Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 września 2009 r. w sprawie wprowadzenia wieloletniego "Krajowego programu zwalczania niektórych serotypów salmonella w stadach niosek gatunku kura (Gallus gallus)"

1344 ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW zdnia 22 wrzeÊnia 2009 r. . wsprawie wprowadzenia wieloletniego „Krajowego programu zwalczania niektórych serotypów Salmonellawstadach niosek gatunku kura (Gvallus gallus)” Na podstawie art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 11 mar- gatunku kura (Gallus gallus)”, który b´dzie realizowaca 2004 r. oochronie zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu ny wlatach 2009—2010, stanowiàcy za∏àcznik do rozchorób zakaênych zwierzàt (Dz. U. z 2008 r. Nr 213, porzàdzenia. o

) zarzàdza si´, co nast´puje: § 2. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie § 1. Wprowadza si´ na terytorium Rzeczypospoli- 14 dni od dnia og∏oszenia. tej Polskiej wieloletni „Krajowy program zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach niosek Prezes Rady Ministrów: D. Tusk g . l Za∏àcznik do rozporzàdzenia Rady Ministrów zdnia 22 wrzeÊnia 2009 r. (poz. 1344) c WIELOLETNI „KRAJOWY PROGRAM ZWALCZANIA NIEKTÓRYCH SEROTYPÓW SALMONELLA WSTADACH NIOSEK GATUNKU KURA (GALLUS GALLUS)” r 1. Zasady ogólne Rozporzàdzenie nr 1168/2006 wyznaczy∏o cel wspólnotowy wodniesieniu do nast´pujàcych seroty- 1.1. Cel wieloletniego „Krajowego programu zwal- pów pa∏eczek Salmonella: czania niektórych sero.typów Salmonella w sta- 1)Salmonella Enteritidis; dach niosek gatunku kura (Gallus gallus)” w 2)Salmonella Typhimurium. Zgodnie z art. 5 ust. 1 rozporzàdzenia (WE) nr2160/2003 Parlamentu Europejskiego iRady zdnia Cel wspólnotowy zostanie osiàgni´ty w odniesie- 17 listopada 2003 r. w sprawie zwalczania salmonelli niu do stad niosek gatunku kura (Gallus gallus) i innych okreÊlonych odzwierz´cych czynników chowprzypadku, gdy na terytorium Rzeczypospolitej Polrobotwórczych przenoszonych przez ˝ywnoÊç skiej roczna minimalna wartoÊç procentowa ograni- (Dz. Urz. WE L 325 z 12.12.2003, str. 1, z póên. zm.; czenia liczby stad doros∏ych kur niosek z wynikiem Dz.Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 41, dodatnim b´dzie zmniejszona owartoÊç procentowà, w str.328, z póên. zm.), zwanego dalej „rozporzàdze- okreÊlonà wart. 1ust. 1rozporzàdzenia nr 1168/2006, niem nr 2160/2003”, zadaniem narodowego progra- lub gdy odsetek stad z wynikiem dodatnim zostanie mu zwalczania choroby odzwierz´cej iodzwierz´cego zredukowany do 2 % lub poni˝ej tej wartoÊci. Pierwczynnika chorobotwórczego jest osiàgni´cie odpo- szy etap celu wspólnotowego, czyli ograniczenie liczwiedniego celu wspólnotowego ograniczenia rozprze- by doros∏ych stad kur niosek co najmniej o40 %, postrzeniania chorób odzwierz´cych i odzwierz´cych winien byç osiàgni´ty w2008 r., natomiast cel wspólczynników chorobotwórczych wymienionych w ko- notowy powinien zostaç osiàgni´ty do koƒca 2010 r. wlumnie 1 wpopulacjach zwierzàt wymienionych wkolumnie 2za∏àcznika Ido rozporzàdzenia nr2160/2003. Dodatkowo jaja nie mogà byç przeznaczane do celów bezpoÊredniego spo˝ycia przez ludzi (jako jaja konsumpcyjne), je˝eli nie pochodzà ze stada, o któ- Cel wspólnotowy zosta∏ okreÊlony w art. 1 rozporym mowa wcz´Êci Dust. 1za∏àcznika II do rozporzàrzàdzenia Komisji (WE) nr 1168/2006 z dnia 31 lipca dzenia nr 2160/2003. 2006 r. w sprawie wykonania rozporzàdzenia (WE) nr2160/2003 w odniesieniu do celu wspólnotowego Program nie dotyczy produkcji jaj konsumpcyjograniczenia cz´stoÊci wyst´powania niektórych senych, o której mowa w art. 1 ust. 3 rozporzàdzenia rotypów salmonelli w stadach kur niosek gatunku nr2160/2003, czyli produkcji: Gallus gallusoraz zmieniajàcego rozporzàdzenie (WE) 1) na u˝ytek w∏asny; nr 1003/2005 (Dz. Urz. UE L 211 z 01.08.2006, str. 4), zwanego dalej „rozporzàdzeniem nr 1168/2006”. 2) wcelu sprzeda˝y bezpoÊredniej.

Program zwalczania niektórych serotypów jedynie produkcj´, o której mowa w art. 1 ust. 3 roz- Salmonella w stadach niosek gatunku kura (Gallus porzàdzenia nr 2160/2003. gallus)by∏ realizowany w2008 r. na podstawie przepisów rozporzàdzenia Rady Ministrów z dnia 19 marca 1.3. Wyst´powanie serotypów Salmonella na teryto- 2008r. wsprawie wprowadzenia „Krajowego prograrium Rzeczypospo.litej Polskiej mu zwalczania niektórych serotypów Salmonelli w stadach niosek gatunku kura (Gallus gallus)” na W okresie od dnia 1 paêdziernika 2004 r. do dnia 2008 r. (Dz. U. Nr 64, poz. 398). Wprowadzenie w˝ycie v 30 wrzeÊnia 2005 r. przeprowadzono na terytorium wieloletniego „Krajowego programu zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach niosek ga- Rzeczypospolitej Polskiej badania podstawowe dotytunku kura (Gallus gallus)”, zwanego dalej „progra- czàce wyst´powania pa∏eczek Salmonella w stadach mem”, ma na celu zapewnienie ciàg∏oÊci zwalczania niosek gatunku kura (Gallus gallus), zgodnie zdecyzjà niektórych serotypów Salmonella w stadach niosek Komisji 2004/665/WE z dnia 22 wrzeÊnia 2004 r. dotyo na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. czàcà badaƒ podstawowych nad wyst´powaniem bakterii Salmonella w stadach niosek gatunku Gallus 1.2. Obszar geograficzny, na którym b´dzie realizo- gallus (Dz. Urz. UE L303 z30.09.2004, str. 30). Do bawany program dania pobrano próbki w440 stadach kur niosek utrzymywanych w 355 fermach. Na podstawie wyników Program wprowadza si´ do realizacji na terytog- tych badaƒ przeprowadzonych we wszystkich paƒrium Rzeczypospolitej Polskiej wlatach 2009—2010. stwach cz∏onkowskich Unii Europejskiej okreÊlono, zgodnie z art. 1 ust. 1 rozporzàdzenia nr 1168/2006, Program podlega obowiàzkowemu stosowaniu minimalny poziom redukcji liczby stad zwynikiem doprzez podmioty utrzymujàce nioski gatunku kura (Gal- datnim o 40 % w pierwszym roku realizacji progralus gallus), z wy∏àczeniem podmiotów prowadzàcych mu. . Tab. 1. Odsetek wyst´powania zaka˝eƒ pa∏eczkami Salmonella w poszczególnych województwach (wed∏ug sprawozdania z badaƒ podstawowych u kur niosek w kierunku wyst´powania pa∏eczek Salmonella l opracowanego przez Paƒstwowy Instytut Weterynaryjny —Paƒstwowy Instytut Badawczy wPu∏awach) c r . w w w

Wy˝szy odsetek zaka˝eƒ odnotowano wgospodarstwach odu˝ej obsadzie niosek, co przedstawia poni˝sza tabela. Tab. 2. Odsetek zaka˝eƒ wgospodarstwach odu˝ej obsadzie niosek . v o g Cz´stoÊç wyst´powania bakterii Salmonellaw.sta- k∏adu Higieny w Warszawie w 2006 r. zanotowano dach kur niosek jaj konsumpcyjnych w Rzeczypospo- 13214 przypadków zatruç pokarmowych wywo∏anych litej Polskiej zale˝y równie˝ od sposobu chowu. przez pa∏eczki Salmonella, natomiast w 2007 r. — l11565 przypadków. Pa∏eczki Salmonella wykryto w 1565 badanych próbkach, co stanowi 51 % przebacdanych próbek. 1.4. Struktura i organizacja organów Inspekcji Wete- Próbki kurzu by∏y cz´Êciej zaka˝one ni˝ próbki ka∏u rynaryjnej oraz próby pobrane zok∏adzin na obuwie, co wskazuje na ska˝enie Êrodowiska i obiektów budowlanych, Na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w∏aÊciwà wktórych przebywa drób. Wysoki odsetek ferm zaka- w∏adzà wykonawczà wzakresie realizacji programów, ˝onych uzasadnia wdro˝enie prorgramu. o których mowa w art. 5 ust. 1 rozporzàdzenia nr2160/2003, sà organy Inspekcji Weterynaryjnej. Uludzi do zaka˝eƒ pa∏eczkami Salmonellanajcz´Ê- Organami Inspekcji Weterynaryjnej sà: ciej dochodzi wwyniku spo.˝ywania ska˝onej ˝ywnoÊ- 1) G∏ówny Lekarz Weterynarii; ci, g∏ównie produktów drobiowych: mi´sa ijaj. Zgodnie z danymi zawartymi w meldunkach o zachorowa- 2) wojewódzki lekarz weterynarii; niach na chorobwy zakaêne izatruciach wPolsce opra- 3) powiatowy lekarz weterynarii; cowywanych przez Zak∏ad Epidemiologii Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego Paƒstwowego Za- 4) graniczny lekarz weterynarii. Rys. 1. Schemat organizacji Inspekcji Weterynaryjnej wRzeczypospolitej Polskiej w w

