Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 12 stycznia 2006 r. w sprawie sposobu monitorowania wielkości emisji substancji objętych wspólnotowym systemem handlu uprawnieniami do emisji

2. Wpisy w ewidencji prowadzonej w ksi´dze ewi- 8) cel dzia∏ania; dencyjnej sà dokonywane czytelnie, pismem r´cznym 9) teren dzia∏ania; lub maszynowym. 10) dat´ wykreÊlenia klubu sportowego z ewidencji; 3. Strony ksi´gi ewidencyjnej numeruje si´ kolejno. 11) inne uwagi. 4. W ewidencji prowadzonej w systemie informa- § 6. 1. Dokumenty b´dàce podstawà wpisów lub tycznym zapis elektroniczny jest dokonywany w spoodmowy wpisania do ewidencji stanowià akta ewisób umo˝liwiajàcy niezw∏oczny odczyt oraz wydruk dencyjne. ca∏oÊci lub cz´Êci zapisanych danych. 2. Akta ewidencyjne opatruje si´ numerem zgod- § 4. 1. Wpisy wewidencji powinny byç dokonywanym z numerem ewidencyjnym i przechowuje si´ ne w sposób trwa∏y. w miejscu specjalnie do tego wydzielonym, z zachowaniem przepisów o ochronie danych osobowych. 2. SkreÊlenia ipoprawki nale˝y dokonywaç wsposób trwa∏y, wkolorze czerwonym, pozwalajàcy na od- § 7. Komitet za∏o˝ycielski klubu sportowego sk∏ada czytanie poprzedniego wpisu. do organu ewidencyjnego wniosek owpis do ewidencji wraz ze statutem, listà za∏o˝ycieli, zawierajàcà imio- 3. Dokonanie skreÊlenia i poprawek powinno byç na i nazwiska, dat´ i miejsce urodzenia, miejsce zaopatrzone datà i podpisem prowadzàcego ewidencj´. mieszkania oraz w∏asnor´czne podpisy za∏o˝ycieli, protoko∏em wyboru komitetu za∏o˝ycielskiego, atak˝e 4. W przypadku prowadzenia ewidencji w systemie informatycznym osoba prowadzàca ewidencj´ informacjà o adresie tymczasowej siedziby klubu dokonuje stosownych zapisów elektronicznych. Zmia- sportowego. ny, skreÊlenia i poprawki powinny zapewniaç czytel- § 8. 1. Klub sportowy wpisany do ewidencji, wternoÊç tekstu sprzed i po zmianie, zawieraç dat´ oraz minie 14 dni od dnia zmiany danych, októrych mowa imi´ i nazwisko osoby dokonujàcej danej czynnoÊci. w § 5 pkt 4—9, sk∏ada wniosek do organu ewidencyj- § 5. W ewidencji zamieszcza si´: nego o dokonanie zmian w ewidencji. 1) dat´ wpisu; 2. Organ ewidencyjny na podstawie wniosku, 2) numer ewidencyjny: októrym mowa wust. 1, wtrybie okreÊlonym dla wpisu do ewidencji, dokonuje niezw∏ocznie zmian danych 3) imiona i nazwiska oraz daty urodzenia cz∏onków w ewidencji. komitetu za∏o˝ycielskiego; 4) nazw´, siedzib´ oraz adres klubu sportowego; § 9. Przepisy dotyczàce dokonania wpisu lub 5) imiona, nazwiska i funkcje osób wchodzàcych zmian wewidencji stosuje si´ odpowiednio do wykrew sk∏ad zarzàdu i organu kontroli wewn´trznej; Êlenia wpisu. 6) informacje o statucie: dat´ jego uchwalenia, dat´ § 10. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie zmiany statutu; 14 dni od dnia og∏oszenia. 7) dane osób upowa˝nionych do zaciàgania zobowiàzaƒ majàtkowych; Minister Sportu: T. Lipiec

13) poziomie wagi b∏´dów — rozumie si´ przez to 5. Szczegó∏owy sposób monitorowania wielkoÊci okreÊlenie zró˝nicowania wagi b∏´dów, gdzie: emisji CO z pieców koksowniczych jest okreÊlony 2 w za∏àczniku nr 4 do rozporzàdzenia. a)istotny b∏àd oznacza b∏àd ≥ 5 %, 6. Szczegó∏owy sposób monitorowania wielkoÊci b)znaczàcy b∏àd oznacza b∏àd ≥ 2 % i < 5 %, emisji CO 2 z instalacji pra˝enia i spiekania rud metali, w tym rudy siarczkowej, jest okreÊlony w za∏àczniku nr 5 do rozporzàdzenia. c) nieznaczàcy b∏àd oznacza b∏àd < 2 %; 7. Szczegó∏owy sposób monitorowania wielkoÊci 14) pomniejszych êród∏ach — rozumie si´ przez to emisji CO z instalacji do pierwotnego lub wtórnego êród∏a, które emitujà rocznie 2,5 tys. Mg CO lub 2 2 wytopu surówki ˝elaza lub stali surowej, wtym do ciàmniej lub na które przypada nie wi´cej ni˝ 5 % g∏ego odlewania stali, jest okreÊlony wza∏àczniku nr 6 ∏àcznej wielkoÊci rocznej emisji CO z danej insta- 2 do rozporzàdzenia. lacji; w zale˝noÊci od tego, która z tych wielkoÊci jest wi´ksza w kategoriach liczbowych; 8. Szczegó∏owy sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO zinstalacji do produkcji klinkieru cemento- 2 15) urzàdzeniu pomiarowym — rozumie si´ przez to wego w piecach obrotowych jest okreÊlony w za∏àczzespó∏ urzàdzeƒ s∏u˝àcych do bilansu energe- niku nr 7 do rozporzàdzenia. tycznego danego êród∏a w ramach rodzaju instalacji; 9. Szczegó∏owy sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO z instalacji do produkcji wapna jest okre- 2 16) zestawie danych — rozumie si´ przez to nast´pu- Êlony w za∏àczniku nr 8 do rozporzàdzenia. jàce wartoÊci: iloÊç zu˝ytego paliwa (surowca, materia∏u), wartoÊç opa∏owà, wskaênik emisji, wspó∏- 10. Szczegó∏owy sposób monitorowania wielkoÊci czynnik utleniania lub konwersji, zawartoÊç w´- emisji CO zinstalacji do produkcji szk∏a, wtym w∏ók- 2 gla [C] oraz frakcje biomasy, wykorzystywane na szklanego, jest okreÊlony w za∏àczniku nr 9 do rozprzez prowadzàcego instalacje do monitorowania porzàdzenia. wielkoÊci emisji CO , które sà udokumentowane 2 i przedstawione w rocznym raporcie; 11. Szczegó∏owy sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO z instalacji do produkcji wyrobów cera- 2 17) êródle — rozumie si´ przez to punkt lub proces micznych za pomocà wypalania jest okreÊlony w zamo˝liwy do zidentyfikowania w ramach rodzaju ∏àczniku nr 10 do rozporzàdzenia. instalacji jako oddzielne êród∏o, z którego emitowane sà gazy cieplarniane. 12. Szczegó∏owy sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO z instalacji do produkcji papieru lub tektu- 2 ry jest okreÊlony w za∏àczniku nr 11 do rozporzàdze- § 3. 1. Monitoruje si´ ca∏kowità wielkoÊç emisji nia. CO z instalacji z podzia∏em na: 2 § 4. Monitorowanie wielkoÊci emisji CO , o której 1) emisje powstajàce w warunkach normalnej eks- 2 mowa w § 3 ust. 1 pkt 1, wykonuje si´ przez wskazaploatacji instalacji oraz nie zestawu danych stosowanego we wzorach obliczeniowych okreÊlonych w cz´Êci A za∏àcznika nr 1 do 2) emisje powstajàce w warunkach odbiegajàcych rozporzàdzenia lub na podstawie pomiarów okreÊlood normalnych, w∏àcznie z rozruchem i zamykanych w cz´Êci B za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia; niem instalacji lub poszczególnych êróde∏ wchow przypadku prowadzenia monitorowania na podstadzàcych w sk∏ad instalacji oraz sytuacjami awawie pomiarów prowadzàcy instalacj´ potwierdza uzyryjnymi, wyst´pujàce w danym okresie rozliczeskane wielkoÊci emisji CO za pomocà wzorów obliniowym. czeniowych okreÊlonych w 2 za∏àcznikach nr 1—11 do rozporzàdzenia. 2. Ogólny sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO dla wszystkich rodzajów instalacji obj´tych syste- 2 § 5. 1. Zakres informacji zawartych w rocznym ramem handlu uprawnieniami do emisji jest okreÊlony porcie oraz forma iuk∏ad rocznego raportu sà okreÊlow za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia. ne w za∏àczniku nr 12 do rozporzàdzenia. 3. Szczegó∏owy sposób monitorowania wielkoÊci 2. Prowadzàcy instalacj´ przekazuje dane dotyczàemisji CO z procesów spalania paliw jest okreÊlony ce monitorowanych wielkoÊci emisji CO w rocznym 2 2 w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. raporcie. 4. Szczegó∏owy sposób monitorowania wielkoÊci 3. Roczny raport przekazywany jest w formie piemisji CO z rafinerii ropy naftowej jest okreÊlony semnej ielektronicznej za poÊrednictwem publicznych 2 w za∏àczniku nr 3 do rozporzàdzenia. sieci telekomunikacyjnych w rozumieniu ustawy

4. WielkoÊç emisji CO pochodzàcà z procesów technologicznych oblicza si´ za pomocà nast´pujàcego 2 wzoru: E = D * We * Wk gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO [Mg CO ], 2 2 D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji oparte na parametrze zu˝ycia surowców, wydajnoÊci przetwórczej lub wielkoÊci produkcji; wyra˝one jako megagramy [Mg] lub tysiàce metrów szeÊciennych [tys. m3], We — oznacza wskaênik emisji wyra˝ony jako Mg CO /Mg lub Mg CO /tys. m3, 2 2 Wk — oznacza wspó∏czynnik konwersji. W´giel zawarty wmateria∏ach wsadowych, który wtrakcie procesu spalania nie ulega utlenieniu do postaci CO , uwzgl´dnia si´ we wspó∏czynniku konwersji iwyra˝a jako u∏amek. Wprzypadku gdy wspó∏czynnik kon- 2 wersji uwzgl´dnia si´ we wskaêniku emisji, nie stosuje si´ oddzielnego wspó∏czynnika konwersji. IloÊç u˝ytego materia∏u wsadowego wyra˝a si´ parametrami masy lub obj´toÊci [Mg lub tys. m3]. 5. Szczegó∏owe okreÊlenie metody obliczania wielkoÊci emisji CO pochodzàcej z procesów technologicz- 2 nych dotyczàcych ró˝nych rodzajów instalacji sà okreÊlone w za∏àcznikach nr 3—11 do rozporzàdzenia. Pozosta∏y CO 2 1. CO , który nie pochodzi z emisji z instalacji, lecz zostaje wyprowadzony z niej w postaci czystej substan- 2 cji jako sk∏adnik paliw lub u˝yty bezpoÊrednio jako surowiec wprzemyÊle chemicznym lub papierniczym, odejmuje si´ od obliczonej wielkoÊci emisji CO . OdnoÊnà iloÊç CO zg∏asza si´ jako pozycj´ dodatkowà. 2 2 2. Za pozosta∏y CO uznawaç mo˝na czysty CO , który zostaje wyprowadzony z instalacji w celu wykorzy- 2 2 stania: 1) do nasycania napojów; 2) jako suchy lód do celów ch∏odniczych; 3) jako czynnik gaÊniczy, czynnik ch∏odniczy lub jako gaz laboratoryjny; 4) do dezynfekcji ziarna; 5) jako rozpuszczalnik w przemyÊle spo˝ywczym lub chemicznym; 6) jako surowiec w przemyÊle chemicznym lub celulozowym; 7) jako cz´Êç paliwa eksportowanego z instalacji. 3. CO , który jest wprowadzany do instalacji jako cz´Êç paliwa mieszanego, uwzgl´dnia si´ we wskaêniku 2 emisji CO dla tego paliwa. CO wprowadzany do instalacji jako cz´Êç paliwa mieszanego dodaje si´ do wiel- 2 2 koÊci emisji CO ztej instalacji, wktórej paliwo ulega spaleniu, aodejmuje od wielkoÊci emisji CO zinstalacji, 2 2 z której pochodzi. Dane dotyczàce rodzaju instalacji 1. Je˝eli nie ma mo˝liwoÊci dokonania pomiarów danych dotyczàcych rodzaju instalacji stosowanych do obliczania wielkoÊci emisji CO zprocesu, bezpoÊrednio przed rozpocz´ciem procesu, a˝aden zpoziomów do- 2 k∏adnoÊci zawartych w za∏àcznikach nr 2—11 do rozporzàdzenia nie stawia konkretnych warunków w tym zakresie, dane dotyczàce rodzaju instalacji ustala si´ przez ocen´ zmian wstanie zapasów, obliczajàc przy u˝yciu nast´pujàcego wzoru: MC = MP + (MS – ME) – MO gdzie: MC — oznacza materia∏ przetworzony w danym roku okresu rozliczeniowego, MP — oznacza materia∏ zakupiony w danym roku okresu rozliczeniowego, MS — oznacza zapas materia∏u istniejàcy na poczàtku danego roku okresu rozliczeniowego, ME — oznacza zapas materia∏u pozosta∏y na koƒcu danego roku okresu rozliczeniowego, MO — oznacza materia∏ wykorzystany do innych celów (do transportu lub odsprzeda˝y). 2. Wsytuacjach, wktórych ustalenie iloÊci MS iME metodami pomiarów jest nieracjonalne technicznie albo powodowa∏oby ponoszenie nadmiernych kosztów, mo˝na oceniç te dwie wielkoÊci w oparciu o dane z poprzednich lat i po porównaniu z wielkoÊcià produkcji w danym roku okresu rozliczeniowego. Nale˝y potwierdziç szacunkowe dane, dokonujàc obliczeƒ pomocniczych i przedstawiajàc odnoÊne zestawienia finansowe.

