Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 12 września 2008 r. w sprawie sposobu monitorowania wielkości emisji substancji objętych wspólnotowym systemem handlu uprawnieniami do emisji

1142 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ÂRODOWISKA1) zdnia 12 wrzeÊnia 2008 r. wsprawie sposobu monitorowania wielkoÊci emisji substancji obj´tych wspólnotowym systemem handlu uprawnieniami do emisji

27) ryzyku niewykrycia — rozumie si´ przez to ryzyko 39) êród∏ach de minimis, strumieniach materia∏ów polegajàce na tym, ˝e weryfikator nie wykryje po- wsadowych lub paliw de minimis — rozumie si´ wa˝nego zafa∏szowania lub powa˝nej niezgodno- przez to grup´ pomniejszych êróde∏, które ∏àcznie Êci; emitujà maksymalnie 1 tys. Mg CO lub mniej lub 2 na które przypada nie wi´cej ni˝ 2 % (do maksy- 28) ryzyku nieod∏àcznym — rozumie si´ przez to pomalnej wielkoÊci wk∏adu 20 tys. Mg CO pochodatnoÊç zestawu danych okreÊlonych w rocznym 2 dzàcych z paliw kopalnych rocznie) ca∏kowitej raporcie na powa˝ne zafa∏szowania, przy za∏o˝erocznej emisji CO z instalacji przed odj´ciem niu, ˝e nie prowadzono zwiàzanych z nim dzia∏aƒ 2 przenoszonego CO , przy czym chodzi o wielkoÊç kontrolnych; 2 wi´kszà w kategoriach bezwzgl´dnych wielkoÊci 29) ryzyku weryfikacyjnym — rozumie si´ przez to ry- emisji. zyko wyra˝enia przez weryfikatora nieprawid∏owych wniosków z weryfikacji, b´dàcych funkcjà § 3. 1. Monitoruje si´ ca∏kowità wielkoÊç emisji ryzyka nieod∏àcznego, ryzyka zawodnoÊci syste- CO zinstalacji, zpodzia∏em na: 2 mów kontroli wewn´trznej iryzyka niewykrycia; 1) emisje powstajàce w warunkach normalnej eks- 30) strumieniu materia∏ów wsadowych lub paliw ploatacji instalacji oraz — rozumie si´ przez to rodzaj paliwa, surowca lub produktu, który w wyniku zu˝ycia lub produkcji 2) emisje powstajàce w warunkach odbiegajàcych powoduje powstawanie emisji CO wjednym êró- od normalnych, w∏àcznie z rozruchem i zamyka- 2 dle lub wwi´kszej liczbie êróde∏; niem instalacji lub poszczególnych êróde∏ wchodzàcych wsk∏ad instalacji oraz sytuacjami awaryj- 31) systemie pomiarowym — rozumie si´ przez to nymi, wyst´pujàcymi w danym okresie rozliczekompletny zestaw przyrzàdów pomiarowych i inniowym. nego sprz´tu, stosowany do okreÊlania elementów zestawu danych; 2. Ogólny sposób monitorowania wielkoÊci emisji 32) warunkach normalnych — rozumie si´ przez to CO dla wszystkich rodzajów instalacji obj´tych 2 temperatur´ wynoszàcà 273,15 K(tj. 0°C) iciÊnie- wspólnotowym systemem handlu uprawnieniami do nie wynoszàce 101 325 Pa dla metra szeÊciennego emisji okreÊla za∏àcznik nr 1 do rozporzàdzenia. (m3), wykorzystywane przez prowadzàcego instalacj´ do monitorowania wielkoÊci emisji CO 2 , któ- 3. Szczegó∏owy sposób monitorowania wielkoÊci re sà udokumentowane i przedstawione w rocz- emisji CO z procesów spalania paliw okreÊla za∏àcznym raporcie; nik nr 2 do 2 rozporzàdzenia. 33) weryfikatorze — rozumie si´ przez to uprawnionego, niezale˝nego audytora lub wojewódzkiego 4. Szczegó∏owy sposób monitorowania wielkoÊci inspektora ochrony Êrodowiska, dokonujàcego emisji CO z rafinerii ropy naftowej okreÊla za∏àcznik 2 weryfikacji w zakresie zgodnoÊci informacji za- nr 3 do rozporzàdzenia. wartych w rocznym raporcie ze stanem faktycznym; 5. Szczegó∏owy sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO z pieców koksowniczych okreÊla za∏àcznik 34) wzorcowaniu — rozumie si´ przez to zestaw czyn- 2 nr 4 do rozporzàdzenia. noÊci, które w danych warunkach okreÊlajà zale˝- noÊci mi´dzy wartoÊciami wskazywanymi przez 6. Szczegó∏owy sposób monitorowania wielkoÊci przyrzàd pomiarowy lub system pomiarowy lub emisji CO zinstalacji pra˝enia ispiekania rud metali, wartoÊciami reprezentowanymi przez wzorzec 2 wtym rudy siarczkowej, okreÊla za∏àcznik nr 5 do rozmiary lub materia∏ referencyjny a odpowiednimi porzàdzenia. wartoÊciami wielkoÊci uzyskanymi na podstawie wzorca porównawczego; 7. Szczegó∏owy sposób monitorowania wielkoÊci 35) zachowawczoÊci — rozumie si´ przez to zestaw emisji CO z instalacji do pierwotnego lub wtórnego 2 za∏o˝eƒ, który zosta∏ zdefiniowany w taki sposób, wytopu surówki ˝elaza lub stali surowej, w tym do aby nie nastàpi∏o niedoszacowanie emisji; ciàg∏ego odlewania stali, okreÊla za∏àcznik nr 6 do rozporzàdzenia. 36) zestawie danych — rozumie si´ przez to nast´pujàce wartoÊci odpowiednio: iloÊç zu˝ytego paliwa (surowca, materia∏u), wartoÊç opa∏owà paliwa, 8. Szczegó∏owy sposób monitorowania wielkoÊci wskaênik emisji, wspó∏czynnik utleniania lub kon- emisji CO 2 zinstalacji do produkcji klinkieru cementowersji, zawartoÊç w´gla oraz frakcje biomasy; wego wpiecach obrotowych okreÊla za∏àcznik nr 7 do rozporzàdzenia. 37) znormalizowanych paliwach handlowych — rozumie si´ przez to znormalizowane paliwa handlowe 9. Szczegó∏owy sposób monitorowania wielkoÊci w skali mi´dzynarodowej, których wartoÊç opa∏oemisji CO zinstalacji do produkcji wapna okreÊla zawa zosta∏a okreÊlona zdok∏adnoÊcià ±1 % zpozio- 2 ∏àcznik nr 8 do rozporzàdzenia. mem ufnoÊci 95 %; 38) êródle — rozumie si´ przez to urzàdzenie lub ze- 10. Szczegó∏owy sposób monitorowania wielkoÊci spó∏ urzàdzeƒ mo˝liwy do zidentyfikowania w ra- emisji CO zinstalacji do produkcji szk∏a, wtym w∏ók- 2 mach instalacji jako oddzielne êród∏o, z którego na szklanego, okreÊla za∏àcznik nr 9 do rozporzàemitowane sà gazy cieplarniane; dzenia.

Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Ârodowiska zdnia 12 wrzeÊnia 2008 r. (poz. 1142) Za∏àcznik nr 1 OGÓLNY SPOSÓB MONITOROWANIA WIELKOÂCI EMISJI CO DLA WSZYSTKICH RODZAJÓW INSTALACJI 2 OBJ¢TYCH WSPÓLNOTOWYM SYSTEMEM HANDLU UPRAWNIENIAMI DO EMISJI

11) w stosownych przypadkach, opis systemu cià- 14) wstosownych przypadkach, informacje na temat g∏ego pomiaru emisji do wykorzystania na po- odpowiednich powiàzaƒ z dzia∏aniami podejtrzeby monitorowania êróde∏ emisji (wtym punk- mowanymi w ramach programu ekozarzàdzatów pomiarowych, cz´stotliwoÊci pomiarów, sto- nia i audytu (EMAS)3) lub innych systemów zasowanych urzàdzeƒ, procedur wzorcowania, gro- rzàdzania w dziedzinie ochrony Êrodowiska, madzenia danych i procedur ich przechowywa- w szczególnoÊci na temat procedur i kontroli nia oraz metod potwierdzania obliczeƒ iraporto- majàcych znaczenie dla monitorowania i sprawania w zakresie danych dotyczàcych dzia∏alno- wozdawczoÊci w odniesieniu do wielkoÊci emi- Êci, wskaêników emisji); sjiCO . 2 12) w stosownych przypadkach, kiedy zastosowano metod´ rezerwowà, wyczerpujàcy opis metody Uk∏ad planu monitorowania ianalizy niepewnoÊci, je˝eli nie zosta∏a wczeÊniej obj´ta wramach podpunktów 1—11; Plan monitorowania sporzàdza si´ zgodnie ztabe- 13) opis procedur pozyskiwania danych iich obróbki là A. Tabel´ A mo˝na adaptowaç stosownie do liczby oraz dzia∏aƒ kontrolnych, jak równie˝ opis tych rodzajów instalacji iêróde∏ oraz rodzajów paliw iprodzia∏aƒ zgodnie zniniejszym za∏àcznikiem; cesów obj´tych monitorowaniem. Tabela A. Plan monitorowania ——————— 3) Europejski system ekozarzàdzania iaudytu EMAS — na podstawie ustawy zdnia 12 marca 2004 r. okrajowym systemie ekozarzàdzania iaudytu (EMAS) (Dz. U. Nr 70, poz. 631, z2005 r. Nr 175, poz. 1462 oraz z2007 r. Nr 93, poz. 621). 4) Nale˝y podaç liczb´ porzàdkowà okreÊlonà wrozporzàdzeniu Rady Ministrów wsprawie przyj´cia Krajowego Planu Rozdzia∏u Uprawnieƒ do emisji dwutlenku w´gla na dany okres rozliczeniowy. 5) Czy jest wymagana, wstawiç tak lub nie. 6) Wype∏niaç tylko wprzypadku, kiedy instalacja obj´ta jest obowiàzkiem sprawozdawczym na podstawie rozporzàdzenia (WE) nr 166/2006 Parlamentu Europejskiego iRady zdnia 18 stycznia 2006 r. wsprawie ustanowienia Europejskiego Rejestru Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeƒ i zmieniajàcego dyrektyw´ Rady 91/689/EWG i 96/61/WE, a w zezwoleniu dla instalacji nie ma wi´cej ni˝ jednej kategorii dzia∏alnoÊci obj´tej E-PRTR. Podanie tej informacji nie jest obowiàzkowe; stosuje si´ jà wy∏àcznie dla celów uzupe∏niajàcych identyfikacj´, jako dodatek do podanej nazwy iadresu.

——————— 7) Maksymalna iloÊç wyrobu lub wyrobów, która mo˝e byç wytworzona wjednostce czasu wnormalnych warunkach pracy instalacji. 8) IloÊç energii wprowadzonej do instalacji wpaliwie wjednostce czasu przy jej nominalnym obcià˝eniu.

——————— 9) Stosowany poziom dok∏adnoÊci — nale˝y wpisaç przy wykorzystywaniu przez prowadzàcego instalacj´ mo˝liwoÊci odst´pstw.

Nr 183 — 9728 — Poz. 1142

Paliwo I lub materiał I (ewentualnie proces)

Rodzaj paliwa lub materiału

Parametr Opis systemów pomiarowych oraz specyfikacja i dokładna lokalizacja przyrządów pomiarowych

Dane dotyczące działalności

Współczynnik konwersji

5. Dowody wykazujące zgodność z progami niepewności dla danych dotyczących rodzaju instalacji oraz innych parametrów dla poziomów dokładności zastosowanych dla każdego ze strumieni materiałów wsadowych lub paliw (w stosownych przypadkach)

6. Opis metody stosowanej do próbkowania paliwa imateriałów w celu ustalenia wartości opałowej, zawartości węgla, wskaźników emisji i współczynnika utleniania lub konwersji oraz zawartości biomasy dla każdego ze strumieni materiałów wsadowych lub paliw

Paliwo I

Rodzaj paliwa

Parametr Opis metody stosowanej do próbkowania paliwa

Ilość zużytego paliwa

Wartość opałowa paliwa

Wskaźnik emisji

Współczynnik utleniania

Paliwo I lub materiał I (ewentualnie proces)

Rodzaj paliwa lub materiału

Parametr Opis metody stosowanej do próbkowania materiałów

Dane dotyczące rodzaju działalności

Wskaźnik emisji

Współczynnik konwersji

Nr 183 — 9729 — Poz. 1142

7. Opis źródeł lub metod analitycznych, które prowadzący instalację zamierza użyć do określenia wartości opałowych, zawartości węgla, wskaźnika emisji, współczynnika utleniania, współczynnika konwersji lub frakcji biomasy dla każdego ze strumieni materiałów wsadowych lub paliw

Paliwo I Rodzaj paliwa

Parametr Opis źródeł lub metod analitycznych, które prowadzący instalację zamierza użyć do określenia dla każdego ze strumieni paliw

Ilość zużytego paliwa

Wartość opałowa paliwa

Wskaźnik emisji

Współczynnik utleniania

Frakcja biomasy Paliwo I lub materiał | (ewentualnie proces)

Rodzaj paliwa lub materiału

Parametr Opis źródeł lub metod analitycznych, które prowadzący instalację zamierza użyć do określenia dla każdego ze strumieni materiałów wsadowych lub paliw

Dane dotyczące rodzaju działalności

Wskaźnik emisji

Współczynnik konwersji

8. Wykaz i opis nieakredytowanych laboratoriów iodnośnych procedur analitycznych, wraz z wykazem wszelkich odnośnych procedur zapewnienia jakości

9. Opis systemu ciągłego pomiaru emisji do wykorzystania na potrzeby monitorowania źródeł emisji (w tym punktów pomiarowych, częstotliwości pomiarów, stosowanych urządzeń, procedur wzorcowania, gromadzenia danych i procedur ich przechowywania oraz metod potwierdzania obliczeń i sprawozdawczości w zakresie danych dotyczących rodzaju instalacji, wskaźników emisji)

10. W przypadku kiedy zastosowano metodę rezerwową — wyczerpujący opis metody i analizy niepewności

10. Zmiany w planie monitorowania muszà byç Zp = C•NCV precyzyjnie sformu∏owane, uzasadnione i w pe∏ni gdzie: udokumentowane w wewn´trznej dokumentacji prowadzonej przez prowadzàcego instalacj´ oraz w rocz- C — oznacza zu˝yte paliwo [Mg] lub [m3], nym raporcie. NCV — oznacza wartoÊç opa∏owà paliwa [TJ/Mg] lub [TJ/m3]. Cz´Êç A W´giel [C] zawarty wpaliwie, który wprocesie spala- Obliczanie wielkoÊci emisji CO nia nie uleg∏ ca∏kowitemu utlenieniu do postaci CO , 2 2 uwzgl´dnia si´ we wspó∏czynniku utleniania iwyra˝a 1. Do obliczania wielkoÊci emisji CO stosuje si´ jako u∏amek liczby ca∏kowitej. W przypadku gdy 2 nast´pujàcy wzór: wspó∏czynnik utleniania uwzgl´dnia si´ we wskaêniku emisji, nie stosuje si´ oddzielnego wspó∏czynnika E= D •We •Wu utleniania. gdzie: 3. Szczegó∏owe wzory obliczeƒ wielkoÊci emisji E — oznacza wielkoÊç emisji CO 2 [Mg CO 2 ], CO 2 zprocesu spalania sà okreÊlone wza∏àczniku nr2 do rozporzàdzenia. D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji (zu˝yte paliwo iwartoÊç opa∏owa), 4. WielkoÊç emisji CO pochodzàcà z procesów 2 We — oznacza wskaênik emisji wyra˝ony technologicznychoblicza si´ za pomocà nast´pujàcew[MgCO /TJ], go wzoru: 2 Wu — oznacza wspó∏czynnik utleniania wyra˝ony E= D •We •Wk jako u∏amek liczby ca∏kowitej, gdzie: lub wzór z alternatywnej metody, o ile metoda taka jest okreÊlona w za∏àcznikach nr 2—11 do rozporzà- E — oznacza wielkoÊç emisji CO [Mg CO ], dzenia, dotyczàcych poszczególnych rodzajów insta- 2 2 D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji lacji. oparte na parametrze zu˝ycia materia∏ów, wydajnoÊci przetwórczej lub wielkoÊci pro- 2. WielkoÊç emisji CO pochodzàcà zprocesu spa- 2 dukcji; wyra˝one jako [Mg] lub [m3], lania paliw oblicza si´ za pomocà nast´pujàcego wzoru: We — oznacza wskaênik emisji wyra˝ony w[MgCO /Mg lub Mg CO /m3], 2 2 E= Zp •We •Wu Wk — oznacza wspó∏czynnik konwersji. gdzie: W´giel zawarty w materia∏ach wsadowych, który E — oznacza wielkoÊç emisji CO [Mg CO ], w trakcie procesu spalania nie ulega ca∏kowitemu 2 2 Zp — oznacza iloÊç zu˝ytego paliwa wyra˝onà utlenieniu do postaci CO 2 , uwzgl´dnia si´ we wspó∏- czynniku konwersji iwyra˝a jako u∏amek liczby ca∏kowpostaci zawartoÊci energii [TJ], witej. W przypadku gdy wspó∏czynnik konwersji We — oznacza wskaênik emisji wyra˝ony uwzgl´dnia si´ we wskaêniku emisji, nie stosuje si´ w[MgCO /TJ], 2 oddzielnego wspó∏czynnika konwersji. IloÊç u˝ytego Wu — oznacza wspó∏czynnik utleniania wyra˝ony materia∏u wsadowego wyra˝a si´ parametrami masy jako u∏amek liczby ca∏kowitej. lub obj´toÊci [Mg lub m3]. ——————— 10) Europejski system ekozarzàdzania iaudytu EMAS — na podstawie ustawy zdnia 12 marca 2004 r. okrajowym systemie ekozarzàdzania iaudytu (EMAS) (Dz. U. Nr 70, poz. 631, z2005 r. Nr 175, poz. 1462 oraz z2007 r. Nr 93, poz. 621).