Struktura oraz kompetencje organów Inspekcji 3) dla województwa lubelskiego: Zak∏ad Higieny We- Weterynaryjnej zosta∏y okreÊlone w ustawie z dnia terynaryjnej wLublinie; 29stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z2007 r. Nr 121, poz. 842, zpóên. zm.). 4) dla województwa podlaskiego: Zak∏ad Higieny Weterynaryjnej wBia∏ymstoku; . Zgodnie z art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 29 stycznia 5) dla województwa lubuskiego: Zak∏ad Higieny We- 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej badania laboratoterynaryjnej wGorzowie Wielkopolskim; ryjne sà wykonywane przez: v 1) zak∏ady higieny weterynaryjnej wchodzàce 6) dla województwa ∏ódzkiego: Zak∏ad Higieny Wetewsk∏ad wojewódzkich inspektoratów weterynarii, rynaryjnej w¸odzi; które sà regionalnymi laboratoriami weterynaryjnymi wrozumieniu przepisów Unii Europejskiej; 7) dla województwa ma∏opolskiego: Zak∏ad Higieny Woeterynaryjnej wKrakowie; 2) laboratoria weterynaryjne wchodzàce w sk∏ad innych ni˝ wymienione w pkt 1 jednostek organiza- 8) dla województwa mazowieckiego: Zak∏ad Higieny cyjnych Inspekcji; Weterynaryjnej wWarszawie; 3) krajowe laboratoria referencyjne w rozumieniu 9) dla województwa opolskiego: Zak∏ad Higieny Weprzepisów Unii Europejskiej. gterynaryjnej wOpolu; Dodatkowo, zgodnie z art. 23 ust. 4 ustawy z dnia 10) dla województwa podkarpackiego: Zak∏ad Higieny 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej, w uza- Weterynaryjnej wKroÊnie; sadnionych przypadkach badania laboratoryjne mogà przeprowadzaç inne ni˝ wy˝ej wymienione zatwier- 11) dla województwa pomorskiego: Zak∏ad Higieny dzone laboratoria. .Weterynaryjnej wGdaƒsku; Na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej istnieje 12) dla województwa warmiƒsko-mazurskiego: Za- 16zak∏adów higieny weterynaryjnej oraz 16 plracowni k∏ad Higieny Weterynaryjnej wOlsztynie; terenowych. Ich status zale˝y od wewn´trznych prze- 13) dla województwa Êlàskiego: Zak∏ad Higieny Wetepisów regulujàcych funkcjonowanie cposzczególnych rynaryjnej wKatowicach; wojewódzkich inspektoratów weterynarii. 14) dla województwa Êwi´tokrzyskiego: Zak∏ad Higie- Zadania laboratoriów referencyjnych na terytony WeterynaryjnejwKielcach; rium Rzeczypospolitej Polskiej wykonujà: r15) dla województwa wielkopolskiego: Zak∏ad Higie- 1) Paƒstwowy Instytut Weterynaryjny — Paƒstwowy Instytut Badawczy wPu∏awach; ny Weterynaryjnej wPoznaniu; 2) Krajowe Laboratorium Pasz nale˝àce do struktur 16) dla województwa zachodniopomorskiego: Zak∏ad . organizacyjnych Instytutu Zootechniki — Paƒ- Higieny Weterynaryjnej wSzczecinie oraz Oddzia∏ stwowego Instytutu Badawczego w Balicach ZHW wKoszalinie. k.Krakowa; w W uzasadnionych przypadkach próbki pobrane 3) Instytut Ochrony RoÊlin Laboratorium Zak∏adu Baw ramach programu mogà byç przes∏ane do zak∏adu dania Pozosta∏oÊci Ârodków Ochrony RoÊlin. higieny weterynaryjnej znajdujàcego si´ winnym województwie. W takiej sytuacji powiatowy lekarz wete- Nadzór nad dzia∏alnoÊcià Inspekcji Weterynaryjnej rynarii powiadamia wojewódzkiego lekarza weterynaoraz laboratoriów referencyjnych sprawuje Minister rii o zamiarze przes∏ania próbek do zak∏adu higieny Rolnictwa i Rozwoju Wsi, który jest naczelnym orgaweterynaryjnej po∏o˝onego w innym województwie. nem wadministracji rzàdowej w∏aÊciwym w dziedzinie Wojewódzki lekarz weterynarii w∏aÊciwy dla powiatu, weterynarii. Kompetencje ministra w∏aÊciwego do w którym zosta∏y pobrane próbki, powiadamia wojespraw rolnictwa w tym zakresie wynikajà z art. 22 wódzkiego lekarza weterynarii w∏aÊciwego ze wzgl´- ust.1 ustawy z dnia 4 wrzeÊnia 1997 r. o dzia∏ach addu na po∏o˝enie zak∏adu higieny weterynaryjnej o zaministracji rzàdowej (Dz. U. z 2007 r. Nr 65, poz. 437, miarze przes∏ania próbek. zpóên. zm.). Próbki pobrane z inicjatywy hodowcy mogà zo- 1.5. Zatwierdzone laboratoria, w których dokonuje w staç przes∏ane do laboratoriów innych ni˝ wy˝ej wysi´ analizy próbek pobranych w ramach programienione, które: mu 1) sà akredytowane w kierunku metody badawczej Laboratoriami zatwierdzonymi, w których przeopisanej wza∏àczniku Ddo normy ISO 6579:2002; prowadza si´ badania próbek pobranych w ramach programu, sà: 2) zosta∏y zatwierdzone przez G∏ównego Lekarza We- 1) dla województwa dolnoÊlàskiego: Zak∏ad Higieny terynarii oraz Weterynaryjnej we Wroc∏awiu; 3) regularnie uczestniczà w badaniach bieg∏oÊci or- 2) dla województwa kujawsko-pomorskiego: Zak∏ad ganizowanych przez krajowe laboratorium refe- Higieny Weterynaryjnej w Bydgoszczy oraz Od- rencyjne ds. salmonellozy (w zakresie chorób oddzia∏ Terenowy wToruniu; zwierz´cych).