CZ¢Âå C Ocena niepewnoÊci 1. Obliczenie 1. Wprocesie monitorowania wielkoÊci emisji CO nale˝y okreÊliç ogólnà dok∏adnoÊç zestawu danych s∏u- 2 ˝àcych do obliczania wielkoÊci emisji CO . 2 2. Wrocznym raporcie nale˝y okreÊliç kombinacj´ poziomów dok∏adnoÊci dla zestawu danych dla ka˝dego êród∏a wramach rodzaju instalacji, oddzielnie dla ka˝dego rodzaju instalacji idla ka˝dego strumienia paliw lub materia∏ów. OkreÊlenie kombinacji poziomów dok∏adnoÊci w rocznym raporcie uznawane jest za okreÊlenie niepewnoÊci w zakresie rozliczania. 3. Dopuszczalne niepewnoÊci pomiarowe urzàdzeƒ pomiarowych dla poszczególnych poziomów dok∏adno- Êci obejmujà okreÊlone niepewnoÊci funkcjonowania urzàdzeƒ pomiarowych, niepewnoÊci zwiàzane zwzorcowaniem urzàdzeƒ oraz wszelkie dodatkowe niepewnoÊci zwiàzane z wykorzystywaniem w praktyce urzàdzeƒ. 4. Za pomocà procedur zapewniania jakoÊci i kontroli jakoÊci nale˝y kontrolowaç zakres pozosta∏ych niepewnoÊci w zestawie danych podawanych w rocznym raporcie i redukowaç niepewnoÊci do minimum. 2. Pomiary 1. Do monitorowania wielkoÊci emisji CO mo˝na zastosowaç sposób monitorowania oparty na pomiarach, 2 je˝eli umo˝liwia uzyskanie wsposób wiarygodny co najmniej takiej samej dok∏adnoÊci wyników jak porównywalny sposób oparty na obliczeniach, wykorzystujàcy kombinacj´ najwy˝szych poziomów dok∏adnoÊci. Wuzasadnieniu podaje si´ iloÊciowe wyniki analizy niepewnoÊci uwzgl´dniajàcej nast´pujàce êród∏a niepewnoÊci: 1) pomiary st´˝enia dla celów ciàg∏ych pomiarów wielkoÊci emisji: a) okreÊlone niepewnoÊci urzàdzeƒ do prowadzenia ciàg∏ego pomiaru, b) niepewnoÊci zwiàzane z kalibracjà urzàdzeƒ, c) dodatkowe niepewnoÊci zwiàzane z praktycznym wykorzystaniem urzàdzeƒ monitorujàcych; 2) przy pomiarach masy i obj´toÊci dla celów ustalenia wielkoÊci strumienia gazów spalinowych w ramach ciàg∏ego monitorowania wielkoÊci emisji i obliczeƒ potwierdzajàcych: a) okreÊlone niepewnoÊci urzàdzeƒ pomiarowych, b) niepewnoÊci zwiàzane z kalibracjà urzàdzeƒ, c) dodatkowe niepewnoÊci zwiàzane z praktycznym wykorzystaniem urzàdzeƒ pomiarowych; 3) przy ustalaniu wartoÊci opa∏owej, wskaêników emisji i wspó∏czynników utleniania lub danych na temat sk∏adu dla celów obliczeƒ potwierdzajàcych: a) okreÊlone niepewnoÊci wynikajàce ze stosowanej metody lub systemu obliczeƒ, b) dodatkowe niepewnoÊci zwiàzane z praktycznym zastosowaniem metody obliczeƒ. 2. W rocznym raporcie nale˝y okreÊliç wielkoÊci niepewnoÊci procesu pomiarowego. 3. Za pomocà procedur zapewniania jakoÊci ikontroli jakoÊci nale˝y kontrolowaç niepewnoÊci zestawu danych podawanych wrocznym raporcie iredukowaç niepewnoÊci do minimum. Wtrakcie weryfikacji uprawniony audytor lub wojewódzki inspektor ochrony Êrodowiska sprawdza prawid∏owoÊç stosowania zatwierdzonych w zezwoleniu wymagaƒ w zakresie monitorowania wielkoÊci emisji oraz ocenia stopieƒ minimalizowania pozosta∏ych niepewnoÊci za pomocà procedur zapewniania jakoÊci i kontroli jakoÊci. CZ¢Âå D Sposób zapewnienia jakoÊci i kontroli jakoÊci Warunki ogólne 1. Wcelu monitorowania wielkoÊci emisji CO nale˝y opracowaç, udokumentowaç, wprowadziç iutrzymy- 2 waç skuteczny system zarzàdzania danymi w zakresie monitorowania i rozliczania wielkoÊci emisji CO zgod- 2 nie z za∏àcznikami nr 1—11 do rozporzàdzenia. Informacje przechowywane w systemie zarzàdzania danymi obejmujà informacje wymienione w za∏àczniku nr 12 do rozporzàdzenia.

2) porównanie danych na temat ∏àcznego zu˝ycia paliw lub materia∏ów wsadowych z danymi na temat zakupu paliw i danymi na temat stanu zapasów; 3) porównanie wskaêników emisji CO obliczonych ze wskaênikami referencyjnymi, wskaênikami krajowymi 2 dla odpowiednich paliw; 4) porównanie wskaêników emisji CO opartych na analizie paliwa ze wskaênikami referencyjnymi, krajowy- 2 mi dla odpowiednich paliw; 5) w przypadku stosowania metody pomiarowej nale˝y porównywaç mierzone i obliczane wielkoÊci emisji CO . 2 CZ¢Âå E Wskaêniki emisji 1. Niniejsza cz´Êç niniejszego za∏àcznika do rozporzàdzenia zawiera referencyjne wskaêniki emisji CO dla 2 poziomu dok∏adnoÊci 1, pozwalajàce na korzystanie wzakresie spalania paliw ze wskaêników nieb´dàcych specjalnymi wskaênikami dla konkretnych rodzajów dzia∏alnoÊci. Je˝eli dane paliwo nie nale˝y do ˝adnego, okre- Êlonego w tabelach nr 1, 1a i 1b, rodzaju paliw, prowadzàcy instalacj´ przypisuje we w∏asnym zakresie stosowane paliwo do jednego z tych rodzajów paliw. Tabela nr 1. Wskaêniki emisji CO dla paliw kopalnych 2

——————— 9)Zwyjàtkiem paliw do silników odrzutowych.

——————— 10)Na podstawie wartoÊci opa∏owej = 10,12 TJ/Mg. 11)Na podstawie wartoÊci opa∏owej = 50,01 TJ/Mg.

Tabela nr 1a. Wskaênik emisji CO dla paliwa zast´pczego 2

Tabela nr 1b. Wskaêniki emisji CO dla paliw zast´pczych (obowiàzuje w latach 2005—2006) 2

CZ¢Âå F Wykaz rodzajów czystej biomasy neutralnej pod wzgl´dem CO 2 1. Za czystà biomas´, której przydzielony jest wskaênik emisji CO wynoszàcy 0 [Mg CO /TJ lub Mg, 2 2 lub tys. m3], uznaje si´: 1) roÊliny i cz´Êci roÊlin, mi´dzy innymi: s∏om´, siano i traw´, liÊcie, drewno, korzenie, pnie, kor´, roÊliny uprawne, w tym kukurydz´ i pszen˝yto; 2) odpady biomasowe, produkty finalne i pó∏produkty, mi´dzy innymi: odpady przemys∏owe drewna, w tym odpady z obróbki i przetwórstwa drewna, wytwarzania przedmiotów i konstrukcji drewnianych oraz powstajàce przy wytwarzaniu materia∏ów drewnopochodnych, drewno pou˝ytkowe, w tym produkty i materia∏y drewniane oraz pou˝ytkowe produkty finalne ipó∏produkty przetwórstwa drzewnego, drzewne idrewnopochodne odpady przemys∏u papierniczego, w tym ∏ug czarny, odpady drzewne z leÊnictwa, màczk´, t∏uszcze, oleje i ∏ój zwierz´cy, rybne i spo˝ywcze, pierwotne (biomasowe) pozosta∏oÊci przy produkcji ˝ywnoÊci i napojów, odchody, pozosta∏oÊci roÊlin uprawnych w rolnictwie, osady Êciekowe, biogaz wytwarzany podczas procesów gnilnych, fermentacji lub gazyfikacji biomasy, szlam portowy i inne szlamy i osady wodne, gaz sk∏adowiskowy; 3) frakcje biomasy oraz materia∏y osk∏adzie mieszanym,mi´dzy innymi: biomasowe frakcje odpadów zutrzymania portów i szlaków wodnych, biomasowe frakcje mieszanych odpadów z produkcji ˝ywnoÊci i napojów, biomasowe frakcje materia∏ów o sk∏adzie mieszanym zawierajàce drewno, biomasowe frakcje odpadowe materia∏ów w∏ókienniczych, biomasowe frakcje papieru, tektury i tektury falistej i innych wielowarstwowych produktów papierowych, biomasowe frakcje odpadów komunalnych i przemys∏owych, biomasowe frakcje przetworzonych odpadów komunalnych i przemys∏owych; 4) paliwa, których komponenty i pó∏produkty w ca∏oÊci zosta∏y wyprodukowane z biomasy, mi´dzy innymi: bioetanol, biodiesel, eteryzowany bioetanol, biometanol, bioeter dimetylowy, bioolej i biogaz. 2. Za czystà biomas´ nie uznaje si´ frakcji torfowych oraz uw´glonych skamienia∏oÊci materia∏ów pochodzenia biomasowego.

CZ¢Âå G Ustalanie wspó∏czynników dla konkretnych rodzajów instalacji Ustalenie wartoÊci opa∏owej i wskaêników emisji CO dla paliw 2 1. Stosuje si´ procedury poboru próbek paliwa i ustalania jego wartoÊci opa∏owej, zawartoÊci w´gla i wskaênika emisji CO zgodnie z dost´pnymi normami CEN. Je˝eli odpowiednie normy CEN nie sà dost´pne, 2 stosuje si´ odpowiednie normy ISO lub odpowiednie normy krajowe. Je˝eli nie istnieje ˝adna odpowiednia norma, dane procedury mo˝na stosowaç zgodnie zzasadami okreÊlajàcymi dobre praktyki produkcyjne dla danej bran˝y. 2. W celu osiàgni´cia odpowiedniej dok∏adnoÊci wskaênika emisji CO dla konkretnego rodzaju instalacji, 2 poza dok∏adnoÊcià procedury analitycznej stosowanej do ustalania zawartoÊci w´gla [C] i wartoÊci opa∏owej, decydujàce znaczenie majà cz´stotliwoÊç poboru próbek, procedura poboru próbek i przygotowanie poboru próbek. Czynniki te sà w znacznym stopniu uzale˝nione od stanu i jednorodnoÊci danego paliwa lub materia- ∏u. Wymagana liczba próbek musi byç wi´ksza w przypadku paliw niejednorodnych, a mniejsza w przypadku paliw gazowych p∏ynnych i gazowych. 3. Do ustalania wartoÊci opa∏owej i wskaêników emisji CO dla partii paliwa stosuje si´ praktyk´ reprezen- 2 tatywnego poboru próbek iotrzymanà wartoÊç stosuje si´ wy∏àcznie wzgl´dem tej partii paliwa, dla której ma byç reprezentatywna. 4. Pe∏nà dokumentacj´ procedur stosowanych przez laboratorium do ustalania wskaênika emisji CO oraz 2 pe∏en zestaw danych przechowuje si´ i udost´pnia uprawnionemu audytorowi lub wojewódzkiemu inspektorowi ochrony Êrodowiska. Ustalanie wspó∏czynników utleniania dla konkretnych rodzajów instalacji 1. Dla konkretnych rodzajów instalacji ustalanie wspó∏czynników utleniania dla partii materia∏u lub surowca jest zgodne z ogólnie przyj´tà praktykà reprezentatywnego poboru próbek. 2. Odpowiednià wartoÊç stosuje si´ wy∏àcznie wzgl´dem tej partii materia∏u lub surowca, dla której ma byç reprezentatywna. 3. Pe∏nà dokumentacj´ procedur stosowanych przez laboratorium do ustalania wspó∏czynników utleniania oraz pe∏en zestaw danych przechowuje si´ i udost´pnia uprawnionemu audytorowi lub wojewódzkiemu inspektorowi ochrony Êrodowiska. Ustalanie wspó∏czynników emisji pochodzàcych z procesów technologicznych 1. Ustalanie wskaênika emisji CO z procesu i danych na temat sk∏adu dla poszczególnych partii materia∏u 2 lub surowca jest zgodne z ogólnie przyj´tà praktykà reprezentatywnego poboru próbek. 2. Odpowiednià wartoÊç stosuje si´ wy∏àcznie wzgl´dem tej partii materia∏u lub surowca, dla której ma byç reprezentatywna. 3. Pe∏nà dokumentacj´ procedur stosowanych przez laboratorium do ustalania wspó∏czynników emisji oraz pe∏en zestaw danych przechowuje si´ i udost´pnia uprawnionemu audytorowi lub wojewódzkiemu inspektorowi ochrony Êrodowiska. Ustalanie frakcji biomasy 1. Metody stosowane do ustalania frakcji biomasy w paliwie mogà byç zró˝nicowane, od r´cznego sortowania sk∏adników materia∏ów mieszanych po ró˝ne metody ustalania wartoÊci opa∏owej mieszaniny dwusk∏adnikowej i jej dwóch sk∏adników czystych, po analiz´ izotopowà w´gla C-14, w zale˝noÊci od konkretnego charakteru mieszaniny paliwowej. 2. Ustalanie frakcji biomasy w partiach paliwa jest zgodne z ogólnie przyj´tà praktykà reprezentatywnego poboru próbek.

