu ubezpienale˝y prowadziç w sposób umo˝liwiajàcy uzyskanie czeƒ, okres ubezpieczenia, wysokoÊç sumy ubezpieco najmniej nast´pujàcych informacji: czenia lub gwarancyjnej oraz wysokoÊç nale˝nej sk∏adki. 1) okreÊlenia rodzaju umowy reasekuracji biernej oraz numeru umowy, je˝eli wyst´puje; 2. Zestawienia zbiorcze dokumentów ubezpieczeniowych mogà mieç zastosowanie: 2) danych identyfikujàcych reasekuratorów i ich udzia∏ów w cesji oraz danych identyfikujàcych 1) w przypadku gdy dokument ubezpieczenia jest brokera, je˝eli umowa zosta∏a zawarta za jego powydawany zchwilà op∏acenia ca∏ej sk∏adki; Êrednictwem; 2) w rozliczeniach z poÊrednikami ubezpieczeniowy- 3) daty rejestracji umowy reasekuracji biernej, daty mi — w odniesieniu do ka˝dego poÊrednika od- wejÊcia w ˝ycie umowy oraz okresu obowiàzywadzielnie; nia umowy; 3) w rozliczeniach z ubezpieczajàcymi z tytu∏u ubez- 4) grup i rodzajów ubezpieczeƒ obj´tych umowà repieczeƒ obj´tych umowami generalnymi — wod- asekuracji biernej; niesieniu do ka˝dego ubezpieczajàcego oddzielnie. 5) danych umo˝liwiajàcych ustalenie udzia∏u w∏asnego oraz maksymalnej odpowiedzialnoÊci zak∏a- 3. Zestawienia zbiorcze dokumentów ubezpiecze- du ubezpieczeƒ albo zak∏adu reasekuracji w umonia sporzàdza si´ wed∏ug grup i rodzajów ubezpie- wie reasekuracji biernej; czeƒ. 6) danych umo˝liwiajàcych ustalenie na dzieƒ bilansowy salda rozliczeƒ z ka˝dym reasekuratorem 4. Polisy lub inne dokumenty potwierdzajàce zazumowy reasekuracji biernej. warcie umowy ubezpieczenia wraz zwszelkimi za∏àcznikami oraz dodatkowymi dokumentami zwiàzanymi § 10. Podstaw´ zapisów w rejestrach, o których z umowà ubezpieczenia nale˝y wystawiaç w sposób mowa w § 8 i 9, stanowià umowa reasekuracji oraz chronologiczny, uniemo˝liwiajàcy ich podwójnà rejewystawiane na jej podstawie odpowiednie dokumenstracj´. ty rozliczeniowe (rachunki techniczne) lub inne dokumenty okreÊlajàce co najmniej: strony umowy, rodza- 5. Niewykorzystane druki polis oraz inne druki Êcije ryzyk obj´tych umowà, okres obowiàzywania umos∏ego zarachowania potwierdzajàce zawarcie umowy wy, dane umo˝liwiajàce ustalenie zakresu ochrony reubezpieczenia nale˝y inwentaryzowaç co najmniej raz asekuracyjnej oraz wszelkie niezb´dne dane umo˝liw roku obrotowym, a ewentualne ró˝nice w liczbie wiajàce ustalenie udzia∏u zak∏adu ubezpieczeƒ albo tych druków rozliczaç wtym samym roku obrotowym. zak∏adu reasekuracji w umowie, w szczególnoÊci w zakresie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, jak 6. Ewidencj´ sk∏adki przypisanej nale˝y prowadziç równie˝ wzakresie podzia∏u zysku zumowy, je˝eli wyw sposób umo˝liwiajàcy identyfikacj´ umowy ubez- nika to zwarunków umowy. pieczenia, której sk∏adka dotyczy. § 11. 1. Rejestry w zakresie szkód (roszczeƒ) zg∏o- § 8. Rejestr zawartych umów reasekuracji czynnej szonych sà prowadzone wsposób umo˝liwiajàcy uzynale˝y prowadziç w sposób umo˝liwiajàcy uzyskanie skanie dla ka˝dej szkody oddzielnie co najmniej nast´- co najmniej nast´pujàcych informacji: pujàcych informacji: 1) danych identyfikujàcych umow´ reasekuracji (ro- 1) daty inumeru rejestracji szkody, daty wystàpienia dzaj umowy, numer umowy); szkody oraz daty zg∏oszenia szkody (roszczenia);

2) danych identyfikujàcych umow´ ubezpieczenia, 5. Na dzieƒ bilansowy sporzàdza si´, oprócz wykaktórej szkoda dotyczy; zu okreÊlonego wust. 3, wykaz szkód, ztytu∏u których zak∏ad ubezpieczeƒ odmówi∏ wyp∏aty cz´Êci lub ca∏o- 3) grupy irodzaju ubezpieczenia, którego szkoda do- Êci odszkodowania, wierzyciel zaÊ wystàpi∏ na drog´ tyczy; post´powania sàdowego. Powy˝szy wykaz obejmuje dla ka˝dej szkody oddzielnie: numer rejestracji szko- 4) danych identyfikujàcych osob´ trzecià, je˝eli jest dy, dat´ zg∏oszenia szkody, dat´ zaistnienia szkody, ustalony sprawca szkody; wartoÊç spornej kwoty roszczenia, koszty procesu sà- 5) wartoÊci roszczenia odszkodowawczego lub jego dowego, ∏àcznie zaÊ dla szkód, ztytu∏u których zak∏ad oszacowania; ubezpieczeƒ odmówi∏ wyp∏aty cz´Êci lub ca∏oÊci odszkodowania — wartoÊç rezerwy na sprawy sporne 6) wartoÊci (cz´Êci lub ca∏oÊci) wyp∏aconego odszko- ztytu∏u szkód zg∏oszonych. dowania idaty wyp∏aty; § 13. 1. Rejestry regresów i odzysków nale˝y pro- 7) wartoÊci niewyp∏aconego odszkodowania uj´tego wadziç wy∏àcznie dla dzia∏alnoÊci bezpoÊredniej oraz wrezerwie. wsposób umo˝liwiajàcy uzyskanie co najmniej nast´- pujàcych informacji: 2. Rejestry nale˝y prowadziç wsposób umo˝liwiajàcy sporzàdzenie na dzieƒ bilansowy wykazu szkód 1) numeru rejestracji szkody oraz wartoÊci szkody, zg∏oszonych do zak∏adu ubezpieczeƒ, októrych mowa której regres lub odzysk dotyczy; w § 12 ust. 3, w podziale na lata kalendarzowe zg∏oszenia szkody oraz wpodziale na lata zaistnienia szko- 2) danych identyfikujàcych: dy. a) d∏u˝nika — wprzypadku regresów, 3. Rejestry w zakresie szkód, o których mowa b) przedmiot odzysku — wprzypadku odzysków; w ust. 1, prowadzi si´ wy∏àcznie dla dzia∏alnoÊci bezpoÊredniej. 3) wartoÊci roszczeƒ; § 12. 1. Dla ka˝dej szkody jest tworzona dokumen- 4) wartoÊci otrzymanych regresów iodzysków. tacja szkodowa opatrzona numerem rejestracji szkody. 2. Rejestry nale˝y prowadziç wsposób umo˝liwiajàcy ustalenie wartoÊci regresów i odzysków zwiàza- 2. Dokumentacja szkodowa zawiera ponumerowa- nych zdanà szkodà, jak równie˝ ustalenie wartoÊci rene dokumenty dotyczàce zdarzenia i zwiàzanego gresów i odzysków w podziale na lata zg∏oszenia z nim zg∏oszenia szkody, dokumenty przedstawiajàce szkody oraz lata zaistnienia szkody, których regresy opis elementów szkody, szczegó∏y wp∏at i wyp∏at iodzyski dotyczà. zwiàzanych ze szkodà. 3. Rejestry wzakresie regresów iodzysków, októ- 3. Na dzieƒ bilansowy, dla ka˝dej grupy ubezpie- rych mowa w ust. 1, prowadzà wy∏àcznie zak∏ady czeƒ oddzielnie, sporzàdza si´, zzastrze˝eniem ust. 5: ubezpieczeƒ wykonujàce dzia∏alnoÊç wdziale II. 1) wykaz szkód zg∏oszonych w okresie sprawozdaw- § 14. 1. Zak∏ad ubezpieczeƒ wykonujàcy dzia∏alczym obejmujàcy dla ka˝dej szkody: numer rejenoÊç w grupie 3 dzia∏u I prowadzi rejestry funduszy stracji szkody, dat´ zg∏oszenia szkody, dat´ zajÊcia odr´bnie dla ka˝dego ubezpieczeniowego funduszu szkody, kwoty wyp∏acone w bie˝àcym okresie kapita∏owego. sprawozdawczym z tytu∏u tej szkody, wartoÊç utworzonej na koniec okresu sprawozdawczego 2. Rejestr funduszu s∏u˝y ustaleniu wartoÊci aktyrezerwy na szkod´ zg∏oszonà; wów netto przypadajàcych na jednostk´ rozrachunkowà funduszu, a w przypadku gdy ryzyko lokaty pono- 2) wykaz szkód zg∏oszonych wpoprzednich okresach si zak∏ad ubezpieczeƒ — odpowiednio wartoÊci zobosprawozdawczych, aniezlikwidowanych do koƒca wiàzania przypadajàcego na jednostk´. poprzedniego okresu sprawozdawczego, obejmujàcy dla ka˝dej szkody: numer rejestracji szkody, dat´ zg∏oszenia szkody, dat´ zajÊcia szkody, war- 3. Przychody i koszty oraz aktywa i pasywa danetoÊç utworzonej na koniec poprzedniego okresu go funduszu nie mogà byç kompensowane z innymi sprawozdawczego rezerwy na szkod´ zg∏oszonà, przychodami ikosztami oraz aktywami ipasywami zakwoty wyp∏acone w bie˝àcym okresie sprawoz- k∏adu ubezpieczeƒ. dawczym oraz wartoÊç utworzonej na koniec okresu sprawozdawczego rezerwy na szkod´ zg∏oszo- 4. Wprzypadku ubezpieczeƒ na ˝ycie, je˝eli ryzyko nà. lokaty ponosi ubezpieczajàcy, rejestry funduszu prowadzi si´ w sposób umo˝liwiajàcy ustalenie wartoÊci 4. Zak∏ady ubezpieczeƒ, które nie ustalajà rezerwy lokaty, októrej mowa w§ 43. na niewyp∏acone odszkodowania metodà indywidualnà w wykazie szkód zg∏oszonych, odpowiednio za- 5. Rejestry prowadzi si´ w sposób umo˝liwiajàcy miast wartoÊci rezerwy na szkod´ zg∏oszonà dla ka˝- ustalenie wielkoÊci wyodr´bnionych aktywów fundudej szkody oddzielnie przedstawiajà ∏àcznà wartoÊç szu oraz zmian wielkoÊci tych aktywów w okresie utworzonej dla tych szkód rezerwy na szkody zg∏oszo- sprawozdawczym, w tym co najmniej ustalenie dla ne. ka˝dego funduszu:

1) wartoÊci sk∏adek otrzymanych przez zak∏ad ubez- 5. Koszty akwizycji nie podlegajà aktywowaniu pieczeƒ i przeznaczonych na fundusz przed potrà- wubezpieczeniach na ˝ycie, gdy ryzyko lokaty ponosi ceniem wszelkich op∏at zrachunku jednostek oraz ubezpieczajàcy, je˝eli dla tych ubezpieczeƒ nie jest wartoÊci przychodów z lokat — w ramach przy- okreÊlona cz´stotliwoÊç iwysokoÊç op∏acanej sk∏adki, chodów funduszu; jak równie˝ w ubezpieczeniach ze sk∏adkà jednorazowà skalkulowanà przy za∏o˝eniu wyp∏aty prowizji 2) wartoÊci op∏at potràcanych ze sk∏adek, wartoÊci akwizycyjnej. op∏at potràcanych ze Êrodków funduszu, wartoÊci kosztów zarzàdzania lokatami funduszu — w ra- § 17. 1. Wodniesieniu do transakcji: mach kosztów funduszu; 1) po∏àczenia zak∏adu ubezpieczeƒ zinnym zak∏adem 3) stanów oraz zmian aktywów i zobowiàzaƒ funduubezpieczeƒ lub przej´cia innego zak∏adu ubezpieszu, wszczególnoÊci wzakresie lokat funduszu; czeƒ przez zak∏ad ubezpieczeƒ, 4) wartoÊci aktywów zak∏adu ubezpieczeƒ przeznaczonych na zwi´kszenie ubezpieczeniowego fun- 2) po∏àczenia zak∏adu reasekuracji zinnym zak∏adem duszu kapita∏owego w przypadku, gdy gwaranto- reasekuracji lub przej´cia innego zak∏adu reasekuwana stopa zwrotu z lokat funduszu jest wy˝sza racji przez zak∏ad reasekuracji od faktycznie osiàgni´tej przez zak∏ad ubezpieczeƒ — stosuje si´ odpowiednio przepisy rozdzia∏u 4a wokresie sprawozdawczym. ustawy. 6. Rejestry nale˝y prowadziç wsposób umo˝liwiajàcy ustalenie wartoÊci nabycia jednostek uczestnic- 2. W odniesieniu do transakcji przeniesienia porttwa przydzielonych ka˝demu ubezpieczonemu, warto- fela ubezpieczeƒ, o którym mowa w art. 181 ustawy Êci bie˝àcej tych jednostek oraz wartoÊci jednostek, o dzia∏alnoÊci ubezpieczeniowej, lub przeniesienia po której sà one umarzane. portfela reasekuracji, o którym mowa w art. 186a i art. 223zzi ustawy o dzia∏alnoÊci ubezpieczeniowej, § 15. 1. W ubezpieczeniach dzia∏u II poniesione stosuje si´ odpowiednio przepisy dotyczàce przej´cia wokresie sprawozdawczym koszty akwizycji wcz´Êci innego zak∏adu ubezpieczeƒ przez zak∏ad ubezpieczeƒ przypadajàcej na przysz∏e okresy sprawozdawcze sà albo przej´cia innego zak∏adu reasekuracji przez zarozliczane wczasie, na zasadach obowiàzujàcych przy k∏ad reasekuracji, zzastrze˝eniem ust. 3—6. tworzeniu rezerwy sk∏adek. 3. Na dzieƒ przej´cia portfela ubezpieczeƒ lub 2. Wreasekuracji ubezpieczeƒ dzia∏u II poniesione portfela reasekuracji przez zak∏ad ubezpieczeƒ rezerwokresie sprawozdawczym koszty akwizycji wcz´Êci wy techniczno-ubezpieczeniowe sà wyceniane weprzypadajàcej na przysz∏e okresy sprawozdawcze sà d∏ug zasad obowiàzujàcych w zak∏adzie ubezpieczeƒ rozliczane wczasie, na zasadach obowiàzujàcych przy przejmujàcym, powsta∏e zaÊ z tego tytu∏u ró˝nice odtworzeniu rezerwy sk∏adek. powiednio zwi´kszajà lub zmniejszajà powsta∏à wwyniku przej´cia wartoÊç firmy lub ujemnà wartoÊç fir- 3. Przeniesione na przysz∏e okresy sprawozdawcze my. koszty akwizycji, októrych mowa wust. 1 i2, sà ujmowane waktywach bilansu. 4. Na dzieƒ przej´cia portfela reasekuracji przez 4. W przypadku rozwiàzania umowy ubezpiecze- zak∏ad reasekuracji rezerwy techniczno-ubezpieczenia aktywowane koszty akwizycji dotyczàce tej umo- niowe sà wyceniane wed∏ug zasad obowiàzujàcych wy sà ujmowane w koszty w tym samym miesiàcu, w zak∏adzie reasekuracji przejmujàcym, powsta∏e zaÊ w którym nast´puje rozwiàzanie umowy ubezpiecze- z tego tytu∏u ró˝nice odpowiednio zwi´kszajà lub nia. zmniejszajà powsta∏à w wyniku przej´cia wartoÊç firmy lub ujemnà wartoÊç firmy. § 16. 1. W ubezpieczeniach dzia∏u I i w reasekuracji ubezpieczeƒ dzia∏u I poniesione w okresie spra- 5. WartoÊç firmy powsta∏a w wyniku przej´cia wozdawczym koszty akwizycji w cz´Êci przypadajàcej portfela ubezpieczeƒ lub portfela reasekuracji ulega na przysz∏e okresy sprawozdawcze sà rozliczane umorzeniu proporcjonalnie do terminów rozwiàzywawczasie. nia przej´tych rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, ale nie mo˝e przekroczyç 5 lat. W przypadkach uza- 2. Przeniesione na przysz∏e okresy sprawozdawcze sadnionych szczególnym charakterem przejmowakoszty akwizycji, októrych mowa wust. 1, sà ujmowanych zobowiàzaƒ zak∏ad ubezpieczeƒ albo zak∏ad rene waktywach bilansu, pod warunkiem ˝e nie zosta∏y asekuracji mo˝e wyd∏u˝yç termin umorzenia wartoÊci uwzgl´dnione w wyliczeniu rezerwy ubezpieczeƒ na firmy do 20 lat. ˝ycie. 3. W ubezpieczeniach dzia∏u I i w reasekuracji 6. Je˝eli wwyniku zaistnia∏ych po dniu przeniesieubezpieczeƒ dzia∏u I koszty akwizycji podlegajà rozli- nia portfela ubezpieczeƒ lub portfela reasekuracji zdaczeniu w czasie wy∏àcznie przy zastosowaniu metod rzeƒ lub uzyskanych informacji stwierdzono, ˝e waraktuarialnych. toÊç bilansowa aktywów i zobowiàzaƒ okreÊlona na dzieƒ przeniesienia portfela ubezpieczeƒ lub portfela 4. W przypadku rozwiàzania umowy ubezpiecze- reasekuracji by∏a niew∏aÊciwa, nale˝y dokonaç do nia przed terminem aktywowane koszty akwizycji do- koƒca nast´pnego roku obrotowego, po roku, w któtyczàce tej umowy sà ujmowane w koszty w tym sa- rym nastàpi∏o przeniesienie portfela ubezpieczeƒ lub mym miesiàcu, wktórym nast´puje rozwiàzanie umo- portfela reasekuracji, odpowiedniej korekty wartoÊci wy ubezpieczenia. firmy lub ujemnej wartoÊci firmy, pod warunkiem ˝e

2. Ró˝nice z tytu∏u aktualizacji wyceny lokat zali- zak∏ady reasekuracji wykonujàce dzia∏alnoÊç reasekuczonych do kategorii aktywów finansowych dost´p- racyjnà wdziale II prezentujà wogólnym rachunku zynych do sprzeda˝y, które nie sà uwzgl´dniane przy sków istrat, zzastrze˝eniem ust. 2. ustalaniu wartoÊci rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, ujmuje si´ bezpoÊrednio w kapitale w∏asnym 2. Przychody z lokat uwzgl´dniane w wyliczeniu w pozycji „kapita∏ z aktualizacji wyceny” zgodnie rezerwy na skapitalizowanà wartoÊç rent oraz rezerwy z § 21 ust. 2 pkt 2 rozporzàdzenia Ministra Finansów na premie i rabaty dla ubezpieczonych sà przenoszozdnia 12 grudnia 2001 r. wsprawie szczegó∏owych za- ne zogólnego rachunku zysków istrat do technicznesad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania go rachunku ubezpieczeƒ i prezentowane w pozycji i sposobu prezentacji instrumentów finansowych, „przychody z lokat netto po uwzgl´dnieniu kosztów, zzastrze˝eniem ust. 4. przeniesione zogólnego rachunku zysków istrat”. 3. Przychody, o których mowa w ust. 2, sà po- 3. Ró˝nice z tytu∏u aktualizacji wyceny lokat zalimniejszane o koszty dzia∏alnoÊci lokacyjnej zwiàzane czonych do kategorii udzia∏y w jednostkach podpoztymi przychodami. rzàdkowanych ujmuje si´ wkapitale w∏asnym wpozycji „kapita∏ z aktualizacji wyceny”, z zastrze˝eniem § 26. Zarówno zrealizowane, jak iniezrealizowane art. 35 ust. 4 i5 ustawy. ró˝nice kursowe zwiàzane z dzia∏alnoÊcià lokacyjnà zak∏ad ubezpieczeƒ oraz zak∏ad reasekuracji ujmuje 4. Utworzone w okresie sprawozdawczym odpisy w sposób analogiczny jak zrealizowane i niezrealizoz tytu∏u trwa∏ej utraty wartoÊci lokat obcià˝ajà wynik wane przychody ikoszty zlokat. finansowy zak∏adu ubezpieczeƒ albo zak∏adu reasekuracji. § 27. 1. Zak∏ad ubezpieczeƒ oraz zak∏ad reasekuracji prowadzi ewidencj´ lokat oraz zwiàzanych z nimi 5. Szczegó∏owy sposób prezentacji przychodów przychodów ikosztów wsposób umo˝liwiajàcy: i kosztów z dzia∏alnoÊci lokacyjnej zak∏adu ubezpieczeƒ albo zak∏adu reasekuracji okreÊlajà ust. 6, 7, 15, 1) ustalenie wartoÊci poszczególnych rodzajów lokat 16 i19 za∏àcznika nr 2 do rozporzàdzenia. stanowiàcych pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych oraz pozosta∏ych lokat, zzastrze˝e- § 23. 1. W przypadku realizacji lokat jednakowych niem ust. 2 i3; lub uznanych za jednakowe ze wzgl´du na podobieƒ- 2) ustalenie wartoÊci poszczególnych rodzajów lostwo ich rodzaju lub przeznaczenie rozchód tych kat, októrych mowa w§ 19 ust. 1; sk∏adników zak∏ad ubezpieczeƒ oraz zak∏ad reasekuracji wycenia kolejno po cenach (kosztach) tych sk∏adni- 3) okreÊlenie poszczególnych rodzajów przychodów ków aktywów, które zak∏ad ubezpieczeƒ albo zak∏ad i kosztów dzia∏alnoÊci zwiàzanych z lokatami, reasekuracji naby∏ (wytworzy∏) najwczeÊniej, lub weo których mowa w pkt 1 i 2, ujmowanych odpod∏ug cen przeci´tnych ustalonych w wysokoÊci Êredwiednio w technicznym rachunku ubezpieczeƒ, niej wa˝onej cen (kosztów) danego sk∏adnika aktyogólnym rachunku zysków i strat oraz w kapitale wów. w∏asnym zak∏adu ubezpieczeƒ. 2. Dokonujàc wyceny lokat, zak∏ad ubezpieczeƒ 2. Zak∏ad ubezpieczeƒ, októrym mowa wart. 146a oraz zak∏ad reasekuracji stosuje zasady wyceny w ra- ustawy o dzia∏alnoÊci ubezpieczeniowej, prowadzi mach danego portfela lokat jednakowych lub uzna- ewidencj´ lokat zak∏adu ubezpieczeƒ oraz zwiàzanych nych za jednakowe ze wzgl´du na podobieƒstwo ich znimi przychodów ikosztów wsposób umo˝liwiajàcy rodzaju. ustalenie wartoÊci: § 24. 1. Ujmowane wwyniku roku obrotowego za- 1) poszczególnych rodzajów lokat stanowiàcych porówno zrealizowane, jak i niezrealizowane przychody krycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych z lokat oraz koszty dzia∏alnoÊci lokacyjnej zak∏ady zubezpieczeƒ bezpoÊrednich; ubezpieczeƒ wykonujàce dzia∏alnoÊç w dziale I oraz zak∏ady reasekuracji wykonujàce dzia∏alnoÊç reaseku- 2) poszczególnych rodzajów lokat stanowiàcych poracyjnà wdziale Iprezentujà wtechnicznym rachunku krycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych z reubezpieczeƒ na ˝ycie, zzastrze˝eniem ust. 2. asekuracji czynnej; 3) pozosta∏ych lokat. 2. Przychody z lokat wolnych Êrodków zak∏adu ubezpieczeƒ albo zak∏adu reasekuracji sà przenoszone 3. Zak∏ad reasekuracji wykonujàcy dzia∏alnoÊç rez technicznego rachunku ubezpieczeƒ na ˝ycie do asekuracyjnà wzakresie dzia∏u IiII prowadzi ewidenogólnego rachunku zysków i strat i ujmowane w pocj´ lokat zak∏adu oraz zwiàzanych z nimi przychodów zycji „przychody zlokat netto po uwzgl´dnieniu koszikosztów wsposób umo˝liwiajàcy ustalenie wartoÊci: tów, przeniesione z technicznego rachunku ubezpieczeƒ na ˝ycie”. 1) poszczególnych rodzajów lokat stanowiàcych pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych z re- 3. Przychody, o których mowa w ust. 2, sà po- asekuracji ubezpieczeƒ dzia∏u I; mniejszane o koszty dzia∏alnoÊci lokacyjnej zwiàzane ztymi przychodami. 2) poszczególnych rodzajów lokat stanowiàcych pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych z re- § 25. 1. Ujmowane w wyniku roku obrotowego asekuracji ubezpieczeƒ dzia∏u II; przychody i koszty dzia∏alnoÊci lokacyjnej zak∏ady ubezpieczeƒ wykonujàce dzia∏alnoÊç w dziale II oraz 3) pozosta∏ych lokat.