Tabela nr 1. Rezerwowe progi ca∏kowitej niepewnoÊci

liwie. Obliczenie odpowiednio dokumentuje si´ zgod- 1,5 % bezpoÊrednio, stosujàc przep∏ywomierze masy nie zwymaganiami okreÊlonymi wcz´Êci G. lub obj´toÊci lub wa˝àc, albo poÊrednio zmasy odno- Ênego produktu. 7. CO zwiàzany wpaliwie, który jest przenoszony 2 do instalacji obj´tych wspólnotowym systemem jako 4. Wprzypadkach, wktórych cz´Êç przenoszonego cz´Êç paliwa, w∏àcza si´ do wskaênika emisji CO 2 dla CO 2 zosta∏a wygenerowana z biomasy lub gdy instatego paliwa. CO zwiàzany w paliwie, pochodzàcy ze lacja tylko cz´Êciowo jest obj´ta wspólnotowym sys- 2 strumienia materia∏ów wsadowych, ale nast´pnie temem, odejmuje si´ tylko odpowiednià frakcj´ masy przeniesiony z instalacji jako cz´Êç paliwa, mo˝e zo- przenoszonego CO pochodzàcego zpaliw kopalnych 2 staç odj´ty od wielkoÊci emisji CO z tej instalacji — i materia∏ów. Odpowiednie metody przypisywania 2 niezale˝nie od tego, czy zostaje dostarczony do innej tych frakcji szacuje si´ zachowawczo. instalacji obj´tej systemem, czy nie. W ka˝dym przypadku zostaje on uwzgl´dniony w rocznym raporcie Cz´Êç B jako informacja dodatkowa. Pomiary wielkoÊci emisji CO 2 Wspó∏czynnik utleniania lub konwersji 1. WielkoÊç emisji CO mo˝e byç okreÊlona przy 2 u˝yciu systemów ciàg∏ych pomiarów emisji, zwanych 1. Wprzypadku gdy dany wskaênik emisji CO nie 2 dalej „CEMS”, ze wszystkich lub z wybranych êróde∏, uwzgl´dnia procentowej zawartoÊci w´gla [C], który stosujàc do tego celu znormalizowane lub przyj´te nie uleg∏ utlenieniu lub nie zosta∏ przetworzony wprometody potwierdzajàce, ˝e stosowanie metody CEMS cesie, stosuje si´ dodatkowo wspó∏czynnik utleniania umo˝liwia osiàgni´cie wi´kszej dok∏adnoÊci ni˝ oblilub konwersji. czenie wielkoÊci emisji CO przy u˝yciu najwy˝szych 2 poziomów dok∏adnoÊci. 2. W przypadku gdy w danej instalacji stosowane sà ró˝ne paliwa lub materia∏y ioblicza si´ wspó∏czyn- 2. Konkretne rozwiàzania w zakresie metod oparniki utleniania dla konkretnych rodzajów instalacji, tych na pomiarach przedstawiono w za∏àczniku nr 14 mo˝na okreÊliç jeden zbiorczy wspó∏czynnik utlenia- do rozporzàdzenia. nia dla rodzaju instalacji i stosowaç go wzgl´dem wszystkich paliw lub materia∏ów albo przypisaç nie- 3. System CEMS po uruchomieniu poddaje si´ ca∏kowite utlenianie dojednego g∏ównego strumienia okresowym kontrolom pod kàtem jego funkcjonalnoÊci paliwa lub materia∏u, awobec innych paliw lub mate- iprawid∏owoÊci dzia∏ania. Kontrole systemu obejmujà: ria∏ów stosowaç wartoÊç wspó∏czynnika utleniania równà 1. 1) czas reakcji; 2) liniowoÊç; Przenoszony CO 2 3) interferencje; 1. CO , który nie zosta∏ wyemitowany z instalacji, 2 lecz zosta∏ wyprowadzony zniej wpostaci czystej sub- 4) dryft wartoÊci dla mierzonej wielkoÊci; stancji, lub zosta∏ bezpoÊrednio wykorzystany i zwiàzany wprodukcie lub surowcu wsadowym, odejmuje 5) dok∏adnoÊç w porównaniu do metody referencyjsi´ od obliczonej wielkoÊci emisji CO , opisujàc spo- nej. 2 sób wyliczenia iloÊci przenoszonego CO . OdnoÊnà 2 iloÊç przenoszonego CO zg∏asza si´ jako pozycj´ do- 4. W zmierzonych wielkoÊciach emisji CO war- 2 2 datkowà wrocznym raporcie. toÊç emisji CO pochodzàcà z frakcji biomasy wyzna- 2 czonà w oparciu ometod´ obliczeniowà odejmuje si´ 2. Za przenoszony CO mo˝na uznawaç czysty od ca∏kowitej emisji CO zinstalacji i zg∏asza jako po- 2 2 CO , który zostaje wyprowadzony z instalacji m. in. zycj´ dodatkowà. 2 w celu wykorzystania: Poziomy dok∏adnoÊci metod pomiarowych 1) do nasycania napojów; 1. Dla ka˝dego êród∏a wymienionego w zezwole- 2) jako suchy lód do celów ch∏odniczych; niu,dla którego odnoÊne wielkoÊci emisji CO ustala- 2 ne sà z zastosowaniem CEMS, stosuje si´ najwy˝szy 3) jako czynnik gaÊniczy, czynnik ch∏odniczy lub jako poziom dok∏adnoÊci zgodny z za∏àcznikiem nr 14 do gaz laboratoryjny; rozporzàdzenia. 4) do dezynfekcji ziarna; 2. Ni˝szy poziom dok∏adnoÊci wobec danego elementu zestawu danych, najbli˝szy w hierarchii meto- 5) w produktach i surowcach w przemyÊle spo˝ywdyki monitorowania, mo˝na zastosowaç tylko wprzyczym, chemicznym lub celulozowym; padku przed∏o˝enia przekonywajàcych dowodów, ˝e 6) jako w´glany zwiàzane w suszony rozpryskowo zastosowanie najwy˝szego poziomu dok∏adnoÊci jest produkt z pó∏suchego oczyszczania gazów spali- z przyczyn technicznych niewykonalne lub doprowanowych (SDAP). dzi do nieracjonalnie wysokich kosztów. Dlatego wybrany poziom dok∏adnoÊci metody powinien zapew- 3. W stosownych przypadkach mas´ CO lub w´- niaç najwy˝szy poziom dok∏adnoÊci, jaki jest technicz- 2 glanu przenoszonego rocznie okreÊla si´ z maksymal- nie wykonalny, i nie prowadziç do ponoszenia nieranà dopuszczalnà niepewnoÊcià wynoszàcà mniej ni˝ cjonalnie wysokich kosztów.

Cz´Êç C dwie dogodne regu∏y uwzgl´dniania nieskorelowanych niepewnoÊci przy ich dodawaniu imno˝e- Ocena niepewnoÊci niu, lub stosujàc odpowiednie zachowawcze przybli˝enia, je˝eli wyst´pujà niepewnoÊci wspó∏za- 1. Obliczenie le˝ne: 1) W odniesieniu do metodyki opartej na oblicze- a) dla niepewnoÊci sumy (np. poszczególnych niach, opisanej w zezwoleniu, okreÊla si´ kombi- wartoÊci wchodzàcych w sk∏ad wartoÊci rocznacj´ poziomów dok∏adnoÊci dla ka˝dego stru- nej): mienia materia∏ów wsadowych w ramach danej dla nieskorelowanych niepewnoÊci: instalacji oraz wszystkie inne szczegó∏owe aspekty metodyki monitorowania wybranej dla danej instalacji. Wten sposób okreÊla si´ zakres niepewnoÊci wynikajàcych bezpoÊrednio zprawid∏owego stosowania metodyki monitorowania. dla skorelowanych niepewnoÊci: 2) Przedstawienie kombinacji poziomów dok∏adno- Êci w raporcie uznaje si´ za okreÊlenie niepewno- Êci w zakresie sprawozdawczoÊci. W przypadku stosowania metodyki opartej na obliczeniach, nie gdzie: ma wymogu przedstawienia sprawozdania na temat niepewnoÊci. U — niepewnoÊç iloczynu wyra˝ona ca∏k 3) Dopuszczalne niepewnoÊci systemu pomiarowe- wprocentach, go dla poszczególnych poziomów dok∏adnoÊci x iU — niepewne wielkoÊci izwiàzane znimi n n obejmujà okreÊlone niepewnoÊci funkcjonowania procentowe niepewnoÊci, zastosowanych urzàdzeƒ pomiarowych, niepewnoÊci zwiàzane z wzorcowaniem urzàdzeƒ (w sto- b) dla niepewnoÊci iloczynu (np. ró˝nych parametrów u˝ytych do przeliczenia odczytów przyrzàsownych przypadkach z wzorcowaniem) oraz du): wszelkie dodatkowe niepewnoÊci zwiàzane z wykorzystywaniem urzàdzeƒ w praktyce. Przedsta- dla nieskorelowanych niepewnoÊci: wione wartoÊci progowe wramach poziomów dok∏adnoÊci odnoszà si´ do niepewnoÊci zwiàzanych zwartoÊcià za jeden rok okresu rozliczeniowego. 4) W zakresie dotyczàcym paliw lub materia∏ów dla skorelowanych niepewnoÊci: w obrocie handlowym zezwala si´ na okreÊlenie rocznego przep∏ywu paliwa/materia∏u wy∏àcznie na podstawie fakturowanej iloÊci paliwa/materia- ∏u, bez dalszego udowadniania towarzyszàcych gdzie: niepewnoÊci, azastosowanie odpowiednich norm krajowych lub mi´dzynarodowych zapewnia spe∏- U — niepewnoÊç produktu wyra˝ona wpronienie odpowiednich wymagaƒ w odniesieniu do ca∏k centach, danych na temat rodzaju instalacji w zakresie U — procentowe niepewnoÊci zwiàzane transakcji handlowych. n zka˝dà wielkoÊcià. 5) We wszystkich pozosta∏ych przypadkach przedsta- 8) Poprzez proces zapewniania jakoÊci i kontroli jawia si´ na piÊmie dowody dotyczàce poziomu niekoÊci panuje si´ nad zakresem i zmniejsza pozopewnoÊci zwiàzanego zokreÊleniem danych dotystajàce niepewnoÊci w danych dotyczàcych wielczàcych rodzaju instalacji dla ka˝dego strumienia koÊci emisji CO przedstawianych w rocznym ramateria∏ów wsadowych, w celu wykazania zgod- 2 porcie. W trakcie procesu weryfikacji weryfikator noÊci z progami niepewnoÊci zdefiniowanymi w za∏àcznikach nr 2—11 do rozporzàdzenia. sprawdza prawid∏owoÊç stosowania metodyki monitorowania opisanej w zezwoleniu, ocenia 6) Obliczenia sporzàdza si´ na podstawie specyfika- sposób zarzàdzania niepewnoÊciami i zmniejszacji dostarczonych przez dostawc´ przyrzàdów po- nie pozostajàcych niepewnoÊci za pomocà stosomiarowych. Je˝eli specyfikacje takie nie sà do- wanych procedur zapewniania jakoÊci ikontroli jast´pne, zapewnia si´ oszacowanie niepewnoÊci koÊci. takiego przyrzàdu pomiarowego. W obu przypadkach uwzgl´dnia si´ konieczne korekty do tych 2. Pomiary specyfikacji wynikajàce zrzeczywistych warunków 1) Do monitorowania wielkoÊci emisji CO mo˝na zau˝ytkowania, takich jak: starzenie si´ urzàdzenia, 2 stosowaç sposób monitorowania oparty na powarunki Êrodowiska fizycznego, wzorcowanie miarach, je˝eli prowadzi on do wiarygodnych wyi utrzymanie. Poprawki te mogà obejmowaç zaników o ni˝szym poziomie niepewnoÊci ni˝ odpochowawcze osàdy dokonywane przez ekspertów. wiednia metoda obliczeniowa. Zg∏asza si´ iloÊcio- 7) W przypadku stosowania systemów pomiaro- we wyniki poszerzonej analizy niepewnoÊci, wych bierze si´ pod uwag´ zbiorczy wp∏yw uwzgl´dniajàcej nast´pujàce êród∏a niepewnoÊci: wszystkich sk∏adowych systemu na niepewnoÊç a) okreÊlone niepewnoÊci urzàdzeƒ do prowadzedanych dotyczàcych rodzaju instalacji, stosujàc nia ciàg∏ego pomiaru, prawo propagacji b∏´dów, z którego wynikajà

woÊci odtworzenia podanych w rocznych raportach, Cz´Êç E przechowuje si´ zapisy wszystkich dzia∏aƒ kontrolnych (w tym zapewnienia jakoÊci/kontroli jakoÊci Wskaêniki emisji w odniesieniu do sprz´tu i systemów informatycz- 1. Cz´Êç Eza∏àcznika do niniejszego rozporzàdzenia nych, a tak˝e przeglàdu i walidacji danych i korekt), zawiera referencyjne wskaêniki emisji CO dla poziomu jak równie˝ wszelkich informacji, przez okres co naj- 2 dok∏adnoÊci 1, pozwalajàce na korzystanie w zakresie mniej 10 lat. spalania paliw ze wskaêników nieb´dàcych specjalny- 2. Przechowuje si´ odpowiednie dokumenty, aby mi wskaênikami dla konkretnych rodzajów instalacji. by∏y dost´pne, wprzypadku gdy sà one potrzebne do wykonania dzia∏aƒ wzakresie przep∏ywu danych oraz 2. Je˝eli dane paliwo nie nale˝y do ˝adnego dzia∏aƒ kontrolnych. Zapewnia si´ procedur´ na po- rodzaju paliw okreÊlonych wtabeli nr 2, przypisuje si´ trzeby identyfikowania, tworzenia, rozprowadzania we w∏asnym zakresie stosowane paliwo do jednego ikontrolowania wersji tych dokumentów. z tych rodzajów paliw. Tabela nr 2. Wskaêniki emisji CO dla paliw odniesione do wartoÊci opa∏owej (NCV) oraz wartoÊci opa∏owe 2 wprzeliczeniu na jednostk´ masy paliwa

Nr 183 — 9739 — Poz. 1142

Parafiny

Benzyna lakiernicza i SBP (White Spirit ść SBP)

Inne produkty ropopochodne

Antracyt 26,7 Węgiel koksujący 28,2

Inne rodzaje węgla bitumicznego 25,8 Węgiel podbitumiczny (< 24 GI/Mg) 18,9 Węgiel brunatny (< 17,5 GJ/Mg) 11,9

Łupki naftowe i piaski roponośne 8,9

Paliwo brykietowane 20,7

Koks z koksowni i koks z węgla 28,2 brunatnego

Koks gazowniczy 28,2 Smoła węglowa 28,0 Gaz miejski 38,7

Gaz koksowniczy 38,7 Gaz wielkopiecowy 2,5

Gaz konwertorowy 7,1

Gaz ziemny 48,0

Odpady przemysłowe nie dotyczy

Oleje odpadowe 40,2 Torf 9,8

Drewno/Odpady na bazie drewna 15,6

[nne rodzaje stałej biomasy pierwotnej 11,6 Węgiel drzewny 29,5 Biobenzyna 27,0 Biodiesel 27,0

Inne biopaliwa ciekłe 27,4 Gaz składowiskowy 50,4

Gaz pofermentacyjny 50,4

Inne rodzaje biogazu 50,4 Opony zużyte nie dotyczy Tlenek węgla 10,1 Metan 50,0

2. OkreÊlanie wspó∏czynników utleniania dla kon- 4. OkreÊlanie frakcji biomasy kretnych rodzajów instalacji 1) Wyra˝enie „frakcja biomasy” na potrzeby niniej- 1) Szczególnà procedur´ okreÊlenia wspó∏czynników szego rozporzàdzenia odnosi si´ do procentowej utleniania dla konkretnych rodzajów instalacji zawartoÊci w´gla w spalanej biomasie, zgodnie wraz z procedurà próbkowania dla konkretnych zdefinicjà biomasy, w∏àcznej masie w´gla wmierodzajów paliwa okreÊla si´ wprocedurze monito- szaninie paliwowej. rowania opisanej wzezwoleniu. 2) Paliwo lub materia∏ kwalifikuje si´ jako czysta bio- 2) Stosowane procedury próbkowania i okreÊlania masa, podlegajàca uproszczonym wymaganiom sk∏adu danego materia∏u lub wyprowadzania w zakresie monitorowania i sprawozdawczoÊci, wskaênika emisji CO procesu (wspó∏czynników 2 przedstawionym w cz´Êci A „Poziomy dok∏adnoutleniania) powinny, jeÊli sà dost´pne, byç zgodne Êci”, jeÊli zawartoÊç substancji nieb´dàcej biomaze znormalizowanà metodà, która ogranicza b∏´dy sà nie przekracza 3 % ca∏kowitej iloÊci danego pawzakresie próbkowania idokonywania pomiarów liwa lub materia∏u. i której niepewnoÊç pomiaru jest znana, zgodnie z dost´pnymi normami CEN. Je˝eli odpowiednie 3) Szczególnà procedur´ okreÊlenia frakcji biomasy normy CEN nie sà dost´pne, stosuje si´ odpow konkretnym rodzaju paliwa wraz z procedurà wiednie normy ISO lub odpowiednie normy krajopróbkowania dla konkretnych rodzajów paliwa we. Je˝eli nie istnieje ˝adna odpowiednia norma, okreÊla si´ wprocedurze monitorowania opisanej dane procedury mo˝na stosowaç zgodnie z zasaw zezwoleniu. dami okreÊlajàcymi dobre praktyki produkcyjne dla danej bran˝y. 4) Stosowane procedury próbkowania i okreÊlania sk∏adu danego materia∏u lub wyprowadzania 3) Wykorzystane wtym celu laboratorium musi spe∏- wskaênika emisji procesu powinny, jeÊli sà doniaç wymagania przedstawione w cz´Êci G pkt 5. st´pne, byç zgodne ze znormalizowanà metodà, Procedura próbkowania icz´stotliwoÊç analiz muktóra ogranicza b∏´dy w zakresie próbkowania szà byç zgodne z wymaganiami okreÊlonymi i dokonywania pomiarów i której niepewnoÊç powcz´Êci Gpkt 6. miaru jest znana, zgodnie z dost´pnymi normami 4) Pe∏nà dokumentacj´ procedur stosowanych w da- CEN. Je˝eli odpowiednie normy CEN nie sà donym laboratorium do okreÊlania wspó∏czynników st´pne, stosuje si´ odpowiednie normy ISO lub utleniania oraz pe∏en zestaw wyników przechowuje odpowiednie normy krajowe. Je˝eli nie istnieje si´ iudost´pnia weryfikatorowi rocznego raportu. ˝adna odpowiednia norma, dane procedury mo˝- na stosowaç zgodnie z zasadami okreÊlajàcymi 3. OkreÊlanie wspó∏czynników emisji pochodzà- dobre praktyki produkcyjne dla danej bran˝y. cych z procesów technologicznych, wspó∏czynników konwersji idanych dotyczàcych sk∏adu. 5) Metody majàce zastosowanie do okreÊlania frakcji biomasy w paliwie mogà byç bardzo zró˝nico- 1) Szczególnà procedur´ okreÊlenia wspó∏czynników wane, od r´cznego sortowania sk∏adników mateemisji pochodzàcych z procesów technologiczria∏ów mieszanych, poprzez ró˝ne metody okreÊnych dla konkretnych rodzajów instalacji, wraz lania wartoÊci ogrzewczych mieszaniny dwuz procedurà próbkowania dla konkretnych rodzask∏adnikowej ijej dwóch sk∏adników czystych, do jów paliwa, okreÊla si´ wprocedurze monitorowaanalizy izotopowej w´gla-14, w zale˝noÊci od nia opisanej wzezwoleniu. szczególnego charakteru odnoÊnej mieszaniny 2)Stosowane procedury próbkowania i okreÊlania paliwowej. Dla paliw lub materia∏ów pochodzàsk∏adu danego materia∏u lub wyprowadzania cych z procesów produkcji, o zdefiniowanych wskaênika emisji procesu powinny, jeÊli sà do- i dajàcych si´ wskazaç strumieniach wejÊciost´pne, byç zgodne ze znormalizowanà metodà, wych, mo˝na alternatywnie zastosowaç okreÊlektóra ogranicza b∏´dy w zakresie próbkowania nie frakcji biomasy na bilansie masowym w´gla i dokonywania pomiarów i której niepewnoÊç pochodzenia kopalnego ipochodzàcego zbiomapomiaru jest znana, zgodnie z dost´pnymi nor- sy wchodzàcej do danego procesu i wychodzàcej mami CEN. Je˝eli odpowiednie normy CEN nie z niego. Odpowiednie metody podlegajà opisaniu sà dost´pne, stosuje si´ odpowiednie normy w metodyce monitorowania. ISO lub odpowiednie normy krajowe. Je˝eli nie istnieje ˝adna odpowiednia norma, dane proce- 6) Je˝eli okreÊlenie frakcji biomasy w mieszaninie dury mo˝na stosowaç zgodnie zzasadami okreÊ- paliwowej jest technicznie niewykonalne lub skutlajàcymi dobre praktyki produkcyjne dla danej kowa∏oby nieracjonalnie wysokimi kosztami, bran˝y. przyjmuje si´ udzia∏ biomasy wynoszàcy 0 %, oznaczajàcy, ˝e ca∏y w´giel zawarty w danym ro- 3) Wykorzystane wtym celu laboratorium musi spe∏- dzaju paliwa jest pochodzenia kopalnego, albo niaç wymagania przedstawione w cz´Êci G pkt 5. proponuje metod´ szacowania we w∏asnym za- Procedura próbkowania icz´stotliwoÊç analiz mukresie, opisanà wsposobie monitorowania. szà byç zgodne z wymaganiami okreÊlonymi wcz´Êci Gpkt 6. 7) Wykorzystane wtym celu laboratorium musi spe∏- 4) Pe∏nà dokumentacj´ procedur stosowanych w da- niaç wymagania przedstawione w cz´Êci G pkt 5. nym laboratorium do okreÊlania wspó∏czynników Procedura próbkowania icz´stotliwoÊç analiz muutleniania oraz pe∏en zestaw wyników przechowuje szà byç zgodne z wymaganiami okreÊlonymi si´ iudost´pnia weryfikatorowi rocznego raportu. wcz´Êci Gpkt 6.