Powy˝sze laboratoria po uzyskaniu dodatniego Serotypowaniu podlega przynajmniej jeden izolat wyniku badaƒ próbek pobranych zinicjatywy hodow- z ka˝dej dodatniej próbki, zgodnie ze schematem cy lub uzyskaniu efektu hamujàcego wzrost bakterii Kaufmanna-White’a. niezw∏ocznie informujà otym fakcie w∏aÊciwego miejscowo powiatowego lekarza weterynarii. 1.7. Kontrole przeprowadzane w stadach niosek ga- . tunku kura (Gallus gallus)oraz kontrole pasz Laboratorium przeprowadza na ka˝dej z pobranych próbek badanie efektu hamujàcego wzrost bak- Etapy produkcji, na których pobieranie próbek v terii. W przypadku wykrycia serotypu pa∏eczek w stadach niosek gatunku kura (Gallus gallus) jest Salmonella innego ni˝ obj´ty programem w miar´ obowiàzkowe, zosta∏y okreÊlone wrozdziale Bza∏àczmo˝liwoÊci okreÊla si´ serotyp i podaje jego nazw´. nika II rozporzàdzenia nr 2160/2003. Procedura pobie- Z wykonanych badaƒ laboratoryjnych sporzàdza si´ rania i przesy∏ania próbek zosta∏a okreÊlona sprawozdanie. W sprawozdaniu umieszcza si´ jedno wpkt2.2za∏àcznika do rozporzàdzenia nr 1168/2006. o zpodanych ni˝ej okreÊleƒ: Pobieranie próbek w stadzie niosek gatunku kura 1)wpróbkach ... (podaç rodzaj badanego materia∏u) (Gallus gallus) pisklàt jednodniowych przeprowadza pochodzàcych ze stada... (podaç numer lub ozna- si´ zgodnie znast´pujàcymi zasadami: czenie stada oraz weterynaryjny numer identyfikacyjny gospodarstwa) nie wykryto pa∏eczek 1) próbki wyÊció∏ki wraz z mekonium z 10 pojemni- Salmonella; gków transportowych z ka˝dej dostawy (po 25gzpojemnika) lub 2)wpróbkach ... (podaç rodzaj badanego materia∏u) pochodzàcych ze stada... (podaç numer lub ozna- 2) wymazy powierzchniowe z dna 10 pojemników czenie stada oraz weterynaryjny numer identyfika- (pulowane w laboratorium w 1 próbk´), w przycyjny gospodarstwa) wykryto SalmonellaEnteriti- padku pojemników bez wyÊció∏ki, lub dis lub SalmonellaTyphimurium; . 3) piskl´ta pad∏e (w tym równie˝ w czasie transpor- 3) wpróbkach ... (podaç rodzaj badanego materia∏u) tu), nie wi´cej ni˝ 20 sztuk — pulowane w laborapochodzàcych ze stada ... (podaç numer lub ozna- torium w1próbk´. l czenie stada oraz weterynaryjny numer identyfikacyjny gospodarstwa) nie wykryto Salmonella En- Pobieranie i przes∏anie do badaƒ próbek pochoteritidis lub Salmonella Typhimurcium. Stwierdzo- dzàcych ze stada niosek gatunku kura (Gallus gallus) no obecnoÊç Salmonella ... (podaç nazw´, je˝eli na 2 tygodnie przed rozpocz´ciem sk∏adania jaj lub okreÊlono serotyp); przed przeniesieniem do jednostki nieÊnej odbywa si´ zgodnie zwymaganiami okreÊlonymi wpkt 2.1za∏àcz- 4) wpróbkach ... (podaç rodzaj badanego materia∏u) nika do rozporzàdzenia nr 1168/2006. pochodzàcych ze stada... (podaç numer lub oznar czenie stada oraz weterynaryjny numer identyfika- Pobieranie i przesy∏anie do badaƒ próbek pochocyjny gospodarstwa) nie wykryto pa∏eczek dzàcych od niosek gatunku kura (Gallus gallus) Salmonella, natomiast wykryto efekt hamujàcy w okresie nieÊnoÊci odbywa si´, zgodnie z wymagawzrost bakterii. . niami okreÊlonymi w pkt 2.1 za∏àcznika do rozporzàdzenia nr 1168/2006, co 15 tygodni, przy czym pierw- Krajowym laboratorium referencyjnym ds. salmosze pobranie próbek powinno nastàpiç w 22.—26. tynellozy (w zakrewsie chorób odzwierz´cych), zgodnie godniu ˝ycia ptaków. zprzepisami rozporzàdzenia Ministra Rolnictwa iRozwoju Wsi z dnia 13 czerwca 2008 r. w sprawie krajo- Pobieranie próbek na wskazanych powy˝ej etawych laboratoriów referencyjnych w∏aÊciwych dla popach produkcji nast´puje zinicjatywy hodowcy, który szczególnych rodzajów i kierunków badaƒ (Dz. U. ponosi koszty ich pobrania, transportu oraz badaƒ Nr118, poz. 757), jest Laboratorium Zak∏adu Mikrowlaboratorium. biologii Paƒstwowego Instytutu Weterynaryjnego — Paƒstwowego Instytutu Badawczego wPu∏awach. w WpiÊmie przewodnim do∏àczonym do próbek kierowanych do badania hodowca powinien umieÊciç in- 1.6. Metody stosowane do wykrywania serotypów formacje dotyczàce rodzaju zastosowanej szczepionki Salmonella w stadach niosek gatunku kura (Galwstadzie niosek gatunku kura (Gallus gallus)oraz terlus gallus) miny jej podania, jak równie˝ stosowania wszelkich Metody stosowane do wykrywania serotypów Êrodków przeciwdrobnoustrojowych, które mogà Salmonella w stadach niosek gatunku kura (Gallus wp∏ynàç na wynik badaƒ laboratoryjnych. wgallus) sà okreÊlone w pkt 3.2—3.4 za∏àcznika do rozporzàdzenia nr 1168/2006. Hodowca jest obowiàzany do prowadzenia dokumentacji zwiàzanej z pobieraniem próbek zawierajà- Do wykrywania serotypów obj´tych programem cej co najmniej informacje dotyczàce: rodzaju próbek, jest stosowana metoda zalecana przez Wspólnotowe daty igodziny pobrania próbek, danych osoby pobie- Laboratorium Referencyjne w Bilthoven w Holandii. rajàcej próbki, daty i godziny wys∏ania próbek do la- Metoda ta zosta∏a opisana w za∏àczniku D do normy boratorium, nazwy i adresu laboratorium oraz wyni- PN-EN ISO 6579:2003+A1:2007 Mikrobiologia ˝yw- ków analiz próbek pobranych wramach programu. noÊci i pasz — Horyzontalna metoda wykrywania Salmonellaspp. (za∏àcznik D: Wykrywanie Salmonella W∏aÊciwy miejscowo powiatowy lekarz weterynaw kale zwierzàt i próbkach Êrodowiskowych z etapu rii nadzoruje prawid∏owe pobieranie próbek zinicjatyprodukcji pierwotnej), w której do selektywnego na- wy hodowcy oraz kontroluje dokumentacj´ prowamna˝ania stosuje si´ pó∏p∏ynnà po˝ywk´ MSRV. dzonà przez hodowc´.

Nadzór mo˝e odbywaç si´ w trakcie urz´dowych danych dotyczàcych salmonellozy ijej czynników chokontroli gospodarstw oraz w ka˝dym przypadku, gdy robotwórczych na wszystkich etapach produkcji propowiatowy lekarz weterynarii uzna, ˝e zachodzi taka duktów pochodzenia zwierz´cego. koniecznoÊç. Zasady przeprowadzania kontroli urz´dowych sà . Wykrycie w próbkach pobranych z inicjatywy ho- okreÊlone w rozporzàdzeniu (WE) nr 882/2004 Parladowcy albo przez powiatowego lekarza weterynarii mentu Europejskiego iRady zdnia 29 kwietnia 2004 r. serotypów pa∏eczek Salmonellaobj´tych programem w sprawie kontroli urz´dowych przeprowadzanych v lub stwierdzenie efektu hamujàcego wzrost bakterii w celu sprawdzenia zgodnoÊci z prawem paszowym powinno byç bezzw∏ocznie zg∏aszane w∏aÊciwemu dla i ˝ywnoÊciowym oraz regu∏ami dotyczàcymi zdrowia miejsca prowadzenia gospodarstwa powiatowemu zwierzàt idobrostanu zwierzàt. lekarzowi weterynarii przez zatwierdzone laboratorium, o którym mowa w ust. 1.5, przeprowadzajàce Kontrole w rzeêniach obejmujàce m.in. badanie o badanie laboratoryjne próbek. przedubojowe oraz poubojowe drobiu skierowanego do uboju sà prowadzone przez Inspekcj´ Weterynaryj- Wprzypadku stwierdzenia wpróbkach pobranych nà na zasadach okreÊlonych w rozporzàdzeniu (WE) z inicjatywy hodowcy obecnoÊci serotypów Salmonr 854/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia nella obj´tych programem lub efektu hamujàcego 29 kwietnia 2004 r. ustanawiajàcym szczególne przewzrost bakterii powiatowy lekarz weterynarii pobiera gpisy dotyczàce organizacji urz´dowych kontroli wodpróbki w gospodarstwie. Je˝eli zostanie stwierdzony niesieniu do produktów pochodzenia zwierz´cego efekt hamujàcy wzrost bakterii, op∏aty zwiàzane z baprzeznaczonych do spo˝ycia przez ludzi (Dz. Urz. WE daniem laboratoryjnym próbek urz´dowych ponosi L 139 z 30.04.2004, str. 206, z póên. zm.; Dz. Urz. UE hodowca. Do op∏at tych dolicza si´ koszty dojazdu Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 45, str. 75). zwiàzanego z pobraniem próbek oraz u˝ytych wyro- Inspekcja Weterynaryjna sprawuje równie˝ nadzór nad bów stosowanych w medycynie weterynaryjnej.. Wyrozbiorem i przetwórstwem mi´sa drobiowego oraz sokoÊç op∏at okreÊlono wprzepisach odr´bnych. nad ch∏odniami sk∏adowymi oraz hurtowniami, które majà pomieszczenia zkontrolowanà temperaturà. Cz´stotliwoÊç pobierania próbek przez powiatol wego lekarza weterynarii zosta∏a okreÊlona Rozporzàdzenie Komisji (WE) nr 2073/2005 z dnia wpkt2.1za∏àcznika do rozporzàdzenia nr 1168/2006. c15 listopada 2005 r. w sprawie kryteriów mikrobiolo- Procedura pobierania i przesy∏ania tych próbek gicznych dotyczàcych Êrodków spo˝ywczych (Dz. Urz. zosta∏a okreÊlona wpkt 2.2za∏àcznika do rozporzàdze- UE L338 z22.12.2005, str. 1, zpóên. zm.) nak∏ada obonia nr 1168/2006. wiàzek przeprowadzania w rzeêniach prowadzàcych ubój drobiu badaƒ 5 zbiorczych próbek pobranych Zgodnie z pkt 2.1 za∏àcznikra do rozporzàdzenia ztuszek drobiu wkierunku pa∏eczek Salmonella. nr 1168/2006 pobranie próbek przez powiatowego lekarza weterynarii mo˝e zastàpiç jedno pobranie pró- Plan pobierania próbek przy produkcji mi´sa drobek przeprowadzone zinicjatywy hodowcy. biowego zostanie okreÊlony po ustanowieniu szcze- . gó∏owych zasad, októrych mowa wlit. Eust. 2za∏àcz- Kontrole urz´dowe pasz przeznaczonych dla stad nika II do rozporzàdzenia nr 2160/2003. niosek gatunku kura (Gallus gallus)wzakresie wykryw wania serotypów Salmonella obj´tych programem Sprzeda˝ detaliczna produktów drobiowych jest zosta∏y przewidziane wkrajowym planie kontroli urz´- obj´ta nadzorem Paƒstwowej Inspekcji Sanitarnej, dowej pasz, przygotowanym i wdro˝onym zgodnie która opracowuje coroczne plany pobierania próbek z postanowieniami art. 44 ustawy z dnia 22 lipca do badania ˝ywnoÊci w ramach urz´dowej kontroli 2006r. o paszach (Dz. U. Nr 144, poz. 1045, z póên. imonitoringu. zm.) oraz art. 42 rozporzàdzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 1.9. Ârodki podj´te w odniesieniu do niosek gatunku 2004wr. wsprawie kontroli urz´dowych przeprowadza- kura (Gallus gallus), u których wykryto serotyp nych wcelu sprawdzenia zgodnoÊci zprawem paszo- Salmonellaobj´ty programem, lub wodniesieniu wym i ˝ywnoÊciowym oraz regu∏ami dotyczàcymi do produktów pochodzàcych od tych niosek zdrowia zwierzàt i dobrostanu zwierzàt (Dz. Urz. WE L165 z30.04.2004, str. 1, zpóên. zm.; Dz. Urz. UE Pol- 1.9.1. Na potrzeby realizacji programu przyjmuje skie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 45, str. 200). si´, ˝e stado zaka˝one w odniesieniu do celu wspólnotowego to stado doros∏e niosek gatunku kura (Gal- 1.8. Kontrole przeprowadzane na innych etapach ∏aƒ- lus gallus), w którym w wyniku badania próbek pow cucha pokarmowego branych zgodnie z pkt 2.2 oraz pkt3.1 za∏àcznika do rozporzàdzenia nr1168/2006 wykryto w jednej lub Zgodnie z art. 52 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. wi´cej próbek Salmonella Enteritidis lub Salmonella o ochronie zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu chorób Typhimurium (inne ni˝ szczepy szczepionkowe) lub zakaênych zwierzàt na terytorium Rzeczypospolitej wktórym stwierdzono efekt hamujàcy wzrost bakterii. Polskiej prowadzi si´ monitorowanie chorób odzwierz´cych i odzwierz´cych czynników chorobotwór- 1.9.2. W przypadku uzyskania dodatniego wyniku czych. Obowiàzkiem monitorowania sà obj´te mi´dzy badaƒ laboratoryjnych próbek pobranych zinicjatywy innymi salmonelloza ijej czynniki chorobotwórcze. hodowcy w stadzie niosek gatunku kura (Gallus gallus) wkierunku serotypu pa∏eczek Salmonellaobj´te- Obowiàzek monitorowania obejmuje zbieranie, go programem lub wykrycia w próbkach pobranych przechowywanie, analizowanie i rozpowszechnianie zinicjatywy hodowcy efektu hamujàcego wzrost bak-

