Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 16 października 2009 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie standardów kształcenia dla poszczególnych kierunków oraz poziomów kształcenia, a także trybu tworzenia i warunków, jakie musi spełniać uczelnia, by prowadzić studia międzykierunkowe oraz makrokierunki

W rozporzàdzeniu Ministra Nauki i Szkolnic- szego rozporzàdzenia; twa Wy˝szego z dnia 12 lipca 2007 r. w sprawie stan- dardów kszta∏cenia dla poszczególnych kierunków 6) za∏àcznik nr 63 do rozporzàdzenia otrzymuje oraz poziomów kszta∏cenia, a tak˝e trybu tworzenia brzmienie okreÊlone w za∏àczniku nr 5 do niniej- i warunków, jakie musi spe∏niaç uczelnia, by prowa-g szego rozporzàdzenia; dziç studia mi´dzykierunkowe oraz makrokierunki (Dz.U. Nr164, poz.1166) wprowadza si´ nast´pujàce 7) za∏àcznik nr 94 do rozporzàdzenia otrzymuje zmiany: brzmienie okreÊlone w za∏àczniku nr 6 do niniej- szego rozporzàdzenia. 1) w§ 1 wust.1 dodaje si´ pkt9a wbrzmieniu:.

1. Przepisy rozporzàdzenia, o którym mowa „9a) bezpieczeƒstwo ihigienapracy;”; w§ 1, wbrzmieniu nadanym niniejszym rozporzàdze- lniem, wzakresie standardów kszta∏cenia dla poszcze- 2) dodaje si´ za∏àcznik nr 9a do rozporzàdzenia gólnych kierunków oraz poziomów kszta∏cenia, majà w brzmieniu okreÊlonym w za∏àczniku nr 1 do ni- czastosowanie od dnia 1 paêdziernika 2009 r. w odnie- niejszego rozporzàdzenia; sieniu do pierwszego roku studiów. Do kszta∏cenia na wy˝szych latach studiów stosuje si´ przepisy do- 3) za∏àcznik nr 33 do rozporzàdzenia otrzymuje tychczasowe. brzmienie okreÊlone w za∏àczniku nr 2 do niniej- szego rozporzàdzenia; r2. Rada podstawowej jednostki organizacyjnej ——————— uczelni prowadzàcej dany kierunek studiów mo˝e do- 1)Minister Nauki i Szkolnictwa Wy˝szego kieruje dzia∏em stosowaç plany studiów i programy nauczania reali- administracji rzàdowej — szko.lnictwo wy˝sze, napodsta- zowane na wy˝szych latach studiów do standardów wie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporzàdzenia Prezesa Rady Mini- kszta∏cenia dla poszczególnych kierunków studiów strów zdnia 16 listopada 2007r. wsprawie szczegó∏owe- oraz poziomów kszta∏cenia okreÊlonych w rozporzà- go zakresu dzia∏anwia Ministra Nauki iSzkolnictwa Wy˝sze- dzeniu, októrym mowa w§ 1, wbrzmieniu nadanym go (Dz.U. Nr216, poz.1596). niniejszym rozporzàdzeniem. 2)Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 2006 r. Nr 46, poz. 328, Nr 104, poz. 708 i 711, Nr 144,

Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem poz. 1043 i Nr 227, poz. 1658, z 2007 r. Nr 80, poz. 542, og∏oszenia. Nr 120, poz. 818, Nr 176, poz. 1238 i 1240 i Nr 180, poz. 1280, z 2008 r. Nr 70, poz. 416 oraz z 2009 r. Nr 68, poz.584, Nr157, poz.1241 iNr161, poz.1278. Minister Nauki iSzkolnictwa Wy˝szego: B. Kudrycka</td></tr><tr><td>c r ——————— 1)Minister Nauki i Szkolnictwa Wy˝szego kieruje dzia∏em administracji rzàdowej — szko.lnictwo wy˝sze, napodsta- wie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporzàdzenia Prezesa Rady Mini- strów zdnia 16 listopada 2007r. wsprawie szczegó∏owe- go zakresu dzia∏anwia Ministra Nauki iSzkolnictwa Wy˝sze- go (Dz.U. Nr216, poz.1596). 2)Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 2006 r. Nr 46, poz. 328, Nr 104, poz. 708 i 711, Nr 144, poz. 1043 i Nr 227, poz. 1658, z 2007 r. Nr 80, poz. 542, Nr 120, poz. 818, Nr 176, poz. 1238 i 1240 i Nr 180, poz. 1280, z 2008 r. Nr 70, poz. 416 oraz z 2009 r. Nr 68, poz.584, Nr157, poz.1241 iNr161, poz.1278.</td></tr></tbody></table></div> Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Nauki iSzkolnictwa Wy˝szego zdnia 16 paêdziernika 2009 r. (poz. 1407) Za∏àcznik nr1 w Standardy kszta∏cenia dla kierunku studiów: Bezpieczeƒstwo ihigiena pracy A. STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA II. KWALIFIKACJE ABSOLWENTA I. WYMAGANIA OGÓLNE Absolwent powinien posiadaç wiedz´ ogólnà zzakresu nauk technicznych oraz wiedz´ specjalistycznà Studia pierwszego stopnia trwajà nie krócej ni˝ zzakresu bezpieczeƒstwa ihigieny pracy (bhp), wtym 7 semestrów. Liczba godzin zaj´ç nie powinna byç obejmujàcà zagro˝enia wyst´pujàce w procesach mniejsza ni˝ 2500. Liczba punktów ECTS (European technologicznych (pracy) i metody ich eliminowania Credit Transfer System) nie powinna byç mniejsza lub ograniczania, ocen´ ryzyka zawodowego, badania ni˝ 210. wypadków przy pracy ichorób zawodowych oraz zada-

l nia i metody pracy s∏u˝by bhp. Powinien posiadaç nien byç przygotowany do podj´cia pracy zwiàzanej umiej´tnoÊç korzystania z wiedzy w pracy zawodowej zochronà zdrowia i˝ycia cz∏owieka wÊrodowisku prap ikomunikowania si´ zotoczeniem oraz niezb´dnà wie- cy — w tym w s∏u˝bie bezpieczeƒstwa i higieny pracy dz´ w zakresie prawa i ekonomii. Absolwent powinien u ma∏ych, Êrednich i du˝ych przedsi´biorców — umieç: interpretowaç rol´ imiejsce cz∏owieka wproce- u przedsi´biorców Êwiadczàcych us∏ugi z zakresu bezsie pracy wraz ze wszystkimi tego konsekwencjami, pieczeƒstwa i higieny pracy oraz w organach nadzoru praktycznie wykorzystywaç wiedz´ i umiej´tnoÊci z za- nad warunkami pracy. Powinien byç przygotowany do. kresu psychologii, organizacji, zarzàdzania imarketingu pracy w jednostkach badawczych prowadzàcych prow dzia∏aniach dotyczàcych bezpieczeƒstwa i higieny jektowanie i wdra˝anie rozwiàzaƒ technicznych i orgapracy oraz oceniaç przebieg procesów produkcyjnych nizacyjnych mvinimalizujàcych skutki oddzia∏ywania (pracy) wzak∏adach pracy wkontekÊcie zagadnieƒ bez- procesu pracy na cz∏owieka, a tak˝e w szkolnictwie — pieczeƒstwa i higieny pracy. Powinien umieç: przepro- po ukoƒczeniu specjalnoÊci nauczycielskiej (zgodnie ze wadzaç kontrole przestrzegania przepisów bezpieczeƒ- standardami kszta∏cenia przygotowujàcego do wykonystwa i higieny pracy, formu∏owaç wnioski w zakresie wania zawodu nauczyciela). Absolwent powinien znaç poprawy warunków pracy, oceniaç rozwiàzania tech- j´zyk obcy na poziomie bieg∏oÊci B2 Europejskiego Sysniczno-organizacyjne pod wzgl´dem spe∏niania wyma- temu Opisu Kszta∏cenia J´zykowego Rady Europy oraz gaƒ bezpieczeƒstwa ihigieny pracy oraz ergonomii, ba- umieç pos∏ugiwaç si´ j´zykiem specjalistycznym z zadaç okolicznoÊci iprzyczyny wypadków przy pracy oraz kresu nauk technicznych. Absolwent powinien byç podejmowaç dzia∏ania profilaktyczne. Absolwent powi- przygotowany do podj´cia studiów drugiego stopnia. III. RAMOWE TREÂCI KSZTA¸CENIA 1. GRUPY TREÂCI KSZTA¸CENIA, MINIMALNA LICZBA GODZIN ZAJ¢å ZORGANIZOWANYCH ORAZ MINI- MALNA LICZBA PUNKTÓW ECTS

2. SK¸ADNIKI TREÂCI KSZTA¸CENIA W GRUPACH, MINIMALNA LICZBA GODZIN ZAJ¢å ZORGANIZOWA- NYCH ORAZ MINIMALNA LICZBA PUNKTÓW ECTS

l 3. TREÂCI IEFEKTY KSZTA¸CENIA metody technologicznej — koncepcja chemiczna i technologiczna, projekt procesowy. Zasady p A. GRUPA TREÂCI PODSTAWOWYCH technologiczne. Analiza stechiometryczna, termodynamiczna i kinetyczna procesu chemiczne- 1. Kszta∏cenie wzakresie matematyki go. Bilans masowy i cieplny. Schematy techno- TreÊci kszta∏cenia:Ciàgi liczbowe — w∏aÊciwoÊci, logiczne. Reaktory chemiczne. Zagro˝enia dla granica. Liczby zespolone. Rachunek macierzo- zdrowia i ˝ycia stwarzane przez substancje che-. wy i wektorowy. Funkcje — liniowe, ciàg∏e, jed- miczne iprocesy chemiczne. nej i wielu zmiennych. Rachunek ró˝niczkowy Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: i ca∏kowy jednej i wielu zmiennych. Szeregi licz- rozumienvia i stosowania wiedzy chemicznej bowe. Równania ró˝niczkowe zwyczajne. Analiza wbezpieczeƒstwie ihigienie pracy; zapobiegania dynamiki zjawisk. Metody opisu statystycznego. zagro˝eniom wprocesach chemicznych. Elementy rachunku prawdopodobieƒstwa. Dane i podstawowe normy statystyczne. Zmienna lo- 4. Kszta∏cenie wzakresie materia∏oznawstwa sowa, podstawowe rozk∏ady zmiennych loso- o wych. Rozk∏ady zprób. Przedzia∏y ufnoÊci. Testo- TreÊci kszta∏cenia:Podstawowe w∏aÊciwoÊci mawanie hipotez statystycznych. Statystyczna mia- teria∏ów: wytrzyma∏oÊciowe — rozciàganie, zgira wspó∏zale˝noÊci zjawisk. Techniki losowania nanie, Êciskanie, skr´canie; zm´czeniowe; tryboprób. Projektowanie eksperymentów statystycz- logiczne — cierne iÊlizgowe; cieplne — przewodnych. gnoÊciowe i izolacyjne, ˝aroodporne i termowytrzyma∏oÊciowe; elektryczne — przewodno- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: Êciowe, odpornoÊciowe na dzia∏anie otoczenia stosowania matematyki i statystyki w opisie zja- — atmosferycznego, chemicznego i biologicznewisk; konstruowania modeli matematycznych go; technologiczne — w zakresie obrabialnoÊci, i ich wykorzystywania w rozwiàzywaniu zagadlejnoÊci, termoplastycznoÊci i utwardzalnoÊci. nieƒ bezpieczeƒstwa ihigieny pracy.. Podstawowe elementy struktury, technologii 2. Kszta∏cenie wzakresie fizyki technicznej otrzymywania i modyfikacji wa˝nych technollogicznie materia∏ów. Stopy ˝elaza iw´gla: stale, TreÊci kszta∏cenia: Statyka, kinematyka idynami- ˝eliwa, materia∏y szkliste. Stale stopowe. Stopy ka punktu materialnego iuk∏adu cpunktów matemetali kolorowych: bràz, mosiàdz. Stopy alumirialnych. Mechanika cia∏a sztywnego. Ruch nium. Materia∏y do pracy w obni˝onych i poddrgajàcy. Mechanika relatywistyczna. Grawitawy˝szonych temperaturach. Polimery itworzywa cja. Kinetyczna teoria gazów. Termodynamika. sztuczne. Materia∏y ceramiczne. Kompozyty Równowaga faz — przejÊcia fazowe. Kinetyka w∏ókniste oosnowie ceramicznej imetalicznej. fizyczna. Równowaga uk∏adrów p∏askich i prze- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: strzennych (wyznaczanie wielkoÊci podporostosowania materia∏ów ookreÊlonych w∏aÊciwowych). Stany napr´˝eƒ i przemieszczenia ele- Êciach; oceny wp∏ywu materia∏ów na bezpiementów konstrukcji. E.lektrycznoÊç i magneczeƒstwo u˝ytkowania wyrobów. tyzm. Obwody elektryczne pràdu sta∏ego i przemiennego. Moc i energia w obwodach jednofaw 5. Kszta∏cenie wzakresie technik wytwarzania zowych i trójfazowych. Maszyny pràdu sta∏ego — w∏aÊciwoÊci ruchowe. Maszyny pràdu prze- TreÊci kszta∏cenia: Procesy wytwarzania matemiennego — zasada budowy idzia∏ania. Uk∏ady ria∏ów in˝ynierskich — rola doboru materia∏ów. sterowania. Optyka liniowa i falowa. Oddzia∏y- Procesy technologiczne kszta∏towania struktury wania fundamentalne, elementarne sk∏adniki iw∏aÊciwoÊci in˝ynierskich stopów metali — obmaterii, budowa atomu, budowa jàdra, kwanty. róbka cieplna, metalurgia proszków, wytwarza- Przyrzàdy pó∏przewodnikowe. Elementy bezz∏à- nie i kszta∏towanie materia∏ów ceramicznych, w czowe, diody, tranzystory, wzmacniacze mocy. szkie∏ oraz materia∏ów polimerowych i kompo- Uk∏ady prostownikowe i zasilajàce. Elementy zytowych, odlewanie iobróbka plastyczna metatechniki mikroprocesorowej. li i stopów. Obróbka ubytkowa. Technologie Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: kszta∏towania postaci geometrycznej. Obróbka pomiaru i okreÊlania wielkoÊci fizycznych; rozu- powierzchniowa icieplno-chemiczna. Ci´cie termienia i analizy zjawisk fizycznych; wykorzysty- miczne, ∏àczenie, spajanie. Przebieg i organizawwania wiedzy zzakresu fizyki wtechnice. cja monta˝u. Technologia maszyn — maszyny technologiczne. Procesy technologiczne 3. Kszta∏cenie w zakresie chemii i technologii che- w budownictwie, elektrotechnice, elektronice micznej i optoelektronice. Projektowanie maszyn. Projektowanie materia∏owe procesów wytwarzania. TreÊci kszta∏cenia: Podstawowe poj´cia i prawa Komputerowe wspomaganie projektowania chemii. W∏aÊciwoÊci fizyczne i chemiczne pierprocesów technologicznych (CMA — Computer wiastków. Budowa atomu i czàsteczki, wiàzania Aided Manufacturing). Podstawy organizacji chemiczne. Wybrane klasy zwiàzków chemiczprodukcji. nych — nazewnictwo. Otrzymywanie iw∏aÊciwo- Êci wybranych zwiàzków nieorganicznych iorga- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: nicznych. Mechanizmy powstawania zwiàzków rozumienia iwykorzystywania procesów technochemicznych. Typy reakcji chemicznych. Stany logicznych; oceny oddzia∏ywania procesów techskupienia materii. Kataliza. Elementy elektroche- nologicznych na cz∏owieka; podejmowania dziamii. Podstawy technologii chemicznej. Rozwój ∏aƒ profilaktycznych.

l 6. Kszta∏cenie wzakresie informatyki Administracyjno-prawne warunki wykonywania dzia∏alnoÊci gospodarczej. Zobowiàzania. Ochro- TreÊci kszta∏cenia: Architektura systemów kom- p na w∏asnoÊci przemys∏owej. puterowych. Bazy danych i relacyjne bazy danych. Kompilatory. J´zyki programowania. Pro- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci i kompetencje: gramowanie proceduralne i obiektowe. Analiza rozumienia systemu prawnego w Polsce i Unii obrazu i przetwarzanie sygna∏ów. Podstawy Europejskiej; interpretowania istosowania prawa. sztucznej inteligencji — bazy wiedzy i systemy. eksperckie w zastosowaniu do systemów kom- B. GRUPA TREÂCI KIERUNKOWYCH puterowego wspomagania zarzàdzania i kierowania. Sieci komputerowe — klasyfikacja, archi- 1. Kszta∏cenvie wzakresie prawnej ochrony pracy tektura, protoko∏y. Sprz´t sieciowy, oprogramo- TreÊci kszta∏cenia: Znaczenie poj´cia prawnej wanie. Zarzàdzanie sieciami. Zasady pracy wsie- ochrony pracy. èród∏a prawnej ochrony pracy — ciach komputerowych. Wersje sieciowe oprogra- ustawy, rozporzàdzenia, uk∏ady zbiorowe pracy, mowania u˝ytkowego. Internet. Hipertekst. Me- roegulaminy, normy. Obowiàzek pracodawcy tody zapewnienia bezpieczeƒstwa w systemach i pracobiorcy przestrzegania przepisów i zasad informatycznych. Informacje i us∏ugi sieciowe. bezpieczeƒstwa i higieny pracy. Obowiàzki pro- Komputerowe wspomaganie w systemach za- ducentów i u˝ytkowników Êrodków produkcji rzàdzania ikierowania. wzakresie bezpieczeƒstwa ihigieny pracy. Profi- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: laktyczna ochrona zdrowia — zapobieganie chog korzystania zsieci komputerowych iaplikacji sie- robom zawodowym i innym schorzeniom zwiàciowych; korzystania z komputerowego wspo- zanym z pracà. Wspó∏praca ze s∏u˝bà medycyny magania wzarzàdzaniu bezpieczeƒstwem ihigie- pracy. Szkolenia pracowników wzakresie bezpienà pracy. czeƒstwa i higieny pracy. Ârodki ochrony pracy. Szczegó∏owa ochrona pracy — wzmo˝ona 7. Kszta∏cenie w zakresie geometrii i grafiki i.n˝yochrona pracy kobiet, wzmo˝ona ochrona pracy nierskiej m∏odocianych, specjalna ochrona pracy osób TreÊci kszta∏cenia: Geometryczne podstlawy ry- niepe∏nosprawnych. Analiza spo∏ecznych i ekosunku technicznego — rzutowanie równoleg∏e nomicznych skutków nieprzestrzegania przepii prostokàtne. Aksonometria jako podstawowa sów ochrony pracy. Kontrola przestrzegania c forma tworzenia rysunków poglàdowych (szkico- przepisów dotyczàcych ochrony pracy. wanie odr´czne). G∏ówne formy zapisu graficz- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: nego zalecane przez normy — rzutowanie, przerozumienia iinterpretowania przepisów dotyczàkroje rysunkowe, wymiarowanie. Normalizacja cych ochrony pracy; wykorzystywania przepisów wrysunku technicznym. Odwrzorowanie iwymiadotyczàcych ochrony pracy w dzia∏aniach na rowanie elementów maszyn. Schematy irysunki rzecz kszta∏towania bezpiecznych ihigienicznych z∏o˝eniowe. Graficzne przedstawianie po∏àczeƒ warunków pracy. elementów maszyn. Ozn.aczanie cech powierzchni elementów. Techniki komputerowe (CAD — 2. Kszta∏cenie wzakresie psychologii isocjologii Computer Aided Design) jako narz´dzie wspomagajàce opwracowanie graficzne dokumentacji TreÊci kszta∏cenia: Dobór do pracy i proces adatechnicznej iofertowej. ptacji zawodowej pracownika. Motywowanie pracowników do bezpiecznej pracy — wzorce bez- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: piecznego post´powania, metody i Êrodki motywykonywania i interpretacji rysunków techniczwowania pracowników. Znaczenie relacji mi´dzy nych; wykorzystywania technik komputerowych pracownikami w zak∏adzie pracy — wspó∏praca, do opracowywania dokumentacji technicznej. konflikt, alienacja. Nawyki i rutyna w zachowa- 8. Ks w zta∏cenie wzakresie zarzàdzania niach wobec zagro˝eƒ. OsobowoÊç w postrzeganiu iocenie zagro˝eƒ. Stres zawodowy — przyczy- TreÊci kszta∏cenia:Synergia iefekt organizacyjny. ny, konsekwencje, metody ograniczania. Sterowanie, kierowanie azarzàdzanie. Proces zarzàdzania — planowanie, organizowanie, zatrud- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: nianie, kierowanie, motywowanie, kontrolowa- wykorzystywania wiedzy z zakresu psychologii nie. Cechy i cele organizacji — jej cz´Êci sk∏ado- isocjologii wdzia∏aniach na rzecz tworzenia bezwwe. Struktury organizacyjne — typy struktur, ich piecznych i higienicznych warunków pracy oraz projektowanie ze szczególnym uwzgl´dnieniem poprawy kultury bezpieczeƒstwa wpracy. warunków techniczno-technologicznych. Reorganizacja. Procesy informacyjno-decyzyjne. Isto- 3. Kszta∏cenie w zakresie fizjologii pracy i higieny ta, metody, techniki istyle zarzàdzania. przemys∏owej Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: TreÊci kszta∏cenia: Fizjologiczna definicja pracy. wykorzystania zasad zarzàdzania w funkcjono- ZdolnoÊç do wysi∏ku i ogólna wydolnoÊç fizyczwaniu przedsi´biorcy. na cz∏owieka. Wydatek energetyczny imetody jego pomiaru. Fizjologiczna krzywa pracy. Zm´cze- 9. Kszta∏cenie wzakresie prawa nie. Wp∏yw warunków pracy na wydajnoÊç — TreÊci kszta∏cenia: Elementy prawa — konstytu- mikroklimat, ha∏as, drgania mechaniczne, oÊwiecyjnego, administracyjnego, cywilnego i karne- tlenie, promieniowanie elektromagnetyczne, pygo. Prawo gospodarcze — poj´cie i zakres, ∏y isubstancje toksyczne. Organizacyjne metody przedsi´biorcy i ich mienie, obrót gospodarczy. poprawy warunków pracy.

l Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: 7. Kszta∏cenie wzakresie analizy ioceny zagro˝eƒ wykorzystywania wiedzy z zakresu fizjologii p TreÊci kszta∏cenia: Czynniki szkodliwe dla zdroi higieny przemys∏owej w dzia∏aniach na rzecz wia — ucià˝liwe iniebezpieczne. Zagro˝enie, naergonomii iochrony zdrowia pracowników. ra˝enie, ryzyko zawodowe. Elementy metrologii. 4. Kszta∏cenie wzakresie ochrony Êrodowiska Najwy˝sze dopuszczalne st´˝enia (NDS) oraz najwy˝sze dopuszczalne nat´˝enia (NDN) czynni- TreÊci kszta∏cenia: Cele i znaczenie ochrony Êro- ków szkodliwych. dla zdrowia w Êrodowisku pradowiska. Metody zapobiegania zanieczyszczaniu cy. Normy i zalecenia. WartoÊç chwilowa i pu∏aatmosfery. Ochrona wód powierzchniowych. Za- powa st´˝enia. Pomiary chwilowe idozymetryczv nieczyszczanie gleby — ochrona powierzchni zie- ne. Metody isystemy pomiarowe czynników Êromi. Odnawialne i alternatywne êród∏a energii. dowiska pracy. Model liniowy iprogowy szkodli- Cele i zadania monitoringu Êrodowiskowego. woÊci. Ocena obcià˝enia fizycznego — pomiar Przeciwdzia∏anie zanieczyszczeniu Êrodowiska. wydatku energetycznego. Ocena zagro˝eƒ ze Zanieczyszczenie Êrodowiska a stan zdrowia sotrony czynników niebezpiecznych. cz∏owieka. Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: identyfikacji ipomiaru czynników wyst´pujàcych rozumienia celów i zadaƒ ochrony Êrodowiska; wÊrodowisku pracy; oceny zagro˝eƒ, jakie mogà wykorzystywania wiedzy z zakresu ochrony Êro- stwarzaç czynniki wyst´pujàce w Êrodowisku dowiska wkontekÊcie zdrowia Êrodowiskowego. gpracy. 5. Kszta∏cenie wzakresie ergonomii 8. Kszta∏cenie w zakresie oceny ryzyka zawodowego TreÊci kszta∏cenia: Przedmiot, zakres i cele ergonomii. Semantyczne aspekty ergonomii. Metody TreÊci kszta∏cenia:Podstawowe poj´cia zzakresu stosowane w ergonomii. Kierunki dzia∏aln.oÊci oceny ryzyka zawodowego. Akty prawne dotyergonomicznej — ergonomia koncepcyjna i ko- czàce oceny ryzyka zawodowego. Statystyczne rekcyjna. Standardy inormy wergonomii. Uk∏ad i fizyczne modele niezawodnoÊci obiektów. Niel „cz∏owiek — maszyna — Êrodowisko” (c-m-s) — zawodnoÊç ludzka. JakoÊciowe iiloÊciowe metopodmiot iprzedmiot badaƒ ergonomicznych. Ro- dy oceny ryzyka. Ryzyko w procesach podejmoc la pracy w ˝yciu cz∏owieka. Skutki wykonywania wania decyzji. Metody analizy i oceny ryzyka — pracy przez cz∏owieka. Przebieg procesów infor- analiza bezpieczeƒstwa pracy, analiza z zastosomacyjnych wuk∏adzie c-m-s. Problematyka pracy waniem list kontrolnych, metoda HAZOP (Hazard fizycznej wuk∏adzie c-m-s. Przestrzenne kszta∏to- and Operability Study), metoda drzewa b∏´dów, wanie stanowiska pracy w u r k∏adzie c-m-s. Orga- metoda drzewa zdarzeƒ. Zasady szacowania nizacja produkcji i stanowiska roboczego. Posta- i oceny ryzyka zawodowego. Organizacja oceny wa przy pracy. Wymagania antropometryczne ryzyka zawodowego wprzedsi´biorstwie. w projektowaniu stano. wiska pracy w uk∏adzie Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: c-m-s. Ergonomiczna analiza ucià˝liwoÊci i szko- dokonywania analizy i oceny ryzyka zawodowedliwoÊci pracy. go zwiàzanego zwykonywanà pracà. Efekty kszta∏cwenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: oceny i organizowania stanowisk pracy zgodnie 9. Kszta∏cenie w zakresie organizacji, zadaƒ i mezzasadami ergonomii. tod pracy s∏u˝by bezpieczeƒstwa ihigieny pracy TreÊci kszta∏cenia: Kwalifikacje i zasady zatrud- 6. Kszta∏cenie w zakresie podstaw bezpieczeƒniania pracowników s∏u˝by bezpieczeƒstwa stwa ihigieny pracy ihigieny pracy (bhp). Zadania iuprawnienia pra- TrewÊci kszta∏cenia:Tradycyjne iwspó∏czesne uj´- cowników s∏u˝by bhp. Metody pracy s∏u˝by bhp. cie problematyki bezpieczeƒstwa ihigieny pracy. Kontrola przestrzegania przepisów i zasad bhp. Prawne aspekty bezpieczeƒstwa i higieny pracy Analiza stanu bhp. Ocena planów idokumentacji w uregulowaniach krajowych — ustawa — Ko- dotyczàcych modernizacji zak∏adu pracy. Ocena deks pracy, rozporzàdzenia, Polskie Normy. spe∏niania wymagaƒ bhp przez przekazywane do Prawne aspekty bezpieczeƒstwa i higieny pracy u˝ytku obiekty budowlane, wktórych przewiduje w uregulowaniach mi´dzynarodowych. Zasady si´ pomieszczenia pracy, urzàdzenia produkcyjne wkszta∏towania bezpieczeƒstwa i higieny pracy — i inne majàce wp∏yw na warunki pracy. Ocena wymagania dla budynków i pomieszczeƒ pracy spe∏niania wymagaƒ bhp wstosowanych inowo i ich wyposa˝enia, wymagania dla maszyn i in- wprowadzanych procesach produkcyjnych. Okonych urzàdzeƒ technicznych, systemy oceny licznoÊci i przyczyny wypadków przy pracy oraz zgodnoÊci wyrobów. Ârodki ochrony zbiorowej wyp∏ywajàce z nich wnioski profilaktyczne. Ocei indywidualnej. Profilaktyka ochrony zdrowia na ryzyka zawodowego. Wspó∏praca z komórkapracujàcych. Mierniki oceny stanu bezpieczeƒ- mi is∏u˝bami zak∏adu pracy oraz instytucjami zestwa i higieny pracy. Skutki nieprzestrzegania wn´trznymi wrealizacji zadaƒ zzakresu bhp. Poprzepisów i zasad bezpieczeƒstwa i higieny pra- pularyzowanie problematyki bezpieczeƒstwa cy. Wypadki przy pracy. ihigieny pracy. Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: rozumienia celów izadaƒ s∏u˝by bezpieczeƒstwa identyfikowania zadaƒ s∏u˝by bhp; stosowania ihigieny pracy; wykorzystywania wiedzy zzakre- metod odpowiednich do zadaƒ s∏u˝by bhp; w∏asu bezpieczeƒstwa ihigieny pracy. Êciwego organizowania pracy s∏u˝by bhp.

