Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn i elementów bezpieczeństwa

TREÂå: Poz.: ROZPORZÑDZENIA: 2170 — Ministra Gospodarki z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagaƒ dla maszyn ielementów bezpieczeƒstwa . . . . . . . . . . . . . . . 16897 2171 — Ministra Gospodarki z dnia 23 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagaƒ dla prostych zbiorników ciÊnieniowych . . . . . . . . . . . . . . . . 16924 2172 — Ministra Gospodarki z dnia 15 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagaƒ dla sprz´tu elektrycznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16933 2173 — Ministra Gospodarki z dnia 21 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagaƒ dla Êrodków ochrony indywidualnej . . . . . . . . . . . . . . . . . 16936 2170 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI1) z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagaƒ dla maszyn i elementów bezpieczeƒstwa2)

4) sposób oznakowania maszyn i elementów bezpie- benzyny, oleju nap´dowego oraz innych cieczy czeƒstwa; palnych i substancji niebezpiecznych; 5) wzór znaku CE. 15) kot∏ów parowych, zbiorników, w tym zbiorników ciÊnieniowych; § 2. 1. Przepisy rozporzàdzenia nie majà zastoso- 16) êróde∏ promieniowania jonizujàcego, stanowiàwania do: cych cz´Êç maszyny; 1) maszyn, których jedynym êród∏em nap´du jest si- 17) broni palnej; ∏a mi´Êni ludzkich, z wyjàtkiem maszyn u˝ywanych do podnoszenia i opuszczania ∏adunków; 18) wyrobów medycznych. 2) maszyn specjalnie zaprojektowanych lub przezna- 2. Przepisy rozporzàdzenia nie majà zastosowania czonych do u˝ytkowania do celów jàdrowych, któtak˝e: re w przypadku uszkodzenia mogà spowodowaç emisj´ radioaktywnà; 1) do maszyn, dla których producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel sporzàdzi deklaracj´, 3) maszyn specjalnie zaprojektowanych i wykonaw której zadeklaruje, ˝e sà one przeznaczone do nych do celów wojskowych i policyjnych; wbudowania w inne maszyny lub do po∏àczenia 4) urzàdzeƒ specjalnych przeznaczonych do u˝ytko- z innymi maszynami w celu utworzenia maszyn, wania na terenie weso∏ych miasteczek lub parków do których b´dà mia∏y zastosowanie przepisy rozrozrywki; porzàdzenia, z wy∏àczeniem maszyn przeznaczonych do wbudowania, które mogà dzia∏aç samo- 5) urzàdzeƒ transportu linowego, w tym kolei linodzielnie; wych, linowo-terenowych iwyciàgów, przeznaczonych do transportu osób; 2) wca∏oÊci lub w cz´Êci do maszyn ielementów bezpieczeƒstwa w zakresie zagro˝eƒ ich dotyczàcych, 6) Êrodków transportu — statków oraz pojazdów iich je˝eli odr´bne przepisy dotyczàce maszyn i eleprzyczep, przeznaczonych wy∏àcznie do transportu mentów bezpieczeƒstwa okreÊlajà te zagro˝enia. osób drogà powietrznà lub siecià transportu drogowego, kolejowego lub wodnego, a tak˝e Êrod- 3. Deklaracja, októrej mowa wust. 2 pkt 1, powinków transportu wzakresie, wjakim sà przeznaczona zawieraç: ne do przewozu towarów drogà powietrznà, siecià dróg lub siecià kolejowà albo drogà wodnà; wy∏à- 1) nazw´ i adres producenta lub jego upowa˝nioneczeniu nie podlegajà pojazdy u˝ywane przy eks- go przedstawiciela; ploatacji z∏ó˝ mineralnych; 2) opis maszyny lub cz´Êci maszyny; 7) Êrodków do transportu osób, wykorzystujàcych 3) powo∏anie zastosowanych przepisów, norm zharpojazdy szynowe poruszajàce si´ po szynach i namonizowanych; p´dzanych przez mechanizm z´batkowy; 4) nazw´ iadres jednostki notyfikowanej, która doko- 8) statków morskich oraz p∏ywajàcych jednostek nuje oceny zgodnoÊci, o ile ocena taka by∏a dokoprzybrze˝nych wraz z ich wyposa˝eniem pok∏adonywana; wym; 5) imi´ i nazwisko osoby upowa˝nionej do sk∏adania 9) dêwigów stale obs∏ugujàcych okreÊlone poziomy podpisu w imieniu producenta lub jego upowa˝- budynków ibudowli, wyposa˝onych wkabin´ ponionego przedstawiciela. ruszajàcà si´ mi´dzy sztywnymi prowadnicami nachylonymi w stosunku do poziomu pod kàtem 4. Do deklaracji, o której mowa w ust. 2 pkt 1, nawi´kszym ni˝ 15 stopni, przeznaczonych do przele˝y za∏àczyç informacj´, ˝e maszyna nie powinna byç wozu: oddawana do u˝ytku a˝ do czasu gdy maszyna, do któa) osób, rej b´dzie wbudowana, uzyska deklaracj´ zgodno- Êci WE, o której mowa w § 116 ust. 2. b) osób i towarów, § 3. 1.U˝yte wrozporzàdzeniu okreÊlenia oznaczajà: c) towarów, je˝eli kabina jest dost´pna dla osób i wyposa˝ona w elementy sterownicze znajdu- 1) maszyna: jàce si´ wewnàtrz lub pozostajàce w zasi´gu a) zespó∏ sprz´˝onych cz´Êci lub elementów sk∏au˝ytkownika przebywajàcego w kabinie; dowych, z których przynajmniej jedno jest ru- 10) dêwigów budowlanych przeznaczonych do podno- chome, wraz z odpowiednimi elementami uruszenia osób lub osób i towarów; chamiajàcymi, obwodami sterowania, zasilania, po∏àczonych wspólnie w celu okreÊlonego 11) dêwigów teatralnych; zastosowania, w szczególnoÊci do przetwarza- 12) górniczych urzàdzeƒ wyciàgowych; nia, obróbki, przemieszczania lub pakowania materia∏ów, 13) ciàgników rolniczych i leÊnych; b) zespó∏ maszyn, które w celu osiàgni´cia wspól- 14) zbiorników do magazynowania i rurociàgów do nego efektu koƒcowego zosta∏y zestawione isà

sterowane w taki sposób, aby dzia∏a∏y jako zin- st´pnie dzia∏aniu si∏y odpowiadajàcej udêwigowi tegrowana ca∏oÊç, pomno˝onemu przez odpowiedni wspó∏czynnik przecià˝enia dla prób statycznych i ponownie c) wymienne wyposa˝enie modyfikujàce funkcje skontrolowane bezpoÊrednio po zdj´ciu obcià˝emaszyny, które jest wprowadzane do obrotu nia, w celu upewnienia si´, ˝e nie nastàpi∏o ˝adne z przeznaczeniem do zamontowania przez opeuszkodzenie; ratora do maszyny lub szeregu ró˝nych maszyn albo do ciàgnika, o ile wyposa˝enie to nie sta- 14) próba dynamiczna — badanie, podczas którego nowi cz´Êci zamiennej lub narz´dzia; maszyna obcià˝ona pracuje we wszystkich mo˝liwych konfiguracjach pod obcià˝eniem odpowia- 2) element bezpieczeƒstwa — element nieb´dàcy dajàcym udêwigowi, zuwzgl´dnieniem dynamiczwymiennym wyposa˝eniem, który producent lub nego zachowania si´ maszyny, w celu sprawdzejego upowa˝niony przedstawiciel wprowadza do nia, czy maszyna i jej element bezpieczeƒstwa obrotu oddzielnie, przeznaczony do realizacji funkfunkcjonujà w∏aÊciwie; cji bezpieczeƒstwa, którego uszkodzenie lub nieprawid∏owe funkcjonowanie zagra˝a bezpieczeƒ- 15) Êrodek przenoszenia — urzàdzenie, na którym stwu lub zdrowiu osób nara˝onych; umieszcza si´ ludzi, w celu ich podnoszenia, opuszczania lub przenoszenia. 3) operator — osob´, która wykonuje czynnoÊci zwiàzane z zainstalowaniem, obs∏ugiwaniem, regulo- 2. Ilekroç w przepisach rozdzia∏ów 2—7 oraz waniem, konserwowaniem, czyszczeniem, napraw§116—118, w§ 122 i123 jest mowa omaszynie, nawianiem lub transportowaniem maszyny; le˝y przez to rozumieç maszyn´ lub element bezpie- 4) kierowca — operatora odpowiedzialnego za prze- czeƒstwa. mieszczanie si´ maszyny, który mo˝e byç transportowany przez maszyn´ lub towarzyszyç jej pie- 3. Oznakowania CE nie umieszcza si´ na elemenszo albo kierowaç nià zdalnie, w szczególnoÊci tach bezpieczeƒstwa. przy u˝yciu przewodów lub fal radiowych; § 4. Do maszyn, które stwarzajà przede wszystkim 5) strefa niebezpieczna — stref´ wobr´bie lub wokó∏ zagro˝enia o charakterze elektrycznym, stosuje si´ maszyny, w której wyst´puje zagro˝enie bezpie- przepisy dotyczàce sprz´tu elektrycznego. czeƒstwa lub zdrowia osób; § 5. Maszyny ielementy bezpieczeƒstwa, októrych 6) osoba nara˝ona — osob´ znajdujàcà si´ cz´Êciowo mowa w rozporzàdzeniu, mogà byç wprowadzane do lub ca∏kowicie w strefie niebezpiecznej; obrotu i oddane do u˝ytku, je˝eli przy prawid∏owym zainstalowaniu i konserwowaniu oraz u˝ytkowaniu 7) zawiesie — cz´Êci lub wyposa˝enie niezwiàzane zgodnym z przeznaczeniem nie b´dà stwarza∏y zagrozmaszynà, umieszczane mi´dzy maszynà a∏adun- ˝enia dla bezpieczeƒstwa izdrowia osób oraz zwierzàt kiem lub na ∏adunku, w celu jego uchwycenia; domowych lub mienia. 8) element zawiesia — element pomocny przy wyko- § 6. 1. Dopuszcza si´ mo˝liwoÊç prezentacji na tarnywaniu lub u˝ywaniu zawiesia ci´gnowego (hak gach, wystawach iinnych pokazach maszyn ielemenoczkowy, zacisk kab∏àkowy, pierÊcieƒ, Êruba tów bezpieczeƒstwa, które nie spe∏niajà wymagaƒ oczkowa); okreÊlonych w rozporzàdzeniu, je˝eli na widocznym 9) typ — wzorzec wyrobu reprezentatywny dla prze- oznaczeniu b´dzie podana informacja, ˝e maszyny widywanej produkcji; ielementy bezpieczeƒstwa sà niezgodne zzasadniczymi wymaganiami inie b´dà sprzedawane, dopóki pro- 10) ∏adunek prowadzony — ∏adunek, którego przeno- ducent lub jego upowa˝niony przedstawiciel nie doszenie odbywa si´ wca∏oÊci wzd∏u˝ sztywnych lub prowadzi do ich zgodnoÊci zwymaganiami okreÊlonyelastycznych prowadnic, o po∏o˝eniu ustalonym mi w rozporzàdzeniu. za pomocà sta∏ych zamocowaƒ; 2. Podczas pokazów maszyn lub elementów, októ- 11) wspó∏czynnik bezpieczeƒstwa — stosunek wartorych mowa w ust. 1, powinny byç przedsi´wzi´te od- Êci obcià˝enia gwarantowanego przez producenta, powiednie Êrodki bezpieczeƒstwa. jakie element wyposa˝enia, osprz´t lub maszyna sà w stanie utrzymaç, do wartoÊci udêwigu nanie- Rozdzia∏ 2 sionego na tym elemencie wyposa˝enia, osprz´- cie lub maszynie; Zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeƒstwa 12) wspó∏czynnik przecià˝enia — stosunek obcià˝enia i ochrony zdrowia dotyczàce projektowania u˝ytego do przeprowadzenia prób statycznych idy- oraz wytwarzania maszyn namicznych na elemencie wyposa˝enia, osprz´cie i elementów bezpieczeƒstwa lub maszynie do udêwigu naniesionego na tym elemencie wyposa˝enia, osprz´cie lub maszynie; § 7. 1. Zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeƒstwa i ochrony zdrowia majà zastosowanie tylko 13) próba statyczna — badanie, podczas którego ma- wówczas, gdy maszyna u˝ytkowana w warunkach szyna lub zawiesie sà poddawane kontroli, a na- przewidzianych przez producenta stwarza zagro˝enie

odpowiadajàce okreÊlonemu zasadniczemu wymaga- 3. Podczas projektowania i wykonania maszyny niu, zwyjàtkiem wymagaƒ, októrych mowa w§ 8—10, producent powinien uwzgl´dniç ograniczenia wynika- § 48—53, które majà zastosowanie do wszystkich ma- jàce z koniecznego lub przewidywanego stosowania szyn, do których stosuje si´ przepisy rozporzàdzenia. Êrodków ochrony indywidualnej, w szczególnoÊci Do danej maszyny mogà mieç zastosowanie zasadni- obuwia i r´kawic. cze wymagania odpowiadajàce stwarzanym zagro˝eniom, okreÊlone wrozporzàdzeniu. 4. Niewygody, zm´czenie i obcià˝enie psychiczne odczuwane przez operatora podczas u˝ytkowania ma- 2. Je˝eli ze wzgl´du na istniejàcy stan techniki szyny powinny byç zredukowane do mo˝liwego minispe∏nienie celów okreÊlonych w zasadniczych wyma- mum, z uwzgl´dnieniem zasad ergonomii. ganiach mo˝e byç niemo˝liwe, maszyna powinna byç zaprojektowana i wykonana w sposób zapewniajàcy § 10. Maszyn´ nale˝y dostarczaç z podstawowym maksymalne zbli˝enie si´ do tych celów. wyposa˝eniem specjalnym i osprz´tem umo˝liwiajàcym jej regulacj´, konserwacj´ i u˝ytkowanie, bez 3. Producent powinien przeanalizowaç zagro˝enia stwarzania zagro˝eƒ. w celu zidentyfikowania wszystkich zagro˝eƒ odnoszàcych si´ do danej maszyny oraz zaprojektowaç § 11. 1. Materia∏y u˝yte do wykonania maszyny lub iwykonaç jà, bioràc pod uwag´ dokonanà przez siebie produkty wykorzystywane i powstajàce w trakcie jej ocen´. u˝ytkowania nie powinny stwarzaç zagro˝enia dla bezpieczeƒstwa i zdrowia osób nara˝onych. § 8. 1. Maszyna powinna byç wykonana wtaki sposób, aby nadawa∏a si´ do realizowania swojej funkcji 2. W przypadku stosowania p∏ynów maszyna pooraz mog∏a byç w warunkach przewidzianych przez winna byç zaprojektowana iwykonana wtaki sposób, producenta regulowana i konserwowana, nie powo- aby mo˝na by∏o jà u˝ytkowaç bez ryzyka powodowadujàc zagro˝enia dla osób wykonujàcych czynnoÊci. nego nape∏nianiem, u˝ywaniem, odzyskiwaniem lub usuwaniem p∏ynów. 2. Wcelu przeciwdzia∏ania zagro˝eniom, októrych mowa w ust. 1, powinny byç przedsi´wzi´te Êrodki § 12. 1. Producent powinien dostarczyç integralne majàce na celu wyeliminowanie wszelkiego ryzyka oÊwietlenie miejscowe maszyny, odpowiednie do wywypadku, w tym powsta∏ego w wyniku mo˝liwych do konywanych czynnoÊci, je˝eli brak takiego oÊwietlenia przewidzenia sytuacji odbiegajàcych od normalnych mo˝e spowodowaç powstanie niebezpiecznych sytuw przewidywanym okresie eksploatacji maszyny, acji, mimo oÊwietlenia ogólnego o normalnym nat´- w∏àcznie z jej monta˝em i demonta˝em. ˝eniu. 3. Przy doborze najbardziej odpowiednich Êrod- 2. Producent powinien zapewniç, ˝e dostarczone ków, o których mowa w ust. 2, producent powinien przez niego oÊwietlenie nie spowoduje wyst´powania post´powaç zgodnie z nast´pujàcymi zasadami we- ucià˝liwych obszarów zacienienia, m´czàcych olÊnieƒ d∏ug podanej kolejnoÊci: i niebezpiecznego efektu stroboskopowego. 1) projektowaç i wykonywaç maszyny bezpieczne, 3. W maszynie nale˝y zapewniç odpowiednie przez wyeliminowanie lub zminimalizowanie ryzy- oÊwietlenie obszarów wewn´trznych wymagajàcych ka, tak dalece jak jest to mo˝liwe; cz´stych kontroli, regulacji i konserwacji. 2) stosowaç konieczne Êrodki ochronne w odniesie- § 13. 1. Maszyna lub ka˝da jej cz´Êç powinna: niu do ryzyka, którego nie mo˝na wyeliminowaç; 3) informowaç u˝ytkowników o pozostajàcym ryzy- 1) umo˝liwiaç jej bezpiecznà obs∏ug´ iprzemieszczaku, którego nie mo˝na wyeliminowaç mimo zasto- nie; sowania Êrodków ochronnych, oraz wskazywaç, 2) byç zaprojektowana oraz opakowana w sposób czy konieczne jest przeszkolenie w tym zakresie umo˝liwiajàcy bezpieczne i niepowodujàce uszkoi wyspecyfikowanie potrzeb stosowania Êrodków dzeƒ sk∏adowanie, w szczególnoÊci przez zapewochrony indywidualnej. nienie odpowiedniej statecznoÊci albo specjalnych wsporników. § 9. 1. Podczas projektowania i wykonania maszyny oraz opracowywania instrukcji producent powinien 2. W przypadku gdy masa, wielkoÊç lub kszta∏t sawziàç pod uwag´ nie tylko normalne u˝ytkowanie mamej maszyny lub jej ró˝nych cz´Êci uniemo˝liwiajà jej szyny, ale tak˝e przewidywaç jej zastosowania, któr´czne przemieszczanie, maszyna lub ka˝da zjej cz´Êci rych w sposób racjonalny mo˝na oczekiwaç. powinna: 2. Maszyna powinna byç zaprojektowana w spo- 1) byç wyposa˝ona welementy umo˝liwiajàce zamosób zapobiegajàcy u˝ytkowaniu odbiegajàcemu od jej cowanie do urzàdzenia podnoszàcego lub normalnego u˝ytkowania, je˝eli takie u˝ytkowanie wywo∏a∏oby ryzyko. W przypadku gdy maszyna nie jest 2) byç zaprojektowana w sposób umo˝liwiajàcy wyzaprojektowana wtaki sposób, winstrukcji nale˝y po- posa˝enie w elementy, o których mowa w pkt 1, informowaç u˝ytkownika o niedozwolonych sposo- w szczególnoÊci przez zaprojektowanie otworów bach jej u˝ytkowania. gwintowanych, lub

