Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 21 października 2008 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn

1228 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI1) zdnia 21 paêdziernika 2008 r. wsprawie zasadniczych wymagaƒ dla maszyn2)

d) maszyn biurowych powszechnego u˝ytku, 5) ∏aƒcuchy, liny i pasy — ∏aƒcuchy, liny i pasy do podnoszenia stanowiàce cz´Êç maszyny podnoe) aparatury rozdzielczej i aparatury sterowniczej szàcej lub osprz´tu do podnoszenia; niskiego napi´cia, 6) od∏àczane urzàdzenie do mechanicznego przenof) silników elektrycznych; szenia nap´du — od∏àczany element do przenoszenia mocy mi´dzy maszynami samobie˝nymi 12) sprz´tu elektrycznego wysokiego napi´cia: lub ciàgnikami a innymi maszynami przez po∏àa) aparatury rozdzielczej iaparatury sterowniczej, czenie ich na pierwszym sta∏ym ∏o˝ysku; w przypadku gdy urzàdzenie zosta∏o wprowadzone do b) transformatorów. obrotu z os∏onà, nale˝y je traktowaç jako jeden wyrób; § 3. U˝yte wrozporzàdzeniu okreÊlenia oznaczajà: 7) maszyna nieukoƒczona — zespó∏ elementów two- 1) maszyna: rzàcych maszyn´, która nie mo˝e byç samodziela) zespó∏ wyposa˝ony lub który mo˝na wyposa˝yç nie stosowana; jedynym przeznaczeniem maszyny nieukoƒczonej jest w∏àczenie do innej maszyny wmechanizm nap´dowy inny ni˝ bezpoÊrednio lub po∏àczenie z innà maszynà lub maszynà niewykorzystujàcy si∏´ mi´Êni ludzkich lub zwieukoƒczonà lub wyposa˝eniem w celu stworzenia rz´cych, sk∏adajàcy si´ ze sprz´˝onych cz´Êci maszyny; uk∏ad nap´dowy jest maszynà nieukoƒlub elementów, z których przynajmniej jedna czonà; jest ruchoma, po∏àczonych w ca∏oÊç majàcà konkretne zastosowanie, 8) zagro˝enie — potencjalne êród∏o urazów lub b) zespó∏, októrym mowa wlit. a, bez elementów uszczerbku na zdrowiu; przeznaczonych do jego pod∏àczenia wmiejscu 9) strefa niebezpieczna — stref´ wobr´bie lub wokó∏ pracy lub do pod∏àczenia do êróde∏ energii inamaszyny, w której wyst´puje zagro˝enie bezpiep´du, czeƒstwa lub zdrowia osób; c) zespó∏, o którym mowa w lit. a i b, gotowy do 10) osoba nara˝ona — osob´ znajdujàcà si´ cz´Êciozainstalowania i zdolny do funkcjonowania jewo lub ca∏kowicie wstrefie niebezpiecznej; dynie po zamontowaniu na Êrodkach transportu lub zainstalowaniu w budynku lub na kon- 11) operator — osob´, która wykonuje czynnoÊci strukcji, zwiàzane z instalowaniem, obs∏ugiwaniem, regud) zespo∏y maszyn, októrych mowa wlit. a—c, lub lowaniem, konserwowaniem, czyszczeniem, naprawianiem lub przemieszczaniem maszyny; maszyny nieukoƒczone okreÊlone w pkt 7, które w celu osiàgni´cia okreÊlonego efektu koƒ- 12) ryzyko — kombinacj´ prawdopodobieƒstwa ici´˝- cowego zosta∏y zestawione isà sterowane wtakoÊci urazów lub uszczerbku na zdrowiu, które ki sposób, ˝e dzia∏ajà jako zintegrowana ca∏oÊç, mogà zaistnieç wsytuacjach niebezpiecznych; e) zespó∏ sprz´˝onych cz´Êci lub elementów, z któ- 13) os∏ona — cz´Êç maszyny, wpostaci bariery materych przynajmniej jeden jest ruchomy, po∏àczorialnej, przeznaczonà specjalnie do zapewnienia nych wca∏oÊç, przeznaczony do podnoszenia ∏aochrony; dunków, którego jedynym êród∏em mocy jest bezpoÊrednie wykorzystanie si∏y mi´Êni ludzkich; 14) urzàdzenie ochronne — urzàdzenie, inne ni˝ os∏ona, zmniejszajàce ryzyko niezale˝nie albo w po∏à- 2) wyposa˝enie wymienne — urzàdzenie, które jest czeniu zos∏onà; montowane przez operatora do oddanych do u˝ytku maszyny lub ciàgnika, w celu zmiany ich funk- 15) zastosowanie zgodne zprzeznaczeniem — u˝ytkocji lub przypisania im nowej funkcji, jeÊli wyposa- wanie maszyny zgodnie z informacjami zawarty- ˝enie to nie jest narz´dziem; mi winstrukcji; 3) element bezpieczeƒstwa — element, który s∏u˝y 16) mo˝liwe do przewidzenia niew∏aÊciwe u˝ycie do spe∏nienia funkcji bezpieczeƒstwa, jest wpro- — u˝ytkowanie maszyny w sposób niezgodny wadzany do obrotu oddzielnie, ajego uszkodzenie z informacjà zawartà w instrukcji, które mo˝e wylub nieprawid∏owe dzia∏anie zagra˝a bezpieczeƒ- nikaç zdajàcych si´ ∏atwo przewidzieç ludzkich zastwu osób, oraz nie jest niezb´dny do dzia∏ania chowaƒ; maszyny lub mo˝na go zastàpiç zwyk∏ymi elementami tak, aby maszyna mog∏a dzia∏aç; orientacyjny 17) maszyna, która ze wzgl´du na jej przemieszczanie wykaz elementów bezpieczeƒstwa okreÊla za∏àcz- si´ mo˝e stwarzaç zagro˝enie — maszyn´: nik nr 1 do rozporzàdzenia; a) której dzia∏anie wymaga albo przemieszczania si´ wtrakcie pracy, albo ciàg∏ego lub przerywa- 4) osprz´t do podnoszenia — element lub wyposa˝enego przemieszczania si´ mi´dzy kolejnymi stanie niezwiàzane z maszynà podnoszàcà, w tym ∏ymi stanowiskami pracy lub równie˝ zawiesia i ich elementy, umo˝liwiajàce utrzymanie ∏adunku, umieszczane pomi´dzy ma- b) która nie przemieszcza si´ w trakcie pracy, ale szynà a∏adunkiem lub na samym ∏adunku lub mo- mo˝e zostaç wyposa˝ona tak, aby u∏atwione gàce stanowiç integralnà cz´Êç ∏adunku, które sà by∏o ewentualne przemieszczanie jej z miejsca wprowadzane do obrotu oddzielnie; na miejsce;

18) kierowca — operatora odpowiedzialnego za prze- 3) dostarcza niezb´dnych informacji, w szczególnomieszczanie si´ maszyny, który mo˝e byç trans- Êci instrukcji; portowany przez maszyn´ lub towarzyszyç jej pie- 4) przeprowadza w∏aÊciwe procedury oceny zgodnoszo albo kierowaç nià zdalnie; Êci, októrych mowa w§ 127; 19) podnoszenie — przemieszczanie ∏adunków zawie- 5) sporzàdza deklaracj´ zgodnoÊci WE, o której morajàcych towary lub osoby, wymagajàcych w dawa wpkt 1 za∏àcznika nr 3 do rozporzàdzenia, izanym momencie zmiany poziomu po∏o˝enia; pewnia, ˝e zosta∏a do∏àczona do maszyny; 20) ∏adunek prowadzony — ∏adunek, którego prze- 6) umieszcza oznakowanie CE, zgodnie z zasadami mieszczanie odbywa si´ wzd∏u˝ sztywnych lub okreÊlonymi wza∏àczniku nr 4 do rozporzàdzenia. elastycznych prowadnic, o po∏o˝eniu ustalonym za pomocà sta∏ych zamocowaƒ; 2. Przed wprowadzeniem do obrotu maszyny nieukoƒczonej producent lub jego upowa˝niony przed- 21) wspó∏czynnik bezpieczeƒstwa — stosunek obciàstawiciel zapewnia, ˝e zosta∏y zakoƒczone procedury, ˝enia gwarantowanego przez producenta lub jego októrych mowa w§ 8 ust. 3. upowa˝nionego przedstawiciela, jakie cz´Êç maszyny lub osprz´tu do podnoszenia jest w stanie 3. Do realizacji procedur, októrych mowa w§ 127, utrzymaç, do maksymalnego udêwigu; producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel powinien posiadaç Êrodki niezb´dne do zapewnienia, ˝e 22) wspó∏czynnik przecià˝enia — stosunek obcià˝enia maszyna spe∏nia zasadnicze wymagania w zakresie u˝ytego do przeprowadzenia prób statycznych lub ochrony zdrowia ibezpieczeƒstwa okreÊlone wrozpodynamicznych maszyny podnoszàcej lub osprz´tu rzàdzeniu, lub mieç dost´p do takich Êrodków. do podnoszenia do maksymalnego udêwigu; 4. Je˝eli do maszyn majà zastosowanie tak˝e od- 23) próba statyczna — badanie, podczas którego mar´bne przepisy, które przewidujà umieszczenie oznaszyna podnoszàca lub osprz´t do podnoszenia sà kowania CE, oznakowanie mo˝e byç umieszczone pod poddawane dzia∏aniu si∏y równej iloczynowi makwarunkiem, ˝e maszyny spe∏niajà równie˝ wymagasymalnego udêwigu i odpowiedniego wspó∏czynnia okreÊlone wtych przepisach. nika przecià˝enia dla prób statycznych, a nast´pnie skontrolowane bezpoÊrednio po zdj´ciu obcià- 5. Je˝eli co najmniej jeden z przepisów, o których ˝enia wcelu upewnienia si´, ˝e nie nastàpi∏o ˝admowa w ust. 4, pozwala producentowi lub jego upone uszkodzenie; wa˝nionemu przedstawicielowi, w okresie przejÊciowym okreÊlonym wtych przepisach, na wybór innych 24) próba dynamiczna — badanie, podczas którego przepisów, oznakowanie CE powinno wskazywaç maszyna podnoszàca pracuje we wszystkich mo˝- zgodnoÊç tylko zzastosowanymi przepisami. Wtakim liwych konfiguracjach, przy obcià˝eniu równym przypadku producent lub jego upowa˝niony przedstailoczynowi maksymalnego udêwigu i odpowiedwiciel powinien podaç szczegó∏owe dane o zastosoniego wspó∏czynnika przecià˝enia dla prób dynawanych przepisach wdo∏àczonej do maszyny deklaramicznych, z uwzgl´dnieniem dynamicznego zacji zgodnoÊci WE. chowania si´ maszyny podnoszàcej, w celu sprawdzenia, czy funkcjonuje w∏aÊciwie; § 7. 1. Dopuszcza si´ mo˝liwoÊç prezentacji na targach, wystawach i innych pokazach maszyn lub ma- 25) podstawa ∏adunkowa — cz´Êç maszyny, na której szyn nieukoƒczonych, które nie spe∏niajà wymagaƒ lub wktórej zajmujà miejsca osoby lub sà umieszokreÊlonych w rozporzàdzeniu, je˝eli na widocznym czane towary wcelu ich podnoszenia. oznaczeniu b´dzie podana informacja, ˝e maszyny lub maszyny nieukoƒczone sà niezgodne z zasadniczymi § 4. Przepisy, w których jest mowa o maszynie, wymaganiami inie b´dà sprzedawane, dopóki produstosuje si´ odpowiednio do wyrobów, o których mocent lub jego upowa˝niony przedstawiciel nie doprowa w§ 1 pkt 1 lit. b—f. wadzi do ich zgodnoÊci z wymaganiami okreÊlonymi wrozporzàdzeniu. § 5. Maszyny mogà byç wprowadzane do obrotu lub oddawane do u˝ytku, je˝eli przy prawid∏owym za- 2. Podczas pokazów maszyn lub maszyn nieukoƒinstalowaniu i konserwacji oraz zastosowaniu zgod- czonych, o których mowa w ust. 1, powinny byç nym zprzeznaczeniem lub wwarunkach, które mo˝na przedsi´wzi´te odpowiednie Êrodki bezpieczeƒstwa przewidzieç, nie stwarzajà zagro˝enia dla bezpieczeƒ- wcelu zapewnienia ochrony osób. stwa izdrowia osób oraz zwierzàt domowych lub mienia oraz spe∏niajà przepisy rozporzàdzenia. § 8. 1. Maszyna nieukoƒczona mo˝e zostaç wprowadzona do obrotu jedynie wprzypadku, gdy spe∏nia § 6. 1. Przed wprowadzeniem maszyny do obrotu odpowiednie przepisy rozporzàdzenia. lub oddaniem do u˝ytku producent lub jego upowa˝- niony przedstawiciel: 2. Producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel mo˝e wprowadziç do obrotu maszyn´ nieukoƒczonà, 1) zapewnia, ˝e maszyna spe∏nia odpowiednie zapod warunkiem ˝e sporzàdzi deklaracj´ w∏àczenia, sadnicze wymagania w zakresie ochrony zdrowia októrej mowa wpkt 2 za∏àcznika nr 3 do rozporzàdzeibezpieczeƒstwa okreÊlone wrozporzàdzeniu; nia, stwierdzajàc, ˝e maszyna nieukoƒczona przezna- 2) zapewnia, ˝e dost´pna jest dokumentacja tech- czona jest do w∏àczenia do innej maszyny lub zmonniczna, októrej mowa wza∏àczniku nr 2 do rozpo- towania zinnà maszynà nieukoƒczonà tak, aby utworzàdzenia; rzyç maszyn´.

3. Przed wprowadzeniem do obrotu maszyny nie- 3. Zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeƒukoƒczonej producent lub jego upowa˝niony przed- stwa iochrony zdrowia majà zastosowanie tylko wówstawiciel zapewniajà: czas, gdy dla danej maszyny wyst´pujà zagro˝enia odpowiadajàce okreÊlonemu zasadniczemu wymaganiu 1) opracowanie odpowiedniej dokumentacji tech- podczas u˝ytkowania w warunkach przewidzianych nicznej dla maszyny nieukoƒczonej, o której mo- przez producenta lub jego upowa˝nionego przedstawa wpkt 2 za∏àcznika nr 2 do rozporzàdzenia; wiciela albo wmo˝liwych do przewidzenia sytuacjach odbiegajàcych od normalnych, zwyjàtkiem wymagaƒ, 2) opracowanie instrukcji monta˝u, o której mowa o których mowa w § 10—12, § 56—60, które majà zawust. 4 i5; stosowanie do wszystkich maszyn, do których stosuje si´ przepisy rozporzàdzenia. 3) sporzàdzenie deklaracji w∏àczenia, o której mowa wpkt 2 za∏àcznika nr 3 do rozporzàdzenia. 4. Je˝eli przy uwzgl´dnieniu aktualnego poziomu techniki spe∏nienie celów okreÊlonych wzasadniczych 4. Instrukcja monta˝u maszyny nieukoƒczonej powymaganiach jest niemo˝liwe, maszyna powinna byç winna zawieraç opis warunków, jakie nale˝y spe∏niç zaprojektowana i wykonana w sposób zapewniajàcy wcelu prawid∏owego w∏àczenia jej do maszyny finalmaksymalne zbli˝enie si´ do tych celów. nej, aby nie stwarzaç zagro˝enia dla zdrowia ibezpieczeƒstwa. § 10. 1. Maszyna powinna byç zaprojektowana i wykonana tak, aby nadawa∏a si´ do realizowania 5. Instrukcja monta˝u powinna byç napisana swojej funkcji oraz mog∏a byç obs∏ugiwana, regulow oficjalnym j´zyku Unii Europejskiej zaaprobowawana i konserwowana, nie stwarzajàc zagro˝eƒ dla nym przez producenta maszyny finalnej lub przez jeosób wykonujàcych te czynnoÊci w przewidzianych go upowa˝nionego przedstawiciela. warunkach, z uwzgl´dnieniem mo˝liwego do przewidzenia niew∏aÊciwego u˝ycia. 6. Instrukcja monta˝u ideklaracja w∏àczenia pozostajà do∏àczone do maszyny nieukoƒczonej do czasu 2. Wcelu przeciwdzia∏ania zagro˝eniom, októrych w∏àczenia do maszyny finalnej, a nast´pnie stanowià mowa wust. 1, powinny byç zastosowane Êrodki macz´Êç dokumentacji technicznej maszyny. jàce na celu wyeliminowanie wszelkiego ryzyka w okresie ca∏ego za∏o˝onego czasu ˝ycia maszyny, Rozdzia∏ 2 z jej transportem, monta˝em, demonta˝em, unieruchomieniem iz∏omowaniem w∏àcznie. Zasadnicze wymagania wzakresie bezpieczeƒstwa iochrony zdrowia dotyczàce projektowania 3. Przy doborze najbardziej odpowiednich Êrodoraz wytwarzania maszyn ków, o których mowa w ust. 2, producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel powinien post´powaç § 9. 1. Producent maszyny lub jego upowa˝niony zgodnie z nast´pujàcymi zasadami, wed∏ug podanej przedstawiciel powinien zapewniç przeprowadzenie kolejnoÊci: oceny ryzyka wcelu okreÊlenia, majàcych zastosowanie do tej maszyny, zasadniczych wymagaƒ w zakre- 1) wyeliminowaç lub zmniejszyç ryzyko, tak dalece sie bezpieczeƒstwa i ochrony zdrowia. Maszyna po- jak jest to mo˝liwe, przez projektowanie i wytwawinna byç zaprojektowana i wykonana z uwzgl´dnie- rzanie maszyn bezpiecznych samych wsobie; niem wyników tej oceny. 2) stosowaç konieczne Êrodki ochronne w odniesieniu do ryzyka, którego nie mo˝na wyeliminowaç; 2. Wprocesie oceny ryzyka, októrej mowa wust.1, producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel powi- 3) informowaç u˝ytkowników o ryzyku resztkowym, nien: spowodowanym jakimikolwiek niedostatkami w przyj´tych Êrodkach ochronnych, i wskazywaç, 1) okreÊliç ograniczenia dotyczàce maszyny, w tym czy jest konieczne przeszkolenie w tym zakresie, zastosowania zgodnego z przeznaczeniem oraz oraz okreÊliç potrzeby stosowania Êrodków ochrowszelkiego mo˝liwego do przewidzenia niew∏aÊciny indywidualnej. wego u˝ycia; § 11. 1. Podczas projektowania i wykonania ma- 2) zidentyfikowaç zagro˝enia, jakie mo˝e stwarzaç szyny oraz opracowywania instrukcji producent lub maszyna, izwiàzane ztym sytuacje niebezpieczne; jego upowa˝niony przedstawiciel powinien wziàç pod 3) oszacowaç ryzyko, bioràc pod uwag´ ci´˝koÊç uwag´ nie tylko zastosowanie maszyny zgodne mo˝liwych urazów lub uszczerbku na zdrowiu z przeznaczeniem, ale tak˝e mo˝liwe do przewidzenia iprawdopodobieƒstwo ich wystàpienia; niew∏aÊciwe u˝ycie. 4) oceniç ryzyko wcelu ustalenia, czy wymagane jest 2. Maszyna powinna byç zaprojektowana i wykozmniejszenie ryzyka, zgodnie zwymaganiami roz- nana tak, aby zapobiec niew∏aÊciwemu jej u˝yciu, jeporzàdzenia; ˝eli takie u˝ycie wywo∏a∏oby ryzyko. 5) wyeliminowaç zagro˝enia lub zmniejszyç ryzyko 3. Wprzypadku gdy maszyna jest zaprojektowana zwiàzane zzagro˝eniami przez zastosowanie Êrod- wsposób umo˝liwiajàcy jej niew∏aÊciwe u˝ycie, winków ochronnych, zgodnie z hierarchià okreÊlonà strukcji nale˝y poinformowaç u˝ytkownika o niedow§ 10 ust. 3. zwolonych sposobach jej u˝ytkowania.

4. Podczas projektowania i wykonania maszyny 5. Narz´dzia lub cz´Êci maszyn, nawet o niewielproducent powinien uwzgl´dniç ograniczenia ruchów kiej masie, które mogà stwarzaç zagro˝enie, powinny operatora zwiàzane z koniecznym lub przewidywa- byç przemieszczane zzachowaniem specjalnych Êrodnym stosowaniem Êrodków ochrony indywidualnej. ków ostro˝noÊci. § 12. Maszyn´ dostarcza si´ z kompletnym wypo- § 16. 1. Maszyna powinna byç tak zaprojektowana sa˝eniem specjalnym iosprz´tem umo˝liwiajàcym jej i wykonana, aby w przewidzianych warunkach jej regulacj´, konserwacj´ i u˝ytkowanie w sposób bez- u˝ytkowania ograniczyç do minimum dyskomfort, pieczny. zm´czenie oraz obcià˝enie fizyczne i psychiczne odczuwane przez operatora. Wtym celu nale˝y zastoso- § 13. 1. Materia∏y u˝yte do wykonania maszyny waç zasady ergonomii, wtym: lub produkty wykorzystywane i powstajàce w trakcie jej u˝ytkowania nie powinny zagra˝aç bezpieczeƒstwu 1) uwzgl´dniç ró˝norodnoÊç warunków fizycznych izdrowiu osób. operatorów, ich si∏y iwydolnoÊci; 2. W przypadku stosowania p∏ynów maszyna po- 2) zapewniç wystarczajàcà przestrzeƒ dla ruchów winna byç zaprojektowana i wykonana w sposób za- cz´Êci cia∏a operatora; pobiegajàcy ryzyku wynikajàcemu znape∏niania, u˝yt- 3) unikaç wymuszania tempa pracy przez maszyn´; kowania, odzyskiwania lub usuwania p∏ynów. 4) unikaç obserwacji wymagajàcej d∏ugotrwa∏ej kon- § 14. 1. Mimo oÊwietlenia zewn´trznego onormalcentracji; nym nat´˝eniu maszyna powinna byç wyposa˝ona w oÊwietlenie stanowiàce jej integralnà cz´Êç, odpo- 5) dostosowaç wzajemne oddzia∏ywania operatora wiednie do wykonywanych czynnoÊci, je˝eli brak takie- i maszyny do dajàcych si´ przewidzieç cech opego oÊwietlenia mo˝e spowodowaç powstanie ryzyka. ratorów. 2. OÊwietlenie, októrym mowa wust. 1, nie mo˝e 2. Stanowisko operatora powinno byç zaprojektospowodowaç wyst´powania ucià˝liwych obszarów wane i wykonane tak, aby unikaç ryzyka powodowazacienienia, m´czàcych olÊnieƒ i niebezpiecznego nego wydzielaniem gazów lub brakiem tlenu. efektu stroboskopowego spowodowanego oÊwietleniem cz´Êci ruchomych. 3. Je˝eli maszyna jest przeznaczona do u˝ytkowania w Êrodowisku niebezpiecznym, stwarzajàcym ry- 3. Nale˝y zapewniç odpowiednie oÊwietlenie zyko dla zdrowia i bezpieczeƒstwa operatora, lub wewn´trznych cz´Êci maszyny wymagajàcych cz´- przyczynia si´ do powstania niebezpiecznego Êrodostych kontroli iregulacji oraz obszarów konserwacji. wiska, nale˝y zastosowaç odpowiednie Êrodki zapewniajàce operatorowi dobre warunki pracy i ochron´ § 15. 1. Maszyna lub ka˝da zjej cz´Êci powinny: przed mo˝liwymi do przewidzenia zagro˝eniami. 1) umo˝liwiaç bezpiecznà obs∏ug´ itransport; 4. W uzasadnionych przypadkach stanowisko ope- 2) byç opakowane lub zaprojektowane tak, aby ratora powinno byç wyposa˝one w odpowiednià kabiumo˝liwiç bezpieczne iniepowodujàce uszkodzeƒ n´ zaprojektowanà, wykonanà lub wyposa˝onà tak, aby sk∏adowanie. spe∏nia∏a wymagania, októrych mowa wust. 1—3. 2. W trakcie transportowania maszyny lub jej cz´- 5. WyjÊcie z kabiny powinno umo˝liwiaç szybkà Êci nie powinien byç mo˝liwy nag∏y jej ruch lub poewakuacj´. Je˝eli jest to konieczne, kabina powinna wstanie zagro˝enia wynikajàce z braku statecznoÊci, mieç wyjÊcie awaryjne, umieszczone w kierunku inje˝eli maszyna lub jej cz´Êci obs∏ugiwane sà zgodnie nym ni˝ wyjÊcie zkabiny. zinstrukcjami. 3. Wprzypadku gdy masa, wielkoÊç lub kszta∏t sa- § 17. 1. W uzasadnionych przypadkach, je˝eli pomej maszyny lub jej cz´Êci uniemo˝liwiajà jej r´czne zwalajà na to warunki pracy, stanowiska pracy b´dàprzemieszczanie, maszyna lub ka˝da z jej cz´Êci po- ce integralnà cz´Êcià maszyny powinny byç zaprojekwinny: towane w sposób umo˝liwiajàcy zamontowanie siedziska. 1) byç wyposa˝one w elementy umo˝liwiajàce zamocowanie do urzàdzenia podnoszàcego lub 2. Je˝eli przewiduje si´, ˝e operator b´dzie siedzia∏ w trakcie pracy, a stanowisko operatora jest integral- 2) byç zaprojektowane w sposób umo˝liwiajàcy zanà cz´Êcià maszyny, w maszynie musi byç zamontomocowanie elementów, o których mowa w pkt 1, wane siedzisko. lub 3) mieç kszta∏t umo˝liwiajàcy ∏atwe zamocowanie do 3. Siedzisko operatora w maszynie powinno standardowych urzàdzeƒ podnoszàcych. umo˝liwiaç mu utrzymanie stabilnej pozycji. Ponadto musi istnieç mo˝liwoÊç dostosowania do operatora 4. W przypadku gdy maszyna lub jej cz´Êç jest siedziska ijego odleg∏oÊci od urzàdzeƒ sterujàcych. przewidziana do przemieszczania r´cznego, powinna: 4. Siedzisko operatora w maszynie powinno byç 1) byç ∏atwo przemieszczalna lub zaprojektowane i wykonane tak, aby zredukowaç 2) mieç wyposa˝enie do bezpiecznego podnoszenia drgania przenoszone na operatora do mo˝liwie najiprzemieszczania. ni˝szego poziomu.