l 10. Kszta∏cenie w zakresie badania wypadków przy mened˝erska i/lub prezentacyjna, us∏ugi wsieciach pracy ichorób zawodowych informatycznych, pozyskiwanie i przetwarzanie inp formacji — powinny stanowiç co najmniej odpo- TreÊci kszta∏cenia: Definicja wypadków przy pra- wiednio dobrany podzbiór informacji zawartych cy. Cechy wypadków przy pracy — nag∏oÊç zda- w modu∏ach wymaganych do uzyskania Europejrzenia, przyczyna zewn´trzna, zwiàzek z pracà. skiego Certyfikatu Umiej´tnoÊci Komputerowych Orzecznictwo sàdowe. Wypadki traktowane na (ECDL — European Computer Driving Licence). równi z wypadkami przy pracy. Zg∏aszanie wy-. padków przy pracy. Ustalanie okolicznoÊci iprzy- 2. Programy nauczania powinny zawieraç treÊci z zaczyn wypadków przy pracy. Dokumentacja wy- kresu ekonomii lub poszerzajàce wiedz´ humaniv padków przy pracy. Metody badania wypadków stycznà w wymiarze nie mniejszym ni˝ 60 godzin, przy pracy. Wykaz chorób zawodowych. Post´- którym nale˝y przypisaç nie mniej ni˝ 3 punkty powanie wprzypadku chorób zawodowych. Roz- ECTS. poznawanie chorób zawodowych. Zg∏aszanie 3. Programy nauczania powinny przewidywaç zaj´cia podejrzenia choroby zawodowej. Ocena nara˝e- o zzakresu ochrony w∏asnoÊci intelektualnej. nia zawodowego. Orzekanie o rozpoznaniu choroby zawodowej. 4. Przynajmniej 60 % zaj´ç powinny stanowiç çwicze- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: nia audytoryjne, laboratoryjne, projektowe lub teredokonywania analizy wypadków przy pracy; nowe. ustalania okolicznoÊci iprzyczyn wypadków przyg 5. Za przygotowanie pracy dyplomowej (projektu inpracy; post´powania wprzypadku chorób zawo- ˝ynierskiego) i przygotowanie do egzaminu dyplodowych. mowego student otrzymuje 15 punktów ECTS. 11. Kszta∏cenie w zakresie ochrony przeciwpo˝arowej iratownictwa ZALECENIA. 1. Wskazana jest znajomoÊç j´zyka angielskiego. TreÊci kszta∏cenia: Regulacje prawne w zakresie ochrony przeciwpo˝arowej w Polsce. Or l ganiza- 2. Przy tworzeniu programów nauczania mogà byç cja ochrony przeciwpo˝arowej. Podstawowe po- stosowane kryteria FEANI (Federation Europ¯enne j´cia, zjawiska i procesy dotyczà c ce palenia si´ d`Associations Nationales d`Ing¯nieurs). materia∏ów. Sprz´t iÊrodki gaÊnicze. Techniczne systemy zabezpieczeƒ — przeciwpo˝arowe zaopatrzenie wodne (systemy ostrzegawcze, sta∏e B. STUDIA DRUGIEGO STOPNIA urzàdzenia gaÊnicze, êród∏a wody dla celów przeciwpo˝arowych). Metordy rozpoznawania I. WYMAGANIA OGÓLNE zagro˝eƒ po˝arowych. Przyczyny po˝arów. Zasady post´powania w przypadku po˝aru — dzia∏a- Studia drugiego stopnia trwajà nie krócej ni˝ 3 senia ratowniczo-gaÊnicze.. System zintegrowane- mestry. Liczba godzin zaj´ç nie powinna byç mniejsza go ratownictwa w Polsce — zasady funkcjono- ni˝ 900. Liczba punktów ECTS nie powinna byç mniejwania. Zarzàdzanie kryzysowe podczas kl´sk ˝y- sza ni˝ 90. wio∏owych —w powodzi, po˝aru. Psychologiczne aspekty dzia∏aƒ ratunkowych — zagadnienia II. KWALIFIKACJE ABSOLWENTA etyczne i spo∏eczne. Organizacja akcji ratowniczej na miejscu zdarzenia. Pierwsza pomoc. Absolwent powinien posiadaç — rozszerzonà wstosunku do studiów pierwszego stopnia — wiedz´ Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: z zakresu nauk matematycznych, technicznych i ekooceny zagro˝eƒ po˝arowych; post´powania nomicznych oraz umiej´tnoÊci rozwiàzywania problew przypadku po˝aru; podejmowania dzia∏aƒ raw mów z zakresu bezpieczeƒstwa i higieny pracy (bhp). towniczo-gaÊniczych; udzielania pierwszej po- Powinien umieç korzystaç zprofesjonalnego oprogramocy. mowania, prowadziç badania, analizowaç, oceniaç iporównywaç alternatywne rozwiàzania, proponowaç IV. PRAKTYKI i optymalizowaç nowe rozwiàzania oraz samodzielnie Praktyki powinny trwaç nie krócej ni˝ 6 tygodni. analizowaç problemy z zakresu bezpieczeƒstwa i higieny pracy. Absolwent powinien posiadaç umiej´tnowZasady iform´ odbywania praktyk ustala jednost- Êci organizowania pracy, w tym dzia∏aƒ zapobiegajàka uczelni prowadzàca kszta∏cenie. cych wypadkom przy pracy i chorobom zawodowym. Powinien umieç: kontrolowaç przestrzeganie przepi- V. INNE WYMAGANIA sów izasad bhp, wykonywaç analizy zzakresu bezpie- 1. Programy nauczania powinny przewidywaç zaj´cia czeƒstwa i higieny pracy, oceniaç ryzyko zawodowe, z zakresu wychowania fizycznego — w wymiarze opracowywaç i wdra˝aç systemy zarzàdzania bezpie- 60 godzin, którym mo˝na przypisaç do 2 punktów czeƒstwem i higienà pracy, organizowaç i prowadziç ECTS; j´zyków obcych — w wymiarze 120 godzin, prace badawcze i rozwojowe — w szczególnoÊci proktórym nale˝y przypisaç 5 punktów ECTS; techno- jektowaç i wdra˝aç rozwiàzania techniczne i organizalogii informacyjnej — w wymiarze 30 godzin, któ- cyjne minimalizujàce skutki oddzia∏ywania procesu rym nale˝y przypisaç 2 punkty ECTS. TreÊci kszta∏- pracy na cz∏owieka. Absolwent powinien post´powaç cenia wzakresie technologii informacyjnej: podsta- zgodnie z zasadami etyki zawodowej. Absolwent powy technik informatycznych, przetwarzanie tek- winien byç przygotowany do pracy w: s∏u˝bie bezpiestów, arkusze kalkulacyjne, bazy danych, grafika czeƒstwa i higieny pracy u ma∏ych, Êrednich i du˝ych

l przedsi´biorców, administracji paƒstwowej, samorzà- w biurach projektowych i doradczych jako ekspert dowej, gospodarczej i oÊwiatowej w zakresie proble- w zakresie bezpieczeƒstwa i higieny pracy, a tak˝e do matyki bezpieczeƒstwa i higieny pracy oraz instytu- prowadzenia w∏asnej dzia∏alnoÊci gospodarczej w zacjach zajmujàcych si´ poradnictwem i upowszechnia- kresie us∏ug dotyczàcych bezpieczeƒstwa i higieny niem wiedzy zzakresu bezpieczeƒstwa ihigieny pracy. pracy. Absolwent powinien byç przygotowany do pod- Absolwent powinien byç przygotowany do pracy j´cia studiów trzeciego stopnia (doktoranckich). III. RAMOWE TREÂCI KSZTA¸CENIA 1. GRUPY TREÂCI KSZTA¸CENIA, MINIMALNA LICZBA GODZIN ZAJ¢å ZORGANIZOWANYCH ORAZ MINI- MALNA LICZBA PUNKTÓW ECTS

2. GRUPY TREÂCI KSZTA¸CENIA, MINIMALNA LICZBA GODZIN ZAJ¢å ZORGANIZOWANYCH ORAZ MINI- MALNA LICZBA PUNKTÓW ECTS

3. TREÂCI IEFEKTY KSZTA¸CENIA B. GRUPA TREÂCI KIERUNKOWYCH A. GRUPA TREÂCI PODSTAWOWYCH 1. Kszta∏cenie w zakresie zarzàdzania bezpieczeƒstwem ihigienà pracy 1. Kszta∏cenie w zakresie matematycznego wspomawgania decyzji TreÊci kszta∏cenia: Istota zarzàdzania bezpieczeƒstwem ihigienà pracy. Cele izadania zarzàdzania TreÊci kszta∏cenia: Elementy matematyki stosobezpieczeƒstwem i higienà pracy. Uregulowania wanej — programowanie matematyczne, teoria normatywne zwiàzane z zarzàdzaniem bezpiegrafów i sieci, zbiory rozmyte, teoria funkcji deczeƒstwem i higienà pracy. Za∏o˝enia do projekcyzyjnych, teoria gier. Optymalizacja — zbiór tu systemu zarzàdzania bezpieczeƒstwem ihigierozwiàzaƒ dopuszczalnych, kryterium jakoÊci, nà pracy. Przeglàd wst´pny zak∏adu. Analiza stawminimalizacja imaksymalizacja funkcji rzeczywinu bezpieczeƒstwa i higieny pracy zak∏adu. Rozstej, zadania optymalizacji z dwoma i wieloma poznanie systemowe zak∏adu (wydzia∏u, oddziakryteriami. Optymalizacje wielokryterialne. Mo- ∏u). Raport koƒcowy. Projektowanie systemu zadelowanie preferencji. Optymalizacja hierarrzàdzania bezpieczeƒstwem i higienà pracy. Dachiczna. Optymalizacja wwarunkach niepewno- ne wyjÊciowe do projektu — definicje, dokumen- Êci. Rozwiàzanie kompromisowe. Kolektywne ty, nazwy przywo∏ywane w projekcie. Wymagapodejmowanie decyzji optymalnych. Gry decy- nia projektowanego systemu zarzàdzania bezzyjne, strategiczne i kooperacyjne. Formu∏owa- pieczeƒstwem i higienà pracy. Plan wdra˝ania nie problemów zzakresu bezpieczeƒstwa ihigie- systemu zarzàdzania bezpieczeƒstwem i higienà ny pracy z zastosowaniem optymalizacji wielo- pracy. Wdra˝anie i eksploatacja systemu zarzàkryterialnej. dzania bezpieczeƒstwem i higienà pracy. Zobo- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: wiàzania zak∏adu wynikajàce z wdra˝ania i eksstosowania metod matematycznych wpodejmo- ploatacji systemu zarzàdzania bezpieczeƒstwem waniu decyzji. ihigienà pracy (SZBHP). ÂwiadomoÊç personelu

l a wdra˝anie systemu. Opracowanie i wdra˝anie dy doboru i rozmieszczania urzàdzeƒ sygnalizadokumentacji systemowej. Komunikowanie si´ cyjnych i sterowniczych. Projektowanie rozwiàp w sprawach wdra˝anego systemu. Struktura zaƒ zmniejszajàcych ha∏as. Projektowanie wdra˝ajàca system — odpowiedzialnoÊç. Szkole- oÊwietlenia miejsca pracy. Zasady kszta∏towania nie audytorów. Integracja systemów zarzàdzania mikroklimatu i jakoÊci powietrza w pomieszczejakoÊcià (SZJ), zarzàdzania Êrodowiskiem (SZÂ) niu. oraz zarzàdzania bezpieczeƒstwem ihigienà pra- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje:. cy (SZBHP). projektowania z wykorzystaniem zasad ergono- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: mii. projektowania, wdra˝ania ieksploatacji systemu v zarzàdzania bezpieczeƒstwem ihigienà pracy. 5. Kszta∏cenie w zakresie metod szkolenia w obszarze bezpieczeƒstwa ihigieny pracy 2. Kszta∏cenie wzakresie bezpieczeƒstwa proceso- TreÊci kszta∏cenia: Psychologia w nauczaniu — wego porocesy psychiczne warunkujàce efektywnoÊç uczenia si´, rola wyk∏adowcy podczas nauczania, TreÊci kszta∏cenia:Mi´dzynarodowe akty prawne kreowanie klimatu sprzyjajàcego efektywnemu w zakresie bezpieczeƒstwa procesowego. Audyt szkoleniu. Nauczanie doros∏ych — kszta∏cenie, bezpieczeƒstwa instalacji procesowej. System szkolenie, doskonalenie, dokszta∏canie, edukarejestracji i dokumentacji dotyczàcej transportu cja, dydaktyka, metodyka, andragogika, kwalifii sk∏adowania odpadów niebezpiecznych — zna-g kacje zawodowe. Projektowanie procesu dydakkowanie, karty charakterystyki substancji niebeztycznego. Organizacja szkolenia — rola izadania piecznych. Zasady transportu materia∏ów nieorganizatora szkolenia, kryteria doboru wyk∏abezpiecznych — procedury post´powania w sydowców, zasady przeprowadzania hospitacji, zatuacjach awaryjnych. Zagro˝enia zwiàzane ze sady przeprowadzania egzaminów, prowadzenie sk∏adowaniem odpadów niebezpiecznych —. istdokumentacji szkolenia. Metody prowadzenia niejàce technologie zagospodarowywania, zaj´ç dydaktycznych — stosowanie metod interunieszkodliwiania i sk∏adowania ró˝nych odpalaktywnych, dobór materia∏ów dydaktycznych, dów. Zasady przygotowywania raportów bezpieocena skutecznoÊci prowadzonych zaj´ç. Metody czeƒstwa i planów operacyjno-ratowniczych. i formy popularyzacji problematyki bezpieczeƒ- Systemy wczesnego wykrywacnia zagro˝eƒ stwa ihigieny pracy. i ostrzegania przed zagro˝eniami oraz likwidacji Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: zagro˝eƒ. nowoczesnego prowadzenia zaj´ç dydaktycz- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: nych. stosowania zasad bezpieczerƒstwa procesowego wpracy. 6. Kszta∏cenie wzakresie ekonomiki przedsi´wzi´ç zzakresu bezpieczeƒstwa ihigieny pracy 3. Kszta∏cenie wzakresie metod zwalczania zagro-. ˝eƒ TreÊci kszta∏cenia: Koszty bezpieczeƒstwa i zdrowia w pracy jako nak∏ady na akumulacj´ zaso- TreÊci kszta∏cwenia: Systematyka zagro˝eƒ. Metobów kapita∏u ludzkiego. Rodzaje kosztów bezpiedy i techniki zapobiegania zagro˝eniom oraz reczeƒstwa izdrowia wpracy. Optymalizacja koszdukcji i eliminacji zagro˝eƒ. Zagro˝enia mechatów bezpieczeƒstwa i zdrowia w pracy. Ekononiczne. ElektrycznoÊç statyczna — energia elekmiczne aspekty bezpieczeƒstwa izdrowia wpratryczna. Wy∏adowania atmosferyczne, ochrona cy. Koszty wypadków przy pracy i chorób zawoodgromowa. Zagro˝enia po˝arowe i wybuchodowych. Koszty spo∏eczne wypadków przy pracy we. Ha∏as. Drgania mechaniczne. Pola elektroi chorób zawodowych. Koszty dzia∏aƒ profilakmawgnetyczne. Promieniowanie optyczne. Sub- tycznych. Ekonomiczne instrumenty poprawy stancje chemiczne. Py∏y iaerozole. bezpieczeƒstwa i zdrowia w pracy. Koszty bez- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: pieczeƒstwa izdrowia wpracy wÊwietle polskiestosowania metod zapobiegania zagro˝eniom go prawa pracy oraz przepisów wzakresie ubezoraz redukcji ieliminowania zagro˝eƒ. pieczeƒ spo∏ecznych. Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: w 4. Kszta∏cenie w zakresie projektowania ergono- szacowania kosztów przedsi´wzi´ç z zakresu micznego bezpieczeƒstwa ihigieny pracy; oceny strat zwiàzanych z niew∏aÊciwymi warunkami bezpieczeƒ- TreÊci kszta∏cenia: Ewolucja celów i wartoÊci stwa ihigieny pracy. wprojektowaniu obiektów technicznych. Zasady projektowania ergonomicznego. Procesy projek- 7. Kszta∏cenie w zakresie komputerowego wspotowe w ergonomicznej dzia∏alnoÊci korekcyjnej magania s∏u˝by bezpieczeƒstwa ihigieny pracy i koncepcyjnej. Zagadnienia projektowe i ergonomiczne kryteria decyzyjne. Listy Fittsa do po- TreÊci kszta∏cenia:Bazy danych. Internetowe êródzia∏u zadaƒ w systemie. Zasady ekonomiki ru- d∏a informacji obezpieczeƒstwie ihigienie pracy. chów w projektowaniu procesu pracy. Projekto- Statystyczna karta wypadków przy pracy. Systewanie architektury maszyn z wykorzystaniem my wspomagajàce ocen´ ryzyka i kontroli stanu danych antropometrycznych. Projektowanie roz- bezpieczeƒstwa. Systemy wspomagajàce badamieszczenia elementów stanowiska pracy. Zasa- nie okolicznoÊci i przyczyn wypadków przy prady optymalizacji obcià˝enia psychicznego. Zasa- cy. Przeglàd programów komputerowych wspo-

l magajàcych prac´ s∏u˝by bezpieczeƒstwa ihigie- IV. INNE WYMAGANIA ny pracy. Systemy informacji przestrzennej (GIS p 1. Przynajmniej 60 % zaj´ç powinno byç przeznaczo- — Geographical Information System). Symulane na çwiczenia audytoryjne, laboratoryjne, projekcja zagro˝eƒ wÊrodowisku wirtualnym. towe lub terenowe. Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: wykorzystywania technik komputerowych w re- 2. Za przygotowanie pracy magisterskiej i przygotoalizacji zadaƒ s∏u˝by bezpieczeƒstwa i higieny wanie do egzamin.u dyplomowego student otrzypracy. muje 20 punktów ECTS. v Za∏àcznik nr2 Standardy kszta∏cenia dla kieorunku studiów: Fizjoterapia A. STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA fizyczne z tymi osobami. Absolwent powinien posiagdaç wiedz´ i umiej´tnoÊci niezb´dne do: kszta∏towa- I. WYMAGANIA OGÓLNE nia, podtrzymywania iprzywracania sprawnoÊci iwydolnoÊci osób w ró˝nym wieku utraconej lub obni˝o- Studia pierwszego stopnia trwajà nie krócej nej wskutek ró˝nych chorób bàdê urazów; nienaganni˝ 6semestrów. Liczba godzin zaj´ç ipraktyk nie po- nego wykonywania wszelkich zabiegów fizjoterapeuwinna byç mniejsza ni˝ 3820. Liczba punktów E.CTS tycznych oraz dostosowywania swych dzia∏aƒ do nad- (European Credit Transfer System) nie powinna byç rz´dnych celów rehabilitacji w ramach funkcjonowamniejsza ni˝ 180. nia zespo∏ów rehabilitacyjnych oraz kontrolowania lefektywnoÊci procesu fizjoterapii. Absolwent powi- II. KWALIFIKACJE ABSOLWENTA nien byç przygotowany do pracy w jednostkach cochrony zdrowia, oÊrodkach dla osób niepe∏nospraw- Absolwent powinien uzyskaç wykszta∏cenie iprzy- nych, oÊrodkach sportowych oraz szkolnictwie — po gotowanie zawodowe — zgodne zwymaganiami obo- ukoƒczeniu specjalnoÊci nauczycielskiej (zgodnie ze wiàzujàcymi w jednostkach ochrony zdrowia — do standardami kszta∏cenia przygotowujàcego do wykopracy z osobami chorymi i niepe∏nosprawnymi, nywania zawodu nauczyciela). Absolwent powinien przede wszystkim w zakresie storsowania czynników znaç j´zyk obcy na poziomie bieg∏oÊci B2 Europejskienaturalnych (fizykalnych) w profilaktyce oraz w celach go Systemu Opisu Kszta∏cenia J´zykowego Rady Euleczniczych. Powinien posiadaç predyspozycje psycho- ropy oraz umieç pos∏ugiwaç si´ j´zykiem specjalifizyczne do pracy z ludêmi ch.orymi i niepe∏nospraw- stycznym z zakresu kierunku studiów. Absolwent ponymi oraz byç na tyle sprawnym fizycznie, by móc winien byç przygotowany do podj´cia studiów drupoprawnie demonstrowaç iprzeprowadzaç çwiczenia giego stopnia. III. RAMOWE TREÂCI KSZTA¸CENIA 1. GRUPY TREÂCI KSZTA¸CENIA, MINIMALNA LICZBA GODZIN ZAJ¢å ZORGANIZOWANYCH ORAZ MINI- MALNA LICZBA PUNKTÓW ECTS

2. SK¸ADNIKI TREÂCI KSZTA¸CENIA W GRUPACH, MINIMALNA LICZBA GODZIN ZAJ¢å ZORGANIZOWA- NYCH ORAZ MINIMALNA LICZBA PUNKTÓW ECTS

3. TREÂCI IEFEKTY KSZTA¸CENIA cEfekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: opisu budowy mikroskopowej podstawowych A. GRUPA TREÂCI PODSTAWOWYCH tkanek cz∏owieka iich rozwoju. 1. Kszta∏cenie w zakresie anatomii prawid∏owej 3. Kszta∏cenie wzakresie fizjologii cz∏owieka r TreÊci kszta∏cenia: Budowa koÊci i ich po∏àczeƒ. TreÊci kszta∏cenia: Krew i krà˝enie krwi — sk∏ad KoÊci jako element podporowy, ruchowy i w∏aÊciwoÊci krwi. CzynnoÊç, regulacja i autoi ochronny. Uk∏ad kostn.o-stawowy i mi´Êniowy matyzm serca. Transport tlenu. Krà˝enie obwowstatyce idynamice — elementy kostne, wi´za- dowe, regulacja Êwiat∏a naczyƒ. Limfa i p∏yny d∏a i mi´Ênie jako stabilizatory i ograniczniki ru- tkankowe. Krzepni´cie krwi. Uk∏ad oddechowy w chu, ruchomoÊç stawowa, jednostki funkcjonal- — wskaêniki funkcjonalne oddychania. Hipoksja ne i zespo∏y dynamiczne. Uk∏ad nerwowy — bu- i jej rodzaje. Przemiana materii — spoczynkowa dowa ifunkcja, wa˝niejsze oÊrodki ipoziomy ste- i wysi∏kowa. Termoregulacja oraz jej mechanirowania ruchami, unerwienie obwodowe, uner- zmy. Wysi∏ek fizyczny — klasyfikacja fizjologiczwienie segmentarne. Uk∏ad krà˝enia i oddycha- na. Reakcje na wysi∏ek fizyczny osób w ró˝nym nia, topografia drzewa oskrzelowego, mechanika wieku. WydolnoÊç fizyczna — czynniki jà warunodwdychania. Ogólna budowa i funkcja narzàdów kujàce i metody oznaczania. Trening fizyczny jajamy brzusznej. Wybrane zagadnienia zanatomii ko proces adaptacji fizjologicznej, zmiany potrerentgenowskiej iinnych metod obrazowych. ningowe. Zm´czenie — rodzaje, lokalizacja i ob- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: jawy. Podstawy neurofizjologii. OÊrodkowy wykorzystywania wiedzy z zakresu budowy ana- uk∏ad nerwowy — regulacja czynnoÊci narzàdów tomicznej podstawowych uk∏adów, awszczegól- iuk∏adów. Obwodowy iwegetatywny uk∏ad nernoÊci aparatu ruchu cz∏owieka wkontekÊcie jego wowy. Mi´Ênie — rodzaje w∏ókien mi´Êniowych, wfunkcjonowania. po∏àczenia nerwowo-mi´Êniowe. Istota skurczu mi´Êniowego, rekrutacja jednostek ruchowych. 2. Kszta∏cenie wzakresie biologii medycznej Unerwienie motoryczne mi´Êni szkieletowych. Przewodnictwo i pobudliwoÊç w∏ókien nerwo- TreÊci kszta∏cenia: Budowa komórki i funkcje orwych. CzynnoÊç elektryczna mi´Êni. Odruchy. ganelli komórkowych. Cykl ˝yciowy komórki. Zja- Proces sterowania ruchami. PlastycznoÊç oÊrodwisko nekrozy i apoptozy. Ekspresja i regulacja kowego uk∏adu nerwowego i tkanki mi´Êniowej. ekspresji genów. Biosynteza bia∏ka. ZmiennoÊç Reinerwacja. Neurofizjologia bólu. Procesy przei mutacje. Aberracje chromosomalne. Podstawy kaênictwa synaptycznego. Mechanizmy uczenia genetyki cz∏owieka. Budowa ifunkcje tkanek oraz wybranych uk∏adów inarzàdów. Budowa gruczo- si´ ipami´ci. ∏ów wydzielania wewn´trznego. Hormony, regu- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: lacja hormonalna. Podstawowa charakterystyka opisu funkcjonowania poszczególnych uk∏adów etapów embriogenezy cz∏owieka. B∏ony p∏odowe cz∏owieka, zw∏aszcza zwiàzanych z poruszaniem i∏o˝ysko. Czynniki teratogenne. Wady rozwojowe. si´, sterowaniem ruchami iwysi∏kiem fizycznym.

l 4. Kszta∏cenie wzakresie biochemii chanicznej wybranych zespo∏ów mi´Êniowych wfunkcji obcià˝enia zewn´trznego. Zmiany funkp TreÊci kszta∏cenia: Równowaga kwasowo-zasa- cji mi´Êni koƒczyny dolnej po urazach i operacji dowa, bufory krwi. Aminokwasy, bia∏ka i enzy- wobr´bie stawu kolanowego oraz po alloplastymy. Synteza w´glowodanów i t∏uszczów. ¸aƒ- ce stawu biodrowego. Kryteria oceny techniki rucuch oddechowy — bilans energetyczny. Anabo- chu cz∏owieka. StabilnoÊç postawy. Kinematyczlizm — katabolizm — generowanie iwykorzysty- ny i kinetyczny opis mechaniki lokomocyjnych wanie energii. Bilans energetyczny. Rola fosfo- form ruchu — ch. odu ibiegu. Analiza wartoÊci si∏ kreatyny wpracujàcych mi´Êniach — glikogeno- reakcji oraz rozk∏adu parcia stóp na pod∏o˝e podliza, glikoliza, beta-oksydacja, cykl Krebsa, wza- czas chovdu. Wybrane zagadnienia zaawansowajemne relacje przemian tlenowych i beztlenonej analizy chodu cz∏owieka po udarach, ampuwych. tacji koƒczyny dolnej, zaburzeniach nerwowo- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: -mi´Êniowych. Poj´cie i pomiary symetrii funkopisu i interpretacji biochemicznych mechani- cjonalnej. Wykorzystanie elektromiografii do bazmów funkcjonowania organizmu oraz podsta- doania pracy mi´Êni podczas ruchu ca∏ego cia∏a wowych wskaêników biochemicznych iich zmian (wchodzie) iruchu wybranych segmentów cia∏a. wefekcie niektórych schorzeƒ lub wysi∏ku fizycz- Biomechaniczna analiza upadków. Biomechanego. niczna analiza jazdy na wózkach inwalidzkich. Elementy modelowania biomechanicznego. No- 5. Kszta∏cenie wzakresie biofizyki gwoczesne kierunki rozwoju biomechaniki i bioin˝ynierii medycznej. èród∏a obcià˝enia na sta- TreÊci kszta∏cenia:Biofizyka — przedmiot izakres nowisku pracy. Ergonomia pracy, mieszkania, zainteresowaƒ, historia. Studium dynamiki uk∏awyrobów. Ergonomiczne podstawy badania du, modelowanie matematyczne. Rozciàganie i planowania stanowisk pracy w wybranych zai Êciskanie tkanek, napr´˝enia, odkszta∏cenia,.wodach. Ergonomiczna ocena idobór stanowisk prawo Hooke‘a. Skr´canie i zginanie, z∏amania pracy dla osób niepe∏nosprawnych. ErgonomiczkoÊci. Pomiar napr´˝eƒ wkoÊciach podczas prób na ocena obcià˝eƒ niektórych pozycji przy pracy wytrzyma∏oÊciowych. Dostosowanie bliernego iich wp∏yw na dysfunkcje, urazy iwypadki. Ergouk∏adu ruchu do przenoszenia obcià˝eƒ mechanomia pracy fizjoterapeuty. Ergonomia a profinicznych. Elementy mechaniki p∏ynów — biofizyclaktyka. ka uk∏adu krà˝enia ioddychania. Kinematyka, ki- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: netyka, mechanika p∏ynów. Obliczanie oporów opisu i interpretacji biomechanicznej aktów ruaero- i hydrodynamicznych oraz parametrów chowych i statyki cz∏owieka; biomechanicznej przep∏ywu. Wp∏yw czynników mechanicznych na analizy postawy cia∏a, ruchów w stawach oraz organizm cz∏owieka — ultradrêwi´ki i infradêwi´- ruchów lokomocyjnych cz∏owieka; biomechaki. Oddzia∏ywanie pràdu elektrycznego ipól elektromagnetycznych na organizm cz∏owieka. W∏a- nicznej analizy zmian w warunkach obcià˝eƒ ze- ÊciwoÊci elektryczne kom.órki — przewodnictwo wn´trznych. i potencja∏y elektryczne w uk∏adzie nerwowym. Pomiar opornoÊci cia∏a cz∏owieka. Obwody prà- 7. Kszta∏cenie wzakresie kinezjologii du sta∏ego. Pwraca i moc pràdu elektrycznego. TreÊci kszta∏cenia: Jedno- i wielostanowy aparat Dzia∏anie laserów, charakterystyka promienioruchu. Kontrola postawy cia∏a. CzynnoÊç biowania laserowego. Obliczanie dawek promienioelektryczna i mechaniczna mi´Êni. Kontrola dowania laserowego. Podstawy cybernetyki — rewolna pojedynczego mi´Ênia. Wzorce ruchów gulacja procesów fizjologicznych. Biofizyka projednostawowych. Kontrola ruchów lokomocyjcesów widzenia i s∏yszenia. Wybrane zagadnienych. Ruchy manipulacyjne. Kinestezja. Problenia zzakresu optyki geometrycznej. Pomiary s∏yw my sterowania ruchami w stanach patologiczszenia wybranych cz´stotliwoÊci. Podstawy bionych. energetyki itermokinetyki. Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: opisu i analizy czynnoÊciowej prostych i z∏o˝oopisu i interpretacji podstawowych w∏aÊciwoÊci nych ruchów cz∏owieka w warunkach prawid∏ofizycznych tkanek; opisu iinterpretacji zjawisk fiwych iró˝nych zaburzeniach uk∏adu ruchu. zycznych zachodzàcych wustroju pod wp∏ywem wzewn´trznych czynników fizycznych. 8. Kszta∏cenie w zakresie kwalifikowanej pierwszej pomocy medycznej 6. Kszta∏cenie wzakresie biomechaniki TreÊci kszta∏cenia: Stany zagro˝enia zdrowia TreÊci kszta∏cenia: Struktura biomechaniczna uk∏adu kostno-stawowego. Biomechaniczna ana- i ˝ycia — post´powanie w stanach zagro˝enia liza budowy ifunkcji g∏ównych stawów oraz kr´- ˝ycia. Pomoc przedlekarska. Zagro˝enia w pragos∏upa. W∏aÊciwoÊci mechaniczne narzàdu ru- cowni fizyko- i kinezyterapii, zapobieganie. Wychu. OkreÊlanie wartoÊci si∏ zewn´trznych i we- posa˝enie apteczki pierwszej pomocy. Podstawn´trznych dzia∏ajàcych na cz∏owieka. W∏aÊci- wowe zasady iprzepisy BHP wpracowni fizykowoÊci mechaniczne mi´Ênia szkieletowego. Me- ikinezyterapii. todologia badaƒ wartoÊci momentów si∏y poje- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: dynczych zespo∏ów mi´Êniowych mierzonych interpretacji zasad BHP w pracowni fizjoterapii; w warunkach statycznych i dynamicznych. Krzy- udzielania medycznej pomocy przedlekarskiej — wa Hilla. Wyznaczanie charakterystyki mocy me- zw∏aszcza wstanach zagro˝enia ˝ycia.