3. Odpowiednià wartoÊç stosuje si´ wy∏àcznie wzgl´dem tej partii paliwa, dla której ma byç reprezentatywna. 4. Pe∏nà dokumentacj´ procedur stosowanych przez laboratorium do ustalania frakcji biomasy oraz pe∏en zestaw danych przechowuje si´ i udost´pnia uprawnionemu audytorowi lub wojewódzkiemu inspektorowi ochrony Êrodowiska. 5. Je˝eli ustalenie frakcji biomasy wmieszaninie paliwowej jest technicznie niewykonalne lub wiàza∏oby si´ zponoszeniem nadmiernych kosztów, nale˝y przyjàç udzia∏ czystej biomasy wynoszàcy 0 %, oznaczajàcy, ˝e ca- ∏y w´giel pierwiastkowy zawarty w danym rodzaju paliwa jest pochodzenia kopalnego, albo wartoÊç t´ oszacowaç we w∏asnym zakresie. Tabela nr 2 okreÊla wymagane poziomy dok∏adnoÊci w ramach metodyki monitorowania dla poszczególnych rodzajów instalacji.

ijcalatsni wójazdor hcynlógezczsop ald ainaworotinom ikydotem hcmamar w icÊonda∏kod ymoizop enagamyW .2 rn alebaT ——————— .ijsime apurg —C ,B ,A)21 .yn˝awonwór icÊonda∏kod moizop —b/a moizoP)31 .icÊonda∏kod moizoP)41 .wóiretyrk hcynolÊerko karB)51

Dane dotyczące rodzaju instalacji

Wartość opałowa

Wskaźnik emisji

Dane dotyczące składu

Współczynnik utleniania

Współczynnik

konwersj

Rodzaje instalacji A B c

A c

A B c

A

c

Piece koksownicze

Metoda bilansu masowego

Paliwo jako wsad do procesu

Instalacje prażenia i spiekania rud metali, w tym rudy siarczkowej:

Metoda bilansu masowego

W - Węglany

Instalacje do pierwotnego lub wtórnego wytopu surówki żelaza lub stali surowej, w tym do ciągłego odlewania stali

Instalacje do produkcji klinkieru cementowego w piecach obrotowych:

Pył cementowy (CKD)

Nr 16

Dane dotyczące rodzaju instalacji

Wartość opałowa Wskaźnik emisji Dane dotyczące składu Współczynnik

utleniania

Współczynnik

konwersj

Rodzaje instalacji

Instalacje do produkc

T - Tlenki alkaliczne

Instalacje do produkcj szkła, w tym włókna szklanego:

T - Tlenki alkaliczne

Instalacje do produkcji wyrobów ceramicznych za pomocą wypalania:

przemywanie

Instalacje do produkc papieru lub tektury

Metoda standardowa

W ZEE JAJACH popopopopopos

— — —

Nr 16

Poz

124

:aineinÊajbO :ald ynolatsu ,ajcalatsni anad ´is ejudjanz mikaj w ,∏aizdezrp — ijsime ´purg azcanzo — C ,B ,A )1 :eizdg ,ypurg an me∏aizdop z , OC ijsime od ƒeinwarpu àbzcil ànzcoroinderÊ ez eindogz ogewoinezcilzor userko ogezswreip )a 2 ,.syt 05≤ ƒeinwarpu ´bzcil ànzcoroinderÊ azcanzo A apurg — ,.syt 005≤ i .syt 05> ƒeinwarpu ´bzcil ànzcoroinderÊ azcanzo B apurg — ,.syt 005> ƒeinwarpu ´bzcil ànzcoroinderÊ azcanzo C apurg — :eizdg ,ijcalatsni je∏ac z OC ijsime jenzcor àicÊokleiw ànzcà∏ z eindogz hcywoinezcilzor wóserko hcynjelok )b 2 , OC gM .syt 05≤ ijsime jenzcor çÊokleiw ànzcà∏ azcanzo A apurg — 2 , OC gM .syt 005≤ i OC gM .syt 05> ijsime jenzcor çÊokleiw ànzcà∏ azcanzo B apurg — 2 2 ; OC gM .syt 005> ijsime jenzcor çÊokleiw ànzcà∏ azcanzo C apurg — 2 àzs˝ywjan ynozcanzo icÊonda∏kod moizop ,çÊonda∏kod àzs˝yw azcanzo abzcil azsk´iw myzc yzrp ,icÊonda∏kod moizop aldeicreiwzdo abzcil

1 )2 ;ynaworeferp moizop azcanzo àbzcil ;utebafla imaretil imynjelok owoktadod zaro àbzcil àmas àkat às enozcanzo eibeis cebow en˝awonwór icÊonda∏kod ymoizop — b/a )3 ;wóiretyrk hcynolÊerko karb — 0 )4 -orp icÊokleiw o bul hcywodasw wó∏airetam ,awilap uicy˝uz ,wó∏airetam eiwy∏pezrp o ´jcamrofni ejumjebo — )u∏airetam ,acworus( awilap eicy˝uz )5 ;]3m bul gM[ icatsop w jeno˝aryw ijckud ikinnyzc∏ópsw( JT/ OCgM okaj ej ´is a˝aryw ;hcywodasw hca∏airetam bul hcawilap w ]C[ alg´w icÊotrawaz an ´is àjareipo — OC ijsime ikinêaksw )6 2 2 ijsime wókinêaksw ainawywocarpo ecàzcytod ydasaz zaro OC ijsime ikinêaksw ;)usecorp ikinnyzc∏ópsw( 3m/ OCgM obla gM/ OCgM bul )ainalaps 2 2 2 ;uinezdàzropzor w enolÊerko às ijcalatsni wójazdor hcynterknok ald ,uineineltu ∏gelu ein yrótk ,alg´w icÊotrawaz jewotnecorp aind´lgzwu ein OC ijsime kinêaksw ynad ile˝ej — ijsrewnok bul ainaineltu kinnyzc∏ópsw )7 2 -eltu akinnyzc∏ópsw ainazdaworpw ecàzcytod ybosops enolÊerko y∏atsoz A icÊ´zc w ;ijsrewnok bul ainaineltu kinnyzc∏ópsw ywoktadod ´is ejusots .ijsrewnok bul ainain :meine˝ezrtsaz Z -ad uwatsez ogenad ald icÊonda∏kod eimoizop mynazakswo ainaworotinom ydotem ainawosots od às inazàiwoboz ´jcalatsni ycàzdaworp ycsyzsw )1 ;hcyn ;hcynad uwatsez ainalatsu iknuraw ewo∏ógezczs àjareiwaz ainezdàzropzor od 11—2 rn ikinzcà∏az )2 -ni ycàzdaworp ,àwoinezcilbo ´dotem ànwytanretla ejudiwezrp einezdàzropzor hcyrótk ald ,ijcalatsni wójazdor hcamar w ∏edórê od uineiseindo w )3 ;eicropar mynzcor w ´naimz àkat càjuwotondo ,àgurd an ´dotem àndej çineimz owarp am ´jcalats uwatsez ainalÊerko od ,.r 7002 aindurg 13 aind od ˝in je˝u∏d ein ela ,ogewoinezcilzor userko ogezswreip ald OC ijsime icÊokleiw ainaworotinom od )4 2 -da∏kod umoizop ot yzcytod ein( 2 rn ilebat w enolÊerko ˝in ezs˝in moizop nedej o ijsime ypurg ald icÊonda∏kod ymoizop çawosots an˝om hcynad .)1 icÊon

E = D * We * Wu gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO , 2 D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji (zu˝yte paliwo i wartoÊç opa∏owa), We — oznacza wskaênik emisji CO , 2 Wu — oznacza wspó∏czynnik utleniania. 1.1.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D Dane dotyczàce rodzaju instalacji wyra˝a si´ jako zawartoÊç energii w paliwie zu˝ytym [TJ] w danym roku okresu rozliczeniowego. ZawartoÊç energii wzu˝ywanym paliwie oblicza si´ przy u˝yciu nast´pujàcego wzoru: Zp = C * NCV gdzie: Zp — oznacza zawartoÊç energii w zu˝ywanym paliwie [TJ lub m3], C — oznacza zu˝yte paliwo [Mg lub m3], NCV — oznacza wartoÊç opa∏owà paliwa [TJ/Mg lub TJ/m3]. Je˝eli stosuje si´ jednostki obj´toÊciowe, nale˝y zastosowaç przeliczenie dla uwzgl´dnienia ró˝nic ciÊnienia itemperatury, wjakich dzia∏a urzàdzenie pomiarowe, astandardowymi warunkami, dla których okreÊlono wartoÊç opa∏owà dla odpowiednich typów paliw. a) OkreÊlenie zu˝ycia paliwa — C

Dla poziomów dok∏adnoÊci 1 oblicza si´ zu˝ycie paliwa przy u˝yciu nast´pujàcego wzoru: C = P – O gdzie: C — oznacza paliwo spalone w danym roku okresu rozliczeniowego, P — oznacza paliwo zakupione w danym roku okresu rozliczeniowego, O — oznacza paliwo zu˝yte do innych celów (transport lub sprzeda˝).

Dla poziomów dok∏adnoÊci 2b, 3b, 4b oblicza si´ zu˝ycia paliwa przy u˝yciu nast´pujàcego wzoru: C = P + (S – E) – O gdzie: C — oznacza paliwo spalone w danym roku okresu rozliczeniowego, P — oznacza paliwo zakupione w danym roku okresu rozliczeniowego, S — oznacza zapas paliwa na poczàtku roku danego okresu rozliczeniowego, E — oznacza zapas paliwa na koƒcu roku danego okresu rozliczeniowego, O — oznacza paliwo zu˝yte do innych celów (transport lub sprzeda˝). Dopuszczalne progi niepewnoÊci procesu pomiarowego sà ró˝ne wzale˝noÊci od rodzaju stosowanego paliwa; paliwa gazowe i p∏ynne mierzy si´ dok∏adniej ni˝ paliwa sta∏e. W ka˝dej z omówionych klas wyst´pujà liczne wyjàtki, które zale˝à od typu i cech paliwa, od sposobów dostawy (transportem wodnym, kolejowym, drogowym, taÊmociàgiem, rurociàgiem) oraz od cech iokolicznoÊci w∏aÊciwych dla danej instalacji; dopuszcza si´ ∏àczenie metod bilansowania. Wpierwszym okresie rozliczeniowym wlatach 2005—2007 iloÊç zu˝ytego paliwa wyra˝onà wpostaci energii chemicznej wyznaczonà metodà bezpoÊrednià mo˝na dodatkowo potwierdzaç za pomocà metody poÊredniej, zgodnie z obowiàzujàcà Polskà Normà3). Metodà poÊrednià obliczane jest zu˝ycie energii chemicznej paliw na podstawie charakterystyk energetycznych poszczególnych urzàdzeƒ podstawowych z uwzgl´dnieniem rzeczywistych lub przewidywanych warunków charakteryzujàcych wielkoÊç produkcji i proces technologiczny lub na podstawie bilansu energetycznego êród∏a. Maksymalna dopuszczalna niepewnoÊç wyznaczania iloÊci energii chemicznej zu˝ytego paliwa metodà poÊrednià powinna byç co najmniej równa maksymalnej dopuszczalnej niepewnoÊci ∏àcznej iloczynu iloÊci paliwa wyznaczonej bez uwzgl´dnienia poÊredniego etapu sk∏adowania przed spalaniem w instalacji z dopuszczalnà niepewnoÊcià — odpowiedni równowa˝ny poziom dok∏adnoÊci a — oraz wartoÊci opa∏owej danego paliwa podanej z okreÊlonà niepewnoÊcià. b) WartoÊç opa∏owa — NCV

1.2. Spalanie gazów na wylocie z komina Do wielkoÊci emisji CO powstajàcych wwyniku spalania gazów na wylotach kominów zalicza si´ spalanie 2 rutynowe i operacyjne, w ramach rozruchu, wygaszania i wy∏àczeƒ samoczynnych, oraz upusty awaryjne. WielkoÊç emisji CO oblicza si´ na podstawie iloÊci gazu spalanego na wylotach kominów [m3] i zawarto- 2 Êci w´gla w spalanym w ten sposób gazie [Mg CO /m3], w tym z w´glem nieorganicznym, za pomocà nast´- 2 pujàcego wzoru: E = D * We * Wu gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO [Mg CO ], 2 2 D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji, We — oznacza wskaênik emisji [Mg CO /TJ], 2 Wu — oznacza wspó∏czynnik utleniania.

2.2. Metoda G — Gips Obliczenie wielkoÊci CO emisji odbywa si´ na podstawie iloÊci wyprodukowanego gipsu. 2 2.2.1. Dane dotyczàce dzia∏alnoÊci — D

2.2.3. Wspó∏czynnik konwersji — Wk

D. POMIAR EMISJI CO 2 Stosuje si´ sposoby wykonywania pomiaru wielkoÊci emisji CO okreÊlone w za∏àczniku nr 1 do rozporzà- 2 dzenia.