terii stosuje si´ przepisy art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 5) zakazuje wdrodze decyzji administracyjnej: 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierzàt oraz a) wywo˝enia jaj z gospodarstwa z wy∏àczeniem zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt. Hodowca jest przemieszczania bezpoÊrednio do zak∏adu wyobowiàzany do: twarzajàcego lub przetwarzajàcego produkty ja- 1) niezw∏ocznego zawiadomienia o tym fakcie po- jeczne, o którym. mowa w przepisach o wymawiatowego lekarza weterynarii; ganiach weterynaryjnych dla produktów pochodzenia zwierz´cego; post´powanie z jajami od- 2) pozostawienia niosek w miejscu ich sta∏ego przebywa si´v zgodnie zprzepisami ust. 2cz´ÊciDzabywania iniewprowadzania tam innego drobiu; ∏àcznika II do rozporzàdzenia (WE) nr2160/2003, 3) uniemo˝liwienia osobom postronnym dost´pu do b) stosowania produktów biobójczych, produktów kurnika lub miejsc, w których znajdujà si´ nioski leczniczych weterynaryjnych i innych Êrodków podejrzane o zaka˝enie pa∏eczkami Salmonella obj´tymi programem lub zw∏oki tych niosek; outrudniajàcych izolacj´ pa∏eczek Salmonella wstadzie przed pobraniem próbek przez powia- 4) wstrzymania si´ od wywo˝enia, wynoszenia izby- towego lekarza weterynarii, wania mi´sa oraz produktów pochodzàcych od c) wywo˝enia bez jego zgody z gospodarstwa niosek, ich zw∏ok, paszy, odchodów pochodzàcych mi´sa, zw∏ok niosek, paszy, odchodów pochood tych niosek i Êció∏ki oraz innych przedmiotów dzàcych od tych niosek i Êció∏ki oraz innych znajdujàcych si´ wmiejscu ich utrzymywania; g przedmiotów znajdujàcych si´ w miejscu ich 5) udost´pnienia organom Inspekcji Weterynaryjnej utrzymywania, niosek do badaƒ i zabiegów weterynaryjnych, d) przemieszczania niosek z gospodarstwa i do a tak˝e udzielania pomocy w wykonywaniu tych gospodarstwa, chyba ˝e nioski zostanà na badaƒ izabiegów; wniosek hodowcy przemieszczone do rzeêni . 6) udzielania powiatowemu lekarzowi weterynarii w celu poddania ubojowi; w przypadku przewyjaÊnieƒ iinformacji, które mogà mieç znaczenie mieszczenia niosek w celu poddania ich ubojodla wykrycia choroby i êróde∏ zaka˝enia lub zapo- wi w rzeêni w Êwiadectwie zdrowia zamieszcza l biegania szerzeniu si´ choroby lub zaka˝enia. si´ informacj´ o pochodzeniu tych niosek ze stada, wktórym uzyskano dodatni wynik badac 1.9.3. W przypadku, o którym mowa w ust. 1.9.2, nia w kierunku Salmonella Enteritidis lub Salpowiatowy lekarz weterynarii: monella Typhimurium w próbkach pobranych z inicjatywy hodowcy, lub o wykryciu w prób- 1) przeprowadza dochodzenie epizootyczne, zgodnie kach pobranych z inicjatywy hodowcy efektu z art. 42 ust. 7 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. hamujàcego wzrost bakterii. o ochronie zdrowia zwierzàtr oraz zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt; 1.9.4.Powiatowy lekarz weterynarii przeprowadza 2) pobiera próbki do badaƒ diagnostycznych we równie˝ pobieranie próbek w stadzie w przypadku wszystkich stadach ni.osek w gospodarstwie, okreÊlonym wpkt 2.1lit. cza∏àcznika do rozporzàdzezgodnie z pkt 2.1 lit. d za∏àcznika do rozporzàdze- nia nr1168/2006. nia nr 1168/2006; w 1.9.5. W przypadku uzyskania dodatniego wyniku 3) w celu ustalenia êród∏a zaka˝enia stada pa∏eczka- badaƒ laboratoryjnych w kierunku serotypów pa∏emi Salmonellaprzeprowadza badania: czek Salmonella Enteritidis lub Salmonella Typhimua) paszy, rium (innych ni˝ szczepy szczepionkowe) w próbkach pobranych przez powiatowego lekarza weterynarii lub b) wody; wprzypadku wykrycia wtych próbkach efektu hamu- 4) nakazuje wdrodze decyzji administracyjnej: jàcego wzrost bakterii powiatowy lekarz weterynarii nakazuje wdrodze decyzji administracyjnej: aw) odosobnienie niosek znajdujàcych si´ wgospodarstwie, wposzczególnych kurnikach lub win- 1) niezw∏oczny ubój lub zabicie wszystkich sztuk nionych miejscach, wktórych sà one utrzymywane, sek gatunku kura (Gallus gallus) ze stada zaka˝ob) zastosowanie w∏aÊciwych produktów biobój- nego; czych przed wejÊciami i wyjÊciami z kurników, 2) zniszczenie zw∏ok pad∏ych niosek, zgodnie z przejak równie˝ wjazdami i wyjazdami z terenu gopisami rozporzàdzenia (WE) nr 1774/2002 Parlaspodarstwa, w mentu Europejskiego i Rady z dnia 3 paêdziernika c) przetrzymywanie jaj wwarunkach uniemo˝liwia- 2002 r. ustanawiajàcego przepisy sanitarne dotyjàcych rozprzestrzenienie zaka˝enia, a je˝eli nie czàce produktów ubocznych pochodzenia zwierz´- ma mo˝liwoÊci przetrzymywania jaj wgospodar- cego nieprzeznaczonych do spo˝ycia przez ludzi stwie — informuje hodowc´ o mo˝liwoÊci skie- (Dz. Urz. WE L273 z10.10.2002, str. 1, zpóên. zm.; rowania ich do przetworzenia z poddaniem ob- Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, róbce cieplnej; przemieszczenie jaj odbywa si´ t.37, str. 92); za zgodà organu Inspekcji Weterynaryjnej wydanà w porozumieniu z organem sprawujàcym 3) poddanie jaj obróbce cieplnej gwarantujàcej zabinadzór nad zak∏adem, wktórym jaja te majà byç cie wszystkich pa∏eczek Salmonella lub ich zniszprzetworzone; post´powanie z jajami odbywa czenie; post´powanie zjajami odbywa si´ zgodnie si´ zgodnie zprzepisami ust. 2cz´ÊciDza∏àczni- zprzepisami ust. 2cz´Êci Dza∏àcznika II do rozpoka II do rozporzàdzenia (WE) nr2160/2003; rzàdzenia (WE) nr 2160/2003;