l 9. Kszta∏cenie wzakresie psychologii B. GRUPA TREÂCI KIERUNKOWYCH p TreÊci kszta∏cenia:Podstawy psychologii ogólnej 1. Kszta∏cenie w zakresie kszta∏cenia ruchowego i rozwojowej. Podstawy diagnostyki psycho- imetodyki nauczania ruchu logicznej. Stadia rozwoju psychicznego dzieci TreÊci kszta∏cenia: Umiej´tnoÊci ruchowe — ich i m∏odzie˝y, rozwój psychomotoryczny i podstamiejsce i rola w aktywnoÊci fizycznej cz∏owieka wowe sposoby jego oceny. Cz∏owiek i choroba, zdrowego i niep.e∏nosprawnego. Akty ruchowe podstawowe reakcje na chorob´: akceptacja, fruw uj´ciu rozwojowym, kinezjologicznym i ergostracja, postawy chorego i jego otoczenia. Relanomicznym. Uczenie si´ i nauczanie czynnoÊci cja personel medyczny — pacjent. Psychologicz- v ruchowych. Mo˝liwoÊci i uwarunkowania procene aspekty i konsekwencje niektórych chorób su motorycznego uczenia si´ cz∏owieka. Etapy iniepe∏nosprawnoÊci. opanowywania czynnoÊci ruchowych. Podsta- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: wowe zasady, metody iÊrodki nauczania czynnointerpretacji podstawowych poj´ç z zakresu Êci ruchowych. Rodzaje aktywnoÊci ruchowej. o psychologii ogólnej oraz rozwoju psychomoto- åwiczenia statyczne i dynamiczne. U∏atwianie rycznego; rozumienia podstawowych reakcji i utrudnianie çwiczeƒ. Uczenie si´ jako eliminacz∏owieka na chorob´. cja b∏´dów. Metody i formy kontroli poziomu opanowywania czynnoÊci. Mo˝liwoÊci nauczania 10. Kszta∏cenie wzakresie patologii ogólnej czynnoÊci ruchowych u niepe∏nosprawnych. g Kszta∏towanie równowagi cia∏a. Kszta∏towanie TreÊci kszta∏cenia: Podstawowe poj´cia — zdrozdolnoÊci koordynacyjnych i niektórych czynnowie, choroba. Klasyfikacja chorób, objawy, prze- Êci manualnych. Postawa i lokomocja w uj´ciu bieg, rokowanie, zejÊcie. Czynniki chorobotwórrozwojowym. Edukacja i reedukacja posturalna. cze imechanizm ich dzia∏ania. Etiologia ipatoge- Potrzeby i mo˝liwoÊci kszta∏towania, doskonaleneza. OdczynowoÊç ustroju, odpornoÊç swo.ista nia i przywracania lokomocyjnych zdolnoÊci i nieswoista. AIDS — nabyta utrata odpornoÊci. cz∏owieka. Ogólne zasady lokomocji na wózkach Zapalenia. Choroby na tle immunizacyjnym. inwalidzkich. Zabawowe i muzyczno-ruchowe l Alergia. Zmiany post´powe iwsteczne. Choroba formy kszta∏cenia umiej´tnoÊci ruchowych oraz nowotworowa. Awitaminozy. Wstrzàs. Zaburze- aktywne i pasywne formy çwiczeƒ w wodzie c nia termoregulacji. Podstawy patofizjologii uk∏a- przydatne wprocesie usprawniania. Ogólna chadu nerwowego. Zaburzenia czucia i ból. Patolo- rakterystyka procesu uczenia si´ i nauczania gia ogólna krwi, krà˝enia ioddychania. w wychowaniu fizycznym. Diagnoza i prognoza Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: pedagogiczna w procesie nauczania czynnoÊci opisu i interpretacji podstawrowych poj´ç z za- ruchowych. Cele, zadania, zasady, formy, Êrodki kresu patologii ogólnej i g∏ównych zmian pato- imetody nauczania czynnoÊci ruchowych. Planofizjologicznych w stopniu u∏atwiajàcym zrozu- wanie procesu nauczania czynnoÊci ruchowych mienie problematyki.zmian patologicznych osób niepe∏nosprawnych. Metody stosowane w ró˝nych schorzeniach; wykorzystywania wie- w wychowaniu fizycznym z akcentem na ich dzy z zakresu patologii ogólnej w stosowaniu przydatnoÊç w procesie usprawniania. Kontrola ró˝nych zabie w gów fizjoterapeutycznych. i ocena w nauczaniu czynnoÊci ruchowych. Bezpieczeƒstwo ihigiena zaj´ç. 11. Kszta∏cenie wzakresie pedagogiki Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: postrzegania aktów ruchowych cz∏owieka w ró˝- TreÊci kszta∏cenia: Uczenie si´, nauczanie, wy- nym uj´ciu procesu uczenia si´ i nauczania ruchowanie. Zasady i metody nauczania oraz kry- chów, zuwzgl´dnieniem aspektów rozwojowych teria ich doboru. Ocena ijej funkcje. Pedagogicz- i metodyki nauczania ruchów; wykorzystywania w ne aspekty fizjoterapii. Kszta∏cenie integracyjne, ró˝nych form aktywnoÊci w nauczaniu ruchów zjawisko w∏àczania iwykluczania osób niepe∏no- oraz planowaniu i kontrolowaniu procesu opasprawnych. Kinezyterapia jako edukacja i reedu- nowywania umiej´tnoÊci ruchowych. kacja umiej´tnoÊci ruchowych. Fizjoterapeuta ipacjent wrelacji nauczyciel — uczeƒ. Psychope- 2. Kszta∏cenie wzakresie kinezyterapii dagogiczne uwarunkowania skutecznoÊci pracy TreÊci kszta∏cenia: Miejsce i rola kinezyterapii wfizjoterapeuty. Elementy procesu nauczania waw procesie rehabilitacji. Teoretyczne podstawy runkujàce skuteczne usprawnianie — cele, zasakinezyterapii. Podstawy metodyczne kinezyterady, metody, formy organizacyjne, kontrola iocepii — ogniwa, cele i zadania, podstawowe zasana, przyczyny niepowodzeƒ, postawa pedagody, formy i Êrodki kinezyterapii, metody. Ocena giczna fizjoterapeuty. Spo∏eczne i pedagogiczne stanu pacjenta dla potrzeb kinezyterapii — wymechanizmy kszta∏towania postaw pacjenta. Mewiady, podstawowe pomiary i sposoby oceny tody oddzia∏ywania na pacjenta. Wspó∏dzia∏anie funkcjonalnej, testy, plan post´powania kinezyfizjoterapeuty zrodzinà pacjenta. terapeutycznego, dokumentacja. Znaczenie oce- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: ny stanu pacjenta w post´powaniu kinezyterainterpretacji podstawowych poj´ç z zakresu peutycznym. Systematyka kinezyterapii. Baza uczenia si´ inauczania; rozumienia psychopeda- techniczna. Urzàdzenia i sprz´t. Technika wykogogicznych aspektów pracy fizjoterapeuty jako nywania ró˝nych çwiczeƒ leczniczych indywiduosoby nauczajàcej w kontekÊcie podstawowych alnych. Prowadzenie çwiczeƒ zespo∏owych. Wysk∏adowych procesu nauczania. brane zagadnienia reedukacji nerwowo-mi´Ênio-

l wej. Podstawy stosowania metod kinezyterapii. cyjny. Osoba rehabilitowana jako podmiot — po- Wskazania i przeciwwskazania do wykonywania dejÊcie fizjoterapeuty do osoby rehabilitowanej. p çwiczeƒ leczniczych. Ocena stanu funkcjonalnego, dokumentacja tego Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: stanu i zabiegów fizjoterapeutycznych. Ogólna wykonywania çwiczeƒ leczniczych; opisu i inter- metodyka rehabilitacji i taktyka post´powania pretacji teoretycznych podstaw techniki i meto- fizjoterapeutycznego — hierarchia i racjonalizadyki usprawniania leczniczego. cja celów, ogólne zasady doboru Êrodków, form. i metod fizjoterapii, fizjoterapia jako element re- 3. Kszta∏cenie wzakresie terapii manualnej habilitacji kompleksowej. Organizacja rehabilitacji i fizjovterapii, zespó∏ rehabilitacyjny. Rehabili- TreÊci kszta∏cenia: Miejsce terapii manualnej tacja szpitalna, ambulatoryjna i domowa oraz w procesie fizjoterapii. Podstawy biomechanicz- wsanatorium ioÊrodku rehabilitacyjnym. Obozy ne i patofizjologiczne terapii manualnej. Trakcje i turnusy rehabilitacyjne. Etyka zawodowa fizjoimobilizacje — zasady wykonywania. Podstawo- terapeuty, kompetencje oraz odpowiedzialnoÊç we metody terapii manualnej — zbie˝noÊci iró˝- mooralna iprawna. Badania diagnostyczne ifunknice. Metodyka wykonywania zabiegów manual- cjonalne jako podstawa tworzenia, weryfikacji nych. Zagro˝enia terapii manualnej, wskazania i modyfikacji programu rehabilitacji oraz kontroiprzeciwwskazania. li jej wyników. Testy funkcjonalne stosowane Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: w fizjoterapii — dobór odpowiedniego testu, wykonywania zasadniczych zabiegów manual-gtrafnoÊç oceny, przydatnoÊç i znaczenie dla donych; opisu iinterpretacji podstawowych technik boru Êrodków fizjoterapii oraz kontroli wyników imetodyki terapii manualnej. rehabilitacji. Testy specyficzne dla ró˝nych metod fizjoterapii. Testy specyficzne dla ró˝nych 4. Kszta∏cenie wzakresie fizykoterapii schorzeƒ i dysfunkcji. Wykorzystanie aparatury.diagnostyczno-pomiarowej w diagnostyce funk- TreÊci kszta∏cenia: Podstawy fizyczne ifizjologiczne cjonalnej — prezentacja iinterpretacja wyników, fizykoterapii — stosowana aparatura iurzàdzenia przydatnoÊç i znaczenie ró˝nych badaƒ aparatuoraz ich obs∏uga. Metodyka wykonywanila zabie- rowych dla doboru Êrodków fizjoterapii oraz kongów oraz wskazania i przeciwwskazania do: le- troli wyników rehabilitacji. czenia ciep∏em izimnem, wodoleccznictwa, Êwia- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: t∏olecznictwa i laseroterapii niskoenergetycznej, doboru oraz wykonywania badaƒ i testów nieelektrolecznictwa, magnetoterapii, ultradêwi´- zb´dnych dla doboru Êrodków fizjoterapii; opisu ków i wziewaƒ. Wskazania i przeciwwskazania i interpretacji podstawowych poj´ç dotyczàcych do wykonywania poszczególnych zabiegów. niepe∏nosprawnoÊci i ca∏okszta∏tu rehabilitacji r Elektrodiagnostyka — metody jakoÊciowe i ilo- medycznej; opisu i interpretacji zmian i zjawisk Êciowe. Podstawy EMG. istotnych dla ró˝nego rodzaju niepe∏nosprawno- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: Êci oraz likwidowania bàdê ∏agodzenia ich skut-. wykonywania podstawowych zabiegów fizykal- ków. nych; opisu iinterpretacji teoretycznych podstaw techniki imetwodyki fizykoterapii. 7. Kszta∏cenie w zakresie podstaw fizjoterapii klinicznej 5. Kszta∏cenie wzakresie masa˝u leczniczego TreÊci kszta∏cenia: WiadomoÊci o ró˝nych jed- TreÊci kszta∏cenia:Masa˝ — reakcje fizjologiczne, nostkach chorobowych niezb´dne dla prograwarunki i higiena wykonywania masa˝u, techni- mowania procesu rehabilitacji i zrozumienia ki masa˝u klasycznego, wskazania i przeciw- uwarunkowaƒ jego skutecznoÊci oraz przeciwwswkazania. Masa˝ aparaturowy — urzàdzenia, wskazaƒ do stosowania zabiegów fizjoterapeumetodyka zabiegów. Masa˝ w Êrodowisku wod- tycznych — w zakresie ortopedii i traumatologii, nym. reumatologii, neurologii, pediatrii, kardiologii, pulmonologii, chirurgii, ginekologii i po∏o˝nic- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci i kompetentwa, geriatrii, psychiatrii oraz intensywnej teracje: wykonywania podstawowych form masa˝u pii. Podstawowe wiadomoÊci o chorobach leczniczego; opisu i interpretacji teoretycznych z uwzgl´dnieniem mechanizmu i dynamiki rozpodstaw techniki i metodyki masa˝u leczniw wijajàcych si´ zmian, ich odwracalnoÊci, mechaczego. nizmów kompensacyjnych i powiàzaƒ przyczynowo-skutkowych mi´dzy objawami. Rokowa- 6. Kszta∏cenie wzakresie fizjoterapii ogólnej nie, zejÊcie choroby i jej skutki, z uwzgl´dnie- TreÊci kszta∏cenia:Problematyka niepe∏nospraw- niem rodzaju i stopnia niepe∏nosprawnoÊci. noÊci oraz podstawowe poj´cia idefinicje. Reha- Zbieranie wywiadów i prowadzenie badaƒ czynbilitacja medyczna ijej sk∏adowe, miejsce fizjote- noÊciowych. Prowadzenie dokumentacji kliniczrapii wrehabilitacji medycznej. Interdyscyplinar- nej w stopniu niezb´dnym w praktyce fizjoteranoÊç rehabilitacji. Zwiàzek rehabilitacji z nauka- peutycznej. mi medycznymi, humanistycznymi i o kulturze Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: fizycznej. Wyrównywanie ubytków funkcjonal- opisu i interpretacji podstawowych jednostek nych — regeneracja, kompensacja, adaptacja. izespo∏ów chorobowych wstopniu umo˝liwiajà- EfektywnoÊç rehabilitacji, plastycznoÊç oÊrodko- cym racjonalne stosowanie Êrodków fizjoterapii wego uk∏adu nerwowego, potencja∏ rehabilita- iplanowanie procesu rehabilitacji.

l 8. Kszta∏cenie w zakresie fizjoterapii klinicznej na. Przedmioty ortopedyczne u∏atwiajàce zawdysfunkcjach narzàdu ruchu adaptowanie si´ osoby niepe∏nosprawnej do ˝yp cia wzmienionych przez dysfunkcj´ warunkach. TreÊci kszta∏cenia: Teoria i praktyka fizjoterapii Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: osób doros∏ych oraz dzieci i m∏odzie˝y z rozopisu iinterpretacji zasad dzia∏ania przedmiotów maitymi dysfunkcjami aparatu ruchu wortopedii ortopedycznych stosowanych w rehabilitacji; itraumatologii, reumatologii, neurologii ineurorozumienia roli przedmiotów ortopedycznych logii dzieci´cej. Fizjoterapia w ca∏okszta∏cie le-. wrehabilitacji. czenia chorego. Dobieranie zabiegów fizjoterapeutycznych i metod fizjoterapii stosownie do rozpoznania klinicznego, okresu choroby i funk- IV. PRAKTYKIv cjonalnego stanu rehabilitowanej osoby. Fizjote- Praktyki powinny obejmowaç: rapia w ró˝nych stadiach i okresach choroby. godziny ECTS Profilaktyka zmian wtórnych. Usprawnianie, ste- 1) praktyk´ klinicznà 80 3 rowanie kompensacjà ipost´powanie adaptacyj- 2) opraktyk´ wpracowni fizykoterapii 260 8 ne wró˝nych jednostkach chorobowych. Kontrolowanie wyników rehabilitacji. Prowadzenie do- 3) praktyk´ wpracowni kinezyterapii 260 8 kumentacji. Specyfika fizjoterapii w wieku roz- 4) praktyk´ wzakresie fizjoterapii wojowym oraz uosób wpodesz∏ym wieku. klinicznej 320 11 Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: gZasady i formy odbywania praktyk ustala jednostwykonywania çwiczeƒ leczniczych i zabiegów ka uczelni prowadzàca kszta∏cenie. fizykalnych uosób zdysfunkcjami narzàdu ruchu — stosownie do ich stanu klinicznego i funkcjo- V. INNE WYMAGANIA nalnego; wykonywania badaƒ i testów niezb´dnych dla doboru Êrodków fizjoterapii; wykony- 1. Programy nauczania powinny przewidywaç zaj´cia wania zabiegów istosowania odpowiednich. me- z zakresu wychowania fizycznego — w wymiarze tod terapeutycznych. 60 godzin, którym mo˝na przypisaç do 2 punktów ECTS; j´zyków obcych — w wymiarze 120 godzin, l 9. Kszta∏cenie w zakresie fizjoterapii klinicznej którym nale˝y przypisaç 5 punktów ECTS; technowchorobach narzàdów wewn´trznych logii informacyjnej — w wymiarze 30 godzin, któc rym nale˝y przypisaç 2 punkty ECTS. TreÊci kszta∏- TreÊci kszta∏cenia: Fizjoterapia osób doros∏ych cenia wzakresie technologii informacyjnej: podstaoraz dzieci i m∏odzie˝y ze schorzeniami niedotywy technik informatycznych, przetwarzanie tekczàcymi w swej istocie aparatu ruchu — w karstów, arkusze kalkulacyjne, bazy danych, grafika diologii, pulmonologii, geriatrii, psychiatrii, chirurgii, ginekologii ipo∏o˝nictrwie, pediatrii, onko- mened˝erska i/lub prezentacyjna, us∏ugi wsieciach informatycznych, pozyskiwanie i przetwarzanie inlogii i medycynie paliatywnej. Fizjoterapia w caformacji — powinny stanowiç co najmniej odpo- ∏okszta∏cie leczenia chorego. Dobieranie zabiewiednio dobrany podzbiór informacji zawartych gów fizjoterapeutyczny.ch i metod fizjoterapii w modu∏ach wymaganych do uzyskania Europejstosownie do rozpoznania klinicznego, okresu skiego Certyfikatu Umiej´tnoÊci Komputerowych choroby i funkcjonalnego stanu rehabilitowanej w (ECDL — European Computer Driving Licence). osoby. Fizjoterapia w ró˝nych stadiach i okresach choroby. Profilaktyka zmian wtórnych. 2. Programy nauczania powinny zawieraç treÊci po- Usprawnianie, sterowanie kompensacjà i post´- szerzajàce wiedz´ humanistycznà w wymiarze nie powanie adaptacyjne w ró˝nych jednostkach mniejszym ni˝ 60 godzin, którym nale˝y przypisaç chorobowych. Kontrolowanie wyników rehabili- nie mniej ni˝ 3 punkty ECTS. tacji. Prowadzenie odpowiedniej dokumentacji. 3. Co najmniej 75 % godzin przeznaczonych na na- Efewkty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: uczanie treÊci w zakresie: kinezyterapii, terapii mawykonywania çwiczeƒ leczniczych i zabiegów nualnej, fizykoterapii, masa˝u leczniczego, podstaw fizykalnych u osób z chorobami i dysfunkcjami fizjoterapii klinicznej, fizjoterapii klinicznej w dysniedotyczàcymi narzàdu ruchu — stosownie do funkcjach narzàdu ruchu oraz fizjoterapii klinicznej ich stanu klinicznego i funkcjonalnego; wykonywchorobach narzàdów wewn´trznych powinno byç wania badaƒ funkcjonalnych narzàdów werealizowane wformie çwiczeƒ (çwiczeƒ klinicznych). wn´trznych i badaƒ wydolnoÊciowych niezb´dwnych dla doboru Êrodków fizjoterapii; wykony- 4. Za przygotowanie do egzaminu dyplomowego wania zabiegów istosowania odpowiednich me- (w tym tak˝e za przygotowanie pracy dyplomowej, tod terapeutycznych. je˝eli przewiduje jà program nauczania) student otrzymuje 10 punktów ECTS. 10. Kszta∏cenie wzakresie zaopatrzenia ortopedycznego ZALECENIA TreÊci kszta∏cenia: Rola przedmiotów ortope- Wcelu umo˝liwienia uzyskania prawa do wykonydycznych wrehabilitacji. Przedmioty ortopedycz- wania zawodu o zasi´gu ponadkrajowym zaleca si´ ne stabilizujàce, odcià˝ajàce i korygujàce oraz dostosowanie programów nauczania i planów stuprotezy — zasady ich doboru i zastosowania. diów do wytycznych Âwiatowej Konfederacji Fizjote- Obuwie i wk∏adki ortopedyczne — rodzaje i za- rapii (World Confederation for Physical Therapy — stosowania. Przedmioty ortopedyczne u∏atwiajà- WCPT). Zaleca si´, aby praktyki by∏y organizowane ce pionizacj´ ilokomocj´. Osoba na wózku inwa- zgodnie zwytycznymi WCPT, zarówno wzakresie prolidzkim — podstawowe problemy, jazda aktyw- gramu, jak iczasu trwania.

l B. STUDIA DRUGIEGO STOPNIA fizycznie, by móc poprawnie demonstrowaç iprzeprowadzaç çwiczenia fizyczne ztymi osobami. Absolwent p I. WYMAGANIA OGÓLNE powinien uzyskaç wiadomoÊci iumiej´tnoÊci niezb´dne do wykonywania badaƒ zzakresu diagnostyki funk- Studia drugiego stopnia trwajà nie krócej ni˝ 4 se- cjonalnej, planowania i kontrolowania efektywnoÊci mestry. Liczba godzin zaj´ç ipraktyk nie powinna byç procesu rehabilitacji medycznej, prowadzenia badaƒ mniejsza ni˝ 2300. Liczba punktów ECTS nie powinna i w∏àczania si´ w prac´ zespo∏ów badawczych, kiero-. byç mniejsza ni˝ 120. wania zespo∏em terapeutycznym, organizacji i zarzàdzania placówkami prowadzàcymi dzia∏alnoÊç fizjote- II. KWALIFIKACJE ABSOLWENTA rapeutycznà, svzkolenia zawodowego w zakresie podstawowych procedur fizjoterapeutycznych inauczania Absolwent powinien uzyskaç wykszta∏cenie iprzy- przedmiotów zawodowych. Absolwent powinien byç gotowanie zawodowe — zgodnie z wymaganiami przygotowany do pracy w: jednostkach ochrony zdroobowiàzujàcymi wjednostkach ochrony zdrowia — do wia, oÊrodkach dla osób niepe∏nosprawnych, oÊrodsamodzielnej pracy z osobami chorymi i niepe∏no- kach osportowych, jednostkach naukowych, adminisprawnymi, przede wszystkim w zakresie stosowania stracji paƒstwowej i samorzàdowej oraz szkolnictwie czynników naturalnych (fizykalnych) w profilaktyce — po ukoƒczeniu specjalnoÊci nauczycielskiej (zgodi w celach leczniczych oraz uprawnienia do podj´cia nie ze standardami kszta∏cenia przygotowujàcego do specjalizacji z zakresu fizjoterapii. Powinien posiadaç wykonywania zawodu nauczyciela). Absolwent powipredyspozycje psychofizyczne do pracy z ludêmi cho- nien byç przygotowany do kontynuacji edukacji na rymi iniepe∏nosprawnymi oraz byç na tyle sprawnym studiach trzeciego stopnia (doktoranckich). III. RAMOWE TREÂCI KSZTA¸CENIA 1. GRUPY TREÂCI KSZTA¸CENIA, MINIMALNA LICZBA GODZIN ZAJ¢å ZORGANIZOWANYCH ORAZ MINI- MALNA LICZBA PUNKTÓW ECTS

2. RAMOWE TREÂCI KSZTA¸CENIA WGRUPACH, MINIMALNA LICZBA GODZIN ZAJ¢å ZORGANIZOWANYCH ORAZ MINIMALNA LICZBA PUNKTÓW ECTS

3. TREÂCI IEFEKTY KSZTA¸CENIA blem kwantyfikacji badaƒ ipowtarzalnoÊci wyników w rehabilitacji i fizjoterapii. Aktualne mo˝li- A. GRUPA TREÂCI PODSTAWOWYCH woÊci badawcze zzakresu fizjoterapii. g 1. Kszta∏cenie wzakresie podstaw genetyki Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: zbierania i gromadzenia danych oraz wyboru TreÊci kszta∏cenia: Podstawy genetyki cz∏owieka sposobu opracowywania wyników; interpretacji ze szczególnym uwzgl´dnieniem genetyki kli- iprezentacji wyników badaƒ. nicznej i genetycznych uwarunkowaƒ uzdolnieƒ. ruchowych. Wady i choroby uwarunkowane ge- 4. Kszta∏cenie wzakresie historii rehabilitacji netycznie. lTreÊci kszta∏cenia: Geneza i rozwój rehabilitacji Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: na Êwiecie i w Polsce. Historyczne czynniki rozwykorzystywania wiedzy z zakresu genetyki wdzia∏alnoÊci zawodowej. cwoju rehabilitacji. Rehabilitacja w poszczególnych okresach historycznych. Zwiàzki rehabilitacji zkulturà fizycznà imedycynà. Twórcy Êwiato- 2. Kszta∏cenie wzakresie farmakologii wej ipolskiej rehabilitacji. TreÊci kszta∏cenia: Leki — rodzaje, postacie, me- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: r chanizm dzia∏ania, ogólne zasady dawkowania, wykorzystywania wiedzy z zakresu historii rehasynergizm i antagonizm, wskazania i przeciw- bilitacji wdzia∏alnoÊci zawodowej. wskazania, nadwra˝liwoÊç, przedawkowanie,. uzale˝nienia. Leki dzia∏ajàce ogólnie i miejsco- 5. Kszta∏cenie wzakresie filozofii wo. Najwa˝niejsze leki stosowane w procesie fizjoterapii —w Êrodki: przeciwbólowe, obni˝ajàce TreÊci kszta∏cenia: Najwa˝niejsze koncepcje filonapi´cie mi´Êni, przyspieszajàce gojenie ran. zoficzne ietyczne le˝àce upodstaw wspó∏czesnej Ârodki stosowane do kàpieli leczniczych. Ârodki kultury. Epistemologiczne za∏o˝enia wspó∏czestosowane do jontoforezy i fonoforezy. Ârodki snego paradygmatu nauk empirycznych. Aksjostosowane do inhalacji. Ârodki odzia∏aniu lokal- logiczne i metodologiczne za∏o˝enia etyki nornym stosowane w trakcie masa˝u — maÊci, kre- matywnej ideontologii lekarskiej. Filozofia amemy, ˝ele. Ogólne zasady zlecania ikontrolowania dycyna. Metodologiczny status medycyny jako dziwa∏ania Êrodków farmakologicznych. nauki. Warunki racjonalnoÊci myÊlenia. Logika amedycyna. Interpretacja poj´cia zdrowia icho- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: roby w Êwietle filozoficznych modeli i w kultustosowania leków w zabiegach fizjoterapeutyczrach Êwiata na przestrzeni dziejów. Podstawowe nych woparciu opodstawowà wiedz´ dotyczàcà cechy biomedycznego modelu cz∏owieka. Filozoich dzia∏ania. ficzne i etyczne implikacje przyjmowanych w medycynie modeli cz∏owieka. Medycyna holi- 3. Kszta∏cenie wzakresie metodologii badaƒ w styczna. Pacjent jako osoba. TreÊci kszta∏cenia: Przedmiot badaƒ oraz proble- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: my badawcze iich formu∏owanie. Proces badaw- prowadzenia racjonalnego dyskursu w spo∏eczy ijego etapy. Cele iogólny schemat poznania. czeƒstwie pluralistycznym w oparciu o znajo- Hipotezy badawcze, zmienne, wskaêniki. Rzetel- moÊç podstawowych poj´ç ikoncepcji filozoficznoÊç i powtarzalnoÊç wyników. Weryfikacja wy- nych; metodycznego wàtpienia, argumentacji ników. Metody badaƒ. Normy. Rejestracja wyni- oraz rozró˝niania wnioskowania indukcyjnego ków. Wyniki indywidualne igrupowe. Tworzenie od dedukcyjnego. grup badawczych, problem jednorodnoÊci grup. Kierowanie i wspó∏praca w zespole. Bazy da- 6. Kszta∏cenie wzakresie bioetyki nych. Zasady opracowywania zebranych materia∏ów badawczych — analiza iloÊciowa i jako- TreÊci kszta∏cenia:Wybrane zagadnienia etyczne Êciowa, selekcja, klasyfikacja, prezentacja iinter- wspó∏czesnej medycyny i rehabilitacji. Konflikt pretacja. Metody jakoÊciowe i iloÊciowe. Pro- wartoÊci w bioetyce. Ochrona jednostki w bada-

l niach medycznych. Etyczne aspekty prokreacji 9. Kszta∏cenie w zakresie socjologii niepe∏noigenetyki. Âmierç jako problem filozoficzny, mo- sprawnoÊci irehabilitacji p ralny i medyczny. Spór o eutanazj´. Granice opieki medycznej. Moralne aspekty transplanta- TreÊci kszta∏cenia: ˚ycie spo∏eczne i jego detercji. Problem Êwiadomej zgody pacjenta. Europej- minanty. Przedmiot i funkcje socjologii rehabiliska konwencja bioetyczna. Etyka wbadaniach — tacji. Niepe∏nosprawnoÊç wsensie biologicznym komisja etyki. NierzetelnoÊç wnauce, zmyÊlanie, i prawnym. Definiowanie i orzekanie niepe∏no-. fa∏szowanie, plagiatorstwo. Zasady dobrej prak- sprawnoÊci. Zdrowie — choroba — spo∏eczeƒtyki. Zabezpieczanie iprzechowywanie wyników. stwo. Socjomedyczne wskaêniki stanu zdrowia. Zasady autorstwa publikacji naukowych. Konflikt Pomiar nviepe∏nosprawnoÊci irehabilitacji. Socjointeresów wbadaniach. logiczne koncepcje niepe∏nosprawnoÊci i procesu rehabilitacji — spo∏eczna rola chorego. Posta- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: wy wobec niepe∏nosprawnych. Stygmatyzacja dostrzegania, rozpoznawania i rozró˝niania koni etykietowanie. Status, rodzina, edukacja i zafliktów etycznych zwiàzanych z rozwojem nauk torudnienie a niepe∏nosprawnoÊç. Socjalizacja. biomedycznych; oceniania etycznego i moralne- Dyskryminacja. Segregacja. Integracja. Koncepgo post´powania cz∏owieka w obszarze nauk cja barier i wyrównywania szans. Socjologia zao zdrowiu; przygotowywania wniosków o zgod´ wodu fizjoterapeuty. komisji bioetycznych na prowadzenie badaƒ. Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: g 7. Kszta∏cenie w zakresie psychologii klinicznej rozpoznawania podstawowych problemów osoipsychoterapii by niepe∏nosprawnej funkcjonujàcej w spo∏eczeƒstwie; ∏agodzenia i rozwiàzywania proble- TreÊci kszta∏cenia: Psychologiczne uwarunkowa- mów z zakresu spo∏ecznych skutków niepe∏nonia rehabilitacji osób w ró˝nym wieku. Psycho- sprawnoÊci. logiczne aspekty starzenia si´ i staroÊci, psy.chologiczne problemy rehabilitacji osób starych. 10. Kszta∏cenie wzakresie dydaktyki fizjoterapii Cz∏owiek ichoroba, reakcje na chorob´ — akcepl tacja, frustracja, postawy chorego i jego otocze- TreÊci kszta∏cenia: Ogólne zasady dydaktyki. Fornia. Problemy chorego zafazjà. Relacja personel my i sposoby przekazu informacji — Êrodki dyc medyczny — pacjent. B∏´dy jatrogenne. Trudno- daktyczne, przekazywanie wiadomoÊci i naucza- Êci poczàtkujàcego fizjoterapeuty. Uczenie si´ nie umiej´tnoÊci praktycznych. Nauczanie podpomagania. Empatia. Psychologiczne aspekty stawowych procedur fizjoterapii. Metody fizjotei konsekwencje niektórych chorób i niepe∏no- rapii jako specyficzny element kszta∏cenia zawosprawnoÊci — akceptacja inrwalidztwa, przysto- dowego. Granice kompetencji w edukacji zawosowanie si´ do nowej sytuacji. Choroby przewle- dowej. Permanentne kszta∏cenie i samokszta∏cek∏e i nieuleczalne. Pacjent w opiece paliatywnej. nie. Nerwice iich geneza. Me.tody psychokorekcyjne. Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: Psychoterapia i psychoterapeutyczne wartoÊci tworzenia planów i programów nauczania, ze aktywnoÊci ruchowej isportu. szczególnym uwzgl´dnieniem podyplomowego w Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: kszta∏cenia i doskonalenia zawodowego w opardostrzegania problemów psychologicznych ciu oznajomoÊç podstaw dydaktyki; wykorzystyosób z ró˝nymi dysfunkcjami i w ró˝nym wieku wania wiedzy dydaktycznej w kszta∏ceniu zawooraz ich wp∏ywu na przebieg iskutecznoÊç reha- dowym. bilitacji; wykorzystywania podstawowych metod psychologii klinicznej ipsychoterapii. 11. Kszta∏cenie wzakresie demografii iepidemiologii w 8. Kszta∏cenie wzakresie pedagogiki specjalnej TreÊci kszta∏cenia:Charakterystyka metod izasad analizy demograficznej. Podstawowe parametry TreÊci kszta∏cenia: Pedagogiczne aspekty fizjote- trwania ˝ycia. Wspó∏czesne podejÊcie do zdrorapii — zwiàzek fizjoterapii z pedagogikà ogólnà wia ichoroby. Poj´cia statystyki epidemiologiczi z wychowaniem fizycznym jako procesem nej — chorobowoÊç, zapadalnoÊç, umieralnoÊç, kszta∏cenia i wychowania. Pedagogika specjalna swoiste wspó∏czynniki umieralnoÊci, wspó∏czynwijej dzia∏y. Psychopedagogiczne uwarunkowania niki standaryzowane. Epidemiologia opisowa skutecznoÊci pracy fizjoterapeuty. Metody po- i behawioralna. Niepe∏nosprawnoÊç w uj´ciu znania pacjenta i uwarunkowaƒ procesu rehabi- epidemiologicznym. Czynniki ryzyka w poszczelitacji. Spo∏eczne i pedagogiczne mechanizmy gólnych grupach chorób cywilizacyjnych. Badakszta∏towania postaw pacjenta. Metody oddzia- nia przesiewowe — rola, rodzaje, sposób prze- ∏ywania na pacjenta. Wspó∏dzia∏anie fizjotera- prowadzania. Wybrane zagadnienia higieny peuty z rodzinà pacjenta. Pacjent podmiotem wkontekÊcie demografii iepidemiologii. fizjoterapii. Postawy rodzicielskie a efektywnoÊç Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: fizjoterapii. oceny skali problemów niepe∏nosprawnoÊci Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: w uj´ciu demograficznym i epidemiologicznym; kszta∏cenia i wychowywania osób niepe∏no- wykorzystywania badaƒ przesiewowych wprofisprawnych; radzenia sobie z problemami peda- laktyce niepe∏nosprawnoÊci; wykorzystywania gogicznymi w trakcie kszta∏cenia osób niepe∏no- wiedzy z zakresu demografii i epidemiologii sprawnych. wprofilaktyce niepe∏nosprawnoÊci.