3) mieç kszta∏t umo˝liwiajàcy ∏atwe zamocowanie do wprzypadku zastosowania klawiatury, dzia∏anie, które typowych urzàdzeƒ podnoszàcych. ma byç wykonywane, powinno byç wyraênie zasygnalizowane i w razie potrzeby potwierdzone. 3. Je˝eli maszyna lub element sk∏adowy sà przewidziane do r´cznego przemieszczania, maszyna lub ele- 4. Elementy sterownicze powinny byç tak wykonament sk∏adowy powinny byç: ne, aby ich rozmieszczenie, przemieszczanie i opór zwiàzany zoperowaniem nimi by∏y zbie˝ne zpowodo- 1) ∏atwo przemieszczalne lub wanym dzia∏aniem, z uwzgl´dnieniem zasad ergonomii. Nale˝y równie˝ uwzgl´dniç ograniczenia wynika- 2) wyposa˝one welementy do podnoszenia, wszczejàce z koniecznego lub przewidywanego stosowania gólnoÊci uchwyty, oraz do bezpiecznego prze- Êrodków ochrony indywidualnej, w szczególnoÊci r´- mieszczania. kawic i obuwia. 4. W przypadku przemieszczania narz´dzi lub cz´- § 16. 1. Maszyna powinna byç wyposa˝ona we Êci maszyn, nawet o niewielkiej masie, które mogà wskaêniki (tarczowe zpodzia∏kà lub sygnalizatory) niestwarzaç zagro˝enie przez swoje w∏aÊciwoÊci (kszta∏t zb´dne do zapewnienia bezpieczeƒstwa obs∏ugi. oraz materia∏), nale˝y stosowaç Êrodki specjalne. 2. Ze stanowiska sterowania operator powinien § 14. Uk∏ady sterowania nale˝y zaprojektowaç mieç mo˝liwoÊç odczytywania wskazaƒ wskaêników, i wykonywaç w taki sposób, aby: o których mowa w ust. 1. 1) by∏y bezpieczne i niezawodne oraz zapobiega∏y 3. Zg∏ównego stanowiska sterowania operator popowstawaniu niebezpiecznych sytuacji; winien mieç mo˝liwoÊç upewnienia si´, ˝e w strefach niebezpiecznych nie przebywajà osoby nara˝one. 2) mog∏y wytrzymywaç obcià˝enia wynikajàce z normalnego u˝ytkowania i dzia∏ania czynników ze- § 17. 1. Je˝eli nie jest mo˝liwe spe∏nienie wymawn´trznych; gaƒ, októrych mowa w§ 16 ust. 3, system sterowania 3) b∏´dy wuk∏adach logicznych nie doprowadza∏y do powinien byç zaprojektowany i wykonany w taki sponiebezpiecznych sytuacji. sób, aby uruchomienie maszyny by∏o ka˝dorazowo poprzedzane akustycznym lub optycznym sygna∏em § 15. 1. Elementy sterownicze powinny byç: ostrzegawczym. 1) wyraênie widoczne, rozpoznawalne i, w koniecz- 2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, osoba nych przypadkach, odpowiednio oznakowane; nara˝ona powinna mieç czas i Êrodki do podj´cia szybkiego dzia∏ania, w celu zapobie˝enia uruchomie- 2) rozmieszczone w sposób zapewniajàcy bezpiecz- niu maszyny. ne, bezzw∏oczne i jednoznaczne pos∏ugiwanie si´ nimi; § 18. 1. Uruchomienie maszyny powinno byç mo˝- liwe tylko przez zamierzone uaktywnienie elementu 3) zaprojektowane w taki sposób, aby kierunek ich sterowniczego, przewidzianego do tego celu. ruchu by∏ zgodny z zamierzonym efektem sterowania; 2. Przepis ust. 1 stosuje si´ w przypadku: 4) umiejscowione poza strefami niebezpiecznymi, 1) ponownego uruchomienia maszyny po jej zatrzyz wyjàtkiem elementów szczególnych, takich jak maniu, niezale˝nie od przyczyny zatrzymania, wy∏àcznik awaryjny, panel programowania robotów; 2) wprowadzenia znaczàcych zmian w warunkach pracy maszyny (zmiana pr´dkoÊci, ciÊnienia) 5) tak umieszczone, aby ich obs∏uga nie powodowa- — z wyjàtkiem przypadków gdy ponowne urucho- ∏a dodatkowego ryzyka; mienie maszyny lub wprowadzenie znaczàcych 6) zaprojektowane albo zabezpieczone wtaki sposób, zmian w warunkach jej pracy nie powoduje zagro˝eaby po˝àdany efekt, je˝eli wià˝e si´ z nim ryzyko, nia. nie móg∏ wystàpiç bez zamierzonego dzia∏ania; 3. Zasadniczych wymagaƒ, októrych mowa wust.2, 7) wykonane w taki sposób, aby wytrzyma∏y dajàce nie stosuje si´ do ponownego uruchomienia maszyny si´ przewidzieç obcià˝enia. lub zmiany warunków jej pracy, b´dàcych wynikiem normalnego, automatycznego cyklu pracy maszyny. 2. Projektujàc elementy sterownicze, nale˝y zwróciç szczególnà uwag´ na wy∏àczniki awaryjne, w sto- 4. Wprzypadku gdy maszyna ma kilka uruchamiasunku do których istnieje prawdopodobieƒstwo, ˝e jàcych elementów sterowniczych, przez co operatorzy b´dà nara˝one na znaczne obcià˝enia. mogà powodowaç wzajemne zagro˝enia, nale˝y wcelu wyeliminowania tych zagro˝eƒ zainstalowaç urzà- 3. Je˝eli elementy sterownicze sà projektowane dzenia dodatkowe (blokady lub selektory) pozwalajàce i wykonane w celu spe∏niania kilku ró˝nych funkcji, na uaktywnienie tylko jednej cz´Êci mechanizmu uruprzy braku wzajemnie jednoznacznej relacji, tak jak chamiajàcego w danej chwili.

5. Wprzypadku instalacji zautomatyzowanej, funk- winien zaprojektowaç i wykonaç maszyn´ w taki spocjonujàcej w trybie automatycznym, powinno byç sób, aby wy∏àczniki, wtym wy∏àcznik awaryjny, mog∏y mo˝liwe, po jej zatrzymaniu, ponowne ∏atwe jej uru- zatrzymaç nie tylko samà maszyn´, ale i wszystkie chomienie po spe∏nieniu warunków bezpieczeƒstwa. urzàdzenia umieszczone przed nià lub za nià w ciàgu technologicznym, je˝eli dalsze dzia∏anie tych urzàdzeƒ § 19. 1. Maszyna powinna byç wyposa˝ona w ele- mo˝e byç niebezpieczne. ment sterowniczy, przy u˝yciu którego mo˝na doprowadziç, w bezpieczny sposób, do ca∏kowitego jej za- § 22. 1. Sterowanie w wybranym trybie ma pierwtrzymania w normalnym trybie. szeƒstwo przed innymi uk∏adami sterowania, z wyjàtkiem wy∏àczania awaryjnego. 2. Stanowisko robocze powinno byç wyposa˝one w element sterowniczy umo˝liwiajàcy zatrzymanie 2. Je˝eli maszyna zosta∏a zaprojektowana i wykoniektórych lub wszystkich cz´Êci maszyny znajdujà- nana w sposób pozwalajàcy na jej wykorzystanie cych si´ w ruchu, w zale˝noÊci od rodzaju zagro˝enia, w kilku trybach sterowania lub pracy, które wykazujà tak aby maszyna pozostawa∏a bezpieczna. Elementy ró˝ne poziomy bezpieczeƒstwa (umo˝liwienie regulasterownicze zatrzymujàce maszyn´ powinny mieç cji, konserwacji oraz kontroli), maszyna powinna byç pierwszeƒstwo wobec elementów uruchamiajàcych. wyposa˝ona na sta∏e wprze∏àcznik wyboru trybu, który mo˝na zablokowaç wka˝dym po∏o˝eniu. Ka˝de po- 3. Z chwilà zatrzymania maszyny lub jej niebez- ∏o˝enie prze∏àcznika wyboru trybu powinno odpowiapiecznych cz´Êci, zasilanie odpowiednich nap´dów daç tylko jednemu trybowi pracy lub sterowania. uruchamiajàcych powinno zostaç od∏àczone. 3. Prze∏àcznik wyboru, o którym mowa w ust. 2, § 20. 1. Maszyna powinna byç wyposa˝ona co naj- mo˝e zostaç zastàpiony innà metodà wybierania, któmniej w jeden wy∏àcznik awaryjny, w celu wyelimino- ra ogranicza u˝ycie niektórych funkcji maszyny przez wania istniejàcego lub mo˝liwego do wystàpienia nie- okreÊlonà kategori´ operatorów, wszczególnoÊci przy bezpieczeƒstwa. u˝yciu kodów dost´pu do niektórych funkcji sterowanych numerycznie. 2. Przepisu ust. 1 nie stosuje si´ do: 4. Je˝eli w celu wykonania wybranych operacji 1) maszyn, w których wy∏àcznik awaryjny nie obni- maszyna powinna mieç mo˝liwoÊç dzia∏ania przy wy- ˝y∏by ryzyka albo nie skróci∏by czasu zatrzymania, ∏àczonych urzàdzeniach ochronnych, prze∏àcznik wyalbo nie umo˝liwi∏ podj´cia specjalnych Êrodków boru trybu powinien jednoczeÊnie: niezb´dnych do przeciwdzia∏ania zagro˝eniu; 1) uniemo˝liwiaç dzia∏anie w trybie sterowania auto- 2) maszyn przenoÊnych, trzymanych w r´ku i prowa- matycznego; dzonych r´kà. 2) zezwalaç na ruchy wywo∏ane wy∏àcznie za pomocà elementów sterowniczych wymagajàcych sta- 3. Wy∏àcznik awaryjny powinien: ∏ego podtrzymania; 1) mieç wyraênie rozpoznawalne i widoczne oraz 3) zezwalaç na dzia∏anie niebezpiecznych elementów szybko dost´pne elementy sterownicze; ruchomych wy∏àcznie w warunkach podwy˝szonego bezpieczeƒstwa (zmniejszona szybkoÊç, 2) mo˝liwie jak najszybciej zatrzymaç niebezpieczny zmniejszona moc, post´powanie krok po kroku proces, bez stwarzania dodatkowego zagro˝enia; lub inne odpowiednie uwarunkowania) przy jed- 3) w koniecznych przypadkach inicjowaç lub umo˝li- noczesnym zapobieganiu niebezpieczeƒstwom wiaç zainicjowanie pewnych ruchów zabezpiecza- wynikajàcym ze sprz´˝onych sekwencji ruchów; jàcych. 4) uniemo˝liwiç wszelkie ruchy mogàce spowodowaç zagro˝enie przez oddzia∏ywanie w sposób za- 4. Z chwilà ustania aktywnego dzia∏ania na elemierzony lub niezamierzony na wewn´trzne czujment sterowniczy wy∏àcznika awaryjnego, po wygeniki maszyny. nerowaniu sygna∏u zatrzymania, sygna∏ ten powinien byç podtrzymany przez zablokowanie tego wy∏àczni- 5. Operator, w miejscu regulacji maszyny, powika, a˝ do chwili, wktórej wy∏àcznik zostanie wsposób nien mieç mo˝liwoÊç sterowania dzia∏aniem elemenzamierzony odblokowany. tów, przy których pracuje. 5. Nie powinno mieç miejsca zablokowanie wy- § 23. 1. Przerwa w zasilaniu maszyny, ponowne ∏àcznika awaryjnego bez wygenerowania sygna∏u za- przywrócenie zasilania po jego przerwaniu lub dowoltrzymania. Odblokowanie zablokowanego wy∏àcznika nego rodzaju wahania parametrów zasilania nie pomo˝e nastàpiç wy∏àcznie przez wykonanie odpowied- winny doprowadzaç do niebezpiecznych sytuacji. niej czynnoÊci, przy czym odblokowanie to nie powinno ponownie uruchomiç maszyny, a tylko umo˝liwiç 2. W celu przeciwdzia∏ania niebezpiecznym sytujej uruchomienie. acjom, o których mowa w ust. 1: § 21. Wprzypadku maszyn lub ich cz´Êci zaprojek- 1) maszyna nie powinna uruchamiaç si´ nieoczekitowanych w celu wspólnego dzia∏ania, producent po- wanie;

2) po wygenerowaniu sygna∏u zatrzymania maszyny wn´trznych i zewn´trznych oraz byç zamocowane lub nie powinno byç mo˝liwoÊci zapobiegni´cia jej za- zabezpieczone wsposób chroniàcy je przed wszelkimi trzymaniu; zewn´trznymi napr´˝eniami i napinaniem. 3) ˝aden ruchomy element maszyny lub zamocowa- 6. Nale˝y podjàç Êrodki ostro˝noÊci eliminujàce zany w maszynie nie powinien odpadaç lub zostaç gro˝enie spowodowane p´kni´ciem przewodów (nawyrzucony; g∏e przemieszczenie albo uwolnienie strumienia cieczy pod wysokim ciÊnieniem), o których mowa 4) automatyczne lub r´czne zatrzymywanie wszelkich w ust.5. elementów ruchomych nie powinno byç zak∏ócone; § 26. 1. Producent powinien podjàç Êrodki ostro˝- 5) urzàdzenia ochronne powinny pozostawaç wpe∏ni noÊci w celu zapobie˝enia zagro˝eniom spowodowaskuteczne. nym przez przedmioty spadajàce lub wyrzucane (narz´dzia, wióry, od∏amki, odpady oraz przedmioty obra- 3. Defekt logicznych uk∏adów sterowania, uszko- biane). dzenie lub zniszczenie obwodów sterowania nie powinny doprowadzaç do niebezpiecznych sytuacji. 2. Dost´pne cz´Êci maszyny nie powinny mieç Przepis ust. 2 stosuje si´ odpowiednio. ostrych kraw´dzi, ostrych naro˝y ani chropowatych powierzchni, które mogà spowodowaç obra˝enia, 4. Oprogramowanie dialogowe mi´dzy operato- o ile pozwala na to ich przeznaczenie. rem a uk∏adem sterowania maszynà powinno byç ∏atwe w obs∏udze. 3. Wprzypadku automatycznego podawania materia∏u obrabianego, w celu unikni´cia zagro˝eƒ w sto- § 24. 1. Maszyna, jej wyposa˝enie i cz´Êci sk∏adosunku do osób nara˝onych, w szczególnoÊci w przywe powinny byç zaprojektowane i wykonane w taki padku z∏amania si´ narz´dzi, powinny byç spe∏nione sposób, aby podczas eksploatacji w przewidywanych nast´pujàce warunki: warunkach dzia∏ania, z uwzgl´dnieniem, w miar´ potrzeby, równie˝ warunków klimatycznych, by∏y wy- 1) wmomencie gdy narz´dzie zetknie si´ zprzedmiostarczajàco stateczne bez ryzyka wywrócenia si´, tem obrabianym, narz´dzie to powinno osiàgnàç upadku z wysokoÊci lub nieoczekiwanego przemiesz- swoje normalne warunki pracy; czenia. 2) w przypadku zamierzonego lub przypadkowego 2. Je˝eli kszta∏t samej maszyny lub przewidywany uruchomienia lub zatrzymania narz´dzia, ruch posposób jej zainstalowania nie zapewniajà dostatecznej dajàcy i ruch narz´dzia powinny byç skoordynostatecznoÊci, maszyna powinna mieç odpowiednie wane. elementy mocujàce, które nale˝y opisaç w instrukcji. § 27. 1. Je˝eli maszyna jest przeznaczona do wyko- § 25. 1. Ró˝ne cz´Êci maszyny i ich po∏àczenia po- nywania kilku ró˝nych czynnoÊci, maszyna zespo∏owa winny wytrzymaç obcià˝enia wyst´pujàce podczas zr´cznym odbieraniem przedmiotu obrabianego mi´- u˝ytkowania przewidzianego przez producenta. dzy poszczególnymi operacjami powinna byç zaprojektowana i wykonana w taki sposób, aby umo˝liwiç 2. Trwa∏oÊç u˝ytych materia∏ów powinna byç od- u˝ywanie ka˝dego zjej zespo∏ów oddzielnie, bez pozopowiednia do rodzaju miejsca pracy maszyny, przewi- sta∏ych zespo∏ów stwarzajàcych niebezpieczeƒstwo dzianego przez producenta, w szczególnoÊci w odnie- lub ryzyko dla osoby nara˝onej. sieniu do zjawisk zm´czenia, starzenia, korozji iÊcierania. 2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, powinna byç mo˝liwoÊç oddzielnego uruchamiania i zatrzy- 3. Producent powinien wskazaç winstrukcji rodzaj mywania ka˝dego zespo∏u, do którego nie zastosowaicz´stotliwoÊç kontroli ikonserwacji maszyny, wyma- no Êrodków ochrony. ganych ze wzgl´dów bezpieczeƒstwa, oraz cz´Êci, które ulegajà zu˝yciu, atak˝e okreÊliç kryteria ich wymia- § 28. Maszyny przeznaczone do dzia∏ania przy ró˝- ny. nych parametrach roboczych, takich jak: ró˝ne pr´dkoÊci lub zasilanie energià, powinny byç zaprojekto- 4. Je˝eli mimo podj´tych Êrodków ostro˝noÊci nie- wane iwykonane wsposób umo˝liwiajàcy bezpieczny bezpieczeƒstwo p´kni´cia lub rozerwania elementów i pewny wybór oraz regulacj´ tych parametrów. ruchomych istnieje nadal, tak jak w przypadku tarcz Êciernych, elementy ruchome powinny byç zamonto- § 29. 1. Ruchome elementy maszyny powinny byç wane i umiejscowione w taki sposób, aby w przypad- zaprojektowane, wykonane i rozmieszczone w taki ku rozerwania si´ ich od∏amki pozostawa∏y wewnàtrz sposób, aby nie powodowa∏y zagro˝eƒ, a w przypados∏ony. ku gdy zagro˝enia te nadal istniejà, ruchome elementy maszyny powinny byç wyposa˝one w os∏ony lub 5. Sztywne i elastyczne przewody do transportu urzàdzenia ochronne, aby zapobiec ca∏kowicie ryzyku p∏ynów, w szczególnoÊci pod wysokim ciÊnieniem, zetkni´cia si´ z tym elementem, mogàcego spowodopowinny wytrzymywaç napr´˝enia od obcià˝eƒ we- waç wypadek.