5. Zamocowanie siedziska powinno wytrzymywaç 5) umieszczone w taki sposób, aby ich obs∏uga nie wszystkie si∏y, które mogà na nie dzia∏aç. Je˝eli pod powodowa∏a dodatkowego ryzyka; nogami operatora nie ma pod∏ogi, powinny si´ tam 6) zaprojektowane albo zabezpieczone wtaki sposób, znajdowaç podnó˝ki pokryte materia∏em przeciwaby po˝àdany efekt, je˝eli wià˝e si´ z nim ryzyko, poÊlizgowym. nie móg∏ wystàpiç bez zamierzonego dzia∏ania; § 18. 1. Uk∏ady sterowania nale˝y zaprojektowaç 7) wykonane tak, aby wytrzyma∏y dajàce si´ przewiiwykonaç tak, aby: dzieç obcià˝enia; 1) zapewnia∏y bezpieczeƒstwo oraz zapobiega∏y po- 8) wykonane tak, aby ich rozmieszczenie, przemieszwstawaniu sytuacji zagro˝enia; czanie i opór zwiàzany z operowaniem nimi by∏y zbie˝ne z powodowanym dzia∏aniem, z uwzgl´d- 2) defekty sprz´tu komputerowego i oprogramowanieniem zasad ergonomii. nia uk∏adu sterowania nie prowadzi∏y do powstawania sytuacji niebezpiecznych; 2. Je˝eli urzàdzenie sterujàce zosta∏o zaprojekto- 3) by∏y odporne na obcià˝enia wynikajàce z zamie- wane i wykonane w celu spe∏niania ró˝nych funkcji rzonego zastosowania i wp∏ywy czynników ze- ibrak jest wzajemnej jednoznacznej relacji mi´dzy niwn´trznych; mi, funkcja, jaka ma byç wykonana, powinna byç sygnalizowana iwrazie potrzeby potwierdzona. 4) b∏´dy wuk∏adach logicznych nie doprowadza∏y do powstawania sytuacji niebezpiecznych; § 20. 1. Maszyna powinna byç wyposa˝ona we wskaêniki niezb´dne do zapewnienia bezpieczeƒstwa 5) mo˝liwe do przewidzenia b∏´dy ludzkie w trakcie obs∏ugi. pracy nie prowadzi∏y do powstawania sytuacji niebezpiecznych. 2. Operator powinien mieç mo˝liwoÊç odczytywania wskazaƒ wskaêników, októrych mowa wust. 1, ze 2. Nale˝y zwróciç szczególnà uwag´ na to, aby: stanowiska sterowania. 1) maszyna nie mog∏a uruchomiç si´ nieoczekiwanie; 3. Z ka˝dego stanowiska sterowania operator po- 2) parametry maszyny nie mog∏y zmieniaç si´ wspo- winien mieç mo˝liwoÊç upewnienia si´, ˝e wstrefach sób niekontrolowany, je˝eli taka zmiana mo˝e pro- niebezpiecznych nie przebywajà osoby, lub uk∏ad stewadziç do sytuacji niebezpiecznych; rowania powinien byç zaprojektowany i wykonany wsposób uniemo˝liwiajàcy uruchomienie, je˝eli jaka- 3) po wydaniu polecenia zatrzymania, maszyna si´ kolwiek osoba znajduje si´ wstrefie niebezpiecznej. zatrzyma∏a; § 21. 1. Je˝eli nie jest mo˝liwe spe∏nienie wyma- 4) ˝adna ruchoma cz´Êç maszyny ani element zamo- gaƒ, o których mowa w § 20 ust. 3, system sterowacowany w maszynie nie mog∏y odpaÊç lub zostaç nia powinien byç zaprojektowany i wykonany w taki wyrzucone; sposób, aby uruchomienie maszyny by∏o ka˝dorazowo poprzedzane akustycznym lub optycznym sygna- 5) automatyczne lub r´czne zatrzymywanie cz´Êci ru- ∏em ostrzegawczym. chomych nie mog∏o zostaç zak∏ócone; 2. Wprzypadku, októrym mowa wust. 1, osoby na- 6) urzàdzenia ochronne zapewnia∏y skutecznà ochrora˝one powinny mieç czas na opuszczenie strefy nien´ lub wysy∏a∏y polecenie zatrzymania; bezpiecznej lub zapobie˝enie uruchomieniu maszyny. 7) elementy uk∏adu sterowania zwiàzane z bezpie- 3. Je˝eli jest to konieczne, nale˝y zastosowaç czeƒstwem dzia∏a∏y w sposób spójny w ca∏ym ze- Êrodki zapewniajàce, ˝e maszyna mo˝e byç sterowana spole maszyn lub maszyn nieukoƒczonych. jedynie ze stanowisk sterowania zlokalizowanych w jednej lub kilku ustalonych wczeÊniej strefach lub 3. Maszyna sterowana bezprzewodowo powinna miejscach. automatycznie zatrzymaç si´ wmomencie otrzymania nieprawid∏owego sygna∏u sterujàcego lub wprzypad- 4. Je˝eli istnieje kilka stanowisk sterowania, uk∏ad ku utraty ∏àcznoÊci. sterowania powinien byç zaprojektowany tak, aby sterowanie z jednego stanowiska wyklucza∏o u˝ywa- § 19. 1. Urzàdzenia sterujàce powinny byç: nie pozosta∏ych, zwyjàtkiem u˝ycia urzàdzeƒ sterujà- 1) wyraênie widoczne i identyfikowalne, z u˝yciem cych zatrzymaniem i urzàdzeƒ do zatrzymywania piktogramów we w∏aÊciwych przypadkach; awaryjnego. 2) rozmieszczone w sposób zapewniajàcy bezpiecz- 5. W przypadku gdy maszyna posiada dwa stanonà obs∏ug´, bezzw∏ocznà ijednoznacznà; wiska operatora lub wi´cej, ka˝de stanowisko powinno byç wyposa˝one we wszystkie wymagane urzàdzenia 3) zaprojektowane tak, aby ich kierunek ruchu by∏ sterujàce tak, aby operatorzy sobie nie przeszkadzali zgodny zwywo∏ywanym skutkiem; lub wzajemnie nie stwarzali sytuacji niebezpiecznych. 4) umiejscowione poza strefami niebezpiecznymi, z wyjàtkiem urzàdzeƒ do zatrzymywania awaryj- § 22. 1. Uruchomienie maszyny powinno byç mo˝- nego lub podwieszonego pulpitu sterowniczego, liwe tylko przez zamierzone w∏àczenie urzàdzenia stewprzypadku gdy jest to konieczne; rujàcego przewidzianego do tego celu.

2. Przepis ust. 1 stosuje si´ tak˝e wprzypadku: 2) mo˝liwie jak najszybciej zatrzymaç niebezpieczny proces, bez stwarzania dodatkowego ryzyka; 1) ponownego uruchomienia maszyny po jej zatrzymaniu, niezale˝nie od przyczyny zatrzymania, 3) wkoniecznych przypadkach inicjowaç lub umo˝liwiaç zainicjowanie pewnych ruchów zabezpiecza- 2) wprowadzenia znaczàcych zmian w warunkach jàcych. pracy maszyny 4. Z chwilà ustania aktywnego dzia∏ania urzàdze- — z wyjàtkiem przypadków, gdy ponowne uruchonia do zatrzymywania awaryjnego po wygenerowamienie maszyny lub wprowadzenie znaczàcych zmian niu sygna∏u zatrzymania, sygna∏ ten powinien byç wwarunkach jej pracy nie powoduje sytuacji niebezpodtrzymany przez zablokowanie tego urzàdzenia, a˝ piecznych. do chwili, wktórej zostanie ono wsposób zamierzony odblokowane. 3. W przypadku gdy maszyna jest wyposa˝ona w kilka uruchamiajàcych urzàdzeƒ sterujàcych, przez 5. Nie powinno byç mo˝liwe zablokowanie urzàco operatorzy mogà powodowaç wzajemne zagro˝edzenia do zatrzymywania awaryjnego bez wygeneronia, w celu wyeliminowania takiego ryzyka powinny wania polecenia zatrzymania. Odblokowanie urzàdzebyç zainstalowane urzàdzenia dodatkowe. Je˝eli beznia do zatrzymywania awaryjnego mo˝e nastàpiç wypieczeƒstwo wymaga, aby uruchomienie lub zatrzy- ∏àcznie przez wykonanie odpowiednich czynnoÊci, manie nast´powa∏o w okreÊlonej sekwencji, niezb´dne sà urzàdzenia zapewniajàce wykonanie tych czyn- przy czym nie powinno ono ponownie uruchomiç manoÊci we w∏aÊciwej kolejnoÊci. szyny, atylko umo˝liwiç jej uruchomienie. 4. Wprzypadku maszyny pracujàcej wtrybie auto- 6. Funkcja zatrzymania awaryjnego musi byç domatycznym, jej uruchomienie oraz ponowne urucho- st´pna igotowa do u˝ycia przez ca∏y czas, bez wzgl´- mienie po zatrzymaniu lub zmiana parametrów pracy du na tryb pracy maszyny. mogà byç mo˝liwe bez interwencji operatora, pod warunkiem ˝e nie prowadzi to do sytuacji zagro˝enia. 7. Urzàdzenia do zatrzymywania awaryjnego powinny wspomagaç, a nie zast´powaç pozosta∏e Êrod- § 23. 1. Maszyna powinna byç wyposa˝ona ki zabezpieczajàce. wurzàdzenie sterujàce umo˝liwiajàce ca∏kowite ibezpieczne zatrzymanie maszyny. § 25. Wprzypadku maszyn lub ich cz´Êci przeznaczonych do wspólnego dzia∏ania, producent powinien 2. Ka˝de stanowisko robocze powinno byç wypo- zaprojektowaç i wykonaç maszyn´ tak, aby wy∏àcznisa˝one w urzàdzenie sterujàce umo˝liwiajàce zatrzy- ki, w tym urzàdzenie do zatrzymywania awaryjnego, manie, w zale˝noÊci od istniejàcych zagro˝eƒ, niektó- mog∏y zatrzymaç nie tylko samà maszyn´, ale rych lub wszystkich funkcji maszyny tak, aby maszyna i wszystkie urzàdzenia umieszczone przed nià lub za pozostawa∏a bezpieczna. Sterowanie zatrzymaniem nià w ciàgu technologicznym, je˝eli dalsze dzia∏anie powinno mieç pierwszeƒstwo w stosunku do stero- tych urzàdzeƒ mo˝e byç niebezpieczne. wania uruchamianiem. § 26. 1. Wybrany tryb sterowania lub pracy powi- 3. Z chwilà zatrzymania maszyny lub jej niebeznien byç nadrz´dny wstosunku do innych trybów stepiecznych funkcji, zasilanie odpowiednich nap´dów rowania lub pracy, z wyjàtkiem zatrzymywania awauruchamiajàcych powinno zostaç od∏àczone. ryjnego. 4. W przypadku gdy z przyczyn eksploatacyjnych 2. Je˝eli maszyna zosta∏a zaprojektowana i wykowymagany jest element sterowniczy zatrzymujàcy, nana tak, ˝e mo˝liwe jest jej u˝ytkowanie w kilku tryktóry nie od∏àcza zasilania odpowiednich nap´dów bach sterowania lub pracy, wymagajàcych ró˝nych uruchamiajàcych, stan zatrzymania musi byç monito- Êrodków ochronnych lub procedur roboczych, powinrowany iutrzymywany. na byç wyposa˝ona na sta∏e w prze∏àcznik wyboru trybu pracy i sterowania, który mo˝na zablokowaç § 24. 1. Maszyna powinna byç wyposa˝ona w co w ka˝dym po∏o˝eniu. Ka˝de po∏o˝enie tego prze∏àcznajmniej jedno urzàdzenie do zatrzymywania awaryjnika powinno odpowiadaç tylko jednemu trybowi pranego, umo˝liwiajàce wyeliminowanie zaistnia∏ego cy lub sterowania ipowinno byç identyfikowalne jedniebezpieczeƒstwa lub zapobie˝enie jego wystàpieniu. noznacznie. 2. Przepisu ust. 1 nie stosuje si´ do: 3. Prze∏àcznik wyboru, o którym mowa w ust. 2, 1) maszyn, w których urzàdzenie do zatrzymywania mo˝e zostaç zastàpiony innà metodà wybierania, któawaryjnego nie obni˝y∏oby ryzyka ze wzgl´du na ra ogranicza u˝ycie niektórych funkcji maszyny przez brak mo˝liwoÊci skrócenia czasu zatrzymania lub okreÊlone kategorie operatorów. brak mo˝liwoÊci podj´cia szczególnych Êrodków niezb´dnych do przeciwdzia∏ania ryzyku; 4. Je˝eli w celu wykonania niektórych czynnoÊci maszyna powinna mieç mo˝liwoÊç dzia∏ania przy nie- 2) maszyn przenoÊnych, trzymanych wr´ku iprowazamkni´tych lub usuni´tych os∏onach bàdê przy wy∏àdzonych r´cznie. czonych urzàdzeniach ochronnych, prze∏àcznik wybo- 3. Urzàdzenie, októrym mowa wust. 1, powinno: ru trybu sterowania lub pracy powinien jednoczeÊnie: 1) mieç wyraênie rozpoznawalne i widoczne oraz 1) unieruchomiç wszystkie inne tryby sterowania lub szybko dost´pne urzàdzenia sterujàce; pracy;

2) zezwalaç na uruchamianie niebezpiecznych funk- 2. Trwa∏oÊç u˝ytych materia∏ów powinna byç docji wy∏àcznie za pomocà urzàdzeƒ sterujàcych wy- stosowana do rodzaju miejsca pracy maszyny, przemagajàcych sta∏ego podtrzymania; widzianego przez producenta lub jego upowa˝nionego przedstawiciela, zuwzgl´dnieniem zm´czenia, sta- 3) zezwalaç na uruchamianie niebezpiecznych funk- rzenia, korozji iÊcierania materia∏ów. cji wy∏àcznie w warunkach obni˝onego ryzyka przy jednoczesnym zapobieganiu zagro˝eniom 3. Producent powinien wskazaç winstrukcji rodzaj wynikajàcym ze sprz´˝onych sekwencji; i cz´stoÊç kontroli i konserwacji maszyny, wymaganych ze wzgl´dów bezpieczeƒstwa, oraz wskazaç cz´- 4) uniemo˝liwiç uruchomienie niebezpiecznych funk- Êci, które ulegajà zu˝yciu, a tak˝e okreÊliç kryteria ich cji mogàcych spowodowaç zagro˝enie przez od- wymiany. dzia∏ywanie w sposób zamierzony lub niezamie- 4. Je˝eli mimo podj´tych Êrodków nadal istnieje rzony na czujniki maszyny. ryzyko p´kni´cia lub rozerwania elementów ruchomych, powinny byç one zamontowane iumiejscowio- 5. Je˝eli warunki, o których mowa w ust. 4, nie ne lub zabezpieczone tak, aby ich fragmenty nie wymogà byç spe∏nione jednoczeÊnie, prze∏àcznik wybodosta∏y si´ na zewnàtrz inie doprowadzi∏y do sytuacji ru trybu sterowania lub pracy maszyny powinien uruniebezpiecznych. chomiç pozosta∏e Êrodki ochronne zapewniajàce bezpieczeƒstwo wstrefie dzia∏ania operatora. 5. Sztywne i elastyczne przewody do transportu p∏ynów, w szczególnoÊci pod wysokim ciÊnieniem, 6. Operator powinien mieç mo˝liwoÊç sterowania powinny wytrzymywaç przewidziane obcià˝enia dzia∏aniem elementów, przy których pracuje, z miej- zewn´trzne i wewn´trzne oraz powinny byç zamocosca regulacji maszyny. wane lub zabezpieczone wsposób eliminujàcy ryzyko spowodowane ich p´kni´ciem. § 27. 1. Przerwa w zasilaniu maszyny, przywrócenie zasilania po jego przerwaniu lub dowolnego ro- 6. Wprzypadku automatycznego posuwu materia∏u dzaju wahania parametrów zasilania nie powinny do- obrabianego, wcelu unikni´cia zagro˝eƒ wstosunku do prowadzaç do sytuacji niebezpiecznych. osób, powinny byç spe∏nione nast´pujàce warunki: 1) w momencie gdy narz´dzie zetknie si´ z przed- 2. Wcelu przeciwdzia∏ania niebezpiecznym sytuamiotem obrabianym, narz´dzie to powinno osiàgcjom, októrych mowa wust. 1: nàç swoje normalne warunki pracy; 1) maszyna nie powinna uruchamiaç si´ samoistnie; 2) w przypadku zamierzonego lub przypadkowego uruchomienia lub zatrzymania narz´dzia, posuw 2) parametry maszyny nie mogà zmieniaç si´ wnieiruch narz´dzia powinny byç skoordynowane. kontrolowany sposób, je˝eli taka zmiana mo˝e prowadziç do powstania sytuacji niebezpiecznych; § 30. 1. Producent powinien podjàç Êrodki w celu 3) po wygenerowaniu sygna∏u zatrzymania maszyna zapobie˝enia zagro˝eniom powodowanym przez przedmioty spadajàce lub wyrzucane. powinna si´ zatrzymaç; 2. Dost´pne cz´Êci maszyny nie powinny mieç 4) ˝aden ruchomy element maszyny lub przedmiot ostrych kraw´dzi, ostrych naro˝y ani chropowatych zamocowany w maszynie nie mogà odpaÊç lub powierzchni, które mogà spowodowaç urazy, oile pozostaç wyrzucone; zwala na to ich przeznaczenie. 5) automatyczne lub r´czne zatrzymywanie wszel- § 31. 1. Maszyna przeznaczona do wykonywania kich elementów ruchomych powinno nast´powaç kilku ró˝nych operacji z r´cznym przemieszczaniem bez zak∏óceƒ; przedmiotu obrabianego mi´dzy poszczególnymi 6) urzàdzenia ochronne powinny zapewniaç skutecz- operacjami powinna byç zaprojektowana i wykonana nà ochron´ lub wysy∏aç polecenie zatrzymania. tak, aby umo˝liwiç pos∏ugiwanie si´ ka˝dym z jej zespo∏ów roboczych niezale˝nie, bez stwarzania ryzyka § 28. 1. Maszyna, jej wyposa˝enie i cz´Êci powin- dla osób przez pozosta∏e zespo∏y. ny byç wystarczajàco stateczne, aby wykluczyç mo˝li- 2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, powinwoÊç wywrócenia si´, upadku lub nieoczekiwanego na byç mo˝liwoÊç oddzielnego uruchamiania izatrzyprzemieszczenia podczas eksploatacji, transportu, mywania ka˝dego niechronionego elementu. monta˝u, demonta˝u iwszystkich innych prac zwiàzanych zmaszynà. § 32. Maszyny, których parametry pracy sà zmienne, powinny byç zaprojektowane i wykonane w spo- 2. Je˝eli kszta∏t samej maszyny lub przewidywany sób umo˝liwiajàcy bezpieczny i pewny wybór oraz sposób jej zainstalowania nie zapewniajà dostateczw∏aÊciwe nastawienie tych parametrów. nej statecznoÊci, maszyna powinna mieç odpowiednie elementy mocujàce, które nale˝y wskazaç w in- § 33. 1. Ruchome elementy maszyny powinny byç strukcji. zaprojektowane i wykonane tak, aby zapobiec ryzyku zetkni´cia mogàcego byç przyczynà wypadku, a gdy § 29. 1. Poszczególne cz´Êci maszyny iich po∏àcze- ryzyko to nadal istnieje, ruchome elementy maszyny nia powinny wytrzymaç obcià˝enia wyst´pujàce pod- powinny byç wyposa˝one w os∏ony lub urzàdzenia czas u˝ytkowania. ochronne.