§ 28. 1. Ârodki funduszu organizacyjnego zak∏ad 5) rezerw´ ubezpieczeƒ na ˝ycie; ubezpieczeƒ oraz zak∏ad reasekuracji traktuje jak Êrodki innych funduszy specjalnych i utrzymuje je na od- 6) rezerwy ubezpieczeƒ na ˝ycie, je˝eli ryzyko lokaty r´bnym rachunku bankowym. ponosi ubezpieczajàcy; 7) rezerwy na premie irabaty dla ubezpieczonych; 2. Ârodki, o których mowa w ust. 1, zak∏ad ubezpieczeƒ mo˝e wykorzystaç wy∏àcznie na wydatki zwià- 8) rezerwy na zwrot sk∏adek dla cz∏onków; zane z utworzeniem administracji zak∏adu ubezpieczeƒ oraz z organizowaniem sieci jego przedstawi- 9) pozosta∏e rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe cielstw. przewidziane wstatucie zak∏adu ubezpieczeƒ albo zak∏adu reasekuracji. 3. Ârodki, o których mowa w ust. 1, zak∏ad reasekuracji mo˝e wykorzystaç wy∏àcznie na wydatki zwià- 2. Zak∏ad ubezpieczeƒ i zak∏ad reasekuracji jest zane z utworzeniem administracji zak∏adu reasekuraobowiàzany posiadaç dokumentacj´ pozwalajàcà na cji. odtworzenie odpowiednich obliczeƒ rezerw techniczno-ubezpieczeniowych. 4. Sposób tworzenia funduszu organizacyjnego oraz sposób wydatkowania Êrodków tego funduszu § 32. 1. WysokoÊç rezerw techniczno-ubezpieczeokreÊla statut zak∏adu ubezpieczeƒ albo zak∏adu reniowych z ubezpieczeƒ bezpoÊrednich jest ustalana asekuracji. zgodnie z postanowieniami odpowiednich umów ubezpieczenia na podstawie obliczeƒ ioszacowaƒ za- 5. Ârodki ztytu∏u wniesionej przez zagraniczny zak∏adu ubezpieczeƒ. k∏ad ubezpieczeƒ albo zagraniczny zak∏ad reasekuracji kaucji na rzecz g∏ównego oddzia∏u ujmowane sà poza- 2. WysokoÊç rezerw techniczno-ubezpieczeniobilansowo, chyba ˝e Êrodki te stanowià aktywa. wych z reasekuracji czynnej jest ustalana zgodnie zpostanowieniami odpowiednich umów reasekuracji 6. Przychody tytu∏em Êrodków, o których mowa na podstawie obliczeƒ, oszacowaƒ iinformacji przedwust. 5, uzyskane przez g∏ówny oddzia∏ odpowiednio stawionych przez cedentów oraz obliczeƒ ioszacowaƒ zwi´kszajà wartoÊç kaucji, chyba ˝e statut g∏ównego zak∏adu ubezpieczeƒ albo zak∏adu reasekuracji. oddzia∏u stanowi inaczej. § 33. 1. Rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe § 29. Do szczególnych zasad rachunkowoÊci dotyzubezpieczeƒ bezpoÊrednich tworzy si´, stosujàc meczàcych lokat zak∏adów ubezpieczeƒ izak∏adów reasetody: kuracji, w zakresie nieuregulowanym w niniejszym rozdziale, stosuje si´ odpowiednio zasady okreÊlone 1) indywidualnà — polegajàcà na ustalaniu odr´bnie w rozporzàdzeniu Ministra Finansów z dnia 12 gruddla ka˝dej umowy ubezpieczenia lub ka˝dej szkonia 2001 r. w sprawie szczegó∏owych zasad uznawady dok∏adnej wielkoÊci rezerwy, a w przypadku nia, metod wyceny, zakresu ujawniania isposobu preniemo˝noÊci ustalenia dok∏adnej wielkoÊci rezerzentacji instrumentów finansowych. wy — zastosowanie jej wiarygodnego oszacowania; Rozdzia∏ 4 2) rycza∏towà — polegajàcà na ustalaniu rezerwy Szczególne zasady tworzenia rezerw zbiorczo dla ca∏ego portfela ubezpieczeƒ lub jego techniczno-ubezpieczeniowych cz´Êci, jako ustalonego procentu (wskaênik rycza∏- towy) sk∏adki lub wartoÊci wyp∏aconych odszko- § 30. 1. Zak∏ad ubezpieczeƒ tworzy rezerwy techdowaƒ i Êwiadczeƒ; metoda rycza∏towa mo˝e byç niczno-ubezpieczeniowe, przeznaczone na pokrycie stosowana tylko wtedy, je˝eli uzyskane przy jej bie˝àcych iprzysz∏ych zobowiàzaƒ, jakie mogà wyniku˝yciu wyniki b´dà zbli˝one do wyników uzyskanàç z zawartych umów ubezpieczenia i umów reasenych przy u˝yciu metody indywidualnej; wskaênik kuracji czynnej. rycza∏towy powinien byç ustalany przy zachowaniu zasady ciàg∏oÊci; nieuzasadnione zmiany wiel- 2. Zak∏ad reasekuracji tworzy rezerwy technicznokoÊci wskaênika sà niedopuszczalne; -ubezpieczeniowe, przeznaczone na pokrycie bie˝àcych i przysz∏ych zobowiàzaƒ, jakie mogà wyniknàç 3) aktuarialnà — polegajàcà na ustalaniu rezerwy zzawartych umów reasekuracji czynnej. przy zastosowaniu matematyki ubezpieczeniowej, finansowej istatystyki. § 31. 1. Rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe obejmujà nast´pujàce rodzaje rezerw: 2. Rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe z reasekuracji czynnej tworzy si´ zgodnie zpostanowieniami 1) rezerw´ sk∏adek; odpowiednich umów reasekuracji, stosujàc metody: 2) rezerw´ na ryzyka niewygas∏e; 1) indywidualnà — polegajàcà na ustalaniu odr´b- 3) rezerwy na niewyp∏acone odszkodowania iÊwiad- nie dla ka˝dej umowy reasekuracji lub ka˝dej czenia, wtym rezerw´ na skapitalizowanà wartoÊç szkody dok∏adnej wielkoÊci rezerwy, awprzypadrent; ku niemo˝noÊci ustalenia dok∏adnej wielkoÊci rezerwy — zastosowanie jej wiarygodnego oszaco- 4) rezerwy na wyrównanie szkodowoÊci (ryzyka); wania;

2) rycza∏towà — polegajàcà na ustalaniu rezerwy 4. Zak∏ady ubezpieczeƒ na ˝ycie tworzà odr´bnie zbiorczo dla ca∏ego portfela umów reasekuracji rezerw´ sk∏adek zubezpieczeƒ bezpoÊrednich dla tych lub jego cz´Êci, jako ustalonego procentu (wskaê- umów ubezpieczenia, w których rezerwa sk∏adek nie nik rycza∏towy) sk∏adki lub wartoÊci wyp∏aconych zosta∏a uwzgl´dniona wrezerwie ubezpieczeƒ na ˝ycie. odszkodowaƒ i Êwiadczeƒ; metoda rycza∏towa mo˝e byç stosowana tylko wtedy, je˝eli uzyskane 5. Zak∏ady ubezpieczeƒ na ˝ycie wykonujàce dziaprzy jej u˝yciu wyniki b´dà zbli˝one do wyników ∏alnoÊç reasekuracyjnà w dziale I oraz zak∏ady reaseuzyskanych przy u˝yciu metody indywidualnej; kuracji wykonujàce dzia∏alnoÊç w dziale I tworzà odwskaênik rycza∏towy powinien byç ustalany przy r´bnie rezerw´ sk∏adek zreasekuracji czynnej dla tych zachowaniu zasady ciàg∏oÊci; nieuzasadnione umów reasekuracji, wktórych rezerwa sk∏adek nie zozmiany wielkoÊci wskaênika sà niedopuszczalne; sta∏a uwzgl´dniona wrezerwie ubezpieczeƒ na ˝ycie. 3) aktuarialnà — polegajàcà na ustalaniu rezerwy § 35. Rezerw´ na pokrycie ryzyka niewygas∏ego przy zastosowaniu matematyki ubezpieczeniowej, tworzy si´ jako uzupe∏nienie rezerwy sk∏adek. Powy˝- finansowej istatystyki. szà rezerw´ przeznacza si´ na pokrycie przysz∏ych szkód, Êwiadczeƒ ikosztów wynikajàcych zzawartych 3. Wprzypadku gdy posiadane informacje nie po- umów ubezpieczenia oraz na pokrycie przysz∏ych zwalajà zak∏adowi ubezpieczeƒ albo zak∏adowi rease- szkód, Êwiadczeƒ ikosztów wynikajàcych zzawartych kuracji na ustalenie wysokoÊci rezerw techniczno- umów reasekuracji czynnej. -ubezpieczeniowych z reasekuracji czynnej wed∏ug metod, októrych mowa wust. 2, rezerwy techniczno- 2. Wubezpieczeniach dzia∏u II rezerwa na pokrycie -ubezpieczeniowe sà tworzone w wysokoÊci udoku- ryzyka niewygas∏ego stanowi ró˝nic´ pomi´dzy przementowanej przez cedentów. widywanà wartoÊcià przysz∏ych odszkodowaƒ, Êwiadczeƒ i kosztów zak∏adu ubezpieczeƒ z ubezpieczeƒ 4. Rezerw´ na wyrównanie szkodowoÊci tworzy bezpoÊrednich asumà wielkoÊci rezerwy sk∏adek oraz si´, stosujàc metody: ewentualnych, przewidywanych zgodnie z ju˝ zawartymi umowami ubezpieczenia, przysz∏ych sk∏adek. 1) wprzypadku ubezpieczeƒ bezpoÊrednich: a) dla grup ubezpieczeƒ dzia∏u II, zwyjàtkiem grupy 3. Wreasekuracji ubezpieczeƒ dzia∏u II rezerwa na 14 — metod´, októrej mowa w§ 40 ust. 3—4, pokrycie ryzyka niewygas∏ego stanowi ró˝nic´ pomi´- dzy przewidywanà wartoÊcià przysz∏ych odszkodob) dla grupy 14 dzia∏u II — metody, októrych mo- waƒ, Êwiadczeƒ i kosztów zak∏adu ubezpieczeƒ albo wa wza∏àczniku nr 7 do rozporzàdzenia; zak∏adu reasekuracji z reasekuracji czynnej a sumà wysokoÊci rezerwy sk∏adek oraz ewentualnych, prze- 2) wprzypadku reasekuracji czynnej: widywanych zgodnie zju˝ zawartymi umowami ubeza) dla reasekuracji ubezpieczeƒ dzia∏u II, z wyjàt- pieczenia podlegajàcymi reasekuracji, przysz∏ych kiem grupy 14 — metod´, októrej mowa w§ 40 sk∏adek zreasekuracji czynnej. ust. 5, 4. W ubezpieczeniach dzia∏u I oraz w reasekuracji b) dla reasekuracji ubezpieczeƒ grupy 14 dzia∏u II ubezpieczeƒ dzia∏u I rezerw´ na pokrycie ryzyka nie- — metody, o których mowa w za∏àczniku nr 7 wygas∏ego ustala si´ metodami aktuarialnymi. do rozporzàdzenia. § 36. 1. Rezerw´ na niewyp∏acone odszkodowania § 34. 1. Rezerw´ sk∏adek zubezpieczeƒ bezpoÊred- iÊwiadczenia zubezpieczeƒ bezpoÊrednich tworzy si´ nich tworzy si´ indywidualnie dla ka˝dej umowy w wysokoÊci odpowiadajàcej ustalonej lub przewidyubezpieczenia, jako sk∏adk´ przypisanà przypadajàcà wanej ostatecznej wartoÊci przysz∏ych wyp∏at odszkona nast´pne okresy sprawozdawcze, proporcjonalnie dowaƒ i Êwiadczeƒ zwiàzanych z zaistnia∏ymi, do do okresu, na jaki sk∏adka zosta∏a przypisana, przy dnia, na który ustala si´ rezerw´, szkodami, powi´kczym wprzypadku umów ubezpieczenia, których ryzy- szonej o koszty likwidacji szkód. W szczególnoÊci doko nie jest roz∏o˝one równomiernie wokresie trwania tyczy to szkód, które: ubezpieczenia, rezerw´ tworzy si´ proporcjonalnie do przewidywanego ryzyka wnast´pnych okresach spra- 1) zosta∏y zg∏oszone zak∏adowi ubezpieczeƒ do dnia, wozdawczych. na który jest tworzona rezerwa, idla których zosta- ∏a ustalona wysokoÊç odszkodowania i Êwiadcze- 2. Rezerw´ sk∏adek z reasekuracji czynnej tworzy nia bàdê gdy posiadane informacje pozwalajà na si´ indywidualnie dla ka˝dej umowy reasekuracji, ja- ocen´ wysokoÊci odszkodowaƒ iÊwiadczeƒ; ko sk∏adk´ przypisanà przypadajàcà na przysz∏e okre- 2) zosta∏y zg∏oszone zak∏adowi ubezpieczeƒ do dnia, sy sprawozdawcze, proporcjonalnie do okresu, na jana który jest tworzona rezerwa, aposiadane inforki sk∏adka zosta∏a przypisana, przy czym wprzypadku macje nie pozwalajà na ocen´ wysokoÊci odszkoumów reasekuracji, których ryzyko nie jest roz∏o˝one dowaƒ iÊwiadczeƒ; równomiernie wokresie trwania ubezpieczenia, rezerw´ tworzy si´ proporcjonalnie do przewidywanego 3) zaistnia∏y, lecz nie zosta∏y zg∏oszone zak∏adowi ryzyka wnast´pnych okresach sprawozdawczych. ubezpieczeƒ do dnia, na który jest tworzona rezerwa. 3. Zak∏ady ubezpieczeƒ na ˝ycie izak∏ady reasekuracji wykonujàce dzia∏alnoÊç reasekuracyjnà wdziale I 2. Cz´Êç rezerwy, która dotyczy kosztów likwidacji mogà uwzgl´dniaç rezerw´ sk∏adek w wyliczeniu re- szkód, powinna byç utworzona odr´bnie dla ka˝dej zerwy ubezpieczeƒ na ˝ycie, zzastrze˝eniem ust. 4—5. grupy ubezpieczeƒ.