2. Nale˝y stosowaç wszelkie niezb´dne Êrodki, mentów ruchomych elementów maszyny, które wcelu zapobie˝enia przypadkowemu zablokowaniu si´ nie sà wykorzystywane podczas pracy; ruchomych elementów maszyny wczasie ich pracy. 2) nastawne — spe∏niajàce wymagania okreÊlone 3. Je˝eli mimo podj´tych Êrodków istnieje nadal w § 31 i 32 ust. 5, ograniczajàce dost´p do tych prawdopodobieƒstwo zablokowania ruchomych ele- fragmentów ruchomych elementów maszyny, któmentów maszyny, producent powinien przewidzieç re sà bezpoÊrednio przeznaczone do pracy. specjalne urzàdzenia ochronne lub narz´dzia, instrukcje oraz ewentualne oznakowanie maszyny, w celu § 31. Os∏ony i urzàdzenia ochronne: umo˝liwienia bezpiecznego odblokowania tych ele- 1) powinny: mentów. a) mieç wytrzyma∏à konstrukcj´, 4. Os∏ony i inne urzàdzenia ochronne, chroniàce przed ryzykiem zwiàzanym z ruchomymi elementami b) byç umieszczone wodpowiedniej odleg∏oÊci od maszyny, powinny byç dobierane w zale˝noÊci od ro- strefy niebezpiecznej, dzaju zagro˝enia. c) umo˝liwiaç, w miar´ mo˝liwoÊci bez ich de- 5. Przy doborze os∏on lub urzàdzeƒ ochronnych, monta˝u, dost´p konieczny do wykonywania o których mowa w ust. 4, nale˝y post´powaç w spo- prac zwiàzanych z mocowaniem lub wymianà sób okreÊlony w § 30. narz´dzi oraz konserwacjà, przy czym dost´p ten powinien byç ograniczony tylko do obszaru § 30. 1. Os∏ony zaprojektowane w celu ochrony niezb´dnego do wykonywania tych prac; osób nara˝onych w przypadku ryzyka zwiàzanego z ruchomymi elementami maszyny przenoszenia na- 2) mogà powodowaç tylko minimalne utrudnienia p´du (krà˝ki linowe, ko∏a z´bate, z´batki, wa∏y, pasy) w obserwacji procesu produkcyjnego; powinny byç: 3) nie powinny: 1) przytwierdzone na sta∏e i spe∏niaç wymagania a) powodowaç ˝adnego dodatkowego ryzyka, okreÊlone w § 31 i 32 ust. 1 albo b) dawaç ∏atwo si´ obejÊç lub wy∏àczyç. 2) ruchome, spe∏niajàce wymagania okreÊlone w §31 i 32 ust. 3. § 32. 1. Os∏ony sta∏e powinny byç pewnie zamoco- 2. Zaleca si´ stosowanie os∏on ruchomych wprzy- wane na swoim miejscu, poprzez zastosowanie rozpadku ruchomych elementów maszyny, do których wiàzaƒ, które umo˝liwiajà demonta˝ wy∏àcznie przy przewiduje si´ koniecznoÊç cz´stego dost´pu. u˝yciu narz´dzi. Tam gdzie jest to mo˝liwe, usuni´cie elementów mocujàcych powinno uniemo˝liwiaç po- 3. Jako os∏ony lub urzàdzenia ochronne zaprojek- zostawienie os∏on na swoim miejscu. towane w celu ochrony osób nara˝onych przed ryzykiem zwiàzanym z ruchomymi elementami maszyny 2. Os∏ony ruchome dzielà si´ na: (narz´dzia skrawajàce, ruchome cz´Êci pras, cylindry oraz przedmioty obrabiane) nale˝y stosowaç wsz´dzie 1) os∏ony ruchome typu „A”; tam, gdzie to mo˝liwe, os∏ony sta∏e spe∏niajàce wyma- 2) os∏ony ruchome typu „B”. gania okreÊlone w § 31 i 32 ust. 1, a w pozosta∏ych przypadkach: 3. Os∏ony ruchome typu „A” powinny: 1) os∏ony ruchome spe∏niajàce wymagania okreÊlone w § 31 i 32 ust. 4 lub urzàdzenia ochronne 1) oile to mo˝liwe, pozostawaç po otwarciu przymo- (urzàdzenia do samoczynnego wy∏àczania, bariery cowane do maszyny; niematerialne, maty czu∏e na nacisk); 2) byç sprz´˝one z uk∏adem blokujàcym, zapobiega- 2) urzàdzenia ochronne odleg∏oÊciowe — obur´czne jàcym uruchomieniu elementów ruchomych maurzàdzenia sterujàce lub urzàdzenia ochronne szyny, dopóki elementy te sà dost´pne, i wydajàprzeznaczone do samoczynnego zapobiegania cym sygna∏ zatrzymania, gdy tylko os∏ona zostaznalezieniu si´ operatora lub cz´Êci jego cia∏a nie otwarta. w strefie niebezpiecznej, zgodnie z wymaganiami okreÊlonymi w § 31 i 32 ust. 6. 4. Os∏ony ruchome typu „B” powinny byç zaprojektowane isprz´˝one zuk∏adem sterowania maszyny, 4. Je˝eli niektóre ruchome elementy maszyny bez- tak aby: poÊrednio zwiàzane z procesem technologicznym nie mogà pozostawaç ca∏kowicie lub cz´Êciowo niedo- 1) ruchome elementy maszyny nie mog∏y zostaç urust´pne ze wzgl´du na dzia∏ania wymagajàce miejsco- chomione, dopóki znajdujà si´ wzasi´gu operatora; wej ingerencji operatora, wówczas tam, gdzie jest to technicznie mo˝liwe, ruchome elementy maszyny po- 2) osoba nara˝ona nie mog∏a dosi´gnàç ruchomych winny byç wyposa˝one w os∏ony: elementów maszyny po ich uruchomieniu; 1) sta∏e — spe∏niajàce wymagania okreÊlone w § 31 3) mog∏y byç nastawiane tylko przez dzia∏ania zamiei 32 ust. 1, zapobiegajàce dost´powi do tych frag- rzone (u˝ycie narz´dzia lub klucza);

4) brak lub uszkodzenie jednego z ich elementów mogà byç przyczynà ryzyka, powinny zostaç wyelimisk∏adowych uniemo˝liwi∏o uruchomienie rucho- nowane przez konstrukcj´ takich cz´Êci bàdê, przy bramych elementów maszyny albo zatrzymywa∏o ele- ku takiej mo˝liwoÊci, przez umieszczenie informacji na menty znajdujàce si´ w ruchu; samych cz´Êciach lub na ich obudowach. 5) by∏a zapewniona ochrona przed ryzykiem zwiàza- 2. Informacje, o których mowa w ust. 1, nale˝y nym z wyrzucaniem ruchomych elementów ma- umieszczaç na ruchomych elementach maszyny lub szyny, przez zastosowanie odpowiedniej przegroich obudowach w przypadku, gdy dla unikni´cia zady. gro˝enia konieczna jest znajomoÊç kierunku ruchu. Wszelkie inne informacje nale˝y zamieszczaç w in- 5. Os∏ony nastawne ograniczajàce dost´p do stref strukcji. ruchomych elementów maszyny, niezb´dnych do wykonania pracy, powinny: 3. W przypadku gdy b∏´dne po∏àczenie mo˝e byç przyczynà ryzyka, nale˝y uniemo˝liwiç konstrukcyjnie 1) byç nastawiane r´cznie lub automatycznie, w zaniew∏aÊciwe po∏àczenia hydrauliczne, pneumatyczne le˝noÊci od rodzaju pracy; i elektryczne, a przy braku takiej mo˝liwoÊci, za po- 2) dawaç si´ ∏atwo nastawiaç bez u˝ycia narz´dzi; Êrednictwem informacji podanej na przewodach elektrycznych, hydraulicznych, pneumatycznych lub z∏à- 3) maksymalnie ograniczaç ryzyko powodowane wy- czach. rzucanymi przedmiotami. § 36. 1. W celu wyeliminowania ryzyka obra˝eƒ 6. Urzàdzenia ochronne powinny byç zaprojekto- spowodowanych zetkni´ciem si´ z cz´Êcià maszyny wane isprz´˝one zuk∏adem sterowania wtaki sposób, lub materia∏ami o wysokiej lub bardzo niskiej tempeaby: raturze albo zbli˝aniem si´ do takiej maszyny lub materia∏ów nale˝y zastosowaç konieczne Êrodki zapobie- 1) ruchome elementy maszyny nie mog∏y zostaç urugawcze. chomione, dopóki znajdujà si´ wzasi´gu operatora; 2. Nale˝y oceniç ryzyko wyrzucania z maszyny goràcego lub bardzo zimnego materia∏u. W przypadku 2) osoba nara˝ona nie mog∏a dosi´gnàç ruchomych wyst´powania takiego ryzyka nale˝y podjàç odpoelementów maszyny po ich uruchomieniu; wiednie dzia∏ania majàce na celu usuni´cie takiego za- 3) mog∏y byç nastawiane tylko przez dzia∏ania zamie- gro˝enia, a je˝eli jest to technicznie niemo˝liwe, nalerzone (u˝ycie narz´dzi, kluczy); ˝y zastosowaç Êrodki zapobiegawcze, aby wyrzucenie z maszyny goràcego lub bardzo zimnego materia∏u 4) brak lub uszkodzenie jednego ich elementu sk∏a- nie stanowi∏o niebezpieczeƒstwa. dowego uniemo˝liwia∏o uruchomienie ruchomych elementów maszyny lub zatrzymywa∏o elementy § 37. 1. Maszyna powinna byç zaprojektowana znajdujàce si´ w ruchu. i wykonana w taki sposób, aby uniknàç ryzyka: § 33. 1. Je˝eli maszyna jest zasilana energià elek- 1) wywo∏ania po˝aru lub przegrzania, trycznà, powinna byç zaprojektowana, wykonana iwyposa˝ona wsposób zapobiegajàcy lub umo˝liwia- 2) wybuchu jàcy zapobieganie wszelkim zagro˝eniom o charakte- — spowodowanych przez samà maszyn´ albo przez rze elektrycznym. gazy, ciecze, py∏y, opary lub inne substancje wytwarzane przez maszyn´, a tak˝e u˝ywane podczas jej 2. Do maszyny pracujàcej w okreÊlonych zakreeksploatacji. sach napi´ç majà zastosowanie przepisy dotyczàce urzàdzeƒ elektrycznych przeznaczonych do pracy 2. W celu unikni´cia ryzyka, o którym mowa w tych zakresach. w ust.1 pkt 2, producent powinien podjàç odpowiednie dzia∏ania, aby: 3. Maszyna powinna byç tak zaprojektowana i wykonana, aby zapobiec lub ograniczyç gromadzenie si´ 1) uniknàç niebezpiecznego st´˝enia substancji, potencjalnie niebezpiecznych ∏adunków elektrostao których mowa w ust. 1; tycznych, lub wyposa˝ona w uk∏ad do ich roz∏adowywania. 2) zapobiec zap∏onowi atmosfery zagro˝onej wybuchem; § 34. Maszyna zasilana energià innà ni˝ elektryczna, w szczególnoÊci energià hydraulicznà, pneumatycznà 3) ograniczyç do minimum ewentualny wybuch, tak lub cieplnà, powinna byç zaprojektowana, wykonana aby nie zagra˝a∏ on otoczeniu. i wyposa˝ona w taki sposób, aby uniknàç potencjalnych zagro˝eƒ zwiàzanych ztymi rodzajami energii. 3. Je˝eli producent przewiduje u˝ytkowanie maszyny w atmosferze zagro˝onej wybuchem, powinien § 35. 1. B∏´dy mo˝liwe do pope∏nienia, przy pierw- podjàç odpowiednie dzia∏ania, o których mowa szym lub ponownym monta˝u niektórych cz´Êci, które w ust.2.

4. W przypadku istnienia ryzyka wybuchu, wyposa- § 42. 1. Punkty regulacji, smarowania i konserwa- ˝enie elektryczne tworzàce cz´Êç maszyny powinno cji powinny byç umieszczone poza strefami niebezspe∏niaç wymagania okreÊlone wodr´bnych przepisach. piecznymi. Nale˝y zapewniç mo˝liwoÊç wykonywania regulacji, konserwacji, naprawy, czyszczenia oraz in- § 38. Maszyna powinna byç zaprojektowana i wy- nych czynnoÊci zwiàzanych z naprawà maszyny podkonana w taki sposób, aby: czas jej postoju. 1) zagro˝enia wynikajàce z emisji ha∏asu albo drgaƒ 2. Je˝eli ze wzgl´dów technicznych co najmniej jewytwarzanych przez maszyn´ by∏y zredukowane den z warunków, o których mowa w ust. 1, nie mo˝e bàdê ograniczone do najni˝szego poziomu, bioràc byç spe∏niony, powinna byç zapewniona mo˝liwoÊç pod uwag´ post´p techniczny i dost´pnoÊç Êrod- wykonania regulacji, konserwacji, naprawy, czyszczeków redukcji ha∏asu oraz t∏umienia drgaƒ, wszcze- nia oraz innych czynnoÊci bez powstania ryzyka zwiàgólnoÊci u êród∏a ich powstawania; zanego zich wykonywaniem. Przepisy § 22 stosuje si´ odpowiednio. 2) wszelka emisja promieniowania by∏a ograniczona do zakresu niezb´dnego do dzia∏ania maszyny, zaÊ 3. W przypadku maszyny automatycznej, a tak˝e, wp∏yw promieniowania na osob´ nara˝onà albo wrazie potrzeby, wprzypadku innych maszyn, produnie wyst´powa∏, albo by∏ ograniczony do bezcent powinien zapewniç mo˝liwoÊç pod∏àczenia piecznego poziomu; sprz´tu diagnostycznego do wykrywania usterek. 3) promieniowanie zewn´trzne nie zak∏óca∏o dzia∏a- 4. Elementy maszyny automatycznej, wymagajàce nia maszyny. cz´stej wymiany, wszczególnoÊci ze wzgl´du na zmian´ profilu produkcji albo wwyniku zu˝ycia lub zpowo- § 39. W przypadku stosowania w maszynie urzàdu utraty ich w∏aÊciwoÊci, a tak˝e awarii, powinny dzenia laserowego, urzàdzenie to powinno byç: nadawaç si´ do ∏atwej i bezpiecznej wymiany. 1) zaprojektowane i wykonane w sposób uniemo˝liwiajàcy wszelkà przypadkowà emisj´ promienio- 5. Dost´p do elementów maszyny powinien umo˝- wania; liwiaç wykonywanie zadaƒ, o których mowa w ust. 4, za pomocà potrzebnych Êrodków technicznych, takich 2) zabezpieczone wtaki sposób, aby promieniowanie jak: narz´dzia oraz przyrzàdy pomiarowe, zgodnie robocze, promieniowanie odbite albo rozproszone z procedurà okreÊlonà przez producenta. i promieniowanie wtórne nie zagra˝a∏y zdrowiu, zaÊ wyposa˝enie optyczne do obserwacji lub na- 6. Producent powinien zapewniç Êrodki umo˝liwiastawiania urzàdzenia laserowego na maszynie by- jàce bezpieczny dost´p do wszystkich obszarów nie- ∏o takie, aby promienie laserowe nie stwarza∏y za- zb´dnych przy wykonywaniu czynnoÊci produkcyjgro˝enia dla zdrowia. nych, nastawczych i konserwacyjnych (schody, drabiny oraz pomosty). § 40. 1. Maszyn´ nale˝y projektowaç, wykonaç lub wyposa˝aç wtaki sposób, aby mo˝na by∏o uniknàç za- § 43. 1. Maszyna powinna byç wyposa˝ona wurzàgro˝eƒ spowodowanych gazami, cieczami, py∏ami, dzenia od∏àczajàce jà od wszystkich êróde∏ energii. parami iinnymi odpadami powstajàcymi wwyniku jej Urzàdzenia takie powinny byç wyraênie oznakowane. pracy. Nale˝y zapewniç mo˝liwoÊç ich zablokowania wpo∏o- ˝eniu od∏àczenia, je˝eli ponowne pod∏àczenie zasila- 2. W przypadku wystàpienia zagro˝eƒ, o których nia energià mog∏oby zagra˝aç osobie nara˝onej. mowa w ust. 1, maszyna powinna byç tak wyposa˝ona, aby by∏o mo˝liwe odizolowanie lub usuni´cie tych 2. W przypadku maszyny zasilanej energià eleksubstancji. trycznà przez wtyk pod∏àczany do obwodu, za wystarczajàce od∏àczenie maszyny od êród∏a energii uznaje 3. W przypadku maszyn pracujàcych normalnie si´ od∏àczenie tego wtyku. bez zamkni´tej obudowy, urzàdzenia do izolowania lub usuwania substancji, októrych mowa wust. 1, po- 3. Nale˝y zapewniç tak˝e mo˝liwoÊç zablokowania winny byç umieszczone mo˝liwie jak najbli˝ej êród∏a urzàdzenia w po∏o˝eniu wy∏àczonym, w przypadkach emisji tych substancji. gdy operator nie mo˝e sprawdziç zka˝dego dost´pnego mu miejsca, czy êród∏o energii jest od∏àczone. § 41. 1. Maszyna powinna byç zaprojektowana, wykonana lub wyposa˝ona w Êrodki zapobiegajàce 4. Po od∏àczeniu od êród∏a zasilania nale˝y zapewzamkni´ciu osoby nara˝onej wjej wn´trzu, aje˝eli jest niç mo˝liwoÊç roz∏adowania, w normalny sposób, to niemo˝liwe, w Êrodki umo˝liwiajàce wezwanie po- energii pozostajàcej lub zmagazynowanej w obwomocy. dach maszyny, bez ryzyka dla osób nara˝onych. 2. Cz´Êci maszyny, po których mogà si´ poruszaç 5. W uzasadnionych przypadkach pomimo od∏àlub na których mogà staç osoby, powinny byç zapro- czenia zasilania energià, niektóre obwody mogà pozojektowane i wykonane w sposób zapobiegajàcy poÊli- staç pod∏àczone do swoich êróde∏ energii, mi´dzy inzgni´ciu si´, potkni´ciu lub upadkowi na te cz´Êci lub nymi po to, aby utrzymaç po∏o˝enie okreÊlonych cz´- z tych cz´Êci. Êci, zachowaç informacje, oÊwietliç wn´trza. W takim

przypadku nale˝y podjàç odpowiednie dzia∏ania wce- 2) oznakowanie CE; lu zapewnienia bezpieczeƒstwa operatorowi. 3) oznaczenie serii lub typu maszyny; § 44. 1. Maszyna powinna byç zaprojektowana, 4) numer fabryczny, je˝eli stosuje si´ numery fawykonana i wyposa˝ona w sposób ograniczajàcy pobryczne; trzeb´ interwencji operatora. 5) rok budowy maszyny. 2. Je˝eli interwencji, o której mowa w ust. 1, nie mo˝na uniknàç, nale˝y zapewniç mo˝liwoÊç przepro- 2. Wprzypadku gdy producent wykonuje maszyn´ wadzenia jej w ∏atwy i bezpieczny sposób. przewidzianà do u˝ytkowania w atmosferze zagro˝onej wybuchem, nale˝y umieÊciç na niej odpowiednie § 45. 1. Maszyn´ nale˝y zaprojektowaç i wykonaç, oznaczenie. tak aby mo˝liwe by∏o czyszczenie jej cz´Êci wewn´trznych, które uprzednio zawiera∏y niebezpieczne sub- 3. Wzór znaku CE okreÊla za∏àcznik nr 1 do rozpostancje lub preparaty, bez potrzeby wchodzenia do rzàdzenia. nich. Konieczne odblokowywanie maszyny powinno byç równie˝ mo˝liwe od zewnàtrz. § 49. 1. Na maszynie, oprócz oznaczeƒ, o których mowa w§ 48 ust. 1, powinny byç naniesione pe∏ne in- 2. Je˝eli unikni´cie wchodzenia do maszyny jest formacje dotyczàce typu maszyny oraz niezb´dne do niemo˝liwe, producent powinien podczas projektowabezpiecznego u˝ytkowania maszyny (najwy˝sza pr´dnia maszyny zapewniç rozwiàzania pozwalajàce na jej koÊç elementów obrotowych, najwi´ksza Êrednica stoczyszczenie przy jak najmniejszym zagro˝eniu. sowanych narz´dzi, masa). § 46. 1. Informacje potrzebne do sterowania ma- 2. Informacja dotyczàca masy powinna byç nanieszynà powinny byç sformu∏owane w sposób jednosiona wsposób czytelny, trwa∏y ijednoznaczny na cz´- znaczny i ∏atwo zrozumia∏y. Nie nale˝y stosowaç nad- Êci maszyny, je˝eli cz´Êç t´ nale˝y przenosiç podczas miaru informacji, aby nie przecià˝aç operatora. jej u˝ytkowania za pomocà urzàdzeƒ podnoszàcych. 2. Je˝eli bezpieczeƒstwo i zdrowie osób nara˝o- 3. Informacje, o których mowa w ust. 1 i 2, nale˝y nych mo˝e byç zagro˝one przez nieprawid∏owe dzia∏arównie˝ umieÊciç na wymiennym wyposa˝eniu manie maszyny pozostawionej bez nadzoru, maszyna poszyny. winna byç wyposa˝ona w odpowiednià sygnalizacj´ ostrzegawczà—akustycznà lub optycznà. § 50. 1. Do maszyn powinna byç do∏àczona instrukcja zawierajàca co najmniej: 3. W przypadku gdy maszyna jest wyposa˝ona w urzàdzenia ostrzegawcze emitujàce sygna∏y, sygna- 1) informacje zamieszczone w oznaczeniu maszyny, ∏y tych urzàdzeƒ powinny byç jednoznaczne i ∏atwo o których mowa w § 48 ust. 1, z wy∏àczeniem nudostrzegalne lub s∏yszalne. meru fabrycznego; 4. Operator powinien w ka˝dej chwili mieç mo˝li- 2) informacje u∏atwiajàce konserwacj´ maszyny, tawoÊç sprawdzenia dzia∏ania urzàdzeƒ ostrzegaw- kie jak: adres importera, serwisu; czych. Urzàdzenia ostrzegawcze powinny spe∏niaç wy- 3) przewidywane zastosowanie maszyny, o którym magania dotyczàce barw, znaków i sygna∏ów bezpiemowa w § 9 ust. 1 i 2; czeƒstwa. 4) informacje o stanowisku lub stanowiskach robo- § 47. 1. Producent powinien zapewniç odpowiedczych, które mo˝e zajmowaç operator; nie ostrze˝enia, je˝eli mimo podj´cia wszelkich okre- Êlonych Êrodków ryzyko istnieje nadal lub istnieje po- 5) instrukcje dotyczàce bezpiecznego przekazywania tencjalne ryzyko takie jak: zwiàzane zszafami zawiera- do eksploatacji, u˝ytkowania, przemieszczania jàcymi wyposa˝enie elektryczne, êród∏ami radioaktyw- maszyny z podaniem jej masy i masy cz´Êci manymi, przeciekami obwodu hydraulicznego oraz za- szyny, je˝eli majà one byç transportowane osobgro˝eniami w obszarze niewidocznym. no, monta˝u i jej demonta˝u, regulacji, konserwacji, obs∏ugi i napraw; 2. Zaleca si´, aby ostrze˝enia, o których mowa w ust. 1, by∏y utworzone z ∏atwo zrozumia∏ych pikto- 6) w koniecznych przypadkach: gramów lub napisane w j´zyku kraju, w którym maa) informacje o niedopuszczalnych sposobach szyna ma byç u˝ywana. Dodatkowo na ˝àdanie ostrzeu˝ytkowania maszyny, ˝enia mogà byç napisane w j´zyku zrozumia∏ym dla operatora maszyny. b) wskazówki szkoleniowe, § 48. 1. Maszyny powinny byç oznaczone w spo- c) podstawowe charakterystyki narz´dzi, które sób czytelny itrwa∏y. Oznaczenie powinno zawieraç co mogà byç stosowane w maszynie. najmniej: 2. Instrukcja powinna byç sporzàdzona przez pro- 1) nazw´ i adres producenta; ducenta lub jego upowa˝nionego przedstawiciela