4) zniszczenie pasz lub ich zagospodarowanie przez Osoby pracujàce w gospodarstwie powinny byç zastosowanie Êrodków kontroli gwarantujàcych poddane badaniom na nosicielstwo pa∏eczek Salmope∏nà inaktywacj´ pa∏eczek Salmonella w przy- nella. padku uzyskania dodatniego wyniku badania laboratoryjnego próbek paszy wkierunku obecnoÊci Powiadamia si´ w∏aÊciwego miejscowo paƒstwo- . pa∏eczek Salmonella; wego powiatowego inspektora sanitarnego o osobach, które mia∏y kontakt zzaka˝onymi nioskami. 5) zniszczenie lub zagospodarowanie Êció∏ki, odchodów iinnych przedmiotów, które mog∏y ulec zaka- 1.9.6. Powivatowy lekarz weterynarii, na podstawie ˝eniu, w sposób, który wyklucza zanieczyszczenie analizy ryzyka, mo˝e odstàpiç od stosowania Êrodpa∏eczkami Salmonella, zgodnie z rozporzàdze- ków, o których mowa w ust. 1.9.5, w przypadku uzyniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) skania dodatniego wyniku badaƒ laboratoryjnych ponr 1774/2002 z dnia 3 paêdziernika 2002 r. ustana- branych przez powiatowego lekarza weterynarii prówiajàcym przepisy sanitarne dotyczàce produk- bek kourzu wkierunku serotypów pa∏eczek Salmonella tów ubocznych pochodzenia zwierz´cego nieprze- Enteritidis lub Salmonella Typhimurium (innych ni˝ znaczonych do spo˝ycia przez ludzi; szczepy szczepionkowe) oraz ujemnego wyniku badaƒ laboratoryjnych próbek ka∏u lub prób z ok∏adzin 6) przeprowadzenie oczyszczania i odka˝ania kurnina obuwie. ków, wktórych by∏y przetrzymywane nioski ze stada zaka˝onego, ich otoczenia, Êrodków transportugW takim przypadku powiatowy lekarz weterynarii oraz pozosta∏ych przedmiotów, które mog∏y ulec dodatkowo pobiera próbki w sposób okreÊlony zaka˝eniu, pod nadzorem powiatowego lekarza wust.4 lit. brozdzia∏u Dza∏àcznika II do rozporzàdzeweterynarii po wykonaniu czynnoÊci, o których nia nr 2160/2003. Do czasu uzyskania wyniku badaƒ mowa wpkt 1—5; stosuje si´ Êrodki okreÊlone wust. 1.9.3pkt4i5. 7) podj´cie innych dzia∏aƒ majàcych na celu p.opra- Wprzypadku uzyskania dodatniego wyniku badaƒ w´ warunków zoohigienicznych. próbek pobranych przez powiatowego lekarza weterynarii zgodnie zust. 4lit. brozdzia∏u Dza∏àcznika II do Przy przemieszczaniu zaka˝onych niosek dlo rzeêni rozporzàdzenia nr 2160/2003 stosuje si´ Êrodki okreÊw Êwiadectwie zdrowia umieszcza si´ informacj´ lone wust 1.9.5. opochodzeniu tych niosek zzaka˝onego stada. c 1.9.7. Powiatowy lekarz weterynarii, w przypadku Wzór Êwiadectwa zdrowia jest okreÊlony wrozpogospodarstw, wktórych znajdujà si´ dwa lub wi´ksza rzàdzeniu (WE) nr 854/2004 Parlamentu Europejskieliczba stad drobiu, mo˝e zastosowaç Êrodki, októrych go i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiajàcym mowa w ust. 1.9.5, równie˝ w stosunku do tych stad szczególne przepisy dotyczàce organizacji urz´dowych kontroli wodniesieniu do rproduktów pochodze- drobiu w gospodarstwie, które nie sà utrzymywane wkurnikach: nia zwierz´cego przeznaczonych do spo˝ycia przez ludzi, wza∏àczniku I, wsekcji IV, wrozdz. X, wcz´Êci A. 1) ca∏kowicie odizolowanych od pomieszczeƒ, wktó- . Post´powanie w trakcie uboju, ocen´ poubojowà rych znajduje si´ drób zaka˝ony; oraz sposób post´powania z mi´sem pozyskanym 2) w których czynnoÊci zwiàzane z utrzymywaniem z niosek, u których w badaniach próbek pobranych w drobiu, w tym karmienie drobiu, odbywajà si´ przez powiatowego lekarza weterynarii stwierdzono wsposób uniemo˝liwiajàcy szerzenie si´ pa∏eczek inny serotyp Salmonellani˝ obj´ty programem, regu- Salmonella. lujà przepisy rozporzàdzenia (WE) Parlamentu Europejskiego iRady nr 854/2004 zdnia 29 kwietnia 2004r. 1.9.8. Powiatowy lekarz weterynarii powiadamia ustanawiajàcego szczególne przepisy dotyczàce organiezw∏ocznie paƒstwowego powiatowego inspektora nizacji urz´dowych kontroli wodniesieniu do produksanitarnego ouzyskaniu dodatniego wyniku badaƒ latów pochodzenia zwierz´cego przeznaczonych do w boratoryjnych w kierunku serotypu pa∏eczek Salmospo˝ycia przez ludzi oraz rozporzàdzenia Komisji (WE) nella obj´tego programem próbek pobranych w stanr 2073/2005 zdnia 15 listopada 2005 r. wsprawie krydzie kur niosek gatunku kura (Gallus gallus), zgodnie teriów mikrobiologicznych dotyczàcych Êrodków spoz art. 51 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. ˝ywczych. o ochronie zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu chorób Powiatowy lekarz weterynarii zaleca posiadaczowi zakaênych zwierzàt. niosek podj´cie dzia∏ania majàcego na celu popraw´: 1.9.9. Zasady stosowania Êrodków zwalczajàcych w1) warunków zoohigienicznych wgospodarstwie (za- drobnoustroje, przeprowadzania szczepieƒ oraz przypewnienie odpowiedniej temperatury, wilgotnoÊ- znawania odst´pstw od obowiàzku szczepieƒ sà okreÊci, wymiany powietrza, odpowiedniego ˝ywienia, lone w rozporzàdzeniu Komisji (WE) nr 1177/2006 prawid∏owej obsady kurnika) oraz z dnia 1 sierpnia 2006 r. w sprawie wykonania rozporzàdzenia (WE) nr 2160/2003 Parlamentu Europejskie- 2) zabezpieczenia epizootycznego gospodarstwa. go i Rady w odniesieniu do wymogów dotyczàcych Powiatowy lekarz weterynarii pobiera próbki wce- stosowania szczególnych metod kontroli w ramach lu sprawdzenia skutecznoÊci przeprowadzonego krajowych programów zwalczania salmonelli udrobiu oczyszczania i odka˝ania przed ponownym umiesz- (Dz. Urz. UE L212 z02.08.2006, str. 3). Zgodnie zart. 3 czeniem niosek wkurniku. Nioski umieszcza si´ wkur- ust. 3 tego rozporzàdzenia, poczàwszy od 2008 r., niku po uzyskaniu ujemnych wyników badaƒ próbek wszystkie stada kur niosek sà szczepione przeciwko pobranych przez powiatowego lekarza weterynarii. Salmonella Enteritidis.

1.9.10. Ârodki, októrych mowa wust. 1.9.1—1.9.9, Osiàgni´cie celu, czyli ograniczenie liczby zaka˝osà zgodne ze ÊrodkamiokreÊlonymi wrozdziale Dza- nych stad kur niosek, zwi´kszy konkurencyjnoÊç pol- ∏àcznika II do rozporzàdzenia nr 2160/2003. skiego drobiu i jaj konsumpcyjnych na rynku wspólnotowym, jak równie˝ na rynkach paƒstw trzecich. 1.10. Analiza szacunkowych kosztów oraz przewidy- . wanych korzyÊci wynikajàcych zwprowadzenia Ponadto nale˝y podkreÊliç, ˝e salmonelloza jest programu najcz´Êciej wyst´pujàcà uludzi chorobà odzwierz´cà, a jaja konsumvpcyjne stanowià cz´ste êród∏o zaka˝eƒ Dzia∏ania okreÊlone w programie b´dà realizowa- pa∏eczkami Salmonella. W zwiàzku z powy˝szym rene wsposób okreÊlony wprogramach rocznych na la- alizacja programu ograniczy liczb´ zachorowaƒ na ta 2009 i2010. Wprogramach tych zostanà szczegó∏o- salmonelloz´ u ludzi, a w konsekwencji zredukuje wo okreÊlone szacunkowe koszty realizacji programu koszty leczenia tych chorób. w poszczególnych latach. Programy roczne sà przedo k∏adane Komisji Europejskiej do dnia 30 kwietnia roku 1.11. Pomoc finansowa udzielana przedsi´biorstwom poprzedzajàcego rok realizacji programu w celu uzy- paszowymi˝ywnoÊciowym skania wspó∏finansowania ze Êrodków Unii Europejskiej. Takie rozwiàzanie jest uzasadnione obowiàzujà- 1.11.1.Ogólne informacje opomocy finansowej. cà zasadà rocznego planowania bud˝etowego oraz zwiàzanà z tym procedurà wyst´powania do Komisjgi Na podstawie art. 12 ust. 1ustawy zdnia 29 stycz- Europejskiej w celu uzyskania wspó∏finansowania ze nia 2004 r. oInspekcji Weterynaryjnej koszty wykony- Êrodków Unii Europejskiej. wania zadaƒ Inspekcji Weterynaryjnej sà pokrywane z bud˝etu paƒstwa. Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 1 ww. Szacunkowe koszty „Krajowego programu zwalustawy do zadaƒ Inspekcji Weterynaryjnej nale˝y czania niektórych serotypów Salmonella w stadach .zwalczanie chorób zakaênych zwierzàt, w tym chorób niosek gatunku kura (Gallus gallus)” w2009 r.wynioodzwierz´cych. sà 63 707 160 z∏. Natomiast przewidywane kwalifikowane koszty programu w2010 r. wyniosà 9753 680 z∏. lZgodnie z art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu Wydatki finansowane z bud˝etu paƒstwa na realicchorób zakaênych zwierzàt za zwierz´ta zabite lub zacj´ programu b´dà zwiàzane przede wszystkim poddane ubojowi znakazu organów Inspekcji Weteryzwyp∏atà odszkodowaƒ hodowcom za zabite lub podnaryjnej albo za zwierz´ta pad∏e wwyniku zastosowadane ubojowi znakazu organu Inspekcji Weterynaryjnia zabiegów nakazanych przez te organy przys∏uguje nej kury nioski oraz za zniszczone jaja konsumpcyjne. odszkodowanie ze Êrodków bud˝etu paƒstwa. Od- Zgodnie zart. 49 ust. 4ustawy zdnia 11 marca 2004 r. rszkodowanie, co do zasady, przys∏uguje w wysokoÊci oochronie zdrowia zwierzàt oraz ozwalczaniu chorób wartoÊci rynkowej zwierzàt. zakaênych zwierzàt, w przypadku gdy nioski zostanà poddane ubojowi, kwoty odszkodowania za te nioski zostanà pomniejszone okw.oty uzyskane ze sprzeda˝y Odszkodowanie ze Êrodków bud˝etu paƒstwa mi´sa iubocznych produktów pozyskanych ztych lub przys∏uguje równie˝ za zniszczone znakazu organu Inod tych niosek. spekcji Weterynaryjnej produkty pochodzenia zwiew rz´cego, pasze oraz sprz´t, który nie mo˝e byç podda- Ze Êrodków bud˝etu paƒstwa zostanà pokryte ny odka˝eniu. WartoÊç odszkodowania okreÊla si´ na równie˝ koszty wykonywanych badaƒ, jak równie˝ ba- podstawie Êredniej ztrzech kwot oszacowania przyj´- daƒ potwierdzajàcych, w przypadku uzyskania dodat- tych przez powiatowego lekarza weterynarii oraz nich wyników badaƒ próbek pobranych z inicjatywy dwóch rzeczoznawców wyznaczonych przez tego lehodowców oraz badaƒ skutecznoÊci oczyszczania karza z listy przez niego prowadzonej. Szczegó∏owy iodka˝ania przeprowadzonego po usuni´ciu zkurnika sposób powo∏ywania i odwo∏ywania rzeczoznawców niosewk zaka˝onych pa∏eczkami Salmonella obj´tymi oraz szacowania zosta∏y okreÊlone w rozporzàdzeniu programem. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 lipca 2009 r. w sprawie rzeczoznawców wyznaczonych G∏ównà korzyÊcià z realizacji programu dla ho- przez powiatowego lekarza weterynarii do przeprowadowców niosek gatunku kura (Gallus gallus) oraz dzenia szacowania (Dz. U. Nr 142, poz. 1161). podmiotów zajmujàcych si´ obrotem drobiem oraz jajami konsumpcyjnymi b´dzie mo˝liwoÊç prowadzenia Odszkodowanie nie przys∏uguje podmiotom prohandlu oraz eksportu drobiu ijaj konsumpcyjnych do wadzàcym dzia∏alnoÊç w zakresie zarobkowego przew paƒstw trzecich. Dodatkowo przepisy rozporzàdzenia wozu zwierzàt lub przewozu zwierzàt wykonywanego Komisji (WE) nr 1237/2007 z dnia 23 paêdzierni- w zwiàzku z prowadzeniem innej dzia∏alnoÊci gospoka 2007 r. zmieniajàcego rozporzàdzenie (WE) darczej, organizowania targów, wystaw, pokazów lub nr 2160/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady oraz konkursów zwierzàt, obrotu zwierz´tami, poÊrednicdecyzj´ 2006/696/WE wodniesieniu do wprowadzania twa w tym obrocie, skupu zwierzàt, obrotu paszami, na rynek jaj pochodzàcych ze stad kur niosek zaka˝o- uboju zwierzàt rzeênych lub produkcji mi´sa oraz nych salmonellà (Dz. Urz. UE L280 z25.10.2007, str. 5, zbierania, transportowania, przechowywania, operoz póên. zm.) stanowià, ˝e poczàwszy od 2009 r., „jaja wania, przetwarzania oraz wykorzystywania lub usunie mogà byç przeznaczone do bezpoÊredniego spo- wania ubocznych produktów zwierz´cych. Podmioty ˝ycia przez ludzi jako jaja konsumpcyjne, oile nie po- te we w∏asnym zakresie ponoszà ryzyko prowadzenia chodzà zhandlowego stada kur niosek obj´tego naro- dzia∏alnoÊci gospodarczej zwiàzanej ze zwierz´tami dowym programem kontroli”. iproduktami pochodzenia zwierz´cego.