8) Pe∏nà dokumentacj´ procedur stosowanych w da- b) porównanie wyników nym laboratorium do okreÊlania wspó∏czynników Porównanie wyników metod analitycznych wykoutleniania oraz pe∏en zestaw wyników przechowuje nuje si´ raz wroku przez laboratorium akredytowasi´ iudost´pnia weryfikatorowi rocznego raportu. ne zgodnie znormà PN-EN ISO/IEC 17025 ipolega ono na co najmniej pi´ciokrotnym powtórzeniu 5. Wymagania w zakresie okreÊlania w∏aÊciwoÊci analizy reprezentatywnej próby, zwykorzystaniem paliw imateria∏ów metody referencyjnej dla ka˝dego odnoÊnego parametru oraz dla ka˝dego paliwa lub materia∏u. Korzystanie zakredytowanych laboratoriów Stosuje si´ korekty zachowawcze — nale˝y unikaç 1) Zapewnia si´ okreÊlenie wskaênika emisji CO 2 , niedoszacowania wielkoÊci emisji CO 2 , dla wartoÊci opa∏owej, wspó∏czynnika utleniania, za- wszystkich danych wdanym roku, wprzypadkach wartoÊci w´gla, frakcji biomasy idanych dotyczà- kiedy odnotowana zostaje ró˝nica mi´dzy wynikacych sk∏adu przez akredytowane laboratorium mi otrzymanymi przez laboratorium nieakredytow rozumieniu ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. wane i akredytowane, która to ró˝nica mog∏aby o systemie oceny zgodnoÊci (Dz. U. z 2004r. skutkowaç niedoszacowaniem wielkoÊci emisji Nr 204, poz. 2087, z póên. zm.) w zakresie powy˝- CO . Wszelkie statystycznie istotne ró˝nice (2s) 2 szych badaƒ. mi´dzy wynikami koƒcowymi, uzyskanymi przez laboratorium nieakredytowane i akredytowane, 2) Mo˝na korzystaç z laboratoriów, które obj´te sà powinny byç zawarte w raporcie wraz z opinià systemem zarzàdzania jakoÊcià zgodnie zart.147a trzeciego, niezale˝nego laboratorium akredytoust. 1austawy zdnia 27 kwietnia 2001r. — Prawo wanego. ochrony Êrodowiska. Analizatory gazów dzia∏ajàce w trybie on-line i chro- Korzystanie znieakredytowanych laboratoriów matografy gazowe 1) Preferowane jest korzystanie z akredytowanych 1) Wykorzystanie chromatografów gazowych ianalilaboratoriów w rozumieniu ustawy z dnia zatorów gazów pobierajàcych próbki lub dokonu- 30 sierpnia 2002 r. osystemie oceny zgodnoÊci. jàcych pomiarów bez próbkowania, pracujàcych w trybie on-line, do okreÊlania wielkoÊci emisji 2) Korzystanie z nieakredytowanych laboratoriów CO zgodnie z niniejszym za∏àcznikiem do rozpoogranicza si´ do sytuacji, w których mo˝na wyka- 2 rzàdzenia, okreÊla si´ w procedurze monitorowazaç, ˝e laboratorium to spe∏nia wymagania równonia okreÊlonej wzezwoleniu. wa˝ne okreÊlone wnormie PN-EN ISO/IEC 17025. 2) Wykorzystanie takich systemów ograniczone jest 3) Równowa˝noÊç w zakresie zarzàdzania jakoÊcià do uzyskiwania danych dotyczàcych sk∏adu paliw mo˝na wykazaç dla laboratorium certyfikatem na imateria∏ów gazowych. zgodnoÊç zarzàdzania jakoÊcià z wymaganiami normy PN-EN ISO 9001. 3) Systemy te muszà spe∏niaç wymagania normy PN-EN ISO 9001. Dowodem potwierdzajàcym, ˝e 4) Dodatkowo przedstawia si´ dowody potwierdza- system spe∏nia te wymagania, mo˝e byç certyfikat jàce, ˝e takie laboratorium dysponuje techniczny- na zgodnoÊç zarzàdzania jakoÊcià zwymaganiami mi kwalifikacjami i jest w stanie uzyskiwaç tech- normy PN-EN ISO 9001. nicznie prawid∏owe wyniki, stosujàc odpowiednie 4) Laboratoria Êwiadczàce us∏ugi wzorcowania i doprocedury analityczne. stawcy gazów wzorcowanych muszà byç akredy- 5) Laboratoria i stosowane procedury analityczne towani na podstawie normy PN-EN ISO/IEC 17025. okreÊla si´ wplanie monitorowania dla instalacji. 5) W stosownych przypadkach poczàtkowe i powta- 6) Ka˝de nieakredytowane laboratorium wykorzysty- rzane co roku wzorcowanie przyrzàdu pomiarowewane do wyznaczania wyników wykorzystywa- go wykonane jest przez akredytowane laboratonych do obliczania wielkoÊci emisji CO podejmu- rium wzorcujàce z zastosowaniem normy PN-EN 2 je nast´pujàce dzia∏ania: ISO 10723 „Gaz ziemny — Ocena dzia∏ania procesowych uk∏adów analitycznych”. We wszystkich a) atestacja pozosta∏ych przypadkach zaleca si´ poczàtkowà Atestacja ka˝dej metody analitycznej, jaka ma byç atestacj´ icoroczne porównania: stosowana w nieakredytowanym laboratorium, a) atestacja poczàtkowa pod kàtem zgodnoÊci z metodà referencyjnà mu- Poczàtkowà atestacj´ przeprowadza si´ wramach si byç przeprowadzona przez laboratorium akreuruchomienia nowego systemu. Obejmuje ona dytowane zgodnie znormà PN-EN ISO/IEC 17025. wystarczajàcà liczb´ powtórzeƒ analiz zestawu co Procedur´ atestacji przeprowadza si´ przed lub najmniej pi´ciu próbek reprezentatywnych dla przy zawarciu umowy mi´dzy prowadzàcym inoczekiwanego rozk∏adu wartoÊci, wtym próby Êlestalacj´ alaboratorium. Obejmuje ona wystarczapej, dla ka˝dego odnoÊnego parametru i paliwa jàcà liczb´ powtórzeƒ analiz zestawu co najmniej lub materia∏u, w celu scharakteryzowania powtapi´ciu próbek reprezentatywnych dla oczekiwanerzalnoÊci metody oraz uzyskania krzywej wzorcogo rozk∏adu wartoÊci, wtym próby Êlepej, dla ka˝- wej przyrzàdu. dego odnoÊnego parametru i paliwa lub materiab) coroczne porównanie wyników ∏u, w celu scharakteryzowania powtarzalnoÊci metody oraz uzyskania krzywej wzorcowej przy- Porównanie wyników metod analitycznych wykorzàdu. nuje si´ raz w roku przez laboratorium akredyto-

wane zgodnie z normà PN-EN ISO/IEC 17025 nuje si´ zgodnie zogólnie przyj´tà praktykà pobieipolega ono na przeprowadzeniu w∏aÊciwej liczby rania próbki reprezentatywnej. Przedstawia si´ powtórzeƒ analizy próby reprezentatywnej przy dowody na to, ˝e otrzymane wartoÊci sà reprezenzastosowaniu metody referencyjnej dla ka˝dego tatywne inie sà stronnicze. zodnoÊnych parametrów oraz dla ka˝dego paliwa 2) Odpowiednià wartoÊç stosuje si´ wy∏àcznie wodlub materia∏u. niesieniu do danego okresu dostawy lub partii pa- Stosuje si´ zachowawcze korekty, unikajàc niedo- liwa bàdê materia∏u, wprzypadku których ma byç szacowania wielkoÊci emisji CO dla wszystkich od- ona reprezentatywna. 2 noÊnych danych zdanego roku wprzypadkach odnotowania ró˝nic mi´dzy wynikami otrzymanymi za 3) Analizy przeprowadza si´ na próbce b´dàcej mieszaninà wi´kszej liczby próbek zebranych w pewpomocà analizatora gazu lub chromatografu gazonym okresie, pod warunkiem ˝e próbkowane paliwego oraz zakredytowanego laboratorium, które to wo lub materia∏ mogà byç przechowywane bez ró˝nice mog∏yby prowadziç do niedoszacowania zmian swego sk∏adu. wielkoÊci emisji CO . Ka˝da statystycznie istotna 2 ró˝nica (2s) pomi´dzy wynikami otrzymanymi za 4) Procedur´ próbkowania icz´stotliwoÊç analiz propomocà analizatora gazu lub chromatografu gazo- jektuje si´ tak, aby zagwarantowaç, ˝e Êrednia wego i z akredytowanego laboratorium zg∏asza si´ roczna wartoÊç danego parametru jest okreÊlana i rozstrzyga pod nadzorem laboratorium akredyto- z maksymalnà dopuszczalnà niepewnoÊcià wynowanego zgodnie znormà PN-EN ISO/IEC 17025. szàcà mniej ni˝ jedna trzecia maksymalnej do- W przypadku gdy ˝adne akredytowane laborato- puszczalnej niepewnoÊci, wymaganej na danym rium nie wykonuje analiz zgodnie z wymaganà poziomie dok∏adnoÊci dla danych dotyczàcych ronormà i analiza jest czasowo niewykonalna z po- dzaju instalacji dla tego samego strumienia matewodów nieracjonalnoÊci kosztowej, mo˝na do cza- ria∏ów wsadowych, zgodnie ztabelami danych dosu pozyskania przez dane laboratorium akredytacji tyczàcych rodzajów dzia∏alnoÊci wymienionych zgodnie z danà normà wykonywaç analizy zgod- wposzczególnych za∏àcznikach. nie zdobrà praktykà zawodowà. 5) Je˝eli nie mo˝na spe∏niç wymagaƒ w zakresie maksymalnej dopuszczalnej niepewnoÊci wartoÊci 6. Metody próbkowania icz´stotliwoÊç analiz rocznej lub wykazaç przestrzegania progów, 1) Wyznaczanie odnoÊnego wskaênika emisji CO , w stosownych przypadkach stosuje si´ cz´stotli- 2 wartoÊci opa∏owej, wspó∏czynnika utleniania, woÊç analiz wskazanà wtabeli nr 3 jako minimum. wspó∏czynnika konwersji, zawartoÊci w´gla, frak- We wszystkich innych przypadkach cz´stotliwoÊç cji biomasy lub danych dotyczàcych sk∏adu wyko- analiz opisuje si´ wsposobie monitorowania. Tabela nr 3. Wskaênikowe minimalne cz´stotliwoÊci analiz

Cz´Êç H 5) mo˝na stosowaç uproszczony plan monitorowania, który obejmuje elementy wyliczone w pod- Wymagania wzgl´dem instalacji o niskim poziomie punktach 1, 2, 3, 5, 6, 11 oraz 12 wpkt 9; emisji 6) nie stosuje si´ wymagaƒ w odniesieniu do akre- 1. W odniesieniu do instalacji o Êredniorocznych dytacji zgodnie z normà PN-EN ISO/IEC 17025, jezweryfikowanych wielkoÊciach emisji CO poni˝ej ˝eli dane laboratorium przedstawi przekonujàce 2 25 000 [Mg CO ] w poprzednim okresie rozliczenio- dowody potwierdzajàce, ˝e dysponuje techniczny- 2 wym, zwanych dalej „instalacjami o niskim poziomie mi kwalifikacjami i jest w stanie uzyskiwaç techemisji CO ”, stosuje si´ wy∏àczenia okreÊlone wpkt 2. nicznie prawid∏owe wyniki, stosujàc odpowiednie 2 procedury analityczne, oraz uczestniczy corocznie 2. W odniesieniu do instalacji o niskim poziomie w porównaniach mi´dzylaboratoryjnych, a naemisji CO : st´pnie, w miar´ potrzeby, podejmuje dzia∏ania 2 naprawcze; 1) wprocesie weryfikacji weryfikator nie przeprowadza obowiàzkowej inspekcji instalacji i mo˝e oce- 7) zu˝ycie paliwa lub materia∏ów mo˝e byç okreÊlaniaç roczny raport na podstawie w∏asnej analizy ne na podstawie zapisów dotyczàcych zakupu ryzyka; i oszacowanych zmian w zapasach bez dalszego rozpatrywania niepewnoÊci. 2) wstosownych przypadkach mo˝na u˝yç do oceny niepewnoÊci danych dotyczàcych rodzaju instala- 3. JeÊli podawane wielkoÊci emisji CO nie sà ju˝ cji informacji wyszczególnionych przez dostawc´ 2 aktualne ze wzgl´du na zmiany warunków eksploataodnoÊnych przyrzàdów pomiarowych, niezale˝nie cyjnych lub samej instalacji lub je˝eli brakuje danych od konkretnych warunków eksploatacji; historycznych dotyczàcych zweryfikowanych wielkoÊci emisji CO , stosuje si´ wy∏àczenia, je˝eli okreÊlono za- 3) nie udowadnia si´ zgodnoÊci z wymaganiami do- 2 chowawczà projekcj´ wielkoÊci emisji CO na nast´ptyczàcymi wzorcowania; 2 nych pi´ç lat na poziomie poni˝ej 25 000 [Mg CO ] po- 2 4) mo˝na stosowaç metod´ ni˝szego poziomu do- chodzàcego zpaliw kopalnych na ka˝dy rok. k∏adnoÊci (z poziomem dok∏adnoÊci 1 jako minimum) dla wszystkich strumieni materia∏ów Tabela nr 4 okreÊla wymagane poziomy dok∏adnoÊci wsadowych i odnoÊnych elementów zestawu w ramach metodyki monitorowania dla poszczególdanych; nych rodzajów instalacji.

.ijcalatsni wójazdor hcynlógezczsop ald ainaworotinom ikydotem hcamarw icÊonda∏kod ymoizop enagamyW .4 rn alebaT

Rodzaje instalacji

Instalacje do produkcji klinkieru cementowego

Instalacje do produkcji wapna

Tlenki alkaliczne

Instalacje do produkcji

Instalacje do wytwarzania produktów ceramicznych

Oczyszczanie

Instalacje do produkcji celulozy

Metoda standardowa

Dane dotyczące rodzaju instalacji

ilość (przepływ) paliwa

wartość opałowa

Wskaźnik emisji

Dane dotyczące

składu

Współczynnik

utleniania

2 3 n/d

n/d

n/d

n/d

n/d

n/d

l 2 n/d

n/d

n/d

n/d

n/d

n/d

n/d

n/d

n/d

n/d

n/d

n

/

d

n

/

d

n/d

n/d

n/d

n/d

n/d

Nr 183

9747

:aineinÊajbO :eizdg ,ijcalatsni je∏ac z OC ijsime jenzcor àicÊokleiw ànzcà∏z eindogz ynolÊerko ,ajcalatsni anad ´is ejudjanz mikajw ,∏aizdezrp— ijsime ´purg azcanzo—C ,B ,A )91 2 , OC gM .syt 05≤ mywoinezcilzor eiserko mindezrpopw hcynzcor hcajsime hcynawadop hcinderÊo ejcalatsni azcanzoA apurg )a 2 , OC gM .syt 005≤ i OC gM .syt 05 > mywoinezcilzor eiserko mindezrpopw hcynzcor hcajsime hcynawadop hcinderÊo ejcalatsni azcanzoB apurg )b 2 2 . OC gM .syt 005 > mywoinezcilzor eiserko mindezrpopw hcynzcor hcajsime hcynawadop hcinderÊo ejcalatsni azcanzoC apurg )c 2 .hcynlanumok bul hcynzceipzebein wódapdo ainalaps ijcalatsni meiktàjywZ )02 -erp moizop azcanzo àbzcil àzs˝ywjan ynozcanzo icÊonda∏kod moizop ,çÊonda∏kod àzs˝yw azcanzo abzcil azsk´iw myzc yzrp ,icÊonda∏kod moizop aldeicreiwzdo abzcil— 4—1 )12 .ynaworef .utebafla imaretil imynjelok ,owoktadod zaro àbzcil àmas àkat às enozcanzo eibeis cebow en˝awonwór icÊonda∏kod ymoizop—b/a )22 .wóiretyrk hcynolÊerko karb ,yzcytod ein—d/n )32 .ijckudorp icÊokleiwo bul hcywodasw wó∏airetam ,awilap uicy˝uz ,wó∏airetam eiwy∏pezrpo ´jcamrofni ejumjebo— )u∏airetam ,acworus( awilap eicy˝uZ )42 :meine˝ezrtsaz Z ;hcynad uwatsez wótnemele hciktsyzsw ald icÊonda∏kod eimoizop mynazakswo ainaworotinom ydotem ´is ejusots )1 .hcynad uwatsez ainalatsu iknuraw ewo∏ógezczs àjareiwaz ainezdàzropzor od 11—2 rn ikinzcà∏az )2