3. Przy ustalaniu wartoÊci rezerwy na szkody, 7. WartoÊç otrzymanych regresów, odzysków idoo których mowa w ust. 1 pkt 3, zak∏ad ubezpieczeƒ tacji pomniejsza wartoÊç odszkodowaƒ i Êwiadczeƒ uwzgl´dnia dotychczasowy przebieg procesu likwida- wyp∏aconych. cji szkód w danej grupie ubezpieczeƒ, w tym liczb´ i wielkoÊç szkód zg∏aszanych w nast´pnych okresach 8. WartoÊç oszacowanych regresów, odzysków sprawozdawczych, po okresie, na który by∏a tworzona idotacji prezentuje si´ wpasywach bilansu. rezerwa. § 38. 1. Rezerw´ na niewyp∏acone odszkodowania 4. Przy ustalaniu wartoÊci rezerwy, o której mowa i Êwiadczenia z reasekuracji czynnej tworzy si´ w wyw ust. 1, nie wolno stosowaç dyskont lub odpisów sokoÊci odpowiadajàcej ustalonej lub przewidywanej wynikajàcych z przyj´cia wartoÊci bie˝àcej szkody, ostatecznej wartoÊci przysz∏ych wyp∏at nale˝nych cegdy zak∏ad ubezpieczeƒ przewiduje, ˝e ostateczny dentom z tytu∏u udzia∏u zak∏adu ubezpieczeƒ albo zakoszt likwidacji szkody i wyp∏aty odszkodowania b´- k∏adu reasekuracji w odszkodowaniach i Êwiadczedzie wy˝szy, zzastrze˝eniem § 3 ust. 2 oraz § 46. niach, które nie zosta∏y rozliczone przez cedentów. 5. Rezerw´ na Êwiadczenia ztytu∏u rent wgrupach 2. Przysz∏e wyp∏aty, októrych mowa wust. 1, obejubezpieczeƒ 1—4 dzia∏u I tworzy si´ jako cz´Êç rezermujà równie˝ kwoty przeznaczone na rekompensat´ wy ubezpieczeƒ na ˝ycie. kosztów likwidacji szkód cedentów. 6. WartoÊç rezerwy na niewyp∏acone odszkodowa- 3. Przysz∏e wyp∏aty, o których mowa w ust. 1, sà nia i Êwiadczenia, bez uwzgl´dniania oszacowanych zwiàzane ze szkodami, które zaistnia∏y do dnia, na któregresów odzysków i dotacji, prezentuje si´ w pasyry zak∏ad ubezpieczeƒ albo zak∏ad reasekuracji ustala wach bilansu wuj´ciu brutto ina udziale reasekuratowartoÊç rezerwy. W szczególnoÊci dotyczy to szkód, rów. które: § 37. 1. Ustalajàc wdanej grupie ubezpieczeƒ osta- 1) zosta∏y zg∏oszone przez cedentów zak∏adowi ubeztecznà wartoÊç przysz∏ych wyp∏at odszkodowaƒ pieczeƒ albo zak∏adowi reasekuracji do dnia, na i Êwiadczeƒ, zak∏ad ubezpieczeƒ wykonujàcy dzia∏alktóry jest tworzona rezerwa, i dla których zosta∏a noÊç wdziale II szacuje wartoÊç przewidywanych, przyustalona wysokoÊç zobowiàzania zak∏adu ubezsz∏ych zwrotów kosztów zak∏adu na skutek przej´cia pieczeƒ albo zak∏adu reasekuracji bàdê gdy posiaroszczeƒ wobec osób trzecich (regresy), praw w∏asnodane informacje pozwalajà na ocen´ wysokoÊci Êci do ubezpieczonego majàtku (odzyski) oraz dotacji. zobowiàzaƒ zak∏adu ubezpieczeƒ albo zak∏adu reasekuracji; 2. Oszacowanie, o którym mowa w ust. 1, jest ustalane w odniesieniu do szkód zaistnia∏ych do dnia 2) zosta∏y zg∏oszone przez cedentów zak∏adowi ubezbilansowego, w sposób wiarygodny, z zachowaniem pieczeƒ albo zak∏adowi reasekuracji do dnia, na zasady ostro˝nej wyceny, na podstawie analiz porówktóry jest tworzona rezerwa, aposiadane informanawczych dotychczasowych oraz prognozowanych cje nie pozwalajà na ocen´ wysokoÊci zobowiàzaƒ wielkoÊci odszkodowaƒ wyp∏aconych, zwrotów odzak∏adu ubezpieczeƒ albo zak∏adu reasekuracji; szkodowaƒ oraz zainkasowanych regresów i przej´- tych odzysków. 3) zaistnia∏y, lecz nie zosta∏y zg∏oszone przez cedentów zak∏adowi ubezpieczeƒ albo zak∏adowi rease- 3. Przy szacowaniu wielkoÊci regresów, odzysków kuracji do dnia, na który jest tworzona rezerwa. i dotacji zak∏ad ubezpieczeƒ wykonujàcy dzia∏alnoÊç w dziale II uwzgl´dnia koszty windykacji regresów 4. Przy ustalaniu wartoÊci rezerwy, o której mowa i odzysków oraz koszty poniesione w celu uzyskania w ust. 1, nie wolno stosowaç dyskont lub odpisów dotacji. wynikajàcych z przyj´cia wartoÊci bie˝àcej szkody, gdy zak∏ad ubezpieczeƒ albo zak∏ad reasekuracji prze- 4. Przy szacowaniu wartoÊci przysz∏ych zwrotów widuje, ˝e ostateczny koszt likwidacji szkody i wyp∏akosztów zak∏adu na skutek przej´cia roszczeƒ wobec ty odszkodowania b´dzie wy˝szy, z zastrze˝eniem § 3 osób trzecich oraz praw w∏asnoÊci do ubezpieczoneust. 2 oraz § 32 ust. 2. go majàtku, w przypadku prowadzenia dzia∏alnoÊci d∏u˝ej ni˝ trzy lata wdanej grupie ubezpieczeƒ, udzia∏ 5. Rezerw´ na Êwiadczenia ztytu∏u rent zreasekusumy otrzymanych i oszacowanych regresów i odzyracji czynnej wgrupach ubezpieczeƒ 1—4 dzia∏u Itwosków wkoszcie odszkodowaƒ iÊwiadczeƒ danego roku zaistnienia szkody nie mo˝e przekroczyç Êredniej rzy si´ jako cz´Êç rezerwy ubezpieczeƒ na ˝ycie. arytmetycznej udzia∏u otrzymanych regresów i odzysków wkoszcie odszkodowaƒ iÊwiadczeƒ ztrzech ko- § 39. 1. Wprzypadku ubezpieczeƒ na ˝ycie wartoÊç lejnych lat zaistnienia szkody, bezpoÊrednio poprze- rezerwy na niewyp∏acone odszkodowania iÊwiadczedzajàcych rok, dla którego dokonuje si´ ustaleƒ. nia powinna byç równa kwocie nale˝nej ubezpieczonym, uprawnionym lub uposa˝onym, powi´kszonej 5. Oszacowanie, o którym mowa w ust. 4, jest okoszty zwiàzane zwyp∏atà Êwiadczeƒ. ustalane odr´bnie dla ka˝dego roku zaistnienia szkody. 2. W przypadku reasekuracji ubezpieczeƒ dzia∏u I wartoÊç rezerwy na niewyp∏acone odszkodowania 6. Roszczenia regresowe nieobj´te oszacowa- iÊwiadczenia powinna byç równa kwocie nale˝nej ceniem, o którym mowa w ust. 1, ujmuje si´, zgodnie dentom, zgodnie z postanowieniami odpowiednich zzasadà ostro˝nej wyceny, zchwilà ich otrzymania. umów reasekuracji.

3. Je˝eli umowa reasekuracji zak∏ada udzia∏ rease- 5. Zak∏ady ubezpieczeƒ wykonujàce dzia∏alnoÊç kuratora w kosztach likwidacji szkód cedenta, kwota, reasekuracyjnà oraz zak∏ady reasekuracji tworzà reoktórej mowa wust. 2, obejmuje równie˝ kwot´ prze- zerw´ na wyrównanie szkodowoÊci z reasekuracji znaczonà na rekompensat´ kosztów likwidacji szkód czynnej na zasadach okreÊlonych w ust. 2—4 odpocedenta. wiednio dla klas rachunkowych okreÊlonych w § 2 ust. 1 pkt 26 lit. b, zzastrze˝eniem § 41. § 40. 1. Rezerwa na wyrównanie szkodowoÊci (ryzyka) jest tworzona przez: § 41. 1. Zak∏ad ubezpieczeƒ oraz zak∏ad reasekuracji wykonujàce dzia∏alnoÊç w grupie 14 dzia∏u II two- 1) zak∏ady ubezpieczeƒ wykonujàce dzia∏alnoÊç rzà rezerw´ na wyrównanie szkodowoÊci (ryzyka) wdziale II; przeznaczonà na pokrycie ujemnego wyniku technicznego osiàgni´tego w tej grupie ubezpieczeƒ w roku 2) zak∏ady reasekuracji, wykonujàce dzia∏alnoÊç reobrotowym lub na wyrównanie wy˝szego ni˝ przeasekuracyjnà wdziale II; ci´tny wspó∏czynnika szkodowoÊci w tej grupie w ro- 3) zak∏ady reasekuracji wykonujàce dzia∏alnoÊç re- ku obrotowym, przed uwzgl´dnieniem zmiany stanu asekuracyjnà wdziale IiII. rezerw na wyrównanie szkodowoÊci (ryzyka). 2. Rezerw´ na wyrównanie szkodowoÊci (ryzyka) 2. Rezerw´ tworzy si´ wed∏ug jednej z metod tworzy si´ w wysokoÊci majàcej zapewniç wyrówna- przedstawionych wza∏àczniku nr 7 do rozporzàdzenia, nie przysz∏ych wahaƒ wspó∏czynnika szkodowoÊci na wybranej przez kierownika jednostki. udziale w∏asnym. 3. Wyboru metody tworzenia rezerwy nale˝y do- 3. Rezerwa na wyrównanie szkodowoÊci (ryzyka) konaç w oparciu o dost´pne w jednostce zasoby inz ubezpieczeƒ bezpoÊrednich jest tworzona dla grup formacji statystycznych, z tym ˝e zak∏ad ubezpieczeƒ ubezpieczeƒ, z zastrze˝eniem § 41, w których wyst´- oraz zak∏ad reasekuracji wykonujàcy dzia∏alnoÊç pujà istotne wahania wspó∏czynnika szkodowoÊci na wgrupie 14 dzia∏u II przez okres krótszy ni˝ 5 lat obroudziale w∏asnym. Wahanie wspó∏czynnika szkodowo- towych tworzy rezerw´, októrej mowa wust. 1 — me- Êci uznaje si´ za istotne, je˝eli wÊród czterech kolej- todà nr 1 lub nr 2, przedstawionà wza∏àczniku nr 7 do nych zmian wspó∏czynnika szkodowoÊci na udziale rozporzàdzenia, z zastosowaniem odpowiednio Êredw∏asnym, wyliczonych z roku na rok, odpowiadajà- nich narastajàcych stosownie do okresu prowadzenia cych kolejnym pi´ciu latom obrotowym poprzedzajà- tych ubezpieczeƒ. cym rok utworzenia rezerwy, co najmniej dwukrotnie wystàpi zmniejszenie wspó∏czynnika szkodowoÊci na § 42. 1. Rezerw´ ubezpieczeƒ na ˝ycie tworzy si´, udziale w∏asnym owi´cej ni˝ 20 % lub dwukrotne je- z zachowaniem zasady ostro˝noÊci, w wysokoÊci go zwi´kszenie owi´cej ni˝ 25 % jego wartoÊci. ustalonej prospektywnà metodà aktuarialnà, z zastrze˝eniem ust. 2, zuwzgl´dnieniem: 4. Rezerw´ na wyrównanie szkodowoÊci (ryzyka) zak∏ad ubezpieczeƒ tworzy dla ka˝dej grupy ubezpie- 1) wszystkich zobowiàzaƒ wynikajàcych z zawartych czeƒ osobno na ostatni dzieƒ roku obrotowego, pod umów ubezpieczenia, obejmujàcych w szczególwarunkiem ˝e wka˝dym zostatnich 5 lat obrotowych noÊci: poprzedzajàcych dany rok sk∏adka zarobiona w tej a) gwarantowane wumowie ubezpieczenia Êwiadgrupie by∏a wi´ksza od zera. Rezerw´ dla danej grupy czenia, wtym gwarantowanà wartoÊç wykupu, ubezpieczeƒ tworzy si´ w takiej wysokoÊci, aby przy zmianie stanu rezerwy wspó∏czynnik szkodowoÊci dla b) Êwiadczenia opcjonalne, przys∏ugujàce zgodnie danego roku obrotowego — obliczany dla kwoty od- zwarunkami umowy ubezpieczenia; szkodowaƒ skorygowanej ozmian´ tej rezerwy — by∏ równy Êredniej wa˝onej, gdzie wagà jest sk∏adka zaro- 2) kosztów obs∏ugi umów i kosztów zwiàzanych biona, ze wspó∏czynników szkodowoÊci w danej gru- zwyp∏atà odszkodowaƒ iÊwiadczeƒ. pie ubezpieczeƒ zostatnich 5 lat obrotowych, poprzedzajàcych dany rok, obliczonych bez uwzgl´dnienia Przy tworzeniu rezerwy ubezpieczeƒ na ˝ycie zmian rezerwy na wyrównanie szkodowoÊci (ryzyka). uwzgl´dnia si´ przysz∏e wp∏ywy zak∏adu ubezpie- W przypadku gdy zak∏ad ubezpieczeƒ prowadzi dzia- czeƒ ztytu∏u sk∏adek nale˝nych zgodnie zzawartymi ∏alnoÊç krócej ni˝ 6 lat, dla danej grupy ubezpieczeƒ umowami ubezpieczenia. nie tworzy si´ rezerwy na wyrównanie szkodowoÊci (ryzyka). Dla danej grupy ubezpieczeƒ wielkoÊç 2. Dopuszcza si´ stosowanie metody retrospekzmniejszenia rezerwy nie mo˝e przekroczyç jej aktual- tywnej, pod warunkiem ˝e daje ona wartoÊç rezerwy nej wysokoÊci, a wielkoÊç zwi´kszenia rezerwy nie nie ni˝szà od wartoÊci rezerwy ustalonej metodà promo˝e przekroczyç 5 % sk∏adki zarobionej na udziale spektywnà lub gdy dla danej umowy ubezpieczenia w∏asnym w tej grupie, dla której rezerwa jest tworzo- nie jest mo˝liwe zastosowanie metody prospektywna. WielkoÊç rezerwy na wyrównanie szkodowoÊci nie nej. mo˝e ponadto przekroczyç 30 % wyp∏at odszkodowaƒ na udziale w∏asnym w danym roku obrotowym 3. Ca∏oÊç uwzgl´dnianych poÊrednio lub bezpow danej grupie ubezpieczeƒ. Je˝eli w danej grupie Êrednio kosztów, o których mowa w ust. 1 pkt 2, nie ubezpieczeƒ sk∏adka zarobiona w roku obrotowym powinna byç mniejsza od przewidywanej wielkoÊci by∏a równa zeru, rezerw´ w tej grupie rozwiàzuje si´ przysz∏ych wydatków oszacowanych zgodnie zzasadà ca∏kowicie wtym roku. ostro˝nej wyceny.