l 12. Kszta∏cenie wzakresie zdrowia publicznego 15. Kszta∏cenie wzakresie zarzàdzania imarketingu p TreÊci kszta∏cenia: Definicje zdrowia w uj´ciu TreÊci kszta∏cenia:Podstawowe poj´cia zzakresu spo∏ecznym. Czynniki decydujàce ozdrowiu. Styl zarzàdzania i marketingu. Struktura wewn´trzna ˝ycia i aktywnoÊç ruchowa a zdrowie cz∏owieka. organizacji. Plan strategiczny i operacyjny. Kon- Ârodowiskowe uwarunkowania stanu zdrowia. trola w zarzàdzaniu organizacjami. Zarzàdzanie Ârodowisko jako czynnik patogenny. Zanieczysz- zasobami ludzkimi. Style kierowania. Rola moty-. czenie Êrodowiska i˝ywnoÊci jako czynniki pato- wacji w kierowaniu zachowaniami. Komunikogenne. Praca zawodowa jako czynnik patogenny. wanie si´ i negocjacje. Marketing w sferze dzia- Choroby cywilizacyjne i zawodowe. Profilaktyka ∏alnoÊci zvwiàzanej z ochronà zdrowia cz∏owieka. pierwotna i wtórna. Edukacja zdrowotna i pro- Mo˝liwoÊci i ograniczenia marketingu w sferze mocja zdrowia. Zawodowe zagro˝enia zdrowia ochrony zdrowia. fizjoterapeuty. Polityka spo∏eczna w dziedzinie Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: ochrony zdrowia. organizowania jednostki zajmujàcej si´ fizjoterapoià; post´powania zgodnego z zasadami zarzà- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: dzania i kierowania; stosowania marketingu podejmowania dzia∏aƒ ukierunkowanych na w odniesieniu do sfery dzia∏alnoÊci zwiàzanej edukacj´ zdrowotnà, promocj´ zdrowia i profizochronà zdrowia. laktyk´ niepe∏nosprawnoÊci w oparciu o znajomoÊç czynników decydujàcych o zdrowiu oraz ozagro˝eniu zdrowia. gB. GRUPA TREÂCI KIERUNKOWYCH 1. Kszta∏cenie w zakresie metod specjalnych fizjo- 13. Kszta∏cenie wzakresie prawa terapii TreÊci kszta∏cenia: Przepisy prawa — ich rodzaje. TreÊci kszta∏cenia: Miejsce metod specjalnych System prawa. Podmioty prawa. Wyk∏a.dnia kinezyterapii i terapii manualnej w procesie fizjoprawna. Prawo cywilne — podmioty iprzedmio- terapii. Metody specjalne jako zamkni´ta ca∏oÊç ty stosunków cywilnoprawnych. Cz l ynnoÊci ijako zasób Êrodków fizjoterapii. Metody ukierunprawne, sporzàdzanie umów cywilnoprawnych. kowane na ∏agodzenie pojedynczych objawów. Elementy prawa finansowego, gospodarczego Metody stosowane w fizjoterapii okreÊlonych c i administracyjnego. Prawo pracy — nawiàzanie schorzeƒ i dysfunkcji. Metody reedukacji nerwoiustanie stosunku pracy, uprawnienia iobowiàz- wo-mi´Êniowej, neurorehabilitacji doros∏ych ki pracodawcy i pracownika. Post´powanie ad- idzieci, terapii manualnej ireedukacji posturalnej. ministracyjne, decyzja administracyjna. Opieka Metody specjalne terapii wÊrodowisku wodnym. zdrowotna w Êwietle prawa.r Prawne uregulowa- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: nia funkcjonowania jednostek s∏u˝by zdrowia. rozumienia specyfiki i przeznaczenia podstawo- Status prawny fizjoterapeuty. Ochrona prawna wych metod reedukacji, neurorehabilitacji iteradóbr pacjenta. Odpowie.dzialnoÊç cywilna i zapii manualnej; stosowania metod specjalnych wodowa fizjoterapeuty. Eksperyment naukowy wfizjoterapii. i medyczny w Êwietle prawa. Prawo wynalazcze iprawo autorwskie wpraktyce fizjoterapeutycznej. 2. Kszta∏cenie w zakresie medycyny fizykalnej Ochrona w∏asnoÊci intelektualnej. ibalneoklimatologii Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: TreÊci kszta∏cenia: Medycyna fizykalna i jej sk∏astosowania i przestrzegania zasad prawnych dowe. Czynniki fizyczne w profilaktyce, diagnowplacówkach zajmujàcych si´ rehabilitacjà osób styce i terapii. Fizykalne metody diagnostyczne niepe∏nosprawnych wkontekÊcie prawa cywilneprzydatne w praktyce fizjoterapeutycznej. Kligow, prawa pracy oraz prawa wynalazczego niczne wykorzystanie fizykoterapii w leczeniu iautorskiego. i doleczaniu ró˝nych schorzeƒ. Kliniczne wykorzystanie magnetoterapii i magnetostymulacji. 14. Kszta∏cenie w zakresie ekonomii i systemów Porównanie magnetoterapii i magnetostymulaochrony zdrowia cji z innymi metodami wykorzystujàcymi pole elektromagnetyczne. Zastosowania kliniczne TreÊci kszta∏cenia:Rynek, cena, koszt alternatywkrioterapii miejscowej i ogólnoustrojowej. Prowny. Systemy zabezpieczeƒ spo∏ecznych. Organi- mieniowanie laserowe we wspó∏czesnej medyzacja opieki zdrowotnej. Systemy ubezpieczeƒ cynie. Biostymulacja laserowa, terapia biodynazdrowotnych i spo∏ecznych. Przekszta∏cenia eko- miczna i ablacja laserowa — zastosowania klinomiczne a tendencje zmian w systemie ochro- niczne. Nowoczesne metody elektrostymulacji — ny zdrowia. Relacje pacjent (Êwiadczeniobiorca) zastosowania kliniczne. Klimat, tworzywa leczni- — fizjoterapeuta (Êwiadczeniodawca) — p∏atnik. cze i inne naturalne czynniki fizyczne w leczeniu Ekonomiczne aspekty funkcjonowania publicz- uzdrowiskowym. Leczenie uzdrowiskowe w pronych iniepublicznych placówek s∏u˝by zdrowia. cesie rehabilitacji. Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: dostrzegania aspektów ekonomicznych niepe∏- wykorzystywania ró˝nych zabiegów fizykalnych nosprawnoÊci irehabilitacji; szacowania kosztów wklinicznym leczeniu osób zró˝nymi chorobami fizjoterapii i funkcjonowania jednostek ochrony idysfunkcjami woparciu o znajomoÊç roli iznazdrowia w ró˝nych systemach ochrony zdrowia czenia leczenia uzdrowiskowego w ca∏okszta∏cie iubezpieczeƒ spo∏ecznych. procesu rehabilitacji.

l 3. Kszta∏cenie w zakresie diagnostyki funkcjonal- rzenia i utrudnienia wynikajàce z nieprawid∏onej iprogramowania rehabilitacji woÊci protezy i usprawniania. Zaopatrzenie orp topedyczne — przepisywanie, dystrybucja, od- TreÊci kszta∏cenia:Badania diagnostyczne ifunk- p∏atnoÊç. cjonalne jako podstawa tworzenia, weryfikacji Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci i kompeteni modyfikacji programu rehabilitacji. Podstawy cje:przygotowywania amputowanych do zaproprogramowania procesu rehabilitacji, kontrolo- tezowania; nauczania pos∏ugiwania si´ proteza-. wania jego przebiegu i dostosowania post´po- mi stosownie do typu zastosowanej protezy; dowania fizjoterapeutycznego do celów komplek- boru przedmiotów ortopedycznych stosownie sowej rehabilitacji osób doros∏ych oraz dzieci do rodzavju dysfunkcji ipotrzeb osoby rehabilitoim∏odzie˝y zrozmaitymi dysfunkcjami. Dobiera- wanej. nie zabiegów fizjoterapeutycznych imetod fizjoterapii stosownie do rozpoznania klinicznego, 5. Kszta∏cenie w zakresie aktywnoÊci ruchowej okresu choroby i funkcjonalnego stanu rehabiliadaptacyjnej towanej osoby. Kontrolowanie wyników rehabi- o litacji oraz prowadzenie odpowiedniej doku- TreÊci kszta∏cenia: AktywnoÊç ruchowa adaptamentacji. Zasady programowania rehabilitacji. cyjna (ARA) w ró˝nych obszarach kultury fizycz- Rodzaj, stopieƒ ci´˝koÊci i okres schorzenia. nej — wychowanie fizyczne specjalne, rekreacja Stan aktualny schorzenia iprognoza co do wylefizyczna i sport osób niepe∏nosprawnych. Poczenia i przewidywanego rodzaju niepe∏no-g trzeby i mo˝liwoÊci aktywnoÊci ruchowej osób sprawnoÊci jako baza wyjÊciowa dla tworzenia niepe∏nosprawnych — podstawowe wskazania programu rehabilitacji. Etapy, cele i hierarchia i przeciwwskazania. Specyfika aktywnoÊci rehabilitacji a program rehabilitacji. Schematy fizycznej osób zró˝nymi dysfunkcjami. ARA jako ogólne programu rehabilitacji osób z ró˝nymi sposób na podtrzymywanie uzyskanej sprawnodysfunkcjami. Program optymalny i program.Êci i forma sp´dzania czasu wolnego osób nieminimum. KompleksowoÊç rehabilitacji a jej pe∏nosprawnych oraz sposób na integracj´. Forprogram. Procesy regeneracji, kompensacji my, metody i Êrodki aktywnoÊci ruchowej adaiadaptacji aprogram rehabilitacji. Indywlidualne ptacyjnej. Formy aktywnoÊci ruchowej dost´pne podejÊcie do programu rehabilitacji. Czynniki osobom niepe∏nosprawnym i starszym. Aktywdeterminujàce program rehabilcitacji. Czynniki noÊç adaptacyjna wró˝nych stanach patologiczdecydujàce okoniecznoÊci zmiany programu renych. Modyfikacje aktywnoÊci ruchowej wzale˝- habilitacji. Powodzenia iniepowodzenia dotychnoÊci od specyficznych warunków niepe∏noczasowej rehabilitacji jako podstawa weryfikacji sprawnoÊci — przystosowanie çwiczeƒ, gier, zai modyfikacji programu rehabilitacji. Problem podtrzymywania efektów irdalszej rehabilitacji baw i niektórych dyscyplin sportowych dla potrzeb ARA. w przypadku wyczerpania potencja∏u rehabilitacyjnego. Rozwiàzania alternatywne odnoÊnie do Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: celów doraênych oraz w.yboru Êrodków i metod doboru ró˝nych form aktywnoÊci ruchowej; prowprogramie rehabilitacji. Kryteria wyboru alter- wadzenia zaj´ç rekreacyjnych z osobami niepe∏- natywnych rozwiàzaƒ. Najcz´stsze b∏´dy pope∏- nosprawnymi; programowania aktywnoÊci ruw niane przy programowaniu rehabilitacji. Do- chowej adaptacyjnej i sportu niepe∏nosprawgmatyzm i schematyzm jako przyk∏ady niew∏a- nych w rehabilitacji kompleksowej i podtrzymy- Êciwego podejÊcia do programowania rehabili- waniu sprawnoÊci osób zró˝nymi dysfunkcjami. tacji. Negatywne skutki niew∏aÊciwie zaprogramowanej rehabilitacji. Wyniki badaƒ jako pod- 6. Kszta∏cenie w zakresie sportu osób niepe∏nostawowe kryterium wyboru optymalnych roz- sprawnych wiwàzaƒ i êród∏o post´pów rehabilitacji. Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci i kompeten- TreÊci kszta∏cenia: Cele i zadania sportu osób cje: doboru badaƒ diagnostycznych ifunkcjonal- niepe∏nosprawnych. Klasyfikacja medyczna nych dla potrzeb tworzenia, weryfikacji i mody- i funkcjonalna w sporcie osób niepe∏nosprawfikacji programu rehabilitacji osób z ró˝nymi nych. Wybrane dyscypliny sportu dla osób zró˝- dysfunkcjami; programowania post´powania nymi dysfunkcjami — sport dla osób niewidozwiàzanego z regeneracjà, kompensacjà, ada- mych, g∏uchych, upoÊledzonych umys∏owo wptacjà i rehabilitacjà osób z dysfunkcjami narzà- i z dysfunkcjà narzàdu ruchu. Jazda aktywna dów ruchu iinnymi schorzeniami dostosowane- i sport na wózku inwalidzkim. Gry sportowe dla go do stanu klinicznego i celów kompleksowej niepe∏nosprawnych. Specyfika dyscyplin indywirehabilitacji. dualnych uprawianych przez osoby niepe∏nosprawne — p∏ywanie, lekkoatletyka i dyscypliny letnie dla osób niepe∏nosprawnych. Sporty zi- 4. Kszta∏cenie wzakresie protetyki iortotyki mowe uprawiane przez niepe∏nosprawnych. Trening sportowy i organizacja zawodów dla osób TreÊci kszta∏cenia: Rola przedmiotów ortopeniepe∏nosprawnych. dycznych w rehabilitacji, przedmioty ortopedyczne jako pomocniczy Êrodek fizjoterapii. Za- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: sady doboru przedmiotów ortopedycznych. Pro- nauczania aktywnej jazdy na wózku inwalidzkim; tezy — zasady dzia∏ania, zastosowania, dobór. doboru dyscyplin sportowych, treningu sporto- Przygotowanie amputowanego do zaprotezowa- wego i organizacji zawodów dla osób niepe∏nonia. Nauka pos∏ugiwania si´ protezami. Zabu- sprawnych zró˝nymi dysfunkcjami.

l IV. PRAKTYKI iprogramowania rehabilitacji powinno byç realizowane wformie çwiczeƒ klinicznych. p Praktyki w wymiarze 600 godzin, którym nale˝y 2. Za przygotowanie pracy magisterskiej i przygotoprzypisaç 20 punktów ECTS, powinny rozszerzaç wiewanie do egzaminu dyplomowego student otrzydz´ iumiej´tnoÊci wzakresie treÊci kierunkowych. muje 20 punktów ECTS. Zasady iform´ odbywania praktyk ustala jednost- ZALECENIA. ka uczelni prowadzàca kszta∏cenie. Wcelu umo˝liwienia uzyskania prawa do wykony- V. INNE WYMAGANIA wania zawodvu za granicà zaleca si´ dostosowanie programów nauczania i planów studiów do wytycz- 1. Co najmniej 75 % godzin przeznaczonych na na- nych Âwiatowej Konfederacji Fizjoterapii (WCPT). Zauczanie treÊci wzakresie: medycyny fizykalnej ibal- leca si´, aby praktyki by∏y organizowane zgodnie neoklimatologii oraz diagnostyki funkcjonalnej zwytycznymi WCPT. o Za∏àcznik nr3 g Standardy kszta∏cenia dla kierunku studiów: Grafika A. JEDNOLITE STUDIA MAGISTERSKIE podj´cie pracy twórczej w obszarze sztuk plastycz-. nych — grafiki. Powinien w pe∏ni opanowaç i umieç I. WYMAGANIA OGÓLNE wykorzystaç w pracy artystycznej techniki druku tradycyjnego i cyfrowego oraz multimediów. Powinien l Jednolite studia magisterskie trwajà nie krócej ni˝ byç przygotowany do pracy z wykorzystaniem kom- 10 semestrów. Liczba godzin zaj´ç nie powinna byç putera, znaç programy graficzne i umieç je wykorzyc mniejsza ni˝ 4200. Liczba punktów ECTS (European staç wsposób kreatywny. Powinien posiadaç umiej´t- Credit Transfer System) nie powinna byç mniejsza noÊci pracy wzespole. Absolwent powinien byç przyni˝300. gotowany do pracy w: agencjach reklamowych, wydawnictwach, galeriach sztuki, instytucjach kultural- II. KWALIFIKACJE ABSOLWENTArno-oÊwiatowych oraz szkolnictwie — po ukoƒczeniu specjalnoÊci nauczycielskiej (zgodnie ze standardami Absolwent powinien posiadaç interdyscyplinarnà kszta∏cenia przygotowujàcego do wykonywania zawiedz´ zzakresu historii sztuk.i idostrzegaç znaczenie wodu nauczyciela). Absolwent powinien znaç j´zyk sztuki w rozwoju kultury i spo∏eczeƒstwa. Powinien obcy na poziomie bieg∏oÊci B2 Europejskiego Systeposiadaç kwalifikacje artysty grafika oraz umiej´tnoÊç mu Opisu Kszta∏cenia J´zykowego Rady Europy. Abwykorzystania wiedzy zzakresu sztuk pi´knych. Powi- solwent powinien byç przygotowany do podj´cia stunien posiadaç wiedz´ i umiej´tnoÊci umo˝liwiajàce diów trzeciego stopnia (doktoranckich). III. RAMOWE TREÂCI KSZTA¸CENIA 1. GRUPY TREÂCI KSZTA¸CENIA, MINIMALNA LICZBA GODZIN ZAJ¢å ZORGANIZOWANYCH ORAZ MINI- MALNA LICZBA PUNKTÓW ECTS

2. SK¸ADNIKI TREÂCI KSZTA¸CENIA W GRUPACH, MINIMALNA LICZBA GODZIN ZAJ¢å ZORGANIZOWA- NYCH ORAZ MINIMALNA LICZBA PUNKTÓW ECTS

v 3. TREÂCI IEFEKTY KSZTA¸CENIA by. Formalna struktura dzie∏a plastycznego i budujàcych go elementów. Interpretacja formy A. GRUPA TREÂCI PODSTAWOWYCH dzie∏a plastycznego, obrazów izjawisk artystycznych. Aran˝acja elementów graficznych na 1. Kszta∏cenie wzakresie historii iteorii sztuki po∏aszczyênie i w przestrzeni otwartej. Multime- TreÊci kszta∏cenia: Podstawy wiedzy z zakresu dialne dzie∏a plastyczne. historii i teorii sztuki od staro˝ytnoÊci do czasów Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: najnowszych. Poj´cia imetodologia historii sztuki. wykorzystywania podstawowych technik kreacji Przemiany form ekspresji w sztuce. Najwa˝niejsi wizualnej w rejestracji i interpretacji postrzegatwórcy na przestrzeni dziejów. Metody analizy iin-gnych obrazów i zjawisk; znajdowania zwiàzku terpretacji zjawisk artystycznych. Metody analizy mi´dzy formalnà strukturà dzie∏a plastycznego dzie∏a plastycznego. Historia polskiej i Êwiatowej a przenoszonym przez nie komunikatem; kszta∏- grafiki warsztatowej i projektowej — jej rola na towania kompozycji p∏askich i przestrzennych; przestrzeni dziejów sztuki. Historyczny rozwój kreatywnego poszukiwania rozwiàzaƒ plastycztechnik graficznych i Êrodków wyrazowych. W.iel- nych na gruncie grafiki warsztatowej; projektocy graficy iich droga twórcza. Rozwój technologii wania graficznego imultimedialnego. i technik graficznych i poligraficznych — ich l wp∏yw na form´ plastycznà realizacji graficznych. B. GRUPA TREÂCI KIERUNKOWYCH Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: c1. Kszta∏cenie wzakresie grafiki warsztatowej rozró˝niania stylów i epok w sztuce; pos∏ugiwania si´ poj´ciami historii iteorii sztuki winterpre- TreÊci kszta∏cenia: Techniki klasyczne i elektrotacji dzie∏a plastycznego — wszczególnoÊci dzie- niczne wgrafice. Klasyczne ielektroniczne meto- ∏a graficznego; poruszania si´ wobszarze zagad- dy uzyskiwania obrazu graficznego. Druk artynieƒ grafiki artystycznej i prrojektowej polskiej styczny — wypuk∏y, wkl´s∏y, p∏aski, serigraficzny, i Êwiatowej; identyfikowania grafiki polskiej i jej cyfrowy. Grafika barwna. Kreowanie przekazu arprzedstawicieli; analizowania i interpretowania tystycznego przez stosowanie odpowiednich dzie∏ sztuki — dzie∏ graf. icznych; rozumienia zja- technik graficznych. ÂwiadomoÊç i osobowoÊç wisk zachodzàcych w sferze technik i Êrodków artystyczna wgrafice warsztatowej. ekspresji wspó∏czesnej grafiki warsztatowej, edy- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: torskiej i reklwamowej; obrony w∏asnej postawy interpretowania przekazu artystycznego; twóripoczynaƒ plastycznych. czego pos∏ugiwania si´ warsztatem graficznym; wyboru technik zzakresu grafiki warsztatowej; ∏à- 2. Kszta∏cenie wzakresie filozofii czenia technik klasycznych zdrukiem cyfrowym. TreÊci kszta∏cenia: Filozofia w perspektywie historycznej ze szczególnym uwzgl´dnieniem 2. Kszta∏cenie wzakresie grafiki projektowej problematyki ontologicznej i epistemologicznej. w TreÊci kszta∏cenia: Elementy projektowania gra- Elementy logiki. Elementy estetyki. Doktryny esficznego — techniki, technologie i materia∏y stotetyczne wperspektywie historycznej. Etyka. Ansowane w grafice. Typografia. Historia pisma tropologiczne i spo∏eczne uwarunkowania twórigrafiki u˝ytkowej. Tworzenie komunikatu wizualczoÊci artystycznej. Definicje kultury oraz ich nego zbudujàcych go elementów. Graficzna interpraktyczna wyk∏adnia. Elementy wiedzy okomupretacja poj´ç — ∏àczenie funkcji estetycznej i innikowaniu. Zagadnienia spo∏ecznego iindywiduformacyjnej. J´zyk komunikacji wizualnej — Êwiawalnego odbioru sztuki. domoÊç oddzia∏ywania elementów formalnych. Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: Obraz i tekst jako komponenty komunikatu wizupos∏ugiwania si´ podstawowym filozoficznym alnego. Wspó∏czesne tendencje w projektowaniu aparatem poj´ciowym; osadzania zjawisk arty- graficznym. Metodologia procesu projektowego: stycznych w kontekÊcie kulturowym; krytycznej analiza zadania, Êwiadome i poddane autoweryanalizy zjawisk kulturowych i artystycznych fikacji poszukiwania mo˝liwych rozwiàzaƒ, przyw kontekÊcie dziedzictwa historycznego i uwa- gotowanie projektu do prezentacji irealizacji. Narunkowaƒ bie˝àcych. rz´dzia warsztatu tradycyjnego. Techniki cyfrowe niezb´dne do realizacji zadaƒ projektowych. 3. Kszta∏cenie w zakresie ogólnoplastycznej kre- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: acji wizualnej stosowania ró˝nych technik i metod kreacji gra- TreÊci kszta∏cenia: Techniki i technologie w ob- ficznej w projektowaniu; tworzenia grafiki szarze malarstwa, rysunku i rzeêby. Materia∏o- z uwzgl´dnieniem interaktywnoÊci; pos∏ugiwaznawstwo wobszarze malarstwa, rysunku irzeê- nia si´ technikami i sprz´tem s∏u˝àcym do pre-

l zentacji wgrafice projektowej; rozwiàzywania za- wiednio dobrany podzbiór informacji zawartych daƒ zzakresu projektowania graficznego ikomu- w modu∏ach wymaganych do uzyskania Europejp nikacji wizualnej; pracy zespo∏owej; rozumienia skiego Certyfikatu Umiej´tnoÊci Komputerowych zwiàzku mi´dzy formà dzie∏a plastycznego (ECDL — European Computer Driving Licence). a przenoszonym przez nie komunikatem; poszu- 2. Programy nauczania powinny obejmowaç treÊci kiwania indywidualnych rozwiàzaƒ zadaƒ projekposzerzajàce wiedz´ ogólnà wwymiarze nie mniejtowych uwzgl´dniajàcych artystyczne iu˝ytkowe szym ni˝ 60 godzi.n, którym przypisaç nale˝y nie funkcje obiektu. mniej ni˝ 3 punkty ECTS. 3. Kszta∏cenie wzakresie multimediów 3. Programy nauczania powinny przewidywaç zaj´cia v z zakresu ochrony w∏asnoÊci intelektualnej oraz TreÊci kszta∏cenia: Techniki i technologie analo- uregulowaƒ prawnych dotyczàcych dzia∏alnoÊci gowej icyfrowej kreacji obrazu idêwi´ku. Analo- reklamowej. gowe icyfrowe narz´dzia rejestracji iprzetwarza- 4. Programy nauczania powinny przewidywaç odbynia obrazu idêwi´ku. Techniki isprz´t do prezencie opleneru artystycznego. tacji multimedialnych iaudiowizualnych. Realizacja projektu multimedialnego. Techniki animacji 5. Za przygotowanie pracy magisterskiej i przygotoi monta˝u. InteraktywnoÊç i cyberprzestrzeƒ. ¸à- wanie do egzaminu dyplomowego student otrzyczenie ró˝nych mediów w celu realizacji koncep- muje 20 punktów ECTS. Praca magisterska powincji artystycznej. Nowe formy prezentacji multime- na sk∏adaç si´ z trzech cz´Êci: dzie∏a — grafiki dialnych. Metodyka realizacji projektów multime-gwarsztatowej (prac graficznych), projektowej lub dialnych. Rozwój indywidualnych predyspozycji multimedialnej; dzie∏a uzupe∏niajàcego (form´ twórczych oraz ÊwiadomoÊci i osobowoÊci arty- ustala uczelnia); pracy pisemnej z zakresu historii stycznej wzakresie dzia∏aƒ multimedialnych. iteorii sztuki (temat ustala uczelnia). Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: kreatywnego stosowania metod analogowej. icy- B. STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA frowej rejestracji obrazu idêwi´ku; pos∏ugiwania si´ narz´dziami rejestracji obrazu i dêwi´ku; polI. WYMAGANIA OGÓLNE s∏ugiwania si´ sprz´tem itechnikami prezentacji multimedialnych; przygotowania i zorganizowa- Studia pierwszego stopnia trwajà nie krócej ni˝ c nia pracy podczas realizacji projektu multime- 6 semestrów. Liczba godzin zaj´ç nie powinna byç dialnego; twórczego formu∏owania przekazu ar- mniejsza ni˝ 2600. Liczba punktów ECTS (European tystycznego lub projektowego w obszarze dzia- Credit Transfer System) nie powinna byç mniejsza ∏aƒ multimedialnych; interaktywnej realizacji ar- ni˝180. tystycznej. r II. KWALIFIKACJE ABSOLWENTA IV. PRAKTYKI Absolwent powinien posiadaç interdyscyplinarnà Praktyki powinny trwaç n.ie krócej ni˝ 3 tygodnie. wiedz´ zzakresu historii sztuki, historii kultury icywilizacji, etyki, estetyki oraz filozofii. Powinien posiadaç Zasady iform´ odbywania praktyk ustala jednostwiedz´ i umiej´tnoÊci warsztatowe oraz artystyczne ka uczelni prowadwzàca kszta∏cenie. wzakresie grafiki iobszarów pokrewnych, umo˝liwiajàce podejmowanie twórczoÊci w∏asnej oraz pracy V. INNE WYMAGANIA w zespole. Powinien byç przygotowany do pos∏ugi- 1. Programy nauczania powinny przewidywaç zaj´cia wania si´ tradycyjnymi i nowoczesnymi Êrodkami z zakresu wychowania fizycznego — w wymiarze przekazu artystycznego w twórczoÊci graficznej i pro- 60 godzin, którym mo˝na przypisaç do 2 punktów jektowej. Absolwent powinien byç przygotowany do ECTS; j´zyków obcych — w wymiarze 120 godzin, pracy w instytucjach kultury, wydawnictwach i agenw którym nale˝y przypisaç 5 punktów ECTS; techno- cjach graficznych. Absolwent powinien byç przygotologii informacyjnej — w wymiarze 30 godzin, któ- wany do podj´cia pracy wszkolnictwie — po ukoƒczerym nale˝y przypisaç 2 punkty ECTS. TreÊci kszta∏- niu specjalnoÊci nauczycielskiej (zgodnie ze standarcenia wzakresie technologii informacyjnej: podsta- dami kszta∏cenia przygotowujàcego do wykonywania wy technik informatycznych, przetwarzanie tek- zawodu nauczyciela). Absolwent powinien znaç j´zyk stów, arkusze kalkulacyjne, bazy danych, grafika obcy na poziomie bieg∏oÊci B2 Europejskiego Systemened˝erska i/lub prezentacyjna, us∏ugi wsieciach mu Opisu Kszta∏cenia J´zykowego Rady Europy. informatycznych, pozyskiwanie i przetwarzanie Absolwent powinien byç przygotowany do podj´cia informacji — powinny stanowiç co najmniej odpo- studiów drugiego stopnia. III. RAMOWE TREÂCI KSZTA¸CENIA 1. GRUPY TREÂCI KSZTA¸CENIA, MINIMALNA LICZBA GODZIN ZAJ¢å ZORGANIZOWANYCH ORAZ MINI- MALNA LICZBA PUNKTÓW ECTS