Za∏àcznik nr 2 SZCZEGÓ¸OWY SPOSÓB MONITOROWANIA WIELKOÂCI EMISJI CO ZPROCESÓW SPALANIA PALIW 2

a) OkreÊlenie zu˝ycia paliwa — C b) WartoÊç opa∏owa — NCV

1.1.3. Wspó∏czynnik utleniania — Wu

1.2. Metoda bilansu masowego: Produkcja WielkoÊç emisji CO oblicza si´ za pomocà nast´- 2 sadzy i zak∏ady przetwarzania gazu pujàcego wzoru szczegó∏owego: Metod´ bilansu masowego mo˝na stosowaç E= {Σ (D • Z ) – Σ(D • Z ) – Σ(D • Z ) + W W P P Ex Ex wodniesieniu do produkcji sadzy izak∏adów przetwa- – Σ(D • Z )}• 3,664 rzania gazu. W celu uwzgl´dnienia wielkoÊci emisji Zm Zm CO , uwzgl´dniajàc ca∏y w´giel we wsadach, zapa- gdzie: 2 sach, produktach iinnych postaciach eksportu zinsta- E —oznacza wielkoÊç emisji CO [Mg CO ], lacji, oblicza si´ przy u˝yciu nast´pujàcego wzoru: 2 2 D — dane dotyczàce rodzaju instalacji na wejÊciu, W E = (W– P – Ex – Zm) • Wk D — dane dotyczàce rodzaju instalacji dla pro- P duktów, gdzie: D — dane dotyczàce rodzaju instalacji dla eksportu, Ex E — oznacza wielkoÊç emisji CO [Mg CO ], 2 2 D — dane dotyczàce rodzaju instalacji dla zmiany Zm W — oznacza wsad, czyli ca∏à iloÊç w´gla wprowa- zapasów, dzanego wgranice instalacji [Mg C], Z — zawartoÊç w´gla na wejÊciu, W P — oznacza produkty, czyli ca∏à iloÊç w´gla wpro- Z — zawartoÊç w´gla dla produktów, P duktach i materia∏ach, ∏àcznie z produktami Z — zawartoÊç w´gla dla eksportu, ubocznymi, opuszczajàcà obszar obj´ty bilan- Ex sem masy [Mg C], Z — zawartoÊç w´gla dla zmian zapasów. Zm Ex — oznacza eksport, czyli ca∏à iloÊç w´gla wypro- 1.2.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D wadzanego z obszaru obj´tego bilansem masy: usuwanà do kanalizacji, kierowanà na sk∏a- Analizuje si´ izg∏asza masowe przep∏ywy do izindowisko odpadów lub zwiàzanà ze stratami stalacji oraz odpowiednie zmiany zapasów dla wszystprocesowymi, nieobejmujàcà CO wprowa- kich odnoÊnych paliw imateria∏ów oddzielnie. Wprzy- 2 dzanego do powietrza [Mg C], padkach kiedy zawartoÊç w´gla w przep∏ywie masowym jest zazwyczaj odnoszona do zawartoÊci energii Zm — oznacza zmiany w zapasach, czyli zwi´kszenie (paliwa), mo˝na okreÊliç izastosowaç wobliczeniu biiloÊci w´gla wzapasach wgranicach instalacji lansu masowego zawartoÊç w´gla odniesionà do za- [Mg C], wartoÊci energii [Mg C/TJ] odpowiedniego przep∏ywu Wk — oznacza wspó∏czynnik konwersji. masowego. 1.2.2. ZawartoÊç w´gla

1.3. Spalanie gazów na wylocie komina E= D • We • Wu Do wielkoÊci emisji CO powstajàcych w wyniku gdzie: 2 spalania gazów na wylocie komina zalicza si´ spalanie E — oznacza wielkoÊç emisji CO [Mg CO ], rutynowe i operacyjne, w ramach rozruchu, wygasza- 2 2 nia iwy∏àczeƒ samoczynnych, oraz upusty awaryjne. D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji, WielkoÊç emisji CO oblicza si´ na podstawie ilo- We — oznacza wskaênik emisji [Mg CO /m3], Êci gazu spalanego na 2 wylotach kominów [m3] i za- 2 wartoÊci w´gla w spalanym w ten sposób gazie Wu — oznacza wspó∏czynnik utleniania. [Mg CO /m3] (w tym z CO zwiàzanym), za pomocà 2 2 nast´pujàcego wzoru: 1.3.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D 1.3.2. Wskaênik emisji CO — We 2

1.3.3. Wspó∏czynnik utleniania — Wu Mo˝na zastosowaç ni˝sze poziomy dok∏adnoÊci. 2. WielkoÊç emisji CO pochodzàcej z procesów E = D • We 2 technologicznych gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO [Mg CO ], WielkoÊç emisji CO z procesów b´dàcych wyni- 2 2 2 kiem zastosowania w´glanów do oczyszczania (odsiar- D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji, czania) gazów odlotowych oblicza si´ na podstawie ilo- We — oznacza wskaênik emisji [Mg CO /Mg]. 2 Êci zakupionych w´glanów (metoda obliczeƒ W— W´- glany podana dla poziomu dok∏adnoÊci 1a) lub wypro- 2.1. Metoda W — W´glany dukowanego gipsu (metoda obliczeƒ G — Gips poda- Obliczenie wielkoÊci emisji CO odbywa si´ na na dla poziomu dok∏adnoÊci 1b). Obie metody obliczeƒ 2 podstawie iloÊci u˝ytych w´glanów. sà równowa˝ne. WielkoÊç emisji CO oblicza si´ za po- 2 mocà nast´pujàcego wzoru: 2.1.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D

2.1.2. Wskaênik emisji CO — We 2 2.2. Metoda G — Gips Obliczenie wielkoÊci CO emisji odbywa si´ na podstawie iloÊci wyprodukowanego gipsu. 2 2.2.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D 2.2.2. Wskaênik emisji CO — We 2 D. Pomiar emisji CO 2 Stosuje si´ sposoby wykonywania pomiaru wielkoÊci emisji CO zinstalacji za pomocà ciàg∏ych pomiarów 2 emisji okreÊlone wza∏àcznikach nr 1 i14 do rozporzàdzenia.

Za∏àcznik nr 3 SZCZEGÓ¸OWY SPOSÓB MONITOROWANIA WIELKOÂCI EMISJI CO ZRAFINERII ROPY NAFTOWEJ 2 A. Zakres i kompletnoÊç 2) regeneracja katalityczna, w tym katalityczne krakowanie iinne procesy katalityczne; 1. Wza∏àczniku okreÊla si´ sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO zrafinerii ropy naftowej. 3) retorty do koksowania. 2 2. Monitorowanie wielkoÊci emisji CO zinstalacji C. Obliczanie wielkoÊci emisji CO 2 2 obejmuje wszystkie emisje CO z procesów spalania 2 iprocesów produkcyjnych odbywajàcych si´ wrafine- 1. Emisja zprocesów spalania riach. Nie uwzgl´dnia si´ emisji CO z procesów od- 2 bywajàcych si´ w przyleg∏ych instalacjach chemicz- Emisje z procesów spalania podlegajà monitoronych nienale˝àcych do rodzajów instalacji1), które nie waniu zgodnie zza∏àcznikiem nr 2 do rozporzàdzenia. sà cz´Êcià ∏aƒcucha produkcyjnego rafinacji. 2. Emisja zprocesów technologicznych B. OkreÊlanie wielkoÊci emisji CO 2 Procesy prowadzàce do powstania emisji CO 2 èród∏a emisji CO winstalacjach rafinerii ropy naf- obejmujà: 2 towej obejmujà: 2.1. Regeneracje urzàdzeƒ do krakowania ka- B.1. Spalanie zwiàzane zpozyskiwaniem energii: talitycznego i innych procesów regeneracji katalizatorów i flexi-cokers 1) kot∏y; Koks odk∏ada si´ na powierzchni katalizatora i po- 2) urzàdzenia grzewcze i przetwarzajàce, stosowane woduje jego dezaktywacj´. Aby przywróciç jego aktywwprocesach technologicznych; noÊç stosuje si´ proces regeneracji (ciàg∏ej lub okreso- 3) silniki t∏okowe lub turbiny; wej) poprzez wypalenie koksu osadzonego na powierzchni katalizatora za pomocà goràcego powietrza. 4) utleniacze katalityczne icieplne; WielkoÊç emisji CO oblicza si´ metodà bilansu 5) piece do kalcynacji koksu; 2 materia∏owego, uwzgl´dniajàc stan powietrza wloto- 6) pompy stra˝ackie; wego gazów spalinowych. Ca∏y CO wgazach spalinowych uwzgl´dnia si´ jako CO 2). 2 7) awaryjne irezerwowe generatory energii; Analiza powietrza wlotowego i gazów spalino- 8) spalanie gazów na wylotach kominów; wych oraz dobór poziomów dok∏adnoÊci sà zgodne z warunkami okreÊlonymi w cz´Êci G za∏àcznika nr 1 9) piece do spopielania; do rozporzàdzenia. Konkretnà metod´ obliczeƒ okreÊla si´ jako cz´Êç planu monitorowania. 10) urzàdzenia do krakowania. Dopuszcza si´ sposób monitorowania emisji zwy- B.2. Procesy: korzystaniem narz´dzi dostarczonych przez dostawc´ 1) instalacje do produkcji wodoru; technologii procesu regeneracji katalizatora.

2.2. Produkcja wodoru w rafineriach gdzie: E —oznacza ca∏kowità wielkoÊç emisji CO [Mg CO ], 2 2 Emitowany CO 2 pochodzi zzawartoÊci w´gla wga- D —oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji na zie zasilajàcym. WielkoÊç emisji CO oblicza si´ na 2 wejÊciu, podstawie danych dotyczàcych wsadów. We —oznacza wskaênik emisji. E= D •We 2.2.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji —D 2.2.2. Wskaênik emisji CO —We 2 D. Pomiar wielkoÊci emisji CO 2 Stosuje si´ sposoby wykonywania pomiaru wielkoÊci emisji CO zinstalacji za pomocà ciàg∏ych pomiarów 2 emisji okreÊlone wza∏àcznikach nr 1 i14 do rozporzàdzenia.

Za∏àcznik nr 4 SZCZEGÓ¸OWY SPOSÓB MONITOROWANIA WIELKOÂCI EMISJI CO ZPIECÓW KOKSOWNICZYCH 2 A. Zakres i kompletnoÊç gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO [Mg CO ], 1. Wza∏àczniku okreÊla si´ sposób monitorowania 2 2 W — oznacza wsad, czyli ca∏à iloÊç w´gla wprowawielkoÊci emisji CO zpieców koksowniczych. 2 dzanego wgranice instalacji [Mg C], 2. Koksownie mogà stanowiç samodzielnà instala- P — oznacza produkty, czyli ca∏à iloÊç w´gla wprocj´ lub cz´Êç huty, majàcà bezpoÊrednie po∏àczenie duktach i materia∏ach, ∏àcznie z produktami technologiczne zjej wydzia∏ami. Je˝eli zezwolenie obej- ubocznymi, opuszczajàcà obszar obj´ty bilanmuje ca∏à hut´, anie tylko koksowni´, to wielkoÊç emi- sem masy [Mg C], sji CO mo˝e byç monitorowana dla huty jako ca∏oÊci. 2 Ex — oznacza eksport, czyli ca∏à iloÊç w´gla wyprowadzanego z obszaru obj´tego bilansem ma- 3. Je˝eli winstalacji prowadzi si´ oczyszczanie gasy: wprowadzona do kanalizacji, kierowana na zów odlotowych, a powodowana tym emisja CO nie 2 sk∏adowisko lub zwiàzana ze stratami procesojest liczona jako cz´Êç emisji procesowej z instalacji, wymi, nieobejmujàca CO wprowadzanego do to powsta∏à wten sposób wielkoÊç emisji CO oblicza 2 2 powietrza [Mg C], si´ zgodnie z warunkami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. Zm — oznacza zmiany w zapasach, czyli zwi´kszenie iloÊci w´gla wzapasach wgranicach instalacji B. OkreÊlanie wielkoÊci emisji CO [Mg C], 2 Wk — oznacza wspó∏czynnik konwersji. W koksowniach g∏ówny strumieƒ emisji CO ge- 2 nerowany jest w procesie opalania baterii koksowni- WielkoÊç emisji CO oblicza si´ za pomocà nast´- 2 czych, zazwyczaj przy zastosowaniu oczyszczonego pujàcego wzoru: gazu koksowniczego. E= {Σ(D •Z ) – Σ(D •Z ) – Σ(D •Z ) + W W P P Ex Ex Innymi êród∏ami emisji CO 2 mogà byç: – Σ(D Zm •Z Zm )} *3,664 1) surowce (w´giel lub koks naftowy); gdzie: 2) paliwa konwencjonalne (np. gaz ziemny); E — oznacza wielkoÊç emisji CO [Mg CO ], 2 2 3) gazy powsta∏e w wyniku procesu technologiczne- D — dane dotyczàce rodzaju instalacji na wejÊciu, W go (np. gaz wielkopiecowy (BFG)); D — dane dotyczàce rodzaju instalacji dla produktów, P 4) inne paliwa; D — dane dotyczàce rodzaju instalacji dla eksportu, Ex 5) oczyszczanie gazów odlotowych. D — dane dotyczàce rodzaju instalacji dla zmian, Zm Z — zawartoÊç w´gla na wejÊciu, C. Obliczanie wielkoÊci emisji CO W 2 Z — zawartoÊç w´gla dla produktów, P Je˝eli koksownia jest cz´Êcià huty zintegrowanej, Z — zawartoÊç w´gla dla eksportu, prowadzàcy instalacj´ oblicza wielkoÊç emisji: Ex Z — zawartoÊç w´gla dla zmian. Zm 1) dla zintegrowanej huty jako ca∏oÊci, stosujàc metod´ bilansu masowego, lub 1.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D Analizuje si´ i zamieszcza w rocznym raporcie 2) dla koksowni jako wydzielonej cz´Êci huty. przep∏ywy masowe do izinstalacji oraz odpowiednie 1. Metoda bilansu masowego zmiany zapasów dla wszystkich odnoÊnych paliw imateria∏ów oddzielnie. Metoda bilansu masowego polega na uwzgl´dnianiu ca∏ej iloÊci w´gla w materia∏ach wsadowych, za- Tam gdzie zawartoÊç w´gla w przep∏ywie masopasach, w´glu wchodzàcym w sk∏ad produktów oraz wym jest zazwyczaj odnoszona do zawartoÊci energii w´glu wyprowadzanym z danej instalacji, obliczanej (paliwa), mo˝na okreÊliç i wykorzystaç do obliczenia przy u˝yciu nast´pujàcego wzoru: bilansu masowego zawartoÊç w´gla odniesionà do zawartoÊci energii [Mg C/TJ] odpowiedniego przep∏y- E = (W–P –Ex –Zm) •Wk wu masy.

1.2. ZawartoÊç w´gla 2. WielkoÊç emisji CO pochodzàcej z procesów spa- (CO ), tlenek w´gla (CO), metan (CH ), w´glowodory 2 2 4 lania (C H ). x y Ca∏kowita wielkoÊç emisji CO zkoksowni jest wy- Ogólnà wielkoÊç emisji CO zkoksowni oblicza si´ 2 2 nikiem spalania strumieni paliw, wtym gazu koksow- za pomocà nast´pujàcego wzoru: niczego, gazu wielkopiecowego, gazu ziemnego, w´- gla kamiennego. Procesy spalania zachodzàce wkok- E= Σ(D wejÊcie • We wejÊcie ) – Σ(D wyjÊcie • We wyjÊcie ) sowniach sà monitorowane irozliczane zgodnie zwagdzie: runkami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. E — oznacza wielkoÊç emisji CO [Mg CO ], 2 2 D — oznacza dane dotyczàce rodzaju insta- 3. WielkoÊç emisji CO pochodzàcej z procesów wejÊcie 2 lacji na wejÊciu, technologicznych D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instawyjÊcie Wczasie procesu koksowania wkomorze koksow- lacji na wyjÊciu, niczej pieca koksowniczego w´giel jest przekszta∏ca- We — oznacza wskaênik emisji na wejÊciu, ny, bez dost´pu powietrza, na koks i surowy gaz kok- wejÊcie sowniczy. G∏ównym materia∏em lub strumieniem We — oznacza wskaênik emisji na wyjÊciu. wyjÊcie wsadowym zawierajàcym w´giel [C] sà: w´giel kamienny, uboczne produkty koksowania, koks naftowy, 3.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D oleje iinne sta∏e surowce w´glonoÊne. G∏ównym materia∏em lub strumieniem wyjÊciowym zawierajàcym Dane dotyczàce rodzaju instalacji mogà obejmowaç w´giel [C] jest koks, a ponadto smo∏a koksownicza, w´giel wyst´pujàcy jako surowiec, odpady koksowe, benzol oraz nieoczyszczony gaz koksowniczy. Nie- koks naftowy, rop´ naftowà, gaz wielkopiecowy, gaz oczyszczony gaz koksowniczy, jako cz´Êç produktu koksowniczy i tym podobne. Dane dotyczàce rodzaju wyjÊciowego zprocesu, zawiera wiele sk∏adników za- instalacji na wyjÊciu mogà obejmowaç: koks, smo∏´, wierajàcych w´giel, mi´dzy innymi dwutlenek w´gla lekki olej opa∏owy, gaz koksowniczy itym podobne.

a) OkreÊlenie zu˝ycia paliwa stosowanego jako wsad do procesu b) WartoÊç opa∏owa 3.2. Wskaênik emisji CO — We 2 D. Pomiar wielkoÊci emisji CO 2 Stosuje si´ sposoby wykonywania pomiaru wielkoÊci emisji CO zinstalacji za pomocà ciàg∏ych pomiarów 2 emisji okreÊlone wza∏àcznikach nr 1 i14 do rozporzàdzenia.