4. Rezerwy ubezpieczeƒ na ˝ycie tworzy si´ indy- 2) zak∏ady reasekuracji wykonujàce dzia∏alnoÊç widualnie dla ka˝dej umowy ubezpieczenia. Rezerwy wformie towarzystwa reasekuracji wzajemnej. mogà byç ustalone sumarycznie dla okreÊlonych grup umów ubezpieczenia, pod warunkiem ˝e dajà one 2. W przypadku towarzystw ubezpieczeƒ wzajemw przybli˝eniu ten sam rezultat co metoda indywidu- nych rezerw´ na zwrot sk∏adek dla cz∏onków towarzyalna, zzastrze˝eniem ust. 8. stwa tworzy si´ do wysokoÊci osiàgni´tego dodatniego wyniku technicznego, oile obowiàzek zwrotu sk∏a- 5. Zak∏ad ubezpieczeƒ jest obowiàzany, co naj- dek wynika zumowy ubezpieczenia. mniej raz na 5 lat, ustaliç dla wszystkich umów ubezpieczenia wielkoÊç rezerwy ubezpieczeƒ na ˝ycie brut- 3. Rezerw´, o której mowa w ust. 2, tworzy si´ to oraz na udziale w∏asnym metodà indywidualnà, we- wpodziale na grupy ubezpieczeƒ dla ka˝dego roku zad∏ug stanu na ten sam dzieƒ, zzastrze˝eniem ust. 8. warcia umów ubezpieczenia odr´bnie. 6. Przy ustalaniu wartoÊci rezerwy ubezpieczeƒ na 4. Wprzypadku umów ubezpieczenia zawieranych ˝ycie zak∏ad ubezpieczeƒ ma obowiàzek uwzgl´dniç na zasadach wzajemnoÊci cz∏onkowskiej rezerwa, prawdopodobieƒstwo wystàpienia wprzysz∏ych okre- o której mowa w ust. 2, jest tworzona w odniesieniu sach niekorzystnych czynników, które mogà wp∏ynàç do umów ubezpieczenia zawieranych na zasadach na zmian´ poziomu tych rezerw, jak równie˝ na zmia- wzajemnoÊci cz∏onkowskiej. n´ wartoÊci aktywów przeznaczonych na ich pokrycie. 5. W przypadku towarzystw reasekuracji wzajem- 7. Je˝eli umowa ubezpieczenia przewiduje gwa- nej rezerw´ na zwrot sk∏adek dla cz∏onków towarzyrancje wykupu, rezerwa ubezpieczeƒ na ˝ycie utwo- stwa tworzy si´ do wysokoÊci osiàgni´tego dodatnierzona dla tej umowy nie mo˝e byç ni˝sza od gwaran- go wyniku technicznego, oile obowiàzek zwrotu sk∏atowanej wartoÊci wykupu. dek wynika zumowy reasekuracji. 8. Przepisów ust. 4 i5 nie stosuje si´ wprzypadku 6. Rezerw´, o której mowa w ust. 5, tworzy si´ rezerwy ubezpieczeƒ na ˝ycie, która jest tworzona wpodziale na klasy rachunkowe dla ka˝dego roku zawzwiàzku zwystàpieniem ryzyk niemajàcych charak- warcia umów reasekuracji oddzielnie. teru indywidualnego, lecz dotyczàcych ca∏oÊci lub cz´Êci portfela umów ubezpieczenia na ˝ycie. 7. W przypadku umów reasekuracji zawieranych na zasadach wzajemnoÊci cz∏onkowskiej rezerwa, 9. Przepisy ust. 1—8 stosuje si´ odpowiednio przy o której mowa w ust. 5, jest tworzona w odniesieniu ustalaniu wartoÊci rezerwy ubezpieczeƒ na ˝ycie zre- do umów reasekuracji zawieranych na zasadach wzaasekuracji czynnej. jemnoÊci cz∏onkowskiej. § 43. Rezerwy ubezpieczeƒ na ˝ycie, je˝eli ryzyko § 46. 1. Stopy techniczne stosowane przez zak∏ad lokaty ponosi ubezpieczajàcy, tworzy si´ wwysokoÊci ubezpieczeƒ nie mogà byç wy˝sze ni˝ 80 % Êredniej wartoÊci lokaty dokonanej zgodnie z postanowienia- wa˝onej stopy zwrotu z lokat stanowiàcych pokrycie mi zawartej umowy ubezpieczenia na ˝ycie. rezerw techniczno-ubezpieczeniowych w ostatnich trzech latach obrotowych, obliczonej metodà okreÊlo- § 44. 1. Rezerwy na premie i rabaty dla ubezpie- nà w za∏àczniku nr 8 do rozporzàdzenia, przy czym czonych zubezpieczeƒ bezpoÊrednich tworzy si´ przy w przypadku zobowiàzaƒ z umów ubezpieczenia, uwzgl´dnieniu wszystkich przewidywanych kwot, ustalanych w walucie obcej, uwzgl´dnia si´ stop´ o które b´dà powi´kszane przysz∏e Êwiadczenia lub zwrotu zlokat dokonanych wtej walucie. pomniejszane przysz∏e sk∏adki, zgodnie z zawartà umowà ubezpieczenia. 2. Stopa techniczna stosowana przez zak∏ad ubezpieczeƒ przy wycenie zobowiàzaƒ: 2. W przypadku ubezpieczeƒ na ˝ycie metoda obliczania rezerwy na premie i rabaty dla ubezpieczo- 1) nie mo˝e byç wy˝sza ni˝ odpowiednia stopa technych powinna byç zgodna z za∏o˝eniami stosowany- niczna stosowana przez zak∏ad ubezpieczeƒ mi przy obliczaniu rezerwy ubezpieczeƒ na ˝ycie oraz w dniu zawarcia umowy ubezpieczenia, z której uwzgl´dniaç aktualnà metod´ przyznawania premii wynikajà te zobowiàzania; irabatów. 2) nie mo˝e byç wy˝sza ni˝ maksymalna stopa tech- 3. Rezerwa na premie irabaty dla ubezpieczonych niczna obowiàzujàca w dniu zawarcia umowy, zreasekuracji czynnej jest tworzona dla umów rease- wodniesieniu do nowo zawieranych umów ubezkuracji, których postanowienia przewidujà udzia∏ re- pieczenia, zarówno wprzypadku zobowiàzaƒ ustaasekuratora w premiach i rabatach wyp∏acanych lub lanych wz∏otych, jak iwwalutach obcych. zaliczanych przez zak∏ad ubezpieczeƒ b´dàcy cedentem osobom ubezpieczonym, uposa˝onym lub 3. WysokoÊç maksymalnej stopy technicznej ustauprawnionym zgodnie z zawartymi umowami ubez- la i og∏asza organ nadzoru, w terminie do dnia pieczenia. 31 stycznia ka˝dego roku. Sposób ustalania wysoko- Êci maksymalnej stopy technicznej okreÊla za∏àcznik § 45. 1. Rezerwa na zwrot sk∏adek dla cz∏onków to- nr 9 do rozporzàdzenia. warzystwa jest tworzona przez: 4. Og∏oszona wdanym roku wysokoÊç maksymal- 1) zak∏ady ubezpieczeƒ wykonujàce dzia∏alnoÊç nej stopy technicznej obowiàzuje od dnia 1 maja tego wformie towarzystwa ubezpieczeƒ wzajemnych; roku, zzastrze˝eniem ust. 5.

5. Og∏oszona wdanym roku wysokoÊç maksymal- § 49. 1. Do wszystkich typów umów ubezpieczenej stopy technicznej nie ma zastosowania przy obli- nia, gdzie jest mo˝liwe wyliczenie rezerwy ubezpieczaniu rezerw techniczno-ubezpieczeniowych doty- czeƒ na ˝ycie przy u˝yciu sk∏adki netto, mo˝na stosoczàcych zobowiàzaƒ zak∏adu ubezpieczeƒ powsta∏ych waç metod´ Zillmera, zwyjàtkiem umów ubezpieczepo dniu 30 kwietnia danego roku, wwyniku: nia terminowego na wypadek Êmierci oraz wszystkich umów ubezpieczeƒ wypadkowych i chorobo- 1) dokonanych zmian warunków umów ubezpiecze- wych. nia zawartych do tego dnia, pod warunkiem ˝e w umowach tych by∏a przewidziana mo˝liwoÊç 2. Rozliczeniu wczasie metodà Zillmera podlegajà dokonania powy˝szych zmian; w szczególnoÊci koszty bezpoÊrednie i poÊrednie zwiàzane z pozyskadotyczy to: podwy˝szenia wysokoÊci sumy ubez- niem i zawarciem umowy ubezpieczenia oraz koszty pieczenia, indeksacji sk∏adki, zamiany na ubezpie- zwiàzane z wykorzystaniem przez ubezpieczajàcego czenie bezsk∏adkowe; mo˝liwoÊci nieobowiàzkowego podwy˝szenia sk∏adki wtrakcie umowy ubezpieczenia. 2) przystàpienia kolejnych ubezpieczonych do grupowej umowy ubezpieczenia na ˝ycie. 3. Maksymalny poziom narzutu, o który mo˝na podwy˝szyç sk∏adk´ netto, jest równowartoÊcià 3,5 % 6. Ograniczenie dotyczàce stosowanych stóp tech- sumy kapita∏u roz∏o˝onà na ca∏y okres op∏acania sk∏anicznych, okreÊlone wust. 1 i2, nie ma zastosowania dek przy u˝yciu za∏o˝eƒ wykorzystanych przy kalkulado: cji rezerwy ubezpieczeƒ na ˝ycie. 1) umów ubezpieczenia w dziale ubezpieczeƒ na ˝y- 4. Sk∏adka podwy˝szona, o której mowa w ust. 3, cie, wktórych sk∏adka jest op∏acana jednorazowo, nie mo˝e byç wy˝sza od sk∏adki op∏acanej przez kliena okres, na jaki umowa zosta∏a zawarta, nie jest ta. d∏u˝szy ni˝ 8 lat, 5. Koszty akwizycji rozliczane przy zastosowaniu 2) umów ubezpieczenia na ˝ycie z ubezpieczeniometody Zillmera nie mogà byç wy˝sze ni˝ wartoÊç wym funduszem kapita∏owym sk∏adki przypisanej brutto w pierwszym roku polisowym. — przy czym stosowane stopy techniczne nie mogà odbiegaç od stóp zwrotu z inwestycji aktywów sta- 6. Je˝eli w wyniku zillmeryzacji rezerwy ubezpienowiàcych pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeczeƒ na ˝ycie otrzymuje si´ wynik ujemny, to przyjmuniowych dotyczàcych tych umów. je si´ wartoÊç tej rezerwy równà „0”. 7. Ograniczenie dotyczàce stosowanych stóp 7. Do podlegajàcych reasekuracji umów ubezpietechnicznych, okreÊlone w ust. 1 i 2, nie ma zastosoczenia, októrych mowa wust. 1, stosuje si´ ust. 2—6. wania równie˝ do ustalania rezerw na skapitalizowanà wartoÊç rent w ubezpieczeniach dzia∏u II, przy § 50. Je˝eli przy ustalaniu wysokoÊci rezerw techczym stopy techniczne stosowane wdziale II nie moniczno-ubezpieczeniowych otrzymuje si´ w trakcie gà odbiegaç od stopy zwrotu z inwestycji aktywów obliczania rezerw wartoÊci ujemne, to do dalszych obstanowiàcych pokrycie rezerw na skapitalizowanà liczeƒ przyjmuje si´ wartoÊç równà „0”, z wy∏àczewartoÊç rent. niem wyniku uwzgl´dnienia wartoÊci oszacowanych regresów, odzysków idotacji wrezerwie na niewyp∏a- 8. Zak∏ady ubezpieczeƒ mogà stosowaç ni˝sze stocone odszkodowania iÊwiadczenia. py techniczne ni˝ stopa zwrotu og∏aszana przez organ nadzoru. Rozdzia∏ 5 § 47. 1. Przyj´te zasady tworzenia imetody ustala- Szczególne zasady sporzàdzania sprawozdaƒ nia rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, jak rówfinansowych zak∏adu ubezpieczeƒ nie˝ za∏o˝enia dotyczàce danych i wskaêników statyizak∏adu reasekuracji stycznych wykorzystywanych przy ustalaniu rezerw powinny byç stosowane w sposób ciàg∏y; nieuzasad- § 51. 1. Techniczny rachunek ubezpieczeƒ na ˝ycie nione zmiany zasad, metod i za∏o˝eƒ sà niedopusz- oraz techniczny rachunek ubezpieczeƒ majàtkowych czalne. i osobowych jest sporzàdzany w podziale na grupy ubezpieczeƒ. 2. Wprzypadku ubezpieczeƒ na ˝ycie zasady ustalania udzia∏u w zysku nale˝nego z tytu∏u zawartej 2. Techniczny rachunek ubezpieczeƒ wzakresie reumowy ubezpieczenia powinny byç stosowane asekuracji czynnej jest sporzàdzany wpodziale na klaw sposób jednolity przez ca∏y czas trwania umowy sy rachunkowe. ubezpieczenia. § 52. 1. W przep∏ywach z dzia∏alnoÊci operacyjnej § 48. WysokoÊç rezerw techniczno-ubezpiecze- zak∏ady ubezpieczeƒ wykazujà odr´bnie wp∏ywy iwyniowych na udziale reasekuratora jest ustalana przez datki z dzia∏alnoÊci bezpoÊredniej i reasekuracji czynzak∏ady ubezpieczeƒ oraz zak∏ady reasekuracji zgod- nej, odr´bnie wp∏ywy i wydatki z reasekuracji biernej nie z postanowieniami odpowiednich umów rease- oraz odr´bnie wp∏ywy i wydatki z pozosta∏ej dzia∏alkuracji. noÊci operacyjnej.

Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Finansów zdnia 28 grudnia 2009 r. (poz. 1825) Za∏àcznik nr 1 NOTY OBJAÂNIAJÑCE DO POZYCJI BILANSU ZAK¸ADU UBEZPIECZE¡ I ZAK¸ADU REASEKURACJI

Nr 226 — 18304 — Poz. 1825

bilansu „lokaty”, powinna być ona wyszczególniona w informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego z uwzględnieniem j jej wartości i struktury rodzajowej.

8. W pozycji B.IV aktywów „należności depozytowe od cedentów” - zakład ubezpieczeń albo zakład reasekuracji przyjmujący ryzyko wykazuje kwoty należne od cedentów i odpowiadające udzielonym gwarancjom wykonania zobowiązań wynikających - z zawartych umów reasekuracji czynnej, które zostały złożone u cedentów lub u osób trzecich bądź zostały zatrzymane przez te jednostki. Należności depozytowe nie mogą być łączone z innymi kwotami należnymi zakładowi ubezpieczeń albo zakładowi reasekuracji przyjmującemu ryzyko od cedenta, jak również kompensowane z zobowiązaniami zakładu ubezpieczeń ałbo zakładu reasekuracji przyjmującego ryzyko wobec cedenta. Papiery wartościowe lub inne aktywa finansowe, zdeponowane u cedentów lub osób trzecich tytułem zabezpieczenia wykonania zobowiązań z tytułu zawartych umów reasekuracji czynnej, a pozostające własnością zakładu ubezpieczeń albo zakładu reasekuracji przyjmującego ryzyko, są wykazywane przez ten zakład w bilansie, z wyodrębnieniem ich charakteru.

9. W pozycji € aktywów bilansu „aktywa netto ubezpieczeń na życie, gdy ryzyko lokaty (inwestycyjne) ponosi ubezpieczający” - ujmuje się. aktywa netto na rachunek i ryzyko ubezpieczającego. W pozycji tej ujmuje się aktywa, których wartość jest wykorzystywana do. . wyceny wartości zysku z umów ubezpieczenia związanych z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym oraz służące pokryciu zobowiązań, które są ustalane w stosunku do określonych indeksów. Środki zakładu ubezpieczeń, inwestowane łącznie ze środkami tworzącymi ubezpieczeniowe fundusze kapitałowe, wykazuje się w pozycji B aktywów bilansu.

10.W pozycji D.HI.2 aktywów „pozostałe należności” ujmuje się w szczególności” należności powstałe w związku z czynnościami komisarza awaryjnego, wykonywanymi na zlecenie innych zakładów ubezpieczeń lub zakładów reasekuracji.