wjednym zj´zyków paƒstw cz∏onkowskich Unii Euro- 2. Je˝eli nie sà stosowane normy zharmonizowapejskiej. Maszyny oddawane do eksploatacji na tery- ne, poziomy ciÊnienia akustycznego, o których mowa torium Rzeczypospolitej Polskiej powinny byç wypo- w§ 50 ust. 6 pkt 1 i2, powinny byç mierzone przy u˝ysa˝one w instrukcj´ oryginalnà producenta lub jego ciu metody najbardziej odpowiedniej dla danej maupowa˝nionego przedstawiciela oraz w instrukcj´ szyny. przet∏umaczonà, je˝eli ma to zastosowanie, na j´zyk polski. T∏umaczenie instrukcji powinno byç wykonane 3. Producent powinien wskazaç w instrukcji waprzez producenta lub przez jego upowa˝nionego runki, w jakich pracuje maszyna podczas dokonywaprzedstawiciela albo przez osob´ wprowadzajàcà ma- nia pomiarów, oraz rodzaj zastosowanych metod poszyn´ na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. miaru. 3. W uzasadnionych przypadkach, instrukcja kon- 4. Je˝eli stanowiska pracy sà nieokreÊlone lub nie serwacji maszyny przeznaczona do korzystania przez mogà byç okreÊlone, poziom ciÊnienia akustycznego wyspecjalizowany personel zatrudniony przez produ- nale˝y mierzyç w odleg∏oÊci 1 m od powierzchni macenta lub jego upowa˝nionego przedstawiciela mo˝e szyny i na wysokoÊci 1,6 m od pod∏ogi lub podestu, byç napisana tylko wj´zyku zrozumia∏ym dla tego per- z którego jest mo˝liwy dost´p do maszyny. Nale˝y sonelu. równie˝ podaç wartoÊç maksymalnà poziomu ciÊnienia akustycznego i jego po∏o˝enie. 4. Do instrukcji powinny byç do∏àczone rysunki ischematy przeznaczone do uruchamiania, konserwa- § 52. Je˝eli producent przewiduje, ˝e maszyna b´- cji, kontroli, sprawdzania prawid∏owoÊci dzia∏ania ma- dzie u˝ytkowana watmosferze zagro˝onej wybuchem, szyny, a tak˝e, je˝eli ma to zastosowanie, naprawy instrukcja powinna zawieraç wszelkie informacje niemaszyny oraz wszelkie istotne zalecenia, w szczegól- zb´dne do u˝ytkowania maszyny wtakich warunkach. noÊci odnoszàce si´ do bezpieczeƒstwa. § 53. W przypadku maszyn, które mogà byç prze- 5. Wniezb´dnych przypadkach instrukcja powinna znaczone do u˝ytkowania przez osoby nieposiadajàce okreÊlaç wymagania wzakresie instalowania imonta- odpowiednich kwalifikacji, instrukcj´ nale˝y formu∏o- ˝u, w szczególnoÊci dotyczàce zastosowanych t∏umi- waç z uwzgl´dnieniem zasadniczych wymagaƒ, o któków drgaƒ, rodzaju imasy p∏yt fundamentowych, ma- rych mowa w § 7—52, bioràc pod uwag´ ogólny pojàce na celu zmniejszenie ha∏asu lub drgaƒ. ziom wykszta∏cenia isprawnoÊç umys∏owà tych osób. 6. Instrukcja powinna zawieraç informacje doty- Rozdzia∏ 3 czàce ha∏asu emitowanego przez maszyn´ i podawaç wartoÊci rzeczywiste podanych ni˝ej parametrów albo Zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeƒstwa ich wartoÊci okreÊlone w wyniku pomiarów wykona- i ochrony zdrowia, nych na identycznych maszynach: dotyczàce niektórych rodzajów maszyn 1) równowa˝nego poziomu ciÊnienia akustycznego § 54. 1. Maszyny przeznaczone do przygotowywana stanowisku pracy, skorygowanego charakterynia i przetwarzania ˝ywnoÊci, w szczególnoÊci do: gostykà A, gdy przekracza on 70 dB (A); je˝eli poziom towania, zamra˝ania, rozmra˝ania, mycia, przemieszdêwi´ku nie przekracza 70 dB (A), nale˝y to poczania, pakowania, przechowywania, transportu lub twierdziç w instrukcji; dystrybucji, powinny byç zaprojektowane i wykonane 2) szczytowej chwilowej wartoÊci ciÊnienia akustycz- w taki sposób, aby uniknàç ryzyka infekcji, choroby nego na stanowiskach pracy, skorygowanej cha- lub zara˝enia. rakterystykà C, gdy przekracza ona 63 Pa (130 dB w stosunku do 20 µPa); 2. W celu unikni´cia ryzyka infekcji, choroby lub zara˝enia nale˝y przestrzegaç nast´pujàcych zasad hi- 3) poziomu mocy akustycznej maszyny, wprzypadku gieny: gdy równowa˝ny poziom ciÊnienia akustycznego na stanowiskach pracy, skorygowany charaktery- 1) materia∏y stykajàce si´ z ˝ywnoÊcià lub przeznastykà A, przekracza 85 dB (A). czone do kontaktu z ˝ywnoÊcià powinny spe∏niaç wymagania okreÊlone w przepisach dotyczàcych 7. Informacje techniczne opisujàce maszyn´ nie bezpieczeƒstwa ˝ywnoÊci; maszyna powinna byç powinny pozostawaç wsprzecznoÊci zinstrukcjà wzazaprojektowana i wykonana w taki sposób, aby kresie bezpieczeƒstwa. materia∏y te mog∏y byç czyste przed ka˝dym u˝yciem; 8. Dokumentacja techniczna opisujàca maszyn´ powinna zawieraç informacje dotyczàce ha∏asu emito- 2) wszystkie powierzchnie wraz ze z∏àczami powinny wanego przez maszyn´, o których mowa w ust. 6. byç g∏adkie, bez wypuk∏oÊci i szczelin powodujàcych gromadzenie si´ substancji pochodzenia or- § 51. 1. W przypadku bardzo du˝ych maszyn za- ganicznego; miast poziomu mocy akustycznej, o której mowa w §50 ust. 6 pkt 3, dopuszcza si´ podanie równowa˝- 3) po∏àczenia powinny byç zaprojektowane w taki nych poziomów ciÊnienia akustycznego w okreÊlo- sposób, aby zredukowaç do minimum wyst´py, nych punktach otoczenia maszyny. kraw´dzie i wg∏´bienia; wskazane jest spawanie

lub inne ∏àczenie ciàg∏e, przy którym nie nale˝y wiajàcy operatorowi pos∏ugiwanie si´ nimi bez u˝ywaç Êrub, wkr´tów ani nitów, z wy∏àczeniem zwalniania uchwytów; przypadków gdy jest to ze wzgl´dów technicznych nie do unikni´cia; 3) powinna byç zaprojektowana, wykonana lub wyposa˝ona w taki sposób, aby wyeliminowaç ryzy- 4) powierzchnie b´dàce w kontakcie z ˝ywnoÊcià po- ko przypadkowego uruchomienia lub kontynuwinny nadawaç si´ do ∏atwego czyszczenia i de- owania dzia∏ania maszyny po zwolnieniu uchwyzynfekowania, po usuni´ciu, tam gdzie jest to tów przez operatora; je˝eli spe∏nienie tego wymamo˝liwe, ∏atwych do zdemontowania cz´Êci; po- gania nie jest technicznie mo˝liwe, nale˝y stosowierzchnie wewn´trzne powinny mieç krzywizny waç równorz´dne Êrodki. o promieniu umo˝liwiajàcym ich dok∏adne czyszczenie; 2. Maszyna przenoÊna trzymana w r´ku powinna byç tak zaprojektowana i wykonana, aby w koniecz- 5) nale˝y zapewniç mo˝liwoÊç usuni´cia z maszyny, nych przypadkach pozwala∏a na wzrokowà kontrol´ bez przeszkód, cieczy pochodzàcych albo z samej kontaktu narz´dzi z obrabianym materia∏em. ˝ywnoÊci, albo stosowanych w celu czyszczenia, dezynfekowania i p∏ukania, o ile to mo˝liwe, nale- 3. Zasadniczych wymagaƒ, o których mowa ˝y przewidzieç do tego celu specjalny tryb pracy wust.1 pkt 2, nie stosuje si´ wprzypadku braku techmaszyny, zwany „czyszczeniem”. nicznych mo˝liwoÊci ich realizacji oraz gdy maszyna wyposa˝ona zosta∏a w niezale˝ny uk∏ad sterowania. 3. Maszyna powinna byç zaprojektowana i wykonana w taki sposób, aby: § 57. 1. Do∏àczona do maszyny przenoÊnej trzymanej w r´ku lub prowadzonej r´kà instrukcja powinna 1) do miejsc, których nie mo˝na czyÊciç, nie przenika- zawieraç nast´pujàce informacje, dotyczàce drgaƒ ∏y ciecze, nie przedostawa∏y si´ organizmy ˝ywe, przenoszonych przez maszyn´: w szczególnoÊci owady, ani nie gromadzi∏y si´ substancje organiczne; w przypadku maszyn nie- 1) wa˝onà wartoÊç skutecznà przyspieszenia drgaƒ ustawianych na ∏apach ani na kó∏kach, wymaga- dzia∏ajàcych na koƒczyny górne operatora, je˝eli nia te mogà byç spe∏nione przez umieszczenie wartoÊç ta okreÊlona na podstawie odpowiedniej uszczelnienia mi´dzy maszynà a jej podstawà lub metody badania przekroczy 2,5 m/s2; wprzypadku stosowanie uszczelnionych zespo∏ów; gdy wartoÊç ta nie przekroczy 2,5 m/s2, nale˝y zamieÊciç t´ informacj´ w instrukcji; 2) ˝adne substancje pomocnicze — smary, nie mog∏y pozostawaç w kontakcie z ˝ywnoÊcià; 2) wprzypadku braku odpowiedniej metody, októrej mowa w pkt 1, producent powinien okreÊliç, na 3) w koniecznych przypadkach mo˝na by∏o spraw- podstawie jakich metod i w jakich warunkach wydziç, czy wymaganie, októrym mowa wpkt 2, jest konano te pomiary. spe∏nione w sposób nieprzerwany. 2. Dokumentacja techniczna opisujàca maszyn´ § 55. Do∏àczona do maszyny stosowanej w prze- przenoÊnà trzymanà w r´ku lub prowadzonà r´kà pomyÊle spo˝ywczym instrukcja powinna wskazywaç za- winna zawieraç informacje, o których mowa w ust. 1. lecane Êrodki i metody czyszczenia, dezynfekcji i p∏ukania nie tylko dla miejsc ∏atwo dost´pnych wmaszy- § 58. Maszyna do obróbki drewna i maszyna do nie, ale tak˝e dla tych miejsc, do których dost´p jest obróbki materia∏ów o fizycznych i technicznych w∏aniemo˝liwy lub niezalecany, w szczególnoÊci do prze- ÊciwoÊciach zbli˝onych do drewna (korek, koÊç, utwarwodów rurowych, które muszà byç czyszczone w ta- dzona guma, utwardzone tworzywa sztuczne i inne kim po∏o˝eniu, w jakim zosta∏y zabudowane. podobne materia∏y sztywne) powinna spe∏niaç nast´- pujàce zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeƒ- § 56. 1. Maszyna przenoÊna trzymana w r´ku lub stwa i ochrony zdrowia: prowadzona r´kà powinna spe∏niaç nast´pujàce zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeƒstwa 1) powinna byç zaprojektowana, wykonana i wypoi ochrony zdrowia: sa˝ona wtaki sposób, aby mo˝na by∏o bezpiecznie umieÊciç i prowadziç przedmiot obrabiany; je˝eli 1) w zale˝noÊci od rodzaju maszyny, powinna ona przedmiot obrabiany jest trzymany r´cznie na stomieç odpowiedniej wielkoÊci powierzchni´ oporo- le warsztatowym, stó∏ ten powinien byç odpowà i posiadaç odpowiednià liczb´ uchwytów wiednio stateczny podczas pracy i nie powinien i wsporników o odpowiednich wymiarach roz- utrudniaç przesuwania przedmiotu obrabianego; mieszczonych tak, aby zapewnia∏y jej statecznoÊç, w przewidzianych przez producenta warunkach 2) je˝eli istnieje mo˝liwoÊç pracy maszyny w warunu˝ytkowania maszyny; kach stwarzajàcych ryzyko odrzucania kawa∏ków drewna, maszyna powinna byç zaprojektowana, 2) je˝eli wyposa˝ona jest w uchwyty, których nie wykonana lub wyposa˝ona wtaki sposób, aby wymo˝na zwolniç, zachowujàc jednoczeÊnie ca∏kowi- eliminowaç t´ mo˝liwoÊç lub, je˝eli nie mo˝na tete bezpieczeƒstwo, maszyna powinna byç wypo- go osiàgnàç, aby wyrzucenie kawa∏ka drewna nie sa˝ona w elementy sterownicze uruchamiania stwarza∏o ryzyka dla operatora lub osób nara˝oizatrzymywania, rozmieszczone wsposób umo˝li- nych;

3) powinna byç wyposa˝ona whamulec automatycz- 2. Je˝eli jest kilka stanowisk pracy kierowcy, ka˝de ny, który zatrzymuje narz´dzie w wystarczajàco z nich powinno byç wyposa˝one w wymagane elekrótkim czasie, je˝eli istnieje ryzyko wystàpienia menty sterownicze. kontaktu znarz´dziem podczas zmniejszania pr´dkoÊci; 3. Je˝eli istnieje wi´cej ni˝ jedno stanowisko pracy kierowcy, maszyna powinna byç tak zaprojektowana, 4) w przypadku gdy narz´dzie jest wbudowane aby praca kierowcy na jednym stanowisku uniemo˝liw maszyn´ nie w pe∏ni zautomatyzowanà, to po- wia∏a równoczesnà prac´ na pozosta∏ych, zwyjàtkiem winna ona byç zaprojektowana i wykonana w taki zatrzymywania awaryjnego. sposób, aby wyeliminowaç lub zmniejszyç ryzyko powa˝nych przypadkowych obra˝eƒ, w szczegól- 4. WidocznoÊç ze stanowiska pracy kierowcy ponoÊci przez wykorzystanie walcowych g∏owic no- winna byç taka, aby móg∏ on sterowaç maszynà i jej ˝owych oraz ograniczanie g∏´bokoÊci skrawania. cz´Êciami roboczymi przy zachowaniu pe∏nego bezpieczeƒstwa w∏asnego i osób nara˝onych na jej dzia- Rozdzia∏ 4 ∏anie, w przewidywanych warunkach jej u˝ytkowania. W razie koniecznoÊci nale˝y przewidzieç odpowiednie Zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeƒstwa urzàdzenia, które zapobiegajà niebezpieczeƒstwom i ochrony zdrowia, wynikajàcym z niewystarczajàcej bezpoÊredniej wizapobiegajàce szczególnym zagro˝eniom docznoÊci. powodowanym przez przemieszczanie si´ maszyny 5. Maszyna powinna byç zaprojektowana i wyko- § 59. 1. Maszyna, która mo˝e stanowiç zagro˝enie nana w taki sposób, aby stanowisko kierowcy nie pona skutek swego ruchu, powinna byç zaprojektowana wodowa∏o ryzyka przypadkowego kontaktu kierowcy i wykonana zgodnie z odpowiednimi wymaganiami i operatorów znajdujàcych si´ na maszynie, z ko∏ami okreÊlonymi w rozporzàdzeniu. lub gàsienicami. 2. Ryzyko wynikajàce zprzemieszczania si´ maszy- 6. Stanowisko pracy kierowcy powinno byç tak zany istnieje zawsze tam, gdzie u˝ytkowane sà w miej- projektowane, aby uniknàç ryzyka dla zdrowia powoscach pracy maszyny samobie˝ne, ciàgnione, pchane dowanego gazami spalinowymi lub brakiem tlenu. lub wiezione przez inne maszyny bàdê ciàgniki, gdy u˝ytkowanie tych maszyn wymaga ciàg∏ego lub prze- 7. Stanowisko pracy kierowcy je˝d˝àcego na marywanego przemieszczania si´ podczas pracy, mi´dzy szynie powinno byç tak zaprojektowane i wykonane, sta∏ymi kolejnymi pozycjami roboczymi. aby mo˝na by∏o zamocowaç kabin´ kierowcy w ka˝- dym przypadku, gdy jest na nià miejsce. Je˝eli istnie- 3. Ryzyko wynikajàce zprzemieszczania si´ maszy- je zagro˝enie wynikajàce z niebezpiecznego Êrodowiny mo˝e równie˝ wystàpiç wprzypadku maszyny, któ- ska, stanowisko pracy kierowcy powinno byç wyposara nie przemieszcza si´ wtrakcie pracy, ale jest wypo- ˝one w odpowiednià kabin´. sa˝ona w Êrodki u∏atwiajàce jej przemieszczanie si´ z miejsca na miejsce. Dotyczy to maszyn wyposa˝o- 8. Je˝eli maszyna jest wyposa˝ona w kabin´, to nych wtakie elementy jak: ko∏a, rolki oraz p∏ozy, atak- powinna ona byç zaprojektowana, wykonana i wypo- ˝e maszyn umieszczonych na suwnicach czy wózkach. sa˝ona w taki sposób, aby zapewniç kierowcy dobre warunki pracy ichroniç go przed wszelkimi mogàcymi 4. W celu ustalenia, czy glebogryzarki i brony me- powstaç zagro˝eniami (nieodpowiednie ogrzewanie chaniczne nie powodujà nadmiernego zagro˝enia dla i wentylacja, niedostateczna widocznoÊç, nadmierny osób nara˝onych, producent lub jego upowa˝niony ha∏as, drgania, spadajàce przedmioty, przedostanie przedstawiciel powinien przeprowadziç lub zleciç si´ cia∏ obcych albo wywrócenie). W kabinie nale˝y przeprowadzenie odpowiednich badaƒ dla ka˝dego przewidzieç miejsce na instrukcje niezb´dne dla kietypu takiej maszyny. rowcy lub operatora maszyny. § 60. Je˝eli zgodnie z za∏o˝eniami producenta ma- 9. WyjÊcie z kabiny powinno umo˝liwiaç szybkie szyna samobie˝na b´dzie eksploatowana wmiejscach wydostanie si´ zniej kierowcy. Wkabinie nale˝y przenieoÊwietlonych, powinna byç wyposa˝ona w urzà- widzieç tak˝e wyjÊcie awaryjne usytuowane w kierundzenia oÊwietlajàce, odpowiednie do rodzaju wykony- ku innym ni˝ normalne wyjÊcie. wanej pracy, zgodne z wymaganiami okreÊlonymi w szczególnoÊci w przepisach o ruchu drogowym, 10. Materia∏y u˝yte do produkcji kabiny ijej wypotransporcie kolejowym oraz nawigacji. sa˝enia powinny byç ognioodporne. § 61. Podczas przemieszczania maszyny lub jej cz´- § 63. 1. Siedzisko kierowcy w maszynie powinno Êci nie powinno byç mo˝liwe nag∏e jej przemieszcza- umo˝liwiç kierowcy utrzymywanie sta∏ej pozycji i byç nie si´ lub powstanie zagro˝enia wynikajàcego z bra- zaprojektowane z nale˝ytym uwzgl´dnieniem zasad ku jej statecznoÊci, je˝eli maszyna lub jej cz´Êci sà ergonomii. przemieszczane zgodnie z zaleceniami producenta. 2. Siedzisko kierowcy wmaszynie powinno byç tak § 62. 1. Stanowisko pracy kierowcy powinno byç zaprojektowane, aby zredukowaç drgania przenoszone zaprojektowane z uwzgl´dnieniem zasad ergonomii. na kierowc´ do najmniejszego osiàgalnego poziomu.