Za∏àcznik nr 5 SZCZEGÓ¸OWY SPOSÓB MONITOROWANIA WIELKOÂCI EMISJI CO ZINSTALACJI PRA˚ENIA ISPIEKANIA 2 RUD METALI, WTYM RUDY SIARCZKOWEJ A. Zakres i kompletnoÊç 1) dla zintegrowanej huty jako ca∏oÊci, stosujàc metod´ bilansu masowego, lub 1. Wza∏àczniku okreÊla si´ sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO z instalacji pra˝enia i spiekania 2) dla instalacji do pra˝enia, spiekania igrudkowania 2 rud metali, jako oddzielnego rodzaju instalacji. rud metali, wtym rudy siarczkowej, oraz instalacje do grudkowania rudy. 1. Metoda bilansu masowego 2. Instalacje do pra˝enia i spiekania rud metali, Metoda bilansu masowego polega na analizowawtym rudy siarczkowej, mogà stanowiç cz´Êç stalowniu ca∏ego w´gla we wsadzie, akumulacji, zawartoÊci ni, je˝eli majà bezpoÊrednie po∏àczenie technologiczwproduktach oraz eksporcie wcelu obliczenia wielkone zpiecami koksowniczymi oraz instalacjami do pier- Êci emisji CO z instalacji, przy u˝yciu nast´pujàcego wotnego lub wtórnego wytopu surówki ˝elaza lub sta- 2 wzoru: li surowej, w tym do ciàg∏ego odlewania stali, i zachodzi w nich intensywna wymiana energii imasy E= (W–P – Ex –Zm) •Wk (gaz wielkopiecowy, gaz koksowniczy, koks, wapieƒ) E= (wsad –produkty – eksport + co ma miejsce przy ciàg∏ej pracy. – zmiany wzapasach) •Wk gdzie: 3. Je˝eli zezwolenie obejmuje ca∏à stalowni´, anie tylko instalacje do pra˝enia i spiekania rud metali E — oznacza wielkoÊç emisji w tym rudy siarczkowej, wielkoÊç emisji CO 2 mo˝na CO 2 [Mg CO 2 ], równie˝ monitorowaç w ca∏ej stalowni, stosujàc me- W – wsad — oznacza ca∏y w´giel tod´ bilansu masowego. wprowadzany w obszar instalacji [Mg C], 4. Je˝eli w instalacji prowadzi si´ mokre oczysz- P – produkty — oznacza ca∏y w´giel czanie gazów odlotowych, to powsta∏à w ten sposób wproduktach imateriawielkoÊç emisji CO oblicza si´ zgodnie z zasadami ∏ach ∏àcznie z produkta- 2 okreÊlonymi wza∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. mi ubocznymi, nie liczàc obszaru bilansu B. OkreÊlanie wielkoÊci emisji CO masowego [Mg C], 2 Ex – eksport — oznacza w´giel wydzie- Do êróde∏ emisji CO zinstalacji do pra˝enia ispie- 2 lany z obszaru bilansu kania rud metali, wtym rudy siarczkowej, nale˝à: masowego — usuwany do kanalizacji, kierowa- 1) surowce (kalcynacja wapienia, dolomitu i w´glany na sk∏adowisko odnowych rud ˝elaza np. FeCO ); 3 padów lub zwiàzany ze stratami, przy czym eks- 2) paliwa konwencjonalne (np. gaz ziemny, koks/mia∏ port nie obejmuje CO koksowy); 2 wprowadzanego do po- 3) gazy powsta∏e w wyniku procesu technologiczne- wietrza [Mg C], go (gaz koksowniczy (COG) i gaz wielkopiecowy Zm – zmiany wzapasach — oznacza zwi´kszanie za- (BFG); pasów w´gla w obszarze instalacji [Mg C], 4) pozosta∏oÊci zprocesu technologicznego u˝ywane Wk — oznacza wspó∏czynnik jako materia∏ wsadowy w tym odfiltrowane py∏y konwersji. z zak∏adu spiekalniczego, konwertera i wielkiego pieca; WielkoÊç emisji CO oblicza si´ za pomocà nast´- 2 pujàcego wzoru: 5) inne paliwa; 6) oczyszczanie gazów odlotowych. E= {Σ(D •Zc ) – Σ (D •Zc ) + wsad wsad produkty produkty – Σ(D •Zc ) – Σ(D • eksport eksport zmiany zapasów C. Obliczanie wielkoÊci emisji CO 2 Zc )} •3,664 zmiany zapasów Oblicza si´ wielkoÊci emisji CO , stosujàc metod´ 2 gdzie: bilansu masowego, dla ka˝dego rodzaju instalacji/êród∏a instalacji. E — oznacza wielkoÊç emisji CO [Mg CO ], 2 2 D — dane dotyczàce rodzaju instalacji na wej- Wprzypadku gdy instalacja do pra˝enia, spiekania wsad Êciu, i grudkowania rud metali jest cz´Êcià zintegrowanej huty ope∏nym cyklu produkcji, prowadzàcy instalacje D — dane dotyczàce rodzaju instalacji dla proprodukty mo˝e obliczaç emisje: duktów,

D — dane dotyczàce rodzaju instalacji 1.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D eksport dla eksportu, Analizuje si´ i podaje w rocznym raporcie maso- D — dane dotyczàce rodzaju instalacji zmiany zapasów we przep∏ywy do izinstalacji oraz odpowiednie zmiadla zmian, ny zapasów dla wszystkich odnoÊnych paliw i mate- Zc — zawartoÊç w´gla na wejÊciu, ria∏ów oddzielnie. Tam gdzie zawartoÊç w´gla wprzewsad p∏ywie masowym jest zazwyczaj odnoszona do za- Zc — zawartoÊç w´gla dla produktów, produkty wartoÊci energii (paliwa), mo˝na do obliczenia bilan- Zc — zawartoÊç w´gla dla eksportu, su masowego okreÊliç iwykorzystaç zawartoÊç w´gla eksport odniesionà do zawartoÊci energii [Mg C/TJ] odpo- Zc zmiany zapasów — zawartoÊç w´gla dla zmian. wiedniego przep∏ywu masowego. 1.2. ZawartoÊç w´gla 2. WielkoÊç emisji CO pochodzàcej z procesów spa- 3. WielkoÊç emisji CO pochodzàcej zprocesów tech- 2 2 lania nologicznych WielkoÊci emisji CO pochodzàce zprocesów spa- W czasie procesu wypalania na ruszcie CO jest 2 2 lania odbywajàcych si´ winstalacjach pra˝enia ispie- uwalniane z materia∏ów wsadowych, tj. z mieszaniny kania rud metali, w tym rudy siarczkowej, podlegajà surowców (np. w´glanu wapnia), oraz z powtórnie monitorowaniu zgodnie z wymogami okreÊlonymi wykorzystywanych odpadów z procesu technologiczwza∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. nego.

Dla ka˝dego rodzaju u˝ywanych materia∏ów wsa- D — dane dotyczàce rodzaju instalacji na wejÊciu, wsad dowych wielkoÊç emisji CO oblicza si´ przy u˝yciu 2 nast´pujàcego wzoru: We — oznacza wskaênik emisji CO , 2 E= D •We •W Wk — oznacza wspó∏czynnik konwersji. wsad k gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO 2 [Mg CO 2 ], 3.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D 3.2. Wskaênik emisji CO — We 2 Dla w´glanów stosuje si´ wskaêniki okreÊlone wtabeli. Tabela — Stechiometryczne wskaêniki emisji WartoÊci wskaêników emisji CO modyfikuje si´ emisji CO wyznacza si´ zgodnie z warunkami okreÊ- 2 2 w zale˝noÊci od zawartoÊci wilgoci i ska∏y p∏onnej lonymi wcz´Êci G za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia. w stosowanym materiale zawierajàcym w´glany. Dla pozosta∏oÊci z procesu technologicznego wskaêniki 3.3. Wspó∏czynnik konwersji — Wk D. Pomiar wielkoÊci emisji CO 2 Stosuje si´ sposoby wykonywania pomiaru wielkoÊci emisji CO zinstalacji za pomocà ciàg∏ych pomiarów 2 emisji okreÊlone wza∏àcznikach nr 1 i14 do rozporzàdzenia.

Za∏àcznik nr 6 SZCZEGÓ¸OWY SPOSÓB MONITOROWANIA WIELKOÂCI EMISJI CO ZINSTALACJI 2 DO PIERWOTNEGO LUB WTÓRNEGO WYTOPU SURÓWKI ˚ELAZA LUB STALI SUROWEJ, WTYM DO CIÑG¸EGO ODLEWANIA STALI A. Zakres i kompletnoÊç gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO 1. Wza∏àczniku okreÊla si´ sposób monitorowania 2 [Mg CO ], wielkoÊci emisji CO z instalacji do pierwotnego lub 2 2 wsad — oznacza ca∏y w´giel wprowawtórnego wytopu surówki ˝elaza lub stali surowej, dzany w obszar instalacji wtym do ciàg∏ego odlewania stali, dotyczàce wytopu [MgC], pierwotnego (w wielkich piecach — BF i konwertorach tlenowych — BOF) oraz wytopu wtórnego produkty — oznacza ca∏y w´giel w pro- (welektrycznych piecach ∏ukowych — EAF). duktach i materia∏ach ∏àcznie z produktami ubocznymi, 2. Instalacje do pierwotnego lub wtórnego wytopu opuszczajàcy granice instalasurówki ˝elaza lub stali surowej, w tym do ciàg∏ego cji [Mg C], odlewania stali, sà integralnà cz´Êcià stalowni powiàeksport — oznacza w´giel wydzielany zanà technologicznie z piecami koksowniczymi oraz z obszaru bilansu masowego, instalacjami spiekalniczymi. np. usuwany do kanalizacji, deponowany na sk∏adowisko 3. Intensywna wymiana energii i masy (gaz wielodpadów lub tracony, przy kopiecowy, gaz koksowniczy, koks, wapieƒ) ma miejczym wydzielanie nie obejmusce przy ciàg∏ej pracy. Je˝eli zezwolenie obejmuje caje CO wypuszczanego do at- ∏à hut´, a nie tylko wielkie piece, wielkoÊç emisji CO 2 2 mosfery [Mg C], mo˝na równie˝ monitorowaç w ca∏ej hucie przy u˝yciu metody bilansu masowego. zmiany wzapasach — oznacza zwi´kszanie zapasów w´gla w obszarze instalacji 4. Je˝eli winstalacji prowadzi si´ oczyszczanie ga- [Mg C]. zów odlotowych, to powsta∏à w ten sposób wielkoÊç emisji CO oblicza si´ zgodnie z zasadami okreÊlony- WielkoÊç emisji CO oblicza si´ za pomocà nast´- 2 2 mi wza∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. pujàcego wzoru: B. OkreÊlanie wielkoÊci emisji CO E= {Σ(D •Zc )• Σ(D •Zc ) + 2 wsad wsad produkty produkty – Σ(D •Zc ) – Σ(D • Do êróde∏ emisji CO z instalacji do pierwotnego eksport eksport zmiany wzapasach lub wtórnego wytopu s 2 urówki ˝elaza lub stali suro- Zc zmiany wzapasach )}•3,664 wej, wtym do ciàg∏ego odlewania stali nale˝à: gdzie: 1) surowce (kalcynacja wapienia i dolomitu i w´gla- E — oznacza wielkoÊç emisji CO 2 nowych rud ˝elaza, np. FeCO ); [Mg CO ] 3 2 D — dane dotyczàce rodzaju instalacji 2) paliwa konwencjonalne (np. gaz ziemny, w´giel, wsad na wejÊciu, koks); D — dane dotyczàce rodzaju instalacji 3) Êrodki redukujàce (koks, w´giel, tworzywa sztucz- produkty dla produktów, ne itp.); D — dane dotyczàce rodzaju instalacji eksport 4) gazy powsta∏e wwyniku procesu technologicznego dla eksportu, (gaz koksowniczy/COG, gaz wielkopiecowy/BFG, D — dane dotyczàce rodzaju instalacji gaz konwertorowy/BOFG); zmiany w zapasach dla zmian, 5) zu˝yte grafitowe elektrody; Zc — zawartoÊç w´gla na wejÊciu, wsad Zc — zawartoÊç w´gla dla produktów, 6) inne paliwa; produkty Zc — zawartoÊç w´gla dla eksportu, 7) oczyszczanie gazów odlotowych. eksport Zc — zawartoÊç w´gla dla zmian. zmiany w zapasach C. Obliczanie wielkoÊci emisji CO 2 1.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D 1. Metoda bilansu masowego Analizuje si´ i podaje w rocznym raporcie maso- Metoda bilansu masowego polega na analizowa- we przep∏ywy do izinstalacji oraz odpowiednie zmianiu ca∏ego w´gla we wsadzie, akumulacji, zawartoÊci ny zapasów dla wszystkich odnoÊnych paliw i matew produktach oraz eksporcie wcelu obliczenia wielko- ria∏ów oddzielnie. Tam gdzie zawartoÊç w´gla wprze- Êci emisji CO z instalacji, przy u˝yciu nast´pujàcego p∏ywie masowym jest zazwyczaj odnoszona do za- 2 wzoru: wartoÊci energii (paliwa), mo˝na do obliczenia bilansu masowego okreÊliç iwykorzystaç zawartoÊç w´gla E= (wsad – produkty – eksport + odniesionà do zawartoÊci energii [Mg C/TJ] odpo- – zmiany wzapasach)•wspó∏czynnik konwersji wiedniego przep∏ywu masowego.

1.2. ZawartoÊç w´gla 2. WielkoÊç emisji CO pochodzàcej zprocesów spala- si´ i rozlicza zgodnie z wymogami okreÊlonymi w za- 2 nia ∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. WielkoÊci emisji CO pochodzàce zprocesów spalania odbywajàcych si´ 2 w instalacjach do pierwotne- 3. WielkoÊç emisji CO 2 pochodzàcej zprocesów techgo lub wtórnego wytopu surówki ˝elaza lub stali suro- nologicznych wej, wtym do ciàg∏ego odlewania stali, wktórych nie u˝ywa si´ paliw jako Êrodków redukujàcych ani nie- Instalacje do pierwotnego lub wtórnego wytopu pochodzàcych z reakcji metalurgicznych, monitoruje surówki ˝elaza lub stali surowej, w tym do ciàg∏ego

odlewania stali, majà technologiczne powiàzanie zin- gdzie: nymi instalacjami. Wtych instalacjach stosuje si´ ró˝- E — oznacza wielkoÊç emisji CO [Mg CO ], ne paliwa jako czynniki redukujàce. Instalacje te wy- 2 2 twarzajà gazy pochodzàce z procesu technologiczne- D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji wejÊcie go, takie jak gaz koksowniczy (COG), gaz wielkopieco- na wejÊciu, wy (BFG), gaz konwertorowy (BOFG). D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji wyjÊcie Ca∏kowità wielkoÊç emisji CO pochodzàcà zinsta- na wyjÊciu, 2 lacji do pierwotnego lub wtórnego wytopu surówki We — oznacza wskaênik emisji na wejÊciu, ˝elaza lub stali surowej, wtym do ciàg∏ego odlewania wejÊcie stali, oblicza si´ przy u˝yciu nast´pujàcego wzoru: We — oznacza wskaênik emisji na wyjÊciu. wyjÊcie E = Σ (D wejÊcie • We wejÊcie ) – Σ (D wyjÊcie • We wyjÊcie ) 3.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D 3.2. WartoÊç opa∏owa

3.3. Wskaênik emisji CO wierajàcego CO na wyjÊciu procesu, który jest wyra- 2 2 Wskaênik emisji CO dla danych dotyczàcych ro- ˝ony w [Mg CO /Mg] wyjÊcia dla uwydatnienia po- 2 2 dzaju instalacji na wyjÊciu dotyczy iloÊci w´gla nieza- równywalnoÊci. D. Pomiar wielkoÊci emisji CO 2 Stosuje si´ sposoby wykonywania pomiaru wielkoÊci emisji CO zinstalacji za pomocà ciàg∏ych pomiarów 2 emisji okreÊlone wza∏àcznikach nr 1 i14 do rozporzàdzenia.

Za∏àcznik nr 7 SZCZEGÓ¸OWY SPOSÓB MONITOROWANIA WIELKOÂCI EMISJI CO ZINSTALACJI 2 DO PRODUKCJI KLINKIERU CEMENTOWEGO WPIECACH OBROTOWYCH A. Zakres i kompletnoÊç z zastosowaniem pierwszego poziomu dok∏adnoÊci pod warunkiem, ˝e emisja ta mieÊciç si´ b´dzie wpo- 1. Wza∏àczniku okreÊla si´ sposób monitorowania j´ciu pomniejszego êród∏a lub mikro êród∏a emisji. wielkoÊci emisji CO z instalacji do produkcji klinkieru 2 cementowego wpiecach obrotowych. W piecach obrotowych bez wzgl´du na poziom emisji mo˝na stosowaç wskaênik utleniania wynoszà- 2. Je˝eli winstalacji prowadzi si´ oczyszczanie ga- cy 1,0. zów odlotowych, to powsta∏à w ten sposób wielkoÊç emisji CO nale˝y liczyç zgodnie zwarunkami okreÊlo- Wskaênik zawartoÊci biomasy w oponach mo˝e 2 nymi wza∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. byç przyj´ty na sta∏ym poziomie okreÊlonym wplanie monitorowania. B. OkreÊlanie wielkoÊci emisji CO 2 2. Emisje zprocesów technologicznych W instalacjach do produkcji cementu, emisje CO 2 pochodzà znast´pujàcych êróde∏ istrumieni materia- Zwiàzane z procesem technologicznym emisje ∏ów wsadowych: CO pochodzà z kalcynacji w´glanów w surowcach 2 u˝ywanych do produkcji klinkieru (podpunkt 2.1.1 1) kalcynacja wapienia znajdujàcego si´ wsurowcach; i 2.1.2), z cz´Êciowej lub ca∏kowitej kalcynacji py∏ów 2) konwencjonalne paliwa kopalne do wypalania; z pieca do wypalania cementu lub py∏ów z filtrów obejÊciowych usuwanych z procesu (pkt 4), w pew- 3) alternatywne paliwa do wypalania bazujàce na ko- nych przypadkach zzawartoÊci w´gla niew´glanowepalinach i surowcach oraz inne paliwa i surowce go wsurowcach (pkt 5). alternatywne; 2.1 CO pochodzàcy z produkcji klinkieru 4) paliwa do wypalania z biomasy, w tym odpady 2 biomasy; WielkoÊç emisji oblicza si´ na podstawie zawarto- Êci w´glanów na wejÊciu procesu (metoda oblicza- 5) paliwa niestosowane do wypalania; niaW)lub na podstawie iloÊci wyprodukowanego klin- 6) zawartoÊç w´gla organicznego w wapieniu i ∏up- kieru (metoda obliczania P). Metody te uznaje si´ za kach; równowa˝ne iprowadzàcy instalacj´ mo˝e je wzajemnie stosowaç do walidacji wyników drugiej metody. 7) surowce u˝ywane do oczyszczania gazów odlotowych. Mo˝na okreÊliç innà cz´stotliwoÊç badaƒ oraz wielkoÊç partii dostawy dla dodatków surowcowych pod C. Obliczanie wielkoÊci emisji CO 2 warunkiem, ˝e wielkoÊç emisji mieÊciç si´ b´dzie wpoj´ciu pomniejszego êród∏a lub mikro êród∏a emisji. 1. Emisje zprocesów spalania 2.1.1 Metoda W— w´glany (wsad do pieca) Procesy spalania, wktórych u˝ywa si´ ró˝nych rodzajów paliw (np. w´gla, koksu ponaftowego, oleju Obliczenie opiera si´ na zawartoÊci w´glanów we opa∏owego, gazu ziemnego oraz szerokiego zakresu wsadach do procesu (wliczajàc wto popió∏ lotny i ˝upaliw z odpadów), odbywajàce si´ w instalacjach do ˝el wielkopiecowy) z odj´ciem py∏u cementowego produkcji klinkieru cementowego, podlegajà monito- (CKD) i obejÊciowego py∏u odpadowego od zu˝ycia rowaniu i sprawozdawczoÊci zgodnie z za∏àcznikiem surowca, a nast´pnie obliczeniem wielkoÊci emisji nr 2 do rozporzàdzenia. zgodnie zprzepisami pkt 3 cz´Êci C, w przypadku kiedy CKD i obejÊciowy py∏ odpadowy opuszczajà uk∏ad Bez wzgl´du na poziom dok∏adnoÊci, wprzypadku pieca. Metoda ta nie obejmuje w´gla niezawartego wspó∏spalania opon, okreÊla si´ we w∏asnym zakresie w w´glanach, a zatem przepisy pkt 5 nie majà zastowartoÊç opa∏owà oraz okreÊla wskaênik emisji, wykosowania. rzystujàc wielkoÊci podane w tabeli nr 2 za∏àcznika nr1 do rozporzàdzenia. WielkoÊç emisji CO oblicza si´ za pomocà nast´- 2 pujàcego wzoru: Wskaênik zawartoÊci biomasy w oponach okreÊla si´ na sta∏ym poziomie okreÊlonym w planie monitorowania pod warunkiem udokumentowania stosow- E= D•We•Wk nymi wynikami. gdzie: Dla paliw podstawowych, takich jak: gaz propan- E — oznacza wielkoÊç emisji CO [Mg CO ], 2 2 -butan, olej opa∏owy, olej opa∏owy lekki, olej opa∏owy D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji, ci´˝ki, drewno oraz w´giel (py∏ w´glowy) stosowanych wczasie rozruchu instalacji oraz odpadów w∏as- We — oznacza wskaênik emisji [Mg CO /Mg], 2 nych monitorowanie emisji CO 2 mo˝e odbywaç si´ Wk — oznacza wspó∏czynnik konwersji.

a) Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D surowcowej okreÊla si´ z empirycznie wyznaczonego dla danej instalacji stosunku màczki surowcowej/klin- Je˝eli màczka surowcowa nie jest scharakteryzo- kieru, który nale˝y aktualizowaç co najmniej raz do rowana jako taka, wymagania te stosuje si´ oddzielnie ku z zastosowaniem wytycznych dotyczàcych najlepdo ka˝dego z odnoÊnych zawierajàcych w´giel wsa- szych praktyk tej bran˝y. dów do pieca (nieb´dàcych paliwami), np. wapienia lub ∏upka, unikajàc podwójnego liczenia lub pomini´- Dla dodatków surowcowych niedok∏adnoÊç wa˝enia cia zwiàzanego zmateria∏ami zawracanymi do proce- oraz niedok∏adnoÊç okreÊlenia zmian zapasów jest taka su lub materia∏ami obejÊciowymi. IloÊç netto màczki sama jak dla klinkieru, metoda P — Produkcja klinkieru. b) Wskaênik emisji do pieca, dokonuje si´ zgodnie z przepisami cz´Êci G za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia. Mo˝na to osiàgnàç, Wskaênik emisji oblicza si´ i zamieszcza w roczstosujàc metod´ termograwimetrycznà. nym raporcie w jednostkach masy CO uwalnianego 2 na ton´ ka˝dego odnoÊnego wsadu do pieca. Do prze- Metodà alternatywnà okreÊlenia sk∏adu s∏u˝àcego liczenia danych dotyczàcych sk∏adu na wskaêniki emido wyliczenia wielkoÊci emisji jest oznaczenie we sji stosuje si´ wspó∏czynniki stechiometryczne przedstawione wtabeli poni˝ej. wsadzie piecowym w´gla pierwiastkowego, obejmujàcego w´glany i w´giel niew´glanowy oraz okreÊle- OkreÊlenia iloÊci odnoÊnych w´glanów, wliczajàc nie emisji CO z wykorzystaniem wspó∏czynnika ste- 2 wto CaCO 3 iMgCO 3 wka˝dym zodnoÊnych wsadów chiometrycznego zawartego wponi˝szej tabeli. c) Wspó∏czynnik konwersji

2.1.2. Metoda obliczania P — IloÊç wyprodukowanego witej wielkoÊci emisji CO , przy u˝yciu nast´pujàcego 2 klinkieru wzoru: E = E + E + E Ta metoda obliczeƒ oparta jest na iloÊci wyprodu- procesogó∏em klinkier py∏y w´giel niew´glanowy kowanego klinkieru, emisj´ CO oblicza si´ jà za po- gdzie: 2 mocà nast´pujàcego wzoru: E — oznacza wielkoÊç emisji CO proces ogó∏em 2 [Mg CO ], E= D • We • Wk 2 E — oznacza wielkoÊç emisji CO klinkier 2 gdzie: wklinkierze [Mg CO ], 2 E — oznacza wielkoÊç emisji CO 2 [Mg CO 2 ], E py∏y — oznacza wielkoÊç emisji CO 2 wpyle [Mg CO ], 2 D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji, E — oznacza wielkoÊç emisji CO w´giel niew´glanowy 2 We — oznacza wskaênik emisji [Mg CO /Mg], z w´gla niew´glanowego 2 [Mg CO ]. Wk — oznacza wspó∏czynnik konwersji. 2 3. Emisje zwiàzane zprodukcjà klinkieru Uwzgl´dnia si´ CO uwolniony zprocesu kalcyna- 2 cji py∏u cementowego i obejÊciowego py∏u odpado- a) Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D wego dla instalacji, w których py∏y te opuszczajà uk∏ad pieca (pkt 4) wraz z potencjalnymi emisjami Produkcj´ klinkieru [Mg] wokresie rozliczeniowym w´gla niew´glanowego w màczce surowcowej okreÊla si´ przez bezpoÊrednie wa˝enie klinkieru albo (pkt5). WielkoÊç emisji CO zprodukcji klinkieru oraz na podstawie wielkoÊci dostaw cementu zwykorzysta- 2 zpy∏ów cementowych iodpadowych py∏ów obejÊcio- niem poni˝szego wzoru (bilans materia∏owy uwzgl´dwych i z w´gla niew´glanowego w materia∏ach wsa- niajàcy klinkier wys∏any, klinkier dostarczony, jak rówdowych oblicza si´ oddzielnie oraz dodaje do ca∏ko- nie˝ zmiennoÊç stanu zapasów klinkieru): Klinkier [Mg] = cement [Mg] • wskaênik klinkier/cement – klinkier [Mg] + wyprodukowany wyprodukowany dostarczony + klinkier [Mg] – poczàtkowy zapas klinkieru [Mg] + koƒcowy zapas klinkieru [Mg] wys∏any Stosunek klinkier/cement wyprowadza si´ dla stawie wystawionych dokumentów sprzeda˝y lub doka˝dego z ró˝nych produktów cementowych na pod- kumentów przewozowo-magazynowych. stawie warunków okreÊlonych w cz´Êci G za∏àcznika IloÊci klinkieru wys∏anego i dostarczonego oraz nr 1 do rozporzàdzenia lub oblicza si´ go z ró˝nicy iloÊci wys∏anego i dostarczonego cementu, a tak˝e mi´dzy dostawami cementu i zmian zapasów oraz iloÊci dostarczonych lub wys∏anych dodatków do prowszystkich materia∏ów u˝ytych jako dodatki do cedukcji cementu okreÊla si´ zmaksymalnà dopuszczalmentu, wliczajàc wto odpadowy py∏ obejÊciowy ipy∏ nà niedok∏adnoÊcià pomiarowà mniejszà ni˝ ±2,5 %. cementowy. Niedok∏adnoÊç okreÊlenia zmian zapasów klinkie- Stosunek klinkier/cement mo˝na obliczaç bez poru, cementu oraz dodatków do produkcji cementu dzia∏u na rodzaje cementu, stosujàc ∏àczny bilans dow danym roku okresu rozliczeniowego wykazuje si´ datków do cementu dla wszystkich rodzajów cementu. z maksymalnà dopuszczalnà niedok∏adnoÊcià mniejszà ni˝ ±10 %. IloÊç wyprodukowanego cementu stanowi sum´ iloÊci sprzedanego cementu i ró˝nicy w zapasach ce- Ustalenie iloÊci wyprodukowanego cementu mentu na koniec danego roku okresu rozliczeniowego woparciu ourzàdzenia wa˝àco-dozujàce zainstalowapomniejszonà ocement dostarczony do instalacji. Na ne przed m∏ynami cementu. IloÊç wyprodukowanego potrzeby rozporzàdzenia jako cement sprzedany rozu- cementu stanowi sum´ iloÊci klinkieru idodatków do mie si´ cement, który opuÊci∏ teren zak∏adu na pod- cementu pomniejszonych ozawartoÊç wilgoci.

c) Wspó∏czynnik konwersji 4. WielkoÊç emisji CO zwiàzana ze zrzucanymi py∏ami one do iloÊci klinkieru wyprodukowanego w ramach 2 instalacji. Do iloÊci klinkieru nie wlicza si´ py∏ów emi- CO z py∏u obejÊciowego i py∏u cementowego towanych do powietrza. 2 (CKD) opuszczajàcy system pieca oblicza si´ na podstawie iloÊci py∏u opuszczajàcego uk∏ad pieca oraz WielkoÊç emisji CO 2 oblicza si´ za pomocà nast´- wskaênika emisji obliczanego jak dla klinkieru (ale pujàcego wzoru: zewentualnoÊcià odmiennych zawartoÊci CaO iMgO), E = D•We w celu uwzgl´dnienia cz´Êciowej kalcynacji CKD. Po- py∏y gdzie: mija si´ rozliczanie wielkoÊci emisji CO zpy∏ów obej- 2 Êciowych, w tym py∏ów z by-passu oraz py∏ów z ga- E — oznacza wielkoÊç emisji CO [Mg CO ], py∏y 2 2 zów wykorzystywanych do suszenia: paliw, surowców D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji, do produkcji klinkieru lub dodatków i surowców do produkcji cementu — pod warunkiem ˝e wliczane sà We — oznacza wskaênik emisji [Mg CO 2 /Mg].

a) Dane dotyczàce rodzaju instalacji b) Wskaênik emisji CO 2 5. Emisje zniew´glanowego w´gla wmàczce surow- W∏aÊciwy organ do wydania zezwolenia na cowej uczestnictwo we wspólnotowym systemie handlu uprawnieniami do emisji mo˝e prowadzàcemu in- WielkoÊç emisji CO z niew´glanowego w´gla 2 stalacj´ okreÊliç cz´stotliwoÊç badaƒ oraz wielkoÊç w wapieniu, ∏upkach lub alternatywnych surowcach partii surowców dla okreÊlenia wielkoÊci emisji (np. popió∏ lotny) stosowanych wmàczce surowcowej z niew´glanowego w´gla zawartego w màczce suwpiecu oblicza si´ za pomocà nast´pujàcego wzoru: rowcowej, pod warunkiem ˝e emisja ta mieÊciç si´ E = D • We •Wk b´dzie w poj´ciu pomniejszego êródla lub mikro surowiec w´glanowy êród∏a emisji. gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO zsu- Monitorowanie emisji z niew´glanowego w´gla surowiec w´glanowy 2 rowca w´glanowego [Mg CO ], zawartego w màczce surowcowej mo˝e odbywaç 2 D — oznacza dane dotyczàce rodzaju si´ z zastosowaniem pierwszego poziomu dok∏adnoinstalacji, Êci, pod warunkiem ˝e emisja ta mieÊciç si´ b´dzie wpoj´ciu pomniejszego lub mikro êród∏a emisji. We — oznacza wskaênik emisji [Mg CO /Mg], 2 Dla poszczególnych sk∏adników màki surowcowej Wk — oznacza wspó∏czynnik konwer- dopuszcza si´ oddzielne monitorowanie emisji z niesji [Mg CO 2 /Mg]. w´glanowego w´gla.

a) Dane dotyczàce rodzaju instalacji b) Wskaênik emisji CO 2 c) Wspó∏czynnik konwersji D. Pomiar wielkoÊci emisji CO 2 Stosuje si´ sposoby wykonywania pomiaru wielkoÊci emisji CO zinstalacji za pomocà ciàg∏ych pomiarów 2 emisji okreÊlone wza∏àcznikach nr 1 i14 do rozporzàdzenia.

Za∏àcznik nr 8 SZCZEGÓ¸OWY SPOSÓB MONITOROWANIA WIELKOÂCI EMISJI CO ZINSTALACJI 2 DO PRODUKCJI WAPNA A. Zakres i kompletnoÊç waniu irozliczaniu, zgodnie zwarunkami okreÊlonymi wza∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. 1. Wza∏àczniku okreÊla si´ sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO zinstalacji do produkcji wapna. 2. WielkoÊci emisji CO pochodzàcej z procesów 2 2 technologicznych 2. Je˝eli winstalacji prowadzi si´ oczyszczanie gazów odlotowych, to powsta∏à w ten sposób wielkoÊç Zprodukcjà wapna bezpoÊrednio wià˝e si´ wypraemisji CO 2 nale˝y liczyç zgodnie zwarunkami okreÊlo- ˝anie w´glanów w surowcach z uwalnianiem CO 2 . Na nymi wza∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. poziomie instalacji wypra˝anà wielkoÊç emisji CO 2 mo˝na obliczaç na dwa sposoby: na podstawie iloÊci 3. W przypadku stosowania tego samego rodzaju w´glanów wapnia imagnezu zsurowców, wszczególpaliwa do celów innych ni˝ wypalanie wapna winsta- noÊci z wapienia i dolomitu, przetworzonych w procelacji, w wiarygodny sposób wykazuje si´, za pomocà sie technologicznym (obliczanie metodà W — W´glarozliczeƒ wewn´trznych, jaka iloÊç paliwa by∏a zu˝yta ny) lub na podstawie iloÊci tlenków alkalicznych wprodo wypalania wapna. dukowanym wapnie (obliczanie metodà T — Tlenki alkaliczne). Obie metody obliczeniowe sà równowa˝ne. B. OkreÊlanie wielkoÊci emisji CO 2 2.1. Metoda W — W´glany Do êróde∏ emisji CO zinstalacji do produkcji wap- 2 Obliczanie wielkoÊç emisji CO z w´glanu polega na nale˝à: 2 na obliczeniu zu˝ytej iloÊci w´glanów, przy u˝yciu na- 1) kalcynacja wapienia i dolomitu znajdujàcych si´ st´pujàcego wzoru: wsurowcach; E= Σ(D • We • Wk) wejÊcie 2) konwencjonalne paliwa kopalne do wypalania; gdzie: 3) alternatywne paliwa do wypalania bazujàce na ko- E — oznacza wielkoÊç emisji CO [Mg CO ], 2 2 palinach isurowcach; D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji wejÊcie 4) paliwa do wypalania z biomasy, w tym odpady na wejÊciu, biomasy; We — oznacza wskaênik emisji [Mg CO /Mg], 2 5) inne paliwa. Wk — oznacza wspó∏czynnik konwersji. C. OkreÊlanie wielkoÊci emisji CO 2 2.1.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D 1. WielkoÊç emisji CO pochodzàcej z procesów spalania 2 Wymagania majà zastosowanie oddzielnie do ka˝- dego z odnoÊnych wsadów do pieca zawierajàcych Procesy spalania, wktórych u˝ywa si´ ró˝nych ro- w´giel (nieb´dàcych paliwami), np. do kredy lub wadzajów paliw, w tym w´gla, koksu ponaftowego, ole- pienia, unikajàc podwójnego liczenia lub pomini´cia ju opa∏owego, gazu ziemnego, odbywajàce si´ w in- zwiàzanego z materia∏ami zawracanymi do procesu stalacjach do produkcji wapna, podlegajà monitoro- lub materia∏ami obejÊciowymi.

2.1.2. Wskaênik emisji CO — We 2 2.1.3. Wspó∏czynnik konwersji — Wk 2.2. Metoda T — Tlenki alkaliczne gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO [Mg CO ], WielkoÊç emisji CO oblicza si´ na podstawie ilo- 2 2 2 Êci CaO, MgO oraz zawartoÊci ziem alkalicznych lub D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji wyjÊcie tlenków alkalicznych w produkowanym wapnie. Bie- na wyjÊciu, rze si´ pod uwag´ ju˝ wypra˝one Ca iMg wchodzàce do pieca do wypra˝ania, na przyk∏ad przez popio∏y lot- We — oznacza wskaênik emisji [Mg CO 2 /TJ], ne lub alternatywne paliwa i surowce z odpowiednià Wk — oznacza wspó∏czynnik konwersji. zawartoÊcià CaO lub MgO. Odpowiednio uwzgl´dnia si´ py∏ wapna opuszczajàcy uk∏ad pieca do pra˝enia. 2.2.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D WielkoÊç emisji CO oblicza si´ przy u˝yciu nast´- 2 OkreÊlenie D oznacza ca∏à iloÊç [Mg] CaO, pujàcego wzoru: MgO, ziem alkalic w z y n jÊ y ci c e h lub tlenków alkalicznych przetworzonych zodpowiednich w´glanów wdanym roku E=Σ(D wyjÊcie • We • Wk) okresu rozliczeniowego.

2.2.2. Wskaênik emisji CO — We 2 2.2.3. Wspó∏czynnik konwersji — Wk D. Pomiar wielkoÊci emisji CO 2 Stosuje si´ sposoby wykonywania pomiaru wielkoÊci emisji CO zinstalacji za pomocà ciàg∏ych pomiarów 2 emisji okreÊlone wza∏àcznikach nr 1 i14 do rozporzàdzenia.

Za∏àcznik nr 9 SZCZEGÓ¸OWY SPOSÓB MONITOROWANIA WIELKOÂCI EMISJI CO ZINSTALACJI DO PRODUKCJI SZK¸A, 2 WTYM W¸ÓKNA SZKLANEGO A. Zakres i kompletnoÊç 2. WielkoÊç emisji CO pochodzàcej z procesów 2 technologicznych 1. Wza∏àczniku okreÊla si´ sposób monitorowania w w ie ty lk m o Ê w ci ∏ ó e k m na is s ji z k C la O n 2 eg z o i . nstalacji do produkcji szk∏a, row C ca O c 2 h j w es c t z u a w si a e l t n o ia p n ie y n i z a w or ´ a g z l a w n p ó r w o c z e a s w ie a n rt e y u c t h r a w liza s c u j - i HF, HCl iSO wapieniem lub innymi w´glanami wga- 2 2. Je˝eli winstalacji prowadzi si´ oczyszczanie ga- zach spalinowych. Emisje CO 2 pochodzàce z rozpadu w´glanów wprocesie topienia ioczyszczania stanowià zów odlotowych, to powsta∏à wielkoÊç emisji CO na- 2 cz´Êç wielkoÊci emisji CO pochodzàcej zinstalacji. Dole˝y liczyç zgodnie z warunkami okreÊlonymi w za- 2 daje si´ je do ogólnej wielkoÊci emisji CO , ale wmia- ∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. 2 r´ mo˝liwoÊci, oddzielnie podaje si´ wraporcie. B. OkreÊlanie wielkoÊci emisji CO 2 WielkoÊç emisji CO uwolnionà zw´glanów wsu- 2 rowcach w czasie topienia w piecu bezpoÊrednio Do êróde∏ emisji CO z instalacji do produkcji 2 zwiàzana zprodukcjà szk∏a mo˝na obliczaç na podstaszk∏a, wtym w∏ókna szklanego, nale˝à: wie przetworzonej iloÊci w´glanów z surowców — g∏ównie z sody, wapienia, dolomitu, w´glanów alka- 1) topienie w´glanów alkalicznych imetali ziem alkalicznych lub w´glanów ziem alkalicznych uzupe∏niolicznych wsurowcach; nych szk∏em zodzysku. 2) konwencjonalne paliwa kopalne do wypalania; Obliczanie wielkoÊci emisji CO z w´glanu polega 2 na obliczeniu iloÊci zu˝ytych w´glanów, przy u˝yciu 3) alternatywne paliwa bazujàce na kopalinach i sunast´pujàcego wzoru: rowcach; E= Σ(D • We) + Σ(Dodatki • We) 4) paliwa do wypalania z biomasy, w tym odpady w´glany biomasy; gdzie: 5) dodatki zawierajàce w´giel, w tym koks oraz py∏ E — oznacza wielkoÊç emisji CO 2 [Mg CO 2 ], w´glowy; D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji w´glany — iloÊç zu˝ytych surowców w´glano- 6) oczyszczanie gazów odlotowych; wych, 7) inne paliwa. Dodatki — oznacza iloÊç zu˝ytych dodatków zawierajàcych w´giel, C. OkreÊlanie wielkoÊci emisji CO 2 We — oznacza wskaênik emisji [Mg CO /Mg]. 2 1. WielkoÊç emisji CO pochodzàcej z procesów spa- 2 2.1.1. Dane dotyczàce dzia∏alnoÊci — D lania D to iloÊç surowców w´glanowych lub dow´glany Procesy spalania, wktórych u˝ywa si´ ró˝nych ro- datków zwiàzanych z emisjà CO , takich jak dolomit, 2 dzajów paliw odbywajàce si´ w instalacjach do pro- wapieƒ, soda i inne w´glany, ziem alkalicznych lub dukcji szk∏a, w tym w∏ókna szklanego, podlegajà mo- w´glanów alkalicznych w surowcach przerobionych nitorowaniu i rozliczaniu zgodnie z warunkami okreÊ- w danym roku okresu rozliczeniowego, jak równie˝ lonymi wza∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. iloÊç dodatków zawierajàcych w´giel.