2. W celu zapobie˝enia przypadkowemu zabloko- § 35. Po zatrzymaniu ruchu cz´Êci maszyny, wszelwaniu si´ ruchomych elementów maszyny w czasie kie przemieszczenie si´ jej od pozycji zatrzymania, ich pracy, nale˝y stosowaç wszelkie niezb´dne Êrodki. wywo∏ane dowolnymi przyczynami innymi ni˝ dzia∏anie na urzàdzenia sterujàce, nie powinno byç mo˝liwe 3. Je˝eli mimo podj´tych Êrodków istnieje nadal lub nie mo˝e stwarzaç zagro˝enia. prawdopodobieƒstwo zablokowania ruchomych elementów maszyny, producent powinien zapewniç spe- § 36. Os∏ony iurzàdzenia ochronne: cjalne urzàdzenia ochronne lub narz´dzia do bezpiecz- 1) powinny: nego odblokowania tych elementów. a) mieç wytrzyma∏à konstrukcj´, 4. Instrukcje i, je˝eli jest to mo˝liwe, oznakowanie b) byç stabilnie zamocowane na swoim miejscu, na maszynie powinny wskazywaç specjalne urzàdzec) byç umieszczone wodpowiedniej odleg∏oÊci od nia ochronne, o których mowa w ust. 3, i sposób ich strefy niebezpiecznej, stosowania. d) umo˝liwiaç, wmiar´ mo˝liwoÊci bez konieczno- 5. Os∏ony i inne urzàdzenia ochronne, chroniàce Êci demonta˝u os∏on lub wy∏àczenia urzàdzeƒ przed ryzykiem zwiàzanym z ruchomymi elementami ochronnych, dost´p konieczny do wykonywania maszyny, powinny byç dobierane stosownie do ro- prac zwiàzanych z mocowaniem lub wymianà dzaju zagro˝enia. narz´dzi oraz konserwacjà, przy czym dost´p ten powinien byç ograniczony tylko do obszaru 6. Przy doborze os∏on lub urzàdzeƒ ochronnych, niezb´dnego do wykonywania tych prac, o których mowa w ust. 3, nale˝y post´powaç w sposób okreÊlony w§ 34. e) w miar´ mo˝liwoÊci chroniç przed wyrzucaniem lub spadaniem materia∏ów lub przedmio- § 34. 1. Os∏ony zaprojektowane w celu ochrony tów oraz przed emisjami powodowanymi przez osób przed zagro˝eniami stwarzanymi przez ruchome maszyny; elementy przenoszenia nap´du powinny byç: 2) mogà powodowaç tylko minimalne utrudnienia 1) os∏onami sta∏ymi, o których mowa w § 37 ust. 1, wobserwacji procesu produkcyjnego; albo 3) nie powinny: 2) ruchomymi os∏onami blokujàcymi, o których moa) powodowaç ˝adnego dodatkowego ryzyka, wa w§ 37 ust. 3—5. b) dawaç ∏atwo si´ obejÊç lub wy∏àczyç. 2. Zaleca si´ stosowanie os∏on ruchomych blokujàcych wprzypadku ruchomych elementów maszyny, § 37. 1. Os∏ony sta∏e powinny byç mocowane je˝eli przewiduje si´ koniecznoÊç cz´stego dost´pu w sposób umo˝liwiajàcy ich otwarcie lub demonta˝ do nich. wy∏àcznie przy u˝yciu narz´dzi. Tam gdzie jest to mo˝- liwe, usuni´cie elementów mocujàcych powinno unie- 3. Os∏ony lub urzàdzenia ochronne zaprojektowa- mo˝liwiaç pozostawienie os∏on na swoim miejscu. ne w celu ochrony osób przed zagro˝eniami, które mogà byç spowodowane przez ruchome elementy 2. Systemy mocowania os∏on muszà pozostaç maszyny, powinny byç: przymocowane do os∏on lub do maszyny, je˝eli os∏ony zosta∏y usuni´te. 1) os∏onami sta∏ymi, o których mowa w § 37 ust. 1, albo 3. Os∏ony ruchome blokujàce powinny: 2) ruchomymi os∏onami blokujàcymi, o których mowa w§ 37 ust. 3—5, albo 1) oile to mo˝liwe, pozostawaç po otwarciu przymocowane do maszyny; 3) urzàdzeniami ochronnymi, októrych mowa w§ 37 ust. 7, albo 2) byç zaprojektowane iwykonane tak, aby mog∏y byç regulowane tylko poprzez zamierzone dzia∏anie; 4) kombinacjà os∏on lub urzàdzeƒ ochronnych, októrych mowa wpkt 1—3. 3) byç sprz´˝one z uk∏adem blokujàcym, zapobiegajàcym uruchomieniu niebezpiecznych funkcji ma- 4. Je˝eli niektóre ruchome elementy maszyny bez- szyny do chwili zamkni´cia os∏ony i wydajàcym poÊrednio zwiàzane z procesem technologicznym nie polecenie zatrzymania, gdy tylko os∏ona jest mogà byç ca∏kowicie niedost´pne podczas pracy ze otwierana. wzgl´du na operacje wymagajàce ingerencji operatora, wówczas te ruchome elementy maszyny powinny 4. W przypadku gdy operator mo˝e znaleêç si´ byç wyposa˝one w: wstrefie niebezpiecznej, zanim ustanie ryzyko zwiàzane z niebezpiecznymi funkcjami maszyny, ruchome 1) os∏ony sta∏e lub ruchome os∏ony blokujàce, októos∏ony muszà byç po∏àczone z urzàdzeniem ryglujàrych mowa w§ 37 ust. 1 i3—5, zapobiegajàce docym os∏ony stanowiàcym uzupe∏nienie urzàdzenia st´powi do tych fragmentów ruchomych elemenblokujàcego, aby: tów maszyny, które nie sà wykorzystywane podczas pracy; 1) zapobiec uruchomieniu niebezpiecznych funkcji do chwili zamkni´cia izaryglowania os∏on oraz 2) os∏ony nastawne, o których mowa w § 37 ust. 6, ograniczajàce dost´p do tych fragmentów rucho- 2) os∏ony pozostawa∏y zamkni´te izaryglowane, domych elementów maszyny, do których dost´p jest póki nie ustanie ryzyko urazów wynikajàce z nieniezb´dny. bezpiecznych funkcji maszyny.

5. Ruchome os∏ony blokujàce muszà byç zaprojek- 3. Je˝eli b∏´dne po∏àczenie mo˝e stanowiç êród∏o towane tak, aby w przypadku braku lub uszkodzenia ryzyka, nale˝y zastosowaç takie rozwiàzanie konstrukjednej zich cz´Êci niemo˝liwe by∏o uruchomienie nie- cyjne, które uniemo˝liwi niew∏aÊciwe po∏àczenie, lub, bezpiecznych funkcji maszyny albo nast´powa∏o ich gdy takie rozwiàzanie nie jest mo˝liwe, umieÊciç opis zatrzymanie. po∏àczenia na ∏àczonych elementach i, wrazie potrzeby, na z∏àczach. 6. Os∏ony nastawne ograniczajàce dost´p do stref elementów ruchomych maszyny, niezb´dnych do pra- § 41. 1. Wcelu wyeliminowania ryzyka powstania cy, powinny byç: urazów spowodowanych zetkni´ciem si´ z cz´Êcià maszyny lub materia∏ami o wysokiej lub bardzo ni- 1) nastawiane r´cznie lub automatycznie, wzale˝no- skiej temperaturze albo zbli˝aniem si´ do takiej ma- Êci od rodzaju pracy; szyny lub materia∏ów, nale˝y zastosowaç konieczne Êrodki zapobiegawcze. 2) ∏atwe do nastawienia bez u˝ycia narz´dzi. 2. Ârodki zapobiegawcze nale˝y stosowaç równie˝ 7. Urzàdzenia ochronne powinny byç zaprojekto- w przypadku, gdy wyrzucenie z maszyny goràcego wane isprz´˝one zuk∏adem sterowania tak, aby: lub bardzo zimnego materia∏u mo˝e stanowiç niebezpieczeƒstwo. 1) ruchome elementy maszyny nie mog∏y zostaç uruchomione, dopóki operator mo˝e do nich do- § 42. 1. Maszyna powinna byç zaprojektowana si´gnàç; iwykonana tak, aby uniknàç: 2) osoba nara˝ona nie mog∏a dosi´gnàç ruchomych 1) powstania po˝aru lub przegrzania, elementów maszyny po ich uruchomieniu; 2) wybuchu 3) mog∏y byç nastawiane tylko przez dzia∏ania zamierzone; — spowodowanych przez samà maszyn´ albo przez gazy, ciecze, py∏y, opary lub inne substancje zarów- 4) brak lub uszkodzenie jednego ich elementu unie- no wytwarzane przez nià, jak istosowane podczas jej mo˝liwia∏o uruchomienie ruchomych elementów u˝ytkowania. maszyny lub zatrzymywa∏o elementy znajdujàce si´ wruchu. 2. W przypadku istnienia ryzyka wybuchu zwiàzanego z pracà maszyny w atmosferze zagro˝onej wy- § 38. 1. Maszyna zasilana energià elektrycznà po- buchem maszyna powinna spe∏niaç wymagania okreÊwinna byç tak zaprojektowana, wykonana iwyposa˝o- lone wodr´bnych przepisach. na, aby wyeliminowaç zagro˝enia o charakterze elek- § 43. Maszyna powinna byç zaprojektowana i wytrycznym. konana tak, aby: 2. Do maszyny pracujàcej w okreÊlonych zakre- 1) emisja ha∏asu lub drgania wytwarzane przez masach napi´ç majà zastosowanie przepisy dotyczàce szyn´ by∏y ograniczone do mo˝liwie najni˝szego urzàdzeƒ elektrycznych przeznaczonych do pracy poziomu, przy wykorzystaniu post´pu technicznewtych zakresach. go idost´pnoÊci Êrodków redukcji ha∏asu oraz t∏umienia drgaƒ, w szczególnoÊci u êród∏a ich po- 3. Maszyna powinna byç zaprojektowana i wyko- wstawania; poziom emisji ha∏asu i drgaƒ mo˝e nana tak, aby zapobiec lub ograniczyç gromadzenie byç oszacowany przez odniesienie do odpowiedsi´ potencjalnie niebezpiecznych ∏adunków elektro- nich parametrów zpodobnej maszyny; statycznych, lub powinna byç wyposa˝ona wuk∏ad do 2) promieniowanie zewn´trzne nie zak∏óca∏o dzia∏aich roz∏adowywania. nia maszyny. § 39. Maszyna zasilana energià innà ni˝ elektrycz- § 44. 1. Nale˝y wyeliminowaç lub ograniczyç niena powinna byç zaprojektowana, wykonana iwyposapo˝àdanà emisj´ promieniowania przez maszyn´ do ˝ona tak, aby uniknàç zagro˝eƒ zwiàzanych ztymi rotakiego poziomu, aby nie mia∏a niekorzystnego wp∏ydzajami energii. wu na osoby. § 40. 1. Mo˝liwoÊç pope∏nienia przy pierwszym 2. Ka˝da emisja promieniowania jonizujàcego lub ponownym monta˝u cz´Êci b∏´dów, które mogà zwiàzana z funkcjonowaniem maszyny powinna byç byç êród∏em ryzyka, powinna zostaç wyeliminowana ograniczona do jak najni˝szego poziomu, wystarczajàpodczas projektowania i wykonania tych cz´Êci lub, cego do w∏aÊciwego jej funkcjonowania podczas gdy nie jest to mo˝liwe, przez umieszczenie informa- ustawiania, dzia∏ania i czyszczenia. W przypadku wycji na samych cz´Êciach lub na ich obudowach. st´powania przekroczeƒ tego poziomu nale˝y podjàç niezb´dne Êrodki ochronne. 2. Informacje, o których mowa w ust. 1, nale˝y umieszczaç na ruchomych elementach maszyny lub 3. Ka˝da emisja promieniowania niejonizujàcego ich obudowach w przypadku, gdy dla unikni´cia za- zwiàzana z funkcjonowaniem maszyny podczas ustagro˝enia konieczna jest znajomoÊç kierunku ruchu. In- wiania, dzia∏ania i czyszczenia musi byç ograniczona formacje o rodzajach ryzyka nale˝y zamieÊciç w in- do takiego poziomu, aby nie mia∏a niekorzystnego strukcji. wp∏ywu na osoby.

§ 45. W przypadku stosowania w maszynie urzà- 4. Zu˝ywajàce si´ elementy maszyny automatyczdzenia laserowego, powinno ono byç: nej powinno si´ wymieniaç ∏atwo ibezpiecznie. 1) zaprojektowane iwykonane wsposób wykluczajà- 5. Dost´p do elementów maszyny powinien byç cy wszelkà przypadkowà emisj´ promieniowania; u∏atwiony i umo˝liwiaç wykonywanie zadaƒ, o których mowa w ust. 4, z u˝yciem potrzebnych Êrodków 2) zabezpieczone tak, aby promieniowanie robocze, technicznych, zgodnie z procedurà okreÊlonà przez promieniowanie odbite albo rozproszone i proproducenta. mieniowanie wtórne nie zagra˝a∏y zdrowiu, zaÊ wyposa˝enie optyczne do obserwacji lub nasta- 6. Konstrukcja maszyny powinna umo˝liwiaç bezwiania urzàdzenia laserowego na maszynie nie pieczny dost´p do wszystkich obszarów niezb´dnych stwarza∏o zagro˝enia dla zdrowia. podczas obs∏ugi, regulacji ikonserwacji. § 46. 1. Maszyna musi byç zaprojektowana iwyko- § 51. 1. Maszyna powinna byç wyposa˝ona w ∏anana tak, aby mo˝na by∏o uniknàç ryzyka wdychania, two rozpoznawalne urzàdzenia od∏àczajàce jà od spo˝ycia, zetkni´cia ze skórà, oczami lub b∏onà Êluzowszystkich êróde∏ energii, przy czym wurzàdzeniu nawà oraz przenikni´cia przez skór´ materia∏ów i suble˝y uwzgl´dniç funkcj´ zablokowania go, je˝eli postancji niebezpiecznych przez nià wytwarzanych. nowne pod∏àczenie zasilania energià mog∏oby zagra- ˝aç osobom. 2. Je˝eli nie mo˝na wyeliminowaç zagro˝enia, maszyny nale˝y wyposa˝yç tak, aby materia∏y i substan- 2. W przypadku maszyny zasilanej energià elekcje niebezpieczne mog∏y byç odseparowane, usuni´- trycznà za wystarczajàce od∏àczenie maszyny od êróte, wytràcone przez zraszanie wodà, filtrowane lub d∏a energii uznaje si´ wyj´cie wtyczki, pod warunkiem poddane dzia∏aniu innej równie skutecznej metody. ˝e operator jest wstanie sprawdziç zka˝dego dost´pnego mu miejsca, ˝e wtyczka zosta∏a wyj´ta. 3. W przypadku gdy maszyna podczas normalnego trybu pracy nie jest os∏oni´ta, urzàdzenia do sepa- 3. Po od∏àczeniu od êród∏a zasilania nale˝y zapewracji lub usuwania tych substancji muszà byç umieszniç mo˝liwoÊç roz∏adowania, w normalny sposób, czone tak, aby uzyskaç maksymalny efekt. energii pozostajàcej lub zmagazynowanej w obwodach maszyny, bez stwarzania zagro˝enia dla osób. § 47. Je˝eli maszyna pozwala na wejÊcie osoby do jej wn´trza, to powinna byç tak zaprojektowana i wy- 4. W uzasadnionych przypadkach, pomimo od∏àkonana, aby mo˝na by∏o zabezpieczyç jà przed czenia zasilania energià, niektóre obwody mogà pozozamkni´ciem lub aby mo˝na by∏o wezwaç pomoc, staç pod∏àczone do swoich êróde∏ energii, mi´dzy inu˝ywajàc zainstalowanych tam Êrodków. nymi po to, aby utrzymaç po∏o˝enie okreÊlonych cz´- Êci, zachowaç informacje, oÊwietliç wn´trza. W takim § 48. 1. Cz´Êci maszyny, po których mogà si´ poruszaç lub na których mogà staç osoby, powinny byç przypadku nale˝y podjàç odpowiednie dzia∏ania wcezaprojektowane i wykonane w sposób zapobiegajàcy lu zapewnienia bezpieczeƒstwa operatorowi. poÊlizgni´ciu si´, potkni´ciu lub upadkowi. § 52. 1. Maszyna powinna byç tak skonstruowana 2. Je˝eli wymagajà tego wzgl´dy bezpieczeƒstwa, iwyposa˝ona, aby ograniczyç interwencj´ operatora. cz´Êci, o których mowa w ust. 1, muszà byç wyposa- ˝one w uchwyty sta∏e pozwalajàce u˝ytkownikowi 2. Je˝eli interwencji, o której mowa w ust. 1, nie utrzymaç równowag´. mo˝na uniknàç, nale˝y zapewniç mo˝liwoÊç przeprowadzenia jej w∏atwy ibezpieczny sposób. § 49. Maszyny, które wymagajà ochrony przed skutkami wy∏adowaƒ atmosferycznych podczas u˝yt- § 53. 1. Budowa maszyny powinna umo˝liwiaç kowania, powinny byç wyposa˝one w uk∏ad odpro- czyszczenie jej cz´Êci wewn´trznych, które uprzednio wadzajàcy powsta∏e ∏adunki do ziemi. zawiera∏y niebezpieczne substancje lub preparaty, bez potrzeby wchodzenia do jej wn´trza. Niezb´dne od- § 50. 1. Punkty regulacji i konserwacji powinny blokowanie maszyny powinno byç równie˝ mo˝liwe byç umieszczone poza strefami niebezpiecznymi. Na- zzewnàtrz. le˝y zapewniç mo˝liwoÊç wykonywania regulacji, konserwacji, naprawy, czyszczenia i innych czynnoÊci 2. Je˝eli unikni´cie wchodzenia do maszyny, aby serwisowych podczas postoju maszyny. jà wyczyÊciç, jest niemo˝liwe, producent powinien podczas projektowania maszyny uwzgl´dniç rozwià- 2. Je˝eli ze wzgl´dów technicznych co najmniej je- zania techniczne pozwalajàce na ograniczenie zagroden z warunków, o których mowa w ust. 1, nie mo˝e ˝enia do minimum. byç spe∏niony, powinna byç zapewniona mo˝liwoÊç wykonania regulacji, konserwacji, naprawy, czyszcze- § 54. 1. Wszelkie informacje lub ostrze˝enia ponia oraz innych czynnoÊci bez powstania ryzyka zwià- winny byç wyra˝one wj´zyku lub j´zykach oficjalnych zanego zich wykonywaniem. Unii Europejskiej paƒstwa cz∏onkowskiego, na którego terytorium maszyna jest wprowadzana do obrotu 3. W przypadku maszyny automatycznej, a tak˝e, lub oddawana do u˝ytku, ana wniosek mogà byç dowrazie potrzeby, wprzypadku innych maszyn, nale˝y datkowo do∏àczone wersje w innym j´zyku lub j´zyzapewniç przy∏àcza do sprz´tu diagnostycznego wy- kach oficjalnych Unii Europejskiej zrozumia∏ych dla krywajàcego defekty. operatorów.

2. Zaleca si´, aby informacje i ostrze˝enia, o któ- § 58. 1. Maszyna wprowadzana do obrotu lub odrych mowa w ust. 1, by∏y zapisane w postaci ∏atwo dawana do u˝ytku musi byç wyposa˝ona winstrukcje. zrozumia∏ych symboli lub piktogramów. 2. Instrukcja powinna byç sporzàdzona w co naj- § 55. 1. Informacje potrzebne do sterowania ma- mniej jednym j´zyku oficjalnym Unii Europejskiej. Na szynà powinny byç jednoznaczne i zrozumia∏e. Nie takiej wersji lub wersjach j´zykowych, zweryfikowanale˝y stosowaç nadmiaru informacji, aby nie prze- nych przez producenta lub jego upowa˝nionego cià˝aç operatora. przedstawiciela, powinien byç umieszczony napis „Instrukcja oryginalna”. 2. WyÊwietlacz ekranowy i inne interaktywne Êrodki komunikacji mi´dzy operatorem amaszynà po- 3. Je˝eli „Instrukcja oryginalna” nie istnieje w j´- winny byç ∏atwe wobs∏udze. zyku lub j´zykach oficjalnych paƒstwa cz∏onkowskiego, w którym maszyna b´dzie u˝ytkowana, t∏umacze- 3. Je˝eli bezpieczeƒstwo i zdrowie osób mo˝e byç nie na ten j´zyk lub j´zyki powinno zostaç dostarczozagro˝one przez nieprawid∏owe dzia∏anie maszyny po- ne przez producenta lub jego upowa˝nionego przedzostawionej bez nadzoru, powinna ona byç wyposa˝o- stawiciela albo przez osob´ wprowadzajàcà maszyn´ na w odpowiednià sygnalizacj´ ostrzegawczà — aku- na dany obszar. T∏umaczenie powinno byç opatrzone stycznà lub optycznà. napisem „T∏umaczenie instrukcji oryginalnej”. 4. Je˝eli maszyna jest wyposa˝ona w urzàdzenia 4. Maszyna powinna byç wyposa˝ona w „Instrukostrzegawcze, sygna∏y emitowane przez te urzàdzenia cj´ oryginalnà” oraz, je˝eli ma to zastosowanie, powinny byç jednoznaczne i ∏atwo dostrzegalne lub w„T∏umaczenie instrukcji oryginalnej”. s∏yszalne. 5. W uzasadnionych przypadkach instrukcja kon- 5. Operator powinien w ka˝dej chwili mieç mo˝liserwacji maszyny przeznaczona do korzystania przez woÊç sprawdzenia dzia∏ania urzàdzeƒ ostrzegawwyspecjalizowany personel zatrudniony przez produczych. Urzàdzenia ostrzegawcze powinny spe∏niaç centa lub jego upowa˝nionego przedstawiciela mo˝e wymagania dotyczàce barw, znaków i sygna∏ów bezbyç napisana tylko w j´zyku, którym pos∏uguje si´ pieczeƒstwa. personel. 6. Je˝eli mimo zastosowania bezpiecznej kon- 6. TreÊç instrukcji, oprócz opisu zastosowania zgodstrukcji maszyny, Êrodków zabezpieczajàcych idodatnego zprzeznaczeniem, powinna równie˝ uwzgl´dniaç kowych Êrodków ochronnych nadal istnieje ryzyko, mo˝liwe do przewidzenia niew∏aÊciwe u˝ycie. producent powinien wyposa˝yç maszyn´ w urzàdzenia ostrzegawcze izapewniç niezb´dne ostrze˝enia. 7. W przypadku maszyn przeznaczonych do ogól- § 56. 1. Oznaczenia maszyn powinny byç widocz- nego stosowania, instrukcja powinna byç sformu∏one, czytelne i trwa∏e. Powinny one zawieraç co naj- wana w sposób jasny, przejrzysty, umo˝liwiajàcy mniej: wszystkim u˝ytkownikom ∏atwe korzystanie zniej. 1) nazw´ iadres producenta oraz jego upowa˝nione- § 59. 1. Instrukcje, o których mowa w § 58 ust. 1, go przedstawiciela, je˝eli taki wyst´puje; powinny zawieraç co najmniej nast´pujàce informacje, je˝eli ma to zastosowanie: 2) okreÊlenie maszyny; 3) oznakowanie CE; 1) nazw´ ipe∏ny adres producenta ijego upowa˝nionego przedstawiciela; 4) oznaczenie serii lub typu maszyny; 2) okreÊlenie maszyny, które zosta∏o umieszczone na 5) numer seryjny, je˝eli taki wyst´puje; samej maszynie, zwyjàtkiem numeru seryjnego; 6) rok budowy maszyny, rozumiany jako rok zakoƒ- 3) deklaracj´ zgodnoÊci WE lub dokument przedstaczenia procesu produkcji. wiajàcy treÊç deklaracji zgodnoÊci WE, wskazujàcy szczegó∏owe dane dotyczàce maszyny, niekoniecz- 2. Specjalnego oznakowania wymaga maszyna nie zawierajàcy numer seryjny ipodpis; przeznaczona do pracy w przestrzeni zagro˝onej wybuchem. 4) ogólny opis maszyny; 3. Wzór oznakowania zgodnoÊci CE okreÊla za∏àcz- 5) rysunki, schematy, opisy i objaÊnienia niezb´dne nik nr 4 do rozporzàdzenia. do u˝ytkowania, konserwacji i naprawy maszyny oraz sprawdzenia prawid∏owoÊci jej dzia∏ania; § 57. 1. Oprócz oznaczeƒ, o których mowa w § 56 ust. 1, na maszynie powinny znaleêç si´ pe∏ne infor- 6) opis stanowiska lub stanowisk pracy, które mogà macje dotyczàce typu maszyny oraz informacje niezajmowaç operatorzy; zb´dne do bezpiecznego u˝ytkowania maszyny. 7) opis zastosowania maszyny zgodnego z przezna- 2. Je˝eli w trakcie u˝ytkowania pewne cz´Êci ma- czeniem; szyny mogà byç przenoszone za pomocà urzàdzeƒ podnoszàcych, to na tej cz´Êci nale˝y umieÊciç wspo- 8) ostrze˝enia dotyczàce niedozwolonych sposobów sób czytelny, jednoznaczny i trwa∏y informacje o jej u˝ytkowania maszyn, które, jak to wynika z domasie. Êwiadczenia, mogà mieç miejsce;