Za∏àcznik nr 3 SZCZEGÓ¸OWY SPOSÓB MONITOROWANIA WIELKOÂCI EMISJI CO Z RAFINERII ROPY NAFTOWEJ 2 A. ZAKRES I KOMPLETNOÂå 1. W za∏àczniku jest okreÊlony sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO z rafinerii ropy naftowej. 2 2. Monitorowanie wielkoÊci emisji CO z instalacji obejmuje wszystkie emisje CO z procesów spalania 2 2 iprocesów produkcyjnych odbywajàcych si´ wrafineriach. Nie uwzgl´dnia si´ emisji CO zprocesów odbywa- 2 jàcych si´ wprzyleg∏ych instalacjach chemicznych nienale˝àcych do rodzajów instalacji1), które nie sà cz´Êcià ∏aƒcucha produkcyjnego rafinacji. B. OKREÂLANIE WIELKOÂCI EMISJI CO 2 Do êróde∏ emisji CO z instalacji w rafineriach ropy naftowej nale˝à: 2 B.1. spalanie zwiàzane z pozyskiwaniem energii: 1) kot∏y; 2) urzàdzenia grzewcze i przetwarzajàce stosowane w procesach technologicznych; 3) silniki t∏okowe lub turbiny; 4) utleniacze katalityczne i cieplne; 5) piece do kalcynacji koksu; 6) pompy stra˝ackie; 7) awaryjne i rezerwowe generatory energii; 8) spalanie gazów na wylotach kominów; 9) piece do spopielania; 10) urzàdzenia do krakowania; B.2. procesy: 1) instalacje do produkcji wodoru; 2) regeneracja katalityczna, w tym katalityczne krakowanie i inne procesy katalityczne; 3) retorty do koksowania. C. OBLICZANIE WIELKOÂCI EMISJI CO 2 WielkoÊç emisji CO nale˝y obliczaç: 2 1) dla ka˝dego rodzaju paliwa i dla ka˝dego procesu odbywajàcego si´ w danej instalacji; 2) stosujàc metod´ bilansu masowego, pod warunkiem ˝e mo˝na wykazaç, ˝e metoda ta prowadzi do uzyskania wyników zbiorczych dla ca∏ej instalacji dok∏adniejszych ni˝ w przypadku obliczania dla ka˝dego rodzaju paliwa i dla ka˝dego procesu osobno; 3) stosujàc metod´ bilansu masowego w odniesieniu do zdefiniowanego podzbioru rodzajów paliw lub procesów oraz obliczenia indywidualne dla pozosta∏ych rodzajów paliw iprocesów odbywajàcych si´ wdanej instalacji, pod warunkiem ˝e mo˝na wykazaç, ˝e metoda ta prowadzi do uzyskania wyników zbiorczych dla ca∏ej instalacji dok∏adniejszych ni˝ wprzypadku obliczania dla ka˝dego rodzaju paliwa idla ka˝dego procesu osobno. ——————— 1)Rodzaje instalacji okreÊlone wrozporzàdzeniu Ministra Ârodowiska zdnia 30 wrzeÊnia 2005 r. wsprawie rodzajów instalacji obj´tych wspólnotowym systemem handlu uprawnieniami do emisji na lata 2005—2007 (Dz. U. Nr 199, poz. 1646).

1. Metoda bilansu masowego Metoda bilansu masowego polega na uwzgl´dnianiu ca∏ej iloÊci w´gla w materia∏ach wsadowych, zapasach, w´glu wchodzàcym w sk∏ad produktów oraz w´glu wyprowadzanym z danej instalacji, obliczanej przy u˝yciu nast´pujàcego wzoru: E = (W – P – Ex – Zm) * Wk gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO [Mg CO ], 2 2 W — oznacza wsad, czyli ca∏à iloÊç w´gla wprowadzanego w granice instalacji [Mg C], P — oznacza produkty, czyli ca∏à iloÊç w´gla w produktach i materia∏ach, ∏àcznie z produktami ubocznymi, opuszczajàcà obszar obj´ty bilansem masy [Mg C], Ex — oznacza eksport, czyli ca∏à iloÊç w´gla wyprowadzanego z obszaru obj´tego bilansem masy: wprowadzona do kanalizacji, kierowana na sk∏adowisko lub zwiàzana ze stratami procesowymi, nieobejmujàca CO wprowadzanego do powietrza [Mg C], 2 Zm — oznacza zmiany w zapasach, czyli zwi´kszenie iloÊci w´gla w zapasach w granicach instalacji [Mg C], Wk — oznacza wspó∏czynnik konwersji. WielkoÊç emisji CO oblicza si´ za pomocà nast´pujàcego wzoru: 2 E = {∑ (D * Z ) – ∑ (D * Z ) – ∑ (D * Z ) – ∑ (D * Z )} * 3,664 W W P P Ex Ex Zm Zm gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO [Mg CO ], 2 2 D — dane dotyczàce rodzaju instalacji dla W, w D — dane dotyczàce rodzaju instalacji dla P, P D — dane dotyczàce rodzaju instalacji dla Ex, Ex D — dane dotyczàce rodzaju instalacji dla Zm, Zm Z — zawartoÊç w´gla w W, W Z — zawartoÊç w´gla w P, P Z — zawartoÊç w´gla w Ex, Ex Z — zawartoÊç w´gla w Zm. Zm 1.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D Prowadzàcy instalacj´ analizuje i uwzgl´dnia w rocznym raporcie przep∏ywy masy do i z instalacji oraz odpowiednie zmiany w stanie zapasów oddzielnie dla wszystkich odpowiednich paliw i materia∏ów.

1.2. ZawartoÊç w´gla

1.3. WartoÊç opa∏owa

2. WielkoÊç emisji CO pochodzàcej z procesów spalania 2 WielkoÊci emisji CO ze spalania paliw podlegajà monitorowaniu i rozliczaniu zgodnie z warunkami okre- 2 Êlonymi w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. 3. WielkoÊç emisji CO pochodzàcej z procesów technologicznych 2 3.1. Regeneracja urzàdzeƒ do krakowania i inne procesy regeneracji katalizatorów Koks odk∏adajàcy si´ w katalizatorze jako produkt uboczny procesu krakowania jest spalany w regeneratorze w celu przywrócenia dzia∏ania katalizatora, czyli jest poddawany regeneracji. IloÊç CO emitowanego w procesie regeneracji katalizatorów oblicza si´ zgodnie z warunkami okreÊlonymi 2 wza∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia, przy czym jako dane dotyczàce rodzaju instalacji podaje si´ iloÊç spalonego koksu, a zawartoÊç w´gla w koksie s∏u˝y jako podstawa do obliczenia wskaênika emisji CO . WielkoÊç emi- 2 sji CO oblicza si´ za pomocà nast´pujàcego wzoru: 2 E = D * We * Wk gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO [Mg CO ], 2 2 D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji, We — oznacza wskaênik emisji [Mg CO /Mg], 2 Wk — oznacza wspó∏czynnik konwersji. 3.1.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D

3.2. Retorty do koksowania Upusty CO zkomór spalania retort do koksowania fluidalnego oblicza si´ przy u˝yciu nast´pujàcego wzoru: 2 E = D * We gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO [Mg CO ], 2 2 D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji, We — oznacza wskaênik emisji [Mg CO /Mg]. 2

3.2.2. Wskaênik emisji CO — We 2

3.3.2. Wskaênik emisji CO — We 2

D. POMIAR WIELKOÂCI EMISJI CO 2 Stosuje si´ sposoby wykonywania pomiaru wielkoÊci emisji CO okreÊlone w za∏àczniku nr 1 do rozporzà- 2 dzenia.

Za∏àcznik nr 4 SZCZEGÓ¸OWY SPOSÓB MONITOROWANIA WIELKOÂCI EMISJI CO Z PIECÓW KOKSOWNICZYCH 2 A. ZAKRES I KOMPLETNOÂå 1. W za∏àczniku jest okreÊlony sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO z pieców koksowniczych. 2 2. Koksownie mogà stanowiç samodzielnà instalacj´ lub cz´Êç huty, majàc bezpoÊrednie po∏àczenie technologiczne zjej wydzia∏ami. Je˝eli zezwolenie obejmuje ca∏à hut´, anie tylko koksowni´, to wielkoÊç emisji CO 2 mo˝e byç monitorowana dla huty jako ca∏oÊci. 3. Je˝eli w instalacji prowadzi si´ mokre oczyszczanie gazów odlotowych, a powodowana tym emisja CO 2 nie jest liczona jako cz´Êç emisji procesowej z instalacji, to powsta∏à w ten sposób wielkoÊç emisji CO nale˝y 2 liczyç zgodnie z warunkami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. B. OKREÂLANIE WIELKOÂCI EMISJI CO 2 W koksowniach g∏ówny strumieƒ emisji CO generowany jest w procesie opalania baterii koksowniczych, 2 zazwyczaj przy zastosowaniu oczyszczonego gazu koksowniczego. Innymi êród∏ami emisji CO mogà byç: 2 1) spalanie nadmiarowego gazu koksowniczego; 2) spalanie gazu koksowniczego na potrzeby technologiczne przygotowania wsadu w´glowego i produkcji w´glopochodnych; 3) energetyczne spalanie paliw; 4) mokre oczyszczanie gazów odlotowych. C. OBLICZANIE WIELKOÂCI EMISJI CO 2 Je˝eli koksownia jest cz´Êcià huty zintegrowanej, prowadzàcy instalacj´ mo˝e obliczaç emisj´: 1) dla zintegrowanej huty jako ca∏oÊci lub 2) dla koksowni jako wydzielonej cz´Êci huty. Dopuszcza si´ trzy równorz´dne metody obliczania wielkoÊci emisji CO . 2 1. Metoda bilansu masowego Metoda bilansu masowego polega na uwzgl´dnianiu ca∏ej iloÊci w´gla w materia∏ach wsadowych, zapasach, w´glu wchodzàcym w sk∏ad produktów oraz w´glu wyprowadzanym z danej instalacji, obliczanej przy u˝yciu nast´pujàcego wzoru: E= (W – P – Ex – Zm) * Wk gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO [Mg CO ], 2 2 W — oznacza wsad, czyli ca∏à iloÊç w´gla wprowadzanego w granice instalacji [Mg C], P — oznacza produkty, czyli ca∏à iloÊç w´gla w produktach i materia∏ach, ∏àcznie z produktami ubocznymi, opuszczajàcà obszar obj´ty bilansem masy [Mg C], Ex — oznacza eksport, czyli ca∏à iloÊç w´gla wyprowadzanego z obszaru obj´tego bilansem masy: wprowadzona do kanalizacji, kierowana na sk∏adowisko lub zwiàzana ze stratami procesowymi, nieobejmujàca CO wprowadzanego do powietrza [Mg C], 2 Zm — oznacza zmiany wzapasach, czyli zwi´kszenie iloÊci w´gla wzapasach wgranicach instalacji [Mg C], Wk — oznacza wspó∏czynnik konwersji. WielkoÊç emisji CO oblicza si´ za pomocà nast´pujàcego wzoru: 2 E = {∑ (D * Z ) – ∑ (D * Z ) – ∑ (D * Z ) – ∑ (D * Z )} * 3,664 W W P P Ex Ex Zm Zm gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO [Mg CO ], 2 2 D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji dla W, W D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji dla P, P D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji dla Ex, Ex D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji dla Zm, Zm Z — oznacza zawartoÊç w´gla w W, W Z — oznacza zawartoÊç w´gla w P, P Z — oznacza zawartoÊç w´gla w Ex, Ex Z — oznacza zawartoÊç w´gla w Zm. Zm

1.3. WartoÊç opa∏owa

2. WielkoÊç emisji CO pochodzàcej z procesów spalania 2 Ca∏kowita wielkoÊç emisji CO z koksowni jest wynikiem spalania strumieni paliw, w tym gazu koksowni- 2 czego, gazu wielkopiecowego, gazu ziemnego, w´gla kamiennego. Procesy spalania zachodzàce w koksowniach sà monitorowane i rozliczane zgodnie z warunkami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. 3. WielkoÊç emisji CO pochodzàcej z procesów technologicznych 2 Wczasie procesu koksowania wkomorze koksowniczej pieca koksowniczego w´giel jest przekszta∏cany bez dost´pu powietrza na koks i surowy gaz koksowniczy. G∏ównym materia∏em lub strumieniem wsadowym zawierajàcym w´giel [C] sà: w´giel kamienny, uboczne produkty koksowania, koks naftowy, oleje iinne sta∏e surowce w´glonoÊne. G∏ównym materia∏em lub strumieniem wyjÊciowym zawierajàcym w´giel [C] jest koks, a ponadto smo∏a koksownicza, benzol oraz oczyszczony gaz koksowniczy. Ogólnà wielkoÊç emisji CO z kok- 2 sowni oblicza si´ za pomocà nast´pujàcego wzoru: E = ∑ (D * We ) –∑ (D * We ) WEJÂCIE WEJÂCIE WYJÂCIE WYJÂCIE gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO [Mg CO ], 2 2 D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji na wejÊciu, WEJÂCIE D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji na wyjÊciu, WYJÂCIE We — oznacza wskaênik emisji na wejÊciu, WEJÂCIE We — oznacza wskaênik emisji na wyjÊciu. WYJÂCIE

3.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D D mogà obejmowaç w´giel jako surowiec, uboczne produkty koksowania, koks naftowy, gaz wielko- WEJÂCIE piecowy. D mogà ujmowaç koks, smo∏´ koksowniczà, benzol, gaz koksowniczy. WYJÂCIE a) OkreÊlenie zu˝ycia paliwa stosowanego jako wsad do procesu

b) WartoÊç opa∏owa

3.2. Wskaênik emisji CO — We 2

D. POMIAR WIELKOÂCI EMISJI CO 2 Stosuje si´ sposoby wykonywania pomiaru wielkoÊci emisji CO okreÊlone wza∏àczniku nr 1 do rozporzà- 2 dzenia.