2. SK¸ADNIKI TREÂCI KSZTA¸CENIA W GRUPACH, MINIMALNA LICZBA GODZIN ZAJ¢å ZORGANIZOWA- NYCH ORAZ MINIMALNA LICZBA PUNKTÓW ECTS

3. TREÂCI IEFEKTY KSZTA¸CENIA munikatu reklamowego. Autopromocja — wymagania rynku pracy, instytucji wystawienni- A. GRUPA TREÂCI PODSTAWOWYCH czych, organizacji artystycznych oraz konkursów. Etyczne aspekty dzia∏alnoÊci artystycznej i pro- 1. Kszta∏cenie wzakresie historii iteorii sztuk.i jektowej. TreÊci kszta∏cenia: Metodologia historii sztuki. Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: Ewolucja dzia∏aƒ twórczych. Postawy ltwórcze orientowania si´ w istocie i formach dzia∏ania i twórczoÊç najwa˝niejszych artystów na prze- bran˝y marketingowej; podejmowania dzia∏aƒ strzeni dziejów, z uwzgl´dnienicem warunków autopromocyjnych; Êwiadomego budowania pospo∏ecznych i kulturowych. Rola grafiki na prze- zycji artystycznej i zawodowej; stosowania prastrzeni dziejów sztuki. Historyczny kontekst roz- wa autorskiego; post´powania zgodnego zzasawoju technik graficznych. Historia polskiej iÊwia- dami etyki. towej grafiki warsztatowej i projektowej. Przer4. Kszta∏cenie wzakresie ogólnoplastycznej kreacji miany w technologiach i technikach graficznych wizualnej ipoligraficznych — ich wp∏yw na form´ plastycznà realizacji graficznych. TreÊci kszta∏cenia: Kszta∏towanie warsztatu ma-. Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: larskiego, rysunkowego i rzeêbiarskiego. Problerozró˝niania stylów i epok w sztuce; pos∏ugiwa- my formy plastycznej, kompozycji, koloru iprzenia si´ poj´ciawmi historii iteorii sztuki winterpre- strzeni. Zagadnienia proporcji iperspektywy. Butacji dzie∏a sztuki; identyfikowania grafiki polskiej dowa planów przestrzennych — sposoby tworzeijej przedstawicieli; interpretowania wiedzy zza- nia iluzji przestrzeni. Techniki i technologie kresu historii grafiki iprojektowania graficznego. wmalarstwie, rysunku irzeêbie. Formalna struktura dzie∏a plastycznego itworzàcych jà elemen- 2. Kszta∏cenie w zakresie filozofii, estetyki i socjo- tów. Twórcze interpretowanie formy dzie∏a plalogii sztuki stycznego, obrazów izjawisk. Aran˝acja elemenw tów graficznych na p∏aszczyênie i w przestrzeni TreÊci kszta∏cenia:Doktryny filozoficzne wuj´ciu otwartej. Interdyscyplinarne i multimedialne historycznym. Estetyka pojmowana jako dziedzidzia∏ania plastyczne. Fizjologia ipsychologia wina filozofii dotyczàca zagadnieƒ pi´kna oraz predzenia. zentacji koncepcji dzie∏ sztuki itwórczoÊci. Antropologiczne ispo∏eczne uwarunkowania twórczo- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: Êci artystycznej. Definicja kultury. Wyk∏adnia kul- realizowania dzie∏ z uwzgl´dnieniem podstawowtury. Spo∏eczny iindywidualny odbiór sztuki. wych elementów plastycznych w formie: rysunku, malarstwa, rzeêby, struktur wizualnych oraz Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: fotografii; realizowania dzie∏ w oparciu o technipos∏ugiwania si´ filozoficznym aparatem poj´- ki elektronicznego przetwarzania obrazu; tworzeciowym u˝ywanym wtekstach zzakresu estetyki nia kompozycji plastycznych i struktur wizuali teorii sztuki; osadzania zjawisk artystycznych nych; komponowania przestrzeni i kreowania wszerokim kontekÊcie kulturowym. dzie∏a plastycznego; kreacji artystycznej zuwzgl´dnieniem szerokiej tradycji oraz nowych 3. Kszta∏cenie w zakresie marketingu i wiedzy mediów; pos∏ugiwania si´ realistycznym i kreprawnej wdzia∏alnoÊci artystycznej iprojektowej acyjnym rysunkiem; korzystania z podstawo- TreÊci kszta∏cenia: Poj´cie i metodologia dzia∏aƒ wych technik kreacji wizualnej w celu rejestracji marketingowych. Wiedza omediach. Komunika- postrzeganych obrazów i zjawisk; rozumienia cja marketingowa. Reklama ijej formy. Rola ele- zwiàzku mi´dzy formalnà strukturà dzie∏a plamentów wizualnych w reklamie. Organizacja stycznego a przenoszonym przez nie komunikadzia∏aƒ reklamowych. Psychologia odbioru ko- tem; kszta∏towania p∏aszczyzny iprzestrzeni.

l B. GRUPA TREÂCI KIERUNKOWYCH 3. Kszta∏cenie w zakresie podstaw multimediów itechnik przetwarzania obrazu p 1. Kszta∏cenie wzakresie podstaw grafiki warsztatowej TreÊci kszta∏cenia: Techniki i technologie analogowego i cyfrowego zapisu obrazu i dêwi´ku. TreÊci kszta∏cenia: Techniki graficzne. Metody Analogowe icyfrowe narz´dzia rejestracji obrazu druku na przyk∏adzie technik druku: wypuk∏ego, ruchomego. Techniki animacji. Techniki monta˝u wkl´s∏ego i p∏askiego. Druk cyfrowy — techniki obrazu i dêwi´k.u. Techniki i sprz´t s∏u˝àcy do elektroniczne wgrafice artystycznej. Technologia prezentacji multimedialnych i audiowizualnych. druku. Urzàdzenia drukujàce — narz´dzia imate- Metodyka realizacji projektu multimedialnego. ria∏y. Metody transferu rysunku na matryc´ gra- v ficznà. Druk wielobarwny zkilku matryc — u˝ycie Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: koloru. Tworzenie cykli graficznych i nak∏adów orientowania si´ w metodach analogowej i digiprac. Szko∏y i kierunki grafiki klasycznej i wspó∏- talnej rejestracji obrazu i dêwi´ku; stosowania czesnej wPolsce ina Êwiecie. Tworzenie przeka- narz´dzi rejestracji obrazu idêwi´ku; pos∏ugiwazu artystycznego osadzonego na gruncie technik noia si´ sprz´tem fotograficznym; tworzenia filmu grafiki warsztatowej. animowanego oraz fotografii; tworzenia grafiki, z uwzgl´dnieniem interaktywnoÊci; pos∏ugiwa- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: nia si´ technikami i sprz´tem s∏u˝àcym do prerozumienia i stosowania klasycznych technik zentacji multimedialnych iaudiowizualnych. grafiki warsztatowej; rozumienia i stosowania technik druku wielobarwnego; wykorzystywaniag IV. PRAKTYKI elektronicznych metod kszta∏towania obrazu idruku cyfrowego; rozumienia istosowania me- Praktyki powinny trwaç nie krócej ni˝ 3 tygodnie. tod transferowych; twórczego pos∏ugiwania si´ Zasady iform´ odbywania praktyk ustala jednostwarsztatem graficznym; swobodnego wyra˝ania ka uczelni prowadzàca kszta∏cenie. koncepcji artystycznych; tworzenia cykli te.matycznych; poruszania si´ w obszarze klasycznej V. INNE WYMAGANIA iwspó∏czesnej grafiki artystycznej. l 1. Programy nauczania powinny przewidywaç zaj´cia 2. Kszta∏cenie wzakresie podstaw grafiki projektoz zakresu wychowania fizycznego — w wymiarze wej c 60 godzin, którym mo˝na przypisaç do 2 punktów TreÊci kszta∏cenia: Elementy projektowania gra- ECTS; j´zyków obcych — w wymiarze 120 godzin, ficznego — techniki, technologie, materia∏y sto- którym nale˝y przypisaç 5 punktów ECTS; technosowane w realizacji. Techniki i parametry druku. logii informacyjnej — w wymiarze 30 godzin, któ- Przygotowanie projektu do druku. Materia∏y u˝y- rym nale˝y przypisaç 2 punkty ECTS. TreÊci kszta∏- r wane we wspó∏czesnym projektowaniu graficz- cenia wzakresie technologii informacyjnej: podstanym. Techniki mechanicznego i cyfrowego prze- wy technik informatycznych, przetwarzanie tektwarzania obrazu. Analogowe i cyfrowe narz´- stów, arkusze kalkulacyjne, bazy danych, grafika. dzia kreacji, rejestracji i przetwarzania obrazów mened˝erska i/lub prezentacyjna, us∏ugi wsieciach wpracy projektowej. Zasady tworzenia przekazu informatycznych, pozyskiwanie i przetwarzanie inwizualnego iwbudujàcych go elementów. Kszta∏- formacji — powinny stanowiç co najmniej odpotowanie graficznej interpretacji poj´ç. ¸àczenie wiednio dobrany podzbiór informacji zawartych funkcji estetycznej i informacyjnej w grafice. w modu∏ach wymaganych do uzyskania Europej- Techniki i metody kreacji graficznej przydatne skiego Certyfikatu Umiej´tnoÊci Komputerowych wprojektowaniu. Obraz itekst jako komponenty (ECDL — European Computer Driving Licence). komunikatu wizualnego. Historia pisma. Regu∏y 2. Programy nauczania powinny obejmowaç treÊci typografii. Kreacja znaku literniczego oraz uk∏adu poszerzajàce wiedz´ ogólnà wwymiarze nie mniejtekwstu. Modele koloru u˝ywane w realizacjach szym ni˝ 60 godzin, którym przypisaç nale˝y nie projektowych, analogowych i digitalnych. Histomniej ni˝ 3 punkty ECTS. ria grafiki u˝ytkowej. Wspó∏czesne tendencje wprojektowaniu graficznym. 3. Programy nauczania powinny przewidywaç zaj´cia Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci i kompetencje: zzakresu ochrony w∏asnoÊci intelektualnej. podejmowania zadaƒ z zakresu projektowania 4. Programy nauczania powinny obejmowaç treÊci graficznego; realizowania projektów; pos∏ugiwaw z obszaru psychofizjologii widzenia oraz uregulonia si´ warsztatem graficznym w wyra˝aniu konwaƒ prawnych dzia∏alnoÊci reklamowej. cepcji artystycznych; rozwiàzywania problemów projektowych; pracy w zespole; stosowania na- 5. Programy nauczania powinny przewidywaç odbyrz´dzi — warsztatu tradycyjnego oraz technik cy- cie pleneru artystycznego. frowych w grafice projektowej; poruszania si´ 6. Za przygotowanie pracy dyplomowej (je˝eli przewiwobszarze historii grafiki projektowej oraz wspó∏- duje jà program nauczania) iprzygotowanie do egczesnego projektowania graficznego; pos∏ugiwazaminu dyplomowego student otrzymuje 10 punknia si´ sprz´tem analogowym icyfrowym wcelu tów ECTS. kreacji, rejestracji i przetwarzania obrazów; realizowania dzie∏ projektowych, z uwzgl´dnieniem ZALECENIA regu∏ kreacji graficznej, wzakresie typografii, plakatu igrafiki wydawniczej; projektowania: ksià˝ki, Wskazana jest znajomoÊç j´zyka angielskiego grafiki internetowej, grafiki informacyjnej, ilustra- w stopniu umo˝liwiajàcym samodzielne czytanie tekcji, rysunku u˝ytkowego igrafiki wystawienniczej. stów fachowych.

l C. STUDIA DRUGIEGO STOPNIA analizowaç zjawiska sztuki w uj´ciu historycznym i wspó∏czesnym. Powinien byç przygotowany do pop I. WYMAGANIA OGÓLNE s∏ugiwania si´ tradycyjnymi i nowoczesnymi Êrodkami przekazu artystycznego. Powinien posiadaç wie- Studia drugiego stopnia trwajà nie krócej ni˝ 4 se- dz´ i umiej´tnoÊci w zakresie warsztatu i technologii mestry. Liczba godzin zaj´ç nie powinna byç mniejsza graficznych. Powinien byç przygotowany do samoni˝ 1600. Liczba punktów ECTS nie powinna byç dzielnej pracy artystycznej i projektowej oraz pracy. mniejsza ni˝ 120. w: wydawnictwach, telewizji, agencjach graficznych, galeriach sztuki, instytucjach wystawienniczych, II. KWALIFIKACJE ABSOLWENTA instytucjach kvulturalno-oÊwiatowych oraz szkolnictwie — po ukoƒczeniu specjalnoÊci nauczycielskiej Absolwent powinien posiadaç gruntownà wiedz´ (zgodnie ze standardami kszta∏cenia przygotowujàcezzakresu sztuk pi´knych oraz projektowych wobsza- go do wykonywania zawodu nauczyciela). Absolwent rze grafiki, pozwalajàcà na podejmowanie samodziel- powinien wswych dzia∏aniach wykazywaç si´ inwennych twórczych dzia∏aƒ. Absolwent powinien posia- cjà ikreatywnoÊcià. Absolwent powinien byç przygodaç poszerzonà wiedz´ dotyczàcà funkcji historii towany do podj´cia studiów trzeciego stopnia (doksztuki w kulturze i spo∏eczeƒstwie. Powinien umieç toranckich). III. RAMOWE TREÂCI KSZTA¸CENIA 1. GRUPY TREÂCI KSZTA¸CENIA, MINIMALNA LICZBA GODZIN ZAJ¢å ZORGANIZOWANYCH ORAZ MINI- MALNA LICZBA PUNKTÓW ECTS

2. SK¸ADNIKI TREÂCI KSZTA¸CENIA W GRUPACH, MINIMALNA LICZBA GODZIN ZAJ¢å ZORGANIZOWA- NYCH ORAZ MINIMALNA LICZBA PUNKTÓW ECTS

3. TREÂCI IEFEKTY KSZTA¸CENIA wisk wyst´pujàcych w sferze Êrodków ekspresji wspó∏czesnej grafiki warsztatowej, edytorskiej A. GRUPA TREÂCI PODSTAWOWYCH ireklamowej; przekonywania ow∏asnej postawie ipoczynaniach plastycznych. w1. Kszta∏cenie wzakresie teorii sztuki 2. Kszta∏cenie w zakresie ogólnoplastycznej kre- TreÊci kszta∏cenia: Przemiany form ekspresji acji wizualnej w sztuce. Metody analizy i interpretacji zjawisk artystycznych. Metody analizy dzie∏a plastyczne- TreÊci kszta∏cenia: Elementy warsztatu malargo. Najnowsze trendy wpolskiej iÊwiatowej gra- skiego, rysunkowego i rzeêbiarskiego. Formalna fice warsztatowej iprojektowej. Dziedzictwo kul- struktura dzie∏a plastycznego — kompozycja turowe. i aran˝acja plastyczna na p∏aszczyênie i w prze- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: strzeni. Interdyscyplinarne i multimedialne dziapos∏ugiwania si´ poj´ciami teorii sztuki w inter- ∏ania artystyczne. Rozwój predyspozycji artypretacji dzie∏a plastycznego — w szczególnoÊci stycznych oraz indywidualnej autoekspresji. dzie∏a graficznego; poruszania si´ wobszarze za- Kszta∏towanie ÊwiadomoÊci odnoszàcej si´ do gadnieƒ grafiki artystycznej i projektowej pol- znaczeniowej wyk∏adni plastycznych rozwiàzaƒ skiej iÊwiatowej; analizowania iinterpretowania formalnych. Kreowanie formy oraz wyra˝anie dzie∏ sztuki — dzie∏ graficznych; rozumienia zja- uczuç iemocji przez form´ itreÊç.

l Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: realizacji. Typografia. Projektowanie: plakatu, rozumienia i stosowania warsztatu artystyczne- znaków graficznych, grafiki wydawniczej, literp go; korzystania ztechnik kreacji wizualnej wreje- nictwa, ksià˝ki, ilustracji, grafiki internetowej stracji i interpretacji postrzeganych obrazów oraz grafiki wystawienniczej. Komunikat wizualizjawisk; rozumienia zwiàzku mi´dzy formà dzie- ny. Graficzna interpretacja ∏àczenia funkcji este- ∏a plastycznego aprzenoszonym przez nie komu- tycznej i informacyjnej. J´zyk komunikacji wizunikatem; kszta∏towania kompozycji p∏askiej alnej. ÂwiadomoÊç oddzia∏ywania elementów. i przestrzennej; kreatywnego poszukiwania formalnych. Doskonalenie procesu twórczego warsztatowych rozwiàzaƒ w zakresie malarstwa, wprojektowaniu. Historia grafiki u˝ytkowej. Najrysunku, rzeêby, fotografii oraz technik elektro- nowsze tvendencje wprojektowaniu graficznym. nicznych; twórczej aktywnoÊci wobszarze grafiki Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: artystycznej, grafiki projektowej imultimediów. kreatywnego rozwiàzywania problemów zzakresu projektowania graficznego i komunikacji wi- B. GRUPA TREÂCI KIERUNKOWYCH zualnej; twórczej, samodzielnej pracy projektoo wej; poszukiwania indywidualnych rozwiàzaƒ 1. Kszta∏cenie wzakresie grafiki warsztatowej projektowych uwzgl´dniajàcych estetyczne TreÊci kszta∏cenia:Klasyczne iwspó∏czesne meto- iu˝ytkowe funkcje obiektu. dy druku artystycznego. Wzbogacanie wypowiedzi artystycznej przez ∏àczenie technik klasycz- 3. Kszta∏cenie w zakresie multimediów i technik nych zdrukiem cyfrowym, offsetowym, serigrafià gprzetwarzania obrazu i technikami unikatowymi. Technologia druku. TreÊci kszta∏cenia: Techniki i technologie analo- Przygotowanie materia∏ów do druku w wersji gowej icyfrowej kreacji obrazu idêwi´ku. Analoelektronicznej. Nowe materia∏y i technologie. gowe i cyfrowe narz´dzia kreacji, rejestracji Elektroniczne metody przetwarzania obrazu iprzetwarzania obrazu idêwi´ku. InteraktywnoÊç w grafice artystycznej. Elektroniczne narz´.dzia i cyberprzestrzeƒ. ¸àczenie ró˝nych mediów wformowaniu obrazu graficznego. Fotografia cywcelu realizacji koncepcji artystycznej. Nowe forfrowa. Profesjonalne kreowanie przekazu artylmy prezentacji multimedialnych. Wspó∏praca stycznego osadzonego na gruncie grafiki warszmi´dzy twórcà lub projektantem a specjalistami tatowej. Rozwój ÊwiadomoÊci iosobowoÊci artycinnych dziedzin podczas realizacji projektów mulstycznej. Poszukiwanie w∏asnego j´zyka wypotimedialnych. Rozwój indywidualnych predyspowiedzi artystycznej. Tworzenie cykli prac. Historia zycji twórczych oraz ÊwiadomoÊci i osobowoÊci grafiki artystycznej. Nowe tendencje wsztuce. artystycznej wzakresie dzia∏aƒ multimedialnych. Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: formowania przekazu artystrycznego na gruncie kreatywnego stosowania ró˝nych metod analotechnik graficznych; stosowania klasycznych gowej idigitalnej rejestracji obrazu idêwi´ku; ortechnik grafiki warsztatowej; rozszerzania mo˝liganizowania pracy podczas realizacji projektu woÊci twórczych i kreacyjnych przez ∏àczenie. multimedialnego; twórczego formowania przetechnik i u˝ycie technik cyfrowych; organizowakazu artystycznego lub projektowego wobszarze nia pracy artystycznej woparciu onowe modele dzia∏aƒ multimedialnych; interaktywnej realizacji pracowni grawficznej; ∏àczenia tradycji z najnowartystycznej iprojektowej; animacji; kreacji przeszymi technologiami; podejmowania samodzielstrzeni multimedialnej. nej dzia∏alnoÊci artystycznej. 2. Kszta∏cenie wzakresie grafiki projektowej IV. INNE WYMAGANIA TreÊci kszta∏cenia: Techniki cyfrowego i mecha- Za przygotowanie pracy magisterskiej i przygotonicznego przetwarzania obrazu. Sprz´t inajnow- wanie do egzaminu dyplomowego student otrzymuje w sze technologie przygotowywania projektu do 20 punktów ECTS. Za∏àcznik nr4 w Standardy kszta∏cenia dla kierunku studiów: Kosmetologia A. STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA II. KWALIFIKACJE ABSOLWENTA I. WYMAGANIA OGÓLNE Absolwent powinien posiadaç umiej´tnoÊci po- Studia pierwszego stopnia trwajà nie krócej ni˝ s∏ugiwania si´ wiedzà ogólnà z zakresu nauk o zdro- 6 semestrów. Liczba godzin zaj´ç nie powinna byç wiu oraz wiedzà szczegó∏owà zzakresu kosmetologii. mniejsza ni˝ 2200. Liczba punktów ECTS (European Powinien umieç: planowaç rodzaj zabiegu kosmetycz- Credit Transfer System) nie powinna byç mniejsza nego i stosowaç kosmetyki zgodnie z rozpoznaniem; ni˝180. wykonywaç zabiegi kosmetyczne, piel´gnacyjne

l i upi´kszajàce, z uwzgl´dnieniem wskazaƒ i przeciw- ny do: pracy w gabinetach kosmetycznych o pe∏nym wskazaƒ; prawid∏owo odczytywaç sk∏ad kosmetyku zakresie Êwiadczonych us∏ug, wspó∏pracy z lekarzem p i ustalaç jego zastosowania; ÊciÊle wspó∏pracowaç dermatologiem w zakresie piel´gnacji skóry zmieniozlekarzem dermatologiem wzakresie piel´gnacji skó- nej chorobowo oraz systematycznego doskonalenia ry zmienionej chorobowo oraz organizowaç i prowa- zawodowego. Majàc ÊwiadomoÊç wspó∏odpowiedziç gabinet kosmetyczny. Absolwent powinien znaç dzialnoÊci za zdrowie iwyglàd pacjenta, powinien wyj´zyk obcy na poziomie bieg∏oÊci B2 Europejskiego konywaç swój zawód ze szczególnà starannoÊcià, Systemu Opisu Kszta∏cenia J´zykowego Rady Europy zgodnie z zasadami etyki zawodowej i uregulowaniaoraz umieç pos∏ugiwaç si´ j´zykiem specjalistycznym mi prawnymi. Absolwent powinien byç przygotowaz zakresu nauk o zdrowiu. Powinien byç przygotowa- ny do podj´cia studiów drugiego stopnia. III. RAMOWE TREÂCI KSZTA¸CENIA 1. GRUPY TREÂCI KSZTA¸CENIA, MINIMALNA LICZBA GODZIN ZAJ¢å ZORGANIZOWANYCH ORAZ MINI- MALNA LICZBA PUNKTÓW ECTS

2. SK¸ADNIKI TREÂCI KSZTA¸CENIA W GRUPACH, MINIMALNA LICZBA GODZIN ZAJ¢å ZORGANIZOWA- NYCH ORAZ MINIMALNA LICZBA PUNKTÓW ECTS

3. TREÂCI IEFEKTY KSZTA¸CENIA cyjnej i molekularnej. Genetyczne aspekty ró˝nicowania komórek. Dziedziczenie. A. GRUPA TREÂCI PODSTAWOWYCH Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: rozumienia fenomenu funkcjonowania ˝ywych 1. Kszta∏cenie wzakresie biologii igenetyki organizmów na poszczególnych poziomach ich TreÊci kszta∏cenia: Poziomy organizacji ˝ywej organizacji; opisu zale˝noÊci mi´dzy organizmamaterii. Funkcjonowanie organizmów. Elementy mi a Êrodowiskiem; rozumienia genetycznego ekologii. Elementy parazytologii. Cytofizjologia pod∏o˝a ró˝nicowania organizmów oraz mechakomórki. Elementy genetyki klasycznej, popula- nizmów dziedziczenia.

l 2. Kszta∏cenie wzakresie biofizyki — struktura, mechanizmy transportu, transdukcja sygna∏u. Metabolizm w´glowodanów i lipip TreÊci kszta∏cenia: Fizyczne podstawy procesów dów. Katabolizm bia∏ek i aminokwasów. Aminy fizjologicznych — krà˝enia, przewodnictwa nerbiogenne. Molekularny mechanizm biosyntezy wowego, wymiany gazowej, ruchu, wymiany bia∏ek, DNA iRNA. substancji. Wp∏yw czynników fizycznych Êrodo- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: wiska na organizmy ˝ywe. Metodyka pomiaru rozumienia budowy i funkcji biologicznych biawielkoÊci fizycznych.. ∏ek, kwasów nukleinowych, w´glowodanów, lipi- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: dów oraz hormonów i witamin; rozumienia wykonywania pomiaru lub wyznaczania wielkog∏ównychv szlaków metabolicznych oraz mecha- Êci fizycznych dotyczàcych organizmów ˝ywych nizmów regulacji metabolizmu. i Êrodowiska; opisu wp∏ywu czynników fizycznych Êrodowiska na organizmy ˝ywe. 7. Kszta∏cenie wzakresie higieny 3. Kszta∏cenie wzakresie anatomii T o reÊci kszta∏cenia: Czynniki Êrodowiskowe wp∏ywajàce na stan zdrowia cz∏owieka. Zanieczysz- TreÊci kszta∏cenia: Elementy anatomii prawid∏o- czenia Êrodowiska zwiàzane z dzia∏alnoÊcià cz∏owej organizmu ludzkiego. Elementy anatomii wieka. Zasady higieny pracy i BHP w laboratofunkcjonalnej irozwojowej. Wspó∏zale˝noÊç mi´- riach i gabinecie kosmetycznym. Higiena psydzy budowà i funkcjà organizmu w warunkach chiczna i profilaktyka uzale˝nieƒ. Podstawowe zdrowia i choroby. Definicja rodzajów tkanek.g poj´cia imetody stosowane wbadaniach epide- Budowa mikroskopowa tkanek inarzàdów. miologicznych. Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: rozpoznawania zasadniczych struktur ludzkiego rozumienia i oceny jakoÊci zdrowotnej w relacji cia∏a oraz ich lokalizacji; rozumienia zale˝noÊci do stanu Êrodowiska; propagowania iprowadzemi´dzy budowà aczynnoÊcià narzàdu.. nia dzia∏aƒ profilaktycznych; wprowadzania zasad bezpieczeƒstwa ihigieny pracy oraz ergono- 4. Kszta∏cenie wzakresie histologii lmii. TreÊci kszta∏cenia: Budowa mikroskopowa po- 8. Kszta∏cenie w zakresie mikrobiologii i immunow∏ok cia∏a — naskórka, skóry wc∏aÊciwej, tkanki logii podskórnej. W∏osy — budowa, rozwój. Budowa i czynnoÊç gruczo∏ów ∏ojowych i potowych. Pa- TreÊci kszta∏cenia: Bakteriologia ogólna i szczeznokcie — budowa iwzrost. OdmiennoÊç pow∏ok gó∏owa. Elementy wirusologii imikologii. Mikrowró˝nych cz´Êciach cia∏a. biologia Êrodowiska naturalnego. Normalna flor Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: ra bakteryjna ustroju ludzkiego. Charakterystyka pos∏ugiwania si´ wiedzà z zakresu prawid∏owej bakterii, wirusów i grzybów chorobotwórczych. budowy histologicznej tkanek inarzàdów; rozpo- Podstawy mikrobiologii kosmetycznej. Kontrola znawania tkanek i narzà. dów w preparatach mi- drobnoustrojów w produkcji kosmetycznej. Bukroskopowych. dowa i funkcje uk∏adu odpornoÊciowego. Komórki immunologicznie kompetentne. Antygeny w 5. Kszta∏cenie wzakresie fizjologii ipatofizjologii i przeciwcia∏a. Mechanizmy odpowiedzi immunologicznej. OdpornoÊç nieswoista — interfero- TreÊci kszta∏cenia: Podstawowe zagadnienia finy, uk∏ad dope∏niacza. Regulacja procesów odzjologii ogólnej. Elementy cytofizjologii. MechapornoÊciowych. Immunoprofilaktyka i immunonizm regulacji nerwowej i hormonalnej. Fizjolo- terapia. Mechanizmy reakcji alergicznych. Elegia uk∏adu ruchu. Krà˝enie. Funkcje fizjologiczne menty diagnostyki immunologicznej. krwi. Mechanizmy oddychania. Trawienie w Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: i wch∏anianie. Wydzielanie i termoregulacja. Fiwykorzystywania wiedzy zzakresu mikrobiologii zjologia rozrodu. Poj´cie zdrowia i choroby. Meszczegó∏owej; badania wra˝liwoÊci drobnoustrochanizmy odczynu zapalnego. Ból. Zaburzenia jów na Êrodki dezynfekcyjne i antyseptyczne; procesów gojenia. Zaburzenia gospodarki wodstosowania wybranych metod kontroli mikrobiono-elektrolitowej i kwasowo-zasadowej. Dzia∏alogicznej kosmetyków; oceny skutecznoÊci denie czynników patogennych. Awitaminozy. Reguzynfekcji i sterylizacji; opisu budowy i funkcji wlacja neurohormonalna. uk∏adu odpornoÊciowego; rozumienia dzia∏ania Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: uk∏adu odpornoÊciowego; rozumienia mechanirozumienia i opisu mechanizmów funkcjonowa- zmów reakcji immunologicznych. nia organizmu ludzkiego; rozumienia poszczególnych funkcji organizmu ludzkiego jako powià- 9. Kszta∏cenie wzakresie farmakologii zanych elementów zintegrowanej ca∏oÊci; rozu- TreÊci kszta∏cenia: Definicja leku, rodzaje leków mienia i opisu mechanizmów rozwoju zaburzeƒ ze wzgl´du na pochodzenie, formy farmaceuczynnoÊciowych; oceny wp∏ywu czynników patotyczne leków, drogi podawania. Losy leku w orgennych na stan czynnoÊciowy organizmu. ganizmie — wch∏anianie, dystrybucja, drogi wydalania, metabolizm. Molekularne i komórkowe 6. Kszta∏cenie wzakresie biochemii mechanizmy dzia∏ania leków. Dzia∏anie farmako- TreÊci kszta∏cenia: Mikroczàsteczki. Makroczà- logiczne, dzia∏ania niepo˝àdane, interakcje lesteczki. Struktura ifunkcje biologiczne bia∏ek. En- ków. Interakcje mi´dzy lekami a sk∏adnikami pozymologia. Biochemia tkanek. B∏ony komórkowe karmowymi.

l Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: pos∏ugiwania si´ podstawowà wiedzà farmako- odczytywania receptury iustalania zakresu funkp logicznà w zakresie: wyboru postaci stosowa- cji jej sk∏adników; poprawnego stosowania podnych leków, znajomoÊci dróg podawania leków, stawowych elementów receptury kosmetyku. znajomoÊci losów leków worganizmie, znajomo- Êci mechanizmów dzia∏ania leków; rozumienia 4. Kszta∏cenie wzakresie dermatologii dzia∏ania terapeutycznego oraz dzia∏ania niepo- TreÊci kszta∏ceni.a: CzynnoÊç ifunkcja skóry. Skó- ˝àdanego manifestujàcego si´ zmianami dermara jako organ immunologiczny. Podstawowe tologicznymi. jednostki chorobowe skóry, skóry ow∏osionej v ipaznokci — objawy, patogeneza, sposób post´- 10. Kszta∏cenie wzakresie pierwszej pomocy powania. TreÊci kszta∏cenia:Przyczyny bezpoÊredniego za- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: gro˝enia ˝ycia. Zasady udzielania pierwszej po- rozpoznawania chorobowych zmian skóry; odmocy. poowiedniego post´powania zaleconego przez le- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: karza w przypadku chorobowych zmian skóry udzielania pierwszej pomocy w nag∏ych przy- ipaznokci. padkach. 5. Kszta∏cenie wzakresie fizjoterapii imasa˝u B. GRUPA TREÂCI KIERUNKOWYCH gTreÊci kszta∏cenia: Masa˝ klasyczny cia∏a. Techniki masa˝u leczniczego. Podstawowe techniki 1. Kszta∏cenie w zakresie kosmetologii piel´gnafizjoterapeutyczne — Êwiat∏olecznictwo, elektrocyjnej lecznictwo, ciep∏olecznictwo, wodolecznictwo, TreÊci kszta∏cenia:Rozpoznawanie rodzajów skó- kinezyterapia, balneoterapia — podstawy fizyczry. Piel´gnacja d∏oni — masa˝, manicure b.iolo- ne, zastosowania. Elementy odnowy biologiczny, manicure tradycyjny. Masa˝ klasyczny gicznej. twarzy, szyi i dekoltu. Piel´gnacja oprawy oczu. Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: Stosowanie masek kosmetycznych. Zabliegi na- wykonywania masa˝u klasycznego cia∏a; stowil˝ajàce skór´ twarzy, szyi i dekoltu. Zabiegi sowania podstawowych technik fizjoterapeuprzeznaczone dla skóry ∏ojotokowcej i wra˝liwej. tycznych imetod kosmetycznych odnowy biolo- Piel´gnacja stóp — masa˝ relaksacyjny, pedicure gicznej. piel´gnacyjny. Metody usuwania zb´dnego ow∏osienia. 6. Kszta∏cenie wzakresie chemii kosmetycznej Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: r TreÊci kszta∏cenia: Elementy wiedzy o pierwiastplanowania rodzaju zabiegu kosmetycznego; kach i zwiàzkach chemicznych. Budowa, otrzystosowania kosmetyku zgodnie z rozpoznaniem; mywanie, w∏aÊciwoÊci i zastosowania: tlenków, poprawnego wykonania zabiegów kosmetycz-. wodorotlenków, kwasów i soli nieorganicznych, nych ipiel´gnacyjnych, zuwzgl´dnieniem wskaw´glowodorów, alkoholi, fenoli, eterów, aldehyzaƒ iprzeciwwskazaƒ. dów, ketonów, kwasów karboksylowych iich pow chodnych, amin, mono- i polisacharydów, ami- 2. Kszta∏cenie w zakresie kosmetologii upi´kszanokwasów oraz peptydów. Metody uzdatniania jàcej i oczyszczania wody do celów kosmetycznych TreÊci kszta∏cenia: Zabiegi zapobiegajàce i laboratoryjnych. Podstawowe obliczenia chei zmniejszajàce oty∏oÊç. Zabiegi wspomagajàce miczne stosowane w kosmetyce i laboratorium leczenie cellulitu. Zabiegi zapobiegajàce izmniej- chemicznym. Podstawowe czynnoÊci laboratoszajàce rozst´py skórne. Zabiegi stosowane ryjne. Bezpieczeƒstwo ihigiena pracy zsurowcaw wprzypadkach g∏´bokiego z∏uszczania naskórka. mi kosmetycznymi. Makija˝ podstawowy. Modelowanie za pomocà Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: podk∏adu ipudru. Makija˝ korekcyjny stosowany opisu w∏aÊciwoÊci wybranych pierwiastków chew przypadku defektów kosmetycznych — blizn micznych, zwiàzków nieorganicznych i organiczpotràdzikowych, teleangiestazji, przebarwieƒ, nych; opisu zachowania i reaktywnoÊci wybraasymetrii. Piel´gnacja dekoltu ibiustu. nych grup zwiàzków nieorganicznych i organiczwEfekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: nych; korzystania z wody jako podstawowej dla przeprowadzania analizy kolorystycznej; plano- przyrody fazy ciek∏ej; uzdatniania i oczyszczania wania rodzaju zabiegu kosmetycznego; stosowa- wody do celów kosmetycznych ilaboratoryjnych; nia kosmetyku zgodnie zrozpoznaniem; popraw- wykonywania podstawowych czynnoÊci laboranego wykonywania zabiegów upi´kszajàcych, toryjnych; wykonywania podstawowych obliczeƒ zuwzgl´dnieniem wskazaƒ iprzeciwwskazaƒ. chemicznych stosowanych wkosmetyce. 3. Kszta∏cenie wzakresie receptury kosmetycznej 7. Kszta∏cenie wzakresie estetyki TreÊci kszta∏cenia:Substancje czynne wreceptu- TreÊci kszta∏cenia: Historia estetyki jako dyscyplirze kosmetycznej — dzia∏anie, zastosowania, in- ny filozoficznej. Definicje i analiza poj´ç podstaterakcje. Stosowanie pod∏o˝y gotowych wrecep- wowych. Pi´kno jako wartoÊç estetyczna. Kryteturze. Substancje pomocnicze i konserwujàce ria pi´kna w estetyce. ZmiennoÊç upodobaƒ esw recepturze. Przyk∏adowe receptury ró˝nych tetycznych w ró˝nych epokach historycznych. form kosmetycznych — zastosowania. Uroda. Uroda cz∏owieka wspó∏czesnego.

l Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: 4. Przynajmniej 60 % zaj´ç powinny stanowiç semiwyboru kolorystyki i rodzaju makija˝u do typu naria, wzgl´dnie çwiczenia audytoryjne, laboratop urody iokolicznoÊci; stylizacji wizualnej sylwetki. ryjne lub praktyczne. IV. PRAKTYKI 5. Student otrzymuje 10 punktów ECTS za przygotowanie do egzaminu dyplomowego (w tym za przy- Praktyki sà nieod∏àcznym elementem przygotowa- gotowanie pracy dyplomowej, je˝eli przewiduje jà nia do wykonywania zawodu. Powinny one trwaç nie program nauczania.). krócej ni˝ 8 tygodni i odbywaç si´ w gabinetach kosmetycznych: v — 4 tygodnie po pierwszym roku — w zakresie ko- B. STUDIA DRUGIEGO STOPNIA smetyki piel´gnacyjnej, — 4 tygodnie po drugim roku — wzakresie kosmety- I. WYMAGANIA OGÓLNE ki piel´gnacyjnej, korekcyjnej iupi´kszajàcej. Studia drugiego stopnia trwajà nie krócej ni˝ 4 seo mestry. Liczba godzin zaj´ç nie powinna byç mniejsza V. INNE WYMAGANIA ni˝ 1200. Liczba punktów ECTS (European Credit 1. Programy nauczania powinny przewidywaç zaj´cia Transfer System) nie powinna byç mniejsza ni˝ 120. z zakresu wychowania fizycznego — w wymiarze 60 godzin, którym mo˝na przypisaç do 2 punktów II. KWALIFIKACJE ABSOLWENTA g ECTS; j´zyków obcych — w wymiarze 120 godzin, Absolwent powinien posiadaç umiej´tnoÊci poktórym nale˝y przypisaç 5 punktów ECTS; technos∏ugiwania si´ zaawansowanà wiedzà ogólnà zzakrelogii informacyjnej — w wymiarze 30 godzin, któsu nauk ozdrowiu oraz wiedzà szczegó∏owà zzakresu rym nale˝y przypisaç 2 punkty ECTS. TreÊci kszta∏- kosmetologii. Powinien byç przygotowany do: planocenia wzakresie technologii informacyjnej: podsta-.wania zabiegu kosmetycznego istosowania kosmetywy technik informatycznych, przetwarzanie tekku zgodnie z rozpoznaniem; wykonywania zabiegów stów, arkusze kalkulacyjne, bazy danych, grafika kosmetycznych, piel´gnacyjnych i upi´kszajàcych mened˝erska i/lub prezentacyjna, us∏ugi wsieciach lz uwzgl´dnieniem wskazaƒ i przeciwwskazaƒ; odczyinformatycznych, pozyskiwanie i przetwarzanie intania sk∏adu kosmetyku iustalenia jego zastosowania; formacji — powinny stanowiç co najmniej odpocÊcis∏ej wspó∏pracy z lekarzem dermatologiem w zawiednio dobrany podzbiór informacji zawartych kresie piel´gnacji skóry zmienionej chorobowo; zorw modu∏ach wymaganych do uzyskania Europejganizowania iprowadzenia gabinetu kosmetycznego; skiego Certyfikatu Umiej´tnoÊci Komputerowych oceny jakoÊci surowców ipreparatów kosmetycznych (ECDL — European Computer Driving Licence). oraz wspó∏dzia∏ania w procesie rejestracji kosmetyr 2. Programy nauczania powinny zawieraç treÊci hu- ków; wspó∏pracy z firmami produkujàcymi preparaty manistyczne w wymiarze nie mniejszym ni˝ 60 go- kosmetyczne (piel´gnacyjne i profesjonalne); wspó∏- dzin, którym przypisaç nale˝y nie mniej ni˝ 3 punk- pracy z lekarzem w zakresie zleconych zabiegów; kie-. ty ECTS. rowania zespo∏ami kosmetologów oraz nadzorowania przebiegu stosowania kosmetyków i technik kosme- 3. Programy nauczania powinny przewidywaç zaj´cia tycznych. Absolwent powinien byç przygotowany do zzakresu ochrony w∏asnoÊci intelektualnej. podj´cia studiów trzeciego stopnia (doktoranckich). III. RAMOWE TREÂCI KSZTA¸CENIA 1. GRUPY TREÂCI KSZTA¸CENIA, MINIMALNA LICZBA GODZIN ZAJ¢å ZORGANIZOWANYCH ORAZ MINI- MALNA LICZBA PUNKTÓW ECTS

2. SK¸ADNIKI TREÂCI KSZTA¸CENIA W GRUPACH, MINIMALNA LICZBA GODZIN ZAJ¢å ZORGANIZOWA- NYCH ORAZ MINIMALNA LICZBA PUNKTÓW ECTS

3. TREÂCI IEFEKTY KSZTA¸CENIA skóry oraz nowotworów ogólnoustrojowych g z manifestacjà skórnà; przeprowadzania wywia- A. GRUPA TREÂCI PODSTAWOWYCH du dermatologiczno-kosmetycznego; rozpoznawania zmian skórnych w stanach przednowo- 1. Kszta∏cenie wzakresie alergologii tworowych. TreÊci kszta∏cenia: Mechanizmy reakcji aler.gicz- 4. Kszta∏cenie wzakresie toksykologii kosmetyku nych. Choroby dróg oddechowych iskóry opod- ∏o˝u alergicznym. Czynniki cywilizacyjne l a roz- TreÊci kszta∏cenia: Rola i zadania wspó∏czesnej wój alergii. Astma oskrzelowa w Êrodowisku za- toksykologii. Definicje poj´ç podstawowych: truwodowym. Leki o dzia∏aniu przeciwalergicznym. cizny, dawki, toksycznoÊci, stopnia toksycznoÊci, c Wstrzàs anafilaktyczny. Post´powanie w ostrych rodzaju zatrucia. Mechanizmy dzia∏ania toksyczstanach alergii. Diagnostyka nadwra˝liwoÊci nego. Przyczyny zatruç ostrych i przewlek∏ych. ichorób alergicznych. Przyczyny uzale˝nieƒ. Zatrucia lekami ikosmety- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: kami. Ocena nara˝enia zawodowego. rozpoznawania zmian o pord∏o˝u alergicznym; Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: doboru metod itestów do oceny reakcji alergicz- definiowania podstawowych poj´ç z zakresu nych. toksykologii; rozumienia mechanizmów dzia∏a-. nia toksycznego; oceny nara˝enia zawodowego 2. Kszta∏cenie wzakresie endokrynologii na substancje chemiczne; oceny toksycznoÊci kosmetyku wzale˝noÊci od dawki irodzaju apliw TreÊci kszta∏cenia: Wp∏yw chorób endokrynolokacji. gicznych na zmiany wobr´bie skóry ijej przydatków. Oty∏oÊç ianoreksja — choroby zmieniajàce B. GRUPA TREÂCI KIERUNKOWYCH sylwetk´ i jakoÊç tkanki skórnej. Farmakoterapia endokrynologiczna z uwzgl´dnieniem dzia∏aƒ 1. Kszta∏cenie wzakresie chirurgii plastycznej, poubocznych wyst´pujàcych przy d∏ugotrwa∏ym urazowej iestetycznej stosowaniu leków, w tym hormonów steroidow wych ip∏ciowych. TreÊci kszta∏cenia:Podstawowe zadania chirurgii Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: plastycznej. Stosowanie laserów w chirurgii eswykorzystywania wiedzy na temat chorób endo- tetycznej. Alfa- i betahydroksykwasy w chirurgii krynologicznych; oceny wp∏ywu chorób endo- estetycznej. Odnowa skóry — z∏uszczanie. Rokrynologicznych na zmiany w obr´bie skóry i jej dzaje pilingów chemicznych. Powik∏ania po zaprzydatków. biegach dermabrazji. Materia∏y wype∏niajàce w ubytki skóry i korygujàce wady. Toksyna botuli- 3. Kszta∏cenie wzakresie onkologii skóry nowa w medycynie estetycznej. Preparaty wybielajàce. Mo˝liwoÊci naprawcze wchirurgii pla- TreÊci kszta∏cenia: Genetyczne uwarunkowania stycznej. powstawania nowotworów skóry. Rola kofakto- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: rów wrozwoju nowotworów skóry. Wywiad derstosowania kamufla˝u defektów skóry; pos∏ugimatologiczno-kosmetyczny. Stany przednowowania si´ wiedzà o chirurgicznych metodach tworowe skóry. Starzenie si´ skóry a rozwój nousuwania defektów. wotworów. Nowotwory wywodzàce si´ z poszczególnych elementów sk∏adowych skóry. 2. Kszta∏cenie wzakresie kosmetologii leczniczej Ogólnoustrojowe nowotwory z manifestacjà skórnà. TreÊci kszta∏cenia:Zabiegi lecznicze iwspomaga- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: jàce leczenie skóry: atroficznej, z tràdzikiem powykorzystywania wiedzy na temat nowotworów spolitym, z tràdzikiem ró˝owatym, z atopowym

l zapaleniem skóry. Masa˝ leczniczy. Zabiegi rege- chemicznych pochodzenia naturalnego i syntenerujàce w∏osy zniszczone lub nadmiernie prze- tycznego wkosmetyce; rozumienia zakresu dziap t∏uszczajàce si´. Pedicure leczniczy — zabiegi za- ∏ania biologicznego preparatów otrzymywanych pobiegajàce tworzeniu si´ odcisków, zabiegi z surowców roÊlinnych i zwierz´cych; przygotozmniejszajàce nadmiernà potliwoÊç stóp, klamry wywania wyciàgów roÊlinnych; oceny jakoÊci sukorekcyjne na wrastajàce paznokcie. Zabiegi rowców kosmetycznych. liftingujàce. Makija˝ permanentny. Odbudowa. naturalnej p∏ytki paznokciowej. Zastosowanie la- 6. Kszta∏cenie w zakresie przemys∏owej produkcji serów w teleangiestazji i usuwaniu zb´dnego kosmetyków ow∏osienia. Zabiegi zmniejszajàce przebarwienia v i plamy pigmentacyjne. Makija˝ kamuflujàcy bli- TreÊci kszta∏cenia:Technologia wytwarzania aplizny i naczyniaki. Rekonstrukcja brwi. Korekta kacyjnych form preparatów kosmetycznych. czerwieni warg. Metodyka badaƒ potwierdzajà- Operacje jednostkowe i aparatura stosowana cych deklarowanà przez producenta skutecznoÊç wprzemyÊle kosmetycznym. Podstawowe formy preparatów kosmetycznych. o preparatów kosmetycznych. Charakterystyka Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: i trwa∏oÊç form fizycznych preparatów kosmeró˝nicowania defektów kosmetycznych i chorób tycznych. Konserwacja iprzechowywanie prepaskóry; wykonywania dopuszczalnych i zaleca- ratów kosmetycznych. Kontrola jakoÊci kosmetynych zabiegów leczniczych. ków. Metody badania kosmetyków. Zasady w∏ag Êciwej praktyki przemys∏owej (GMP — Good Ma- 3. Kszta∏cenie wzakresie rehabilitacji nufacturing Practice). W∏aÊciwa praktyka laboratoryjna (GLP — Good Laboratory Practice). TreÊci kszta∏cenia: Przyczyny wyst´powania do- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: legliwoÊci w obr´bie aparatu ruchu, uk∏adu krà- rozumienia procesu przemys∏owego wytwarza-. ˝enia iosteoporozy. Rehabilitacja pod kàtem bó- nia form kosmetycznych; badania ikontroli jakolów kr´gos∏upa iwad postawy cia∏a. Profilaktyka Êci surowców oraz preparatów kosmetycznych. zdrowia. ¸agodzenie dolegliwoÊci u osólb chorych iwpodesz∏ym wieku. 7. Kszta∏cenie w zakresie receptur preparatów ko- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊcic ikompetencje: smetycznych post´powania w przypadkach bólów kr´gos∏upa i wad postawy cia∏a; podejmowania dzia- TreÊci kszta∏cenia: Definicja receptur kosmetyku. ∏aƒ w zakresie profilaktyki zdrowia i ∏agodze- Substancje czynne wkosmetyku — dzia∏anie, zania dolegliwoÊci u osób oty∏ych i w podesz∏ym stosowania, interakcje. Stosowanie pod∏o˝y gor wieku. towych. Substancje pomocnicze akonserwujàce wkosmetyku. Receptura ró˝nych kosmetyków — 4. Kszta∏cenie w zakresie sensoryki i Êrodków za- zastosowania.. pachowych Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: odczytywania i opracowywania receptur prepa- TreÊci kszta∏cwenia: Charakterystyka zmys∏ów po- ratów kosmetycznych; stosowania innowacyjwonienia ismaku. Chemorecepcja. Chemia natu- nych rozwiàzaƒ recepturowych; doboru pod∏o˝a, ralnych i syntetycznych produktów zapacho- formy aplikacyjnej i substancji pomocniczych wych. Analiza i zastosowania produktów zapa- stosownie do funkcji kosmetyku i substancji chowych. Elementy perfumerii. Zastosowania czynnych; przewidywania interakcji kosmetyolejków eterycznych w kosmetologii, higienie ków. iaromaterapii. w Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: 8. Kszta∏cenie wzakresie prawa iekonomii rozpoznawania substancji zapachowych; stosowania olejków eterycznych waromaterapii. TreÊci kszta∏cenia: Elementy ekonomii. Przychody i koszty dzia∏alnoÊci gospodarczej. Ksi´ga 5. Kszta∏cenie w zakresie surowców kosme- przychodów i rozchodów. Podatki. Us∏ugi kotycznych smetyczne. Handel kosmetykami. Ustawodaww stwo. Ogólne zagadnienia prawne. Prawo cywil- TreÊci kszta∏cenia: Zwiàzki chemiczne stosowa- ne — cz´Êç ogólna iprawo rzeczowe. Prawo prane w kosmetyce. Substancje pochodzenia ro- cy. Prawo gospodarcze. Prawo finansowe. Êlinnego i zwierz´cego stosowane w kosmeto- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: logii i lecznictwie. Zwiàzki biologicznie czynne interpretowania aktów prawnych; stosowania — dzia∏anie izastosowania wkosmetologii. Zioprawa w dzia∏alnoÊci us∏ugowej; pos∏ugiwania ∏olecznictwo. Surowce kosmetyczne pochodzesi´ podstawowymi instrumentami ekonomii, zania naturalnego. Metody badania surowców korzàdzania imarketingu. smetycznych. Ocena jakoÊci surowców kosmetycznych. Standaryzacja surowców kosmetycz- IV. INNE WYMAGANIA nych. Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: Za przygotowanie pracy magisterskiej i przygotowykorzystywania wiedzy zzakresu budowy, w∏a- wanie do egzaminu dyplomowego student otrzymuje ÊciwoÊci chemicznych i zastosowaƒ zwiàzków 20 punktów ECTS.

l Za∏àcznik nr5 p Standardy kszta∏cenia dla kierunku studiów: Malarstwo A. JEDNOLITE STUDIA MAGISTERSKIE wego w technologiac.h tradycyjnych, wspó∏czesnych ipokrewnych oraz zwykorzystaniem intermedialnych I. WYMAGANIA OGÓLNE Êrodków przekazu. Powinien posiadaç gruntownà i szerokà wiedvz´ z zakresu teorii i historii malarstwa Jednolite studia magisterskie trwajà nie krócej ni˝ oraz historii sztuki. Powinien byç przygotowany do 10 semestrów. Liczba godzin zaj´ç nie powinna byç samodzielnej, twórczej ikreatywnej pracy indywidualmniejsza ni˝ 4200. Liczba punktów ECTS (European nej oraz zespo∏owej wobszarze kultury, sztuki ioÊwia- Credit Transfer System) nie powinna byç mniejsza ty (podj´cie pracy wszkolnictwie wymaga ukoƒczenia ni˝300. o specjalnoÊci nauczycielskiej — zgodnie ze standardami kszta∏cenia przygotowujàcego do wykonywania II. KWALIFIKACJE ABSOLWENTA zawodu nauczyciela). Absolwent powinien znaç j´zyk Absolwent powinien posiadaç kwalifikacje artysty obcy na poziomie bieg∏oÊci B2 Europejskiego Systemalarza oraz umiej´tnoÊci z zakresu szeroko poj´tej mu Opisu Kszta∏cenia J´zykowego Rady Europy. AbtwórczoÊci artystycznej. Powinien byç przygotowany solwent powinien byç przygotowany do podj´cia studo wykonywania prac z zakresu malarstwa sztalugo- diów trzeciego stopnia (doktoranckich). III. RAMOWE TREÂCI KSZTA¸CENIA 1. GRUPY TREÂCI KSZTA¸CENIA, MINIMALNA LICZBA GODZIN ZAJ¢å ZORGANIZOWANYCH ORAZ MINI- MALNA LICZBA PUNKTÓW ECTS

2. SK¸ADNIKI TREÂCI KSZTA¸CENIA W GRUPACH, MINIMALNA LICZBA GODZIN ZAJ¢å ZORGANIZOWA- NYCH ORAZ MINIMALNA LICZBA PUNKTÓW ECTS

3. TREÂCI IEFEKTY KSZTA¸CENIA runki i style od czasów paleolitu po wiek XXI. TwórczoÊç wybitnych artystów na tle epoki. A. GRUPA TREÂCI PODSTAWOWYCH Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: rozpoznawania stylów, kierunków i dzie∏ wybit- 1. Kszta∏cenie wzakresie teorii ihistorii sztuki nych twórców; rozumienia sztuki dawnej TreÊci kszta∏cenia: Problematyka idei idzia∏aƒ ar- iwspó∏czesnej; analizowania dzie∏ sztuki izawartystycznych w historii cywilizacji. Techniki, kie- tych wnich sposobów obrazowania.

l 2. Kszta∏cenie w zakresie filozofii, etyki i estetyki martwej natury, studium aktu, studium pejza˝u; sztuki wykonywania dzie∏a wed∏ug projektu rysunkop wego, fotografii lub elektronicznego zapisu; wy- TreÊci kszta∏cenia: Podstawowe dzia∏y filozofii. ra˝ania zamierzonej idei Êrodkami plastycznymi; Estetyka. Filozoficzne pod∏o˝e wspó∏czesnych pos∏ugiwania si´ wiedzà zzakresu psychofizjolotendencji westetyce. Elementy etyki. gii widzenia kszta∏tujàcà rzeczywistoÊç malarskà Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: obrazu na p∏aszczyênie i w przestrzeni; wykony-. rozumienia dziejów filozofii; rozumienia prze- wania pracy artystycznej z zastosowaniem mian dokonujàcych si´ w filozofii; rozumienia wspó∏czesnych technik intermedialnych; pos∏uwspó∏czesnych teorii estetycznych — w szcze- giwania vsi´ j´zykiem i nazewnictwem z zakresu gólnoÊci odnoszàcych si´ do obrazu i jego per- malarstwa isztuk pi´knych. cepcji; rozumienia fundamentalnych zasad etyki ze szczególnym uwzgl´dnieniem odpowiedzial- 2. Kszta∏cenie wzakresie rysunku noÊci artysty za dzie∏o. Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: o przekazywania i wyra˝ania najprostszymi Êrod- 3. Kszta∏cenie wzakresie historii malarstwa kami plastycznymi efektów obserwacji natury; TreÊci kszta∏cenia:Malarstwo na tle historii kultu- notowania i rejestrowania znakiem plastycznym ry i sztuk plastycznych. Techniki, kierunki, style sytuacji i zjawisk w formie szkicu i zapisu rysuniszko∏y na przyk∏adzie arcydzie∏ malarstwa Êwia- kowego; monochromatycznego obrazowania; towego. gpos∏ugiwania si´ symbolem; przygotowywania Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: koncepcji twórczej projektu poprzedzajàcego rerozpoznawania epok istylów wmalarstwie; ana- alizacj´ dzie∏a winnej technice itechnologii; krelizowania dzie∏ sztuki i zawartych w nich sposo- owania intermedialnych faktów artystycznych. bów obrazowania; znawstwa podstawowych za- ∏o˝eƒ ideowych wybitnych artystów..3. Kszta∏cenie w zakresie technologii malarstwa sztalugowego 4. Kszta∏cenie wzakresie dzia∏aƒ istruktur wizuallTreÊci kszta∏cenia: Materia∏y, substancje i narz´- nych dzia stosowane w technologii malarstwa. Podobrazia twarde imi´kkie. Grunty itechniki wma- TreÊci kszta∏cenia: Podstawowe pcroblemy budolarstwie sztalugowym. Barwniki ipigmenty. Spowy obrazu. Wybrane zagadnienia percepcji wzroiwa malarskie. Techniki malowania obrazu. Zakowej. Zasady kompozycji obrazu. Poj´cie rytgadnienia werniksowania. Technologie wspó∏- mu. Akcenty postrze˝eniowe i dominanty. Przeczesne — akryl i syntetyczne substancje chestrzeƒ dwuwymiarowa iprzestrzeƒ trójwymiaror miczne. wa. Poj´cie dynamiki. Poj´cie koloru. Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: przygotowywania podobrazi stosowanych stosowania praktycznej i teoretycznej wiedzy. w malarstwie sztalugowym; stosowania nowoo znaczeniu, sile i dzia∏aniu poszczególnych eleczesnych technologii i technik malarstwa sztalumentów obrazu; precyzyjnego operowania znagowego; wykonywania pracy malarskiej wed∏ug kiem plastyczwnym; stosowania wiedzy z zakresu okreÊlonych receptur zapewniajàcych trwa∏oÊç psychofizjologii widzenia. obiektów. 5. Kszta∏cenie w zakresie analizy sztuki wspó∏cze- 4. Kszta∏cenie wzakresie technologii itechnik uzusnej pe∏niajàcych warsztat malarski TreÊci kszta∏cenia: Gatunki, formy, techniki i ten- TreÊci kszta∏cenia: Materia∏oznawstwo z zakresu dencje w twórczoÊci artystów drugiej po∏owy w malarstwa. Narz´dzia warsztatu malarskiego. XX i poczàtku XXI wieku. Teorie artystyczne for- Klasyczne Êrodki przekazu iich ewolucja wuj´ciu mu∏owane przez analityków i twórców. Geneza historycznym. Projektowanie ibudowa struktury oraz ewolucja form i kierunków na przestrzeni plastycznej dzie∏a. Realizacja dzie∏a na podstawie ostatnich 60 lat. projektu. Nowe technologie i wspó∏czesne tech- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: niki przekazu — intermedia imultimedia. rozumienia idei artystycznego przekazu najwa˝- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: wniejszych twórców XXiXXIwieku; analizowania stosowania technologii klasycznych i wspó∏czekoncepcji plastycznej w kreacji autonomicznych snych w malarstwie; realizacji dzie∏a z wykorzyfaktów artystycznych; pos∏ugiwania si´ j´zykiem staniem wiedzy z zakresu: technik malarstwa i nazewnictwem z zakresu dzia∏aƒ artystycznych Êciennego, grafiki, ma∏ych form rzeêbiarskich, iinterdyscyplinarnych. tkaniny artystycznej, szk∏a, witra˝u, sztuki wprzestrzeni publicznej, filmu animowanego, fotogra- B. GRUPA TREÂCI KIERUNKOWYCH fii oraz dzia∏aƒ intermedialnych wykorzystujàcych zapisy cyfrowe. 1. Kszta∏cenie wzakresie malarstwa Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: IV. PRAKTYKI stosowania teoretycznej i praktycznej wiedzy Praktyki powinny trwaç nie krócej ni˝ 3 tygodnie. ozasadach budowy obrazu kolorem; wykonywania — we w∏aÊciwej technice i technologii — Zasady iform´ odbywania praktyk ustala jednostobiektu malarskiego na podstawie: obserwacji ka uczelni prowadzàca kszta∏cenie.