9) instrukcje monta˝u, instalowania i∏àczenia, zawie- 22) dotyczàce promieniowania emitowanego przez rajàce rysunki, schematy i sposoby mocowania maszyn´, szczególnie promieniowania niejonizuoraz okreÊlenie podwozia lub instalacji, na jakich jàcego, które mo˝e mieç niekorzystny wp∏yw na maszyna powinna byç zamontowana; operatora i osoby nara˝one, w szczególnoÊci gdy majà wszczepione aktywne lub nieaktywne urzà- 10) dotyczàce instalacji i monta˝u, majàce na celu dzenia medyczne. zmniejszenie ha∏asu lub drgaƒ; 2. WartoÊci parametrów, októrych mowa wust. 1 11) dotyczàce oddania do u˝ytku ieksploatacji maszy- pkt 21, powinny byç zmierzone dla danej maszyny ny oraz, je˝eli jest to niezb´dne, instrukcje doty- albo ustalone na podstawie pomiarów wykonanych czàce szkolenia operatorów; dla technicznie porównywalnej maszyny. 12) informacje dotyczàce ryzyka istniejàcego mimo 3. W przypadku bardzo du˝ych maszyn zamiast zastosowania konstrukcji bezpiecznej samej wsopoziomu mocy akustycznej zkorekcjà Adopuszcza si´ bie, Êrodków zabezpieczajàcych i dodatkowych wskazanie poziomów ciÊnienia akustycznego z korek- Êrodków ochronnych; cjà AwokreÊlonych punktach otoczenia maszyny. 13) dotyczàce Êrodków ochronnych, jakie musi zasto- 4. W przypadkach niestosowania przy okreÊlaniu sowaç u˝ytkownik we w∏aÊciwych przypadkach, ha∏asu norm zharmonizowanych poziomy dêwi´ku ∏àcznie zdostarczeniem Êrodków ochrony indywimierzy si´ przy u˝yciu metody najbardziej odpowieddualnej; niej dla danej maszyny. Je˝eli podane sà wartoÊci dotyczàce emisji dêwi´ku, nale˝y okreÊliç niepewnoÊci 14) podstawowe parametry narz´dzi, które mo˝na pomiarowe tych wartoÊci i jednoczeÊnie opisaç wastosowaç wmaszynie; runki pracy maszyny podczas pomiarów izastosowane metody pomiaru. 15) warunki, w jakich maszyna spe∏nia wymagania statecznoÊci podczas u˝ytkowania, transportu, 5. W przypadku gdy stanowisko lub stanowiska monta˝u, demonta˝u, postoju, badaƒ czy przewipracy nie sà lub nie mogà zostaç okreÊlone, poziom dywalnych awarii; ciÊnienia akustycznego z korekcjà A mierzy si´ w od- 16) okreÊlajàce bezpieczne warunki transportu, prze- leg∏oÊci 1 metra od powierzchni maszyny i na wysonoszenia i przechowywania, z podaniem masy koÊci 1,6 metra od pod∏o˝a lub podestu, z którego maszyny ijej poszczególnych cz´Êci, je˝eli istnieje mo˝liwy jest dost´p do maszyny; nale˝y podaç warkoniecznoÊç osobnego transportu; toÊç najwy˝szego ciÊnienia akustycznego i okreÊliç miejsce, wktórym dokonano pomiaru. 17) sposób post´powania w razie wypadku lub awarii; je˝eli w maszynie zastosowano funkcj´ bloko- 6. Przepisy ust. 3—5 dotyczàce pomiarów ciÊniewania, to nale˝y podaç sposób przeprowadzenia nia akustycznego i mocy akustycznej nie majà zastobezpiecznego odblokowania urzàdzenia; sowania, je˝eli przepisy odr´bne stanowià inaczej. 18) opis czynnoÊci regulacyjnych i konserwacyjnych, § 60. 1. TreÊç zawarta w materia∏ach promocyjjakie powinien wykonywaç u˝ytkownik, oraz zapo- nych opisujàcych maszyn´ nie mo˝e zaprzeczaç treÊci biegawcze Êrodki konserwacji; instrukcji odnoszàcej si´ do zagadnieƒ ochrony zdrowia ibezpieczeƒstwa. 19) instrukcje umo˝liwiajàce bezpieczne przeprowadzenie regulacji ikonserwacji, wtym Êrodki ochronne, 2. TreÊç zawarta wmateria∏ach promocyjnych dojakie nale˝y podjàç wtrakcie tych czynnoÊci; tyczàcych parametrów emisji maszyny powinna byç taka sama jak winstrukcji. 20) specyfikacje cz´Êci zamiennych, jakie majà zostaç u˝yte, je˝eli majà one wp∏yw na zdrowie i bezpie- Rozdzia∏ 3 czeƒstwo operatorów; Zasadnicze wymagania wzakresie bezpieczeƒstwa 21) parametry dotyczàce emisji ha∏asu: iochrony zdrowia dotyczàce niektórych rodzajów a) poziom ciÊnienia akustycznego na stanowi- maszyn skach pracy skorygowanego charakterystykà A, § 61. 1. Maszyny przeznaczone do kontaktu zartyje˝eli przekracza on 70 dB(A); natomiast je˝eli ku∏ami spo˝ywczymi, produktami kosmetycznymi lub poziom ten nie przekracza 70 dB(A), to powinno farmaceutycznymi powinny byç zaprojektowane iwybyç to wyraênie zaznaczone winstrukcji, konane w taki sposób, aby uniknàç ryzyka infekcji, b) szczytowà chwilowà wartoÊç ciÊnienia aku- choroby lub zara˝enia. stycznego na stanowiskach pracy skorygowanà charakterystykà C, je˝eli przekracza ona 63 Pa 2. W celu unikni´cia ryzyka infekcji, choroby lub (130 dB wstosunku do 20 μPa), zara˝enia nale˝y przestrzegaç nast´pujàcych zasad higieny: c) poziom mocy akustycznej maszyny skorygowany charakterystykà A, je˝eli poziom emitowane- 1) cz´Êci stykajàce si´ z ˝ywnoÊcià, produktami kogo ciÊnienia akustycznego na stanowiskach smetycznymi lub farmaceutycznymi oraz przeznapracy skorygowany charakterystykà A przekra- czone do kontaktu ztymi produktami lub artyku∏acza 80 dB(A); mi powinny spe∏niaç wymagania okreÊlone

wprzepisach dotyczàcych bezpieczeƒstwa ˝ywno- 2) je˝eli wyposa˝ona jest w uchwyty, których nie Êci; maszyna powinna byç zaprojektowana iwyko- mo˝na zwolniç, zachowujàc jednoczeÊnie ca∏kowinana w taki sposób, aby cz´Êci te mo˝na by∏o te bezpieczeƒstwo, maszyna powinna byç wypooczyÊciç przed ka˝dym u˝yciem, a w przypadku sa˝ona w r´czne urzàdzenia sterujàce uruchamiagdy nie jest to mo˝liwe, nale˝y u˝ywaç cz´Êci jed- niem izatrzymywaniem, rozmieszczone wsposób norazowego u˝ytku; umo˝liwiajàcy operatorowi pos∏ugiwanie si´ nimi bez zwalniania uchwytów; 2) wszystkie powierzchnie majàce kontakt zartyku∏ami spo˝ywczymi albo z produktami kosmetyczny- 3) powinna byç zaprojektowana, wykonana lub wymi lub farmaceutycznymi, inne ni˝ powierzchnie posa˝ona tak, aby wyeliminowaç ryzyko przypadcz´Êci jednorazowego u˝ytku, powinny: kowego uruchomienia lub kontynuowania dzia∏ania po zwolnieniu uchwytów przez operatora; jea) byç g∏adkie ipozbawione wszelkich wypuk∏oÊci ˝eli spe∏nienie tego wymagania nie jest techniczczy szczelin, w których mog∏yby si´ gromadziç nie mo˝liwe, nale˝y stosowaç równorz´dne Êrodki substancje pochodzenia organicznego; to samo zabezpieczajàce. dotyczy ich po∏àczeƒ, 2. Konstrukcja maszyny przenoÊnej trzymanej wr´- b) byç zaprojektowane i wykonane w sposób ku powinna w koniecznych przypadkach pozwalaç na ograniczajàcy do minimum wyst´py, kraw´dzie wzrokowà kontrol´ strefy niebezpiecznej i kontrol´ iwg∏´bienia wpo∏àczeniach, kontaktu narz´dzi zobrabianym materia∏em. c) byç ∏atwe do oczyszczenia i zdezynfekowania 3. Zasadniczych wymagaƒ, októrych mowa wust.1 — cz´Êci, które nale˝y usunàç, powinno si´ ∏apkt 2, nie stosuje si´ w przypadku braku technicznych two demontowaç, natomiast wszystkie zakrzymo˝liwoÊci ich realizacji oraz gdy maszyna wyposa˝ona wione powierzchnie wewn´trzne powinny mieç zosta∏a wniezale˝ny uk∏ad sterowania. taki promieƒ krzywizny, który umo˝liwi ich dok∏adne oczyszczenie; 4. Uchwyty maszyn przenoÊnych muszà byç zaprojektowane iwykonane tak, aby ∏atwe by∏o urucha- 3) ciecze, gazy i aerozole pochodzàce ze Êrodków mianie izatrzymywanie maszyny. spo˝ywczych, produktów kosmetycznych lub farmaceutycznych, jak równie˝ p∏yny stosowane do § 64. 1. Instrukcja do∏àczona do maszyny przenoÊczyszczenia, dezynfekowania i p∏ukania powinno nej trzymanej wr´ku lub prowadzonej r´cznie powinsi´ ∏atwo i ca∏kowicie usunàç, a nawet, o ile to na zawieraç nast´pujàce informacje, dotyczàce drgaƒ mo˝liwe, nale˝y przewidzieç do tego celu specjal- przenoszonych przez maszyn´: ny tryb pracy maszyny, zwany „czyszczeniem”; 1) ca∏kowità wartoÊç drgaƒ dzia∏ajàcych na koƒczyny 4) budowa maszyny powinna wykluczyç przenikanie górne operatora, je˝eli wartoÊç ta okreÊlona na substancji, organizmów ˝ywych, szczególnie owa- podstawie odpowiedniej metody badania przekrodów, gromadzenie si´ substancji organicznych, czy 2,5 m/s2; wprzypadku gdy wartoÊç ta nie przeg∏ównie wmiejscach, których nie mo˝na oczyÊciç; kroczy 2,5 m/s2, nale˝y zamieÊciç t´ informacj´ winstrukcji; 5) ˝adne substancje pomocnicze niebezpieczne dla zdrowia, ∏àcznie ze stosowanymi smarami, nie 2) niepewnoÊç pomiarowà. mogà wchodziç w kontakt ze Êrodkami spo˝ywczymi iproduktami kosmetycznymi lub farmaceu- 2. WartoÊci te muszà byç albo zmierzone dla danej tycznymi; je˝eli jest to konieczne, maszyna powin- maszyny, albo ustalone na podstawie pomiarów wyna byç zaprojektowana iwykonana wtaki sposób, konanych dla technicznie porównywalnej maszyny. aby mo˝na by∏o sprawdziç, czy wymaganie to jest spe∏niane. 3. W przypadku gdy normy zharmonizowane nie sà stosowane, parametry drgaƒ mierzy si´ przy zasto- § 62. Do∏àczona do maszyny stosowanej w prze- sowaniu najbardziej odpowiedniej metody pomiarów myÊle spo˝ywczym, kosmetycznym i farmaceutycz- dla danej maszyny. nym instrukcja powinna wskazywaç zalecane Êrodki i metody czyszczenia, dezynfekcji i p∏ukania nie tylko 4. Instrukcja, o której mowa w ust. 1, powinna zadla miejsc ∏atwo dost´pnych w maszynie, ale tak˝e wieraç odniesienie do zastosowanej normy zharmonidla tych miejsc, do których dost´p jest niemo˝liwy lub zowanej, awprzypadku, októrym mowa wust. 3, inniezalecany. formacje o warunkach pracy maszyny podczas pomiarów izastosowanych metodach pomiaru. § 63. 1. Maszyna przenoÊna trzymana w r´ku lub prowadzona r´cznie powinna spe∏niaç nast´pujàce § 65. 1. PrzenoÊne maszyny monta˝owe iinne mazasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeƒstwa szyny udarowe powinny byç zaprojektowane i wykoiochrony zdrowia: nane tak, aby: 1) energia by∏a przekazywana do elementu uderza- 1) w zale˝noÊci od rodzaju maszyny, powinna ona nego przez element poÊredni stanowiàcy cz´Êç mieç odpowiedniej wielkoÊci powierzchni´ podsk∏adowà urzàdzenia; pierajàcà i posiadaç odpowiednià liczb´ uchwytów i wsporników o odpowiednich wymiarach 2) urzàdzenie zwalniajàce zapobiega∏o uderzeniu do rozmieszczonych tak, aby zapewnia∏y jej statecz- czasu, gdy maszyna nie znajdzie si´ w prawid∏onoÊç, w przewidzianych przez producenta warun- wym po∏o˝eniu inie uzyska odpowiedniego naciskach u˝ytkowania maszyny; ku na materia∏ bazowy;

3) wyeliminowaç mo˝liwoÊç niezamierzonego zaini- § 69. 1. WidocznoÊç ze stanowiska pracy kierowcy cjowania uderzenia; gdyby zaistnia∏a taka koniecz- powinna byç taka, aby móg∏ on sterowaç maszynà noÊç, aby zainicjowaç uderzenie, nale˝y zaprogra- i jej cz´Êciami roboczymi przy zachowaniu pe∏nego mowaç odpowiednià kolejnoÊç czynnoÊci na urzà- bezpieczeƒstwa w∏asnego iosób nara˝onych, wprzedzeniu zwalniajàcym ielemencie sterowniczym; widywanych warunkach jej u˝ytkowania. W razie koniecznoÊci nale˝y przewidzieç odpowiednie urzàdze- 4) wyeliminowaç mo˝liwoÊç przypadkowego zaininia, które zapobiegajà niebezpieczeƒstwom wynikajàcjowania uderzenia podczas przenoszenia lub cym zniewystarczajàcej bezpoÊredniej widocznoÊci. zpowodu wstrzàsu; 5) za∏adunek iroz∏adunek móg∏ byç przeprowadzany 2. Stanowisko kierowcy nie mo˝e powodowaç ryw∏atwy ibezpieczny sposób. zyka przypadkowego kontaktu kierowcy znajdujàcego si´ na maszynie zko∏ami lub gàsienicami. 2. W razie potrzeby powinna istnieç mo˝liwoÊç wyposa˝enia urzàdzenia wos∏on´ lub os∏ony przeciw 3. Stanowisko pracy kierowcy je˝d˝àcego na maodpryskom, a odpowiednia os∏ona lub os∏ony muszà szynie powinno byç zaprojektowane i wykonane tak, byç dostarczone przez producenta maszyny. aby mo˝na by∏o zamocowaç kabin´ kierowcy w ka˝- dym przypadku, gdy jest na nià miejsce inie zwi´ksza § 66. Instrukcja powinna zawieraç informacje doto ryzyka. tyczàce: 1) osprz´tu iwyposa˝enia wymiennego, które mogà 4. W kabinie nale˝y przewidzieç miejsce na inbyç stosowane zdanà maszynà; strukcje niezb´dne dla kierowcy. 2) odpowiednich elementów monta˝owych lub in- § 70. Je˝eli istnieje ryzyko, ˝e operatorzy lub inne nych elementów uderzanych, które mogà byç u˝ywane wdanej maszynie; osoby transportowane przez maszyn´ mogà zostaç przygniecione wprzypadku przechylenia si´ lub prze- 3) odpowiednich nabojów, je˝eli zachodzi taka po- wrócenia maszyny, w szczególnoÊci maszyny wypotrzeba. sa˝onej w konstrukcje chroniàce, o których mowa w§79 i80, wówczas ich siedziska powinny byç zapro- § 67. Maszyna do obróbki drewna i materia∏ów jektowane lub wyposa˝one w system ograniczajàcy o w∏aÊciwoÊciach fizycznych podobnych do drewna i utrzymujàcy osoby w siedziskach, bez ograniczania powinna spe∏niaç nast´pujàce wymagania: ich niezb´dnych do prowadzenia maszyny ruchów lub 1) jej konstrukcja lub wyposa˝enie powinny pozwo- ruchów wzgl´dem konstrukcji powodowanych przez liç na bezpieczne umieszczenie i prowadzenie zawieszenie siedziska. Takie systemy ograniczajàce przedmiotu obrabianego; je˝eli przedmiot obra- nie powinny byç montowane, je˝eli powodujà zwi´kbiany jest trzymany r´cznie na stole warsztato- szenie ryzyka. wym, stó∏ ten powinien byç odpowiednio stabilny inie mo˝e utrudniaç przesuwania przedmiotu ob- § 71. 1. Je˝eli warunki pracy maszyny przewidujà rabianego; sporadyczny lub regularny przewóz bàdê prac´ na maszynie operatorów nieb´dàcych kierowcami ma- 2) jej konstrukcja lub wyposa˝enie powinny zabezszyny, nale˝y dla nich przewidzieç odpowiednie miejpieczyç operatora iosoby nara˝one przed uderzesca umo˝liwiajàce ich bezpiecznà jazd´ lub prac´. niem przez przedmiot obrabiany lub jego cz´Êç, je- ˝eli w czasie pracy maszyny istnieje mo˝liwoÊç wyrzucania tego przedmiotu; 2. Przepisy § 69 ust. 2 i3 majà zastosowanie tak˝e do miejsc przewidzianych dla osób nieb´dàcych kie- 3) byç wyposa˝ona w hamulec automatyczny, który rowcami. zatrzymuje narz´dzie wwystarczajàco krótkim czasie, je˝eli istnieje ryzyko wystàpienia kontaktu zna- § 72. 1. W razie potrzeby nale˝y podjàç Êrodki zarz´dziem podczas zmniejszania przez nie pr´dkoÊci; pobiegajàce u˝yciu elementów sterowniczych przez osoby nieuprawnione. 4) w przypadku gdy narz´dzie jest wbudowane w maszyn´ nie w pe∏ni zautomatyzowanà, to powinna ona byç zaprojektowana i wykonana tak, 2. W przypadku zdalnego sterowania, ka˝da jedaby wyeliminowaç lub zmniejszyç ryzyko przypad- nostka sterujàca powinna wyraênie rozpoznawaç makowych urazów. szyn´, która ma byç sterowana ztej jednostki. Rozdzia∏ 4 3. System zdalnego sterowania powinien byç zaprojektowany i wykonany tak, aby oddzia∏ywa∏ tyl- Zasadnicze wymagania wzakresie bezpieczeƒstwa kona: iochrony zdrowia, zapobiegajàce szczególnym zagro˝eniom powodowanym 1) danà maszyn´; przez przemieszczanie si´ maszyny 2) dane funkcje. § 68. Maszyna, która ze wzgl´du na jej przemieszczanie si´ mo˝e stwarzaç zagro˝enie, powinna byç za- 4. Zdalnie sterowana maszyna musi byç tak zaproprojektowana i wykonana zgodnie z odpowiednimi jektowana iwykonana, aby odpowiada∏a jedynie na sywymaganiami okreÊlonymi wrozporzàdzeniu. gna∏y jednostek sterujàcych zwiàzanych ztà maszynà.

§ 73. 1. Kierowca powinien mieç mo˝liwoÊç uru- mywania si´, hamowania i unieruchamiania, w spochomienia ze swojego stanowiska wszystkich urzà- sób zapewniajàcy bezpieczeƒstwo w ka˝dych warundzeƒ sterujàcych wymaganych do obs∏ugi maszyny, kach pracy, obcià˝enia, pr´dkoÊci, nawierzchni i jej zwyjàtkiem funkcji, którymi mo˝na bezpiecznie stero- nachylenia. waç urzàdzeniami sterujàcymi umieszczonymi poza stanowiskiem kierowcy. 2. Kierowca powinien mieç mo˝liwoÊç zmniejszenia pr´dkoÊci i zatrzymania maszyny samobie˝nej 2. Przepis ust. 1 stosuje si´ w szczególnoÊci do przy u˝yciu hamulca g∏ównego. tych stanowisk pracy, oprócz stanowiska kierowcy, za które sà odpowiedzialni operatorzy inni ni˝ kierowcy, 3. W przypadku uszkodzenia hamulca g∏ównego albo do tych stanowisk pracy, które wymagajà, aby lub braku dop∏ywu energii uruchamiajàcej ten hamukierowca opuÊci∏ swoje stanowisko w celu bezpiecz- lec, je˝eli wymaga tego bezpieczeƒstwo, nale˝y zainnego przeprowadzenia odpowiednich manewrów. stalowaç ∏atwo dost´pne urzàdzenie awaryjne umo˝- liwiajàce zmniejszenie pr´dkoÊci izatrzymanie maszy- 3. Je˝eli w maszynie sà peda∏y, powinny one byç ny. Urzàdzenie to powinno mieç ca∏kowicie niezale˝ne zaprojektowane, wykonane i umieszczone tak, aby i∏atwo dost´pne urzàdzenia sterujàce. umo˝liwiç bezpieczne ich u˝ytkowanie z minimalnym ryzykiem pomy∏ki. Peda∏y powinny mieç przeciw- 4. Je˝eli wymagajà tego wzgl´dy bezpieczeƒstwa, Êlizgowà powierzchni´ ibyç ∏atwe do czyszczenia. producent powinien wyposa˝yç maszyn´ samobie˝nà w urzàdzenie pozwalajàce na unieruchomienie jej 4. Wprzypadku gdy obs∏uga urzàdzeƒ sterujàcych podczas postoju. mo˝e prowadziç do zagro˝enia, w szczególnoÊci do wykonywania przez maszyn´ niebezpiecznych ru- 5. Urzàdzenie, októrym mowa wust. 4, mo˝e byç chów, urzàdzenia te powinny wracaç w po∏o˝enie po∏àczone z jednym z urzàdzeƒ, o których mowa neutralne zchwilà ich zwolnienia przez operatora. w ust. 2 i 3, pod warunkiem ˝e urzàdzenie to jest wy- ∏àcznie typu mechanicznego. § 74. 1. Uk∏ad kierowniczy w maszynie poruszajàcej si´ na ko∏ach powinien amortyzowaç lub ograni- 6. Maszyna zdalnie sterowana powinna byç zaproczaç si∏y wywo∏ane nag∏ymi ruchami kierownicy lub jektowana iwykonana tak, aby zatrzymywa∏a si´ autodêwigni sterowniczej, spowodowanymi przez wstrzàmatycznie iniezw∏ocznie wprzypadku, gdy: sy kó∏ kierowanych. 1) kierowca traci kontrol´ nad sterowaniem; 2. Wszelkie urzàdzenia blokujàce mechanizm ró˝- nicowy powinny byç zaprojektowane iwykonane tak, 2) maszyna otrzymuje polecenie zatrzymania; aby umo˝liwia∏y odblokowanie tego mechanizmu podczas ruchu maszyny. 3) wykryto defekt w cz´Êci systemu zwiàzanej z bezpieczeƒstwem; 3. Wprzypadku cofania maszyny majà zastosowa- 4) brak sygna∏u potwierdzajàcego wokreÊlonym czanie przepisy § 21 ust. 1. sie. § 75. 1. Przemieszczanie si´ maszyny samobie˝nej 7. Do funkcji jazdy maszyny nie stosuje si´ przepiz kierowcà jadàcym na maszynie powinno byç mo˝lisów § 23—25. we tylko wówczas, gdy kierowca znajduje si´ przy elementach sterowniczych. § 77. 1. Ruch maszyny samobie˝nej, sterowanej 2. Je˝eli dla celów eksploatacyjnych maszyna jest przez kierowc´ towarzyszàcego maszynie pieszo, powyposa˝ona wurzàdzenia wystajàce poza jej normal- winien byç mo˝liwy wy∏àcznie przez zamierzone dziane gabaryty, wszczególnoÊci stabilizatory iwysi´gnik, ∏anie kierowcy na odpowiedni element sterujàcy. nale˝y zapewniç kierowcy mo˝liwoÊç ∏atwego spraw- W szczególnoÊci podczas uruchamiania silnika ruch dzenia przed rozpocz´ciem przemieszczania maszyny, maszyny powinien byç niemo˝liwy. czy urzàdzenia te znajdujà si´ wpo∏o˝eniu umo˝liwiajàcym bezpieczny ruch maszyny. 2. Uk∏ady sterowania maszyny kierowanej przez kierowc´, októrym mowa wust. 1, powinny minima- 3. Przepis ust. 2 stosuje si´ do innych elementów, lizowaç zagro˝enia wynikajàce z przypadkowego ruktóre wcelu zapewnienia bezpiecznego przemieszcza- chu maszyny wkierunku kierowcy, awszczególnoÊci nia si´ maszyny powinny pozostawaç w okreÊlonym mo˝liwoÊci jego zgniecenia albo zranienia obracajàiwrazie potrzeby zablokowanym po∏o˝eniu. cymi si´ narz´dziami. 4. Je˝eli nie powoduje to innego ryzyka, ruch ma- 3. Pr´dkoÊç jazdy maszyny samobie˝nej powinna szyny powinien byç uwarunkowany bezpiecznym po- byç zgodna z pr´dkoÊcià poruszania si´ kierowcy, ∏o˝eniem urzàdzeƒ, októrych mowa wust. 2 i3. októrym mowa wust. 1. 5. Podczas uruchamiania silnika nie powinien byç 4. W przypadku maszyny, o której mowa w ust. 1, mo˝liwy niezamierzony ruch maszyny. do której mo˝na zamocowaç narz´dzia obrotowe, nale˝y wykluczyç mo˝liwoÊç uruchomienia tych narz´dzi § 76. 1. Maszyna samobie˝na i jej przyczepy po- przy w∏àczonym elemencie sterowniczym powodujàwinny spe∏niaç wymagania okreÊlone w przepisach cym cofanie, zwyjàtkiem przypadku, gdy ruch maszyoruchu drogowym oraz dotyczàce zwalniania, zatrzy- ny jest powodowany przez ruch narz´dzia.