Za∏àcznik nr 5 SZCZEGÓ¸OWY SPOSÓB MONITOROWANIA WIELKOÂCI EMISJI CO Z INSTALACJI PRA˚ENIA 2 I SPIEKANIA RUD METALI, W TYM RUDY SIARCZKOWEJ A. ZAKRES I KOMPLETNOÂå 1. W za∏àczniku jest okreÊlony sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO z instalacji pra˝enia i spiekania 2 rud metali, w tym rudy siarczkowej. 2. Instalacje do pra˝enia ispiekania rud metali, wtym rudy siarczkowej, które mogà stanowiç cz´Êç stalowni, majàc bezpoÊrednie po∏àczenie technologiczne zpiecami koksowniczymi oraz instalacjami do pierwotnego lub wtórnego wytopu surówki ˝elaza lub stali surowej, w tym do ciàg∏ego odlewania stali. 3. Je˝eli zezwolenie obejmuje ca∏à stalowni´, a nie tylko instalacje do pra˝enia i spiekania rud metali, w tym rudy siarczkowej, wielkoÊç emisji CO mo˝na monitorowaç wca∏ej stalowni, stosujàc metod´ bilansu masowego. 2 4. Je˝eli w instalacji prowadzi si´ mokre oczyszczanie gazów odlotowych, to powsta∏à w ten sposób wielkoÊç emisji CO nale˝y liczyç zgodnie z warunkami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. 2 B. OKREÂLANIE WIELKOÂCI EMISJI CO 2 Do êróde∏ emisji CO z instalacji do pra˝enia i spiekania rud metali, w tym rudy siarczkowej, nale˝à: 2 1) surowce, w szczególnoÊci wapieƒ, dolomit, rudy, koncentraty rud, pellety, topniki, kamieƒ wapienny i dolomitowy; 2) paliwa konwencjonalne, w tym gaz ziemny, koks, mia∏ koksowy; 3) gazy powsta∏e wwyniku procesu technologicznego, wszczególnoÊci gaz koksowniczy igaz wielkopiecowy; 4) pozosta∏oÊci z procesu technologicznego u˝ywane jako materia∏ wsadowy, w tym odfiltrowane py∏y z zak∏adu spiekalniczego, konwertera i wielkiego pieca; 5) inne paliwa; 6) mokre oczyszczanie gazów odlotowych. C. OBLICZANIE WIELKOÂCI EMISJI CO 2 Prowadzàcy instalacj´ mo˝e obliczaç wielkoÊci emisji CO , stosujàc metod´ bilansu masowego dla ka˝de- 2 go êród∏a w ramach danego rodzaju instalacji. 1. Metoda bilansu masowego Metoda bilansu masowego polega na uwzgl´dnianiu ca∏ej iloÊci w´gla w materia∏ach wsadowych, zapasach, w´glu wchodzàcym w sk∏ad produktów oraz w´glu wyprowadzanym z danej instalacji, obliczanej przy u˝yciu nast´pujàcego wzoru: E = (W – P – Ex – Zm) * Wk gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO [Mg CO ], 2 2 W — oznacza wsad, czyli ca∏à iloÊç w´gla wprowadzanego w granice instalacji [Mg C], P — oznacza produkty, czyli ca∏à iloÊç w´gla wproduktach imateria∏ach, ∏àcznie zproduktami ubocznymi, opuszczajàcà obszar obj´ty bilansem masy [Mg C], Ex — oznacza eksport, czyli ca∏à iloÊç w´gla wyprowadzanego zobszaru obj´tego bilansem masy: wprowadzona do kanalizacji, kierowana na sk∏adowisko lub zwiàzana ze stratami procesowymi, nieobejmujàca CO wprowadzanego do powietrza [Mg C], 2 Zm — oznacza zmiany wzapasach, czyli zwi´kszenie iloÊci w´gla wzapasach wgranicach instalacji [MgC], Wk — oznacza wspó∏czynnik konwersji. WielkoÊç emisji CO oblicza si´ za pomocà nast´pujàcego wzoru: 2 E = {∑ (D * Z ) – ∑ (D * Z ) – ∑ (D * Z ) – ∑ (D * Z )} * 3,664 W W P P Ex Ex Zm Zm gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO [Mg CO ], 2 2 D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji dla W, W D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji dla P, P D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji dla Ex, Ex D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji dla Zm, Zm Z — oznacza zawartoÊç w´gla w W, W Z — oznacza zawartoÊç w´gla w P, P Z — oznacza zawartoÊç w´gla w Ex, Ex Z — oznacza zawartoÊç w´gla w Zm. Zm

1.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D Informacj´ o masowych przep∏ywach do i z instalacji oraz o odpowiednich zmianach zapasów wszystkich paliw i materia∏ów wraz z ich analizà przedstawia si´ w rocznym raporcie.

1.2. ZawartoÊç w´gla

1.3. WartoÊç opa∏owa

2. WielkoÊç emisji CO pochodzàcej z procesów spalania 2 WielkoÊci emisji CO pochodzàce z procesów spalania odbywajàcych si´ w instalacjach pra˝enia i spieka- 2 nia rud metali, w tym rudy siarczkowej, podlegajà monitorowaniu i rozliczaniu zgodnie z warunkami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. 3. WielkoÊç emisji CO pochodzàcej z procesów technologicznych 2 W czasie procesu wypalania na ruszcie CO jest uwalniany z materia∏ów wsadowych z mieszaniny surow- 2 ców oraz zpowtórnie wykorzystywanych odpadów zprocesu technologicznego. Dla ka˝dego rodzaju stosowanych materia∏ów wsadowych wielkoÊç emisji CO oblicza si´ przy u˝yciu nast´pujàcego wzoru: 2 E = D * We * Wk wsad gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO [Mg CO ], 2 2 D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji we wsadzie, wsad We — oznacza wskaênik emisji [Mg CO /Mg], 2 Wk — oznacza wspó∏czynnik konwersji.

3.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D

3.2. Wskaênik emisji CO — We 2

D. POMIAR WIELKOÂCI EMISJI CO 2 Stosuje si´ sposoby wykonywania pomiaru wielkoÊci emisji CO okreÊlone w za∏àczniku nr 1 do rozporzà- 2 dzenia.

Za∏àcznik nr 6 SZCZEGÓ¸OWY SPOSÓB MONITOROWANIA WIELKOÂCI EMISJI CO Z INSTALACJI DO PIERWOTNEGO 2 LUB WTÓRNEGO WYTOPU SURÓWKI ˚ELAZA LUB STALI SUROWEJ, W TYM DO CIÑG¸EGO ODLEWANIA STALI A. ZAKRES I KOMPLETNOÂå 1. W za∏àczniku jest okreÊlony sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO z instalacji do pierwotnego lub 2 wtórnego wytopu surówki ˝elaza lub stali surowej, wtym do ciàg∏ego odlewania stali, dotyczàcy wytopu pierwotnego wwielkich piecach (BF) ikonwertorach tlenowych (BOF) oraz wytopu wtórnego welektrycznych piecach ∏ukowych (EAF). 2. Instalacje do pierwotnego lub wtórnego wytopu surówki ˝elaza lub stali surowej, wtym do ciàg∏ego odlewania stali, sà integralnà cz´Êcià stalowni powiàzanà technologicznie z piecami koksowniczymi oraz instalacjami spiekalniczymi. Intensywna wymiana energii i masy, w tym gaz wielkopiecowy, gaz koksowniczy, koks, wapieƒ, ma miejsce przy ciàg∏ej pracy instalacji. 3. Je˝eli zezwolenie obejmuje ca∏à stalowni´, anie tylko wielkie piece, wielkoÊç emisji CO mo˝na równie˝ 2 monitorowaç w ca∏ej stalowni przy u˝yciu metody bilansu masowego. 4. Je˝eli w instalacji prowadzi si´ mokre oczyszczanie gazów odlotowych, to powsta∏à w ten sposób wielkoÊç emisji CO nale˝y liczyç zgodnie z warunkami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. 2 B. OKREÂLANIE WIELKOÂCI EMISJI CO 2 Do êróde∏ emisji CO z instalacji do pierwotnego lub wtórnego wytopu surówki ˝elaza lub stali surowej, 2 w tym do ciàg∏ego odlewania stali, nale˝à: 1) surowce, w tym wapieƒ i dolomit; 2) paliwa konwencjonalne, w tym gaz ziemny, w´giel, koks; 3) Êrodki redukujàce, w tym koks, w´giel, tworzywa sztuczne; 4) gazy powsta∏e w wyniku procesu technologicznego, w tym gaz koksowniczy (COG), gaz wielkopiecowy (BFG), gaz konwertorowy (BOFG); 5) zu˝yte elektrody grafitowe; 6) zu˝yty z∏om, dodatki stopowe, ˝elazostopy i zsypki; 7) mokre oczyszczanie gazów odlotowych; 8) inne paliwa. C. OBLICZANIE WIELKOÂCI EMISJI CO 2 1. Metoda bilansu masowego Metoda bilansu masowego polega na uwzgl´dnianiu ca∏ej iloÊci w´gla w materia∏ach wsadowych, zapasach, w´glu wchodzàcym w sk∏ad produktów oraz w´glu wyprowadzanym z danej instalacji, obliczanej przy u˝yciu nast´pujàcego wzoru: E = (W – P – Ex – Zm) * Wk gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO [Mg CO ], 2 2 W — oznacza wsad, czyli ca∏à iloÊç w´gla wprowadzanego w granice instalacji [Mg C], P — oznacza produkty, czyli ca∏à iloÊç w´gla w produktach i materia∏ach, ∏àcznie z produktami ubocznymi, opuszczajàcà obszar obj´ty bilansem masy [Mg C], Ex — oznacza eksport, czyli ca∏à iloÊç w´gla wyprowadzanego z obszaru obj´tego bilansem masy: wprowadzona do kanalizacji, kierowana na sk∏adowisko lub zwiàzana ze stratami procesowymi, nieobejmujàca CO wprowadzanego do powietrza [Mg C], 2 Zm — oznacza zmiany w zapasach, czyli zwi´kszenie iloÊci w´gla w zapasach w granicach instalacji [Mg C], Wk — oznacza wspó∏czynnik konwersji.

WielkoÊç emisji CO oblicza si´ za pomocà nast´pujàcego wzoru: 2 E = {Σ (D * Z ) – Σ (D * Z ) – Σ (D * Z ) – Σ (D * Z )} * 3,664 W W P P Ex Ex Zm Zm gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO [Mg CO ], 2 2 D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji dla W, W D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji dla P, P D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji dla Ex, Ex D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji dla Zm, Zm Z — oznacza zawartoÊç w´gla w W, W Z — oznacza zawartoÊç w´gla w P, P Z — oznacza zawartoÊç w´gla w Ex, Ex Z — oznacza zawartoÊç w´gla w Zm. Zm 1.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D Informacj´ o masowych przep∏ywach do i z instalacji oraz o odpowiednich zmianach zapasów wszystkich paliw i materia∏ów wraz z ich analizà przedstawia si´ w rocznym raporcie.

1.2. ZawartoÊç w´gla

1.3. WartoÊç opa∏owa

2. WielkoÊç emisji CO pochodzàcej z procesów spalania 2 WielkoÊci emisji CO pochodzàce zprocesów spalania odbywajàcych si´ winstalacjach do pierwotnego lub 2 wtórnego wytopu surówki ˝elaza lub stali surowej, wtym do ciàg∏ego odlewania stali, wktórych nie u˝ywa si´ paliw jako Êrodków redukujàcych ani niepochodzàcych z reakcji metalurgicznych, podlegajà monitorowaniu i rozliczaniu zgodnie z warunkami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia.

3. WielkoÊç emisji CO pochodzàcej z procesów technologicznych 2 Instalacje do pierwotnego lub wtórnego wytopu surówki ˝elaza lub stali surowej, w tym do ciàg∏ego odlewania stali, majà technologiczne powiàzanie zinnymi instalacjami. Wtych instalacjach stosowane sà ró˝ne paliwa jako czynniki redukujàce. Instalacje te wytwarzajà gazy pochodzàce z procesu technologicznego, takie jak gaz koksowniczy (COG), gaz wielkopiecowy (BFG), gaz konwertorowy (BOFG). Ca∏kowità wielkoÊç emisji CO 2 pochodzàcà z instalacji do pierwotnego lub wtórnego wytopu surówki ˝elaza lub stali surowej, w tym do ciàg∏ego odlewania stali, oblicza si´ przy u˝yciu nast´pujàcego wzoru: E = Σ (D * We ) – Σ (D * We ) WEJÂCIE WEJÂCIE WYJÂCIE WYJÂCIE gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO [Mg CO ], 2 2 D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji na wejÊciu, WEJÂCIE D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji na wyjÊciu, WYJÂCIE We — oznacza wskaênik emisji na wejÊciu [Mg CO /Mg], WEJÂCIE 2 We — oznacza wskaênik emisji na wyjÊciu [Mg CO /Mg]. WYJÂCIE 2 3.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D a) OkreÊlenie zu˝ycia paliwa

b) WartoÊç opa∏owa

3.2. Wskaênik emisji CO — We 2 Wskaênik emisji CO dla D dotyczy iloÊci w´gla niezawierajàcego CO na wyjÊciu procesu, który jest 2 WYJÂCIE 2 wyra˝ony jako MgCO /Mg dla porównywalnoÊci procesu. 2 WYJÂCIE

Wskaêniki odniesienia emisji CO dla materia∏u wsadowego na podstawie zawartoÊci w´gla 2

D. POMIAR WIELKOÂCI EMISJI CO 2 Stosuje si´ sposoby wykonywania pomiaru wielkoÊci emisji CO okreÊlone w za∏àczniku nr 1 do rozporzà- 2 dzenia.