3. Zamocowanie siedziska kierowcy w maszynie § 67. 1. Uk∏ad kierowniczy w maszynie poruszajàpowinno wytrzymywaç wszystkie si∏y, które mogà na cej si´ na ko∏ach powinien byç zaprojektowany iwykonie dzia∏aç, szczególnie w przypadku wywrócenia si´ nany wtaki sposób, aby ograniczyç si∏y wywo∏ane namaszyny. Je˝eli pod stopami kierowcy nie ma pod∏o- g∏ymi ruchami kierownicy lub dêwigni sterowniczej, gi, powinny tam znajdowaç si´ podnó˝ki pokryte ma- spowodowanymi przez wstrzàsy kó∏ kierowanych. teria∏em przeciwÊlizgowym. 2. Wszelkie urzàdzenia blokujàce mechanizm ró˝- § 64. Je˝eli w maszynie przewidziano mo˝liwoÊç nicowy powinny byç tak zaprojektowane i wykonane, stosowania konstrukcji chroniàcej przed skutkami wy- aby umo˝liwia∏y odblokowanie tego mechanizmu wrócenia, siedzisko kierowcy w maszynie powinno podczas ruchu maszyny. byç wyposa˝one w pas bezpieczeƒstwa lub równowa˝ne urzàdzenie, które utrzymuje kierowc´ w siedzi- 3. Do funkcji przemieszczania si´ maszyny nie stosku, jednoczeÊnie nie ograniczajàc jego ruchów nie- suje si´ przepisu § 17 ust. 2. zb´dnych do prowadzenia maszyny ani wszelkich ru- § 68. 1. Maszyna samobie˝na z kierowcà jadàcym chów powodowanych przez jej zawieszenie. na maszynie powinna byç tak wyposa˝ona, aby uruchomienie silnika przez osoby nieupowa˝nione by∏o § 65. 1. Je˝eli warunki pracy maszyny przewidujà utrudnione. sporadyczny lub regularny przewóz bàdê prac´ na maszynie operatorów nieb´dàcych kierowcami maszyny, 2. Przemieszczanie si´ maszyny samobie˝nej zkienale˝y dla nich przewidzieç odpowiednie miejsca rowcà jadàcym na maszynie powinno byç mo˝liwe umo˝liwiajàce ich jazd´ lub prac´ bez ryzyka, wszczetylko wówczas, gdy kierowca znajduje si´ przy elególnoÊci bez ryzyka wypadni´cia. mentach sterowniczych. 2. Miejsca, októrych mowa wust. 1, gdy pozwala- 3. Je˝eli dla celów eksploatacyjnych maszyna pojà na to warunki pracy maszyny, powinny byç wypowinna byç wyposa˝ona w urzàdzenia wystajàce poza sa˝one w siedzenia. jej normalne gabaryty, w szczególnoÊci stabilizatory, wysi´gnik, kierowca przed rozpocz´ciem przemiesz- 3. Je˝eli zachodzi koniecznoÊç wyposa˝ania stanoczania maszyny powinien mieç mo˝liwoÊç ∏atwego wiska kierowcy w kabin´, inne miejsca dla przewo˝osprawdzenia, czy urzàdzenia te znajdujà si´ wokreÊlonych osób powinny byç tak˝e chronione przed zagronym po∏o˝eniu umo˝liwiajàcym bezpieczny ruch ma- ˝eniem, które uzasadnia tego rodzaju ochron´ stanoszyny. wiska kierowcy. 4. Przepis ust. 3 stosuje si´ do innych elementów, § 66. 1. Kierowca powinien mieç mo˝liwoÊç uruktóre wcelu zapewnienia bezpiecznego przemieszczachomienia ze stanowiska kierowcy wszystkich elenia si´ maszyny powinny pozostawaç w okreÊlonym mentów sterowniczych wymaganych do obs∏ugi mai w razie potrzeby zablokowanym po∏o˝eniu. szyny, zwyjàtkiem funkcji, którymi mo˝na bezpiecznie sterowaç tylko elementami sterowniczymi umieszczo- 5. W technicznie i ekonomicznie uzasadnionych nymi poza stanowiskiem kierowcy. przypadkach ruch maszyny powinien byç uwarunkowany bezpiecznym po∏o˝eniem urzàdzeƒ, o których 2. Przepis ust. 1 stosuje si´ w szczególnoÊci do mowa w ust. 3 i 4. tych stanowisk pracy, oprócz stanowiska kierowcy, za które sà odpowiedzialni operatorzy inni ni˝ kierowcy, 6. Podczas uruchamiania silnika ruch maszyny nie albo do tych, które wymagajà, aby kierowca opuÊci∏ powinien byç mo˝liwy. swoje stanowisko ze wzgl´du na koniecznoÊç bezpiecznego przeprowadzenia odpowiednich manew- § 69. 1. Maszyna samobie˝na i jej przyczepy porów. winny spe∏niaç wymagania okreÊlone w przepisach o ruchu drogowym oraz dotyczàce zwalniania, zatrzy- 3. Je˝eli w maszynie sà peda∏y, powinny one byç mywania si´, hamowania i unieruchamiania, w spozaprojektowane, wykonane i umieszczone w taki spo- sób zapewniajàcy bezpieczeƒstwo w ka˝dych warunsób, aby umo˝liwiç bezpieczne ich u˝ytkowanie z mi- kach pracy, obcià˝enia, pr´dkoÊci, nawierzchni ijej nanimalnym ryzykiem pomy∏ki. Peda∏y powinny mieç chylenia dozwolonych przez producenta iodpowiadaprzeciwÊlizgowà powierzchni´ i byç ∏atwe do czysz- jàcych warunkom wyst´pujàcym podczas normalneczenia. go u˝ytkowania maszyny. 4. Wprzypadku gdy obs∏uga elementów sterowni- 2. Kierowca powinien móc zmniejszyç pr´dkoÊç czych mo˝e prowadziç do zagro˝enia, w szczególno- izatrzymaç maszyn´ samobie˝nà przy u˝yciu hamulca Êci do wykonywania przez maszyn´ niebezpiecznych g∏ównego. ruchów, elementy sterownicze powinny wracaç wpo- ∏o˝enie neutralne zchwilà ich zwolnienia przez opera- 3. W przypadku uszkodzenia hamulca g∏ównego tora. lub braku dop∏ywu energii uruchamiajàcej ten hamulec, je˝eli wymaga tego bezpieczeƒstwo, nale˝y zain- 5. Przepisu ust. 4 nie stosuje si´ do elementów stalowaç, niezale˝nie od hamulca g∏ównego, ∏atwo o ustalonym po∏o˝eniu. dost´pne urzàdzenie awaryjne umo˝liwiajàce zmniej-

szenie pr´dkoÊci i zatrzymanie maszyny. Urzàdzenie powodowa∏y nadmiernych napr´˝eƒ konstrukcji mato powinno mieç ca∏kowicie niezale˝ne i∏atwo dost´p- szyny. ne elementy sterownicze. 3. Obracajàce si´ z du˝à pr´dkoÊcià cz´Êci maszy- 4. Je˝eli wymagajà tego wzgl´dy bezpieczeƒstwa, ny, które pomimo podj´tych Êrodków ostro˝noÊci moproducent powinien wyposa˝yç maszyn´ samobie˝nà gà p´knàç lub rozpaÊç si´, powinny byç zamontowane w urzàdzenie pozwalajàce na unieruchomienie jej i chronione tak, aby w razie ich rozerwania od∏amki podczas postoju. zosta∏y przechwycone, aje˝eli nie jest to mo˝liwe, aby nie zosta∏y wyrzucone wkierunku stanowisk kierowcy 5. Urzàdzenie, o którym mowa w ust. 4, mo˝e byç lub obs∏ugi. po∏àczone z jednym z urzàdzeƒ, o których mowa wust. 2 i3, pod warunkiem, ˝e urzàdzenie to jest typu § 72. 1. Je˝eli maszyna samobie˝na, na której jest wy∏àcznie mechanicznego. przewo˝ony kierowca, a tak˝e mogà byç przewo˝eni operatorzy, jest nara˝ona na wywrócenie si´, powinna 6. Maszyna zdalnie sterowana powinna byç zapro- ona byç tak zaprojektowana iwyposa˝ona, aby istniajektowana i wykonana w taki sposób, aby zatrzymy- ∏y punkty mocowania umo˝liwiajàce wyposa˝enie jej wa∏a si´ automatycznie w przypadku utracenia przez w konstrukcj´ chroniàcà przed skutkami wywrócenia kierowc´ kontroli nad maszynà. (ROPS). 7. Do funkcji jazdy maszyny nie stosuje si´ przepi- 2. Konstrukcja chroniàca, o której mowa w ust. 1, sów § 19—21. powinna zapewniç kierowcy oraz innym przewo˝onym operatorom odpowiednià przestrzeƒ zabezpie- § 70. 1. Ruch maszyny samobie˝nej, sterowanej czonà przed odkszta∏ceniem (DLV). przez kierowc´ towarzyszàcego maszynie pieszo, powinien byç mo˝liwy wy∏àcznie poprzez ciàg∏e dzia∏a- 3. W celu sprawdzenia, czy konstrukcja chroniàca nie kierowcy na odpowiedni element sterujàcy. maszyn´ samobie˝nà przed skutkami wywrócenia W szczególnoÊci podczas uruchamiania silnika ruch spe∏nia wymagania, o których mowa w ust. 2, produmaszyny powinien byç niemo˝liwy. cent lub jego upowa˝niony przedstawiciel powinien przeprowadziç odpowiednie próby lub zleciç ich prze- 2. Uk∏ady sterowania maszyny kierowanej przez prowadzenie dla ka˝dego typu takiej konstrukcji. kierowc´, o którym mowa w ust. 1, powinny byç zaprojektowane w sposób minimalizujàcy zagro˝enia 4. Maszyny do robót ziemnych: ∏adowarki ko∏owe wynikajàce z przypadkowego ruchu maszyny w kielub gàsienicowe, koparko-∏adowarki podsi´bierne, runku kierowcy, a w szczególnoÊci mo˝liwoÊci zgnieciàgniki ko∏owe igàsienicowe, zgarniarki samoza∏adocenia albo zranienia kierowcy obracajàcymi si´ narz´- wawcze lub inne, równiarki, wywrotki przegubowe, dziami. o mocy przekraczajàcej 15 kW, powinny byç wyposa- ˝one w konstrukcj´ chroniàcà przed skutkami wywró- 3. Normalna pr´dkoÊç jazdy maszyny samobie˝nej cenia. powinna byç zgodna z pr´dkoÊcià poruszania si´ kierowcy, o którym mowa w ust. 1. § 73. 1. Je˝eli maszynie przewo˝àcej kierowc´, atak˝e innych operatorów zagra˝ajà spadajàce na nià 4. W przypadku maszyny, o której mowa w ust. 1, przedmioty lub materia∏y, maszyna taka, je˝eli umo˝lido której mo˝na zamocowaç narz´dzia obrotowe, nawiajà to jej wymiary, powinna byç tak zaprojektowana le˝y wykluczyç mo˝liwoÊç uruchomienia tych narz´dzi iwyposa˝ona, aby istnia∏y punkty mocowania umo˝liprzy w∏àczonym elemencie sterowniczym powodujàwiajàce jej wyposa˝enie w konstrukcj´ chroniàcà cym cofanie, zwyjàtkiem przypadku, gdy ruch maszyny jest powodowany przez ruch narz´dzia. W takich przed spadajàcymi przedmiotami (FOPS). przypadkach pr´dkoÊç cofania nie powinna zagra˝aç 2. Wprzypadku spadajàcych przedmiotów lub makierowcy. teria∏ów, konstrukcja, o której mowa w ust. 1, powin- 5. Uszkodzenie zasilania uk∏adu kierowniczego ze na zapewniaç przewo˝onym na maszynie osobom odwspomaganiem nie powinno uniemo˝liwiç kierowa- powiednià przestrzeƒ zabezpieczonà przed odkszta∏cenia maszynà przez czas niezb´dny do jej zatrzymania. niami (DLV). § 71. 1. Po zatrzymaniu ruchu cz´Êci maszyny 3. W celu sprawdzenia, czy konstrukcja chroniàca wszelkie zmiany po∏o˝enia tej cz´Êci maszyny wzgl´- przed spadajàcymi przedmiotami spe∏nia wymaganie, dem po∏o˝enia zatrzymania, wywo∏ane innymi przy- o którym mowa w ust. 2, producent lub jego upowa˝- czynami ni˝ dzia∏anie na elementy sterownicze, nie niony przedstawiciel powinien przeprowadziç odpopowinny stanowiç zagro˝enia dla osób nara˝onych. wiednie próby lub zleciç ich przeprowadzenie dla ka˝- dego rodzaju takiej konstrukcji. 2. Maszyna powinna byç zaprojektowana, wykonana oraz, je˝eli ma to zastosowanie, umieszczona na § 74. Uchwyty i stopnie w maszynie powinny byç noÊnej konstrukcji jezdnej w taki sposób, aby w trak- tak zaprojektowane, wykonane i rozmieszczone, aby cie ruchu niekontrolowane wahania Êrodka ci´˝koÊci operatorzy u˝ywali ich instynktownie, a nie u˝ywali maszyny nie mia∏y wp∏ywu na jej statecznoÊç ani nie zamiast nich elementów sterowniczych.