5. W przypadku, o którym mowa w ust. 4, pr´d- § 82. 1. Maszyna u˝ywana do holowania lub holokoÊç cofania nie powinna zagra˝aç kierowcy. wana powinna byç wyposa˝ona w urzàdzenia holownicze lub sprz´gajàce, zaprojektowane, wykonane 6. Uszkodzenie zasilania uk∏adu kierowniczego ze i rozmieszczone w sposób zapewniajàcy ∏atwe i bezwspomaganiem nie powinno uniemo˝liwiaç kierowa- pieczne po∏àczenie iroz∏àczenie oraz uniemo˝liwiajàcy nia maszynà przez czas niezb´dny do jej zatrzymania. przypadkowe roz∏àczenie si´ wtrakcie u˝ytkowania. § 78. 1. Maszyna powinna byç zaprojektowana, wy- 2. Je˝eli masa dyszla holowniczego jest zbyt du˝a, konana oraz, je˝eli ma to zastosowanie, umieszczona to maszyna powinna mieç wspornik o powierzchni na noÊnej konstrukcji jezdnej tak, aby w trakcie ruchu noÊnej dostosowanej do masy dyszla irodzaju pod∏o˝a. niekontrolowane wahania Êrodka ci´˝koÊci maszyny § 83. 1. Od∏àczane urzàdzenia do mechanicznego nie mia∏y wp∏ywu na jej statecznoÊç ani nie powodoprzenoszenia nap´du ∏àczàce maszyn´ samobie˝nà lub wa∏y nadmiernych napr´˝eƒ konstrukcji maszyny. ciàgnik z pierwszym sta∏ym ∏o˝yskiem maszyny nap´- dzanej muszà byç zaprojektowane i wykonane w taki 2. W przypadku silników zdejmowane os∏ony sposób, aby ka˝da zcz´Êci poruszajàcych si´ wtrakcie uniemo˝liwiajàce dost´p do ruchomych cz´Êci pracy by∏a chroniona na ca∏ej swojej d∏ugoÊci. w przedziale silnikowym nie wymagajà urzàdzeƒ blokujàcych, je˝eli otwierajà si´ za pomocà narz´dzia, 2. W przypadku maszyny samobie˝nej lub ciàgniklucza lub urzàdzenia sterujàcego znajdujàcego si´ na ka punkt odbioru mocy z pod∏àczonym od∏àczanym stanowisku kierowcy, pod warunkiem ˝e urzàdzenie urzàdzeniem do mechanicznego przenoszenia nap´- to znajduje si´ w ca∏kowicie obudowanej kabinie du musi byç zabezpieczony przez os∏on´ przymocoz zamkiem uniemo˝liwiajàcym dost´p osobom niewanà do maszyny samobie˝nej lub ciàgnika albo upowa˝nionym. przez inne dowolne urzàdzenie zapewniajàce równowa˝nà ochron´. § 79. 1. Je˝eli maszyna samobie˝na, na której sà przewo˝eni kierowca lub operatorzy, mo˝e si´ prze- 3. Aby uzyskaç dost´p do od∏àczanego urzàdzenia wróciç, powinna ona byç wyposa˝ona w konstrukcj´ do przenoszenia nap´du, os∏ona powinna mieç funkchroniàcà przed skutkami przewrócenia, chyba ˝e za- cj´ otwierania. Mi´dzy za∏o˝onà os∏onà a wa∏em nastosowanie takiej konstrukcji zwi´ksza ryzyko prze- p´dowym musi zostaç odpowiedni odst´p zapobiegawrócenia si´ maszyny. jàcy uszkodzeniu os∏ony przez wa∏ nap´dowy podczas ruchu maszyny lub ciàgnika. 2. W przypadku przewrócenia lub przechylenia konstrukcja chroniàca, októrej mowa wust. 1, powin- 4. Od strony maszyny nap´dzanej wa∏ wejÊciowy na zapewniç kierowcy oraz innym przewo˝onym ope- powinien byç os∏oni´ty obudowà ochronnà przymoratorom odpowiednià przestrzeƒ zabezpieczonà przed cowanà do maszyny. odkszta∏ceniem. 5. Ograniczniki momentu obrotowego lub sprz´- g∏a jednokierunkowe mogà byç przymocowane do 3. W celu sprawdzenia, czy konstrukcja chroniàca nap´dów z przegubami uniwersalnymi wy∏àcznie od maszyn´ samobie˝nà przed skutkami wywrócenia strony maszyny nap´dzanej. Od∏àczane urzàdzenie do spe∏nia wymagania, októrych mowa wust. 2, produmechanicznego przenoszenia nap´du powinno byç cent lub jego upowa˝niony przedstawiciel powinien odpowiednio oznakowane. przeprowadziç odpowiednie badania dla ka˝dego typu takiej konstrukcji lub zleciç ich przeprowadzenie. 6. Wszystkie maszyny nap´dzane pod∏àczane do maszyny samobie˝nej lub ciàgnika za pomocà od∏à- § 80. 1. Maszyna samobie˝na przewo˝àca kierowczanego urzàdzenia do mechanicznego przenoszenia c´, operatorów lub inne osoby, która mo˝e zostaç nap´du powinny byç wyposa˝one w uk∏ad mocowauszkodzona przez spadajàce przedmioty lub materia∏y, nia od∏àczanego urzàdzenia do mechanicznego przepowinna byç zaprojektowana i wykonana z uwzgl´dnoszenia nap´du zapewniajàcy, ˝e od∏àczane urzàdzenieniem tego ryzyka oraz wyposa˝ona, je˝eli pozwalanie do mechanicznego przenoszenia nap´du i jego jà na to jej wymiary, wodpowiednià konstrukcj´ chroos∏ona nie ulegnà uszkodzeniu wskutek kontaktu niàcà. zpod∏o˝em lub zcz´Êciami maszyny, gdy maszyna zostanie od∏àczona. 2. Konstrukcja chroniàca, o której mowa w ust. 1, powinna zapewniaç przewo˝onym osobom odpo- 7. Zewn´trzne cz´Êci os∏ony powinny byç zaprojekwiednià przestrzeƒ zabezpieczonà przed odkszta∏ce- towane, wykonane izamontowane wtaki sposób, aby niami. nie mog∏y si´ obracaç wraz zod∏àczanym urzàdzeniem do mechanicznego przenoszenia nap´du. Wprzypadku 3. W celu sprawdzenia, czy konstrukcja chroniàca zwyk∏ego przegubu uniwersalnego os∏ona powinna przed spadajàcymi przedmiotami spe∏nia wymaganie, przykrywaç przeniesienie nap´du do koƒców wide∏ek októrym mowa wust. 2, producent lub jego upowa˝- wewn´trznych, a w przypadku przegubów uniwersalniony przedstawiciel powinien przeprowadziç odpo- nych szerokokàtnych — co najmniej do Êrodkowej cz´- wiednie badania lub zleciç ich przeprowadzenie dla Êci przegubu zewn´trznego lub przegubów. ka˝dego typu takiej konstrukcji. 8. Je˝eli dost´p do stanowiska pracy znajduje si´ § 81. Uchwyty i stopnie w maszynie powinny byç wpobli˝u od∏àczanego urzàdzenia do mechanicznego tak zaprojektowane, wykonane i rozmieszczone, aby przenoszenia nap´du, to os∏ony wa∏u nie mogà byç operatorzy korzystali z nich instynktownie, a nie u˝y- u˝ywane jako stopnie, je˝eli nie zosta∏y zaprojektowawali zamiast nich urzàdzeƒ sterujàcych. ne iwykonane wtym celu.

§ 84. 1. Aby uniknàç gromadzenia si´ oparów nu technicznego urzàdzeƒ sygnalizacyjnych i ostrzew miejscu pracy operatora lub wylania si´ elektrolitu gawczych oraz poinformowanie operatora w razie ich na operatora w przypadku wywrócenia si´ maszyny, uszkodzenia. akumulator powinien byç w∏aÊciwie zainstalowany oraz mieç odpowiednià iw∏aÊciwie umieszczonà obu- 4. Je˝eli ruch maszyny albo jej narz´dzi stanowi dow´. szczególne zagro˝enie, na maszynie nale˝y umieÊciç znaki ostrzegajàce przed zbli˝aniem si´ do pracujàcej 2. Akumulator powinno si´ od∏àczaç specjalnie do maszyny. tego celu przewidzianym, ∏atwo dost´pnym narz´- dziem. 5. Znaki ostrzegajàce, o których mowa w ust. 4, powinny byç czytelne zodleg∏oÊci zapewniajàcej bez- § 85. W zale˝noÊci od przewidywanych przez pro- pieczeƒstwo osobom zbli˝ajàcym si´ do maszyny lub ducenta zagro˝eƒ podczas u˝ytkowania maszyna po- przebywajàcym wjej pobli˝u. winna, je˝eli pozwalajà na to jej wymiary: § 89. 1. W oznaczeniu maszyny przemieszczajàcej 1) tak byç skonstruowana, aby mo˝liwe by∏o zamoco- si´, oprócz informacji, októrych mowa w§ 56 i57, nawanie gaÊnic wmiejscach ∏atwo dost´pnych albo le˝y zamieÊciç wsposób widoczny, czytelny itrwa∏y: 2) mieç wbudowane systemy gaÊnicze. 1) moc nominalnà, wyra˝onà wkilowatach (kW); § 86. 1. Przepisów § 46 ust. 2 i3 nie stosuje si´, je- 2) mas´ dla najcz´Êciej stosowanej konfiguracji ma- ˝eli g∏ównà funkcjà maszyny jest rozpylanie substancji. szyny, podanà wkilogramach (kg); 2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, opera- 3) je˝eli ma zastosowanie: tor powinien byç chroniony przed dzia∏aniem suba) maksymalnà si∏´ uciàgu na haku sprz´gajàcym, stancji szkodliwych. wyra˝onà w niutonach (N), przewidzianà przez producenta, § 87. 1. Maszyna powinna byç wyposa˝ona w symbole lub tablice z instrukcjami dotyczàcymi b) maksymalne obcià˝enie pionowe haka sprz´gau˝ytkowania, regulacji i konserwacji wsz´dzie tam, jàcego, wyra˝one w niutonach (N), przewidziagdzie jest to konieczne, w celu zapewnienia bezpie- ne przez producenta. czeƒstwa iochrony zdrowia osób. 2. Instrukcja maszyny przemieszczajàcej si´ po- 2. Symbole lub tablice, o których mowa w ust. 1, winna spe∏niaç wymagania, o których mowa w § 58 powinny byç widoczne inieÊcieralne. i59, oraz zawieraç wodniesieniu do drgaƒ wytwarzanych przez maszyn´, zmierzonà lub obliczonà na pod- 3. Maszyna, którà jeêdzi kierowca, powinna byç stawie pomiarów dla identycznych maszyn: wyposa˝ona w: 1) ca∏kowità wartoÊç drgaƒ dzia∏ajàcych na koƒczyny 1) ostrzegawczà sygnalizacj´ akustycznà w celu górne operatora, je˝eli wartoÊç ta przekracza ostrzegania osób; 2,5m/s2— je˝eli wartoÊç ta nie przekracza 2,5m/s2, nale˝y zamieÊciç t´ informacj´ winstrukcji; 2) system sygna∏ów Êwietlnych odpowiedni do przewidzianych warunków eksploatacji, z wyjàtkiem 2) najwy˝szà wa˝onà wartoÊç skutecznà przyspieszemaszyn przeznaczonych wy∏àcznie do u˝ytkowa- nia drgaƒ dzia∏ajàcych na ca∏e cia∏o operatora, nia pod ziemià iniezasilanych energià elektrycznà; gdy wartoÊç ta przekracza 0,5 m/s2 — je˝eli wartoÊç ta nie przekracza 0,5 m/s2, nale˝y zamieÊciç t´ 3) odpowiednie po∏àczenie pomi´dzy przyczepà informacj´ winstrukcji; imaszynà umo˝liwiajàce dzia∏anie sygna∏ów, je˝eli zachodzi taka koniecznoÊç. 3) niepewnoÊç pomiarowà. § 88. 1. Maszyna zdalnie sterowana, której praca 3. WartoÊci te powinny byç zmierzone dla danej w normalnych warunkach u˝ytkowania mo˝e byç maszyny albo ustalone na podstawie pomiarów wyzwiàzana z ryzykiem uderzenia lub zgniecenia osób, konanych dla technicznie porównywalnej maszyny. powinna byç wyposa˝ona w Êrodki bezpieczeƒstwa sygnalizujàce jej ruch lub te˝ wÊrodki chroniàce oso- 4. W przypadku gdy nie zastosowano norm zharby nara˝one przed tego rodzaju zagro˝eniami. monizowanych, pomiary drgaƒ wykonuje si´ przy zastosowaniu uznanej metody pomiarowej najbardziej 2. Wymagania, o których mowa w ust. 1, stosuje odpowiedniej dla danej maszyny. Nale˝y opisaç wasi´ równie˝ do maszyny, która podczas pracy wykonu- runki pracy podczas pomiarów izastosowane metody je powtarzalne ruchy wprzód iwty∏ wzd∏u˝ jednej osi, pomiarowe. wsytuacji gdy kierowca lub operator nie widzà bezpo- Êrednio ty∏u maszyny. 5. Instrukcje do maszyny posiadajàcej kilka zastosowaƒ w zale˝noÊci od u˝ytego wyposa˝enia i in- 3. Konstrukcja maszyny powinna uniemo˝liwiaç strukcje do wyposa˝enia wymiennego powinny zaprzypadkowe wy∏àczenie urzàdzeƒ sygnalizacyjnych wieraç informacje niezb´dne do celów bezpiecznego iostrzegawczych. Ze wzgl´du na bezpieczeƒstwo, nale- monta˝u oraz stosowania maszyny podstawowej ido- ˝y przewidzieç Êrodki umo˝liwiajàce sprawdzenie sta- ∏àczanego do niej wyposa˝enia wymiennego.

Rozdzia∏ 5 1) r´cznie obs∏ugiwanych maszyn iosprz´tu do podnoszenia — 1,5; Zasadnicze wymagania wzakresie bezpieczeƒstwa iochrony zdrowia, zapobiegajàce szczególnym 2) innych maszyn — 1,25. zagro˝eniom zwiàzanym zpodnoszeniem § 93. 1. Maszyna powinna byç poddana, bez § 90. 1. Maszyna powinna byç zaprojektowana uszkodzenia, próbom dynamicznym pod maksymali wykonana tak, aby utrzymywa∏a statecznoÊç, zgod- nym obcià˝eniem równym udêwigowi pomno˝onemu nie zwymaganiami okreÊlonymi w§ 28, podczas pra- przez wspó∏czynnik przecià˝enia dla prób dynamiczcy iwtrakcie postoju, atak˝e podczas wszystkich eta- nych. Wspó∏czynnik ten dobiera si´ wcelu zapewniepów transportu, monta˝u i demonta˝u oraz mo˝li- nia bezpieczeƒstwa, a jego wartoÊç przyjmuje si´ zawych do przewidzenia awarii elementów sk∏adowych, zwyczaj jako 1,1. jak równie˝ podczas wykonywania prób, zgodnie zinstrukcjà. 2. Próby dynamiczne przeprowadza si´ przy pr´dkoÊciach nominalnych ustalonych przez producenta. 2. W celu spe∏nienia wymagaƒ, o których mowa w ust. 1, producent lub jego upowa˝niony przedsta- 3. Je˝eli obwód sterowania maszyny pozwala na wiciel powinien stosowaç w∏aÊciwe metody spraw- kilka jednoczesnych ruchów, próby dynamiczne powindzania. ny byç przeprowadzone w najmniej sprzyjajàcych warunkach, zwykle przy kojarzeniu odpowiednich ruchów. § 91. 1. Maszyna poruszajàca si´ po prowadnicy lub torze powinna byç wyposa˝ona w urzàdzenia za- § 94. 1. Krà˝ki, b´bny iko∏a powinny mieç Êrednibezpieczajàce jà przed wypadni´ciem. c´ odpowiednià do wymiarów i kszta∏tu liny lub ∏aƒcucha. 2. Je˝eli pomimo stosowania urzàdzeƒ, o których mowa w ust. 1, pozostaje ryzyko wykolejenia si´ lub 2. B´bny iko∏a, októrych mowa wust. 1, powinny uszkodzenia szyny, prowadnicy albo cz´Êci jezdnych byç zaprojektowane, wykonane i zainstalowane tak, maszyny, nale˝y zastosowaç takie urzàdzenia, które aby wspó∏pracujàce z nimi liny lub ∏aƒcuchy zosta∏y zapobiegajà upadkowi sprz´tu lub cz´Êci, wypadni´- na nie nawini´te inie spada∏y. ciu ∏adunku lub te˝ wywróceniu si´ maszyny. 3. Liny u˝ywane bezpoÊrednio do podnoszenia lub § 92. 1. Maszyna, osprz´t do podnoszenia iich cz´- podtrzymywania ∏adunków nie powinny mieç splo- Êci powinny wytrzymywaç napr´˝enia, którym mogà tów poza koƒcówkami. Sploty dopuszcza si´ jedynie byç poddane zarówno podczas u˝ytkowania, jak te˝ w przypadku instalacji zaprojektowanych do regularpodczas postoju, instalowania oraz w warunkach nej adaptacji, wzale˝noÊci od potrzeb. u˝ytkowania i wszystkich konfiguracjach okreÊlonych przez producenta, przy uwzgl´dnieniu, tam gdzie jest 4. Ca∏e liny i koƒcówki powinny mieç wspó∏czynto konieczne, warunków atmosferycznych oraz si∏ wynik bezpieczeƒstwa dobrany tak, aby zapewniç odpowieranych przez osoby. wiedni poziom bezpieczeƒstwa. WartoÊç tego wspó∏- czynnika wynosi zwykle 5. 2. Wymagania, októrych mowa wust. 1, powinny byç równie˝ spe∏nione podczas transportu, monta˝u 5. ¸aƒcuchy do podnoszenia ∏adunku powinny idemonta˝u maszyny. mieç wspó∏czynnik bezpieczeƒstwa dobrany tak, aby zapewniç odpowiedni poziom bezpieczeƒstwa — war- 3. Maszyna iosprz´t do podnoszenia powinny byç toÊç tego wspó∏czynnika wynosi zwykle 4. zaprojektowane iwykonane tak, aby: 6. Aby zweryfikowaç dobór odpowiedniego wspó∏- 1) zapobiec uszkodzeniom spowodowanym zm´czeczynnika, o którym mowa w ust. 4 i 5, producent lub niem materia∏u lub zu˝yciem cz´Êci, bioràc pod jego upowa˝niony przedstawiciel powinien, dla ka˝deuwag´ ich u˝ytkowanie zgodne zprzeznaczeniem; go typu ∏aƒcucha i liny zastosowanych bezpoÊrednio 2) mog∏y wytrzymaç przecià˝enie podczas prób sta- do podnoszenia ∏adunku, jak równie˝ dla koƒcówek tycznych, nie wykazujàc trwa∏ych odkszta∏ceƒ lub lin, przeprowadziç odpowiednie badania lub zleciç ich innych uszkodzeƒ. przeprowadzenie. 4. Stosowane materia∏y powinny byç dobrane od- § 95. 1. Wymiary osprz´tu do podnoszenia i jego powiednio do Êrodowiska pracy maszyny przewidy- cz´Êci powinny byç dobrane ze szczególnym uwzgl´dwanego przez producenta, ze szczególnym uwzgl´d- nieniem procesów zm´czenia i starzenia materia∏u nieniem korozji, Êcierania, udarów, skrajnych tempe- w okreÊlonej liczbie cykli roboczych, odpowiadajàcej ratur, zm´czenia materia∏u, kruchoÊci istarzenia. oczekiwanemu okresowi u˝ytkowania, okreÊlonemu w warunkach pracy dla danego zastosowania, przy 5. W celu zapewnienia odpowiedniego poziomu czym: bezpieczeƒstwa, w obliczeniach wytrzyma∏oÊciowych maszyny nale˝y uwzgl´dniaç wartoÊci wspó∏czynnika 1) wspó∏czynnik bezpieczeƒstwa lin stalowych zkoƒprzecià˝enia dla prób statycznych. cówkami powinien byç dobrany tak, aby zapewniç odpowiedni poziom bezpieczeƒstwa; wartoÊç 6. Dla wspó∏czynnika, o którym mowa w ust. 5, wspó∏czynnika wynosi zwykle 5; sploty lub p´tle przyjmuje si´ zazwyczaj nast´pujàce wartoÊci dla: mogà wystàpiç wy∏àcznie wkoƒcówkach lin;