2.1.2. Wskaênik emisji — We go CO na Mg ka˝dego surowca w´glowego. Do prze- 2 liczania danych dotyczàcych sk∏adu na wskaênik emi- Wskaênik emisji CO oblicza si´ i umieszcza sji CO nale˝y stosowaç wspó∏czynniki stechiome- 2 2 w rocznym raporcie w jednostkach masy uwolnione- tryczne przedstawione wtabeli. Tabela — Wspó∏czynniki stechiometryczne D. Pomiar wielkoÊci emisji CO 2 Stosuje si´ sposoby wykonywania pomiaru wielkoÊci emisji CO zinstalacji za pomocà ciàg∏ych pomiarów 2 emisji okreÊlone wza∏àcznikach nr 1 i14 do rozporzàdzenia.

Za∏àcznik nr 10 SZCZEGÓ¸OWY SPOSÓB MONITOROWANIA WIELKOÂCI EMISJI CO ZINSTALACJI DO PRODUKCJI 2 WYROBÓW CERAMICZNYCH ZA POMOCÑ WYPALANIA A. Zakres i kompletnoÊç gdzie: E — oznacza ca∏kowità wielkoÊç emisji CO W za∏àczniku okreÊla si´ sposób monitorowania ca∏kowita 2 [Mg CO ], wielkoÊci emisji CO z instalacji do produkcji wyro- 2 2 bów ceramicznych za pomocà wypalania. E — oznacza wielkoÊç emisji CO z wsadu wsad 2 [Mg CO ], 2 B. OkreÊlanie wielkoÊci emisji CO 2 E oczyszczanie — oznacza wielkoÊç emisji CO 2 zprocesu oczyszczania gazów spalinowych Do êróde∏ emisji CO 2 z instalacji do produkcji wy- [Mg CO 2 ]. robów ceramicznych za pomocà wypalania nale˝à: 2.1. WielkoÊç emisji CO pochodzàcej z ma- 1) konwencjonalne paliwa kopalne do wypalania; 2 teria∏ów wsadowych 2) alternatywne paliwa do wypalania bazujàce na ko- WielkoÊç emisji CO pochodzàcà zw´glanów oraz palinach; 2 z w´gla zawartego w innych materia∏ach wsadowych 3) paliwa do wypalania zbiomasy; oblicza si´, u˝ywajàc metody obliczania opartej na ilo- Êci w´gla nieorganicznego lub organicznego zawarte- 4) kalcynacja wapienia/dolomitu i innych w´glanów go w surowcach (np. ró˝nych w´glanach, zawartoÊci znajdujàcych si´ wsurowcach; organicznej w glinie i dodatkach) przetworzonych w procesie technologicznym (Metoda A — W´glany) 5) wapieƒ iinne w´glany stosowane do ograniczania albo stosujàc metodyk´ opartà na tlenkach metali zanieczyszczeƒ powietrza i w innych procesach ziem alkalicznych zawartych wwyprodukowanej ceraoczyszczania gazów spalinowych; mice (Metoda B — Tlenki alkaliczne). Te dwie metody 6) kopalne/pochodzàce z biomasy dodatki stosowa- uwa˝a si´ za równowa˝ne w odniesieniu do ceramiki ne do wywo∏ania porowatoÊci, np. polistyren, po- na bazie oczyszczonych lub syntetycznych glin. Metozosta∏oÊci zprodukcji papieru itrocin; d´ obliczania A stosuje si´ do produktów ceramicznych na bazie nieprzetworzonych glin lub wprzypad- 7) kopalne materia∏y organiczne wglinie iinnych su- ku wykorzystania wszelkich glin lub dodatków ze znarowcach. czàcà zawartoÊcià substancji organicznych. C. Obliczanie emisji CO 2.1.1. Metoda A— W´glany 2 1. WielkoÊç emisji CO pochodzàcej z procesów spa- Obliczenie opiera si´ na wsadzie w´gla (organiczlania 2 nego lub nieorganicznego) wka˝dym zistotnych materia∏ów surowcowych, np. ró˝ne rodzaje glin, mie- Procesy spalania, które wyst´pujà w instalacjach szanek glin oraz dodatków. Kwarc/krzemionka, skaleƒ, do produkcji wyrobów ceramicznych za pomocà wy- kaolin italk mineralny zazwyczaj nie stanowià znaczàpalania, podlegajà monitorowaniu i rozliczaniu zgod- cych êróde∏ w´gla. Dane dotyczàce rodzaju instalacji, nie z warunkami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 2 do wskaênik emisji CO 2 i wspó∏czynnik konwersji odnorozporzàdzenia. szà si´ do zwyk∏ego stanu tego materia∏u, najlepiej stanu suchego. 2. WielkoÊç emisji CO pochodzàcej zprocesów tech- 2 WielkoÊç emisji CO oblicza si´ przy u˝yciu nast´- nologicznych 2 pujàcego wzoru: w p C ie O cu 2 j i e w st c u z w a a si l e n i u an tl y e n w ian cz ia a s m ie a k te a r lc ia y ∏ n u a o c r ji g s a u n r i o cz w n c e ó g w o E= Σ(D w´glany • We • Wk) gliny idodatków oraz zneutralizacji HF, HC1 iSO wy- gdzie: 2 st´pujàcych w gazach spalinowych, wapieniem lub E — oznacza wielkoÊç emisji CO [Mg CO ], innymi w´glanami oraz w innych procesach oczysz- 2 2 czania gazów spalinowych. D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji, w´glany We — oznacza wskaênik emisji [Mg CO /Mg], WielkoÊç emisji CO zrozk∏adu w´glanów iutlenia- 2 2 nia materia∏u organicznego w piecu, a tak˝e z oczysz- Wk — oznacza wspó∏czynnik konwersji. czania gazów spalinowych dodaje si´ do wielkoÊç emisji CO 2 pochodzàcych z danej instalacji. WielkoÊç 2.1.1.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D emisji CO dodaje si´ do ca∏kowitej wielkoÊci emisji 2 CO , ale wmiar´ mo˝liwoÊci zg∏asza oddzielnie. Wymagania te stosuje si´ oddzielnie do ka˝dego 2 z odnoÊnych surowców zawierajàcych w´giel (nieb´- WielkoÊç emisji CO oblicza si´ przy u˝yciu nast´- dàcych paliwami), np. glin lub dodatków, unikajàc po- 2 pujàcego wzoru: dwójnego liczenia lub pomini´cia zwiàzanego zmateria∏ami zawracanymi do procesu lub materia∏ami E ca∏kowita = E wsad + E oczyszczanie obejÊciowymi.

2.1.1.2. Wskaênik emisji — We Mo˝na zastosowaç jeden zagregowany wskaênik emisji CO , obejmujàcy w´giel organiczny inieorganicz- 2 ny („w´giel ca∏kowity (TC)”) dla ka˝dego strumienia emisji (tj. odnoÊnej mieszanki surowców lub dodatku). Alternatywnie mo˝na zastosowaç dwa ró˝ne wskaêniki emisji dla „ca∏kowitego w´gla nieorganicznego (TIC)” i„ca∏kowitego w´gla organicznego (TOC)” dla ka˝dego strumienia materia∏ów wsadowych. Wstosownych przypadkach do przetworzenia danych dotyczàcych sk∏adu poszczególnych w´glanów stosuje si´ wspó∏czynniki stechiometryczne przedstawione wtabeli 1. Frakcje biomasy wdodatkach, które nie kwalifikujà si´ jako czysta biomasa, nale˝y okreÊlaç zgodnie zprzepisami cz´Êci G za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia. Tabela nr 1. Wspó∏czynniki stechiometryczne OkreÊla si´ cz´stotliwoÊç badaƒ oraz wielkoÊç partii surowców, pó∏produktów oraz produktów we w∏asnym zakresie. WartoÊci te koryguje si´ wzale˝noÊci od zawartoÊci wilgoci iinnych minera∏ów wstosowanych materia∏ach zawierajàcych w´glany.

2.1.1.3. Wspó∏czynnik konwersji — Wk 2.1.2. Metoda B — Tlenki alkaliczne gdzie: WielkoÊç emisji CO powsta∏à przy wypalaniu ob- E — oznacza wielkoÊç emisji CO [Mg CO ], 2 2 2 licza si´ na podstawie iloÊci wyprodukowanej cerami- D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji, ki oraz CaO, MgO, innych tlenków alkalicznych zawar- We — oznacza wskaênik emisji [Mg CO /Mg], tych w ceramice (D ). Wskaênik emisji CO 2 O WYJÂCIE 2 jest korygowany dla ju˝ wypalonych Ca, Mg oraz ziem Wk — oznacza wspó∏czynnik konwersji. alkalicznych/alkalicznych sk∏adników wprowadzonych do pieca (D ), wtym alternatywne paliwa isu- 2.1.2.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D O WEJÂCIE rowce zodpowiednià zawartoÊcià CaO lub MgO. Dane dotyczàce rodzaju instalacji w odniesieniu WielkoÊç emisji CO oblicza si´ przy u˝yciu nast´- 2 do produktów odnoszà si´ do produkcji brutto, obejpujàcego wzoru: mujàcej produkty odrzucone i st∏uczk´ z pieców do E= Σ(D • We • Wk) wypalania ipowsta∏à podczas wysy∏ki.

2.1.2.2. Wskaênik emisji CO — We 2 Oblicza si´ jeden zagregowany wskaênik emisji oparty na zawartoÊci odpowiednich tlenków metali, np. CaO, MgO iBaO wprodukcie, stosujàc wspó∏czynniki stechiometryczne podane wtabeli nr 2. Tabela nr 2. Wspó∏czynniki stechiometryczne 2.1.2.3. Wspó∏czynnik konwersji — Wk

2.2.2. WielkoÊç emisji CO zoczyszczanych gazów od- E= D • We 2 lotowych gdzie: WielkoÊç emisji CO pochodzàca zprocesu mokre- 2 go oczyszczania gazów odlotowych jest obliczana na E — oznacza wielkoÊç emisji CO , 2 podstawie iloÊci CaCO na wejÊciu. Unika si´ podwój- 3 D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji, nego liczenia, wynikajàcego zzastosowania wapienia recyklizowanego jako surowca wtej samej instalacji. We — oznacza wskaênik emisji CO . 2 WielkoÊç emisji CO oblicza si´ przy u˝yciu nast´pujà- 2 cego wzoru: 2.2.2.1. Dane dotyczàce dzia∏alnoÊci — D 2.2.2.2. Wskaênik emisji CO — We 2 D. Pomiar wielkoÊci emisji CO 2 Stosuje si´ sposoby wykonywania pomiaru wielkoÊci emisji CO zinstalacji za pomocà ciàg∏ych pomiarów 2 emisji okreÊlone wza∏àcznikach nr 1 i14 do rozporzàdzenia.

Za∏àcznik nr 11 SZCZEGÓ¸OWY SPOSÓB MONITOROWANIA WIELKOÂCI EMISJI CO ZINSTALACJI 2 DO PRODUKCJI PAPIERU LUB TEKTURY A. Zakres i kompletnoÊç papieru lub tektury podlegajà monitorowaniu i rozliczaniu zgodnie z warunkami okreÊlonymi w za∏àczni- 1. Wza∏àczniku okreÊla si´ sposób monitorowania ku nr 2 do rozporzàdzenia. wielkoÊci emisji CO z instalacji do produkcji papieru 2 lub tektury. 2. WielkoÊç emisji CO pochodzàcej z procesów 2 technologicznych 2. Je˝eli dana instalacja eksportuje CO pochodzà- 2 cy z paliwa kopalnego, na przyk∏ad do przyleg∏ej in- WielkoÊç emisji CO winstalacjach produkcji celustalacji produkujàcej wytràcony w´glan wapnia, zwa- 2 lozy i papieru sà wynikiem stosowania w´glanów janym dalej „PCC”, eksportu takiego nie zalicza si´ do ko uzupe∏nienie strat zwiàzków chemicznych. Straty emisji zinstalacji eksportujàcej. sodu i wapnia powstajàce w systemie regeneracji i w obr´bie procesu kaustyzacji sà uzupe∏niane przez 3. Je˝eli winstalacji prowadzi si´ oczyszczanie gazastosowanie Êrodków chemicznych niezawierajàzów odlotowych, to powsta∏à w ten sposób wielkoÊç cych w´glanów, stosowanie niewielkich iloÊci w´glaemisji CO oblicza si´ zgodnie z warunkami okreÊlo- 2 nu wapnia (CaCO ) i w´glanu sodu (Na CO ). W´giel nymi wza∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. 3 2 3 zawarty w tych zwiàzkach chemicznych jest w´glem pochodzenia kopalnego lub w przypadku Na CO po- B. OkreÊlanie wielkoÊci emisji CO 2 3 2 chodzàcego z zak∏adów produkujàcych masy pó∏chemiczne metodà sodowà jest to w´giel pochodzàcy Do êróde∏ emisji CO z instalacji w zak∏adach pro- 2 zbiomasy. W´giel zawarty wtych zwiàzkach chemiczdukcji celulozy ipapieru nale˝à: nych emitowany jest w postaci CO z pieców do wy- 2 1) kot∏y energetyczne, turbiny gazowe i inne urzà- palania wapna i kot∏ów regeneracyjnych. WielkoÊç dzenia s∏u˝àce do procesów spalania, wytwarzajà- tych emisji CO ustala si´, zak∏adajàc, ˝e ca∏y w´giel 2 ce par´ lub energi´ dla zak∏adu; zawarty w CaCO i Na CO stosowany w procesach 3 2 3 odzyskiwania i kaustyzacji emitowany jest do atmos- 2) kot∏y regeneracyjne i inne urzàdzenia, w których fery. Uzupe∏nianie wapienia jest niezb´dne ze wzgl´- spala si´ ∏ugi powarzelne; du na straty powstajàce w procesie kaustyzacji, 3) piece do spopielania; wprzewa˝ajàcej cz´Êci wpostaci w´glanu wapnia. 4) piece do wypalania wapna ipiece do kalcynacji; WielkoÊç emisji CO oblicza si´ przy u˝yciu nast´- 2 pujàcego wzoru: 5) oczyszczanie gazów odlotowych; E= Σ(D • We) w´glany 6) suszarnie zasilane gazem lub innym paliwem ko- gdzie: palnym (takie jak suszarki na podczerwieƒ). E — oznacza wielkoÊç emisji CO [Mg CO ], 2 2 C. Obliczanie wielkoÊci emisji CO D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji 2 w´glany okreÊlajàce iloÊç CaCO iNa CO zu˝ytych 3 2 3 1. WielkoÊç emisji CO pochodzàcej z procesów spa- wprocesie, 2 lania We — oznacza wskaênik emisji CO [Mg CO /Mg]. 2 2 WielkoÊci emisji CO pochodzàcej zprocesów spa- 2 lania odbywajàcych si´ w instalacjach do produkcji 2.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D 2.2. Wskaênik emisji — We

WartoÊci te koryguje si´ w zale˝noÊci od zawartoÊci wilgoci i innych minera∏ów w stosowanych materia- ∏ach zawierajàcych w´glany. D. Pomiar wielkoÊci emisji CO 2 Stosuje si´ sposoby wykonywania pomiaru wielkoÊci emisji CO zinstalacji za pomocà ciàg∏ych pomiarów 2 emisji okreÊlone wza∏àcznikach nr 1 i14 do rozporzàdzenia.

Za∏àcznik nr 12 ZAKRES INFORMACJI ZAWARTYCH WROCZNYM RAPORCIE ORAZ FORMA IUK¸AD ROCZNEGO RAPORTU

3. Uk∏ad rocznego raportu Jako podstaw´ dla rozliczania stosuje si´ tabele nr 1—7 niniejszego za∏àcznika do rozporzàdzenia, które mo˝na adaptowaç stosownie do liczby rodzajów instalacji i êróde∏ oraz rodzajów paliw i procesów obj´tych monitorowaniem. Tabela nr 1. Identyfikacja instalacji ——————— 10) Czy jest wymagana, wstawiç tak lub nie. 11)Wype∏niaç tylko wprzypadku, kiedy instalacja obj´ta jest obowiàzkiem sprawozdawczym na mocy rozporzàdzenia (WE) nr 166/2006 Parlamentu Europejskiego iRady zdnia 18 stycznia 2006 r. wsprawie ustanowienia Europejskiego Rejestru Uwalniania iTransferu Zanieczyszczeƒ izmieniajàcego dyrektyw´ Rady 91/689/EWG i96/61/WE iwzezwoleniu dla instalacji nie ma wi´cej ni˝ jednej kategorii dzia∏alnoÊci obj´tej E-PRTR. Podanie tej informacji nie jest obowiàzkowe; stosuje si´ jà wy∏àcznie dla celów uzupe∏niajàcych identyfikacj´ jako dodatek do podanej nazwy iadresu. 12)Maksymalna iloÊç wyrobu lub wyrobów, która mo˝e byç wytworzona wjednostce czasu wnormalnych warunkach pracy instalacji. 13)IloÊç energii wprowadzonej do instalacji wpaliwie wjednostce czasu przy jej nominalnym obcià˝eniu.

Tabela nr 2. Ogólna charakterystyka dzia∏alnoÊci prowadzonej wdanej instalacji iwielkoÊci emisji CO ztej in- 2 stalacji ——————— 14)Wype∏nia si´ tylko wprzypadku, je˝eli wielkoÊç emisji CO ustalana jest metodà pomiarów. 2

Tabela nr 3. WielkoÊç emisji CO zprocesów spalania paliw (obliczenia) 2 ——————— 15)International Energy Agency — Mi´dzynarodowa Agencja Energetyki. 16)Kod odpadów zgodnie zrozporzàdzeniem Ministra Ârodowiska zdnia 27 wrzeÊnia 2001 r. wsprawie katalogu odpadów (Dz. U. Nr 112, poz. 1206). 17)Równa sumie wielkoÊci emisji zpaliw kopalnych, odpadów, paliw mieszanych, biomasy. 18)¸àcznie zrozruchem izamykaniem instalacji lub poszczególnych êróde∏ wchodzàcych wsk∏ad instalacji oraz sytuacjami awaryjnymi, majàce miejsce wdanym okresie rozliczeniowym, które sà ewidencjonowane wrocznym raporcie.

Tabela nr 4. WielkoÊç emisji CO pochodzàcej zprocesów technologicznych (obliczenia) 2 ——————— 19)Kod odpadów zgodnie zrozporzàdzeniem Ministra Ârodowiska zdnia 27 wrzeÊnia 2001 r. wsprawie katalogu odpadów (Dz. U. Nr 112, poz. 1206). 20)Równa sumie wielkoÊci emisji zpaliw kopalnych, odpadów, paliw mieszanych, biomasy. 21)¸àcznie zrozruchem izamykaniem instalacji lub poszczególnych êróde∏ wchodzàcych wsk∏ad instalacji oraz sytuacjami awaryjnymi, majàce miejsce wdanym okresie rozliczeniowym, które sà ewidencjonowane wrocznym raporcie.

Tabela nr 5. WielkoÊç emisji CO okreÊlana za pomocà metody bilansu masowego 2 Tabela nr 6. WielkoÊç emisji CO okreÊlana za pomocà metody pomiarowej 2 ——————— 22)Kod odpadów zgodnie zrozporzàdzeniem Ministra Ârodowiska zdnia 27 wrzeÊnia 2001 r. wsprawie katalogu odpadów (Dz. U. Nr 112, poz. 1206).