l V. INNE WYMAGANIA B. STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA 1. Programy nauczania powinny przewidywaç zaj´cia p z zakresu wychowania fizycznego — w wymiarze I. WYMAGANIA OGÓLNE 60 godzin, którym mo˝na przypisaç do 2 punktów ECTS; j´zyków obcych — w wymiarze 120 godzin, Studia pierwszego stopnia trwajà nie krócej ni˝ którym nale˝y przypisaç 5 punktów ECTS; techno- 7 semestrów. Liczba godzin zaj´ç nie powinna byç logii informacyjnej w wymiarze 30 godzin, którym mniejsza ni˝ 3000. L.iczba punktów ECTS (European nale˝y przypisaç 2 punkty ECTS. TreÊci kszta∏cenia Credit Transfer System) nie powinna byç mniejsza w zakresie technologii informacyjnej: podstawy ni˝210. technik informatycznych, przetwarzanie tekstów, v arkusze kalkulacyjne, bazy danych, grafika mene- II. KWALIFIKACJE ABSOLWENTA d˝erska i/lub prezentacyjna, us∏ugi wsieciach informatycznych, pozyskiwanie iprzetwarzanie informa- Absolwent powinien posiadaç wiedz´ z zakresu cji — powinny stanowiç co najmniej odpowiednio sztuk opi´knych ze szczególnym uwzgl´dnieniem teodobrany podzbiór informacji zawartych w modurii i historii malarstwa. Powinien byç przygotowany ∏ach wymaganych do uzyskania Europejskiego Cerdo pos∏ugiwania si´ technologiami tradycyjnymi tyfikatu Umiej´tnoÊci Komputerowych (ECDL — i wspó∏czesnymi Êrodkami przekazu artystycznego. European Computer Driving Licence). Powinien posiadaç wszechstronne wykszta∏cenie — 2. Programy nauczania powinny obejmowaç treÊci niezb´dnà wiedz´ teoretycznà i praktycznà w zakreg poszerzajàce wiedz´ ogólnà wwymiarze nie mniej- sie swojej dyscypliny artystycznej, zapewniajàcà szym ni˝ 60 godzin, którym przypisaç nale˝y nie przygotowanie do samodzielnej pracy zawodowej. mniej ni˝ 3 punkty ECTS. Powinien byç przygotowany do wykonywania prac 3. Programy nauczania powinny przewidywaç zaj´cia z zakresu malarstwa sztalugowego oraz technik pozzakresu ochrony w∏asnoÊci intelektualnej. krewnych. Powinien umieç analizowaç zjawiska.w obszarze sztuki w uj´ciu historycznym i wspó∏cze- 4. Zaj´cia praktyczne powinny stanowiç integralny snym. Absolwent powinien znaç j´zyk obcy na pozioelement procesu kszta∏cenia. mie bieg∏oÊci B2 Europejskiego Systemu Opisu l 5. Praktyki powinny byç realizowane w formie plene- Kszta∏cenia J´zykowego Rady Europy. Wykszta∏cenie ru malarskiego. i przygotowanie zawodowe powinno umo˝liwiç abc 6. Za przygotowanie pracy magisterskiej i przygoto- solwentowi podj´cie pracy w obszarze kultury, sztuki wanie do egzaminu dyplomowego student otrzy- i oÊwiaty (podj´cie pracy w szkolnictwie wymaga muje 20 punktów ECTS. Praca magisterska powin- ukoƒczenia specjalnoÊci nauczycielskiej — zgodnie ze na sk∏adaç si´ z trzech cz´Êci: dzie∏a z zakresu ma- standardami kszta∏cenia przygotowujàcego do wykolarstwa; dzie∏a z zakresu technik uzupe∏niajàcych nywania zawodu nauczyciela). Absolwent powinien warsztat malarski (ich rodzaje okreÊla uczelnia); pi- byç przygotowany do podj´cia studiów drugiego semnej pracy zzakresu historii lub teorii sztuki. stopnia. III. RAMOWE TREÂCI KSZTA¸CENIA 1. GRUPY TREÂCI KSZTA¸CENIA, MINIMALNA LICZBA GODZIN ZAJ¢å ZORGANIZOWANYCH ORAZ MINI- MALNA LICZBA PUNKTÓW ECTS

2. SK¸ADNIKI TREÂCI KSZTA¸CENIA W GRUPACH, MINIMALNA LICZBA GODZIN ZAJ¢å ZORGANIZOWA- NYCH ORAZ MINIMALNA LICZBA PUNKTÓW ECTS

3. TREÂCI IEFEKTY KSZTA¸CENIA B. GRUPA TREÂCI KIERUNKOWYCH o 1. Kszta∏cenie wzakresie podstaw malarstwa A. GRUPA TREÂCI PODSTAWOWYCH Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: 1. Kszta∏cenie wzakresie teorii ihistorii sztuki stosowania teoretycznej i praktycznej wiedzy o zasadach budowy obrazu kolorem; profesjo- TreÊci kszta∏cenia:Problematyka idei idzia∏aƒ argnalnego wykonywania — we w∏aÊciwej technice tystycznych w historii cywilizacji. Techniki, kiei technologii — obiektu malarskiego na podstarunki i style od czasów paleolitu po wiek XXI. wie: obserwacji martwej natury, studium aktu, TwórczoÊç wybitnych artystów na tle epoki. studium pejza˝u; wykonywania dzie∏a na podsta- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: wie projektu rysunkowego, fotografii lub elektrorozpoznawania stylów, kierunków i dzie∏ wybit- nicznego zapisu; samodzielnego tworzenia uk∏a-. nych twórców; rozumienia sztuki dawnej dów kompozycyjnych wzakresie malarstwa sztaiwspó∏czesnej; analizowania dzie∏ sztuki izawar- lugowego itechnik pokrewnych. tych wnich sposobów obrazowania. l 2. Kszta∏cenie wzakresie rysunku 2. Kszta∏cenie wzakresie filozofii iecstetyki Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: przekazywania i wyra˝ania najprostszymi Êrod- TreÊci kszta∏cenia: Podstawowe dzia∏y filozofii. kami plastycznymi efektów obserwacji natury; Estetyka. Filozoficzne pod∏o˝e wspó∏czesnych notowania i rejestrowania znakiem plastycznym tendencji westetyce. sytuacji i zjawisk w formie szkicu i zapisu rysunr Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: kowego; monochromatycznego obrazowania; rozumienia dziejów filozofii; rozumienia prze- pos∏ugiwania si´ symbolem; przygotowywania mian dokonujàcych si´ w filozofii; rozumienia koncepcji twórczej projektu poprzedzajàcego re-. wspó∏czesnych teorii estetycznych — w szcze- alizacj´ dzie∏a winnej technice itechnologii; krególnoÊci odnoszàcych si´ do obrazu i jego per- owania faktów artystycznych. cepcji. w 3. Kszta∏cenie w zakresie technologii malarstwa 3. Kszta∏cenie wzakresie historii malarstwa sztalugowego TreÊci kszta∏cenia: Malarstwo na tle historii kultu- TreÊci kszta∏cenia: Materia∏y, substancje i narz´- ry i sztuk plastycznych. Techniki, kierunki, style dzia stosowane w technologii malarstwa. Podiszko∏y na przyk∏adzie arcydzie∏ malarstwa Êwia- obrazia twarde imi´kkie. Grunty itechniki wmatowwego. larstwie sztalugowym. Barwniki ipigmenty. Spoiwa malarskie. Techniki malowania obrazu. Za- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: gadnienia werniksowania. rozpoznawania epok istylów wmalarstwie; ana- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: lizowania dzie∏ sztuki i zawartych w nich sposoprzygotowywania podobrazi stosowanych bów obrazowania; znawstwa podstawowych zaw malarstwie sztalugowym; stosowania nowo- ∏o˝eƒ ideowych wybitnych artystów. czesnych technologii i technik malarstwa sztaluw gowego; wykonywania pracy malarskiej wed∏ug 4. Kszta∏cenie wzakresie dzia∏aƒ istruktur wizualokreÊlonych receptur zapewniajàcych trwa∏oÊç nych obiektów. TreÊci kszta∏cenia: Podstawowe problemy budo- 4. Kszta∏cenie wzakresie technologii itechnik uzuwy obrazu. Wybrane zagadnienia percepcji wzrope∏niajàcych warsztat malarski kowej. Zasady kompozycji obrazu. Poj´cie rytmu. Akcenty postrze˝eniowe i dominanty. Prze- TreÊci kszta∏cenia: Materia∏oznawstwo i narz´- strzeƒ dwuwymiarowa iprzestrzeƒ trójwymiaro- dzia warsztatu malarskiego. Klasyczne i wspó∏- wa. Poj´cie dynamiki. Poj´cie koloru. czesne Êrodki przekazu. Projektowanie i budowa Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: struktury dzie∏a. Realizacja dzie∏a na podstawie stosowania praktycznej i teoretycznej wiedzy projektu. o znaczeniu, sile i dzia∏aniu poszczególnych ele- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: mentów obrazu; precyzyjnego operowania zna- stosowania technologii klasycznych i wspó∏czekiem plastycznym. snych; realizacji dzie∏a z wykorzystaniem wiedzy

l z zakresu: technik malarstwa Êciennego, grafiki, 4. Praktyki powinny byç realizowane w formie plenema∏ych form rzeêbiarskich, tkaniny artystycznej, ru malarskiego. p szk∏a, witra˝u, sztuki wprzestrzeni publicznej, fil- 5. Za przygotowanie do egzaminu dyplomowego i za mu animowanego, fotografii i dzia∏aƒ intermeprzygotowanie pracy dyplomowej (je˝eli przewidudialnych. je jà program nauczania) student otrzymuje 10punktów ECTS. IV. PRAKTYKI. Praktyki powinny trwaç nie krócej ni˝ 3 tygodnie. C. STUDIA DRUGIEGO STOPNIA Zasady iform´ odbywania praktyk ustala jednost- v ka uczelni prowadzàca kszta∏cenie. I. WYMAGANIA OGÓLNE V. INNE WYMAGANIA Studia drugiego stopnia trwajà nie krócej ni˝ 3 semestry. Liczba godzin zaj´ç nie powinna byç mniejsza 1. Programy nauczania powinny przewidywaç zaj´cia ni˝ 1o200. Liczba punktów ECTS nie powinna byç z zakresu wychowania fizycznego — w wymiarze mniejsza ni˝ 90. 60 godzin, którym mo˝na przypisaç do 2 punktów ECTS; j´zyków obcych — w wymiarze 120 godzin, II. KWALIFIKACJE ABSOLWENTA którym nale˝y przypisaç 5 punktów ECTS; techno- Absolwent powinien posiadaç kwalifikacje artysty logii informacyjnej — w wymiarze 30 godzin, któ-g malarza oraz umiej´tnoÊci z zakresu szeroko poj´tej rym nale˝y przypisaç 2 punkty ECTS. TreÊci kszta∏- twórczoÊci artystycznej. Powinien posiadaç umiej´tcenia wzakresie technologii informacyjnej: podstanoÊci kreatywnego wypowiadania si´ o malarstwie wy technik informatycznych, przetwarzanie teki sztukach wizualnych. Powinien znaç i rozumieç stów, arkusze kalkulacyjne, bazy danych, grafika wspó∏czesne media oraz ich funkcje i znaczenie mened˝erska i/lub prezentacyjna, us∏ugi wsieciach. w sztuce, kulturze i spo∏eczeƒstwie. Powinien posiainformatycznych, pozyskiwanie i przetwarzanie indaç gruntownà i szerokà wiedz´ z zakresu teorii i hiformacji — powinny stanowiç co najmniej odpowiednio dobrany podzbiór informacji zalwartych storii malarstwa oraz historii sztuki. Powinien umieç analizowaç ioceniaç ró˝ne zjawiska sztuki wuj´ciu hiw modu∏ach wymaganych do uzyskania Europejstorycznym i wspó∏czesnym. Powinien byç przygotoskiego Certyfikatu Umiej´tnoÊci Kcomputerowych wany do samodzielnej, twórczej i kreatywnej pracy (ECDL — European Computer Driving Licence). w obszarze kultury, sztuki i oÊwiaty (podj´cie pracy 2. Programy nauczania powinny przewidywaç zaj´cia w szkolnictwie wymaga ukoƒczenia specjalnoÊci nazzakresu ochrony w∏asnoÊci intelektualnej. uczycielskiej — zgodnie ze standardami kszta∏cenia przygotowujàcego do wykonywania zawodu nauczy- 3. Zaj´cia praktyczne powinny stanowiç integralny ciela). Absolwent powinien byç przygotowany do element procesu kszta∏cenia. podj´cia studiów trzeciego stopnia (doktoranckich). III. RAMOWE TREÂCI KSZTA¸CENIA 1. GRUPY TREÂCI KSZTA¸CENIA, MINIMALNA LICZBA GODZIN ZAJ¢å ZORGANIZOWANYCH ORAZ MINI- MALNA LICZBA PUNKTÓW ECTS

2. SK¸ADNIKI TREÂCI KSZTA¸CENIA W GRUPACH, MINIMALNA LICZBA GODZIN ZAJ¢å ZORGANIZOWA- NYCH ORAZ MINIMALNA LICZBA PUNKTÓW ECTS

l 3. TREÂCI IEFEKTY KSZTA¸CENIA B. GRUPA TREÂCI KIERUNKOWYCH p A. GRUPA TREÂCI PODSTAWOWYCH 1. Kszta∏cenie wzakresie malarstwa Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: 1. Kszta∏cenie wzakresie filozofii iteorii sztuki wyra˝ania Êrodkami plastycznymi zamierzonej TreÊci kszta∏cenia:Historia kszta∏towania si´ teo- idei; pos∏ugiwania si´ kolorem kszta∏tujàcym rzerii sztuki jako dziedziny filozoficznej. Filozoficzne czywistoÊç mal.arskà obrazu na p∏aszczyênie pod∏o˝e wspó∏czesnych tendencji w sztuce i es- i w przestrzeni; pos∏ugiwania si´ wiedzà stanotetyce stanowiàce obszar wiedzy w zakresie teo- wiàcà podstaw´ twórczego dzia∏ania w kreacji rii sztuki. Koncepcje kierunków filozofii i estetyki artystycz v nej dzie∏a; realizacji dzie∏a wed∏ug w∏aodnoszàce si´ do sztuki XX wieku. Analiza spo- snej koncepcji twórczej w okreÊlonej technologii sobów obrazowania sztuki. Najnowsze zjawiska i technice; znawstwa klasycznych i wspó∏czew sztuce zwiàzane z estetykà mediów elektro- snych technik malarskich; pos∏ugiwania si´ j´zynicznych. koiem inazewnictwem zzakresu malarstwa isztuk Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: pi´knych; wykonywania pracy malarskiej wokrerozumienia i znawstwa wspó∏czesnych teorii es- Êlonej technice malarstwa sztalugowego. tetycznych; analizowania programów twórców dzia∏aƒ artystycznych i ich percepcji; analizowa- 2. Kszta∏cenie w zakresie technik uzupe∏niajàcych nia wartoÊci estetycznych w sztukach plastycz- warsztat malarski g nych. TreÊci kszta∏cenia: Zaawansowane techniki twór- 2. Kszta∏cenie w zakresie analizy sztuki wspó∏cze- cze. Techniki klasyczne malarstwa i ich ewolucja snej wuj´ciu historycznym. Wspó∏czesne mo˝liwoÊci techniczne i wyrazowe elementów budowy TreÊci kszta∏cenia: Gatunki, formy, techniki i. ten- struktury plastycznej. Zasady i analiza procesu dencje w twórczoÊci artystów drugiej po∏owy kszta∏towania dzie∏a. XX i poczàtku XXI wieku. Teorie artystyczne for- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: mu∏owane przez analityków i twórców. lGeneza stosowania technik uzupe∏niajàcych warsztat iewolucja form ikierunków na przestrzeni ostatmalarski; wykonywania dzie∏a zgodnie z zasadanich 60 lat. c mi i technologià uzupe∏niajàcà warsztat malar- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: ski. rozumienia idei artystycznego przekazu najwa˝- niejszych twórców XXiXXIwieku; analizowania IV. INNE WYMAGANIA koncepcji plastycznej w kreacji autonomicznych r faktów artystycznych; pos∏ugiwania si´ j´zykiem Za przygotowanie pracy magisterskiej i przygotoi nazewnictwem z zakresu dzia∏aƒ artystycznych wanie do egzaminu dyplomowego student otrzymuje iinterdyscyplinarnych. 20 punktów ECTS.. w Za∏àcznik nr 6 Standardy kszta∏cenia dla kierunku studiów: Rzeêba A. JEDNOLITE STUDIA MAGISTERSKIE mieniu realistycznym i abstrakcyjnym. Powinien w umieç rozwijaç wspó∏prac´ z przedstawicielami in- I. WYMAGANIA OGÓLNE nych obszarów sztuki — rysunku, grafiki, malarstwa, intermediów. Powinien posiadaç wiedz´ z zakresu Jednolite studia magisterskie trwajà nie krócej ni˝ oceny wartoÊci plastycznych oraz umiej´tnoÊci wer- 10 semestrów. Liczba godzin zaj´ç nie powinna byç balnego okreÊlenia problemów artystycznych. Absolmniejsza ni˝ 4200. Liczba punktów ECTS (European went powinien byç przygotowany do podj´cia indy- Credit Transfer System) nie powinna byç mniejsza widualnej pracy twórczej izawodowej wzakresie rzeêw ni˝300. by oraz funkcjonowania na rynku sztuki. Powinien byç przygotowany do podj´cia pracy w: wydawnictwach II. KWALIFIKACJE ABSOLWENTA i firmach reklamowych, organizacjach samorzàdowych, muzeach i galeriach, instytucjach promocji Absolwent powinien posiadaç wiedz´ ogólnà zza- i upowszechniania kultury, zespo∏ach projektowych kresu historii filozofii, etyki, estetyki oraz sztuki. Powi- i architektonicznych, zespo∏ach konserwatorskich nien ∏àczyç ÊwiadomoÊç artysty humanisty na pozio- oraz szkolnictwie — po ukoƒczeniu specjalnoÊci namie zapewniajàcym nieustanny rozwój twórczy iinte- uczycielskiej (zgodnie ze standardami kszta∏cenia lektualny zumiej´tnoÊciami wspó∏pracy zprzedstawi- przygotowujàcego do wykonywania zawodu nauczycielami innych obszarów kultury oraz mediów. Powi- ciela). Absolwent powinien znaç j´zyk obcy na pozionien ∏àczyç postaw´ twórczà i doÊwiadczenie arty- mie bieg∏oÊci B2 Europejskiego Systemu Opisu styczne z przygotowaniem teoretycznym. Powinien Kszta∏cenia J´zykowego Rady Europy. Absolwent poposiadaç wiedz´ i profesjonalne umiej´tnoÊci warsz- winien byç przygotowany do podj´cia studiów trzetatowe do realizacji dzie∏a sztuki rzeêbiarskiej w rozu- ciego stopnia (doktoranckich).

III. RAMOWE TREÂCI KSZTA¸CENIA 1. GRUPY TREÂCI KSZTA¸CENIA, MINIMALNA LICZBA GODZIN ZAJ¢å ZORGANIZOWANYCH ORAZ MINI- MALNA LICZBA PUNKTÓW ECTS

2. SK¸ADNIKI TREÂCI KSZTA¸CENIA W GRUPACH, MINIMALNA LICZBA GODZIN ZAJ¢å ZORGANIZOWA- NYCH ORAZ MINIMALNA LICZBA PUNKTÓW ECTS

3. TREÂCI IEFEKTwY KSZTA¸CENIA 2. Kszta∏cenie wzakresie historii filozofii TreÊci kszta∏cenia: Historia poj´cia oraz g∏ów- A. GRUPA TREÂCI PODSTAWOWYCH nych idei i nurtów filozoficznych w uj´ciu chronologicznym od staro˝ytnoÊci do czasów wspó∏- 1. Kszta∏cenie wzakresie historii sztuki czesnych. Klasycy filozofii — g∏ówne szko∏y my- TreÊci kszta∏cenia:Historia sztuki od paleolitu do Êli filozoficznej. Relacje mi´dzy filozofià asztukà. kowƒca XX wieku. G∏ówne epoki, kierunki, style Znaczenie myÊli filozoficznej wkszta∏towaniu poi tendencje w sztuce. Wybitni reprezentanci staw artystycznych ikierunków wsztuce. i dzie∏a sztuki w perspektywie dziejów cywiliza- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: cji. Rzeêba Êwiatowa i polska w historii sztuki. rozró˝niania podstawowych idei i nurtów filozo- Sztuka prze∏omu tysiàcleci. J´zyk sztuki wspó∏- ficznych iich przedstawicieli; okreÊlania irozró˝- czesnej i „nowe media”. Historia rzeêby monuniania g∏ównych szkó∏ filozoficznych w kontekmentalnej i jej wspó∏czesne realizacje. Rzeêba Êcie ich znaczenia dla nauk humanistycznych waarchitektura ikrajobraz. itwórczoÊci artystycznej. Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: rozumienia dziejów sztuki; rozpoznawania pro- 3. Kszta∏cenie wzakresie historii etyki iestetyki cesów powstawania i krystalizowania g∏ównych TreÊci kszta∏cenia: G∏ówne poj´cia ipoglàdy zzaepok, stylów, kierunków, nurtów i tendencji kresu estetyki. Historia i rozwój koncepcji estew sztuce od paleolitu do wspó∏czesnoÊci; rozpotycznych. Wspó∏czesna myÊl estetyczna. Kryteria znawania i analizowania dzie∏a sztuki w ró˝nych oceny dzie∏ sztuki. Podstawy etyki. Fundamentaljego konfiguracjach i dyscyplinach — w kontekne wartoÊci etyczne. PowinnoÊci etyczne artysty Êcie historycznym; rozpoznawania wybitnych w kontekÊcie ogólnoludzkich wartoÊci humaniprzedstawicieli epok, stylów i kierunków w sztustycznych. ce w oparciu o analiz´ i znajomoÊç ich fundamentalnych dzie∏ itwórczoÊci; rozpoznawania j´- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: zyka sztuki wspó∏czesnej wkontekÊcie historycz- rozpoznawania i rozró˝niania g∏ównych idei nym oraz tradycji kultury. i nurtów w zakresie estetyki i etyki oraz poglà-

l dów przedstawicieli tych dyscyplin; rozumienia Przestrzeƒ na p∏aszczyênie i metody jej wyra˝ai wykorzystywania podstawowych terminów nia — perspektywa, plany przestrzenne, proporp i kryteriów z zakresu estetyki w ocenie wartoÊci cje anatomiczne. Temat w rysunku — rola fotodzie∏a sztuki; rozpoznawania irozumienia funda- grafii jako êród∏a inspiracji. Rysunek wgrafice — mentalnych kryteriów wartoÊciowania etyczne- elementy grafiki warsztatowej w rysunku. Szkic go w obszarze twórczoÊci artystycznej — w kon- jako szybka forma zapisu koncepcji rysunkowej tekÊcie roli i zwiàzków sztuki z naukami humani- lub rzeêbiarskiej. Rysunek jako autonomiczna. stycznymi. wypowiedê artystyczna. 4. Kszta∏cenie wzakresie anatomii Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: v wykonywania prac studyjnych i interpretacyj- TreÊci kszta∏cenia: Elementy wiedzy z zakresu nych z natury — z okreÊleniem proporcji, ruchu, anatomii cz∏owieka wkontekÊcie twórczoÊci artykszta∏tu i przestrzeni — ró˝nymi Êrodkami wyrastycznej. Uk∏ad kostny, uk∏ad mi´Êniowy. Budozowymi i technikami rysunkowymi; budowania wa detali anatomicznych (czaszki, koƒczyn). Anapolanów przestrzennych w uj´ciu realistycznym tomia awarsztat artysty. iabstrakcyjnym; wykonywania istosowania szki- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: cu rysunkowego wprocesie studyjnym ikonceprozpoznawania prawid∏owych uk∏adów anato- cyjnym; kreatywnego stosowania Êrodków wyramicznych; rozpoznawania zale˝noÊci anatomicz- zowych w realizacjach obiektów rysunkowych; nych wokreÊlonym ruchu; rozpoznawania relacjigkszta∏towania indywidualnego j´zyka wypowiemi´dzy zale˝noÊciami anatomicznymi a kszta∏- dzi wobszarze rysunku. tem formy; wykorzystywania wiedzy anatomicznej wrysunku realistycznym iwtrakcie rzeêbiar- 3. Kszta∏cenie wzakresie technologii rzeêbiarskich skiego studium aktu znatury. TreÊci kszta∏cenia:Zasady realizacji za∏o˝eƒ rzeê-. biarskich. Organizacja warsztatu rzeêbiarskiego. B. GRUPA TREÂCI KIERUNKOWYCH Materia∏oznawstwo rzeêbiarskie. Techniki i tech- 1. Kszta∏cenie wzakresie rzeêby lnologie rzeêby. TreÊci kszta∏cenia: Zasady i mo˝liwoÊci budowy Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: c formy rzeêbiarskiej w oparciu o studia z natury pos∏ugiwania si´ specjalistycznym warsztatem, (studium aktu jako kryterium humanistyczne). narz´dziami rzeêbiarskimi oraz odpowiednià Kategorie i rodzaje dzie∏a rzeêbiarskiego w od- technologià podczas realizacji obiektów rzeêbiarniesieniu do tematu lub problemu formalnego. skich w drewnie, kamieniu, metalu i ceramice; Rzeêba portretowa (portret rz natury, portret hi- pos∏ugiwania si´ warsztatem i narz´dziami rzeêstoryczny, autoportret). Studium postaci, stu- biarskimi wprzypadku sztukatorstwa. dium aktu, kompozycje figuralne, rzeêba kameralna w rozumieniu realistycznym i abstrakcyj- 4. Kszta∏cenie w zakresie projektowania plastycz-. nym. Rzeêba pe∏noplastyczna ikompozycje relie- nego fowe. Rzeêba monumentalna i pomnikowa — TreÊci kszta∏cenia: Zasady projektowania na rozwiàzania fwiguralne, abstrakcyjne i wieloelep∏aszczyênie z elementami liternictwa. Elementy mentowe w przestrzeni publicznej. Media oraz obiekty o charakterze instalacji. Fizyczne i arty- projektowania przestrzennego. Kompozycje styczne wartoÊci tworzyw rzeêbiarskich — ich istruktury przestrzenne. Rola iznaczenie Êwiat∏a wp∏yw na ekspresj´ dzie∏a sztuki. wprojektowaniu przestrzennym. Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: wywkonywania dzie∏ rzeêbiarskich w ró˝nym two- projektowania iwykonywania obiektów plastyczrzywie i ró˝nej skali; wykorzystywania wiedzy nych — tablic, znaków, liter; projektowania iwywarsztatowej i twórczej w realizacji celów arty- konywania obiektów i struktur na p∏aszczyênie stycznych; rozwijania wyobraêni przestrzennej i w przestrzeni — w ró˝nej skali i relacji do przewkontekÊcie poszukiwania zwiàzków izale˝noÊci strzeni publicznej. mi´dzy treÊcià i formà w kreowanej wizji rzeêbiarskiej; wykorzystywania cech tworzywa rzeê- 5. Kszta∏cenie wzakresie ceramiki wbiarskiego w twórczoÊci indywidualnej; rozpo- TreÊci kszta∏cenia: Rzeêba ceramiczna. Obiekty znawania wartoÊci artystycznych wkreacjach insztuki u˝ytkowej w ceramice. Zasady projektotermedialnych; rozwijania i formu∏owania suwania i realizacji obiektów plastycznych w twobiektywnego j´zyka wypowiedzi w kreacjach rzywie ceramicznym. Proces powstawania irealirzeêbiarskich. zacji zamys∏u plastycznego — woparciu onowo- 2. Kszta∏cenie wzakresie rysunku czesne technologie iprofesjonalny warsztat artystyczny. TreÊci kszta∏cenia:Zasady kreacji artystycznej na bazie studium aktu znatury. Tradycyjne: o∏ówek, Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: w´giel, sepia, pastel, tusz oraz wielowarsztato- projektowania i wykonywania obiektów cerawe: kola˝, druk, szablon, multiplikacje, animacje micznych w oparciu o technologi´ rzeêbienia, — techniki rysunkowe w kompozycjach reali- formowania, wypalania i szkliwienia; wykorzystycznych i abstrakcyjnych. Rysunek linearny, stywania tworzywa ceramicznego do realizacji walorowy i Êwiat∏ocieniowy. Kolor w rysunku. koncepcji artystycznych.