11. Salda rozrachunków z tytułu koasekuracji ujmuje się łącznie z rozrachunkami z tytułu ubezpieczeń bezpośrednich, dokonując stosownego wyodrębnienia w * nformacji dodatkowej do sprawozdania finansowego.

12. W pozycji E.II aktywów „środki pieniężne” ujmuje się również weksle, czeki obce itp. środki pieniężne w drodze, oznaczające środki pomiędzy kasą a własnym rachunkiem bankowym zakładu ubezpieczeń (zakładu reasekuracji) albo pomiędzy dwoma własnymi rachunkami . bankowymi, czeki obce przekazywane do realizacji przez bank do czasu uznania z tego tytułu | rachunku bankowego zakładu ubezpieczeń (zakładu reasekuracji) lub weksle.

13. W pozycji F.II aktywów „aktywowane koszty akwizycji” ujmuje się koszty akwizycji, w części przypadającej na przyszłe okresy sprawozdawcze.

14. W pozycji F.III aktywów „zarachowane odsetki i czynsze” ujmuje się odsetki i czynsze naliczone na dzień bilansowy, które nie są zapadalne lub należne, a które nie zostały uwzględnione w wartości lokat.

15.W pozycji A.l pasywów „kapitał podstawowy” - oddziały zagranicznych zakładów ubezpieczeń oraz oddziały zagranicznych zakładów reasekuracji wykazują kapitały wyodrębnione z kapitału własnego odpowiednio zagranicznego zakładu ubezpieczeń albo * zagranicznego zakładu reasekuracji i uznane przez ten zakład jako kapitał podstawowy oddziału.

16. W pozycji A.V pasywów „kapitał z aktualizacji wyceny” ujmuje się m.in. różnicę powstałą na skutek aktualizacji wartości aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży. W pozycji tej, w przypadku dłużnych papierów wartościowych zaliczonych do aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży wykazuje się różnice pomiędzy wartością godziwą a skorygowaną ceną nabycia. Różnice pomiędzy skorygowaną ceną nabycia a ceną nabycia dłużnych papierów wartościowych, a w przypadku uprzednio przeszacowanych - odpowiednio

Nr 226 — 18305 — Poz. 1825

wartością przeszacowaną, ujmuje się bezpośrednio w przychodach z lokat w-pozycji II.2.2 lub I1.3.2 technicznego rachunku ubezpieczeń na życie lub w y pozycji II.2.2 łub II.3.2 ogólnego rachunku zysków i strat.

17.W pozycji B pasywów „zobowiązania podporządkowane” ujmuje się zobowiązania, które w razie likwidacji lub upadłości zakładu ubezpieczeń albo zakładu reasekuracji są spłacane po zaspokojeniu wszystkich innych wierzycieli zakładu ubezpieczeń albo zakładu reasekuracji.

18. W pozycji C pasywów „rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe” ujmuje się rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe przed uwzględnieniem udziału reasekuratora w tych rezerwach.

19. W pozycji C.I pasywów „rezerwa składek i rezerwa na ryzyką niewygasłe” ujmuje się łącznie rezerwę składek i rezerwę na ryzyko niewygasłe. Wartość rezerwy na ryzyka niewygasłe wykazuje się w informacji dodatkowej do sprawozdania. Zakłady ubezpieczeń na życie oraz zakłady reasekuracji wykonujące działalność reasekuracyjną w dziale I ujmują w tej pozycji wartość rezerwy składek nieuwzględnionej w pozycji C.1I pasywów bilansu. | .

20. W pozycji C.IV pasywów „rezerwy na premie i rabaty dla ubezpieczonych” zakład - ubezpieczeń ujmuje kwoty przewidziane dla ubezpieczonych lub uposażonych z umowy ubezpieczenia w formie udziału w zyskach lub zwrotach, w części nieujętej w pozycji 1.1 pasywów „zobowiązania wobec ubezpieczonych” łub'w pozycji C.II pasywów „rezerwy ubezpieczeń na życie”. W przypadku wykonywania działalności reasekuracyjnej w pozycji C.IV . pasywów „rezerwa na premie i rabaty dla ubezpieczonych” zakład ubezpieczeń ujmuje rezerwę na premie i rabaty dla ubezpieczonych z reasekuracji czynnej.

W pozycji C.IV pasywów „rezerwy na premie i rabaty dla ubezpieczonych” zakład reasekuracji ujmuje rezerwę na premie i rabaty dła ubezpieczonych z reasekuracji czynnej.

21. W pozycji C.V pasywów „rezerwy na wyrównanie szkodowości (ryzyka)” wykazuje się rezerwy na wyrównanie szkodowości mające na celu zabezpieczenie przed wahaniami wskaźnika szkodowości w przyszłych latach obrotowych.

22. W pozycji C.VII pasywów „pozostałe rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe określone w statucie” wykazuje się pozostałe rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe określone w statucie zakładu ubezpieczeń albo zakładu reasekuracji, nieujęte w pozycjach C.I-C.VI oraz C.VIII pasywów.

23.W pozycji C.VIII pasywów „rezerwa ubezpieczeń na życie, gdy ryzyko lokaty (inwestycyjne) ponosi ubezpieczający” wykazuje się rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe utworzone celem pokrycia zobowiązań odpowiadających wartości lokat, gdy wartość polisy zależy od stopy zwrotu z lokat wymienionych w ust. 9 lub gdy stopa zwrotu z polisy zależy od określonych indeksów. Dodatkowe rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe dla ubezpieczeń na życie, utworzone w celu pokrycia ryzyka śmierci, kosztów operacyjnych oraz innych rodzajów ryzyka (takiego, jak premie płatne w terminie zapadalności lub gwarantowane świadczenia stanowiące ekwiwalent za zrzeczenie się przez ubezpieczonego praw wynikających z umowy ubezpieczenia), są wykazywane w pozycji C.II pasywów. |

24. W pozycji F.III pasywów „inne rezerwy” wykazuje się wszystkie inne rezerwy nieobjęte poprzednimi pozycj ami.

25. W pozycji G pasywów „zobowiązania z tytułu depozytów reasekuratorów” - zakład ubezpieczeń będący cedentem oraz zakład reasekuracji będący cedentem ujmuje zobowiązania w wysokości środków finansowych otrzymanych od reasekuratora lub potrąconych mu na podstawie umów reasekuracji. Kwoty te nie mogą być łączone z innymi zobowiązaniami wobec tego reasekuratora, jak również kompensowane z należnościami od niego. Gwarancje gotówkowe reasekuratora i pozostające jego własnością podlegają ewidencji w księgach cedenta na koncie

Za∏àcznik nr2 NOTY OBJAÂNIAJÑCE DO TECHNICZNEGO RACHUNKU UBEZPIECZE¡ NA ˚YCIE, TECHNICZNEGO RACHUNKU UBEZPIECZE¡ MAJÑTKOWYCH IOSOBOWYCH ORAZ OGÓLNEGO RACHUNKU ZYSKÓW ISTRAT ZAK¸ADU UBEZPIECZE¡ IZAK¸ADU REASEKURACJI

Nr 226 — 18308 — Poz. 1825

6. W pozycji IŁ.4 „wynik dodatni z rewaloryzacji lokat” technicznego rachunku ubezpieczeń na życie oraz ogólnego rachunku zysków i strat ujmuje się m.in. przychody tytułem rozwiązania wcześniej utworzonych odpisów z tytułu trwałej utraty wartości lokat.

7. W pozycji III „niezrealizowane zyski z lokat” technicznego rachunku ubezpieczeń na życie oraz ogólnego rachunku zysków i strat ujmuje się, z zastrzeżeniem ust. 6, w szczególności dodatnią różnicę pomiędzy wartością bilansową a ceną nabycia (kosztem wytworzenia) lokat, a w przypadku lokat uprzednio przeszacowanych - odpowiednio wartością przeszacowaną, z wyjątkiem dodatniej różnicy z rewaloryzacji lokat ujmowanej w kapitale własnym. W pozycji tej, w przypadku dłużnych papierów wartościowych, których fóżnice z wyceny nie są ujmowane w kapitale własnym, wykazuje się dodatnie różnice pomiędzy wartością godziwą a skorygowaną ceną nabycia. Różnice pomiędzy skorygowaną ceną nabycia a ceną nabycia dłużnych papierów wartościowych, a w przypadku uprzednio przeszacowanych - odpowiednio wartością przeszacowaną, ujmuje się bezpośrednio w przychodach z lokat w pozycji H.2.2 lub IL3.2 technicznego rachunku ubezpieczeń na życie lub w pozycji I1.2.2 łub IL.3.2 ogółnego rachunku zysków i strat.

8. W pozycji IV.1.1 technicznego rachunku ubezpieczeń majątkowych i osobowych lub w pozycji V.1.1 technicznego rachunku ubezpieczeń na życie „odszkodowania i świadczenia wypłacone brutto” ujmuje się:

1) wszelkie wypłaty i obciążenia (rozliczenia w kompensacie z należnościami) dokonywane w okresie sprawozdawczym z tytułu odszkodowań i świadczeń za szkody i wypadki powstałe

w okresie sprawozdawczym i w okresach ubiegłych (w tym również świadczenia rentowe i

wykupy w ubezpieczeniach na życie), łącznie z wszelkimi bezpośrednimi i pośrednimi,

zewnętrznymi i wewnętrznymi kosztami likwidacji szkód i windykacji regresów oraz

kosztami poniesionymi w celu uzyskania dotacji, pomniejszone o otrzymane zwroty, regresy, wszelkie odzyski (w tym również odzyski ze sprzedaży pozostałości po szkodach) i dotacje.

Koszty likwidacji szkód i windykacji regresów obejmują również koszty postępowania

spornego;

2) odszkodowania i świadczenia z tytułu koasekuracji, w części przypadającej na udział zakładu ubezpieczeń;

3) rozliczone przez cedentów odszkodowania i świadczenia przypadające na zakład ubezpieczeń albo zakład reasekuracji z tytułu reasekuracji czynnej.

9, W pozycji IV.1.2 technicznego rachunku ubezpieczeń majątkowych i i osobowych oraz w pozycji V.1.2 technicznego rachunku ubezpieczeń na życie „udział reasekuratorów w odszkodowaniach i świadczeniach wypłaconych” ujmuje się odszkodowania i świadczenia wypłacone w okresie sprawozdawczym przypadające na udział reasekuratorów w ramach reasekuracji biernej.

10. W pozycji IV.2 technicznego rachunku ubezpieczeń majątkowych i osobowych oraz w pozycji V.2 technicznego rachunku ubezpieczeń na życie „„zmiana stanu rezerwy. na niewypłacone odszkodowania i świadczenia na udziale własnym” ujmuje się:

1) w przypadku zakładu ubezpieczeń wykonującego działalność w dziale JI zmianę stanu rezerw z pozycji C.III pasywów bilansu skorygowaną o zmianę stanu rezerw na udziale reasekuratora z pozycji D.III pasywów oraz o zmianę oszacowanych regresów, odzysków i i dotacji z pozycji E pasywów bilansu; |

2) w przypadku zakładu ubezpieczeń wykonującego działalność w działe I oraz zakładu reasekuracji zmianę stanu rezerw z pozycji C.III pasywów bilansu skorygowaną o zmianę stanu rezerw na udziale reasekuratora z pozycji D.III pasywów bilansu.

Nr 226 — 18309 — Poz. 1825

11. W pozycji VI technicznego rachunku ubezpieczeń majątkowych i osobowych oraz w pozycji

VII technicznego rachunku ubezpieczeń na życie „premie i rabaty na udziale własnym łącznie ze

zmianą stanu rezerw” wykazuje się, po uwzględnieniu udziału reasekuratora:

1) w przypadku ubezpieczeń bezpośrednich premie, rabaty, wypłacane lub zaliczane przez zakład ubezpieczeń osobom ubezpieczonym, uprawnionym lub uposażonym zgodnie z

_ umową ubezpieczenia. W tej pozycji wykazuje się również kwoty zaliczone do wypłaty w

okresie sprawozdawczym, wypłacone lub przypadające do wypłaty na rzecz ubezpieczonego, uprawnionego lub uposażonego, włączając w to kwoty przeznaczone do zwiększenia rezerw techniczno-ubezpieczeniowych lub przeznaczone do zmniejszenia przyszłych składek, w stopniu, w jakim te kwoty stanowią przeniesienie nadwyżki lub zysku osiągniętego z całej działalności lub jej części, po odpisaniu kwot uwzględnionych w poprzednich okresach sprawozdawczych, które nie są już wymagane. Rabaty (bonifikaty) obejmują ulgi lub częściowy zwrot składek wynikających z przebiegu poszczególnych umów ubezpieczenia. Wielkość premii i rabatów (bonifikat) należy ujmować osobno, jeśli są to wartości znaczące;

2) w przypadku reasekuracji czynnej udział zakładu ubezpieczeń albo zakładu reasekuracji w premiach i rabatach wypłacanych lub zaliczanych osobom ubezpieczonym, uprawnionym lub uposażonym przez zakład ubezpieczeń będący cedentem zgodnie z umową ubezpieczenia, powiększony o stan rezerwy na premie i rabaty dla ubezpieczonych z reasekuracji czynnej na koniec okresu sprawozdawczego, pomniejszony o stan rezerwy na premie i rabaty dla ubezpieczonych z reasekuracji czynnej na początek okresu sprawozdawczego.

12. W pozycji VIL.I technicznego rachunku ubezpieczeń majątkowych i osobowych oraz w pozycji VIII.1 technicznego rachunku ubezpieczeń na życie „koszty akwizycji” ujmuje się poniesione w okresie sprawozdawczym koszty akwizycji z ubezpieczeń bezpośrednich lub reasekuracji czynnej, skorygowane o zmianę stanu aktywowanych kosztów akwizycji oraz o wartość kosztów akwizycji jeszcze nieponiesionych, a dotyczących składki zarobionej w okresie sprawozdawczym.

13. W pozycji VIIL.3 technicznego rachunku ubezpieczeń na życie oraz w pozycji VII.3 technicznego rachunku ubezpieczeń majątkowych i osobowych „prowizje reasekuracyjne oraz udziały w zyskach reasekuratorów” wykazuje się wartość tej pozycji - jako wielkość ujemną. Prowizje reasekuracyjne podlegają rozliczeniu w czasie analogicznie do rozliczanych w czasie kosztów akwizycji ponoszonych z tytułu zawarcia umów ubezpieczenia lub umów w reasekuracji czynnej objętych umowami reasekuracji biernej.