O przyznaniu lub odmowie przyznania odszkodo- 5) ustawa zdnia 16 grudnia 2005 r. oproduktach powania rozstrzyga powiatowy lekarz weterynarii wdro- chodzenia zwierz´cego (Dz. U. z 2006 r. Nr 17, dze decyzji administracyjnej. Decyzja przyznajàca od- poz.127, zpóên. zm.); szkodowanie jest ostateczna (tzn. nie przys∏uguje od 6) ustawa z dnia 6 wrzeÊnia 2001 r. — Prawo farmaniej odwo∏anie do wojewódzkiego lekarza weterynaceutyczne (Dz. U. z.2008 r. Nr 45, poz. 271, zpóên. rii). Strona niezadowolona z wysokoÊci odszkodowazm.); nia mo˝e jednak wterminie miesiàca od dnia dor´czenia decyzji wnieÊç powództwo do sàdu rejonowego. 7) ustawa z dvnia 4 wrzeÊnia 1997 r. o dzia∏ach administracji rzàdowej (Dz. U. z2007 r. Nr 65, poz. 437, 1.11.2. Za nioski gatunku kura (Gallus gallus)zabi- zpóên. zm.); te lub poddane ubojowi z nakazu organów Inspekcji 8) ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu Weterynaryjnej albo za takie zwierz´ta pad∏e w wynioraz zwalczaniu zaka˝eƒ i chorób zakaênych u luku zastosowania zabiegów nakazanych przez te orga- dzoi (Dz. U. Nr 234, poz. 1570, zpóên. zm.); ny przy realizacji programu przys∏uguje odszkodowa- 9) ustawa zdnia 27 sierpnia 2003 r. oweterynaryjnej nie ze Êrodków bud˝etu paƒstwa na zasadach okreÊlokontroli granicznej (Dz. U. Nr 165, poz. 1590, nych wart. 49 ustawy zdnia 11 marca 2004 r. oochrozpóên. zm.); nie zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt. 10)rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi gzdnia 17 maja 2007 r. wsprawie wykazu laborato- Za zniszczone lub przetworzone z nakazu organu riów upowa˝nionych do prowadzenia badaƒ pasz Inspekcji Weterynaryjnej przy realizacji programu pro- oraz pasz leczniczych wramach urz´dowej kontrodukty pochodzenia zwierz´cego, wtym jaja konsump- li (Dz. U. Nr 98, poz. 653, zpóên. zm.); cyjne, zniszczone pasze oraz sprz´t, które nie mog∏y 11)rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zostaç poddane odka˝eniu, przys∏uguje odszkod.owa- zdnia 13 czerwca 2008 r. wsprawie krajowych lanie ze Êrodków bud˝etu paƒstwa na zasadach okreÊlo- boratoriów referencyjnych w∏aÊciwych dla ponych wart. 49 ustawy zdnia 11 marca 2004 r. oochro- szczególnych rodzajów i kierunków badaƒ (Dz. U. nie zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu chorólb zakaê- Nr 118, poz. 757); nych zwierzàt. W przypadku przekazywania jaj kon- 12) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi sumpcyjnych ze stada niosek gatunku kura (Gallus cz dnia 16 wrzeÊnia 2004 r. w sprawie szczegó∏ogallus) zaka˝onego Salmonella Enteritidis lub Salmowych wymagaƒ weterynaryjnych majàcych zastonella Typhimurium do przetworzenia wysokoÊç odsowanie do drobiu i jaj wyl´gowych (Dz. U. szkodowania pomniejsza si´ o kwoty uzyskane ze Nr219, poz. 2225, zpóên. zm.); sprzeda˝y tych jaj. 13) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi r 1.12. Ustawodawstwo krajowe odnoszàce si´ do z dnia 2 wrzeÊnia 2003 r. w sprawie minimalnych wdra˝ania programu, w tym przepisy krajowe warunków utrzymania poszczególnych gatunków dotyczàce dzia∏alnoÊci okreÊlonej wprogramie zwierzàt gospodarskich (Dz. U. Nr 167, poz. 1629, . zpóên. zm.); 1) ustawa zdnia 29 stycznia 2004 r. oInspekcji Wete- 14) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi rynaryjnej (Dz. U. z2007 r. Nr 121, poz. 842, zpóên. z dnia 30 lipca 2009 r. w sprawie rzeczoznawców w zm.); wyznaczonych przez powiatowego lekarza weterynarii do przeprowadzenia szacowania (Dz. U. 2) ustawa zdnia 11 marca 2004 r. oochronie zdrowia Nr142, poz. 1161). zwierzàt oraz zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt (Dz. U. z2008 r. Nr 213, poz. 1342); 2. Wymagania dotyczàce przedsi´biorstw paszowych i ˝ywnoÊciowych obj´tych pro- 3) ustawa z dnia 22 lipca 2006 r. o paszach (Dz. U. gramem Nr144, poz. 1045, zpóên. zm.); w 2.1. Struktura produkcji stad nieÊnych gatunku kura 4) ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeƒ- (Gallus gallus) na terytorium Rzeczypospolitej stwie ˝ywnoÊci i ˝ywienia (Dz. U. Nr 171, Polskiej oraz produktów pozyskanych od tego

, zpóên. zm.); gatunku w

Tab. 3. Produkcja stad nieÊnych gatunku kura (Gallus gallus)na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej . v o g . l Wed∏ug danych Inspekcji Weterynaryjnej na tery- pasze decyduje przede wszystkim sytuacja na rynku torium Rzeczypospolitej Polskiej wcdniu 1 sierpnia drobiu. 2008 r. dzia∏a∏y 1024 fermy jaj konsumpcyjnych oob- Oszacowano, ˝e produkcja pasz przedsi´biorstw sadzie powy˝ej 350 sztuk niosek gatunku kura (Gallus paszowych ogó∏em (w tym produkcja przedsi´- gallus), 298 zak∏adów pakowania jaj konsumpcyjnych biorstw paszowych produkujàcych na potrzeby w∏asoraz 15 zak∏adów przetwórstwa jaj. ne) w Rzeczypospolitej Polskiej w 2006 r. wynosi∏a r oko∏o12—14 mln ton. 2.2. Struktura produkcji pasz Produkcja pasz w Rzeczypospolitej Polskiej Produkcja pasz w Rzeczypospolitej Polskiej w 2007 r. wynosi∏a oko∏o 5,8 mln ton, co stanowi . wyprodukowanych przez przedsi´biorstwa paszowe wzrost onieca∏e 3 % wstosunku do 2006 r. Ze wzgl´- do sprzeda˝y w2006 r. wynios∏a 5,65 mln ton ogó∏em, du na krótki cykl produkcyjny whodowli drobiu trudco w porównaniu z 2005 r. stanowi wzrost o 7 %. no jest przewidzieç szacowanà produkcj´ pasz dla tew Produkcja pasz dla drobiu w 2006 r. wynios∏a go gatunku zwierzàt, jednak od kilku lat notuje si´ sta- 3,7mlnton,co stanowi oko∏o 65,5 % ogólnej produk- ∏y jej wzrost, który wynika ze wzrostu konsumpcji cji pasz w Rzeczypospolitej Polskiej. O popycie na mi´sa drobiowego wRzeczypospolitej Polskiej. Tab. 4. Najwi´ksi krajowi producenci pasz w w