§ 75. 1. Maszyna u˝ywana do ciàgni´cia lub cià- cz´Êci w przedziale silnikowym nie wymagajà urzàgniona powinna byç wyposa˝ona w urzàdzenia ho- dzeƒ blokujàcych, je˝eli otwierajà si´ za pomocà klulownicze lub sprz´gajàce, zaprojektowane, wykonane czy lub innego narz´dzia albo przy u˝yciu elementu i rozmieszczone w sposób zapewniajàcy ∏atwe i bez- sterowniczego znajdujàcego si´ na stanowisku kiepieczne po∏àczenie i roz∏àczenie oraz uniemo˝liwiajà- rowcy, a stanowisko kierowcy jest ca∏kowicie obudocy przypadkowe roz∏àczenie si´ w trakcie u˝ytkowa- wane kabinà z zamkiem uniemo˝liwiajàcym dost´p nia. osób nieupowa˝nionych. Przepisów § 30 ust. 1 i 2 nie stosuje si´. 2. Je˝eli ci´˝ar dyszla holowniczego tego wymaga, maszyna powinna byç wyposa˝ona welement wspor- § 78. 1. Maszyna powinna byç tak zaprojektowana czy opowierzchni noÊnej dostosowanej do ci´˝aru dy- i wykonana, aby mo˝na by∏o od∏àczyç akumulator za szla i rodzaju pod∏o˝a. pomocà przewidzianego do tego celu, ∏atwo dost´pnego narz´dzia. § 76. 1. Wa∏y nap´dowe z przegubami uniwersalnymi ∏àczàce maszyn´ samobie˝nà lub ciàgnik z ma- 2. Akumulator powinien byç tak zainstalowany szynà nap´dzanà, liczàc od pierwszego sta∏ego ∏o˝y- i mieç obudow´ tak wykonanà i umieszczonà, aby ska maszyny nap´dzanej, powinny byç os∏oni´te za- uniknàç, w miar´ mo˝liwoÊci, wylania si´ elektrolitu równo po stronie maszyny samobie˝nej, jak i nap´- na operatora w przypadku wywrócenia si´ maszyny, dzanej na ca∏ej d∏ugoÊci wa∏u izwiàzanych znim prze- a tak˝e aby uniknàç gromadzenia si´ oparów w miejgubów uniwersalnych. scu pracy operatora. 2. Wmaszynie samobie˝nej lub ciàgniku wa∏ek od- § 79. W zale˝noÊci od przewidywanych przez probioru mocy, do którego jest pod∏àczony wa∏ nap´do- ducenta zagro˝eƒ podczas u˝ytkowania maszyny powy, powinien byç zabezpieczony albo przez os∏on´ winna ona, je˝eli pozwalajà na to jej wymiary: przymocowanà do maszyny samobie˝nej lub ciàgnika, 1) umo˝liwiaç zamocowanie gaÊnic w miejscach ∏aalbo przez dowolne inne urzàdzenie zapewniajàce two dost´pnych albo równowa˝nà ochron´. 2) mieç wbudowane systemy gaÊnicze. 3. Wmaszynie ciàgnionej wa∏ nap´dowy powinien byç os∏oni´ty obudowà ochronnà przymocowanà do § 80. W przypadku zagro˝enia emisjà py∏ów lub maszyny. gazów, lub innych podobnych czynników, urzàdzenie separujàce, o którym mowa w § 40, mo˝e byç zastà- 4. Ograniczniki momentu obrotowego lub sprz´g∏a pione w szczególnoÊci uk∏adem zraszania wodà. Przejednokierunkowe mogà byç przymocowane do nap´- pisów § 40 ust. 2 i3 nie stosuje si´, je˝eli g∏ównà funkdów zprzegubami uniwersalnymi wy∏àcznie po stronie cjà maszyny jest rozpylanie produktów. maszyny nap´dzanej. Wa∏ nap´dowy zprzegubem uniwersalnym powinien byç odpowiednio oznakowany. § 81. 1. Maszyna powinna byç wyposa˝ona wÊrodki sygnalizacji lub wtablice zinstrukcjami u˝yt- 5. Maszyna ciàgniona, której dzia∏anie wymaga kowania, regulacji i konserwacji wsz´dzie tam, gdzie pod∏àczenia do samobie˝nej maszyny lub ciàgnika za jest to konieczne, w celu zapewnienia bezpieczeƒstwa pomocà wa∏u nap´dowego, powinna mieç taki uk∏ad i ochrony zdrowia osób nara˝onych. po∏àczenia wa∏u, który zapewni, ˝e w przypadku od∏àczenia maszyny, wa∏ nap´dowy ijego os∏ona nie b´dà 2. Ârodki sygnalizacji lub tablice, o których mowa uszkodzone przez kontakt z pod∏o˝em lub cz´Êciami w ust. 1, powinny byç dobrane lub zaprojektowane maszyny. iwykonane wsposób zapewniajàcy ich dobrà widocznoÊç i nieÊcieralnoÊç. 6. Zewn´trzne cz´Êci os∏ony powinny byç zaprojektowane, wykonane i usytuowane w taki sposób, 3. Maszyna, którà jeêdzi kierowca, powinna byç aby nie mog∏y si´ obracaç wraz zwa∏em nap´dowym. wyposa˝ona w: Os∏ona powinna przykrywaç wa∏ nap´dowy a˝ do koƒców wide∏ek wewn´trznych, w przypadku zwyk∏ego 1) ostrzegawczà sygnalizacj´ akustycznà w celu przegubu uniwersalnego, oraz co najmniej do Êrodko- ostrzegania osób nara˝onych; wej cz´Êci przegubu zewn´trznego lub przegubów, w przypadku przegubów uniwersalnych szerokokàt- 2) system sygna∏ów Êwietlnych (Êwiat∏a hamowania, nych. Êwiat∏a cofania i obracajàce si´ lampy sygnalizacyjne) odpowiedni do przewidzianych warunków 7. Producent, który przewiduje Êrodki dost´pu do eksploatacji; wymóg ten nie dotyczy maszyn przestanowiska pracy w pobli˝u nap´dowego wa∏u prze- znaczonych wy∏àcznie do u˝ytkowania pod ziemià gubowego, powinien zapewniç, aby os∏ony wa∏u, i niezasilanych energià elektrycznà. októrych mowa wust. 6, nie mog∏y byç u˝ywane jako stopnie, chyba ˝e zosta∏y w tym celu zaprojektowane § 82. 1. Maszyna zdalnie sterowana, która w nori wykonane. malnych warunkach u˝ytkowania stwarza zagro˝enie uderzeniem lub zgnieceniem osób nara˝onych, po- § 77. W przypadku silników spalinowych, zdejmo- winna byç wyposa˝ona wodpowiednie Êrodki bezpiewalne os∏ony uniemo˝liwiajàce dost´p do ruchomych czeƒstwa wcelu zasygnalizowania swoich ruchów lub

te˝ w Êrodki chroniàce osoby nara˝one przed tego ro- rych mowa w pkt 1, i stosowanych metodach podzaju zagro˝eniami. miaru. Je˝eli nie sà stosowane normy zharmonizowane, drgania nale˝y mierzyç, stosujàc metod´ 2. Wymagania, o których mowa w ust. 1, stosuje najbardziej odpowiednià dla danej maszyny. si´ równie˝ do maszyny, która podczas eksploatacji wykonuje powtarzalne ruchy w przód i w ty∏ wzd∏u˝ 3. Wprzypadku gdy maszyna ma kilka zastosowaƒ jednej osi, w sytuacji gdy ty∏ maszyny nie jest bezpo- w zale˝noÊci od u˝ytego wyposa˝enia, producent ma- Êrednio widoczny dla kierowcy lub operatora. szyny podstawowej, do której do∏àcza si´ wyposa˝enie wymienne, oraz producent wyposa˝enia wymien- 3. Maszyna powinna byç zaprojektowana w spo- nego powinni dostarczyç odpowiednie informacje posób uniemo˝liwiajàcy przypadkowe wy∏àczenie zwalajàce na bezpieczne zamontowanie i stosowanie wszystkich urzàdzeƒ sygnalizacyjnych i ostrzegaw- wyposa˝enia wymiennego. czych. Wprzypadkach koniecznych ze wzgl´du na bezpieczeƒstwo, w urzàdzeniach sygnalizacyjnych Rozdzia∏ 5 iostrzegawczych nale˝y przewidzieç Êrodki sprawdzenia ich stanu technicznego, a uszkodzenia powinny Zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeƒstwa byç sygnalizowane operatorowi. i ochrony zdrowia, zapobiegajàce szczególnym zagro˝eniom 4. Je˝eli ruch maszyny albo jej narz´dzi stanowi zwiàzanym z podnoszeniem szczególne zagro˝enie, na maszynie nale˝y umieÊciç znaki ostrzegajàce przed zbli˝aniem si´ do pracujàcej § 84. 1. Maszyna stwarzajàca zagro˝enie zwiàzane maszyny. z podnoszeniem, zw∏aszcza zagro˝enie upadkiem lub kolizjà ∏adunku albo zagro˝enie przechy∏em podczas 5. Znaki ostrzegajàce, októrych mowa wust. 4, po- podnoszenia ∏adunku, powinna byç zaprojektowana winny byç czytelne z wystarczajàcej odleg∏oÊci, za- i wykonana w taki sposób, aby spe∏nia∏a wymagania pewniajàcej bezpieczeƒstwo osobom przebywajàcym okreÊlone w niniejszym rozdziale. w pobli˝u maszyny. 2. Ryzyko zwiàzane z podnoszeniem istnieje § 83. 1. W oznaczeniu maszyny przemieszczajàcej zw∏aszcza w przypadku maszyn przeznaczonych do przemieszczania pojedynczych ∏adunków, w zwiàzku si´ oprócz informacji, o którym mowa w § 48 i 49, naze zmianà poziomu. le˝y zamieÊciç: 1) moc nominalnà, wyra˝onà w kW; 3. ¸adunkiem mogà byç przedmioty, materia∏y lub towary. 2) mas´ maszyny, podanà w kilogramach; § 85. 1. Maszyna powinna byç projektowana i wy- 3) je˝eli ma zastosowanie: konana w taki sposób, aby utrzymywa∏a statecznoÊç, zgodnie zwymaganiami okreÊlonymi w§ 24, podczas a) maksymalnà si∏´ uciàgu na haku sprz´gajàcym, pracy i w trakcie postoju, a tak˝e podczas wszystkich wyra˝onà w N, przewidzianà przez producenta, etapów transportu, monta˝u i demonta˝u oraz mo˝lib) maksymalne obcià˝enie pionowe haka sprz´ga- wych do przewidzenia awarii elementów sk∏adowych, jàcego, wyra˝one w N, przewidziane przez pro- jak równie˝ podczas wykonywania prób, zgodnie z inducenta. strukcjà. 2. Instrukcja w∏aÊciwa dla danego rodzaju maszy- 2. W celu spe∏nienia wymagaƒ, o których mowa ny, spe∏niajàca wymagania § 50—53, powinna zawie- wust. 1, producent lub jego upowa˝niony przedstawiraç dodatkowo: ciel powinien stosowaç w∏aÊciwe metody sprawdzania. Dla samobie˝nych wózków jezdniowych podno- 1) w odniesieniu do drgaƒ wytwarzanych przez ma- Ênikowych, o wysokoÊci podnoszenia przekraczajàcej szyn´, wartoÊç zmierzonà lub obliczonà na pod- 1,80 m, producent lub jego upowa˝niony przedstawistawie pomiarów identycznych maszyn: ciel dla ka˝dego typu wózka przeprowadza albo zleca przeprowadzenie badania statecznoÊci na pochylni a) wa˝onà wartoÊç skutecznà przyspieszenia lub badania równowa˝nego. drgaƒ dzia∏ajàcych na koƒczyny górne operatora, je˝eli wartoÊç ta przekracza 2,5 m/s2 — je˝e- § 86. 1. Maszyna poruszajàca si´ po prowadnicy li wartoÊç ta nie przekracza 2,5 m/s2, nale˝y zalub torze powinna byç wyposa˝ona w urzàdzenia zamieÊciç t´ informacj´ w instrukcji, bezpieczajàce jà przed wypadni´ciem zprowadnic lub b) wa˝onà wartoÊç skutecznà przyspieszenia z toru. drgaƒ dzia∏ajàcych na cia∏o operatora — stopy i poÊladki, je˝eli wartoÊç ta przekracza 0,5 m/s2 2. Je˝eli pomimo stosowania urzàdzeƒ, o których — je˝eli wartoÊç ta nie przekracza 0,5 m/s2, na- mowa w ust. 1, maszyna wykoleja si´ lub szyna albo le˝y zamieÊciç t´ informacj´ w instrukcji; cz´Êci jezdne maszyny ulegajà uszkodzeniu, nale˝y zastosowaç takie urzàdzenia, które zapobiegajà upadko- 2) dostarczone przez producenta informacje o wa- wi sprz´tu, cz´Êci sk∏adowej maszyny albo ∏adunku runkach pracy maszyny podczas pomiarów, októ- lub te˝ wywróceniu si´ maszyny.

§ 87. 1. Maszyna, zawiesia ielementy, które mo˝na 2. B´bny iko∏a, októrych mowa wust. 1, powinny demontowaç, powinny wytrzymywaç napr´˝enia, któ- byç zaprojektowane, wykonane izainstalowane wtaki rym majà byç poddane, zarówno podczas u˝ytkowa- sposób, aby wspó∏pracujàce z nimi liny lub ∏aƒcuchy nia, jak te˝ podczas postoju, instalowania oraz w wa- mog∏y si´ na nie nawijaç, nie spadajàc. runkach u˝ytkowania i wszystkich konfiguracjach okreÊlonych przez producenta, przy uwzgl´dnieniu, 3. Liny u˝ywane bezpoÊrednio do podnoszenia lub tam gdzie jest to konieczne, warunków atmosferycz- podtrzymywania ∏adunków nie powinny mieç zaplenych oraz si∏ wywo∏ywanych przez osoby. ceƒ, poza koƒcówkami. Zaplecenia mo˝na dopuÊciç jedynie w przypadku instalacji zaprojektowanych do 2. Wymagania, októrych mowa wust. 1, powinny regularnej adaptacji, w zale˝noÊci od potrzeb. Ca∏e libyç równie˝ spe∏nione podczas transportu, monta˝u ny i koƒcówki powinny mieç wspó∏czynnik bezpiei demonta˝u maszyny. czeƒstwa dobrany tak, aby zapewniç odpowiedni poziom bezpieczeƒstwa. WartoÊç tego wspó∏czynnika 3. Maszyna i zawiesia powinny byç zaprojektowa- przyjmuje si´ zazwyczaj jako 5. ne i wykonane w: 4. ¸aƒcuchy do podnoszenia ∏adunku powinny 1) sposób zapobiegajàcy awariom spowodowanym mieç wspó∏czynnik bezpieczeƒstwa dobrany tak, aby zm´czeniem materia∏u lub zu˝yciem cz´Êci, bioràc zapewniç odpowiedni poziom bezpieczeƒstwa — warpod uwag´ ich u˝ytkowanie zgodnie zprzeznaczetoÊç tego wspó∏czynnika przyjmuje si´ zazwyczaj janiem; ko4. 2) taki sposób, aby mog∏y wytrzymaç przecià˝enie podczas prób statycznych, nie wykazujàc trwa∏ych 5. Aby zweryfikowaç dobór odpowiedniego wspó∏- odkszta∏ceƒ lub innych uszkodzeƒ. czynnika, o którym mowa w ust. 3 i 4, producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel powinien, dla ka˝de- 4. Stosowane materia∏y powinny byç dobrane, go typu ∏aƒcucha iliny zastosowanej bezpoÊrednio do stosownie do Êrodowiska pracy maszyny przewidywa- podnoszenia ∏adunku, jak równie˝ dla koƒcówek lin, nego przez producenta, ze szczególnym uwzgl´dnie- przeprowadziç odpowiednie badania lub zleciç ich niem korozji, Êcierania, udarów, kruchoÊci na zimno przeprowadzenie. i starzenia. § 90. 1. Wymiary zawiesia powinny byç dobrane 5. W celu zapewnienia odpowiedniego bezpie- z nale˝ytym uwzgl´dnieniem procesów zm´czenia czeƒstwa, w obliczeniach wytrzyma∏oÊciowych ma- i starzenia materia∏u w okreÊlonej liczbie cykli roboszyny nale˝y uwzgl´dniaç wartoÊci wspó∏czynnika czych, odpowiadajàcej oczekiwanemu okresowi eksprzecià˝enia dla prób statycznych. ploatacji, okreÊlonemu w warunkach pracy dla danego zastosowania, przy czym: 6. Dla wspó∏czynnika, o którym mowa w ust. 5, przyjmuje si´ zazwyczaj nast´pujàce wartoÊci dla: 1) wspó∏czynnik bezpieczeƒstwa lin stalowych z koƒcówkami powinien byç dobrany tak, aby zapewniç 1) r´cznie obs∏ugiwanych maszyn i zawiesi — 1,5; odpowiedni poziom bezpieczeƒstwa; wartoÊç 2) innych maszyn — 1,25. wspó∏czynnika wynosi zazwyczaj 5; po∏àczenia splatane lub p´tle mogà wystàpiç wy∏àcznie § 88. 1. Maszyna powinna byç tak zaprojektowana w koƒcówkach lin; i wykonana, aby mog∏a byç poddana, bez uszkodzenia, próbom dynamicznym pod obcià˝eniem równym 2) je˝eli u˝ywa si´ ∏aƒcuchów oogniwach spawanych udêwigowi pomno˝onemu przez wspó∏czynnik prze- lub zgrzewanych, powinny byç to ∏aƒcuchy oognicià˝enia dla prób dynamicznych. Wspó∏czynnik ten wach krótkich; wspó∏czynnik bezpieczeƒstwa dla dobiera si´ w celu zapewnienia w∏aÊciwego poziomu tych ∏aƒcuchów dobiera si´ tak, aby zapewniç odbezpieczeƒstwa, a jego wartoÊç przyjmuje si´ zazwy- powiedni poziom bezpieczeƒstwa; wartoÊç wspó∏- czaj jako 1,1. czynnika przyjmuje si´ zazwyczaj jako4; 2. Próby dynamiczne, októrych mowa wust. 1, po- 3) wspó∏czynnik bezpieczeƒstwa dla w∏ókiennych lin winny byç przeprowadzone na maszynach przygoto- lub zawiesi zale˝y od ich materia∏u, metody wykowanych do u˝ytkowania w normalnych warunkach. nania, wymiarów i zastosowania; wspó∏czynnik Próby te przeprowadza si´ przy pr´dkoÊciach nomi- ten dobiera si´ tak, aby zapewniç odpowiedni ponalnych ustalonych przez producenta. ziom bezpieczeƒstwa; wartoÊç wspó∏czynnika przyjmuje si´ zazwyczaj jako 7, pod warunkiem ˝e 3. Je˝eli obwód sterowania maszyny pozwala na u˝yte materia∏y sà wysokiej jakoÊci, ametoda prokilka jednoczesnych ruchów (obrót i przemieszczanie dukcji jest odpowiednia do zamierzonego stoso- ∏adunku, próby dynamiczne), powinny byç przepro- wania; wadzone wnajmniej sprzyjajàcych warunkach, zwykle przy kojarzeniu odpowiednich ruchów. 4) je˝eli materia∏y, o których mowa w pkt 3, nie sà wysokiej jakoÊci i metoda produkcji nie jest odpo- § 89. 1. Krà˝ki, b´bny i ko∏a powinny mieç Êredni- wiednia, wartoÊç wspó∏czynnika wymienionego c´ odpowiednià do wymiarów liny lub ∏aƒcucha, zktó- w pkt 3 jest zwi´kszana, aby zapewniç równowa˝- rymi wspó∏pracujà. ny poziom bezpieczeƒstwa;