14. W pozycji VIII technicznego rachunku ubezpieczeń majątkowych i i osobowych oraz w pozycji XI technicznego rachunku ubezpieczeń na życie „pozostałe koszty techniczne na udziale własnym” ujmuje się w szczególności:

1) należne wpłaty na Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny;

2) należne wpłaty na koszty nadzoru nad działalnością ubezpieczeniową i reasckuracy ną

3) należne wpłaty członkowskie dla Polskiej Izby Ubezpieczeń;

4) odpisy na fundusz prewencyjny bądź koszty prowadzenia działalności prewencyjnej, jeżeli | zakład ubezpieczeń nie tworzy funduszu prewencyjnego; -

5) należne wpłaty na rzecz Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej;

6) inne koszty na udziale własnym uwzględniane przy kalkulacji składki;

7) wartość odpisów aktualizujących nałeżności z tytułu ubezpieczeń bezpośrednich oraz reasekuracji;

8) ujemne różnice kursowe z tytułu ubezpieczeń bezpośrednich i reasekuracji.

15.W pozycji IX.3 technicznego rachunku ubezpieczeń na życie oraz w pozycji V.3 ogólnego rachunku zysków i strat „wynik ujemny z rewaloryzacji lokat” ujmuje się wartość utworzonych w okresie sprawozdawczym odpisów z tytułu trwałej utraty wartości lokaty.

Nr 226 — 18310 — Poz. 1825

16. W pozycji X „niezrealizowane straty na lokatach” technicznego rachunku ubezpieczeń na życie oraz w pozycji VI „niezrealizowane straty na lokatach” ogólnego rachunku zysków i strat ujmuje się, z zastrzeżeniem ust. 15, w szczególności ujemną różnicę pomiędzy wartością bilansową a ceną nabycia (kosztem wytworzenia) lokat, a w przypadku lokat uprzednio przeszacowanych - odpowiednio wartością przeszacowaną ustaloną na początek okresu ' sprawozdawczego, z wyjątkiem ujemnej różnicy z rewaloryzacji lokat ujmowanej w kapitale własnym. W pozycji tej, w przypadku dłużnych papierów wartościowych, których różnice z wyceny nie są ujmowane w kapitale własnym, wykazuje. się ujemne różnice pomiędzy wartością godziwą a skorygowaną ceną nabycia.

17. Dla sporządzania technicznych rachunków ubezpieczeń według poszczególnych grup ubezpieczeń lub klas rachunkowych koszty administracyjne podłegają odpowiedniemu rozliczeniu według zasad określonych w polityce rachunkowości zakładu ubezpieczeń. Dla sporządzania technicznych rachunków ubezpieczeń według poszczególnych klas rachunkowych. koszty administracyjne podlegają odpowiedniemu rozliczeniu według zasad określonych w polityce rachunkowości zakładu reasekuracji.

18. Zakłady reasekuracji wykonujące działałność reasekuracyjną w dziale I i I w pozycji I ogólnego rachunku zysków i strat „Wynik techniczny ubezpieczeń majątkowych i osobowych lub ubezpieczeń na życie” wykazują sumę wartości:

1) wyniku technicznego ubezpieczeń na życie, ujmowanego w pozycji XIII technicznego rachunku ubezpieczeń na życie oraz

2) wyniku technicznego ubezpieczeń majątkowych i osobowych, ujmowanego w pozycji X technicznego rachunku ubezpieczeń majątkowych i osobowych.

19. W pozycji II.4 „wynik dodatni z realizacji lokat” oraz IL5 „wynik ujemny z realizacji lokat” ogólnego rachunku zysków i strat ujmuje się odpowiednio dodatnie lub ujemne różnice pomiędzy przychodem ze sprzedaży lokat a kosztem własnym sprzedaży tych lokat obejmującym cenę nabycia lokat, a w przypadku lokat uprzednio przeszacowanych, odpowiednio wartością przeszacowaną tych lokat oraz koszty transakcji realizacji lokat, z uwzględnieniem kwot ujętych w kapitale z aktualizacji wyceny. W pozycji tej ujmuje się również wykup papierów wartościowych przez emitenta.

20. W pozycji VIII „pozostałe przychody operacyjne” ogólnego rachunku zysków i strat wykazuje się w szczególności:

1) pozostałe przychody finansowe; 2) przychody z tytułu pełnienia czynności komisarza awaryjnego; 3) przychody z tytułu prowadzenia działalności akwizycyjnej na rzecz Otwartych Funduszy

Emerytalnych; | 4) inne przychody operacyjne.

21. W pozycji IX „pozostałe koszty operacyjne” ogólnego rachunku zysków i strat wykazuje się w szczególności:

1) pozostałe koszty finansowe; 2) koszty związane z pełnieniem czynności komisarza awaryjnego; 3) koszty związane z prowadzeniem działalności akwizycyjnej na rzecz Otwartych Funduszy

Emerytalnych;

4) inne koszty operacyjne.

22. Do zakładów reasekuracji nie stosuje się ust. 2 pkt 1-4, ust. 8 pkt I i 2, ust. 14pktli5,

ust. 20 pkt 3 oraz ust. 21 pkt 3.

Za∏àcznik nr3 NOTY OBJAÂNIAJÑCE DO RACHUNKU PRZEP¸YWÓW PIENI¢˚NYCH ZAK¸ADU UBEZPIECZE¡ IZAK¸ADU REASEKURACJI

Za∏àcznik nr4 ZAKRES INFORMACJI DODATKOWEJ DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZAK¸ADU UBEZPIECZE¡ IZAK¸ADU REASEKURACJI

Nr 226 — 18313 — Poz. 1825

II. W dodatkowych informacjach i objaśnieniach ujawnieniu podlegają informacje niezbędne do lepszego zrozumienia sytuacji finansowej i majątkowej, a także wyniku finansowego oraz wypłacalności zakładu ubezpieczeń albo zakładu reasekuracji, w szczególności:

1) wodniesieniu do lokat zakładu ubezpieczeń albo zakładu reasekuracji:

a) przyporządkowanie lokat będących aktywami finansowymi, wymienionych w bilansie do: | .

- aktywów finansowych przeznaczonych do obrotu, - pożyczek udzielonych i należności własnych, - . - aktywów finansowych utrzymywanych do terminu wymagalności, - aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży,

b) cenę nabycia (koszt wytworzenia) lokat - w przypadku gdy lokaty są wykazywane w bilansie w wartości godziwej, wartość godziwą lokat - w przypadku gdy lokaty są wykazywane w bilansie według ceny nabycia, wartość dotychczasowych odpisów - w przypadku lokat, których wartość uległa częściowo umorzeniu lub trwałej utracie wartości; w odniesieniu do lokat w nieruchomości wyceny ich wartości godziwej dokonuje się nie rzadziej niż raz na 5 lat,

c) lokaty jednostek powiązanych w podziale na: lokaty w jednostkach zależnych, lokaty w jednostkach współzależnych, lokaty w jednostkach stowarzyszonych oraz lokaty w jednostce dominującej - dla każdej jednostki odrębnie,

d) lokaty krajowe i zagraniczne, w tym znajdujące się na terenie Unii Europejskiej oraz pozostałe, z wyszczególnieniem papierów wartościowych dopuszczonych do publicznego obrotu na rynku regulowanym, papierów wartościowych z nieograniczoną zbywalnością, nienotowanych na giełdzie oraz nieznajdujących się w regulowanym obrocie pozagiełdowym, papierów wartościowych emitowanych lub gwarantowanych przez Skarb Państwa lub organizacje międzynarodowe, których członkiem jest Rzeczpospolita Polska, oraz lokat emitowanych lub gwarantowanych przez jednostki samorządu terytorialnego; przez lokaty zagraniczne rozumie się lokaty umiejscowione poza granicami kraju. Umiejscowienie lokat określa w przypadku:

- nieruchomości — ich lokalizacja, - lokat notowanych na rynkach regulowanych — kraj ich emitenta, - innych lokat - miejsce ich realizacji, co oznacza w szczególności:

« dla dłużnych papierów wartościowych, pożyczek i wierzytelności oraz innych instrumentów finansowych o zagwarantowanej stopie dochodu — kraj siedziby emitenta, kraj pożyczkobiorcy, kraj dłużnika, ' | .

e dla akcji, udziałów oraz innych instrumentów finansowych dających prawo do udziału w kapitale spółki — siedziba tej spółki,

« dla jednostek uczestnictwa i certyfikatów inwestycyjnych w funduszach inwestycyjnych lub w innych funduszach wspólnego lokowania — kraj siedziby zarządzającego danym funduszem,

e) lokaty w walutach obcych, jeżeli ich udział w lokatach ogółem zakładu ubezpieczeń albo zakładu reasekuracji jest istotny,

f) wyszczególnienie wartości pożyczek niezabezpieczonych - polisami ubezpieczeniowymi, jeżeli ich udział w lokatach ogółem zakładu ubezpieczeń ałbozakładu reasekuracji jest istotny, .

8) wyszczególnienie lokat ujętych w pozycji „pozostałe lokaty”, jeżeli ich udział w lokatach ogółem zakładu ubezpieczeń ałbo zakładu reasekuracji jest istotny,

h) informacje o obciążeniu lokat ryzykiem zmiany stopy procentowej,

I) - informacje o obciążeniu lokat ryzykiem kredytowym, a w szczególności informację o oszacowanej maksymalnej kwocie straty, na jaką jednostka jest narażona, bez

Nr 226 — 18314 — Poz. 1825

uwzględnienia wartości godziwej jakichkolwiek przyjętych lub poczynionych zabezpieczeń, w przypadku gdyby wierzyciel nie wywiązał się ze świadczenia, z podaniem informacji o koncentracji tego ryzyka;

2) wodniesieniu do depozytów u cedentów:

a) depozyty złożone w kraju i depozyty złożone za granicą, w tym złożone na terenie. Unii Europejskiej oraz poza nią,

b) depozyty złożone u jednostek powiązanych z zakładem ubezpieczeń albo zakładem reasekuracji;

3) wodniesieniu do zobowiązań z tytułu depozytów reasekuratorów:

a) zobowiązania wyrażone w walucie polskiej oraz w walutach obcych,

b) zobowiązania wobec jednostek powiązanych z zakładem ubezpieczeń . albo zakładem reasekuracji oraz pozostałych;

c) zobowiązania wobec podmiotów, których siedziba znajduje się poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w tym na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej oraz poza nią, |

4) wzakresie zobowiązań podporządkowanych:

a) wartość poszczególnych pożyczek oraz waluty, w jakich zostały zaciągnięte,

b) warunki oprocentowania i terminy wymagalności pożyczek;

5) wodniesieniu do należności i zobowiązań należy wykazać:

a) wartość należności i zobowiązań z tytułu reasekuracji biernej,

b) wartość należności i zobowiązań z tytułu reasekuracji czynnej,

c) wartość odpisów aktualizujących należności według pozycji bilansu;

d) podział należności i zobowiązań według pozycji bilansu o pozostałym na dzień bilansowy przewidywanym umową okresie spłaty do 3 miesięcy (włącznie), powyżej 3 miesięcy do 1 roku (włącznie), powyżej 1 roku oraz wartość należności i zobowiązań przeterminowanych,

e) należności i zobowiązania wobec jednostek, których siedziba znajduje się poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w tym na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej,

f) wykaz zobowiązań warunkowych oraz zobowiązań zabezpieczonych na majątku zakładu ubezpieczeń albo zakładu reasekuracji ze wskazaniem jego rodzaju, w tym odrębnie dotyczących jednostek powiązanych;

6) dane dotyczące rachunkowości instrumentów pochodnych zabezpieczających wartość aktywów stanowiących pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, w tym opis zabezpieczeń, opis instrumentów finansowych wyznaczonych jako instrumenty zabezpieczające oraz zasady ich wyceny na dzień biłansowy;

7) w odniesieniu do kapitałów własnych należy wykazać w informacji dodatkowej:

a) dane o strukturze własności kapitału podstawowego oraz liczbie i wartości nominalnej subskrybowanych akcji, z wyszczególnieniem akcji uprzywilejowanych,

b) propozycje podziału zysku lub pokrycia straty za rok obrotowy,

c) informacje o zmianach wartości kaucji dla głównych oddziałów, z uwzględnieniem stanu na początek roku obrotowego, zwiększeń i zmniejszeń w okresie sprawozdawczym oraz stanu na koniec roku obrotowego,

d) własne udziały nabyte, zbyte lub umorzone w okresie sprawozdawczym .w przypadku towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych albo towarzystwa reasekuracji wzajemnej;

8) wodniesieniu do rezerw techniczno-ubezpieczeniowych należy wykazać:

Nr 226 — 18315 — Poz. 1825

a) wartość rezerwy na ryzyka niewygasłe, niezależnie od jej wysokości,

b) wartość rezerw na niewypłacone odszkodowania i świadczenia w podziale na kłasy rachunkowe, w tym odrębnie: z .