Za∏àcznik nr 7 SZCZEGÓ¸OWY SPOSÓB MONITOROWANIA WIELKOÂCI EMISJI CO Z INSTALACJI 2 DO PRODUKCJI KLINKIERU CEMENTOWEGO W PIECACH OBROTOWYCH A. ZAKRES I KOMPLETNOÂå 1. Wza∏àczniku jest okreÊlony sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO zinstalacji do produkcji klinkie- 2 ru cementowego w piecach obrotowych. 2. Je˝eli w instalacji prowadzi si´ mokre oczyszczanie gazów odlotowych, to powsta∏à w ten sposób wielkoÊç emisji CO nale˝y liczyç zgodnie z warunkami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. 2 B. OKREÂLANIE WIELKOÂCI EMISJI CO 2 Do êróde∏ emisji CO z instalacji produkujàcych klinkier cementowy w piecach obrotowych nale˝à: 2 1) pra˝enie wapienia znajdujàcego si´ w surowcach; 2) konwencjonalne paliwa kopalne do wypalania; 3) alternatywne paliwa do wypalania bazujàce na kopalinach i surowcach; 4) paliwa do wypalania z biomasy, w tym odpady biomasy; 5) paliwa nie do wypalania; 6) odsiarczanie gazów odlotowych. C. OBLICZANIE WIELKOÂCI EMISJI CO 2 1. WielkoÊç emisji CO pochodzàcej z procesów spalania 2 Procesy spalania, w których u˝ywa si´ ró˝nych rodzajów paliw, odbywajàce si´ w instalacjach do produkcji klinkieru cementowego wpiecach obrotowych podlegajà monitorowaniu irozliczaniu zgodnie zwarunkami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. Prowadzàcy instalacj´ okreÊla we w∏asnym zakresie cz´stotliwoÊç badaƒ oraz wielkoÊç partii dla paliw podstawowych oraz dla paliw zast´pczych. WartoÊç opa∏owà dla ca∏ych opon prowadzàcy instalacj´ okreÊla we w∏asnym zakresie oraz okreÊla wskaênik emisji, wykorzystujàc wielkoÊci podane w tabeli nr 1a za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia. Dla paliw podstawowych, takich jak: gaz propan-butan, olej opa∏owy, olej opa∏owy lekki, olej opa∏owy ci´˝- ki, drewno oraz w´giel (py∏ w´glowy) stosowanych w czasie rozruchu instalacji dopuszcza si´ stosowanie wskaêników emisji CO , wykorzystujàc tabel´ nr 1 za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia. WartoÊci opa∏owe dla tych 2 paliw mo˝na przyjmowaç na podstawie dokumentów zakupu. Prowadzàcy instalacj´ wlatach 2005—2006 mo˝e okreÊlaç wielkoÊç emisji CO zpaliw podstawowych oraz 2 zpaliw zast´pczych, wykorzystujàc odpowiednie wartoÊci podane wtabeli nr 1 oraz tabeli nr 1bza∏àcznika nr1 do rozporzàdzenia. WielkoÊci emisji CO powodowane spalaniem organicznych (alternatywnych) surowców równie˝ podlega- 2 jà obliczaniu zgodnie z warunkami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. Wspó∏czynnik utleniania wynosi 1,0. 2. WielkoÊci emisji CO pochodzàcej z procesów technologicznych 2 2.1. WielkoÊci emisji CO pochodzàcej z produkcji klinkieru 2 WielkoÊç emisji CO pochodzàcà z pra˝enia oblicza si´ na podstawie iloÊci wyprodukowanego klinkieru 2 oraz zawartoÊci CaO i MgO w klinkierze. Wskaênik emisji CO koryguje si´ dla wypra˝onego Ca i Mg wprowa- 2 dzanego do pieca, na przyk∏ad przez popió∏ lotny lub alternatywne paliwa oraz surowce zodpowiednià zawartoÊcià CaO. WielkoÊci emisji CO oblicza si´ na podstawie iloÊci w´glanów wprocesie wejÊciowym, obliczanie 2 metodà W— W´glany, lub na podstawie iloÊci wyprodukowanego klinkieru, obliczanie metodà P— Produkcja klinkieru. Obie te metody traktuje si´ jako równorz´dne.

2.1.1. Metoda W — W´glany WielkoÊç emisji CO oblicza si´, okreÊlajàc iloÊci w´glanów w procesie wejÊcia za pomocà nast´pujàcego 2 wzoru: E= D * We * Wk gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO [Mg CO ], 2 2 D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji, We — oznacza wskaênik emisji [Mg CO /Mg], 2 Wk — oznacza wspó∏czynnik konwersji. 2.1.1.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D

Dla dodatków surowcowych niedok∏adnoÊç wa˝enia oraz niedok∏adnoÊç okreÊlenia zmian zapasów taka sama jak dla klinkieru, metoda P — Produkcja klinkieru. 2.1.1.2. Wskaênik emisji — We

2.1.2. Metoda P — Produkcja klinkieru Ta metoda obliczeƒ bazuje na iloÊci wyprodukowanego klinkieru, przy u˝yciu nast´pujàcego wzoru: E = D * We * Wk gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO [Mg CO ], 2 2 D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji, We — oznacza wskaênik emisji [Mg CO /Mg], 2 Wk — oznacza wspó∏czynnik konwersji.

Je˝eli emisja CO oszacowana jest na podstawie wielkoÊci produkcji klinkieru, nale˝y uwzgl´dniaç CO ulat- 2 2 niajàcy si´ zpy∏ów pieca do wytwarzania cementu, zwanego dalej „CKD”, dla instalacji, zktórej ulatniajà si´ te py∏y. WielkoÊci emisji CO pochodzàce z produkcji klinkieru oraz z py∏ów pieca do wytwarzania cementu nale- 2 ˝y obliczaç oddzielnie oraz dodaç do ogólnej wielkoÊci emisji, przy u˝yciu nast´pujàcego wzoru: E = E + E proces ogó∏em klinkier py∏y gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO ogó∏em w procesie [Mg CO ], proces ogó∏em 2 2 E — oznacza wielkoÊç emisji CO w klinkierze [Mg CO ], klinkier 2 2 E — oznacza wielkoÊç emisji CO w pyle [Mg CO ]. py∏y 2 2 2.1.2.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D

1. Ustalenie iloÊci wyprodukowanego cementu w oparciu o urzàdzenia wa˝àco-dozujàce zainstalowane przed m∏ynami cementu. IloÊç wyprodukowanego cementu stanowi sum´ iloÊci klinkieru i dodatków do cementu pomniejszonych o zawartoÊç wilgoci. 2. IloÊç wyprodukowanego cementu stanowi sum´ iloÊci sprzedanego cementu i ró˝nicy w zapasach cementu na koniec danego roku okresu rozliczeniowego. Niedok∏adnoÊç okreÊlenia zmian zapasów cementu wdanym roku okresu rozliczeniowego wykazuje si´ zmaksymalnà dopuszczalnà niedok∏adnoÊcià mniejszà ni˝ ± 10 %. Dla dodatków do cementu niedok∏adnoÊç wa˝enia oraz niedok∏adnoÊç okreÊlenia zmian zapasów jest taka sama jak dla klinkieru.

2.1.2.2. Wskaênik emisji CO — We 2

Prowadzàcy instalacj´ mo˝e okreÊlaç wielkoÊç emisji CO z klinkieru, wykorzystujàc wspó∏czynnik emisji 2 CO wynoszàcy 525 kg CO /Mg klinkieru nie d∏u˝ej ni˝ do koƒca 2006 r., lub te˝ zastosowaç wyliczenie oparte 2 2 na analizie tlenków CaO i MgO w klinkierze, których iloÊç nale˝y pomniejszyç o iloÊci CaO i MgO pochodzàce ze zdekarbonizowanych surowców, pó∏produktów lub produktów stanowiàcych dodatki surowcowe kierowane do produkcji klinkieru. 2.1.2.3. Wspó∏czynnik konwersji — Wk

2.1.3. WielkoÊci emisji CO powodowane zrzucanymi py∏ami 2 Pomija si´ rozliczanie wielkoÊci emisji CO zpy∏ów obejÊciowych, wtym py∏ów zby-passu, oraz py∏ów zga- 2 zów wykorzystywanych do suszenia: paliw, surowców do produkcji klinkieru lub dodatków isurowców do produkcji cementu, pod warunkiem ˝e wliczane sà one do iloÊci klinkieru wyprodukowanego wramach instalacji. Do iloÊci klinkieru nie wlicza si´ py∏ów emitowanych do powietrza. WielkoÊç emisji CO pochodzàcej ze zrzucanych py∏ów obejÊciowych oraz py∏ów powsta∏ych przy wypala- 2 niu CKD oblicza si´ na podstawie iloÊci zrzucanych py∏ów oraz wskaênika emisji CO dla klinkieru, skorygowa- 2 nej przez cz´Êciowe wypalenie CKD. Zrzucone py∏y obejÊciowe w przeciwieƒstwie do CKD traktowane sà jako w pe∏ni wypalone. WielkoÊç emisji CO oblicza si´ za pomocà nast´pujàcego wzoru: 2 E = D * We * Wk gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO [Mg CO ], 2 2 D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji, We — oznacza wskaênik emisji [Mg CO /Mg], 2 Wk — oznacza wspó∏czynnik konwersji.

2.1.3.2. Wskaênik emisji CO — We 2

D. POMIAR WIELKOÂCI EMISJI CO 2 Stosuje si´ sposoby wykonywania pomiaru wielkoÊci emisji CO okreÊlone w za∏àczniku nr 1 do rozporzà- 2 dzenia.

Za∏àcznik nr 8 SZCZEGÓ¸OWY SPOSÓB MONITOROWANIA WIELKOÂCI EMISJI CO Z INSTALACJI 2 DO PRODUKCJI WAPNA A. ZAKRES I KOMPLETNOÂå 1. W za∏àczniku jest okreÊlony sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO z instalacji do produkcji wapna. 2 2. Je˝eli winstalacji prowadzi si´ mokre oczyszczanie gazów odlotowych, to powsta∏à wten sposób wielkoÊç emisji CO nale˝y liczyç zgodnie z warunkami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. 2 3. W przypadku stosowania tego samego rodzaju paliwa do celów innych ni˝ wypalanie wapna w instalacji prowadzàcy instalacj´ powinien w wiarygodny sposób wykazaç, za pomocà rozliczeƒ wewn´trznych, jaka iloÊç paliwa by∏a zu˝yta do wypalania wapna. B. OKREÂLANIE WIELKOÂCI EMISJI CO 2 Do êróde∏ emisji CO z instalacji do produkcji wapna nale˝à: 2 1) pra˝enie wapienia i dolomitu znajdujàcych si´ w surowcach; 2) konwencjonalne paliwa kopalne do wypalania; 3) alternatywne paliwa do wypalania bazujàce na kopalinach i surowcach; 4) paliwa do wypalania z biomasy, w tym odpady biomasy; 5) mokre oczyszczanie gazów odlotowych; 6) inne paliwa. C. OBLICZANIE WIELKOÂCI EMISJI CO 2 1. WielkoÊç emisji CO pochodzàcej z procesów spalania 2 Procesy spalania, w których u˝ywa si´ ró˝nych rodzajów paliw, w tym w´gla, koksu ponaftowego, oleju opa∏owego, gazu ziemnego, odbywajàce si´ w instalacjach do produkcji wapna, podlegajà monitorowaniu i rozliczaniu zgodnie z warunkami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. Emisje CO powodowane spalaniem organicznych (alternatywnych) surowców podlegajà obliczaniu zgodnie 2 z warunkami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. 2. WielkoÊç emisji CO pochodzàcej z procesów technologicznych 2 Zprodukcjà wapna bezpoÊrednio wià˝e si´ wypra˝anie w´glanów wsurowcach zuwalnianiem CO . Na po- 2 ziomie instalacji wypra˝anà wielkoÊç emisji CO mo˝na obliczaç na dwa sposoby: na podstawie iloÊci w´gla- 2 nów z surowców, w szczególnoÊci z wapienia i dolomitu, przetworzonych w procesie technologicznym (obliczanie metodà W— W´glany) lub na podstawie iloÊci tlenków alkalicznych wprodukowanym wapnie (obliczanie metodà T — Tlenki alkaliczne). Obie metody obliczeniowe sà równowa˝ne. 2.1. Metoda W — W´glany Obliczanie wielkoÊç emisji CO z w´glanu polega na obliczeniu zu˝ytej iloÊci w´glanów, przy u˝yciu nast´- 2 pujàcego wzoru: E = Σ (D — D )* We * Wk WEJÂCIE WYJÂCIE gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO [Mg CO ], 2 2 D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji na wejÊciu, WEJÂCIE D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji na wyjÊciu, WYJÂCIE We — oznacza wskaênik emisji [Mg CO /Mg], 2 Wk — oznacza wspó∏czynnik konwersji.

2.1.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D D oraz D to iloÊci [Mg] CaCO , MgCO , ziem alkalicznych lub alkalicznych w´glanów, stoso- WEJÂCIE WYJÂCIE 3 3 wane w danym roku okresu rozliczeniowego.

2.1.2. Wskaênik emisji — We

Prowadzàcy instalacj´ okreÊla cz´stotliwoÊç badaƒ oraz wielkoÊç partii surowców, pó∏produktów oraz produktów we w∏asnym zakresie. WartoÊci te koryguje si´ w zale˝noÊci od zawartoÊci wilgoci i innych minera∏ów w stosowanych materia∏ach zawierajàcych w´glany. 2.1.3. Wspó∏czynnik konwersji — Wk

2.2. Metoda T — Tlenki alkaliczne WielkoÊç emisji CO oblicza si´ na podstawie iloÊci CaO, MgO oraz zawartoÊci ziem alkalicznych lub tlen- 2 ków alkalicznych w produkowanym wapnie. Nale˝y wziàç pod uwag´ ju˝ wypra˝one Ca i Mg wchodzàce do pieca do wypra˝ania, na przyk∏ad przez popio∏y lotne lub alternatywne paliwa isurowce zodpowiednià zawartoÊcià CaO lub Mg. WielkoÊç emisji CO oblicza si´ przy u˝yciu nast´pujàcego wzoru: 2 E = Σ { (D – D ) * We * Wk} WYJÂCIE WEJÂCIE gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO [MgCO ], 2 2 D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji na wejÊciu, WEJÂCIE D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji na wyjÊciu, WYJÂCIE We — oznacza wskaênik emisji [Mg CO /TJ], 2 Wk — oznacza wspó∏czynnik konwersji.

2.2.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D OkreÊlenie D oraz D oznacza ca∏à iloÊç [Mg] CaO, MgO, ziem alkalicznych lub tlenków alka- WEJÂCIE WYJÂCIE licznych przetworzonych z odpowiednich w´glanów w danym roku okresu rozliczeniowego.