5) wszystkie elementy metalowe stanowiàce cz´Êç 2. Maszyna stacjonarna o ∏adunku prowadzonym zawiesi ci´gnowych lub stosowane wraz z zawie- powinna byç tak zaprojektowana i wykonana, aby zasiami ci´gnowymi powinny mieç wspó∏czynnik pobiec uderzeniu osób nara˝onych ∏adunkiem lub bezpieczeƒstwa tak dobrany, aby zapewniç odpo- przeciwwagà. wiedni poziom bezpieczeƒstwa; wartoÊç wspó∏- czynnika przyjmuje si´ zazwyczaj jako 4; § 93. Maszyna, która wymaga ochrony przed skutkami wy∏adowaƒ atmosferycznych, podczas jej u˝yt- 6) maksymalny udêwig zawiesia wieloci´gnowego kowania powinna byç wyposa˝ona w uk∏ad odprowajest okreÊlany na podstawie wspó∏czynnika bez- dzajàcy powsta∏e ∏adunki do ziemi. pieczeƒstwa najs∏abszego ci´gna oraz liczby ci´- gien i wspó∏czynnika zmniejszajàcego, który zale- § 94. Przepisy § 62 i65 stosuje si´ do maszyn zna- ˝y od uk∏adu zawiesia ci´gnowego. p´dem innym ni˝ r´czny nieprzemieszczajàcych si´, które stwarzajà zagro˝enie zwiàzane z podnoszeniem. 2. W∏ókienne liny izawiesia ci´gnowe nie powinny mieç w´z∏ów, po∏àczeƒ i zaplotów poza koƒcówkami. § 95. 1. Elementy sterujàce ruchem maszyny z na- Wyjàtek stanowià zawiesia ci´gnowe tworzàce za- p´dem innym ni˝ r´czny lub osprz´tu takiej maszyny mkni´tà p´tl´ bez koƒca. powinny powracaç do swojego po∏o˝enia neutralnego, je˝eli tylko zostanà zwolnione przez operatora. 3. W celu zweryfikowania doboru w∏aÊciwego wspó∏czynnika bezpieczeƒstwa producent lub jego 2. W przypadku wykonywania niepe∏nych lub ca∏- upowa˝niony przedstawiciel powinien dla ka˝dego ty- kowitych ruchów, przy których nie wyst´puje ryzyko pu elementów, o których mowa w ust. 1 pkt 1—5 kolizji ∏adunku lub maszyny, urzàdzenia, októrych moiust.2, przeprowadziç odpowiednie badania lub zleciç wa wust. 1, mogà byç zastàpione elementami sterowich przeprowadzenie. niczymi umo˝liwiajàcymi automatyczne zatrzymanie na uprzednio wybranych poziomach, bez sta∏ego od- § 91. 1. Urzàdzenia sterujàce ruchami powinny dzia∏ywania na element sterowniczy podtrzymywany. dzia∏aç wtaki sposób, aby maszyny, na których sà one zainstalowane, by∏y bezpieczne. § 96. Maszyna znap´dem innym ni˝ r´czny omaksymalnym udêwigu nie mniejszym ni˝ 1000 kg lub omo- 2. Maszyna powinna byç tak zaprojektowana lub mencie wywracajàcym nie mniejszym ni˝ 40000Nm powyposa˝ona w odpowiednie urzàdzenia, aby amplituwinna byç wyposa˝ona w urzàdzenia ostrzegajàce kieda ruchu elementów maszyny nie przekracza∏a okrerowc´ izapobiegajàce niebezpiecznym ruchom ∏adunku, Êlonych granic. W odpowiednich przypadkach zadziawprzypadku: ∏anie takiego urzàdzenia powinno byç poprzedzone ostrze˝eniem. 1) przecià˝enia maszyny spowodowanego przekroczeniem dopuszczalnego udêwigu lub 3. W przypadku gdy mo˝na manewrowaç jednoczeÊnie w tym samym miejscu kilkoma maszynami 2) przecià˝enia maszyny spowodowanego przekrostacjonarnymi lub maszynami na szynach, co mo˝e czeniem dopuszczalnego momentu, na skutek obstwarzaç ryzyko kolizji, maszyny takie nale˝y projektocià˝enia; waç iwykonywaç wsposób umo˝liwiajàcy zabudowanie uk∏adów zapobiegajàcych takiemu zagro˝eniu. 3) przekroczenia momentu mogàcego doprowadziç do wywrócenia w wyniku podnoszenia ∏adunku. 4. Mechanizmy maszyny powinny byç zaprojektowane i wykonane tak, aby ∏adunki nie mog∏y przesu- § 97. W instalacjach transportu linowego, liny nowaç si´ w sposób stwarzajàcy niebezpieczeƒstwo lub Êne, liny nap´dowe i liny noÊno-nap´dowe powinny nieoczekiwanie spadaç, nawet w przypadku cz´Êciobyç podtrzymywane przez obcià˝nik lub przez urzàdzewego albo ca∏kowitego zaniku zasilania energià lub nie umo˝liwiajàce nieprzerwanà kontrol´ naciàgu. kiedy operator przestaje kierowaç maszynà. § 98. 1. Maszyny znap´dem innym ni˝ r´czny o∏a- 5. W normalnych warunkach pracy maszyny nie dunku prowadzonym i maszyna, której podstawy ∏apowinno byç mo˝liwe, aby ∏adunek by∏ opuszczany dunkowe przemieszczajà si´ wzd∏u˝ ÊciÊle okreÊlonych wy∏àcznie za pomocà hamulca ciernego, z wyjàtkiem torów, powinny byç wyposa˝one w urzàdzenia zapotych maszyn, których funkcja wymaga takiego sposobiegajàce wszelkim zagro˝eniom osób nara˝onych. bu dzia∏ania. 6. Urzàdzenia chwytajàce powinny byç zaprojekto- 2. Maszyna z nap´dem innym ni˝ r´czny obs∏uguwane iwykonane wtaki sposób, aby uniknàç przypad- jàca okreÊlone poziomy, z których operator mo˝e dokowego opuszczenia ∏adunku. staç si´ do podstawy ∏adunkowej, aby u∏o˝yç lub zabezpieczyç ∏adunek, powinna byç zaprojektowana § 92. 1. Stanowisko kierowcy maszyny powinno i wykonana w taki sposób, aby zapobiec niekontrolobyç usytuowane w sposób zapewniajàcy mo˝liwie jak wanym ruchom podstawy ∏adunkowej, zw∏aszcza najszerszy widok trajektorii poruszajàcych si´ cz´Êci, podczas za∏adunku i roz∏adunku maszyny. w celu unikni´cia kolizji z osobami i sprz´tem lub innymi maszynami, które mogà pracowaç jednoczeÊnie § 99. 1. Producent lub jego upowa˝niony przedstai stwarzaç potencjalne zagro˝enie. wiciel, wstosunku do maszyny, która jest wprowadza-

na do obrotu lub po raz pierwszy oddawana do u˝yt- umieszczenie oznakowania, informacje, októrych moku, powinien, przez podj´cie odpowiednich Êrodków wa w ust. 1, powinny byç podane na tabliczce lub bezpieczeƒstwa lub zlecenie ich podj´cia, zapewniç, w inny sposób i trwale przymocowane do zawiesia. ˝e zawiesia i maszyny w stanie gotowym do u˝ytku, zarówno obs∏ugiwane r´cznie, jak i nap´dzane, mogà 3. Informacje, o których mowa w ust. 1, powinny spe∏niaç swoje funkcje w sposób bezpieczny. byç czytelne iumieszczone wtaki sposób, aby nie mog∏y ulec zniszczeniu wskutek u˝ywania zawiesia, Êcie- 2. Ârodki, o których mowa w ust. 1, powinny rania ani te˝ obni˝yç jego wytrzyma∏oÊci. uwzgl´dniaç statyczne i dynamiczne w∏aÊciwoÊci maszyny. § 102. 1. Na maszynie, oprócz danych, o których mowa w § 48 i 49, powinny byç podane, w sposób 3. Je˝eli maszyna nie mo˝e byç zmontowana wza- czytelny i nieusuwalny, dane dotyczàce udêwigu nok∏adzie producenta lub jego upowa˝nionego przedsta- minalnego: wiciela, nale˝y zastosowaç odpowiednie Êrodki bezpieczeƒstwa w miejscu jej u˝ytkowania. W pozosta- 1) wyra˝one wformie niezakodowanej iumieszczone ∏ych przypadkach Êrodki bezpieczeƒstwa mogà byç za- wwidocznym miejscu, wprzypadku urzàdzeƒ, dla stosowane bàdê uproducenta, bàdê wmiejscu u˝ytko- których przewidziano tylko jednà dopuszczalnà wania maszyny. wartoÊç udêwigu; 2) je˝eli udêwig nominalny zale˝y od uk∏adu maszy- § 100. 1. Ka˝dy odcinek ∏aƒcucha, liny lub pasa nieny, ka˝de stanowisko kierowcy powinno byç zab´dàcy cz´Êcià zespo∏u powinien byç oznakowany opatrzone wtablic´ udêwigu okreÊlajàcà nominalw sposób umo˝liwiajàcy jego identyfikacj´. ny udêwig dla ka˝dego uk∏adu maszyny — wskazane jest stosowanie formy wykresu lub tabeli. 2. Je˝eli nie jest mo˝liwe oznakowanie ka˝dego odcinka ∏aƒcucha, liny lub pasa nieb´dàcego cz´Êcià 2. Maszyna zaopatrzona w podstaw´ ∏adunkowà, zespo∏u, odcinek ∏aƒcucha, liny lub pasa powinien umo˝liwiajàcà dost´p osobom i stwarzajàcà zagro˝emieç zamocowanà na sta∏e tabliczk´ lub pierÊcieƒ nie spadni´ciem, powinna byç wyposa˝ona w czytelz podanà nazwà i adresem producenta lub jego upone i nieusuwalne ostrze˝enia zabraniajàce podnoszewa˝nionego przedstawiciela oraz oznaczenia identyfinia osób. Ostrze˝enia te powinny byç widoczne z ka˝- kacyjne odpowiedniego Êwiadectwa. dego miejsca, z którego mo˝liwy jest dost´p. 3. Âwiadectwo, októrym mowa wust. 2, powinno § 103. Ka˝de zawiesie lub partia zawiesi wprowazawieraç informacje okreÊlone w normach zharmonidzana do obrotu powinny byç zaopatrzone w instrukzowanych lub, je˝eli takie normy nie istniejà, powinno cj´ zawierajàcà co najmniej informacje dotyczàce: zawieraç co najmniej: 1) nazw´ i adres producenta lub jego upowa˝nione- 1) normalnych warunków ich u˝ytkowania; go przedstawiciela; 2) zasad obs∏ugi, monta˝u i konserwacji; 2) opis ∏aƒcucha lub liny, zawierajàcy: 3) ograniczeƒ w stosowaniu, zw∏aszcza w przypadku a) wymiary nominalne, urzàdzeƒ chwytajàcych, które nie spe∏niajà wymab) rodzaj konstrukcji, gaƒ okreÊlonych w § 91 ust. 6. c) materia∏y u˝yte do wykonania oraz wszelkie § 104. Instrukcja obs∏ugi maszyny stwarzajàcej zaspecjalne procesy obróbki metalurgicznej, jagro˝enie zwiàzane zpodnoszeniem, oprócz informacji, kim materia∏y te zosta∏y poddane; o których mowa w § 50—53, powinna zawieraç: 3) wskazanie norm, na podstawie których przepro- 1) charakterystyk´ technicznà maszyny, a zw∏aszcza: wadzono badania, je˝eli zosta∏y one przeprowadzone; a) tablic´ udêwigu, o której mowa w § 102 ust. 1 pkt 2, je˝eli jest ona stosowana, 4) informacje o maksymalnym obcià˝eniu eksploatacyjnym ∏aƒcucha lub liny — w stosunku do ró˝- b) reakcje na podporach lub zakotwiczeniach oraz nych zastosowaƒ mo˝e byç podany szereg odpo- charakterystyk´ torów, wiednich wartoÊci. c) okreÊlenie obcià˝enia balastowego, je˝eli jest zastosowane, i sposób jego mocowania; § 101. 1. Oprócz oznakowania CE, zawiesie powinno byç oznaczone znakiem identyfikacyjnym produ- 2) zawartoÊç dziennika eksploatacji, je˝eli nie jest docenta, zawieraç informacje dotyczàce udêwigu oraz starczony wraz z maszynà; oznaczenia materia∏u, wszczególnoÊci wed∏ug klasyfi- 3) wskazówki dotyczàce u˝ytkowania maszyny, kacji mi´dzynarodowej, w przypadku gdy informacja zw∏aszcza wprzypadkach, wktórych operator mataka jest potrzebna wcelu osiàgni´cia porównywalnoszyny nie mo˝e bezpoÊrednio widzieç podnoszo- Êci wymiarowej. nego ∏adunku; 2. W przypadku zawiesia wyposa˝onego w cz´Êci 4) niezb´dne zalecenia dotyczàce przeprowadzenia sk∏adowe (liny lub linki), na których jest niemo˝liwe prób przed pierwszym oddaniem maszyny do

u˝ytkowania, w przypadku gdy nie jest ona mon- 4. Gazy wylotowe z silników spalinowych maszyn towana wzak∏adzie producenta wpostaci, wjakiej przeznaczonych do wykonywania prac pod ziemià nie b´dzie u˝ytkowana. mogà byç odprowadzane w gór´. Rozdzia∏ 6 Rozdzia∏ 7 Zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeƒstwa Zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeƒstwa i ochrony zdrowia, dotyczàce maszyn i ochrony zdrowia, dotyczàce szczególnych zagro˝eƒ przeznaczonych do pracy pod ziemià wynikajàcych z podnoszenia i przenoszenia osób § 105. Maszyna przeznaczona do prac pod ziemià § 111. Maszyna powodujàca zagro˝enia wynikajàpowinna byç zaprojektowana i wykonana zgodnie ce zpodnoszenia iprzenoszenia osób powinna byç zaprojektowana i wykonana zgodnie z wymaganiami z wymaganiami okreÊlonymi w niniejszym rozdziale. okreÊlonymi w niniejszym rozdziale. § 106. 1. Obudowy zmechanizowane kroczàce po- § 112. 1. WartoÊci wspó∏czynników bezpieczeƒstwa, winny byç zaprojektowane iwykonane wtaki sposób, októrych mowa w§ 87 ust. 5 i6, § 88 ust. 1, §89 ust. 3 aby poruszajàc si´, utrzymywa∏y okreÊlony kierunek i 4 oraz w § 90 ust. 1, sà nieodpowiednie dla maszyn ruchu i nie ulega∏y poÊlizgowi przed obcià˝eniem, przeznaczonych do podnoszenia i przenoszenia osób. podczas obcià˝enia ani po usuni´ciu obcià˝enia. Wstosunku do maszyn przeznaczonych do podnoszenia iprzenoszenia osób wspó∏czynniki te nale˝y podwoiç. 2. Obudowy zmechanizowane, o których mowa w ust. 1, powinny byç zaopatrzone w zakotwiczenia 2. Pod∏oga Êrodka przenoszenia powinna byç zap∏yt górnych poszczególnych stojaków hydraulicznych projektowana i wykonana w taki sposób, aby zapeworaz pozwalaç na swobodne poruszanie si´ osób naniç wytrzyma∏oÊç i przestrzeƒ odpowiadajàce maksyra˝onych. malnej liczbie osób i udêwigowi okreÊlonym przez producenta. § 107. Przepisu § 12 ust. 3 w zakresie oÊwietlenia nie stosuje si´ do maszyn przeznaczonych do pracy 3. Wymagania okreÊlone w§ 96 stosuje si´ do mapod ziemià. szyn z nap´dem innym ni˝ r´czny, przeznaczonych do podnoszenia i przenoszenia osób, bez wzgl´du na § 108. 1. Elementy sterujàce przyspieszeniem ihawielkoÊç udêwigu. mowaniem maszyn poruszajàcych si´ po szynach powinny byç obs∏ugiwane r´cznie. Urzàdzenie czuwako- 4. Przepisu ust. 3 nie stosuje si´ do maszyn, wstowe mo˝e byç obs∏ugiwane nogà. sunku do których producent mo˝e wykazaç, ˝e nie istnieje ryzyko przecià˝enia lub wywrócenia si´. 2. Urzàdzenia sterujàce zmechanizowanà obudowà kroczàcà powinny byç zaprojektowane i zainstalo- § 113. 1. Ârodek przenoszenia powinien byç tak zawane wtaki sposób, aby podczas przemieszczania si´ projektowany i wykonany, aby osoby znajdujàce si´ obudowy operator znajdowa∏ si´ pod os∏onà nieru- w nim mia∏y mo˝liwoÊç sterowania ruchem w gór´ chomego segmentu obudowy. lub w dó∏ oraz, je˝eli jest to w∏aÊciwe, poruszania Êrodkiem przenoszenia w kierunku poziomym w sto- 3. Urzàdzenia, o których mowa w ust. 2, powinny sunku do maszyny. byç zabezpieczone przed ich przypadkowym uruchomieniem. 2. W czasie dzia∏ania maszyny urzàdzenia sterujàce, o których mowa w ust. 1, powinny byç nadrz´dne § 109. Maszyna samobie˝na poruszajàca si´ po w stosunku do wszystkich innych urzàdzeƒ sterujàszynach, przeznaczona do pracy pod ziemià, powinna cych tymi samymi ruchami, z wyjàtkiem wy∏àcznika byç wyposa˝ona w urzàdzenia czuwakowe dzia∏ajàce awaryjnego. na obwód sterujàcy ruchem maszyny. 3. Urzàdzenia sterujàce tymi samymi ruchami powinny wymagaç ciàg∏ego oddzia∏ywania na nie, zwy- § 110. 1. Przepis § 79 pkt 2 stosuje si´ do maszyn jàtkiem maszyn obs∏ugujàcych okreÊlone poziomy. posiadajàcych cz´Êci palne. 4. Przepisy ust. 1—3 stosuje si´, je˝eli wymagania 2. System hamulcowy maszyny przeznaczonej do bezpieczeƒstwa nie przewidujà innych rozwiàzaƒ. wykonywania prac pod ziemià powinien byç tak zaprojektowany i wykonany, aby nie powodowa∏ iskrze- § 114. 1. Je˝eli maszyna przeznaczona do podnonia i nie wywo∏ywa∏ po˝arów. szenia i przenoszenia osób b´dzie przemieszczana na inne miejsce w czasie, gdy Êrodek przenoszenia jest 3. Maszyna przeznaczona do wykonywania prac wpozycji innej ni˝ spoczynkowa, maszyna ta powinna pod ziemià zaopatrzona wsilniki cieplne powinna byç byç zaprojektowana i wykonana w taki sposób, aby wyposa˝ona w silniki spalinowe na paliwo o niskiej osoba lub osoby znajdujàce si´ w tym Êrodku mia∏y pr´˝noÊci pary, w których nie jest mo˝liwe wytworze- mo˝liwoÊç zapobiegania zagro˝eniom wywo∏anym runie si´ iskier pochodzenia elektrycznego. chem maszyny.

2. Maszyna przeznaczona do podnoszenia i prze- ny przedstawiciel powinien sporzàdziç dokumentacj´ noszenia osób powinna byç zaprojektowana, wykona- techniczno-konstrukcyjnà, o której mowa w ust. 4, na i wyposa˝ona w taki sposób, aby nadmierna pr´d- oraz zagwarantowaç, ˝e b´dzie ona dost´pna w jego koÊç Êrodka przenoszenia nie powodowa∏a zagro˝e- siedzibie do celów kontrolnych. nia. 4. Dokumentacja techniczno-konstrukcyjna zawiera: 3. Je˝eli Êrodki, o których mowa w § 41 ust. 2, sà niewystarczajàce, Êrodki przenoszenia powinny byç 1) rysunek zestawieniowy maszyny wraz ze schemawyposa˝one wodpowiednià liczb´ punktów zaczepie- tami obwodów sterowania; nia, wystarczajàcà do zamocowania Êrodków ochrony 2) rysunki szczegó∏owe wraz z do∏àczonymi obliczeindywidualnej zapobiegajàcych wypadni´ciu osób niami iwynikami badaƒ, niezb´dne wcelu sprawmogàcych korzystaç ze Êrodka przenoszenia. dzenia zgodnoÊci maszyny z zasadniczymi wyma- 4. Klapy w pod∏odze lub suficie oraz wszystkie ganiami w zakresie bezpieczeƒstwa i ochrony drzwi powinny otwieraç si´ w kierunku uniemo˝liwia- zdrowia; jàcym, w razie nag∏ego ich otwarcia, wypadni´cie 3) wykaz zasadniczych wymagaƒ okreÊlonych w rozosób. porzàdzeniu oraz norm i innych specyfikacji technicznych, zastosowanych podczas projektowania § 115. 1. Maszyna podnoszàca i przenoszàca pomaszyny; winna byç zaprojektowana iwykonana wtaki sposób, aby nie by∏o mo˝liwe przechylenie si´ pod∏ogi Êrodka 4) opis metod zastosowanych do wyeliminowania zaprzenoszenia w stopniu gro˝àcym wypadni´ciem gro˝eƒ stwarzanych przez maszyn´; przewo˝onych osób, równie˝ wtrakcie ruchu urzàdzenia. 5) sprawozdania techniczne zawierajàce wyniki wszystkich badaƒ przeprowadzonych zgodnie 2. Pod∏oga Êrodka przenoszenia powinna byç poz wyborem producenta przez samego producenta kryta materia∏em przeciwpoÊlizgowym. albo jednostk´ kompetentnà lub kompetentne laboratorium, je˝eli producent deklaruje zgodnoÊç 3. Maszyna podnoszàca i przenoszàca osoby pomaszyny ielementu bezpieczeƒstwa znormà zharwinna byç zaprojektowana iwykonana wtaki sposób, monizowanà, w której zawarto takie wymagania. aby nie by∏ mo˝liwy spadek bàdê wywrócenie si´ Êrodka przenoszenia. 5. Dokumentacja, októrej mowa wust. 4, mo˝e zawieraç tak˝e inne raporty techniczne lub certyfikaty 4. Przyspieszenie i hamowanie Êrodka przenoszeprzekazane przez kompetentne jednostki lub laboratonia lub pojazdu transportowego, zarówno sterowane ria. przez operatora, jak iwywo∏ane dzia∏aniem urzàdzenia zabezpieczajàcego, w warunkach maksymalnego ob- 6. Przyjmuje si´, ˝e laboratorium, o którym mowa cià˝enia ipr´dkoÊci okreÊlonych przez producenta, nie w ust. 4 pkt 5 i ust. 5, jest kompetentne, jeÊli spe∏nia powinny nara˝aç przewo˝onych osób na niebezpiewymagania odpowiednich norm zharmonizowanych. czeƒstwo. 7. Do dokumentacji, o której mowa w ust. 4, nale- 5. Gdy wymaga tego zapewnienie bezpieczeƒstwa, ˝y do∏àczyç egzemplarz instrukcji. na Êrodku przenoszenia nale˝y umieÊciç odpowiednie informacje. 8. Wprzypadku produkcji seryjnej maszyny do dokumentacji, októrej mowa wust. 4, producent do∏àcza Rozdzia∏ 8 opis czynnoÊci podj´tych w celu zapewnienia, ˝e maszyna pozostaje zgodna z wymaganiami okreÊlonymi Procedury oceny zgodnoÊci w rozporzàdzeniu. § 116. 1. Wykonywanie czynnoÊci zwiàzanych zdeklarowaniem zgodnoÊci WE jest procedurà, przez któ- 9. Dokumentacja, októrej mowa wust. 4, powinna rà producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel byç sporzàdzona wj´zyku polskim oraz, oile ma to zastwierdza, ˝e maszyna wprowadzona do obrotu spe∏- stosowanie, tak˝e w jednym z j´zyków paƒstw cz∏onnia zasadnicze wymagania wzakresie bezpieczeƒstwa kowskich Unii Europejskiej. i ochrony zdrowia, które jej dotyczà. 10. Maszynie musi towarzyszyç odpowiednia de- 2. Producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel klaracja zgodnoÊci WE. powinien sporzàdziç dla ka˝dej wyprodukowanej maszyny odpowiednià deklaracj´ zgodnoÊci WE, w celu § 117. Producent powinien przeprowadziç odpopotwierdzenia zgodnoÊci maszyny z wymogami okre- wiednie badania i próby elementów sk∏adowych, Êlonymi w rozporzàdzeniu. osprz´tu lub gotowych maszyn, do których stosuje si´ procedur´, o której mowa w § 116 ust. 1, aby stwier- 3. Je˝eli maszyna nie jest wymieniona w za∏àczni- dziç, ˝e ich konstrukcja albo wykonanie zezwalajà na ku nr 2 do rozporzàdzenia, przed sporzàdzeniem de- bezpieczny monta˝ i oddanie maszyny do eksploataklaracji zgodnoÊci WE producent lub jego upowa˝nio- cji.