l 6. Kszta∏cenie wzakresie medalierstwa ima∏ej for- V. INNE WYMAGANIA my rzeêbiarskiej p 1. Programy nauczania powinny przewidywaç zaj´- TreÊci kszta∏cenia: Historia medalierstwa. Medal, cia z zakresu wychowania fizycznego — w wymiaplakieta i sztuka reliefu. Ma∏a forma rzeêbiarska rze 60 godzin, którym mo˝na przypisaç do 2 punk- — historia, fenomen i wspó∏czesne odmiany. tów ECTS; j´zyków obcych — wwymiarze 120 go- Projektowanie, modelowanie, formowanie. dzin, którym nale˝y przypisaç 5 punktów ECTS; Technologie utrwalania w metalu — bràzie, cyn-. technologii informacyjnej — w wymiarze 30 goku, aluminium, ˝eliwie. Patynowanie. dzin, którym nale˝y przypisaç 2 punkty ECTS. Tre- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: Êci kszta∏cevnia w zakresie technologii informacyjprojektowania medalu i ma∏ej formy rzeêbiar- nej: podstawy technik informatycznych, przetwaskiej; wykonywania modelu gipsowego lub wo- rzanie tekstów, arkusze kalkulacyjne, bazy danych, skowego; formowania iprzygotowywania mode- grafika mened˝erska i/lub prezentacyjna, us∏ugi lu do odlewu w metalu; wykonywania medalu w sieciach informatycznych, pozyskiwanie i przeo lub ma∏ej formy rzeêbiarskiej w oparciu o profe- twarzanie informacji — powinny stanowiç co najsjonalnà technologi´, warsztat iodpowiednie na- mniej odpowiednio dobrany podzbiór informacji rz´dzia. zawartych w modu∏ach wymaganych do uzyskania Europejskiego Certyfikatu Umiej´tnoÊci Kom- 7. Kszta∏cenie w zakresie projektowania i organiputerowych (ECDL — European Computer Driving zacji przestrzeni g Licence). TreÊci kszta∏cenia: Rzeêba w architekturze. Przestrzeƒ miasta — poszukiwanie zwiàzków formal- 2. Programy nauczania powinny obejmowaç treÊci no-historycznych w opracowaniach projekto- poszerzajàce wiedz´ ogólnà wwymiarze nie mniejwych. Kszta∏towanie otoczenia cz∏owieka szym ni˝ 60 godzin, którym przypisaç nale˝y nie. w oparciu o kryteria funkcjonalno-techniczne mniej ni˝ 3 punkty ECTS. i emocjonalno-artystyczne. Rzeêba plenerowa, pomnikowa i monumentalna w przestrzleni pu- 3. Programy nauczania powinny przewidywaç zaj´cia blicznej. Skala obiektu rzeêbiarskiego w relacji zzakresu ochrony w∏asnoÊci intelektualnej. do przestrzeni zurbanizowanej. c 4. Programy nauczania powinny przewidywaç realiza- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: cj´ wszystkich treÊci podstawowych oraz treÊci kierozpoznawania i odczytywania podk∏adów georunkowych z co najmniej pi´ciu zakresów, w tym dezyjnych w opracowaniach projektowych; prozzakresu rzeêby, rysunku, technologii rzeêbiarskich jektowania i wykonywania elementów rzeêbiarriprojektowania plastycznego. skich oraz ich otoczenia; opracowywania koncepcji artystyczno-projektowej; wykonywania 5. Za przygotowanie pracy magisterskiej i przygotomakiet imodeli koncepcji monumentalnych ipo-. wanie do egzaminu dyplomowego student otrzymnikowych; wspó∏pracy z architektem i urbanimuje 20 punktów ECTS. stà. w 8. Kszta∏cenie wzakresie intermediów ZALECENIA TreÊci kszta∏cenia:Przestrzeƒ spo∏eczna ikulturo- 1. Zaleca si´ umo˝liwienie studentom zapoznania si´ wa a dzie∏o, obiekt i artefakt we wzajemnych rez mo˝liwie szerokà gamà technologii rzeêbiarlacjach iuwarunkowaniach. Istota indywidualnej skich. wypowiedzi artystycznej wkonfrontacji zmaterià i j´zykiem mediów. Sztuka medialna i technolow 2. Zaleca si´ wzbogacenie programów nauczania gie informatyczne wspó∏czesnej wypowiedzi arozagadnienia geometrii wykreÊlnej iperspektywy. tystycznej. Instalacje, dzia∏ania efemeryczne, obiekty rzeêbiarskie iakcje wprzestrzeni publicz- 3. Zaleca si´ umo˝liwienie studentom zapoznania si´ nej. z fotografià oraz technikami cyfrowymi i multime- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: dialnymi dokumentacji sztuki. realizowania prac wideo w technikach analogow wych i cyfrowych; monta˝u obrazu i dêwi´ku 4. Zaleca si´ prowadzenie praktyk wformie plenerów. w realizacji autorskich filmów i p∏yt dêwi´kowych; realizowania programów komputerowych 5. Zaleca si´ poszerzenie pokazu dyplomowego oprei obrazów elektronicznych; realizowania obiek- zentacj´ dzie∏a oraz rysunku. tów przestrzennych w po∏àczeniu z obrazem ruchomym; tworzenia obrazów trójwymiarowych B. STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA oraz stron www. I. WYMAGANIA OGÓLNE IV. PRAKTYKI Studia pierwszego stopnia trwajà nie krócej ni˝ Praktyki powinny trwaç nie krócej ni˝ 3 tygodnie. 6 semestrów. Liczba godzin zaj´ç nie powinna byç mniejsza ni˝ 2700. Liczba punktów ECTS (European Zasady iform´ odbywania praktyk ustala jednost- Credit Transfer System) nie powinna byç mniejsza ka uczelni prowadzàca kszta∏cenie. ni˝180.

l II. KWALIFIKACJE ABSOLWENTA winien byç przygotowany do podj´cia pracy w: instytucjach promocji iupowszechniania kultury isztup Absolwent powinien posiadaç interdyscyplinar- ki oraz szkolnictwie — po ukoƒczeniu specjalnoÊci nà wiedz´ ogólnà z zakresu: historii sztuki, kultury, nauczycielskiej (zgodnie ze standardami kszta∏cenia cywilizacji, etyki, estetyki oraz filozofii. Powinien po- przygotowujàcego do wykonywania zawodu nauczysiadaç wiedz´ i umiej´tnoÊci warsztatowe oraz arty- ciela). Absolwent powinien znaç j´zyk obcy na poziostyczne w zakresie rzeêby i obszarów pokrewnych mie bieg∏oÊci B2 Europejskiego Systemu Opisu. umo˝liwiajàce podejmowanie twórczoÊci w∏asnej Kszta∏cenia J´zykowego Rady Europy. Absolwent oraz prac realizowanych w zespole — pod kierun- powinien byç przygotowany do podj´cia studiów kiem zawodowego artysty rzeêbiarza. Absolwent po- drugiego stopnia. III. RAMOWE TREÂCI KSZTA¸CENIA 1. GRUPY TREÂCI KSZTA¸CENIA, MINIMALNA LICZBA GODZIN ZAJ¢å ZORGANIZOWANYCH ORAZ MINI- MALNA LICZBA PUNKTÓW ECTS

2. SK¸ADNIKI TREÂCI KSZTA¸CENIA W GRUPACH, MINIMALNA LICZBA GODZIN ZAJ¢å ZORGANIZOWA- NYCH ORAZ MINIMALNA LICZBA PUNKTÓW ECTS

3. TREÂCI IEFEKTY KSZTA¸CENIA 2. Kszta∏cenie wzakresie historii etyki, estetyki ifilozofii A. GRUPA TREÂCI PODSTAWOWYCH w TreÊci kszta∏cenia: Elementy etyki i estetyki. Hi- 1. Kszta∏cenie wzakresie historii sztuki, cywilizacji storia g∏ównych nurtów myÊli filozoficznej iesteikultury tycznej. To˝samoÊç ipodstawowe problemy filozofii. Zwiàzki filozofii ze sztukà. Rola artysty TreÊci kszta∏cenia: Historia sztuki i kultury matewprocesach tworzenia wartoÊci kulturowych. Firialnej od paleolitu do koƒca XX wieku. Zarys hilozoficzna refleksja nad sztukà. storii rzeêby polskiej. Cywilizacyjne i kulturowe wuwarunkowania g∏ównych epok, stylów ikierun- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: ków wsztuce na przestrzeni dziejów. Sztuka naj- rozumienia irozró˝niania g∏ównych nurtów iidei nowsza inowe media. wzakresie etyki, estetyki oraz filozofii; identyfikowania fundamentalnych twórców; rozumienia Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: i dostrzegania roli i zwiàzków sztuki z naukami rozumienia sztuki — poczàwszy od pradziejowej humanistycznymi. przez staro˝ytnà, Êredniowiecznà, nowo˝ytnà do wspó∏czesnej; postrzegania zjawisk artystycz- 3. Kszta∏cenie w zakresie anatomii, geometrii wynych w kontekÊcie historyczno-kulturowym; kreÊlnej iperspektywy przeprowadzania analizy stylistycznej dzie∏ sztuki; analizowania dróg przenikania wp∏ywów arty- TreÊci kszta∏cenia:Elementy anatomii cz∏owieka. stycznych — szczególnie wzakresie obiektu rzeê- Anatomia cz∏owieka jako narz´dzie warsztatu arbiarskiego; rozpoznawania cech stylistycznych tysty. Uk∏ad kostny i mi´Êniowy cz∏owieka. dzie∏ sztuki; okreÊlania przybli˝onego czasu po- Wp∏yw ruchu na kszta∏t formy dzie∏a sztuki. Elewstania dzie∏a sztuki. menty geometrii wykreÊlnej iperspektywy.

l Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: V. INNE WYMAGANIA analizowania anatomii cz∏owieka; rozpoznawap nia prawid∏owych uk∏adów anatomicznych; sto- 1. Programy nauczania powinny przewidywaç zaj´cia sowania geometrii wykreÊlnej i perspektywy z zakresu wychowania fizycznego — w wymiarze w projektowaniu rzeêby; okreÊlania przestrzeni 60 godzin, którym mo˝na przypisaç do 2 punktów wrysunku znatury. ECTS; j´zyków obcych — w wymiarze 120 godzin, którym nale˝y przypisaç 5 punktów ECTS; technologii informacyjnej. — w wymiarze 30 godzin, któ- B. GRUPA TREÂCI KIERUNKOWYCH rym nale˝y przypisaç 2 punkty ECTS. TreÊci kszta∏- 1. Kszta∏cenie wzakresie podstaw rzeêby cenia wzakresie technologii informacyjnej: podstav wy technik informatycznych, przetwarzanie tek- TreÊci kszta∏cenia: Zasady pos∏ugiwania si´ for- stów, arkusze kalkulacyjne, bazy danych, grafika mà rzeêbiarskà w trakcie pracy studyjnej z natu- mened˝erska i/lub prezentacyjna, us∏ugi wsieciach ry. Studium aktu i portretu. Elementy warsztatu informatycznych, pozyskiwanie i przetwarzanie inrzeêbiarskiego w kontekÊcie wiedzy o tworzywie formoacji — powinny stanowiç co najmniej odpoi mo˝liwoÊciach jego wykorzystania w praktyce wiednio dobrany podzbiór informacji zawartych zawodowej. Analityczna obserwacja obiektów w modu∏ach wymaganych do uzyskania Europejprzestrzennych pod kàtem wartoÊci bry∏y, sylwe- skiego Certyfikatu Umiej´tnoÊci Komputerowych ty, napi´ç powierzchniowych i ci´˝arów wizual- (ECDL — European Computer Driving Licence). nych kompozycji przestrzennych. Mo˝liwoÊci g wyrazowe tworzywa rzeêbiarskiego i narz´dzi 2. Programy nauczania powinny obejmowaç treÊci wprocesie realizacji obiektu rzeêby. poszerzajàce wiedz´ ogólnà wwymiarze nie mniejszym ni˝ 60 godzin, którym nale˝y przypisaç nie Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: mniej ni˝ 3 punkty ECTS. wykonywania rzeêby; stosowania podstawowych technik warsztatu rzeêbiarskiego; pos.∏ugi- 3. Programy nauczania powinny przewidywaç zaj´cia wania si´ narz´dziami rzeêbiarskimi w wybra- zzakresu ochrony w∏asnoÊci intelektualnej. nych materia∏ach — glinie, drewnie, metalu; pos∏ugiwania si´ podstawowymi Êrodkami l wyrazo- 4. Za przygotowanie do egzaminu dyplomowego wymi wkompozycji przestrzennej. (w tym za przygotowanie pracy dyplomowej, je˝eli cprzewiduje jà program nauczania) student otrzymu- 2. Kszta∏cenie wzakresie podstaw rysunku je 10 punktów ECTS. TreÊci kszta∏cenia: Techniki warsztatowe rysunku C. STUDIA DRUGIEGO STOPNIA — o∏ówek, w´giel, sepia, pastel, tusz. Studia rysunkowe z natury — postacri, portretu i martwej I. WYMAGANIA OGÓLNE natury. Zasady budowania przestrzeni na p∏aszczyênie wrozumieniu realistycznym iabstrakcyj- Studia drugiego stopnia trwajà nie krócej ni˝ 4 senym. Szkic jako zapis ko.ncepcji artystycznej. mestry. Liczba godzin zaj´ç nie powinna byç mniejsza ni˝ 1500. Liczba punktów ECTS nie powinna byç Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: mniejsza ni˝ 120. okreÊlania relwacji wodniesieniu do proporcji, ruchu, kszta∏tu i charakteru modela oraz planów II. KWALIFIKACJE ABSOLWENTA przestrzennych na p∏aszczyênie; wykorzystywania wiedzy anatomicznej w po∏àczeniu z obser- Absolwent powinien posiadaç kwalifikacje artywacjà pozujàcego modela; interpretowania aktu, styczne umo˝liwiajàce samodzielnà prac´ twórczà. portretu oraz martwej natury; pos∏ugiwania si´ Powinien posiadaç umiej´tnoÊci oceny wartoÊci plapodstawowymi technikami rysunkowymi. stycznych oraz zdolnoÊci werbalnego okreÊlania tych w wartoÊci. Powinien posiadaç poszerzonà — wstosun- 3. Kszta∏cenie wzakresie technologii rzeêbiarskich ku do studiów pierwszego stopnia — wiedz´ z zakre- TreÊci kszta∏cenia:Zasady realizacji za∏o˝eƒ rzeê- su sztuki wspó∏czesnej. Powinien posiadaç pog∏´biobiarskich. Organizacja warsztatu rzeêbiarskiego. nà wiedz´ iumiej´tnoÊci wzakresie praktycznej reali- EtapowoÊç prac. Technika itechnologia rzeêby. zacji obiektów rzeêbiarskich w ró˝nych tworzywach i technologiach. Powinien posiadaç kwalifikacje do Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: podejmowania wspó∏pracy z przedstawicielami inw realizowania idei rzeêbiarskiej wokreÊlonej tech- nych obszarów kultury oraz z mediami. Powinien nice itechnologii; pos∏ugiwania si´ specjalistycz- umieç rozwijaç wspó∏prac´ z przedstawicielami innym warsztatem i narz´dziami rzeêbiarskimi nych obszarów sztuki — rysunku, grafiki, intermew przypadku pracy w: drewnie, kamieniu, meta- diów, malarstwa. Absolwent powinien byç przygotolu lub ceramice; pos∏ugiwania si´ warsztatem wany do podj´cia pracy w: wydawnictwach i firmach i narz´dziami rzeêbiarskimi w przypadku sztuka- reklamowych; organizacjach samorzàdowych, muzetorstwa. ach igaleriach; instytucjach promocji iupowszechniania kultury; zespo∏ach projektowych i architektonicz- IV. PRAKTYKI nych; zespo∏ach konserwatorskich oraz szkolnictwie — po ukoƒczeniu specjalnoÊci nauczycielskiej (zgod- Praktyki powinny trwaç nie krócej ni˝ 3 tygodnie. nie ze standardami kszta∏cenia przygotowujàcego do wykonywania zawodu nauczyciela). Absolwent powi- Zasady iform´ odbywania praktyk ustala jednost- nien byç przygotowany do podj´cia studiów trzeciego ka uczelni prowadzàca kszta∏cenie. stopnia (doktoranckich).

III. RAMOWE TREÂCI KSZTA¸CENIA 1. GRUPY TREÂCI KSZTA¸CENIA, MINIMALNA LICZBA GODZIN ZAJ¢å ZORGANIZOWANYCH ORAZ MINI- MALNA LICZBA PUNKTÓW ECTS

2. SK¸ADNIKI TREÂCI KSZTA¸CENIA W GRUPACH, MINIMALNA LICZBA GODZIN ZAJ¢å ZORGANIZOWA- NYCH ORAZ MINIMALNA LICZBA PUNKTÓW ECTS

3. TREÂCI IEFEKTY KSZTA¸CENIrA nienia z zakresu etyki i estetyki. Uniwersalne wartoÊci. Zasady etyczne. Kryteria oceny dzie∏ A. GRUPA TREÂCI PODSTAWOWYCH sztuki. Elementy teorii percepcji sztuki. Filozofia. sztuki ifilozofia pi´kna. 1. Kszta∏cenie w zakresie historii sztuki wspó∏czesnej Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: w rozumienia oraz rozró˝niania idei ikoncepcji filo- TreÊci kszta∏cenia:Historia sztuki XX wieku. Sztu- zoficznych wybitnych twórców; rozumienia klaka prze∏omu tysiàcleci — kierunki i tendencje, syków filozofii w kontekÊcie powstawania szkó∏ wybitni przedstawiciele. J´zyk sztuki wspó∏czefilozoficznych; rozumienia znaczenia wartoÊci snej. Historia rzeêby polskiej w jej wspó∏czeetycznych whumanistycznym obrazie Êwiata; rosnych konfiguracjach i powiàzaniach. Wspó∏czezumienia, rozró˝niania i stosowania kryteriów sna rzeêba pomnikowa i monumentalna — estetycznych w odniesieniu do dzie∏ sztuki zwwiàzki zarchitekturà. Nowe media iÊwiat wirtuitwórczoÊci artystycznej. alny w kulturze masowej. Pozaartystyczne uwarunkowania sztuki w kontekÊcie spo∏ecznym, re- B. GRUPA TREÂCI KIERUNKOWYCH ligijnym, politycznym ikulturowym. 1. Kszta∏cenie wzakresie rzeêby Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: rozumienia oraz rozró˝niania g∏ównych kierun- TreÊci kszta∏cenia: Rzeêba jako obiekt przestrzenwków, tendencji inurtów wsztuce XX wieku; prze- ny idyscyplina sztuki. Forma rzeêbiarska — mo˝- prowadzania analizy porównawczej dzie∏ sztuki liwoÊç przestrzennej interpretacji i transformacji wspó∏czesnej w oparciu o twórczoÊç jej funda- zjawisk wizualnych na j´zyk sztuki. Rzeêba: stumentalnych przedstawicieli; rozpoznawania dzie∏ dyjna, przedstawiajàca, figuralna oraz abstrakcyjsztuki intermedialnej w kontekÊcie zwiàzków na wrelacji do wartoÊci wizualnych. Studium poz rzeêbà; pog∏´bionej refleksji nad rolà i miejstaci (akt), portret. Rzeêba kameralna wrozumiescem rzeêby w kompleksowym obrazie sztuki niu realistycznym iabstrakcyjnym. Rzeêba pe∏noiprzestrzeni publicznej. plastyczna, kompozycje reliefowe oraz obiekty wieloelementowe o charakterze instalacji. Twór- 2. Kszta∏cenie wzakresie filozofii, etyki iestetyki cza analiza zwiàzków i zale˝noÊci mi´dzy treÊcià TreÊci kszta∏cenia: Propedeutyka wiedzy filozo- i formà. Konstrukcja formalna i intelektualna ficznej. MyÊl filozoficzna — idee, nurty, podsta- dzie∏a rzeêbiarskiego w relacji do indywidualnewowe poj´cia. Szko∏y filozoficzne. Koncepcje in- go j´zyka wypowiedzi artystycznej. Kszta∏towatelektualne klasyków filozofii. Wybrane zagad- nie twórczej iotwartej osobowoÊci artystycznej.

l Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: skowego; formowania iprzygotowywania modewykonywania obiektów rzeêbiarskich w ró˝nych lu do odlewu w meptalu; wykonywania medalu technikach, wzró˝nicowanym tworzywie iró˝ny- lub ma∏ej formy rzeêbiarskiej w oparciu o profemi narz´dziami; konstruowania formalno-arty- sjonalnà technologi´, warsztat iodpowiednie nastycznych obiektów przestrzennych o charakte- rz´dzia. rze realistycznym lub abstrakcyjnym wrozwiàzaniach pe∏noplastycznych i reliefowych; kreatyw- 5. Kszta∏cenie w zakresie projektowania i organi-. nego realizowania zamierzeƒ artystycznych zacji przestrzeni w obszarze rzeêby lub w obr´bie dzia∏aƒ multi- TreÊci kszta∏cenia: Rzeêba w architekturze i przemedialnych iinstalacyjnych — tak˝e wprzestrze- v strzeni miejskiej. Kszta∏towanie otoczenia cz∏oni publicznej. wieka w oparciu o kryteria funkcjonalno-tech- 2. Kszta∏cenie wzakresie rysunku niczne i emocjonalno-artystyczne. Rzeêba plenerowa, pomnikowa i monumentalna w przestrze- TreÊci kszta∏cenia: Rysunek jako forma artystycz- noi publicznej. Skala obiektu rzeêbiarskiego w renego doskonalenia i subiektywna wypowiedê lacji do przestrzeni zurbanizowanej. w Êwiecie sztuki. Tradycyjne techniki rysunkowe — o∏ówek, w´giel, sepia, pastel, tusz. Wielo- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: warsztatowe formy wypowiedzi — kola˝, druk, rozpoznawania i odczytywania podk∏adów geoszablon, techniki cyfrowe, multiplikacje, anima- dezyjnych w opracowaniach projektowych; prog cje. Rysunek wgrafice. Elementy grafiki warszta- jektowania i wykonywania elementów rzeêbiartowej wrysunku. Kolor wrysunku. Rysunek line- skich oraz ich otoczenia; opracowywania konarny, walorowy, Êwiat∏ocieniowy. Studia rysun- cepcji artystyczno-projektowej; wykonywania kowe z natury. Kompozycje o abstrakcyjnym lub makiet imodeli koncepcji monumentalnych ipointerpretacyjnym za∏o˝eniu. Przestrzeƒ na p∏asz- mnikowych; wspó∏pracy z architektem i urbaniczyênie i Êrodki jej wyra˝ania — perspekty.wa, stà. plany przestrzenne, proporcje anatomiczne. Te- 6. Kszta∏cenie wzakresie intermediów mat wrysunku irola fotografii jako êród∏o inspil racji inarz´dzie. Szkic jako forma szybkiego zapi- TreÊci kszta∏cenia:Przestrzeƒ spo∏eczna ikulturosu koncepcji artystycznej lub notatka zjawisk wicwa a dzie∏o, obiekt i artefakt we wzajemnych rezualnych. Rysunek jako forma autonomicznej lacjach iuwarunkowaniach. Istota indywidualnej wypowiedzi artystycznej. wypowiedzi artystycznej wkonfrontacji zmaterià Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: i j´zykiem mediów. Sztuka medialna i technolowykonywania rysunku jako obrazu studyjnego gie informatyczne wspó∏czesnej wypowiedzi arr z natury w dowolnej technice rysunkowej; kre- tystycznej. Instalacje, dzia∏ania efemeryczne, atywnego wykorzystywania technik rysunko- obiekty rzeêbiarskie iakcje wprzestrzeni publiczwych w okreÊlaniu autonomicznej wypowiedzi nej.. artystycznej; okreÊlania i wartoÊciowania no- Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: wych zjawisk imediów wobszarze rysunku. realizowania prac wideo w technikach analogow wych i cyfrowych; monta˝u obrazu i dêwi´ku 3. Kszta∏cenie wzakresie ceramiki w realizacji autorskich filmów i p∏yt dêwi´ko- TreÊci kszta∏cenia: Zasady projektowania i reali- wych; realizowania programów komputerowych zacji obiektów plastycznych w tworzywie cera- i obrazów elektronicznych; realizowania obiekmicznym. Rzeêba ceramiczna, obiekty sztuki tów przestrzennych w po∏àczeniu z obrazem ruu˝ytkowej w ceramice. Powstawanie i realizacja chomym; tworzenia obrazów trójwymiarowych zamys∏u plastycznego — technologia i profesjo- oraz stron www. w nalny warsztat artystyczny. IV. INNE WYMAGANIA Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: wykonywania obiektów ceramicznych woparciu 1. Programy nauczania powinny przewidywaç realizao technologi´ rzeêbienia, formowania, wypalacj´ wszystkich treÊci podstawowych oraz treÊci kienia, szkliwienia; wykorzystywania tworzywa cerunkowych z co najmniej trzech zakresów, w tym ramicznego do realizacji w∏asnych koncepcji arw zzakresu rzeêby irysunku. tystycznych. 2. Za przygotowanie pracy magisterskiej i przygoto- 4. Kszta∏cenie wzakresie ma∏ej formy rzeêbiarskiej wanie do egzaminu dyplomowego student otrzyimedalierstwa muje 20 punktów ECTS. TreÊci kszta∏cenia: Zarys historii medalierstwa. Medal, plakieta, sztuka reliefu. Ma∏a forma rzeê- ZALECENIA biarska — historia, fenomen, wspó∏czesne odmiany. Projektowanie, modelowanie i formowa- 1. Zaleca si´ umo˝liwienie studentom zapoznania si´ nie ma∏ych form rzeêbiarskich. Technologie odle- z technikami dokumentacji sztuki — fotograficznywania wmetalu. Techniki patynowania rzeêb. mi, cyfrowymi imultimedialnymi. Efekty kszta∏cenia — umiej´tnoÊci ikompetencje: 2. Zaleca si´, aby pokaz dyplomowy obiektu rzeêbiarprojektowania medalu i ma∏ej formy rzeêbiar- skiego by∏ po∏àczony z prezentacjà w zakresie ryskiej; wykonywania modelu gipsowego lub wo- sunku. CENTRUM OBSŁUGI KANCELARII PREZESA RADY MINISTRÓW WYDZIAŁ WYDAWNICTW I POLIGRAFII proponuje załączniki: UMOWA EUROPEJSKA DOTYCZĄCA MIĘDZYNARODOWEGO PRZEWOZU DROGOWEGO TOWAROW NIEBEZPIECZNYCH (ADR) obowiązująca od dnia 1 stycznia 2009 r. Załącznik do Dziennika Ustaw z 2009 r. Nr 27, poz. 162 Q Przepisy dotyczące materiałów i przedmiotów niebezpiecznych, środków transportu i operacji transportowych Wersja polska - Cena brutto 146,00 zł (w tym 7 % VAT) Wersja angielska - Cena brutto 152,10 zł (w tym 7 % VAT) SZCZEGÓŁOWE WARUNKI TECHNICZNE DLA ZNAKÓW I SYGNAŁÓW DROGOWYCH ORAZ URZĄDZEŃ BEZPIECZEŃSTWA RUCHU DROGOWEGO I WARUNKI ICH UMIESZCZANIA NA DROGACH Załącznik do Dziennika Ustaw z 2003 r. Nr 220, poz. 2181 Q Szczegółowe warunki techniczne i warunki ich umieszczania na drogach dla znaków i sygnatów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego Cena brutto 244,50 zł (w tym 7 % VAT) Zamówienia prosimy składać: e-mailem: wydawnictwaQ©cokprm.gov.pl, dziustQ©cokprm.gov.pl faksem: 22 694-60-48 listownie pod adresem: Centrum Obsługi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów Wydział Wydawnictw i Poligrafii 02-903 Warszawa, ul. Powsińska 69/71 PEŁNA OFERTA NA STRONIE INTERNETOWEJ: www.wydawnictwa.cokprm.gov.pl POLECAMY! ceny brutto Załącznik do regulaminu międzynarodowego przewozu kolejami towarów niebezpiecznych (RID), stanowiącego zatącznik C do konwencji o międzynarodowym przewozie kolejami (COTIF) Zatącznik do Dziennika Ustaw z 2009 r. Nr 167, poz. 1318 TOM I — wersja polska 105,00 zł TOM II — werska angielska 113,40 zł Urzędowy Wykaz Produktów Leczniczych Dopuszczonych do Obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Stan na dzień 31 stycznia 2009 r. Załącznik do Dziennika Urzędowego Ministra Zdrowia z 2009 r. Nr 4, poz. 22 1307,80 zł Wzory formularzy sprawozdawczych, kwestionariuszy i ankiet statystycznych stosowanych w badaniach statystycznych na 2009 r. (3 tomy) Załącznik do Dziennika Ustaw z 2009 r. Nr 85, poz. 717 314,50 zł Umowa Europejska dotycząca międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR) Załącznik do Dziennika Ustaw z 2009 r. Nr 27, poz. 162 Wersja polska 2 tomy 146,00 zł Wersja angielska 2 tomy 152,10 zł Struktura logiczna deklaracji i podań Załącznik do Dziennika Ustaw z 2009 r. Nr 2, poz. 9 Program badań statystycznych statystyki publicznej na rok 2009 Zatącznik do Dziennika Ustaw z 2008 r. Nr 221, poz. 1436 Polska Klasyfikacja Wyrobów i Usług (PKWiU) Załącznik do Dziennika Ustaw z 2008 r. Nr 207, poz. 1293 Ochrona Obszarów Specjalnej Ochrony Ptaków NATURA 2000 Zatącznik do Dziennika Ustaw z 2008 r. Nr 198, poz. 1226 Wersja elektroniczna NATURA 2000 płyta DVD Zmiany do wzorów formularzy sprawozdawczych, kwestionariuszy i ankiet statystycznych stosowanych w badaniach statystycznych na 2008 r. Załącznik do Dziennika Ustaw z 2008 r. Nr 85, poz. 518 Polska Klasyfikacja Działalności (PKD) Załącznik do Dziennika Ustaw z 2007 r. Nr 251, poz. 1885 270,70 zł Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007—2013 (PROW 2007—2013) Zatącznik do Monitora Polskiego z 2007 r. Nr 94, poz. 1035 504,00 zł Standardy Kształcenia — 2 tomy Załącznik do Dziennika Ustaw z 2007 r. Nr 164, poz. 1166 600,30 zł Krajowy Plan Gospodarki Odpadami 2010 Załącznik do Monitora Polskiego z 2006 r. Nr 90, poz. 946 62,30 zł Wykaz substancji niebezpiecznych wraz z ich klasyfikacją i oznakowaniem Załącznik do Dziennika Ustaw z 2005 r. Nr 201, poz. 1674 196,80 zł Szczegółowe warunki techniczne dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunki ich umieszczania na drogach Załącznik do Dziennika Ustaw z 2003 r. Nr 220, poz. 2181 244,50 zł W OFERCIE RÓWNIEŻ INNE PUBLIKACJE PRAWNE! Centrum Obsługi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów Wydział Wydawnictw i Poligrafii oferuje PRAWO ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH Tekst ujednolicony uwzględniający zmiany wprowadzone nowelizacją z dnia 4 września 2008 r. Publikacja dostępna w formatach: AĄ4 (210x297) — cena 19,60 zł (w tym 0% VAT) e dla członków komisji przetargowych e z miejscem na notatki na marginesie B5 (176x250) — cena 24,70 zł (w tym 0% VAT) e dla ekspertów prawa zamówień publicznych e poręczny format ZAMÓWIENIA MOŻNA SKŁADAĆ: (1 dokonując wpłaty na konto bankowe: Bank Handlowy w Warszawie SA 81 1030 1508 0000 0005 0311 8017 [podając nazwę, adres, NIP zamawiającego! 1 e-mailem: wydawnictwa cokprm.gov.pl, dziustE cokprm.gov.pl "1 poprzez stronę internetową: www.wydawnictwa.cokprm.gov.pl M faksem 022 694-62-06 1 listownie pod adresem: Centrum Obsługi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów Wydział Wydawnictw i Poligrafii 02-903 Warszawa, ul. Powsińska 69/71 www.wydawnictwa.cokprm.gov.pl

l p. v o g. l c r. w

T∏oczono z polecenia Prezesa Rady Ministrów w Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów — Wydzia∏ Wydawnictw i Poligrafii, ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa Zam. 2861/W/C/2009 ISSN 0867-3411 Cena 8,50 z∏ (w tym 7 % VAT)