2.2.2. Wskaênik emisji CO — We 2

Prowadzàcy instalacj´ okreÊla cz´stotliwoÊç badaƒ oraz wielkoÊç partii surowców, pó∏produktów oraz produktów we w∏asnym zakresie. 2.2.3. Wspó∏czynnik konwersji — Wk

D. POMIAR WIELKOÂCI EMISJI CO 2 Stosuje si´ sposoby wykonywania pomiaru wielkoÊci emisji CO okreÊlone w za∏àczniku nr 1 do rozporzà- 2 dzenia.

Za∏àcznik nr 9 SZCZEGÓ¸OWY SPOSÓB MONITOROWANIA WIELKOÂCI EMISJI CO Z INSTALACJI DO PRODUKCJI SZK¸A, 2 W TYM W¸ÓKNA SZKLANEGO A. ZAKRES I KOMPLETNOÂå 1. W za∏àczniku jest okreÊlony sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO z instalacji do produkcji szk∏a, 2 w tym w∏ókna szklanego. 2. Je˝eli w instalacji prowadzi si´ oczyszczanie gazów spalinowych metodà na mokro, to powsta∏à wielkoÊç emisji CO nale˝y liczyç zgodnie z warunkami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. 2 B. OKREÂLANIE WIELKOÂCI EMISJI CO 2 Do êróde∏ emisji CO z instalacji do produkcji szk∏a, w tym w∏ókna szklanego, nale˝à: 2 1) topienie w´glanów alkalicznych i metali ziem alkalicznych w surowcach; 2) wypalanie konwencjonalnych paliw kopalnych; 3) wypalanie alternatywnych paliw bazujàcych na kopalinach i surowcach; 4) paliwa do wypalania z biomasy, w tym odpady biomasy; 5) dodatki zawierajàce w´giel, w tym koks oraz py∏ w´glowy; 6) oczyszczanie gazów odlotowych; 7) inne paliwa. C. OBLICZANIE WIELKOÂCI EMISJI CO 2 1. WielkoÊç emisji CO pochodzàcej z procesów spalania 2 Procesy spalania, w których u˝ywa si´ ró˝nych rodzajów paliw, odbywajàce si´ w instalacjach do produkcji szk∏a, w tym w∏ókna szklanego, podlegajà monitorowaniu i rozliczaniu zgodnie z warunkami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. 2. WielkoÊç emisji CO pochodzàcej z procesów technologicznych 2 CO jest uwalniany zw´glanów zawartych wsurowcach wczasie topienia oraz wprocesie neutralizacji HF, 2 HCl i SO wapieniem lub innymi w´glanami w gazach spalinowych. Emisje CO pochodzàce z rozpadu w´gla- 2 2 nów wprocesie topienia iodpylania stanowià cz´Êç emisji CO pochodzàcej zinstalacji. Dodaje si´ do ogólnej 2 wielkoÊci emisji CO , ale w miar´ mo˝liwoÊci oddzielnie podaje si´ w rocznym raporcie. 2 WielkoÊç emisji CO uwolniona z w´glanów w surowcach w czasie topienia w piecu bezpoÊrednio zwiàzana 2 z produkcjà szk∏a mo˝e byç obliczana na dwa sposoby: 1) na podstawie przetworzonej iloÊci w´glanów z surowców — g∏ównie z sody, wapienia, dolomitu, w´glanów alkalicznych lub w´glanów ziem alkalicznych uzupe∏nionych szk∏em z odzysku (metoda W — W´glany) lub 2) na podstawie iloÊci tlenków alkalicznych w wyprodukowanym szkle (metoda T — Tlenki alkaliczne). Obie metody obliczeniowe uwa˝ane sà za równowa˝ne. 2.1. Metoda W — W´glany Obliczanie wielkoÊci emisji CO z w´glanu polega na obliczeniu iloÊci zu˝ytych w´glanów, przy u˝yciu na- 2 st´pujàcego wzoru: E = {Σ (D * We) + Σ (dodatki * We)} * Wk w´glany gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO [Mg CO ], 2 2 D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji na wejÊciu, w´glany We — oznacza wskaênik emisji [Mg CO /Mg], 2 Wk — oznacza wspó∏czynnik konwersji.

2.1.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D D to iloÊç [Mg] CaCO , MgCO , Na CO , BaCO , ziem alkalicznych lub w´glanów alkalicznych wsuroww´glany 3 3 2 3 3 cach przerobionych wdanym roku okresu rozliczeniowego, jak równie˝ iloÊç dodatków zawierajàcych w´giel.

2.1.2. Wskaênik emisji — We

Prowadzàcy instalacj´ okreÊla cz´stotliwoÊç badaƒ oraz wielkoÊç partii surowców, pó∏produktów oraz produktów we w∏asnym zakresie. WartoÊci te koryguje si´ w zale˝noÊci od zawartoÊci wilgoci i innych minera∏ów w stosowanych materia∏ach zawierajàcych w´glany. Dodatki Wskaênik emisji CO dla dodatków jest okreÊlony zgodnie z warunkami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 1 do 2 rozporzàdzenia.

2.1.3. Wspó∏czynnik konwersji — Wk

2.2. Metoda T — Tlenki alkaliczne WielkoÊci emisji CO oblicza si´ na podstawie iloÊci wyprodukowanego szk∏a oraz na podstawie iloÊci CaO, 2 MgO, Na O, BaO, ziem alkalicznych lub sk∏adników alkalicznych szk∏a (D ). Wskaênik emisji CO jest ko- 2 O WYJÂCIE 2 rygowany dla Ca, Mg, Na, Ba, ziem alkalicznych lub alkali wprowadzanych do pieca nie jako w´glany, awszczególnoÊci przez odzyskiwanie szk∏a oraz jako alternatywne paliwa i surowce z odpowiednià iloÊcià CaO, MgO, Na O, BaO, ziem alkalicznych lub tlenków alkalicznych (D ). 2 O WEJÂCIE WielkoÊç emisji CO oblicza si´ przy u˝yciu nast´pujàcego wzoru: 2 E = (Σ {(D — D ) * We} + Σ {dodatki * We}) * Wk O WYJÂCIE O WEJÂCIE gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO [Mg CO ], 2 2 D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji na wyjÊciu, O WYJÂCIE D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji na wejÊciu, O WEJÂCIE We — oznacza wskaênik emisji [Mg CO /Mg], 2 Wk — oznacza wspó∏czynnik konwersji. 2.2.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D D — D — oznacza iloÊç [Mg] CaO, MgO, Na O, BaO lub ziem alkalicznych. O WYJÂCIE O WEJÂCIE 2

2.2.2. Wskaênik emisji CO — We 2

Dodatki Wskaênik emisji CO dla dodatków jest okreÊlony zgodnie z warunkami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 1 do 2 rozporzàdzenia. 2.2.3. Wspó∏czynnik konwersji — Wk

D. POMIAR WIELKOÂCI EMISJI CO 2 Stosuje si´ sposoby wykonywania pomiaru wielkoÊci emisji CO okreÊlone w za∏àczniku nr 1 do rozporzà- 2 dzenia.

Za∏àcznik nr 10 SZCZEGÓ¸OWY SPOSÓB MONITOROWANIA WIELKOÂCI EMISJI CO Z INSTALACJI DO PRODUKCJI 2 WYROBÓW CERAMICZNYCH ZA POMOCÑ WYPALANIA A. ZAKRES I KOMPLETNOÂå Wza∏àczniku jest okreÊlony sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO zinstalacji do produkcji wyrobów 2 ceramicznych za pomocà wypalania. B. OKREÂLANIE WIELKOÂCI EMISJI CO 2 Do êróde∏ emisji CO z instalacji do produkcji wyrobów ceramicznych za pomocà wypalania nale˝à: 2 1) pra˝enie wapienia lub dolomitu znajdujàcego si´ w surowcach; 2) wapieƒ do redukcji substancji zanieczyszczajàcych powietrze; 3) konwencjonalne paliwa kopalne do wypalania; 4) alternatywne paliwa do wypalania bazujàce na kopalinach i surowce; 5) paliwa do wypalania z biomasy, w tym odpady biomasy; 6) materia∏y organiczne w surowcach glinianych; 7) dodatki stosowane do wywo∏ania porowatoÊci, w tym trociny lub polistyren; 8) oczyszczanie gazów odlotowych; 9) inne paliwa. C. OBLICZANIE EMISJI CO 2 1. WielkoÊç emisji CO pochodzàcej z procesów spalania 2 Procesy spalania, które wyst´pujà w instalacjach do produkcji wyrobów ceramicznych za pomocà wypalania, podlegajà monitorowaniu i rozliczaniu zgodnie z warunkami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. 2. WielkoÊç emisji CO pochodzàcej z procesów technologicznych 2 CO jest uwalniany wprocesie wypalania surowców wpiecu do wypalania oraz zneutralizacji HF, HCl iSO 2 2 w gazach spalinowych wapieniem lub innymi w´glanami. WielkoÊci emisji CO pochodzàce z rozpadu w´gla- 2 nów wprocesie wypalania iodpylania stanowià cz´Êç emisji pochodzàcej zinstalacji. Dodaje si´ je do ogólnej wielkoÊci emisji, ale ujmowane sà w rocznych raportach, jeÊli to mo˝liwe, oddzielnie. WielkoÊç emisji CO ob- 2 licza si´ przy u˝yciu nast´pujàcego wzoru: E = E + E ca∏kowita wsad oczyszczanie gdzie: E — oznacza ca∏kowità wielkoÊç emisji CO [Mg CO ], ca∏kowita 2 2 E — oznacza wielkoÊç emisji CO z wsadu [Mg CO ], wsad 2 2 E — oznacza wielkoÊç emisji CO z procesu oczyszczania [Mg CO ]. oczyszczanie 2 2 2.1. WielkoÊç emisji CO pochodzàcej z materia∏ów wsadowych 2 CO pochodzàcy zw´glanów oraz zw´gla zawartego winnych materia∏ach wsadowych oblicza si´ albo me- 2 todà opartà na iloÊci w´glanów wsurowcach przetworzonych wprocesie technologicznym (metoda W— W´- glany) lub stosujàc metodyk´ opartà na tlenkach alkalicznych wwyprodukowanej ceramice (metoda T— Tlenki alkaliczne). Obie metody obliczeniowe sà równowa˝ne. 2.1.1. Metoda W — W´glany Obliczenie wielkoÊci emisji CO polega na obliczeniu iloÊci w´glanów w materiale wsadowym, w∏àczajàc 2 w to iloÊç wapienia stosowanego do neutralizacji HF, HCl i SO w gazach spalinowych, jak równie˝ na w´glu 2 zawartym w dodatkach. Nale˝y unikaç podwójnego liczenia w procesie wewn´trznego recyklingu py∏ów.

WielkoÊç emisji CO oblicza si´ przy u˝yciu nast´pujàcego wzoru: 2 E = {Σ (D * We) + Σ (D * We)} * Wk w´glany dodatki gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO [Mg CO ], 2 2 D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji dla w´glanów, w´glany D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji dla dodatków, dodatki We — oznacza wskaênik emisji [Mg CO /Mg], 2 Wk — oznacza wspó∏czynnik konwersji. 2.1.1.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D D w okresie rozliczeniowym to iloÊç [Mg] CaCO , MgCO , ziem alkalicznych lub w´glanów alkaliczw´glany 3 3 nych w surowcach i koncentracje CO 2–, jak równie˝ iloÊç w´gla [Mg] zawartego w dodatkach. 3

2.1.1.2. Wskaênik emisji — We

Prowadzàcy instalacj´ okreÊla cz´stotliwoÊç badaƒ oraz wielkoÊç partii surowców, pó∏produktów oraz produktów we w∏asnym zakresie. WartoÊci te koryguje si´ w zale˝noÊci od zawartoÊci wilgoci i innych minera∏ów w stosowanych materia∏ach zawierajàcych w´glany.

Dodatki Wskaênik emisji CO dla dodatków jest okreÊlony zgodnie z warunkami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 1 do 2 rozporzàdzenia. 2.1.1.3. Wspó∏czynnik konwersji — Wk

2.1.2. Metoda T — Tlenki alkaliczne CO powsta∏y przy wypalaniu jest obliczany na podstawie iloÊci wyprodukowanej ceramiki oraz CaO, MgO, 2 innych tlenków alkalicznych zawartych w ceramice (D ). Wskaênik emisji CO jest korygowany dla ju˝ O WYJÂCIE 2 wypalonych Ca, Mg oraz ziem alkalicznych/alkalicznych sk∏adników wprowadzonych do pieca (D ), O WEJÂCIE w tym alternatywne paliwa i surowce z odpowiednià zawartoÊcià CaO lub MgO. Emisje CO wynikajàce z re- 2 dukcji HF, HCl lub SO oblicza si´ na podstawie wsadu w´glanów, zgodnie z warunkami okreÊlonymi w meto- 2 dzie W — W´glany. WielkoÊç emisji CO oblicza si´ przy u˝yciu nast´pujàcego wzoru: 2 E = Σ {[(D – D ) * We * Wk]} + (E ) O WYJÂCIE O WEJÂCIE zredukcji HF, HCl gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO [Mg CO ], 2 2 E — oznacza wielkoÊç emisji CO z redukcji HCl, HF [Mg CO ], zredukcji HF, HCl 2 2 D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji na wyjÊciu, O WYJÂCIE D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji na wejÊciu, O WEJÂCIE We — oznacza wskaênik emisji [Mg CO /Mg], 2 Wk — oznacza wspó∏czynnik konwersji. 2.1.2.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D D – D oznacza iloÊç [Mg] CaO, MgO, ziem alkalicznych lub tlenków alkalicznych przetwo- O WYJÂCIE O WEJÂCIE rzonych z w´glanów w danym roku okresu rozliczeniowego.