Tab. 5. Struktura produkcji mieszanek paszowych . v o g Tab. 6. Udzia∏ producentów wrynku pasz . l c r 2.3. Instrukcje dotyczàce d.obrych praktyk gospoda- Zgodnie zustawà zdnia 11 marca 2004 r. oochrorowania lub inne wytyczne obowiàzujàce w za- nie zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu chorób zakaêkresie higieny wgospodarstwach rolnych nych zwierzàt kompetencje organów Inspekcji Wetew rynaryjnej obejmujà nadzór nad dzia∏alnoÊcià okreÊ- Na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej sà stoso- lonà wart. 1pkt 1tej ustawy. wane wytyczne opracowane przez Krajowe Centrum Doradztwa Rozwoju Rolnictwa i Obszarów Wiejskich Podj´cie dzia∏alnoÊci nadzorowanej w zakresie Oddzia∏ w Poznaniu w zakresie dostosowania gospo- przewozu drobiu i obrotu nim, prowadzenia stacji darstw rolnych do standardów Unii Europejskiej — kwarantanny albo zak∏adu drobiu wymaga rejestracji produkcja drobiu i jaj. Stosowanie wytycznych nie u powiatowego lekarza weterynarii. Dodatkowo podjest owbligatoryjne. miot podejmujàcy takà dzia∏alnoÊç jest obowiàzany uzyskaç decyzj´ powiatowego lekarza weterynarii 2.4. Standardowy nadzór weterynaryjny nad gospo- o spe∏nianiu wymagaƒ weterynaryjnych. Powiatowy darstwami rolnymi lekarz weterynarii po otrzymaniu wniosku zainteresowanego podmiotu wszczyna wtym zakresie post´po- W zakresie Êrodków profilaktyki weterynaryjnej wanie administracyjne. Wniosek taki powinien byç podejmowanych na terytorium Rzeczypospolitej Pol- z∏o˝ony co najmniej na 30 dni przed planowanym skiej podstawowe znaczenie ma ustawa z dnia podj´ciem tej dzia∏alnoÊci. w 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt. Ustawa ta Powiatowy lekarz weterynarii, wydajàc decyzj´ ustanawia nadzór organów Inspekcji Weterynaryjnej o spe∏nieniu wymagaƒ weterynaryjnych, nadaje wenad prowadzeniem dzia∏alnoÊci zwiàzanej z utrzymy- terynaryjny numer identyfikacyjny na ca∏oÊç prowawaniem drobiu, okreÊla warunki zapewniajàce odpo- dzonej dzia∏alnoÊci lub na poszczególne obiekty buwiedni poziom bezpieczeƒstwa epizootycznego dla dowlane lub miejsca, wktórych ta dzia∏alnoÊç ma byç prowadzenia tego rodzaju dzia∏alnoÊci oraz okreÊla prowadzona, albo te˝ osobom wykonujàcym okreÊlokatalog Êrodków nadzoru. Katalog ten obejmuje kom- ne czynnoÊci wramach tej dzia∏alnoÊci. petencje organów Inspekcji Weterynaryjnej do wydawania decyzji administracyjnych oraz prowadzenia Podj´cie dzia∏alnoÊci polegajàcej na organizowadzia∏aƒ faktycznych o charakterze materialno-tech- niu targów, wystaw, pokazów lub konkursów drobiu nicznym. oraz utrzymywaniu drobiu w celu umieszczenia go

lub pochodzàcych zniego lub od niego produktów na Je˝eli w wyniku kontroli zostanà stwierdzone rynku nie wymaga decyzji powiatowego lekarza uchybienia w spe∏nianiu wymagaƒ weterynaryjnych o spe∏nieniu warunków weterynaryjnych. Do prowa- przez podmioty prowadzàce dzia∏alnoÊç nadzorowadzenia dzia∏alnoÊci tych rodzajów jest konieczne jedy- nà, organy Inspekcji Weterynaryjnej podejmujà dzianie zg∏oszenie w formie pisemnej zamiaru jej prowa- ∏ania majàce na celu doprowadzenie wadliwego sta- . dzenia. Zg∏oszenie to powinno spe∏niaç wymagania nu faktycznego do stanu okreÊlonego w przepisach takie jak wniosek sk∏adany przed rozpocz´ciem dzia- prawa weterynaryjnego. Inspekcja Weterynaryjna ∏alnoÊci podlegajàcej zatwierdzeniu. dzia∏a wtym z v akresie, ∏àczàc realizacj´ funkcji kontrolnych zzadaniami ikompetencjami w∏aÊciwymi dla in- Dzia∏alnoÊç wzakresie pozyskiwania jaj konsump- nych organów administracji publicznej, a w szczególcyjnych podlega nadzorowi organów Inspekcji We- noÊci zuprawnieniami do wydawania decyzji adminiterynaryjnej oraz jest przez nie rejestrowana zgod- stracyjnych, w tym ró˝nego rodzaju nakazów i zakanie z wymaganiami okreÊlonymi w ustawie z dnia zów. o 16grudnia 2005 r. oproduktach pochodzenia zwierz´- W przypadku stwierdzenia, ˝e przy prowadzeniu cego oraz wprzepisach wykonawczych do tej ustawy. dzia∏alnoÊci nadzorowanej sà naruszone wymagania weterynaryjne, powiatowy lekarz weterynarii, zgod- Podmioty prowadzàce dzia∏alnoÊç nadzorowanà nie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. sà obowiàzane tak˝e poinformowaç powiatowego leo ochronie zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu chorób karza weterynarii o zaprzestaniu prowadzenia okreÊgzakaênych zwierzàt, ma kompetencje do wydania jedlonego rodzaju dzia∏alnoÊci nadzorowanej, a tak˝e nej znast´pujàcych decyzji administracyjnych: o ka˝dej zmianie stanu prawnego lub faktycznego zwiàzanego z prowadzeniem tej dzia∏alnoÊci w zakre- 1) nakazujàcej usuni´cie uchybieƒ wokreÊlonym tersie dotyczàcym wymagaƒ weterynaryjnych. Informa- minie lub cja taka powinna zostaç przekazana w formie pisemnej wterminie siedmiu dni od dnia zaistnienia zd . arze- 2) nakazujàcej wstrzymanie dzia∏alnoÊci do czasu nia. Dodatkowo podmioty prowadzàce dzia∏alnoÊç usuni´cia uchybieƒ, lub nadzorowanà w zakresie zarobkowego przewozu l3) zakazujàcej umieszczania na rynku lub handlu zwierzàt lub przewozu zwierzàt wykonywanego okreÊlonymi zwierz´tami b´dàcymi przedmiotem w zwiàzku z prowadzeniem innej dzia∏alnoÊci gospodzia∏alnoÊci albo zakazujàcej produkcji, umieszczac darczej, organizowania targów, wystaw, pokazów lub nia na rynku lub handlu okreÊlonymi produktami konkursów zwierzàt, obrotu zwierz´tami, poÊrednicwytwarzanymi przy prowadzeniu tej dzia∏alnoÊci. twa wtym obrocie lub skupu zwierzàt sà obowiàzane zawiadomiç w∏aÊciwego miejscowo powiatowego le- Wybór decyzji pozostawiono uznaniu powiatowekarza weterynarii o ka˝dym za∏adunku i wy∏adunku go lekarza weterynarii. Nie jest to jednak uznanie r drobiu co najmniej na 24 godziny przed planowanym swobodne. Dokonujàc bowiem rozstrzygni´cia, organ terminem dokonania tych czynnoÊci oraz o czasie Inspekcji Weterynaryjnej ma na wzgl´dzie wynikajàce i miejscu organizowania targów, wystaw, pokazów z naruszenia prawa weterynaryjnego zagro˝enie dla lub konkursów co najmniej .na 30 dni przed planowa- zdrowia publicznego lub zdrowia zwierzàt. nym terminem ich zorganizowania. Wprzypadku gdy podmiot nie zastosuje si´ do na- Podmioty pwrowadzàce dzia∏alnoÊç podlegajàcà kazów lub zakazów wynikajàcych zdecyzji wydanej na podstawie art. 8ust. 1ustawy zdnia 11 marca 2004 r. nadzorowi organów Inspekcji Weterynaryjnej sà oboo ochronie zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu chorób wiàzane zapewniaç wymagania lokalizacyjne, zdrozakaênych zwierzàt, powiatowy lekarz weterynarii ma wotne, higieniczne, sanitarne, organizacyjne, obowiàzek wydania kolejnej decyzji, wktórej rozstrzytechniczne lub technologiczne. Wymagania te w spoga o zakazie prowadzenia dalszej dzia∏alnoÊci przez sób szczegó∏owy sà okreÊlone w rozporzàdzeniach podmiot i skreÊla go z rejestru. Decyzja taka nie jest wydanych przez ministra w∏aÊciwego do spraw rolwydawana w stosunku do gospodarstw utrzymujànictwwa na podstawie ww. ustawy. cych drób, z wyjàtkiem zak∏adów drobiu (art. 9 ust. 3 ww. ustawy). Oznacza to, ˝e niezastosowanie si´ W ramach nadzoru sprawowanego przez organy przez podmiot do pierwszego rozstrzygni´cia powia- Inspekcji Weterynaryjnej nad dzia∏alnoÊcià nadzorotowego lekarza weterynarii powoduje wydanie wanà okreÊlonà wart. 1pkt 1ustawy zdnia 11 marca w sprawie kolejnej, bardziej restrykcyjnej decyzji ad- 2004 r. o ochronie zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu ministracyjnej. chorób zakaênych zwierzàt pracownikom tej Inspekcji, jak równie˝ osobom wyznaczonym do wykonywania w 2.5. Wpis gospodarstw rolnych do rejestru okreÊlonych zadaƒ w jej imieniu przys∏uguje prawo przeprowadzenia wka˝dym czasie kontroli wzakresie Zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. spe∏nienia przez podmioty nadzorowane wymagaƒ o ochronie zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu chorób weterynaryjnych. Uprawnienia kontrolne, oprócz prazakaênych zwierzàt powiatowy lekarz weterynarii prowa wst´pu na teren, gdzie jest prowadzona dzia∏alwadzi rejestr podmiotów prowadzàcych dzia∏alnoÊç noÊç nadzorowana, obejmujà, zgodnie z art. 19 ust. 3 nadzorowanà, októrej mowa wust. 2.4. ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej, tak˝e nieodp∏atne pobieranie próbek do ba- Powiatowy lekarz weterynarii przekazuje, za podaƒ oraz ˝àdanie pisemnych lub ustnych informacji Êrednictwem wojewódzkiego lekarza weterynarii, w zakresie obj´tym przedmiotem kontroli, w tym ˝à- G∏ównemu Lekarzowi Weterynarii dane zawarte wredanie okazania i udost´pnienia dokumentów lub da- jestrze, atak˝e informacje oka˝dej zmianie stanu faknych informatycznych. tycznego lub prawnego ujawnionego wtym rejestrze.