2) je˝eli u˝ywa si´ ∏aƒcuchów o ogniwach spawa- maszynà przez operatora mechanizmy maszyny munych lub zgrzewanych, powinny byç to ∏aƒcuchy szà tak zabezpieczaç ∏adunek, aby nie móg∏ si´ przeo ogniwach krótkich; wspó∏czynnik bezpieczeƒ- suwaç, stwarzajàc niebezpieczeƒstwo, lub nieoczekistwa dla tych ∏aƒcuchów dobiera si´ tak, aby za- wanie spadaç. pewniç odpowiedni poziom bezpieczeƒstwa; wartoÊç wspó∏czynnika wynosi zwykle 4; 5. W normalnych warunkach pracy maszyny nie jest dopuszczalne, aby ∏adunek by∏ opuszczany wy- 3) wspó∏czynnik bezpieczeƒstwa dla w∏ókiennych lin ∏àcznie za pomocà hamulca ciernego, z wyjàtkiem lub zawiesi zale˝y od materia∏u, z którego sà wy- tych maszyn, których funkcja wymaga takiego sposokonane, metody wykonania, wymiarów i zastoso- bu dzia∏ania. wania; wspó∏czynnik ten dobiera si´ tak, aby zapewniç odpowiedni poziom bezpieczeƒstwa; war- 6. Urzàdzenia chwytajàce powinny byç zaprojektotoÊç wspó∏czynnika wynosi zwykle 7, pod warun- wane i wykonane w taki sposób, aby uniknàç przykiem ˝e u˝yte materia∏y sà wysokiej jakoÊci, ame- padkowego opuszczenia ∏adunku. toda produkcji jest odpowiednia do zamierzonego stosowania; § 97. 1. Usytuowanie stanowiska operatora maszyny powinno zapewniaç mu mo˝liwie najlepszy wi- 4) je˝eli materia∏y, o których mowa w pkt 3, nie sà dok poruszajàcych si´ cz´Êci, wcelu unikni´cia kolizji wysokiej jakoÊci imetoda produkcji nie jest odpoz osobami i sprz´tem lub innymi maszynami, które wiednia, wartoÊç wspó∏czynnika wymienionego mogà pracowaç jednoczeÊnie istwarzaç zagro˝enie. wpkt 3 jest zwi´kszana, aby zapewniç równowa˝- ny poziom bezpieczeƒstwa; 2. Maszyna o∏adunku prowadzonym powinna byç zaprojektowana i wykonana tak, aby ruch ∏adunku, 5) wszystkie elementy metalowe stanowiàce cz´Êç podstawy ∏adunkowej lub przeciwwagi nie powodozawiesi lub stosowane wraz zzawiesiami powinny wa∏ urazów osób. mieç wspó∏czynnik bezpieczeƒstwa dobrany tak, aby zapewniç odpowiedni poziom bezpieczeƒ- § 98. Przemieszczanie si´ podstawy ∏adunkowej stwa; wartoÊç wspó∏czynnika wynosi zwykle 4; maszyny obs∏ugujàcej sta∏e przystanki powinno byç 6) maksymalny udêwig zawiesia wieloci´gnowego sztywno prowadzone do przystanków i przez przyjest okreÊlany na podstawie wspó∏czynnika bez- stanki. Uk∏ad no˝ycowy równie˝ jest traktowany jako pieczeƒstwa najs∏abszego ci´gna oraz liczby ci´- sztywne prowadzenie. gien i wspó∏czynnika zmniejszajàcego, który zale- ˝y od konfiguracji zawiesia. § 99. 1. Je˝eli na podstaw´ ∏adunkowà majà wst´p osoby, to podstawa ∏adunkowa maszyny podczas 2. W∏ókienne liny izawiesia nie powinny mieç w´- wchodzenia na nià musi pozostaç nieruchoma, z∏ów, po∏àczeƒ i splotów poza koƒcówkami. Wyjàtek wszczególnoÊci podczas za∏adunku iroz∏adunku. stanowià zawiesia ci´gnowe tworzàce zamkni´tà p´- tl´ bez koƒca. 2. Ró˝nica poziomów mi´dzy podstawà ∏adunkowà maszyny a obs∏ugiwanym pomostem nie mo˝e 3. W celu zweryfikowania doboru w∏aÊciwego stwarzaç ryzyka potkni´cia. wspó∏czynnika bezpieczeƒstwa producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel powinien dla ka˝dego ty- § 100. 1. W celu spe∏nienia wymagaƒ, o których pu elementów, o których mowa w ust. 1 pkt 1—5 mowa w § 97 ust. 2, je˝eli jest to konieczne, strefa i ust. 2, przeprowadziç odpowiednie badania lub zle- przemieszczania powinna byç niedost´pna podczas ciç ich przeprowadzenie. normalnego trybu pracy. § 96. 1. Urzàdzenia sterujàce ruchem powinny 2. Je˝eli podczas kontroli lub konserwacji istnieje dzia∏aç tak, aby maszyny, na których sà one zainstalo- ryzyko, ˝e osoby znajdujàce si´ pod lub nad podstawà wane, by∏y bezpieczne. ∏adunkowà mogà zostaç przygniecione, nale˝y zapewniç dostatecznie du˝o wolnej przestrzeni, wykorzystu- 2. Maszyna powinna byç zaprojektowana i wyko- jàc do tego celu specjalnà kapsu∏´ ochronnà lub urzànana lub wyposa˝ona wodpowiednie urzàdzenia, za- dzenie mechaniczne blokujàce ruch podstawy ∏adunpewniajàce w∏aÊciwà amplitud´ ruchu jej cz´Êci, nie- kowej. przekraczajàcà okreÊlonych granic. Wprzypadkach zagro˝enia dzia∏anie takiego urzàdzenia powinno byç § 101. Maszyna powinna byç zaprojektowana iwypoprzedzone ostrze˝eniem. konana tak, aby uniemo˝liwiç zsuni´cie lub upadek ∏adunku zpodstawy ∏adunkowej. 3. Wprzypadku gdy wtym samym miejscu mo˝na jednoczeÊnie manewrowaç kilkoma maszynami sta- § 102. 1. Nale˝y wyeliminowaç ryzyko kontaktu cjonarnymi lub maszynami na szynach, mo˝e dojÊç osób znajdujàcych si´ na przystankach z przemieszdo kolizji i aby temu zapobiec, nale˝y przy projekto- czajàcà si´ podstawà ∏adunkowà lub innymi cz´Êciawaniu i wykonaniu maszyn uwzgl´dniç koniecznoÊç mi ruchomymi. zamontowania uk∏adów zapobiegajàcych takiemu zagro˝eniu. 2. Je˝eli istnieje ryzyko wpadni´cia osób do strefy przemieszczania, gdy na przystanku nie ma podstawy 4. Wprzypadku cz´Êciowego albo ca∏kowitego za- ∏adunkowej, nale˝y zamontowaç os∏ony zapobiegajàniku zasilania energià lub zaprzestania kierowania ce takiemu ryzyku.

3. Os∏ony nie mogà otwieraç si´ wkierunku strefy § 107. 1. Ka˝dy odcinek ∏aƒcucha, liny lub pasa przemieszczania. Powinny one byç wyposa˝one nieb´dàcy cz´Êcià zespo∏u powinien byç oznakowany. w urzàdzenie ryglujàce sterowane poprzez po∏o˝enie podstawy ∏adunkowej, która uniemo˝liwia: 2. Je˝eli nie jest mo˝liwe oznakowanie ka˝dego odcinka ∏aƒcucha, liny lub pasa nieb´dàcego cz´Êcià 1) niebezpieczne ruchy podstawy ∏adunkowej, dopó- zespo∏u, powinny one mieç zamocowanà na sta∏e taki os∏ony nie sà zamkni´te izaryglowane; bliczk´ lub nieusuwalny pierÊcieƒ z podanà nazwà iadresem producenta lub jego upowa˝nionego przed- 2) niebezpieczne otwarcie os∏ony, dopóki podstawa stawiciela oraz dane identyfikacyjne odpowiedniego ∏adunkowa nie zatrzyma si´ na odpowiednim Êwiadectwa. przystanku. 3. Âwiadectwo, októrym mowa wust. 2, powinno § 103. 1. W momencie wprowadzania do obrotu zawieraç co najmniej: lub oddawania do u˝ytku maszyny podnoszàcej lub osprz´tu do podnoszenia producent lub jego upowa˝- 1) nazw´ i adres producenta lub jego upowa˝nioneniony przedstawiciel powinien zapewniç, przez podj´- go przedstawiciela; cie w∏aÊciwych Êrodków lub zlecenie ich wykonania, aby maszyny lub osprz´t noÊny wstanie gotowym do 2) opis ∏aƒcucha lub liny, zawierajàcy: u˝ytku, obs∏ugiwane r´cznie jak i nap´dzane mechaa) wymiary nominalne, nicznie, mog∏y spe∏niaç swoje funkcje w sposób bezpieczny. b) rodzaj konstrukcji, 2. Próby statyczne i dynamiczne powinny byç c) materia∏y u˝yte do wykonania oraz wszelkie przeprowadzone dla wszystkich maszyn podnoszà- specjalne procesy obróbki metalurgicznej, jacych gotowych do oddania do u˝ytku. kim zosta∏y poddane; 3) zastosowane metody badaƒ; 3. Je˝eli maszyna nie mo˝e byç zmontowana wzak∏adzie producenta lub jego upowa˝nionego przedsta- 4) informacje o maksymalnym obcià˝eniu ∏aƒcucha wiciela, nale˝y podjàç w∏aÊciwe Êrodki w miejscu lub liny podczas pracy — w stosunku do zastosou˝ytkowania maszyny. W pozosta∏ych przypadkach waƒ zgodnych z przeznaczeniem mo˝e byç poda- Êrodki te mogà zostaç podj´te w zak∏adzie producenny szereg odpowiednich wartoÊci. ta albo wmiejscu u˝ytkowania maszyny. § 108. 1. Osprz´t do podnoszenia powinien zawie- § 104. 1. Do sterowania ruchem maszyny z nap´- raç informacje dotyczàce maksymalnego udêwigu dem innym ni˝ r´czny lub ruchem jej wyposa˝enia naoraz rodzaju materia∏u, w przypadku gdy informacja le˝y stosowaç urzàdzenia sterujàce, wymagajàce stataka jest niezb´dna do bezpiecznego u˝ytkowania. ∏ego oddzia∏ywania na nie przez operatora. 2. Je˝eli na osprz´cie do podnoszenia nie jest 2. W przypadku wykonywania ruchów cz´Êciomo˝liwe umieszczenie oznakowania, informacje, wych lub pe∏nych, przy których nie istnieje ryzyko októrych mowa wust. 1, powinny byç podane na tazwiàzane z mo˝liwoÊcià kolizji ∏adunku lub maszyny, bliczce lub w inny sposób i trwale przymocowane do urzàdzenia, o których mowa w ust. 1, mo˝na zastàpiç osprz´tu. urzàdzeniami sterujàcymi umo˝liwiajàcymi automatyczne zatrzymywanie wwybranych po∏o˝eniach, bez 3. Informacje, o których mowa w ust. 1, powinny sta∏ego oddzia∏ywania przez operatora na urzàdzenie byç czytelne iumieszczone wtaki sposób, aby nie mosterujàce. g∏y ulec zniszczeniu wskutek Êcierania ani te˝ obni˝yç wytrzyma∏oÊci osprz´tu do podnoszenia. § 105. Maszyna z nap´dem innym ni˝ r´czny omaksymalnym udêwigu nie mniejszym ni˝ 1 000kg § 109. 1. Na maszynie podnoszàcej oprócz danych, lub o momencie wywracajàcym nie mniejszym ni˝ o których mowa w § 56 i 57, powinny byç podane, 40 000 Nm powinna byç wyposa˝ona w urzàdzenia wsposób widoczny, czytelny inieusuwalny, zapisane ostrzegajàce kierowc´ i zapobiegajàce niebezpieczw formie niezakodowanej dane dotyczàce udêwigu nym ruchom, wprzypadku: maksymalnego. 1) przecià˝enia maszyny spowodowanego przekro- 2. Je˝eli udêwig maksymalny zale˝y od konfiguraczeniem maksymalnego udêwigu lub cji maszyny, ka˝de stanowisko kierowcy powinno byç 2) przecià˝enia maszyny spowodowanego przekro- zaopatrzone w tablic´ obcià˝eƒ okreÊlajàcà nominalczeniem maksymalnego dopuszczalnego momen- ny udêwig dla ka˝dego uk∏adu maszyny — wskazany tu na skutek obcià˝enia; jest zapis wformie wykresu lub tabeli. 3) przekroczenia momentu wywracajàcego. 3. Maszyna przeznaczona do podnoszenia jedynie towarów, zaopatrzona w podstaw´ ∏adunkowà, umo˝- § 106. W instalacjach transportu linowego, liny liwiajàcà dost´p osobom, powinna byç wyposa˝ona noÊne, liny nap´dowe i liny noÊno-nap´dowe powin- wczytelne inieusuwalne ostrze˝enia zabraniajàce podny byç podtrzymywane przez obcià˝nik lub przez urzà- noszenia osób. Ostrze˝enia te powinny byç widoczne dzenie umo˝liwiajàce nieprzerwanà kontrol´ naciàgu. zka˝dego miejsca, zktórego mo˝liwy jest dost´p.

§ 110. Ka˝dy element osprz´tu do podnoszenia § 114. 1. Urzàdzenia sterujàce przyspieszeniem lub ka˝da niepodzielna partia tego osprz´tu powinny ihamowaniem maszyn poruszajàcych si´ po szynach byç zaopatrzone winstrukcj´ zawierajàcà co najmniej powinny byç obs∏ugiwane r´cznie. Urzàdzenie czuwainformacje dotyczàce: kowe mo˝e byç obs∏ugiwane nogà. 1) normalnych warunków ich u˝ytkowania; 2. Urzàdzenia sterujàce zmechanizowanej obudowy kroczàcej powinny byç zaprojektowane izainstalo- 2) zasad obs∏ugi, monta˝u ikonserwacji; wane tak, aby podczas przemieszczania si´ obudowy operator znajdowa∏ si´ pod os∏onà nieruchomego 3) ograniczeƒ wstosowaniu, zw∏aszcza wprzypadku segmentu obudowy. takiego osprz´tu do podnoszenia jak chwytaki magnetyczne i pró˝niowe, które nie spe∏niajà wyma- 3. Urzàdzenia, o których mowa w ust. 2, powinny gaƒ okreÊlonych w§ 96 ust. 6; byç zabezpieczone przed ich przypadkowym urucho- 4) zastosowanych wspó∏czynników dla prób statycz- mieniem. nych. § 115. Maszyna samobie˝na poruszajàca si´ po § 111. Instrukcja maszyny podnoszàcej, oprócz in- szynach, przeznaczona do pracy pod ziemià, powinna formacji, októrych mowa w§ 59, powinna zawieraç: byç wyposa˝ona w urzàdzenia czuwakowe dzia∏ajàce na obwód sterujàcy ruchem maszyny w taki sposób, 1) charakterystyk´ technicznà maszyny, azw∏aszcza: aby ruch zosta∏ zatrzymany, je˝eli kierowca utraci nad a) maksymalny udêwig i kopi´ tablicy obcià˝eƒ nim kontrol´. lub tabel´ obcià˝eƒ, o której mowa w § 109 ust.2, je˝eli sà one stosowane, § 116. 1. Przepis § 85 pkt 2 stosuje si´ do maszyn zawierajàcych cz´Êci wysoce ∏atwopalne. b) reakcje na podporach lub zakotwiczeniach oraz charakterystyk´ torów, 2. System hamulcowy maszyny przeznaczonej do c) okreÊlenie obcià˝enia balastowego, je˝eli jest wykonywania prac pod ziemià nie mo˝e powodowaç zastosowane, isposób jego mocowania; iskrzenia inie mo˝e powodowaç po˝arów. 2) dziennik eksploatacji, je˝eli nie jest dostarczony 3. Maszyna przeznaczona do wykonywania prac wraz zmaszynà; pod ziemià zaopatrzona w silniki spalinowe powinna byç wyposa˝ona wy∏àcznie w silniki na paliwo o ni- 3) wskazówki dotyczàce u˝ytkowania maszyny, skiej pr´˝noÊci par, w których nie powstajà iskry pozw∏aszcza wprzypadkach, kiedy operator maszyny nie mo˝e bezpoÊrednio widzieç podnoszonego ∏a- chodzenia elektrycznego. dunku; 4. Spaliny z silników spalinowych maszyn prze- 4) sprawozdanie z prób wyszczególniajàce próby znaczonych do wykonywania prac pod ziemià nie mostatyczne idynamiczne przeprowadzone przez lub gà byç odprowadzane wgór´. dla producenta lub jego upowa˝nionego przedstawiciela, oile ma to zastosowanie; Rozdzia∏ 7 5) niezb´dne instrukcje do wykonania czynnoÊci, Zasadnicze wymagania wzakresie bezpieczeƒstwa októrych mowa w§ 103, przed oddaniem do u˝yt- iochrony zdrowia, dotyczàce szczególnych zagro˝eƒ ku — wprzypadku maszyn, które nie sà montowa- wynikajàcych zpodnoszenia iprzenoszenia osób ne w zak∏adzie producenta w postaci, w jakiej b´- dà u˝ytkowane. § 117. Wcelu wyeliminowania zagro˝enia zwiàzanego z podnoszeniem i przenoszeniem osób przez Rozdzia∏ 6 maszyn´ musi ona byç zaprojektowana i wykonana Zasadnicze wymagania wzakresie bezpieczeƒstwa zgodnie z wymaganiami okreÊlonymi w niniejszym iochrony zdrowia, dotyczàce maszyn przeznaczonych rozdziale. do pracy pod ziemià § 118. 1. Podstawa ∏adunkowa, w∏àcznie z klapa- § 112. Maszyna przeznaczona do prac pod ziemià mi, powinna zapewniç wytrzyma∏oÊç i przestrzeƒ odpowinna byç zaprojektowana i wykonana zgodnie powiadajàce maksymalnej liczbie osób i maksymalzwymaganiami okreÊlonymi wniniejszym rozdziale. nemu udêwigowi okreÊlonym przez producenta. § 113. 1. Obudowy zmechanizowane kroczàce po- 2. WartoÊci wspó∏czynników bezpieczeƒstwa, októwinny byç zaprojektowane iwykonane wtaki sposób, rych mowa w § 94 ust. 4 i 5 oraz w § 95 ust. 1, w stoaby w trakcie poruszania utrzymywa∏y okreÊlony kie- sunku do maszyn przeznaczonych do podnoszenia runek ruchu i nie ulega∏y poÊlizgowi przed obcià˝e- iprzenoszenia osób nale˝y podwoiç. niem, podczas obcià˝enia ani po usuni´ciu obcià˝enia. 3. Maszyna przeznaczona do podnoszenia osób 2. Obudowy zmechanizowane, o których mowa lub osób i towarów powinna byç wyposa˝ona w sysw ust. 1, powinny byç wyposa˝one w zakotwiczenia tem zawieszenia lub podparcia podstawy ∏adunkowej, p∏yt górnych poszczególnych stojaków hydraulicz- zaprojektowany iwykonany tak, aby zapewniç bezpienych oraz pozwalaç na swobodne poruszanie si´ czeƒstwo i zapobiec ryzyku upadku podstawy ∏adunosób nara˝onych. kowej.

4. Przy zastosowaniu lin lub ∏aƒcuchów do zawie- § 123. 1. Budowa podstawy ∏adunkowej powinna szania podstawy ∏adunkowej wymagane sà co naj- wykluczyç kontakt osób lub przedmiotów znajdujàmniej dwie niezale˝ne liny lub ∏aƒcuchy, ka˝de ci´gno cych si´ wewnàtrz podstawy ∏adunkowej lub na niej zw∏asnym zamocowaniem. z jakimikolwiek sta∏ymi lub ruchomymi elementami. Je˝eli to konieczne, wcelu spe∏nienia niniejszych wa- 5. Wymagania okreÊlone w § 105 stosuje si´ do runków podstawa ∏adunkowa powinna byç ca∏kowicie maszyn znap´dem innym ni˝ r´czny, przeznaczonych zabudowana, zdrzwiami wyposa˝onymi wurzàdzenie do podnoszenia i przenoszenia osób, bez wzgl´du na blokujàce, zapobiegajàce niebezpiecznym ruchom maksymalny udêwig imoment wywracajàcy. podstawy ∏adunkowej, je˝eli drzwi nie sà zamkni´te. Je˝eli podstawa ∏adunkowa zatrzymuje si´ mi´dzy 6. Przepisu ust. 5 nie stosuje si´ do maszyn, dla przystankami, co grozi wypadni´ciem osób z podstaktórych producent mo˝e wykazaç, ˝e nie istnieje ryzy- wy ∏adunkowej, drzwi powinny pozostaç zamkni´te. ko przecià˝enia lub wywrócenia si´. 2. Je˝eli jest to konieczne, maszyna powinna byç § 119. 1. Je˝eli wymagania wzakresie bezpieczeƒ- wyposa˝ona wurzàdzenia zapobiegajàce niekontrolostwa nie nakazujà stosowania innych rozwiàzaƒ, wanemu ruchowi podstawy ∏adunkowej w gór´ bàdê przyjmuje si´ ogólnà zasad´, ˝e podstawa ∏adunkowa wdó∏. Urzàdzenia te powinny zatrzymaç podstaw´ ∏apowinna byç tak zbudowana, aby osoby znajdujàce dunkowà obcià˝onà maksymalnym udêwigiem i przy si´ wjej wn´trzu mia∏y mo˝liwoÊç sterowania ruchem maksymalnej mo˝liwej do przewidzenia pr´dkoÊci. wgór´ lub wdó∏, awniektórych przypadkach równie˝ 3. Zatrzymywanie nie mo˝e wywo∏ywaç efektów winnych kierunkach. szkodliwych dla pasa˝erów, bez wzgl´du na warunki obcià˝enia. 2. W czasie dzia∏ania maszyny urzàdzenia sterujàce, o których mowa w ust. 1, powinny spe∏niaç funk- § 124. Urzàdzenia sterujàce na przystankach, poza cj´ nadrz´dnà wstosunku do wszystkich innych urzàurzàdzeniami w∏àczajàcymi si´ w przypadku awarii, dzeƒ sterujàcych tymi samymi ruchami, z wyjàtkiem nie mogà inicjowaç ruchu podstawy ∏adunkowej: urzàdzenia do zatrzymywania awaryjnego. 1) podczas dzia∏ania urzàdzeƒ sterujàcych na podsta- 3. Urzàdzenia sterujàce tymi samymi ruchami po- wie ∏adunkowej; winny byç urzàdzeniami wymagajàcymi podtrzymywania, zwyjàtkiem przypadków, gdy podstawa ∏adun- 2) gdy podstawa ∏adunkowa nie znajduje si´ na przykowa jest ca∏kowicie obudowana. stanku. § 120. Maszyna przeznaczona do podnoszenia § 125. Os∏ony na przystankach i os∏ony podstawy i przenoszenia osób powinna byç zaprojektowana, ∏adunkowej powinny zapewniç bezpieczne przemieszczanie si´ do izpodstawy ∏adunkowej, zuwzgl´dniewykonana i wyposa˝ona tak, aby przyspieszenie lub niem mo˝liwej do przewidzenia masy towarów i liczzwalnianie podstawy ∏adunkowej nie powodowa∏y zaby osób, jakie b´dà podnoszone. gro˝enia dla osób. § 126. Na podstawie ∏adunkowej nale˝y umieÊciç § 121. 1. Podstawa ∏adunkowa nie mo˝e przechyinformacje niezb´dne dla zapewnienia bezpieczeƒliç si´ tak, aby zagra˝a∏o to wypadni´ciem pasa˝erów, stwa, wtym: równie˝ wtrakcie ruchu maszyny wraz zpodstawà ∏adunkowà. 1) liczb´ osób dopuszczalnà dla podstawy ∏adunkowej; 2. Je˝eli podstawa ∏adunkowa zosta∏a zaprojekto- 2) maksymalny udêwig. wana jako stanowisko pracy, powinny zostaç wykona- Rozdzia∏ 8 ne zabezpieczenia zapewniajàce statecznoÊç i zapobiegajàce niebezpiecznym ruchom. Procedury oceny zgodnoÊci oraz minimalne kryteria, jakie powinny byç uwzgl´dnione przy notyfikowaniu 3. Je˝eli Êrodki, októrych mowa w§ 48, sà niewy- jednostek starczajàce, podstawy ∏adunkowe powinny zostaç wyposa˝one wtakà liczb´ punktów zaczepienia, która za- § 127. 1. W celu poÊwiadczenia zgodnoÊci maszypewni bezpieczeƒstwo liczbie osób dopuszczalnej dla ny z przepisami rozporzàdzenia, producent lub jego danej podstawy ∏adunkowej. Punkty zaczepienia po- upowa˝niony przedstawiciel stosuje jednà zprocedur winny byç wystarczajàco mocne do zastosowania oceny zgodnoÊci, októrych mowa wust. 2—4. Êrodków ochrony indywidualnej zapobiegajàcych wypadni´ciu. 2. Je˝eli maszyna nie jest wymieniona wza∏àczniku nr 5 do rozporzàdzenia, producent lub jego upo- 4. Wszelkie klapy w pod∏odze lub suficie oraz wa˝niony przedstawiciel stosuje procedur´ oceny wszystkie drzwi powinny byç zamontowane wsposób zgodnoÊci po∏àczonà zkontrolà wewn´trznà na etapie zapobiegajàcy przypadkowemu otwarciu i powinny wykonania maszyny, o której mowa w pkt 1 za∏àczniotwieraç si´ w kierunku wykluczajàcym wypadni´cie ka nr 6 do rozporzàdzenia. osób wrazie ich nag∏ego otwarcia. 3. W przypadku gdy maszyna jest wymieniona § 122. Je˝eli istnieje zagro˝enie spowodowane w za∏àczniku nr 5 do rozporzàdzenia i zosta∏a wypromo˝liwoÊcià spadania przedmiotów na podstaw´ ∏a- dukowana zgodnie z normami zharmonizowanymi dunkowà, to powinna mieç ona dach ochronny. oraz pod warunkiem, ˝e normy te obejmujà wszystkie