§ 118. 1. Nieprzed∏o˝enie dokumentacji, o której 2) opis elementu bezpieczeƒstwa — nazw´ firmowà, mowa w§ 116 ust. 4, na ˝àdanie w∏aÊciwych organów, typ, numer fabryczny, je˝eli element bezpieczeƒmo˝e stanowiç podstaw´ do uznania, ˝e maszyna, stwa numer taki posiada; wprowadzona do obrotu, jest niezgodna z wymaga- 3) funkcj´ bezpieczeƒstwa pe∏nionà przez element niami okreÊlonymi w rozporzàdzeniu. bezpieczeƒstwa, je˝eli nie wynika ona z opisu elementu; 2. Nie jest wymagane, aby dokumentacja, o której mowa w § 116 ust. 4, materialnie istnia∏a, ale powin- 4) je˝eli ma to zastosowanie: no byç mo˝liwe jej utworzenie i udost´pnienie w czasie odpowiednim do stopnia jej znaczenia. Nie sà wy- a) nazw´ i adres jednostki notyfikowanej oraz numer certyfikatu badania typu WE, októrym momagane szczegó∏owe rysunki i informacje o podzewa w§ 122 ust. 2, wydanego przez t´ jednostk´, spo∏ach u˝ytych do produkcji maszyny, o ile takie informacje nie sà niezb´dne przy weryfikacji ich zgod- b) nazw´ i adres jednostki notyfikowanej, do któnoÊci z zasadniczymi wymaganiami bezpieczeƒstwa. rej przes∏ano dokumentacj´, o której mowa w §120 ust. 2 pkt 2 lit. a, 3. Dokumentacja, októrej mowa w§ 116 ust. 4, poc) nazw´ iadres jednostki notyfikowanej, która dowinna byç przechowywana iudost´pniana do wglàdu kona∏a weryfikacji, októrej mowa w§ 120 ust. 2 organów sprawujàcych nadzór nad wyrobami wpropkt 2 lit. b, wadzanymi do obrotu co najmniej przez 10 lat od dad) powo∏anie zastosowanych norm zharmonizoty produkcji maszyny albo w przypadku produkcji sewanych, ryjnej maszyny od daty produkcji jej ostatniego egzemplarza. e) informacje o zastosowanych krajowych normach i specyfikacjach technicznych innych ni˝ § 119. 1. Deklaracja zgodnoÊci WE, o której mowa normy zharmonizowane; w § 116 ust. 2, powinna zawieraç: 5) imi´ i nazwisko osoby upowa˝nionej do sk∏adania 1) nazw´ i adres producenta lub jego upowa˝nione- podpisu w imieniu producenta lub jego upowa˝- go przedstawiciela wraz znazwà iadresem produ- nionego przedstawiciela. centa, z upowa˝nienia którego on dzia∏a; 3. Deklaracja zgodnoÊci WE, o której mowa 2) opis maszyny — nazw´ firmowà, typ, numer fa- w§116 ust. 2, powinna byç sporzàdzona wj´zyku polbryczny — je˝eli maszyna ma taki numer; skim oraz przet∏umaczona na jeden z j´zyków urz´dowych obowiàzujàcych wkraju, wktórym maszyna b´- 3) wyszczególnienie aktów prawnych, których wyma- dzie u˝ytkowana. gania spe∏nia maszyna; § 120. 1. Maszyny i elementy bezpieczeƒstwa, dla 4) je˝eli ma to zastosowanie: których jest wymagany udzia∏ jednostki notyfikowanej w trakcie przeprowadzania procedury oceny zgodnoa) nazw´ i adres jednostki notyfikowanej oraz nu- Êci, okreÊla za∏àcznik nr 2 do rozporzàdzenia. mer certyfikatu badania typu WE, októrym mowa w§ 122 ust. 2, wydanego przez t´ jednostk´, 2. Je˝eli maszyna jest wymieniona w za∏àczniku nr2 do rozporzàdzenia, producent lub jego upowa˝- b) nazw´ i adres jednostki notyfikowanej, do któniony przedstawiciel powinien przed wprowadzeniem rej przes∏ano dokumentacj´, o której mowa maszyny do obrotu: w §120 ust. 2 pkt 2 lit. a, 1) przed∏o˝yç egzemplarz maszyny do przeprowadzec) nazw´ iadres jednostki notyfikowanej, która donia badania typu WE, o którym mowa w § 122 kona∏a weryfikacji, októrej mowa w§ 120 ust. 2 ust.1, je˝eli nie deklaruje zgodnoÊci z normami pkt 2 lit. b, zharmonizowanymi lub deklaruje cz´Êciowà zgodnoÊç ztymi normami albo normy takie nie istniejà; d) wyszczególnienie zastosowanych norm zharmonizowanych, 2) je˝eli maszyna jest produkowana zgodnie z normami zharmonizowanymi: e) informacj´ o zastosowanych krajowych normach i specyfikacjach technicznych innych ni˝ a) sporzàdziç dokumentacj´, o której mowa normy zharmonizowane; w§122 ust. 3 pkt 3, iprzekazaç jà jednostce notyfikowanej, która niezw∏ocznie potwierdzi 5) imi´ i nazwisko osoby upowa˝nionej do sk∏adania otrzymanie dokumentacji i b´dzie jà przechopodpisu w imieniu producenta lub jego upowa˝- wywa∏a, lub nionego przedstawiciela. b) przekazaç dokumentacj´, o której mowa w §122 ust. 3 pkt 3, jednostce notyfikowanej, 2. Deklaracja zgodnoÊci WE, o której mowa która skontroluje, czy normy zharmonizowane w §116 ust. 2, dotyczàca elementów bezpieczeƒstwa, zosta∏y w∏aÊciwie zastosowane, iwystawi certypowinna zawieraç nast´pujàce informacje: fikat odpowiednioÊci dla tej dokumentacji, lub 1) nazw´ i adres producenta lub jego upowa˝nione- c) przed∏o˝yç egzemplarz maszyny do badania tygo przedstawiciela; pu WE.

3. W przypadku, o którym mowa w ust. 2 pkt 2 magania, okreÊlone w rozporzàdzeniu, dotyczàce tej lit.a — stosuje si´ przepisy § 123 ust. 5 i 9. maszyny. 4. W przypadku, o którym mowa w ust. 2 pkt 2 2. Producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel lit.b — stosuje si´ przepisy § 123 ust. 5—9. sk∏ada w jednej jednostce notyfikowanej wniosek o przeprowadzenie badania typu WE przyk∏adowego 5. Je˝eli maszyna nie jest wymieniona w za∏àczni- egzemplarza danej maszyny. ku nr 2 do rozporzàdzenia lub majà zastosowanie przepisy ust. 2 pkt 2 lit. a lub b, deklaracja zgodnoÊci WE, 3. Wniosek, októrym mowa wust. 2, powinien zao której mowa w § 116 ust. 2, powinna stwierdzaç wieraç: zgodnoÊç maszyny zzasadniczymi wymaganiami. 1) nazw´ i adres producenta lub jego upowa˝nione- 6. W przypadku gdy majà zastosowanie przepisy go przedstawiciela; ust. 2 pkt 1 ipkt 2 lit. c, deklaracja zgodnoÊci WE, októ- 2) miejsce wyprodukowania maszyny; rej mowa w § 116 ust. 2, powinna stwierdzaç zgodnoÊç z egzemplarzem poddanym badaniu typu WE. 3) dokumentacj´ technicznà zawierajàcà co najmniej: 7. Element bezpieczeƒstwa powinien byç poddany a) rysunek ogólny maszyny wraz ze schematami procedurze certyfikacyjnej, która ma zastosowanie do obwodów sterowania, maszyn, zgodnie zust. 2—6. Podczas badania typu WE b) rysunki szczegó∏owe wraz z do∏àczonymi oblijednostka notyfikowana powinna potwierdziç zdolczeniami i wynikami badaƒ oraz inne informanoÊç elementu bezpieczeƒstwa do spe∏niania funkcji cje niezb´dne w celu sprawdzenia zgodnoÊci bezpieczeƒstwa, zadeklarowanych przez producenta. maszyny z zasadniczymi wymaganiami w zakresie bezpieczeƒstwa i ochrony zdrowia, 8. Je˝eli do urzàdzeƒ majà zastosowanie tak˝e odr´bne przepisy, które przewidujà umieszczenie ozna- c) opis metod zastosowanych do wyeliminowania kowania CE, oznakowanie mo˝e byç umieszczone pod zagro˝eƒ stwarzanych przez maszyn´, warunkiem, ˝e maszyny spe∏niajà równie˝ wymagania d) wykaz zastosowanych norm, okreÊlone w tych przepisach. e) egzemplarz instrukcji w∏aÊciwej dla danego ro- 9. Je˝eli co najmniej jeden z przepisów, o których dzaju maszyny, mowa w ust. 8, pozwala producentowi, w okresie przejÊciowym okreÊlonym w tych przepisach, na wy- f) wprzypadku produkcji seryjnej maszyny — opis bór innych przepisów, oznakowanie CE powinno czynnoÊci podj´tych w celu zapewnienia, ˝e wskazywaç zgodnoÊç tylko z tymi przepisami, które maszyna pozostanie zgodna z wymaganiami zastosowa∏ producent. W takim przypadku producent okreÊlonymi w rozporzàdzeniu. powinien podaç szczegó∏owe dane o zastosowanych przepisach w do∏àczanych do maszyn dokumentach, 4. Do wniosku, októrym mowa wust. 2, nale˝y doostrze˝eniach lub instrukcjach, wymaganych przez te ∏àczyç egzemplarz maszyny reprezentatywny dla plaprzepisy. nowanej produkcji lub informacje omiejscu jego udost´pnienia, w celu przeprowadzenia badaƒ. § 121. 1. Wprzypadku gdy ani producent, ani jego upowa˝niony przedstawiciel nie spe∏nià wymagaƒ, 5. W dokumentacji technicznej, o której mowa o których mowa w § 116 i 120, osoba, która wprowa- wust. 3 pkt 3, nie jest wymagane zamieszczanie szczedza maszyn´ ielement bezpieczeƒstwa do obrotu, po- gó∏owych rysunków lub innych szczegó∏owych inforwinna spe∏niç te wymagania. macji o podzespo∏ach u˝ytych do produkcji maszyny, o ile informacje te sà zb´dne przy weryfikacji zgodno- 2. Przepis ust. 1 stosuje si´ do osoby, która doko- Êci maszyny z zasadniczymi wymaganiami bezpienuje monta˝u maszyny lub jej cz´Êci albo elementu czeƒstwa. bezpieczeƒstwa, pochodzàcych z ró˝nych êróde∏, lub konstruujàcej maszyn´ albo element bezpieczeƒstwa § 123. 1. Jednostka notyfikowana przeprowadza na swój w∏asny u˝ytek. badanie typu WE, o którym mowa w § 122 ust. 1, w nast´pujàcy sposób: 3. Wymagaƒ, októrych mowa wust. 1 i2, nie sto- 1) sprawdza dokumentacj´ techniczno-konstrukcyjnà suje si´ do osób montujàcych do maszyny lub ciàgniwcelu stwierdzenia, czy dokumentacja ta jest w∏aka wymienne wyposa˝enie, o którym mowa w § 3 Êciwa, oraz bada dostarczonà lub udost´pnionà ust.1 pkt 1 lit. c, o ile cz´Êci te sà wzajemnie dostosomaszyn´; wane, a ka˝dy z elementów sk∏adowych z∏o˝onej maszyny ma oznakowanie CE, o którym mowa w § 48 2) podczas badania, o którym mowa w pkt 1: ust.1 pkt 2, ijest do∏àczona do niego deklaracja zgodnoÊci WE. a) upewnia si´, ˝e maszyna zosta∏a wyprodukowana zgodnie z dokumentacjà techniczno-kon- § 122. 1. Badanie typu WE jest procedurà, przez strukcyjnà i mo˝e byç bezpiecznie u˝ytkowana którà jednostka notyfikowana upewnia si´ i poÊwiad- w przewidywanych dla tej maszyny warunkach cza, ˝e przed∏o˝ony egzemplarz maszyny spe∏nia wy- pracy,

Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Gospodarki zdnia 20 grudnia 2005 r. (poz. 2170) Za∏àcznik nr 1 WZÓR ZNAKU CE Znak CE sk∏ada si´ z liter „CE” o poni˝szych kszta∏tach: W przypadku pomniejszenia lub powi´kszenia oznakowania CE nale˝y zachowaç proporcje podane na powy˝szym rysunku. Elementy znaku CE powinny mieç t´ samà wysokoÊç, która nie mo˝e byç mniejsza ni˝ 5 mm. Wprzypadku maszyn o niewielkich rozmiarach dopuszcza si´ odst´pstwo od tego warunku. Za∏àcznik nr 2 WYKAZ MASZYN I ELEMENTÓW BEZPIECZE¡STWA, DLA KTÓRYCH JEST WYMAGANY UDZIA¸ JEDNOSTKI NOTYFIKOWANEJ W TRAKCIE PRZEPROWADZANIA PROCEDURY OCENY ZGODNOÂCI A. Maszyny 4. Pilarki taÊmowe do drewna i podobnych materia∏ów oraz do mi´sa i podobnych materia∏ów, 1. Pilarki tarczowe (jedno- i wielopi∏owe) do drewwyposa˝one wsta∏y lub ruchomy stó∏ lub wózek na i podobnych materia∏ów lub do mi´sa i poz r´cznym podawaniem lub odbieraniem. dobnych materia∏ów: 5. Obrabiarki kombinowane do drewna i podob- 1.1. pilarki zpi∏à pozostajàcà podczas obróbki wstanych materia∏ów, w sk∏ad których wchodzà ob- ∏ej pozycji, wyposa˝one w sta∏y stó∏ z r´cznym rabiarki wymienione w pkt 1—4 i 7. posuwem lub dostawnym mechanizmem posuwowym; 6. Wielowrzecionowe czopiarki do drewna z r´cz- 1.2. pilarki zpi∏à pozostajàcà podczas obróbki wsta- nym posuwem. ∏ej pozycji, wyposa˝one w poruszany r´cznie 7. Frezarki pionowe dolnowrzecionowe z posustó∏ przesuwny; wem r´cznym, do drewna ipodobnych materia- 1.3. pilarki zpi∏à pozostajàcà podczas obróbki wsta- ∏ów. ∏ej pozycji, z wbudowanym mechanizmem po- 8. PrzenoÊne pilarki ∏aƒcuchowe do drewna. suwowym oraz r´cznym podawaniem lub odbieraniem; 9. Prasy, w tym prasy kraw´dziowe, do obróbki metali na zimno, zr´cznym podawaniem lub od- 1.4. pilarki z pi∏à przemieszczajàcà si´ podczas obbieraniem, których ruchome elementy robocze róbki, z wbudowanym mechanizmem posuwowym oraz r´cznym podawaniem lub odbiera- mogà mieç skok wi´kszy ni˝ 6 mm i pr´dkoÊç niem. przekraczajàcà 30 mm/s. 2. Strugarki wyrówniarki do obróbki drewna 10. Wtryskarki oraz prasy do tworzyw sztucznych, z r´cznym posuwem. z r´cznym podawaniem lub odbieraniem. 3. Jednostronne strugarki grubiarki do drewna 11. Wtryskarki oraz prasy do gumy, zr´cznym podaz r´cznym podawaniem lub odbieraniem. waniem lub odbieraniem.

12. Maszyny do robót podziemnych nast´pujàcych 17. Maszyny do produkcji materia∏ów pirotechniczrodzajów: nych. 12.1. maszyny szynowe: lokomotywy i wózki hamul- B. Elementy bezpieczeƒstwa cowe; 1. Elektroczu∏e urzàdzenia zaprojektowane specjal- 12.2. hydrauliczne obudowy zmechanizowane; nie do wykrywania osób wcelu zapewnienia im 12.3. silniki spalinowe przeznaczone do instalowania bezpieczeƒstwa (bariery niematerialne, maty w maszynach do robót podziemnych. czu∏e na nacisk, detektory elektromagnetyczne itp.). 13. R´cznie ∏adowane pojazdy asenizacyjne do odpadów z gospodarstw, takich jak domowe, wy- 2. Uk∏ady logiczne zapewniajàce funkcje bezpieposa˝one w mechanizm prasujàcy. czeƒstwa przy obur´cznym sterowaniu. 14. Os∏ony i od∏àczalne wa∏y p´dne z przegubami 3. Automatyczne ochronne os∏ony ruchome do uniwersalnymi, o których mowa w § 76 rozpo- pras, wymienionych w cz´Êci A w pkt 9—11. rzàdzenia. 4. Konstrukcje chroniàce przed skutkami wywróce- 15. PodnoÊniki do obs∏ugi pojazdów. nia (ROPS). 16. Urzàdzenia do podnoszenia osób, stwarzajàce 5. Konstrukcje chroniàce przed spadajàcymi przedryzyko upadku z wysokoÊci wi´kszej ni˝ 3 m. miotami (FOPS). 2171 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI1) z dnia 23 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagaƒ dla prostych zbiorników ciÊnieniowych2)