- dla zakładu ubezpieczeń wykonującego działalność w dziale [I wartość rezerw z tytułu szkód zaistniałych w okresie sprawozdawczym, wartość oszacowanych tegresów, odzysków i dotacji uwzględnionych w rezerwie i w rachunku wyników,

- dla zakładu ubezpieczeń wykonującego działalność w działe I oraz zakładu reasekuracji wartość rezerw z tytułu. szkód zaistniałych w okresie sprawozdawczym,

c) w przypadku stosowania dyskont lub odpisów przy ustalaniu rezerwy na skapitalizowaną wartość świadczeń rentowych - odpowiednio w podziale na klasy rachunkowe, kwotę rezerw przed uwzgłędnieniem dyskont i odpisów, opis stosowanych metod, w szczególności stosowane stopy techniczne oraz kryteria przyjęte przy ustalaniu okresu, który upłynie do momentu całkowitej likwidacji szkody, .

d) wartość jednostki rozrachunkowej ubezpieczeniowych funduszy kapitałowych na dzień bilansowy oraz wartość zmiany w okresie sprawozdawczym - w przypadku zakładu ubezpieczeń wykonującego działalność ubezpieczeniową w grupie 3 działu I, | |

e) wartość rezerwy na zwrot składek dła członków w przypadku towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych i towarzystwa reasekuracji wzajemnej, .

f) dane dotyczące rachunkowości instrumentów pochodnych zabezpieczających wartość rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, w tym opis zabezpieczeń, opis instrumentów finansowych wyznaczonych jako instrumenty zabezpieczające oraz zasady ich wyceny na dzień bilansowy;

9) w odniesieniu do innych pozycji aktywów i pasywów należy wykazać kwoty, jeżeli ich udział w sumie bilansowej zakładu ubezpieczeń albo zakładu reasekuracji jest istotny;

10) w ubezpieczeniach na życie oraz w reasekuracji ubezpieczeń na życie należy wykazać wartość składek przypisanych brutto w okresie sprawozdawczym w podziale na ubezpieczenia bezpośrednie oraz reasekurację czynną, ze wskazaniem składek:

a) z ubezpieczeń indywidualnych (w tym z tytułu indywidualnej kontynuacji ubezpieczeń grupowych) oraz z ubezpieczeń grupowych.

b) z ubezpieczeń ze składką jednorazową (w tym z ubezpieczeń bezterminowych) oraz z ubezpieczeń ze składką płatną okresowo,,

c) zubezpieczeń premiowych i bezpremiowych,

d) z ubezpieczeń o charakterze kapitałowym, w tym: z ubezpieczeń z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym (w tym odrębnie, jeżeli ryzyko lokaty ponosi ubezpieczający) oraz z ubezpieczeń o charakterze lokacyjnym, zaliczanych do grupy 1 działu I, ze wskazaniem części składek niezwiązanej z ochroną ubezpieczeniową, |

e) w przypadku towarzystw ubezpieczeń wzajemnych wielkość składek z tytułu umów zawartych z osobami niebędącymi członkami towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych, - .

Jak również wartość świadczeń wypłaconych brutto w okresie sprawozdawczym oraz

koszty akwizycji i administracyjne w podziale na ubezpieczenia bezpośrednie i

reasekurację czynną, saldo rozliczeń z tytułu reasekuracji czynnej oraz saldo rozliczeń z tytułu reasekuracji biernej;

Nr 226 — 18316 — Poz. 1825

li) w odniesieniu do ubezpieczeń majątkowych i osobowych oraz reasekuracji ubezpieczeń majątkowych i osobowych składki brutto przypisane, składki brutto zarobione w okresie sprawozdawczym, odszkodowania i świadczenia wypłacone brutto (w tym dla ubezpieczeń bezpośrednich oddzielnie koszty likwidacji szkód i koszty poniesione w celu uzyskania dotacji oraz regresy, odzyski i dotacje); oraz koszty akwizycji.i koszty administracyjne w podziale na ubezpieczenia bezpośrednie i reasekurację czynną według klas rachunkowych, saldo rozliczeń z tytułu reasekuracji czynnej oraz saldo rozliczeń z tytułu reasekuracji biernej według klas rachunkowych;

wielkość składek brutto z ubezpieczeń bezpośrednich z umów zawartych poza granicami

Rzeczypospolitej Polskiej, w tym zawartych na terytorium państw członkowskich Unii

Europejskiej;

informacje o przebiegu procesów likwidacji szkód (w przypadku ubezpieczeń działu II

w podziale na klasy rachunkowe): informacje o średnim czasie likwidacji szkody oraz

informacje o wielkości szkód zaistniałych w okresie sprawozdawczym z tytułu umów

ubezpieczenia zawartych w tym okresie (w tym odszkodowań i świadczeń wypłaconych

z tytułu tych szkód oraz wielkość utworzonej na koniec roku rezerwy na niewypłacone

odszkodowania i świadczenia);

14) w zakresie rozliczeń podatkowych wykaz głównych pozycji różniących - pozycję opodatkowania podatkiem dochodowym od wyniku finansowego brutto (w. tym z tytułu działalności technicznej, z tytułu zysków i strat nadzwyczajnych), wysokość - obciążającego wynik finansowy podatku dochodowego za dany rok obrotowy z podziałem na część bieżącą i część odroczoną, informacje o wartości aktywów i utworzonej rezerwy na odroczony podatek dochodowy, powstałych w związku z przejściowymi różnicami między wykazywaną w księgach rachunkowych wartością aktywów i pasywów a ich wartością podatkową oraz stratą podatkową możliwą do rozliczenia w przyszłości;

15) w zakresie przychodów i kosztów działałności lokacyjnej wyodrębnienie przychodów i kosztów z lokat ubezpieczeniowych funduszy kapitałowych, w tym odrębnie lokat, których ryzyko ponosi ubezpieczający;

16) w odniesieniu do kosztów - wartość prowizji z działalności w zakresie ubezpieczeń

bezpośrednich lub reasekuracji czynnej zaliczonych do roku obrotowego, w tym:

prowizje z tytułu akwizycji, prowizje z tytułu odnowienia polis, prowizje za inkaso

składki oraz prowizje za obsługę umów ubezpieczenia i umów reasekuracji; dane o

strukturze: kosztów akwizycji, kosztów administracyjnych, kosztów likwidacji szkód i

windykacji regresów, kosztów działalności lokacyjnej w podziale na koszty wewnętrzne

i zewnętrzne, w tym:

a) koszty wewnętrzne, w tym zużycie materiałów i energii, koszty osobowe (wynagrodzenia, ubezpieczenia i inne świadczenia, amortyzacja i inne),

b) koszty zewnętrzne, w tym usługi obce (odrębnie prowizje, koszty reklamy);

w przypadku gdy wielkości i kwoty są istotne (znaczące liczby lub konsekwencje dla

zakładu ubezpieczeń albo zakładu reasekuracji), należy podać informacje o

przychodach, kosztach i wynikach działalności zaniechanej w roku obrotowym lub

przewidzianej do zaprzestania w roku następnym;

18) informacje o wynagrodzeniach, łącznie z wynagrodzeniem z zysku, wypłaconych członkom zarządu i organów nadzorczych zakładu ubezpieczeń albo zakładu reasekuracji, a także o pożyczkach udzielonych tym osobom;

12

N—

13

Ne

17

No

Za∏àcznik nr5 ZAKRES INFORMACJI DODATKOWEJ DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO GRUPY KAPITA¸OWEJ

Nr 226 — 18319 — Poz. 1825

H. W informacji dodatkowej dotyczącej poszczególnych pozycji sprawozdania finansowego

grupy kapitałowej należy przedstawić informacje o:

1) wspólnych przedsięwzięciach, które nie podlegają konsolidacji metodą pełną lub praw własności, w tym:

a) nazwie, zakresie działalności wspólnego przedsięwzięcia, procentowym udziale, wspólnie posiadanych aktywach oraz zaciągniętych zobowiązaniach, w tym również warunkowych,

b) dochodach otrzymanych ze wspólnego przedsięwzięcia i kosztach związanych z nimi;

2) wynagrodzeniach, łącznie z wynagrodzeniem z zysku, wypłaconych członkom zarządu i organów nadzorczych spółek kapitałowych; .

3) pożyczkach udzielonych członkom zarządu i organów nadzorczych spółek kapitałowych; |

4) transakcjach:

a) z członkami zarządu i organów nadzorczych zakładu ubezpieczeń albo zakładu reasekuracji, a także z osobami będącymi małżonkami lub osobami faktycznie pozostającymi we wspólnym pożyciu, krewnymi lub powinowatymi do drugiego stopnia, przysposobionymi lub przysposabiającymi, osobami związanymi z tytułu opieki lub kurateli w stosunku do którejkolwiek z osób będących członkami zarządu i organów nadzorczych zakładu ubezpieczeń albo zakładu reasekuracji,

b) z jednostkami, w których udziałowcami (akcjonariuszami) łub wspólnikami są osoby wymienione w lit. a, jeżeli dysponują one, bezpóśrednio lub pośrednio, prawem głosu wynoszącym co najmniej 33 % wszystkich praw głosu na zgromadzeniu wspólników (walnym zgromadzeniu akcjonariuszy);

5) transakcjach ze spółkami powiązanymi kapitałowo, które nie są objęte skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym;

6) istotnych transakcjach (wraz z ich kwotami) zawartych przez zakład ubezpieczeń ałbo zakład reasekuracji, będący jednostką dominującą, lub przez inne jednostki objęte skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym na innych warunkach niż rynkowe ze stronami powiązanymi, z wyjątkiem transakcji dokonywanych wewnątrz grupy kapitałowej - wraz z informacjami określającymi charakter tych transakcji; informacje dotyczące poszczególnych transakcji mogą być zgrupowane według ich rodzaju, z wyjątkiem przypadku, gdy informacje na temat poszczególnych transakcji są niezbędne dla zrozumienia ich wpływu na sytuację majątkową, finansową i wynik finansowy grupy kapitałowej;

7) informacje o charakterze i celu gospodarczym zawartych przez zakład ubezpieczeń albo. zakład reasekuracji, będący jednostką dominującą, lub przez inne jednostki objęte skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym «umów nieuwzględnionych w skonsolidowanym bilansie w zakresie niezbędnym -do oceny ich wpływu na sytuację majątkową, finansową i wynik finansowy grupy kapitałowej.

Za∏àcznik nr6 ZAKRES INFORMACJI DO SPRAWOZDANIA Z DZIA¸ALNOÂCI ZAK¸ADU UBEZPIECZE¡ IZAK¸ADU REASEKURACJI

Za∏àcznik nr7 METODY TWORZENIA REZERWY NA WYRÓWNANIE SZKODOWOÂCI WUBEZPIECZENIACH GRUPY 14 DZIA¸U II

Nr 226 — 18322 — Poz. 1825

7. Wymagana wielkość rezerwy na wyrównanie szkodowości oraz kwoty jej zmniejszeń powinny być zredukowane, jeśli z analizy średniego. współczynnika szkodowości i współczynnika kosztów w okresie odniesienia wynika, że w składce skalkulowany jest narzut bezpieczeństwa. . :

8. Wszystkie obliczenia odnoszą się do wpływów i kosztów na udziale własnym.

9.Przez pojęcie „współczynnik kosztów” rozumie się stosunek kosztów działalności ubezpieczeniowej i pozostałych kosztów technicznych na udziale własnym (poz. VII i VIII technicznego rachunku ubezpieczeń majątkowych i osobowych - załącznik nr 3 do ustawy) do składki zarobionej.

Metoda nr 4 (metoda aktuarialna)

1. Zakład ubezpieczeń oraz zakład reasekuracji ma obowiązek utworzyć rezerwę na wyrównanie szkodowości dla ryzyk grupy 14. Jest ona przeznaczona na pokrycie wyższego niż przeciętny współczynnika szkodowości w grupie 14 w danym roku obrotowym. se

2. Powyższą rezerwę zwiększa się w każdym roku obrotówym, w którym współczynnik szkodowości jest mniejszy od średniego współczynnika szkodowości w okresie odniesienia, o kwotę równą iloczynowi składki zarobionej w danym roku w grupie 14 przez różnicę między średnim współczynnikiem szkodowości w okresie odniesienia oraz współczynnikiem szkodowości w danym roku, aż do osiągnięcia wymaganej wielkości tej rezerwy.

3. Maksymalna wymagana wielkość rezerwy na wyrównanie szkodowości równa jest iloczynowi sześciokrotności standardowego odchylenia z próby współczynnika szkodowości w okresie odniesienia przez kwotę składki zarobionej w danym roku w grupie 14.

4. Powyższą rezerwę zmniejsza się w każdym roku obrotowym, w którym współczynnik szkodowości jest większy od średniego współczynnika szkodowości w kolejnych latach obrotowych okresu odniesienia, o kwotę równą iloczynowi składki zarobionej w danym roku w grupie 14 przez różnicę między współczynnikiem szkodowości w danym roku oraz średnim współczynnikiem szkodowości w okresie odniesienia, aż do osiągnięcia minimalnej wymaganej wielkości tej rezerwy.

5. Minimalna wymagana wielkość rezerwy na wyrównanie szkodowości równa jest iloczynowi trzykrotności standardowego odchylenia z próby współczynnika szkodowości w kolejnych latach obrotowych okresu odniesienia przez kwotę składki zarobionej w danym roku w grupie 14. |

6. Okres odniesienia wynosi nie mniej niż 15 lat oraz nie więcej niż 30 lat. Rezerwy na wyrównanie szkodowości dła ryzyk grupy 14 nie tworzy się, jeśli w każdym roku w okresie odniesienia zakład ubezpieczeń albo zakład reasekuracji nie wykazał ujemnego wyniku technicznego w grupie 14.

7.Obie wymagane wielkości, maksymalna i minimalna, rezerwy na wyrównanie szkodowości oraz kwoty jej zmniejszeń powinny być. zredukowane, jeśli z analizy średniego współczynnika szkodowości i współczynnika kosztów w okresie odniesienia wynika, że w składce skałkulowany jest narzut bezpieczeństwa oraz że współczynnik narzutu bezpieczeństwa jest równy co najmniej półtorakrotności standardowego odchylenia z próby współczynnika szkodowości w kolejnych łatach obrotowych okresu . odniesienia. Wymienione wielkości powinny być zredukowane poprzez pomnożenie ich przez iloraz półtorakrotności standardowego odchylenia z próby współczynnika szkodowości w kolejnych latach obrotowych okresu odniesienia i współczynnika narzutu bezpieczeństwa.

8. Wszystkie obliczenia odnoszą się do wpływów i kosztów na udziale własnym.

9.Przez pojęcie „współczynnik kosztów” rozumie się stosunek kosztów działalności ubezpieczeniowej, działalności reasekuracyjnej oraz pozostałych kosztów technicznych na udziale własnym (poz. VII i VIII technicznego rachunku ubezpieczeń majątkowych i osobowych - załącznik nr 3 do ustawy) do składki zarobionej. |

Za∏àcznik nr8 METODA OBLICZANIA WYSOKOÂCI ÂREDNIEJ WA˚ONEJ STOPY ZWROTU Z LOKAT STANOWIÑCYCH POKRYCIE REZERW TECHNICZNO-UBEZPIECZENIOWYCH W OSTATNICH 3 LATACH OBROTOWYCH

Za∏àcznik nr9 SPOSÓB USTALANIA WYSOKOÂCI MAKSYMALNEJ STOPY TECHNICZNEJ