odpowiednie zasadnicze wymagania w zakresie bez- 4. Pracownicy jednostki notyfikowanej powinni pieczeƒstwa i ochrony zdrowia, producent lub jego podejmowaç dzia∏ania wsposób niezale˝ny, bezstronupowa˝niony przedstawiciel stosuje jednà z nast´pu- ny iprzestrzegaç zasady równoprawnego traktowania jàcych procedur: podmiotów uczestniczàcych w procesie oceny zgodnoÊci. 1) procedur´ oceny zgodnoÊci po∏àczonà z kontrolà wewn´trznà na etapie wykonania maszyny, októrej 5. Jednostka notyfikowana powinna mieç do dysmowa wpkt 1 za∏àcznika nr 6 do rozporzàdzenia; pozycji niezb´dnych pracowników iodpowiednie wyposa˝enie umo˝liwiajàce w∏aÊciwe wykonanie zadaƒ 2) procedur´ badania typu WE, októrej mowa wpkt2 technicznych iadministracyjnych zwiàzanych zocenà za∏àcznika nr 6 do rozporzàdzenia, wraz z kontrolà zgodnoÊci, a tak˝e powinna mieç dost´p do sprz´tu wewn´trznà na etapie wykonania maszyny, októrej wymaganego do przeprowadzenia badaƒ specjalimowa wpkt 1.3 za∏àcznika nr 6 do rozporzàdzenia; stycznych. 3) procedur´ pe∏nego zapewnienia jakoÊci, o której mowa wpkt 3 za∏àcznika nr 6 do rozporzàdzenia. 6. Pracownicy jednostki notyfikowanej odpowiedzialni za dokonywanie oceny zgodnoÊci powinni od- 4. W przypadku gdy maszyna jest wymieniona byç przeszkolenie wtym zakresie, atak˝e posiadaç: w za∏àczniku nr 5 do rozporzàdzenia i nie zosta∏a wyprodukowana zgodnie znormami zharmonizowanymi 1) wiedz´ niezb´dnà do przeprowadzania badaƒ oraz lub zosta∏a wyprodukowana jedynie cz´Êciowo zgod- odpowiednie doÊwiadczenie w ich przeprowanie ztakimi normami, lub normy zharmonizowane nie dzaniu; obejmujà wszystkich istotnych zasadniczych wyma- 2) umiej´tnoÊç sporzàdzania certyfikatów, protokogaƒ wzakresie bezpieczeƒstwa iochrony zdrowia, lub ∏ów i sprawozdaƒ wymaganych w celu udokunie istniejà normy zharmonizowane dla danej maszymentowania przeprowadzonych badaƒ. ny, producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel stosuje jednà znast´pujàcych procedur: 7. Jednostka notyfikowana powinna zapewniaç: 1) procedur´ badania typu WE, o której mowa w pkt 2 za∏àcznika nr 6 do rozporzàdzenia, wraz 1) ochron´ informacji zawodowych uzyskanych przez z kontrolà wewn´trznà na etapie wykonania ma- pracowników podczas wykonywania zadaƒ okreÊszyny, o której mowa w pkt 1.3 za∏àcznika nr 6 do lonych w rozporzàdzeniu, z wyjàtkiem wspó∏pracy rozporzàdzenia; zw∏aÊciwymi organami administracji publicznej; 2) procedur´ pe∏nego zapewnienia jakoÊci, o której 2) uczestnictwo, bezpoÊrednie lub za poÊrednictwem mowa wpkt 3 za∏àcznika nr 6 do rozporzàdzenia. przedstawicieli, w pracach normalizacyjnych iwspó∏prac´ jednostek notyfikowanych. § 128. 1. Jednostka notyfikowana, jej kierownik ipracownicy odpowiedzialni za przeprowadzanie oce- 8. W przypadku zaprzestania dzia∏alnoÊci jednostny zgodnoÊci nie powinni byç projektantami, produ- ka notyfikowana przekazuje dokumentacj´ jej kliencentami, dostawcami ani instalatorami maszyn, które tów do innej jednostki notyfikowanej. oceniajà, ani upowa˝nionymi przedstawicielami ˝adnej z tych stron. Nie powinni byç bezpoÊrednio zaan- Rozdzia∏ 9 ga˝owani w projektowanie, wytwarzanie, sprzeda˝ i konserwacj´ maszyn, nie powinni te˝ byç przedsta- Przepisy koƒcowe wicielami stron przeprowadzajàcych te czynnoÊci. § 129. Traci moc rozporzàdzenie Ministra Gospo- 2. Przepis ust. 1 nie wy∏àcza mo˝liwoÊci wymiany darki z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniinformacji technicznych mi´dzy producentem a jed- czych wymagaƒ dla maszyn ielementów bezpieczeƒnostkà notyfikowanà. stwa (Dz. U. Nr 259, poz. 2170). 3. Jednostka notyfikowana i jej pracownicy po- § 130. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem winni przeprowadzaç ocen´ zgodnoÊci, wykazujàc 29grudnia 2009 r. najwy˝szy stopieƒ rzetelnoÊci zawodowej ikompetencji technicznej. Minister Gospodarki: W. Pawlak

Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Gospodarki zdnia 21 paêdziernika 2008 r. (poz. 1228) Za∏àcznik nr 1 ORIENTACYJNY WYKAZ ELEMENTÓW BEZPIECZE¡STWA 1. Os∏ony od∏àczanych mechanicznych wa∏ów nap´- 12. Ograniczniki energii iurzàdzenia nadmiarowe wydowych. magane stosownie do § 42, § 83 i § 96 rozporzàdzenia. 2. Urzàdzenia ochronne przeznaczone do wykrywania obecnoÊci osób. 13. Uk∏ady i urzàdzenia zmniejszajàce emisj´ ha∏asu idrgaƒ. 3. Nap´dzane mechanicznie ruchome os∏ony blokujàce przeznaczone do zastosowania wmaszynach, 14. Konstrukcje chroniàce przed skutkami wywróceo których mowa w pkt 9—11 za∏àcznika nr 5 do nia (ROPS). rozporzàdzenia. 15. Konstrukcje chroniàce przed spadajàcymi przed- 4. Uk∏ady logiczne zapewniajàce funkcje bezpieczeƒmiotami (FOPS). stwa. 16. Urzàdzenia obur´cznego sterowania. 5. Zawory z dodatkowymi Êrodkami do wykrywania uszkodzeƒ, przeznaczone do sterowania niebez- 17. Elementy maszyn zaprojektowanych do podnopiecznymi ruchami maszyny. szenia lub opuszczania osób mi´dzy ró˝nymi przystankami, takie jak: 6. Instalacje wyciàgowe przeznaczone do usuwania zanieczyszczeƒ wydzielanych przez maszyny. a) urzàdzenia ryglujàce drzwi przystankowe, b) urzàdzenia chroniàce jednostk´ przenoszàcà ∏a- 7. Os∏ony i urzàdzenia ochronne zaprojektowane dunek przed upadkiem lub niekontrolowanym wcelu ochrony osób przed zagro˝eniami powodowanymi przez cz´Êci ruchome zwiàzane z prawi- ruchem wgór´, d∏owà pracà maszyny. c) ograniczniki pr´dkoÊci, 8. Urzàdzenia monitorujàce do kontroli obcià˝enia d) zderzaki zakumulacjà energii zcharakterystykà iprzemieszczania wmaszynach podnoszàcych. nieliniowà lub zt∏umieniem ruchu powrotnego, e) zderzaki rozpraszajàce energi´, 9. Systemy ograniczajàce majàce za zadanie utrzymanie osób wsiedziskach. f) urzàdzenia zabezpieczajàce zainstalowane na si∏ownikach hydraulicznych uk∏adów nap´do- 10. Urzàdzenia do zatrzymania awaryjnego. wych, je˝eli sà stosowane jako urzàdzenia zapobiegajàce upadkom, 11. Uk∏ady do roz∏adowywania ∏adunków elektrostatycznych zapobiegajàce gromadzeniu si´ g) elektryczne urzàdzenia zabezpieczajàce w popotencjalnie niebezpiecznych ∏adunków elektro- staci ∏àczników bezpieczeƒstwa zawierajàcych statycznych. elementy elektroniczne. Za∏àcznik nr 2 DOKUMENTACJA TECHNICZNA 1. Dokumentacja techniczna maszyny 1.2.1.2. rysunek zestawieniowy maszyny i schematy obwodów sterowa- 1.1. Dokumentacja techniczna powinna wykazaç, ˝e nia, jak równie˝ istotne opisy maszyna spe∏nia wymagania, o których mowa i objaÊnienia niezb´dne do zrow rozporzàdzeniu. Dokumentacja techniczna zumienia dzia∏ania maszyny; powinna obejmowaç projektowanie, wytwa- 1.2.1.3. rysunki szczegó∏owe, wraz z dorzanie i dzia∏anie maszyny w zakresie koniecz- ∏àczonymi obliczeniami, wynikanym do tej oceny. Dokumentacja techniczna mi badaƒ, certyfikatami itp., niepowinna byç przygotowana przynajmniej zb´dne do sprawdzenia zgodnow jednym z oficjalnych j´zyków Unii Europej- Êci maszyny z zasadniczymi wyskiej, z wyjàtkiem instrukcji dla maszyny, do maganiami w zakresie ochrony której majà zastosowanie przepisy § 58 rozpo- zdrowia ibezpieczeƒstwa; rzàdzenia. 1.2.1.4. dokumentacj´ oceny ryzyka przedstawiajàcà zastosowanà 1.2. Dokumentacja techniczna obejmuje: procedur´ zawierajàcà: 1.2.1. dokumentacj´ konstrukcyjnà zawierajàcà: 1.2.1.4.1. wykaz zasadniczych 1.2.1.1. ogólny opis maszyny; wymagaƒ w zakresie

ochrony zdrowia i bez- nych informacji o podzespo∏ach u˝ytych do pieczeƒstwa, które ma- produkcji maszyny, oile takie informacje nie sà jà zastosowanie do niezb´dne przy sprawdzaniu zgodnoÊci z zamaszyny; sadniczymi wymaganiami w zakresie zdrowia ibezpieczeƒstwa. 1.2.1.4.2. opis Êrodków wdro˝onych w celu wyelimi- 1.7. Niedope∏nienie obowiàzku przed∏o˝enia dokunowania zidentyfikomentacji technicznej w odpowiedzi na prawiwanych zagro˝eƒ lub d∏owo uzasadniony wniosek w∏aÊciwych orgazmniejszenia ryzyka nów krajowych mo˝e stanowiç wystarczajàcà oraz wskazanie ryzyka podstaw´ do zakwestionowania zgodnoÊci daresztkowego zwiàzanenej maszyny z zasadniczymi wymaganiami go z maszynà, je˝eli wzakresie zdrowia ibezpieczeƒstwa. ma to zastosowanie; 1.2.1.5. zastosowane normy i inne spe- 2. Odpowiednia dokumentacja techniczna dla maszycyfikacje techniczne, wskazujàce ny nieukoƒczonej zasadnicze wymagania w zakresie ochrony zdrowia i bezpie- 2.1. Dokumentacja techniczna dla maszyny nieczeƒstwa obj´te tymi normami; ukoƒczonej powinna wskazywaç, które wymagania rozporzàdzenia sà zastosowane ispe∏nio- 1.2.1.6. wszelkie sprawozdania techniczne. Dokumentacja powinna obejmowaç prone podajàce wyniki badaƒ przejekt, wytwarzanie idzia∏anie maszyny nieukoƒprowadzonych przez producenta czonej w zakresie koniecznym do oceny zgodalbo przez jednostk´ wybranà noÊci zzastosowanymi zasadniczymi wymagaprzez producenta lub jego uponiami wzakresie ochrony zdrowia ibezpieczeƒwa˝nionego przedstawiciela; stwa. Dokumentacja powinna byç przygotowa- 1.2.1.7. kopi´ instrukcji maszyny; na przynajmniej w jednym z oficjalnych j´zyków Unii Europejskiej. 1.2.1.8. deklaracj´ w∏àczenia wmontowanej maszyny nieukoƒczonej 2.2. Dokumentacja techniczna dla maszyny niei odpowiednià instrukcj´ montaukoƒczonej obejmuje: ˝u takiej maszyny, je˝eli ma to zastosowanie; 2.2.1. dokumentacj´ konstrukcyjnà zawierajàcà: 1.2.1.9. kopi´ deklaracji zgodnoÊci WE 2.2.1.1. rysunek zestawieniowy maszyny maszyn lub innych wyrobów nieukoƒczonej wraz ze schemaw∏àczonych do maszyny, je˝eli tami obwodów sterowania; ma to zastosowanie; 2.2.1.2. rysunki szczegó∏owe, wraz z do- 1.2.1.10. kopi´ deklaracji zgodnoÊci WE; ∏àczonymi obliczeniami, wynikami badaƒ, certyfikatami itp., nie- 1.2.2. w przypadku produkcji seryjnej, Êrodki zb´dne do sprawdzenia zgodnowewnàtrzzak∏adowe, jakie zostanà pod- Êci maszyny nieukoƒczonej z zaj´te w celu zapewnienia zgodnoÊci mastosowanymi zasadniczymi wyszyny zprzepisami rozporzàdzenia. maganiami w zakresie ochrony 1.3. Producent musi przeprowadziç odpowiednie zdrowia ibezpieczeƒstwa; badania i próby cz´Êci sk∏adowych, osprz´tu 2.2.1.3. dokumentacj´ oceny ryzyka lub gotowych maszyn, aby ustaliç, czy ich pro- przedstawiajàcà zastosowanà jekt lub wykonanie pozwalajà na bezpieczny procedur´, zawierajàcà: monta˝ i oddanie maszyny do u˝ytku. Odpo- 2.2.1.3.1. wykaz zastosowanych wiednie sprawozdania i wyniki podlegajà w∏ài spe∏nionych zasadniczeniu do dokumentacji technicznej. czych wymagaƒ w za- 1.4. Dokumentacja techniczna powinna byç udo- kresie ochrony zdrowia st´pniana do wglàdu w∏aÊciwym organom kra- ibezpieczeƒstwa; jowym przez okres przynajmniej 10 lat od daty 2.2.1.3.2. opis Êrodków zapobieprodukcji maszyny lub, w przypadku produkcji gawczych wdro˝onych seryjnej, od daty wyprodukowania ostatniego wcelu wyeliminowania egzemplarza. zidentyfikowanych zagro˝eƒ lub zmniejsze- 1.5. Dokumentacja techniczna nie musi znajdowaç nia ryzyka oraz wskazasi´ na terytorium paƒstwa cz∏onkowskiego Unii nie ryzyka resztkowe- Europejskiej i nie musi byç stale dost´pna go, je˝eli ma to zastow formie materialnej. Jednak˝e, powinno byç sowanie; mo˝liwe jej skompletowanie i udost´pnienie wczasie wspó∏miernym do jej z∏o˝onoÊci przez 2.2.1.3.3. zastosowane normy osob´ wyznaczonà wdeklaracji zgodnoÊci. i inne specyfikacje techniczne, wskazujàce 1.6. Dokumentacja techniczna nie musi obejmowaç zasadnicze wymagania szczegó∏owych rysunków ani innych szczegól- w zakresie ochrony

zdrowia i bezpieczeƒ- ich projekt lub wykonanie pozwalajà na bezstwa obj´te tymi nor- pieczny monta˝ i u˝ytkowanie. Odpowiednie mami; sprawozdania i wyniki podlegajà w∏àczeniu do dokumentacji technicznej. 2.2.1.3.4. wszelkie sprawozdania techniczne podajàce 2.4. Dokumentacja techniczna powinna byç dost´pwyniki wszystkich bana przez okres przynajmniej 10 lat od daty prodaƒ przeprowadzonych dukcji maszyny nieukoƒczonej lub, w przypadprzez producenta albo ku produkcji seryjnej, od daty wyprodukowania przez jednostk´ wybraostatniego egzemplarza, a na wniosek przed∏onà przez producenta ˝ona organom nadzoru rynku. Dokumentacja lub jego upowa˝nionetechniczna nie musi znajdowaç si´ na terytogo przedstawiciela; rium paƒstwa cz∏onkowskiego Unii Europejskiej 2.2.1.3.5. kopi´ instrukcji montainie musi byç stale dost´pna wformie material- ˝u maszyny nieukoƒnej. Powinno byç mo˝liwe jej skompletowanie czonej; i przed∏o˝enie organom nadzoru rynku przez 2.2.2. w przypadku produkcji seryjnej, Êrodki osob´ wyznaczonà wdeklaracji w∏àczenia. wewnàtrzzak∏adowe, jakie zostanà pod- 2.5. Niedope∏nienie obowiàzku przed∏o˝enia odpoj´te w celu zapewnienia zgodnoÊci mawiedniej dokumentacji technicznej wodpowieszyny nieukoƒczonej z zastosowanymi dzi na prawid∏owo uzasadniony wniosek orgazasadniczymi wymaganiami w zakresie nów nadzoru rynku mo˝e stanowiç wystarczaochrony zdrowia ibezpieczeƒstwa. jàcà podstaw´ do zakwestionowania zgodnoÊci 2.3. Producent powinien przeprowadziç odpowied- maszyny nieukoƒczonej z zastosowanymi nie badania ipróby cz´Êci sk∏adowych, osprz´- i poddanymi ocenie zasadniczymi wymaganiatu lub maszyn nieukoƒczonych, aby ustaliç, czy mi wzakresie zdrowia ibezpieczeƒstwa. Za∏àcznik nr 3 DEKLARACJE 1. Deklaracja zgodnoÊci WE dla maszyn wy 2006/42/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 maja 2006 r. w spra- 1.1. Do deklaracji zgodnoÊci WE dla maszyn przepi- wie maszyn, zmieniajàcej dyrektyw´ sy § 58 ust. 2—4 rozporzàdzenia stosuje si´ od- 95/16/WE (Dz. Urz. UE L 157 z09.06.2006, powiednio. Deklaracja zgodnoÊci WE oraz jej str. 24), oraz podobne oÊwiadczenie t∏umaczenia powinny byç sporzàdzone w for- o zgodnoÊci z innymi dyrektywami lub mie maszynopisu lub napisane odr´cznie wiel- innymi przepisami, które maszyna spe∏- kimi literami. nia, je˝eli ma to zastosowanie; wszystkie odniesienia muszà byç odniesieniami do 1.2. Deklaracja zgodnoÊci WE odnosi si´ wy∏àcznie przepisów opublikowanych w Dzienniku do maszyny wstanie, wjakim zosta∏a wprowa- Urz´dowym Unii Europejskiej; dzona do obrotu lub oddana do u˝ytku, i nie obejmuje cz´Êci dodanych przez u˝ytkownika 1.3.5. nazw´, adres i numer identyfikacyjny koƒcowego lub przeprowadzonych przez niego jednostki notyfikowanej, która przepropóêniejszych dzia∏aƒ. wadzi∏a badanie typu WE, o którym mowa w pkt 2 za∏àcznika nr 6 do rozporzà- 1.3. Deklaracja zgodnoÊci WE powinna zawieraç: dzenia, oraz numer certyfikatu badania 1.3.1. nazw´ i pe∏ny adres producenta oraz je- typu WE, je˝eli ma to zastosowanie; go upowa˝nionego przedstawiciela, je- 1.3.6. nazw´, adres i numer identyfikacyjny ˝eli ma to zastosowanie; jednostki notyfikowanej, która zatwier- 1.3.2. nazwisko i adres osoby majàcej miejsce dzi∏a system pe∏nego zapewnienia jakozamieszkania na terytorium paƒstwa Êci, o którym mowa w pkt 3 za∏àcznika cz∏onkowskiego Unii Europejskiej, upo- nr 6 do rozporzàdzenia, je˝eli ma to zawa˝nionej do przygotowania dokumen- stosowanie; tacji technicznej; 1.3.7. odniesienie do zastosowanych norm 1.3.3. opis i dane identyfikacyjne maszyny, zharmonizowanych, je˝eli ma to zastosowtym ogólne okreÊlenie, funkcj´, model, wanie; typ, numer seryjny inazw´ handlowà; 1.3.8. odniesienie do innych zastosowanych 1.3.4. oÊwiadczenie, ˝e maszyna spe∏nia norm i specyfikacji technicznych, je˝eli wszystkie odpowiednie przepisy dyrekty- ma to zastosowanie;

1.3.9. miejsce idat´ sporzàdzenia deklaracji; 2006 r. w sprawie maszyn, zmieniajàcej dyrektyw´ 95/16/WE, maszyna spe∏nia 1.3.10. imi´ i nazwisko oraz podpis osoby upooraz ˝e przygotowano odpowiednià dowa˝nionej do sporzàdzenia deklaracji kumentacj´ technicznà, a w stosownych w imieniu producenta lub jego upowa˝- przypadkach podobne oÊwiadczenie nionego przedstawiciela. ozgodnoÊci maszyny nieukoƒczonej zinnymi dyrektywami wspólnotowymi; 2. Deklaracja w∏àczenia maszyny nieukoƒczonej wszystkie odniesienia muszà byç odniesieniami do przepisów opublikowanych 2.1. Do deklaracji w∏àczenia maszyny nieukoƒczow Dzienniku Urz´dowym Unii Europejnej przepisy § 58 ust. 1—4 rozporzàdzenia stoskiej; suje si´ odpowiednio. Deklaracja w∏àczenia oraz jej t∏umaczenia powinny byç sporzàdzone 2.2.5. zobowiàzanie do przekazania, na uzasadw formie maszynopisu lub odr´cznie napisane niony wniosek organów nadzoru rynku, wielkimi literami. odpowiednich informacji na temat maszyny nieukoƒczonej; zobowiàzanie to 2.2. Deklaracja w∏àczenia powinna zawieraç nast´- powinno okreÊlaç sposób przekazania inpujàce dane szczegó∏owe: formacji i nie mo˝e naruszaç praw w∏as- 2.2.1. nazw´ i pe∏ny adres producenta maszy- noÊci intelektualnej producenta maszyny ny nieukoƒczonej, a w stosownych przy- nieukoƒczonej; padkach, jego upowa˝nionego przedsta- 2.2.6. oÊwiadczenie, ˝e maszyna nieukoƒczona wiciela; nie mo˝e zostaç oddana do u˝ytku do 2.2.2. nazwisko i adres osoby majàcej miejsce czasu zadeklarowania zgodnoÊci maszyzamieszkania na terytorium paƒstwa ny finalnej, do której ma byç w∏àczona, cz∏onkowskiego Unii Europejskiej, upo- z przepisami dyrektywy 2006/42/WE Parwa˝nionej do przygotowania odpowied- lamentu Europejskiego i Rady z dnia niej dokumentacji technicznej; 17maja 2006 r. wsprawie maszyn, zmieniajàcej dyrektyw´ 95/16/WE, je˝eli ma to 2.2.3. opis iidentyfikacj´ maszyny nieukoƒczozastosowanie; nej, w tym ogólne okreÊlenie, funkcj´, model, typ, numer seryjny inazw´ hand- 2.2.7. miejsce idat´ sporzàdzenia deklaracji; lowà; 2.2.8. imi´ i nazwisko oraz podpis osoby upo- 2.2.4. oÊwiadczenie, które z zasadniczych wy- wa˝nionej do sporzàdzenia deklaracji magaƒ dyrektywy 2006/42/WE Parlamen- w imieniu producenta lub jego upowa˝- tu Europejskiego i Rady z dnia 17 maja nionego przedstawiciela. Za∏àcznik nr 4 WZÓR ZNAKU CE 1. Znak CE sk∏ada si´ zliter „CE” oponi˝szych kszta∏tach: 2. W przypadku pomniejszenia lub powi´kszenia 4. Oznakowanie CE musi byç umieszczone w bezpooznakowania CE nale˝y zachowaç proporcje poda- Êredniej bliskoÊci nazwy producenta lub jego upone na powy˝szym rysunku. wa˝nionego przedstawiciela, przy zastosowaniu tej samej techniki. 3. Elementy oznakowania CE powinny mieç t´ samà wysokoÊç, która nie mo˝e byç mniejsza ni˝ 5. W przypadku zastosowania procedury pe∏nego za- 5 mm. W przypadku maszyn o niewielkich roz- pewnienia jakoÊci, o której mowa w pkt 3 za∏àcznimiarach dopuszcza si´ odst´pstwo od tego wa- ka nr 6 do rozporzàdzenia, za oznakowaniem CE runku. umieszcza si´ numer jednostki notyfikowanej.