Tabela nr 7. Informacje oprodukcji iwskaênikach emisji CO na produkt 2 ——————— 23)Wraporcie za rok 2008 nale˝y podaç informacje za lata 2005—2008, aod roku 2009 tylko za dany rok rozliczeniowy. 24)Ca∏kowite nominalne zdolnoÊci produkcyjne instalacji. Nale˝y wype∏niç odpowiednie pola wzale˝noÊci od rodzaju produkcji. 25)Nale˝y podaç produkcj´ produktu g∏ównego zgodnie ztabelà:

26)Ca∏kowita wielkoÊç produkcji produktu g∏ównego wdanym roku rozliczeniowym. 27)Stosunek emisji wyliczonej wraporcie rocznym do wielkoÊci produkcji wdanym roku rozliczeniowym, wprzypadku produkcji kilku produktów (np. ciep∏o i energia elektryczna) nale˝y rozdzieliç emisj´ na cz´Êci odpowiadajàce poszczególnym produktom. 28)Nale˝y podaç wszelkie zmiany instalacji, np. budowa i rozbudowa nowych mocy produkcyjnych itd., oraz zaznaczyç, wktórym roku nastàpi∏a zmiana. 29)Nale˝y podaç wszelkie zmiany w pracy instalacji, np. zwi´kszenie wykorzystania mocy produkcyjnych ze wzgl´du na wzrost zapotrzebowania na ciep∏o uodbiorców lub nowe umowy na odbiór produktu, zmian´ organizacji pracy wzak∏adzie itd., oraz zaznaczyç, wktórym roku nastàpi∏a zmiana.

Jednostka wykonujàca pomiary lub obliczenia ................................................................. (data, podpis ipieczàtka) Prowadzàcy instalacj´ ................................................................. (data, podpis ipieczàtka) 4. Przechowywanie informacji g) dokumentacja dotyczàca zakresu obowiàzków wzwiàzku zmonitorowaniem emisji, Dane zmonitorowania wielkoÊci emisji CO doku- 2 mentuje si´ i archiwizuje oraz przechowuje przez h) roczne raporty na temat wielkoÊci emisji CO oraz okres co najmniej 10 lat od daty przedstawienia rocz- 2 nego raportu za ka˝dy kolejny rok rozliczeniowy. i) wszelkie pozosta∏e informacje, które uznaje si´ za Dane z monitorowania wielkoÊci emisji CO obej- 2 wymagane dla celów weryfikacji rocznych rapormujà, wprzypadku metody obliczeniowej: tów. a) wykaz wszystkich êróde∏ obj´tych monitorowaniem, Dane z monitorowania wielkoÊci emisji CO obej- 2 b) dane dotyczàce rodzaju instalacji, u˝yte wjakichkol- mujà, wprzypadku metody pomiarów: wiek obliczeniach wielkoÊci emisji CO z ka˝dego 2 êród∏a, zpodzia∏em wed∏ug typu procesu ipaliwa, a) wykaz wszystkich êróde∏ emisji obj´tych monitorowaniem, c) dokumenty uzasadniajàce wybór stosowanej metodyki monitorowania oraz dokumenty uzasadb) dokumentacj´ uzasadniajàcà wybór pomiarów janiajàce wprowadzanie okresowych lub sta∏ych ko metodyki monitorowania, zmian wmetodyce monitorowania izmian poziomów dok∏adnoÊci, c) dane wykorzystywane w analizach niedok∏adnod) dokumentacj´ metodyki monitorowania i wyniki Êci pomiarów emisji CO zpodzia∏em na procesy, 2 opracowania wskaêników emisji CO i frakcji bio- 2 masy specjalnie dla konkretnego rodzaju dzia∏al- d) dok∏adny opis techniczny systemu ciàg∏ych ponoÊci i dla poszczególnych paliw oraz wspó∏czyn- miarów, w∏àcznie z dokumentacjà zatwierdzenia ników utleniania iwspó∏czynników konwersji, przez organ w∏aÊciwy, e) dokumentacja procesu gromadzenia danych doe) pierwotne i zbiorcze dane z systemu sta∏ych potyczàcych dzia∏alnoÊci dla danej instalacji i jej miarów, w tym z dokumentacjà zmian, wprowastrumieni materia∏ów wsadowych, dzanych zbiegiem czasu, ksi´g´ dokumentacji tef) dane dotyczàce rodzaju instalacji, wskaêniki emi- stów, awarii, kalibracji, serwisowania i konserwasji CO iwspó∏czynniki utleniania oraz wspó∏czyn- cji urzàdzeƒ, 2 niki konwersji wykorzystane do opracowania krajowego planu rozdzia∏u uprawnieƒ na poszczegól- f) dokumentacj´ wszystkich zmian wprowadzanych ne okresy rozliczeniowe, wsystemie ciàg∏ych pomiarów.

Za∏àcznik nr 13 SPOSÓB WERYFIKACJI ROCZNYCH RAPORTÓW 1. Zasady ogólne 2.2. Wramach analizy strategicznej: 1. Celem weryfikacji jest zagwarantowanie, aby a) sprawdza si´, czy dane w planie monitorowawielkoÊç emisji CO by∏a monitorowana zgodnie nia dla danej instalacji sà uj´te wsposób zgod- 2 z procedurà monitorowania okreÊlonà w zezwoleniu ny z wymaganiami zezwolenia, w przeciwnym oraz aby raporty zawiera∏y rzetelne iprawid∏owe dane. przypadku odst´puje si´ od weryfikacji, z wyjàtkiem elementów, które w sposób oczywisty 2. Z zastrze˝eniem przepisów pkt 2.6 weryfikacja nie sà dotkni´te brakiem opisu wzezwoleniu, prowadzi do wydania wniosków z weryfikacji, w któb) identyfikuje si´ ianalizuje ka˝dy rodzaj instalarych stwierdza si´ z racjonalnym poziomem pewnocji prowadzony w danej instalacji, êród∏a emi- Êci, czy dane zawarte w raporcie sà wolne od istotsji i strumienie materia∏ów wsadowych, urzànych zafa∏szowaƒ iczy nie wyst´pujà tam istotne niedzenia pomiarowe stosowane do celów monizgodnoÊci zzezwoleniem. torowania lub pomiarów zestawu danych 3. Przedstawia si´ weryfikatorowi roczny raport, (w tym pochodzenie i stosowanie wskaêników kopi´ posiadanego zezwolenia oraz wszelkie inne emisji oraz wspó∏czynników utleniania i konw∏aÊciwe informacje. wersji), wszelkie inne dane wykorzystywane wcelu obliczenia lub zmierzenia wielkoÊci emi- 4. Zakres weryfikacji zidentyfikowany jest zczynno- sji CO oraz Êrodowisko, w jakim funkcjonuje 2 Êciami, jakie wykonuje weryfikator w celu dokonania dana instalacja, oceny czy raport zawiera rzetelne iprawid∏owe dane. c) zapoznaje si´ z planem monitorowania stoso- 2. Metodyka weryfikacji wanym przez prowadzàcego instalacj´, przep∏ywem danych, jak równie˝ systemem kontro- 2.1. W ramach procesu weryfikacji wykonuje si´ na- li, w tym ogólnej organizacji w odniesieniu do st´pujàce dzia∏ania: monitorowania iraportowania; a) analiz´ strategicznà, d) przeprowadza si´ analiz´ strategicznà w taki sposób, aby móc dokonaç analizy ryzyka, wrab) analiz´ ryzyka, zie koniecznoÊci przeprowadza si´ inspekcj´ na c) weryfikacj´ w∏aÊciwà, miejscu. d) wewn´trzny protokó∏ zweryfikacji, e) stosuje si´ poziom istotnoÊci zdefiniowany e) protokó∏ zweryfikacji. wtabeli nr 1: Tabela nr 1. Poziomy istotnoÊci 2.3. Wramach analizy ryzyka: 2.4. Wramach weryfikacji w∏aÊciwej: a) analizuje si´ elementy ryzyka nieod∏àcznego a) w stosownych przypadkach dokonuje si´, ini ryzyka zawodnoÊci systemów kontroli spekcji na miejscu, wcelu sprawdzenia dzia∏awewn´trznej, odnoszàce si´ do zakresu i stop- nia mierników i systemów monitorowania, nia skomplikowania rodzaju instalacji oraz êró- przeprowadzenia rozmów i zebrania wystarde∏ emisji i strumieni materia∏ów wsadowych, czajàcych informacji idowodów, które mog∏y prowadziç do istotnych zafa∏szob) realizuje si´ plan weryfikacji przez gromadzewaƒ iniezgodnoÊci zgodnie zprocedurà moninie danych zgodnie ze zdefiniowanymi metotorowania okreÊlonà wzezwoleniu, dami pobierania prób, testów przeglàdowych, b) sporzàdza si´ plan weryfikacji wspó∏mierny przeglàdów dokumentów, procedur analityczz tà analizà ryzyka, zawierajàcy opis sposobu, nych i procedur przeglàdu danych, w tym w jaki nale˝y przeprowadzaç dzia∏ania weryfi- wszelkie odpowiednie dodatkowe dowody, na kacyjne, program weryfikacji oraz plan pobie- których opieraç si´ b´dà wnioski zweryfikacji, rania prób danych, charakterystyk´ dzia∏aƒ do c) potwierdza si´ prawid∏owoÊç informacji wykoprzeprowadzenia ze wskazaniem terminu ich rzystanych do obliczenia poziomów niepewnoprzeprowadzenia oraz zakresu koniecznego do Êci zgodnie zzatwierdzonym wzezwoleniu plarealizacji planu weryfikacji; plan pobierania nie monitorowania, prób danych wskazuje, które dane b´dà testowane w celu sporzàdzenia wniosków z weryfi- d) sprawdza si´ czy zatwierdzony w zezwoleniu kacji. plan monitorowania jest realizowany,

e) zwraca si´ do prowadzàcego instalacj´ o do- niu z poziomem istotnoÊci, a tak˝e czy wyst´- starczenie wszelkich brakujàcych danych lub pujà istotne niezgodnoÊci zgodnie zprocedurà o uzupe∏nienie brakujàcych sekcji w ramach monitorowania okreÊlonym w zezwoleniu lub Êcie˝ek audytu, wyjaÊnia ró˝nice wdanych do- inne kwestie istotne w odniesieniu do wniostyczàcych wielkoÊci emisji CO , weryfikuje si´ ków zweryfikacji. 2 obliczenia lub dostosowuje zg∏oszone dane, przed sporzàdzeniem ostatecznych wniosków 2.6. Wprotokole zweryfikacji przedstawia si´ metodyzweryfikacji, k´ weryfikacji, spostrze˝enia i wnioski z weryfikacji, które zostajà do∏àczone do rocznego raportu. f) przekazuje si´ wdowolnej formie prowadzàcemu instalacj´ informacje na temat wszelkich Wramach weryfikacji rocznego raportu wype∏nia stwierdzonych niezgodnoÊci i zafa∏szowaƒ si´: (prowadzàcy instalacj´ koryguje wszelkie wska- 1) tabele nr 1—7 okreÊlone wza∏àczniku nr 12 do zane zafa∏szowania, przy czym korekcie podlerozporzàdzenia; ga ca∏a populacja, zktórej pobrano prób´), 2) tabel´ nr 2 okreÊlonà w niniejszym za∏àczniku g) przez ca∏y czas trwania procesu weryfikacji do rozporzàdzenia, zawierajàcà ocen´ koƒcowà. okreÊla si´ zafa∏szowania i niezgodnoÊci z wymaganiami, oceniajàc, czy: Je˝eli wopinii weryfikatora nie wyst´pujà istotne niezgodnoÊci zgodnie z procedurà monitorowa- — plan monitorowania okreÊla niezgodnoÊci nia okreÊlonà w zezwoleniu i ogólne wielkoÊci w stosunku do procedury monitorowania emisji CO nie zosta∏y istotnie zafa∏szowane, raokreÊlonym wzezwoleniu; 2 port weryfikuje si´ jako zadowalajàcy. — istniejà jasne iobiektywne dowody, uzyska- Je˝eli w opinii weryfikatora wystàpià nieistotne ne za pomocà metody gromadzenia daniezgodnoÊci lub nieistotne zafa∏szowania, opisunych, na poparcie ustaleƒ na temat niepraje si´ je wprotokole zweryfikacji jako „zweryfikowid∏owoÊci. wane jako zadowalajàce, z nieistotnymi niezgodnoÊciami izafa∏szowaniami”. Mo˝na równie˝ opi- 2.5. Wramach wewn´trznego protoko∏u zweryfikacji: saç je wpiÊmie do prowadzàcego instalacje. a) odnotowuje si´ dowody pe∏nego wykonania Je˝eli stwierdzi si´ istotne niezgodnoÊci lub istotanalizy strategicznej, analizy ryzyka, oraz wy- ne zafa∏szowania (nawet bez istotnych niezgodpe∏nienia planu weryfikacji, jak równie˝ podaje noÊci), to mo˝na uznaç, ˝e raport nie zosta∏ zweinformacje wystarczajàce do uzasadnienia ryfikowany jako zadowalajàcy. wniosków zweryfikacji, wcelu u∏atwienia oce- Je˝eli wyst´puje ograniczenie wzakresie (okoliczny ewentualnego audytu przez organ akredytanoÊci nie pozwoli∏y albo na∏o˝ono ograniczenie, cyjny; uniemo˝liwiajàce weryfikatorowi uzyskanie dob) opierajàc si´ na stwierdzeniach zamieszczo- wodów, zmniejszajàcych do racjonalnego pozionych w wewn´trznym protokole z weryfikacji, mu ryzyko nieprawid∏owych wniosków z weryfiformu∏uje si´ poglàd na to czy raport zawiera kacji) i/lub istotne niepewnoÊci, mo˝na uznaç, ˝e jakiekolwiek istotne zafa∏szowania wporówna- raport nie zosta∏ zweryfikowany.

——————— 1)Rozporzàdzenia Ministra Ârodowiska wsprawie sposobu monitorowania wielkoÊci emisji substancji obj´tych wspólnotowym systemem handlu uprawnieniami do emisji obowiàzujàcym wdanym okresie rozliczeniowym.

Koƒcowa ocena rocznego raportu .......................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................... Jednostka wykonujàca pomiary lub obliczenia ............................................................................... (data, podpis ipieczàtka) Prowadzàcy instalacj´ ............................................................................... (data, podpis ipieczàtka) Weryfikator ............................................................................... (data, podpis ipieczàtka)

Za∏àcznik nr 14 SZCZEGÓ¸OWY SPOSÓB MONITOROWANIA WIELKOÂCI EMISJI CO ZINSTALACJI ZA POMOCÑ 2 CIÑG¸YCH POMIARÓW EMISJI A. Zakres i kompletnoÊç 23 grudnia 2004 r. w sprawie wymagaƒ w zakresie prowadzenia pomiarów wielkoÊci emisj (Dz. U. Nr 283, 1. Ciàg∏y pomiar st´˝enia CO wykonuje si´ meto- 2 poz. 2842). dà absorpcji promieniowania IR1) z uwzgl´dnieniem norm PN-ISO 10396 iPN-ISO 14164. 3. Emisje CO mogà powstawaç w kilku ró˝nych 2 êród∏ach wobr´bie instalacji. 2. Ciàg∏y pomiar parametrów wykonuje si´ zgodnie z rozporzàdzeniem Ministra Ârodowiska z dnia

OFERTA WYDAWNICZA

cena brutto

Zmiany do wzorów formularzy sprawozdawczych, kwestionariuszy i ankiet statystycznych stosowanych w badaniach statystycznych na 2008 r. Załącznik do Dziennika Ustaw z 2008 r. Nr 85, poz. 518 82,90 zł

Urzędowy Wykaz Produktów Leczniczych Dopuszczonych do Obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (2 tomy). Stan na dzień 31 stycznia 2008 r. Zatącznik do Dziennika Urzędowego Ministra Zdrowia z 2008 r. Nr 2, poz. 8 1366,20 zł

Wzory formularzy sprawozdawczych, kwestionariuszy i ankiet statystycznych stosowanych w badaniach statystycznych na 2008 r. (3 tomy)

Zatącznik do Dziennika Ustaw z 2008 r. Nr 36, poz. 202 1016,50 zt

Polska Klasyfikacja Działalności (PKD)

Zatącznik do Dziennika Ustaw z 2007 r. Nr 251, poz. 1885 270,70 zł

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (PROW 2007-2013)

Zatącznik do Monitora Polskiego z 2007 r. Nr 94, poz. 1035 504,00 zł

Program badań statystycznych statystyki publicznej na rok 2008

Zatącznik do Dziennika Ustaw z 2007 r. Nr 210, poz. 1521 242,30 zł

Ochrona Obszarów Specjalnej Ochrony Ptaków NATURA 2000

Zatącznik do Dziennika Ustaw z 2007 r. Nr 179, poz. 1275 423,50 zł Wersja elektroniczna NATURA 2000 płyta DVD 58,00 zt

Standardy Kształcenia — 2 tomy

Załącznik do Dziennika Ustaw z 2007 r. Nr 164, poz. 1166 600,30 zł

Umowa Europejska dotycząca międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR) — obowiązująca od dnia 1 stycznia 2007 r. Zatącznik do Dziennika Ustaw z 2007 r. Nr 99, poz. 667

Wersja polska 2 tomy 609,00 zł Wersja angielska 2 tomy 670,10 zt

Światowa Organizacja Handlu (WTO) załącznik do Porozumienia ustanawiającego Światową Organizację Handlu (WTO), sporządzonego w Marakeszu dnia 15 kwietnia 1994 r. (Dz. U. z 1995 r. Nr 98, poz. 483 i 484)

Załącznik do Dziennika Ustaw z 2007 r. Nr 44, poz. 278 67,60 zł Krajowy Plan Gospodarki Odpadami 2010

Załącznik do Monitora Polskiego z 2006 r. Nr 90, poz. 946 62,30 zł Wymagania Dobrej Praktyki Wytwarzania

Załącznik do Dziennika Ustaw z 2006 r. Nr 194, poz. 1436 100,40 zt Wykaz substancji niebezpiecznych wraz z ich klasyfikacją i oznakowaniem

Załącznik do Dziennika Ustaw z 2005 r. Nr 201, poz. 1674 196,80 zł Standardy nauczania dla kierunków studiów

Zatącznik do Dziennika Ustaw z 2005 r. Nr 98, poz. 824 55,00 zł

Szczegółowe warunki techniczne dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunki ich umieszczania na drogach Załącznik do Dziennika Ustaw z 2003 r. Nr 220, poz. 2181 244,50 zł

Zamówienia można składać: listownie: Centrum Obsługi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów Wydział Wydawnictw i Poligrafii, 02-903 Warszawa, ul. Powsińska 69/71 faksem 0-22 694-62-06 e-mailem: _wydawnictwaQ©cokprm.gov.pl, dziustQOcokprm.gov.pl

W zamówieniu prosimy określić formę płatności: przelewem płatne z góry lub za pobraniem pocztowym. Dodatkowe informacje pod numerami telefonów: 0-22 694-67-52, 694-60-96 bezpłatna infolinia 0-800 287-581 (czynna w godz. 730—1530)

STRONA INTERNETOWA: www.wydawnictwa.cokprm.gov.pl

T∏oczono z polecenia Prezesa Rady Ministrów w Wydziale Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa Zam. 1993/W/C/2008 ISSN 0867-3411 Cena 11,30 z∏ (w tym 7 % VAT)