Sposób prowadzenia rejestru w przypadku reje- Szczegó∏owy zakres i sposób prowadzenia przez stracji podmiotów prowadzàcych dzia∏alnoÊç wzakre- lekarzy weterynarii dokumentacji lekarsko-weterynasie pozyskiwania jaj konsumpcyjnych zosta∏ okreÊlony ryjnej z wykonywanych czynnoÊci leczniczych i profiw rozporzàdzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi laktycznych oraz stosowanych produktów leczniz dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie sposobu prowa- czych, jak równie˝ zakres i sposób prowadzenia ewi- . dzenia rejestru zak∏adów produkujàcych produkty po- dencji leczenia zwierzàt przez posiadacza zwierzàt chodzenia zwierz´cego (Dz. U. z2007 r. Nr 2, poz.18). gospodarskich, a tak˝e tryb dokonywania wpisów w tej ewidencji przez lekarzy weterynarii leczàcych v Ponadto powiatowy lekarz weterynarii rejestruje zwierz´ta zosta∏y okreÊlone w rozporzàdzeniu Minipodmioty prowadzàce produkcj´ podstawowà innà stra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 kwietnia ni˝ na u˝ytek w∏asny. Obowiàzek ten wynika z rozpo- 2004r. wsprawie zakresu isposobu prowadzenia ewirzàdzenia (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego dencji leczenia zwierzàt idokumentacji lekarsko-wetei Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny rynaryjnej (Dz. U. Nr 100, poz. 1022). o Êrodków spo˝ywczych (Dz. Urz. WE L139 z30.04.2004, Dokumenty te lekarz weterynarii oraz posiadacz str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, zwierz´cia przechowujà przez 3 lata od daty dokonat. 34, str. 319) oraz z ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. nia wnich ostatniego wpisu. oproduktach pochodzenia zwierz´cego. Wzór dokumentacji obrotu detalicznego produkta- 2.6. Prowadzenie rejestrów w gospodarstwachg mi leczniczymi weterynaryjnymi zosta∏ okreÊlony rolnych w rozporzàdzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zdnia 17 paêdziernika 2008 r. wsprawie sposobu pro- Zgodnie z rozporzàdzeniem Komisji (WE) wadzenia dokumentacji obrotu detalicznego produknr589/2008 zdnia 23 czerwca 2008 r. ustanawiajàcym tami leczniczymi weterynaryjnymi i wzoru tej dokuszczegó∏owe zasady wykonywania rozporzàdzenia mentacji (Dz. U. Nr 200, poz. 1236). Rady (WE) nr 1234/2007 wsprawie norm handlo.wych w odniesieniu do jaj (Dz. Urz. UE L 163 z 24.06.2008, 2.7. Dokumenty,wktóre zaopatruje si´ zwierz´ta ijastr. 6, zpóên. zm.): ja konsumpcyjnewhandlu oraz wobrocie zpaƒl 1) producenci prowadzà dokumentacj´ zawierajàcà stwami trzecimi informacje na temat metod chowu drobiu z po- W handlu, jak równie˝ przy przywozie z paƒstw c dzia∏em na stosowane metody chowu; trzecich dokumenty sà wystawiane zgodnie z: 2) wprzypadkach gdy na jajach klasy „A” iich opako- 1) rozporzàdzeniem Komisji (WE) nr 599/2004 z dnia waniach jest podana informacja na temat sposobu 30 marca 2004 r. dotyczàcym przyj´cia zharmoni- ˝ywienia kur niosek, producenci, bez uszczerbku zowanego wzoru Êwiadectwa i sprawozdania dla wymagaƒ okreÊlonych wrcz´Êci A.III za∏àczni- z kontroli zwiàzanych z wewnàtrzwspólnotowym ka I do rozporzàdzenia (WE) nr 852/2004 Parla- handlem zwierz´tami i produktami pochodzenia mentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia zwierz´cego (Dz. Urz. WE L94 z31.03.2004, str. 44; 2004 r. w sprawie higieny Êrodków spo˝ywczych, Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, . prowadzà dokumentacj´ dla ka˝dego sposobu ˝y- t.43, str. 354); wienia, zawierajàcà: 2) dyrektywà Rady 90/539/EWG zdnia 15 paêdziernia) iloÊç oraz wrodzaj paszy dostarczonej lub miesza- ka 1990 r. w sprawie warunków zdrowotnych nej na miejscu, zwierzàt, regulujàcych handel wewnàtrzwspólnob) dat´ dostawy paszy. towy iprzywóz zpaƒstw trzecich drobiu ijaj wyl´- gowych (Dz. Urz. WE L 303 z 31.10.1990, str. 6, Je˝eli wjednym gospodarstwie prowadzi si´ kilka z póên. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalró˝nych metod chowu drobiu, informacje okreÊlone ne, rozdz. 3, t. 11, str. 3); wpkt 1i2podaje si´ dla ka˝dego zkurników oddziel- 3) ustawà zdnia 11 marca 2004 r. oochronie zdrowia nie. w zwierzàt oraz zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt; Zamiast prowadzenia dokumentacji sprzeda˝y idostaw producenci mogà gromadziç faktury ispecy- 4) ustawà zdnia 27 sierpnia 2003 r. oweterynaryjnej fikacje wysy∏kowe wsposób okreÊlony wpkt 1i2. kontroli granicznej. Producenci przechowujà informacje wymienione Zgodnie zart. 18 rozporzàdzenia (WE) nr 178/2002 w pkt 1 i 2 przez dwanaÊcie miesi´cy od dnia ich ze- Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia wbrania. 2002 r. ustanawiajàcego ogólne zasady i wymagania prawa ˝ywnoÊciowego, powo∏ujàcego Europejski Zgodnie z art. 69 ust. 3 ustawy z dnia 6 wrzeÊnia Urzàd ds. Bezpieczeƒstwa ˚ywnoÊci oraz ustanawia- 2001 r. — Prawo farmaceutyczne, je˝eli tkanki i pro- jàcego procedury wzakresie bezpieczeƒstwa ˝ywnoÊdukty pochodzàce od zwierzàt sà przeznaczone do ci (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1, z póên. zm.; spo˝ycia przez ludzi, to w∏aÊciciele tych zwierzàt lub Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, osoby odpowiedzialne za zwierz´ta sà obowiàzani do str. 463, zpóên. zm.) podmioty dzia∏ajàce na rynku poposiadania dokumentacji wformie ewidencji nabycia, winny zapewniç mo˝liwoÊç monitorowania ˝ywnoÊci, posiadania istosowania produktów leczniczych wete- pasz, zwierzàt hodowlanych oraz wszelkich substancji rynaryjnych oraz leczenia zwierzàt, prowadzonej przeznaczonych do dodania do ˝ywnoÊci lub pasz. zgodnie z przepisami ustawy z dnia 11 marca 2004 r. W tym celu podmioty te powinny utworzyç systemy o ochronie zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu chorób i procedury umo˝liwiajàce przekazanie takich inforzakaênych zwierzàt. macji na ˝àdanie w∏aÊciwych w∏adz.

Zgodnie z przepisem art. 7 rozporzàdzenia (WE) chodzenia zwierz´cego zaopatruje si´ w Êwiadectwa nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia zdrowia lub inne dokumenty okreÊlone wprawodaw- 29 kwietnia 2004 r. ustanawiajàcego szczególne prze- stwie wspólnotowym. pisydotyczàce higieny wodniesieniu do ˝ywnoÊci po- Wysy∏ka zwierzàt i produktów pochodzenia zwiechodzenia zwierz´cego (Dz. Urz. WE L139 z30.04.2004, rz´cego do paƒstwa .trzeciego odbywa si´ zgodnie str. 55, z póên. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie spe- z wymaganiami uzgodnionymi z w∏adzami tego paƒcjalne, rozdz. 3, t. 45, str. 14) przesy∏ki produktów po- stwa. v o g . l c r . w w w