Za∏àcznik nr 5 KATEGORIE MASZYN, DO KTÓRYCH MA ZASTOSOWANIE JEDNA ZPROCEDUR OCENY ZGODNOÂCI OKREÂLONYCH W§ 127 UST. 3 I4 ROZPORZÑDZENIA 1. Pilarki tarczowe (jedno- i wielopi∏owe) do obróbki 9. Prasy, w tym prasy kraw´dziowe, do obróbki medrewna i podobnych materia∏ów lub mi´sa i po- tali na zimno, zr´cznym podawaniem lub odbieradobnych materia∏ów: niem, których ruchome elementy robocze mogà mieç skok wi´kszy ni˝ 6mm ipr´dkoÊç przekracza- 1.1. pilarki zpi∏ami pozostajàcymi podczas obróbjàcà 30 mm/s. ki w sta∏ej pozycji, wyposa˝one w sta∏y stó∏ lub podpor´ z r´cznym posuwem obrabiane- 10. Wtryskarki lub prasy do tworzyw sztucznych, go materia∏u lub dostawnym mechanizmem zr´cznym podawaniem lub odbieraniem. posuwowym; 11. Wtryskarki lub prasy do gumy, zr´cznym podawa- 1.2. pilarki zpi∏ami pozostajàcymi podczas obróbniem lub odbieraniem. ki w sta∏ej pozycji, wyposa˝one w r´cznie obs∏ugiwany stó∏ lub wózek wykonujàcy ruchy 12. Maszyny do robót podziemnych nast´pujàcych rozwrotne; dzajów: 1.3. pilarki zpi∏ami pozostajàcymi podczas obróbki 12.1. lokomotywy iwózki hamulcowe; w sta∏ej pozycji, z wbudowanym mechanizmem posuwowym dla obrabianego materia∏u 12.2. hydrauliczne obudowy zmechanizowane. oraz r´cznym podawaniem lub odbieraniem; 13. R´cznie ∏adowane pojazdy do zbierania odpadów 1.4. pilarki z pi∏ami przemieszczajàcymi si´ podzgospodarstw domowych, wyposa˝one wmechaczas obróbki, zmechanicznym nap´dem przenizm prasujàcy. mieszczania pi∏y oraz r´cznym podawaniem lub odbieraniem. 14. Od∏àczalne urzàdzenia do mechanicznego przenoszenia nap´du wraz zos∏onami. 2. Strugarki wyrówniarki do obróbki drewna z r´cznym posuwem. 15. Os∏ony od∏àczalnych urzàdzeƒ do mechanicznego 3. Jednostronne strugarki grubiarki do obróbki przenoszenia nap´du. drewna z wbudowanym mechanizmem posuwowym oraz r´cznym podawaniem lub odbieraniem. 16. PodnoÊniki do obs∏ugi pojazdów. 4. Pilarki taÊmowe do obróbki drewna i podobnych 17. Urzàdzenia do podnoszenia osób lub osób itowamateria∏ów oraz mi´sa ipodobnych materia∏ów: rów, stwarzajàce ryzyko upadku zwysokoÊci wi´kszej ni˝ 3m. 4.1. pilarki zpi∏ami pozostajàcymi podczas obróbki w sta∏ej pozycji, wyposa˝one w sta∏y lub 18. PrzenoÊne maszyny monta˝owe i inne udarowe wykonujàcy ruchy zwrotne stó∏ lub podpor´ uruchamiane za pomocà nabojów. dla przedmiotu obrabianego; 19. Urzàdzenia ochronne przeznaczone do wykrywa- 4.2. pilarki zpi∏ami zamontowanymi na wózku wynia obecnoÊci osób. konujàcym ruchy zwrotne. 20. Nap´dzane mechanicznie ruchome os∏ony bloku- 5. Maszyny kombinowane do obróbki drewna i pojàce przeznaczone do zastosowania jako zabezpiedobnych materia∏ów, w sk∏ad których wchodzà czenie wmaszynach, októrych mowa wpkt 9—11. obrabiarki wymienione wpkt 1—4 i7. 6. Wielowrzecionowe czopiarki do obróbki drewna 21. Uk∏ady logiczne zapewniajàce funkcje bezpieczeƒzr´cznym posuwem. stwa. 7. Frezarki pionowe dolnowrzecionowe z posuwem 22. Konstrukcje chroniàce przed skutkami wywrócer´cznym, do obróbki drewna i podobnych mate- nia (ROPS). ria∏ów. 23. Konstrukcje chroniàce przed spadajàcymi przed- 8. PrzenoÊne pilarki ∏aƒcuchowe do drewna. miotami (FOPS).

Za∏àcznik nr 6 PROCEDURY OCENY ZGODNOÂCI 1. Ocena zgodnoÊci po∏àczona z kontrolà wewn´trz- zgodnie z dokumentacjà technicznà, nà na etapie wykonania maszyny iustala, które elementy zosta∏y zaprojektowane zgodnie z odpowiednimi posta- 1.1. Ocena zgodnoÊci po∏àczona z kontrolà we- nowieniami norm zharmonizowanych wn´trznà na etapie wykonania maszyny jest oraz te elementy, których projekt nie procedurà, zgodnie zktórà producent albo jego opiera si´ na odpowiednich postanowieupowa˝niony przedstawiciel realizujàcy zobo- niach tych norm; wiàzania ustanowione wpkt 1.2 i1.3 zapewnia i oÊwiadcza, ˝e dana maszyna spe∏nia odpo- 2.5.2. je˝eli nie zosta∏y zastosowane normy wiednie wymagania rozporzàdzenia. zharmonizowane, przeprowadza lub zleca przeprowadzenie odpowiednich kon- 1.2. Producent lub jego upowa˝niony przedstawi- troli, pomiarów ibadaƒ wcelu ustalenia, ciel opracowuje dokumentacj´ technicznà czy przyj´te rozwiàzania spe∏niajà zasadokreÊlonà w pkt 1 za∏àcznika nr 2 do rozporzà- nicze wymagania rozporzàdzenia w zadzenia dla ka˝dego reprezentatywnego modelu kresie ochrony zdrowia ibezpieczeƒstwa; produkowanej maszyny. 2.5.3. je˝eli normy zharmonizowane zosta∏y za- 1.3. Producent powinien podjàç wszelkie niezb´dne stosowane, przeprowadza lub zleca prze- Êrodki, aby proces produkcji zapewnia∏ zgod- prowadzenie odpowiednich kontroli, ponoÊç wytworzonych maszyn z dokumentacjà miarów ibadaƒ wcelu sprawdzenia, czy technicznà okreÊlonà wpkt 1 za∏àcznika nr 2 do normy te zosta∏y rzeczywiÊcie zastosorozporzàdzenia oraz z wymaganiami rozporzà- wane; dzenia (kontrola wewn´trzna na etapie wyko- 2.5.4. uzgadnia z wnioskodawcà miejsce nania maszyny). sprawdzenia, czy dany typ zosta∏ wykonany zgodnie z badanà dokumentacjà 2. Badanie typu WE technicznà, i przeprowadzenia niezb´dnych kontroli, pomiarów ibadaƒ. 2.1. Badanie typu WE jest procedurà, wed∏ug której jednostka notyfikowana stwierdza i zaÊwiad- 2.6. Je˝eli dany typ spe∏nia przepisy rozporzàdzecza, ˝e reprezentatywny model maszyny okreÊnia, jednostka notyfikowana wydaje sk∏adajàlonej wza∏àczniku nr 5 do rozporzàdzenia, zwacemu wniosek certyfikat badania typu WE. Cerny dalej „typem”, spe∏nia przepisy rozporzàtyfikat powinien zawieraç nazw´ iadres produdzenia. centa lub jego upowa˝nionego przedstawiciela, dane niezb´dne do zidentyfikowania za- 2.2. Producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel powinien sporzàdziç dla ka˝dego typu do- twierdzonego typu, wnioski z badaƒ i warunki, kumentacj´ technicznà okreÊlonà w pkt 1 za- na jakich zosta∏ wydany. ∏àcznika nr 2 do rozporzàdzenia. 2.7. Producent ijednostka notyfikowana zachowujà 2.3. Dla ka˝dego typu producent lub jego upowa˝- kopi´ tego certyfikatu, dokumentacji techniczniony przedstawiciel przedk∏ada w wybranej nej i wszystkich odpowiednich dokumentów przez siebie jednostce notyfikowanej wniosek przez 15 lat od daty wydania certyfikatu. oprzeprowadzenie badania typu WE. 2.8. Je˝eli dany typ nie spe∏nia przepisów rozporzà- 2.4. Wniosek powinien zawieraç: dzenia, jednostka notyfikowana odmawia sk∏adajàcemu wniosek wydania certyfikatu bada- 2.4.1. nazw´ iadres producenta oraz jego upo- nia typu WE, podajàc szczegó∏owe powody odwa˝nionego przedstawiciela, je˝eli ma to mowy. Jednostka notyfikowana powiadamia zastosowanie; sk∏adajàcego wniosek, inne jednostki notyfikowane i ministra w∏aÊciwego do spraw gospo- 2.4.2. pisemnà deklaracj´, ˝e wniosek nie zodarki. Jednostka notyfikowana powinna zasta∏ z∏o˝ony w innej jednostce notyfikopewniç procedur´ odwo∏awczà. wanej; 2.4.3. dokumentacj´ technicznà; 2.9. Wnioskodawca informuje jednostk´ notyfikowanà, która przechowuje dokumentacj´ tech- 2.4.4. ponadto wnioskodawca powinien prze- nicznà zwiàzanà z certyfikatem badania typu kazaç do dyspozycji jednostki notyfiko- WE, o wszelkich zmianach wprowadzanych do wanej próbk´ typu; je˝eli wymaga tego zatwierdzonego typu. Jednostka notyfikowana program badaƒ, jednostka notyfikowana bada te zmiany i albo potwierdza wa˝noÊç istmo˝e zwróciç si´ o dostarczenie dal- niejàcego certyfikatu badania typu WE, albo szych próbek. wydaje nowy certyfikat, je˝eli zmiany mogà mieç wp∏yw na zgodnoÊç z zasadniczymi wy- 2.5. Jednostka notyfikowana: maganiami w zakresie ochrony zdrowia i bez- 2.5.1. bada dokumentacj´ technicznà, spraw- pieczeƒstwa lub zprzewidywanymi warunkami dza, czy dany typ zosta∏ wyprodukowany u˝ytkowania danego typu.

2.10. Komisja Europejska, minister w∏aÊciwy do 3.4.2. miejsce projektowania, produkcji, konspraw gospodarki i jednostki notyfikowane troli, badania oraz magazynowania mamogà, na wniosek, uzyskaç kopi´ certyfikatu szyn; badania typu WE. Na uzasadniony wniosek 3.4.3. dokumentacj´ technicznà opisanà wpkt 1 Komisja i minister mogà uzyskaç kopie dokuza∏àcznika nr 2 do rozporzàdzenia, dla mentacji technicznej oraz wyników badaƒ jednego modelu z ka˝dej grupy maszyn, przeprowadzonych przez jednostk´ notyfikowanà. októrych mowa wza∏àczniku nr 5 do rozporzàdzenia, jakie zamierza produkowaç; 2.11. Dokumenty i korespondencj´ odnoszàce si´ do procedur badania typu WE sporzàdza si´ 3.4.4. dokumentacj´ systemu jakoÊci; wj´zyku polskim lub winnym oficjalnym j´zy- 3.4.5. pisemne oÊwiadczenie, ˝e wniosek nie ku Unii Europejskiej mo˝liwym do zaakceptozosta∏ z∏o˝ony w innej jednostce notyfiwania przez jednostk´ notyfikowanà. kowanej. 2.12. Na jednostce notyfikowanej spoczywa sta∏y 3.5. System jakoÊci musi zapewniaç zgodnoÊç maobowiàzek zapewnienia, ˝e certyfikat badania szyny z przepisami rozporzàdzenia. Wszystkie typu WE pozostaje wa˝ny. Powiadamia ona elementy, wymagania i przepisy przyj´te przez producenta o wszelkich istotnych zmianach, producenta powinny byç udokumentowane które mog∏yby mieç wp∏yw na wa˝noÊç certyw systematyczny i uporzàdkowany sposób fikatu. Jednostka notyfikowana wycofuje cerw postaci Êrodków, procedur i pisemnych intyfikaty, które straci∏y wa˝noÊç. strukcji. Dokumentacja systemu jakoÊci powin- 2.13. Na producencie danej maszyny spoczywa sta∏y na umo˝liwiaç jednolità interpretacj´ Êrodków obowiàzek zapewnienia, ˝e maszyna ta jest proceduralnych ijakoÊciowych, takich jak: prozgodna zaktualnym stanem wiedzy technicznej. gramy jakoÊci, plany jakoÊci, ksi´gi jakoÊci izapisy. 2.14. Co 5 lat producent sk∏ada jednostce notyfikowanej wniosek o przeprowadzenie przeglàdu 3.6. Dokumentacja systemu jakoÊci powinna zawiewa˝noÊci certyfikatu badania typu WE. raç odpowiedni opis: 3.6.1. celów dotyczàcych jakoÊci, struktury or- 2.15. Jednostka notyfikowana odnawia certyfikat badania typu WE na kolejne 5 lat, je˝eli stwier- ganizacyjnej, zakresu odpowiedzialnoÊci dzi jego wa˝noÊç, uwzgl´dniajàc aktualny i uprawnieƒ kierownictwa w odniesieniu stan wiedzy technicznej. do konstrukcji ijakoÊci maszyn; 3.6.2. technicznych specyfikacji projektowych, 2.16. Producent ijednostka notyfikowana zachowuw tym norm zharmonizowanych, jakie jà kopi´ certyfikatu badania typu WE, dokub´dà stosowane oraz, je˝eli normy zharmentacji technicznej i wszystkich odpowiedmonizowane nie sà w pe∏ni stosowane, nich dokumentów przez 15 lat od daty wyda- Êrodków, jakie zostanà podj´te w celu nia certyfikatu. spe∏nienia zasadniczych wymagaƒ roz- 2.17. W przypadku gdy wa˝noÊç certyfikatu bada- porzàdzenia w zakresie ochrony zdrowia nia typu WE nie zosta∏a odnowiona, produ- ibezpieczeƒstwa; cent powinien zaprzestaç wprowadzania do obrotu maszyn danego typu. 3.6.3. technik kontroli projektowania i technik weryfikacji konstrukcji, procesów i dzia- 3. Pe∏ne zapewnienie jakoÊci ∏aƒ systematycznych, które b´dà stosowane przy projektowaniu maszyn obj´- 3.1. Pe∏ne zapewnienie jakoÊci jest procedurà, tych rozporzàdzeniem; zgodnie zktórà jednostka notyfikowana ocenia izatwierdza system jakoÊci producenta maszyn 3.6.4. odpowiednich technik wytwarzania, okreÊlonych w za∏àczniku nr 5 do rozporzàdze- technik kontroli i zapewnienia jakoÊci, nia orazmonitoruje jego stosowanie. procesów i systematycznie podejmowanych dzia∏aƒ, jakie b´dà stosowane; 3.2. Producent musi posiadaç zatwierdzony system jakoÊci w odniesieniu do projektu, wytwarza- 3.6.5. kontroli i badaƒ, które b´dà przeprowania, koƒcowej kontroli i badaƒ, stosownie do dzone przed, wtrakcie ipo wytworzeniu, wymagaƒ okreÊlonych w pkt 3.3—3.12, który oraz cz´stotliwoÊci, z jakà b´dà przepropodlega nadzorowi okreÊlonemu wpkt 3.13. wadzane; 3.6.6. zapisów dotyczàcych jakoÊci, takich jak: 3.3. Producent lub jego upowa˝niony przedstawisprawozdania z kontroli, dane dotyciel sk∏ada wniosek o ocen´ swojego systemu czàce badaƒ, dane dotyczàce kalibracji, jakoÊci do wybranej przez siebie jednostki nosprawozdania dotyczàce kwalifikacji pertyfikowanej. sonelu; 3.4. Wniosek powinien zawieraç: 3.6.7. Êrodków monitorowania uzyskania wy- 3.4.1. nazw´ iadres producenta oraz jego upo- maganej jakoÊci projektowania i jakoÊci wa˝nionego przedstawiciela, je˝eli ma to maszyn, jak równie˝ skutecznoÊci funkzastosowanie; cjonowania systemu jakoÊci.

3.7. Jednostka notyfikowana ocenia system jako- pewnienia jakoÊci dotyczàcej Êci, aby ustaliç, czy spe∏nia on wymagania projektowania, takie jak: wyniokreÊlone w pkt 3.5 i 3.6. Domniemywa si´, ˝e ki analiz, obliczeƒ, prób itp.; elementy systemu jakoÊci zgodne z odpowied- 3.13.2.3. zapisy dotyczàce jakoÊci przenimi normami zharmonizowanymi sà zgodne widziane w cz´Êci systemu zaz odpowiednimi wymaganiami, o których mopewnienia jakoÊci dotyczàcej wa wpkt 3.5 i3.6. wytwarzania, takie jak: sprawozdania z kontroli, dane doty- 3.8. W sk∏ad zespo∏u audytorów musi wchodziç co czàce badaƒ, dane dotyczàce najmniej jedna osoba posiadajàca doÊwiadczekalibracji, sprawozdania dotynie w ocenie technologii maszyn. Procedura czàce kwalifikacji personelu, oceny obejmuje przeprowadzenie kontroli wpomieszczeniach producenta. Podczas oceny itp. zespó∏ audytorów dokonuje przeglàdu doku- 3.13.3. Jednostka notyfikowana przeprowadza mentacji technicznej, októrej mowa wpkt 3.4.3, okresowe audyty w celu upewnienia wcelu zapewnienia jej zgodnoÊci zwymaganiasi´, ˝e producent utrzymuje i stosuje mi dotyczàcymi zdrowia i bezpieczeƒstwa. system jakoÊci; przedk∏ada ona produ- Owyniku oceny jednostka notyfikowana powiacentowi sprawozdanie z audytu. Cz´- damia sk∏adajàcego wniosek producenta lub stoÊç okresowych audytów powinna jego upowa˝nionego przedstawiciela. Wpowiabyç taka, aby pe∏na ponowna ocena bydomieniu muszà byç zawarte wnioski z oceny ∏a przeprowadzana co 3 lata. oraz umotywowana decyzja wynikajàca z oceny. Jednostka notyfikowana powinna zapewniç 3.13.4. Jednostka notyfikowana mo˝e dokonaç procedur´ odwo∏awczà. niezapowiedzianych wizytacji u producenta. Potrzeba wizytacji i ich cz´stoÊç 3.9. Producent zobowiàzuje si´ do wype∏niania jest okreÊlana na podstawie systemu obowiàzków wynikajàcych z zatwierdzonego monitorowania wizytacji prowadzonesystemu jakoÊci oraz do zapewnienia, ˝e pozo- go przez jednostk´ notyfikowanà. stanie on odpowiedni iskuteczny. W systemie monitorowania wizytacji jednostka notyfikowana powinna szcze- 3.10. Producent lub jego upowa˝niony przedstawigólnie uwzgl´dniaç nast´pujàce czynciel informujà jednostk´ notyfikowanà, która niki: zatwierdzi∏a system jakoÊci, o jego wszelkich planowanych zmianach. 3.13.4.1. wyniki poprzednich wizytacji wramach nadzoru; 3.11. Jednostka notyfikowana ocenia proponowane 3.13.4.2. potrzeb´ monitorowania Êrodzmiany i decyduje, czy zmodyfikowany system ków naprawczych; jakoÊci nadal spe∏nia wymagania okreÊlone w pkt 3.5 i 3.6 lub czy wymagana jest jego po- 3.13.4.3. w odpowiednich przypadkach, nowna ocena. szczególne warunki za∏àczone przy zatwierdzeniu systemu; 3.12. Jednostka notyfikowana zawiadamia produ- 3.13.4.4. znaczàce modyfikacje w orgacenta o swojej decyzji. W powiadomieniu munizacji procesu, Êrodków szà byç zawarte wnioski zoceny oraz wynikajàitechnik wytwarzania. ca zoceny umotywowana decyzja. 3.13.5. W ramach wizytacji jednostka notyfiko- 3.13. Nadzór prowadzony przez jednostk´ notyfikowana mo˝e, w razie koniecznoÊci, przewanà. prowadziç lub zleciç przeprowadzenie 3.13.1. Celem nadzoru jest sprawdzenie, czy badaƒ wcelu sprawdzenia prawid∏owoproducent nale˝ycie wywiàzuje si´ ze Êci funkcjonowania systemu jakoÊci. zobowiàzaƒ wynikajàcych z zatwierdzo- Jednostka notyfikowana dostarcza pronego systemu jakoÊci. ducentowi sprawozdanie z wizytacji oraz, wprzypadku przeprowadzenia ba- 3.13.2. Producent powinien umo˝liwiç jednostdaƒ, sprawozdanie zbadaƒ. ce notyfikowanej dost´p do miejsc projektowania, produkcji, kontroli, badaƒ 3.14. Przez 10 lat od daty produkcji ostatniego egoraz magazynowania, w celu przeprozemplarza producent lub jego upowa˝niony wadzenia inspekcji, oraz dostarczyç jej przedstawiciel przechowuje wcelu udost´pniewszelkich niezb´dnych informacji, tania organom nadzoru rynku: kich jak: 3.13.2.1. dokumentacja dotyczàca sys- 3.14.1. dokumentacj´, októrej mowa wpkt3.4.3; temu jakoÊci; 3.14.2. decyzje isprawozdania jednostki notyfi- 3.13.2.2. zapisy dotyczàce jakoÊci prze- kowanej, o których mowa w pkt 3.11 widziane w cz´Êci systemu za- i3.12 oraz wpkt 3.13.3 i3.13.5.