2.1.2.2. Wskaênik emisji CO — We 2

2.1.2.3. Wspó∏czynnik konwersji — Wk

2.2. WielkoÊç emisji CO z oczyszczanych gazów odlotowych 2 WielkoÊç emisji CO pochodzàca zprocesu mokrego oczyszczania gazów odlotowych jest obliczana na pod- 2 stawie iloÊci CaCO na wejÊciu. WielkoÊç emisji CO oblicza si´ przy u˝yciu nast´pujàcego wzoru: 3 2 E = D * We * Wk CO2 gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO , 2 D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji (zu˝yte paliwo i wartoÊç opa∏owa), We — oznacza wskaênik emisji CO , 2 Wu — oznacza wspó∏czynnik utleniania. 2.2.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D

2.2.2. Wskaênik emisji CO — We 2

2.2.3. Wspó∏czynnik konwersji — Wk

D. POMIAR WIELKOÂCI EMISJI CO 2 Stosuje si´ sposoby wykonywania pomiaru wielkoÊci emisji CO okreÊlone w za∏àczniku nr 1 do rozporzà- 2 dzenia.

Za∏àcznik nr 11 SZCZEGÓ¸OWY SPOSÓB MONITOROWANIA WIELKOÂCI EMISJI CO Z INSTALACJI DO PRODUKCJI 2 PAPIERU LUB TEKTURY A. ZAKRES I KOMPLETNOÂå 1. W za∏àczniku jest okreÊlony sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO z instalacji do produkcji papieru 2 lub tektury. 2. Je˝eli dana instalacja eksportuje CO pochodzàcy z paliwa kopalnego na przyk∏ad do przyleg∏ej instalacji 2 produkujàcej wytràcony w´glan wapnia, zwany dalej „PCC”, eksportu takiego nie zalicza si´ do emisji zinstalacji eksportujàcej. 3. Je˝eli winstalacji prowadzi si´ oczyszczanie gazów spalinowych metodà na mokro, to powsta∏à wten sposób wielkoÊç emisji CO nale˝y liczyç zgodnie zwarunkami okreÊlonymi wza∏àczniku nr 2 do rozporzàdze- 2 nia. B. OKREÂLANIE WIELKOÂCI EMISJI CO 2 1. Do êróde∏ emisji CO z instalacji w zak∏adach produkcji celulozy i papieru nale˝à: 2 1) kot∏y energetyczne, turbiny gazowe i inne urzàdzenia s∏u˝àce do procesów spalania, wytwarzajàce par´ lub energi´ dla zak∏adu; 2) kot∏y regeneracyjne i inne urzàdzenia, w których spala si´ ∏ugi powarzelne; 3) urzàdzenia do spalania gazów; 4) piece do wypalania wapna i piece do kalcynacji; 5) oczyszczanie gazów spalinowych metodà na mokro; 6) suszarnie zasilane gazem lub innym paliwem kopalnym. C. OBLICZANIE WIELKOÂCI EMISJI CO 2 1. WielkoÊç emisji CO pochodzàcej z procesów spalania 2 WielkoÊci emisji CO pochodzàcej z procesów spalania odbywajàcych si´ w instalacjach do produkcji pa- 2 pieru lub tektury podlegajà monitorowaniu irozliczaniu zgodnie zwarunkami okreÊlonymi wza∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia. 2. WielkoÊç emisji CO pochodzàcej z procesów technologicznych 2 Emisje CO w instalacjach produkcji celulozy i papieru sà wynikiem stosowania w´glanów jako uzupe∏nie- 2 nie strat zwiàzków chemicznych. Straty sodu iwapnia powstajàce wsystemie regeneracji iwobr´bie procesu kaustyzacji sà uzupe∏niane przez zastosowanie Êrodków chemicznych niezawierajàcych w´glanów, stosowanie niewielkich iloÊci w´glanu wapnia (CaCO ) i w´glanu sodu (Na CO ). W´giel zawarty w tych zwiàzkach che- 3 2 3 micznych jest w´glem pochodzenia kopalnego lub wprzypadku Na CO pochodzàcego zzak∏adów produkujà- 2 3 cych masy pó∏chemiczne metodà sodowà jest to w´giel pochodzàcy z biomasy. W´giel zawarty w tych zwiàzkach chemicznych emitowany jest wpostaci CO zpieców do wypalania wapna ikot∏ów regeneracyjnych. Wiel- 2 koÊç tych emisji CO ustala si´, zak∏adajàc, ˝e ca∏y w´giel zawarty w CaCO i Na CO stosowany w procesach 2 3 2 3 odzyskiwania i kaustyzacji emitowany jest do atmosfery. WielkoÊç emisji CO oblicza si´ przy u˝yciu nast´pujàcego wzoru: 2 E= Σ {(D * We * Wk)} w´glan gdzie: E — oznacza wielkoÊç emisji CO [Mg CO ], 2 2 D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji na wejÊciu, w´glan We — oznacza wskaênik emisji [Mg CO /Mg], 2 Wk — oznacza wspó∏czynnik konwersji.

2.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D D sà to iloÊci CaCO i Na CO u˝ytych w procesie. w´glan 3 2 3

2.2. Wskaênik emisji — We

WartoÊci te koryguje si´ w zale˝noÊci od zawartoÊci wilgoci i innych minera∏ów w stosowanych materia- ∏ach zawierajàcych w´glany. 2.3. Wspó∏czynnik konwersji — Wk

D. POMIAR WIELKOÂCI EMISJI CO 2 Stosuje si´ sposoby wykonywania pomiaru wielkoÊci emisji CO okreÊlone w za∏àczniku nr 1 do rozporzà- 2 dzenia.

8) pozycje informacyjne: a) iloÊci biomasy wpostaci zawartoÊci energii [TJ] spalonej lub zastosowanej wprocesach [Mg lub tys. m3], b) wielkoÊç emisji CO [Mg CO ] zbiomasy, je˝eli do ustalania wielkoÊci emisji stosuje si´ metod´ pomia- 2 2 rów, c) iloÊç CO przeniesionego z instalacji [Mg CO ] wraz z informacjà, w jakiego rodzaju zwiàzkach CO zo- 2 2 2 sta∏ z niej przeniesiony; 9) roczny raport powinien ponadto zawieraç zestawienie wielkoÊci emisji CO wynikajàcej z dotychczasowe- 2 go sposobu monitorowania wielkoÊci emisji CO na potrzeby systemu op∏at za korzystanie ze Êrodowiska, 2 o których mowa w art. 284 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. — Prawo ochrony Êrodowiska, z metodykà monitorowania zastosowanà zgodnie z niniejszym rozporzàdzeniem. 2. ObjaÊnienia 1) dane o wielkoÊci emisji wyra˝one w megagramach Mg CO zaokràgla si´ do jednoÊci; 2 2) iloÊç zu˝ytego paliwa sta∏ego lub ciek∏ego wyra˝onà w Mg, paliwa gazowego wyra˝onà w tys. m3 zaokràgla si´ do jednego miejsca po przecinku; 3) wartoÊç opa∏owà paliwa wyra˝onà w[GJ/Mg] lub [GJ/ tys. m3] zaokràgla si´ do drugiego miejsca po przecinku; 4) wskaêniki emisji wyra˝one w Mg CO /TJ zaokràgla si´ do drugiego miejsca po przecinku; 2 5) referencyjne wskaêniki emisji wyra˝one w Mg CO /TJ zaokràgla si´ do jednego miejsca po przecinku; 2 6) wspó∏czynniki utleniania lub wspó∏czynniki konwersji oznaczane laboratoryjnie zaokràgla si´ do czwartego miejsca po przecinku; 7) dane owielkoÊci emisji CO pochodzàce zró˝nych êróde∏ wramach jednej instalacji, nale˝àcej do tego sa- 2 mego rodzaju instalacji, mo˝na przedstawiaç w sposób zbiorczy dla ca∏ej instalacji; 8) informacje opaliwach iemisji b´dàcej efektem ich zastosowania nale˝y przedstawiaç przy u˝yciu rodzajów paliw okreÊlonych w cz´Êci F za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia; 9) informacje o rodzajach odpadów wykorzystanych w charakterze paliw lub materia∏ów wsadowych nale˝y przedstawiaç, stosujàc klasyfikacj´ katalogu odpadów7). 3. Uk∏ad rocznego raportu Jako podstaw´ do rozliczania stosuje si´ tabele nr 1—5, które mo˝na adaptowaç stosownie do liczby rodzajów instalacji i êróde∏ oraz rodzajów paliw i procesów obj´tych monitorowaniem. Tabela nr 1. Identyfikacja instalacji

——————— 7) Zgodny zrozporzàdzeniem Ministra Ârodowiska zdnia 27 wrzeÊnia 2001 r. wsprawie katalogu odpadów(Dz. U. Nr 112,

). 8) Czy jest wymagana — wstawiç tak lub nie.

Tabela nr 2. Ogólna charakterystyka dzia∏alnoÊci prowadzonej w danej instalacji i wielkoÊci emisji CO 2 z tej instalacji

——————— 9) Wype∏nia si´ tylko w przypadku, je˝eli dana instalacja podlega obowiàzkowi sprawozdawczoÊci w ramach EPER, a zezwolenie dla tej instalacji przewiduje prowadzenie nie wi´cej ni˝ jednego rodzaju dzia∏alnoÊci obj´tej EPER. Podanie tej informacji nie jest obowiàzkowe; stosuje si´ jà wy∏àcznie dla celów uzupe∏niajàcych identyfikacj´ jako dodatek do podanej nazwy iadresu. 10)Wype∏nia si´ tylko wprzypadku, je˝eli wielkoÊç emisji CO ustalana jest metodà pomiarów. 2

Tabela nr 3. WielkoÊç emisji CO z procesów spalania paliw (obliczenia) 2

——————— 11)Wype∏nia si´ tylko wprzypadku, je˝eli wielkoÊç emisji CO ustalana jest metodà pomiarów. 2

——————— 12) Równa sumie emisji zpaliw kopalnych ifrakcji kopalnej wpaliwach mieszanych. 13) ¸àcznie zrozruchem izamykaniem instalacji lub poszczególnych êróde∏ wchodzàcych wsk∏ad instalacji oraz sytuacjami awaryjnymi, majàcymi miejsce wdanym okresie rozliczeniowym, które sà ewidencjonowane wrocznym raporcie. 14) Równa zawartoÊci energii wczystej biomasie ifrakcji biomasy wpaliwach mieszanych.

Tabela nr 4. WielkoÊci emisji CO pochodzàce z procesów technologicznych (obliczenia) 2

Tabela nr 5. Zestawienie wielkoÊci emisji CO wyznaczonej na podstawie systemu op∏at za korzystanie 2 ze Êrodowiska

4. Przechowywanie informacji Dane zmonitorowania wielkoÊci emisji CO zrodzajów instalacji iwszystkich êróde∏ wramach rodzajów in- 2 stalacji nale˝y dokumentowaç iarchiwizowaç oraz przechowywaç przez okres co najmniej 10 lat od daty przedstawienia rocznego raportu za ka˝dy kolejny rok rozliczeniowy. 1) Dane z monitorowania wielkoÊci emisji CO obejmujà w przypadku metody obliczeniowej: 2 a) wykaz wszystkich êróde∏ obj´tych monitorowaniem, b) dane dotyczàce dzia∏alnoÊci, u˝yte w jakichkolwiek obliczeniach wielkoÊci emisji CO z ka˝dego êród∏a, 2 z podzia∏em wed∏ug typu procesu i paliwa, c) dokumenty uzasadniajàce wybór stosowanej metodyki monitorowania oraz dokumenty uzasadniajàce wprowadzanie okresowych lub sta∏ych zmian wmetodyce monitorowania izmian poziomów dok∏adno- Êci, d) dokumentacj´ metodyki monitorowania i wyniki opracowania wskaêników emisji CO i frakcji biomasy 2 specjalnie dla konkretnego rodzaju dzia∏alnoÊci i dla poszczególnych paliw oraz wspó∏czynników utleniania i wspó∏czynników konwersji, e) dane dotyczàce dzia∏alnoÊci, wskaêniki emisji CO iwspó∏czynniki utleniania oraz wspó∏czynniki konwer- 2 sji wykorzystane do opracowania krajowego planu rozdzia∏u uprawnieƒ na poszczególne okresy rozliczeniowe, f) roczne raporty na temat wielkoÊci emisji CO oraz 2 g) inne informacje w zakresie monitorowania wielkoÊci emisji CO ; 2 2) dane z monitorowania wielkoÊci emisji CO obejmujà, w przypadku metody pomiarów: 2 a) dokumentacj´ uzasadniajàcà wybór pomiarów jako metodyki monitorowania, b) dane wykorzystywane w analizach niedok∏adnoÊci pomiarów emisji CO , z podzia∏em na kategorie we- 2 d∏ug typu procesu i paliwa, z ka˝dego êród∏a, c) dok∏adny opis techniczny systemu ciàg∏ych pomiarów, d) pierwotne i zbiorcze dane z systemu sta∏ych pomiarów, w tym z dokumentacjà zmian wprowadzanych z biegiem czasu, ksi´g´ dokumentacji testów, awarii, kalibracji, serwisowania i konserwacji urzàdzeƒ, e) dokumentacj´ wszystkich zmian wprowadzanych w systemie pomiarowym.

Za∏àcznik nr 13 SPOSÓB WERYFIKACJI ROCZNYCH RAPORTÓW Uprawniony audytor lub wojewódzki inspektor ochrony Êrodowiska dokonuje weryfikacji rocznego raportu w nast´pujàcy sposób: 1) wype∏nia tabele nr 1—5 okreÊlone w za∏àczniku nr 12 do rozporzàdzenia; 2) wype∏nia tabel´ nr 6 okreÊlonà w niniejszym za∏àczniku do rozporzàdzenia, zawierajàcà ocen´ koƒcowà. Tabela nr 6. Uwagi do raportu

* Liczb´ wierszy mo˝na zwi´kszyç, dostosowujàc jà do liczby stwierdzonych uwag do rocznego raportu. Koƒcowa ocena rocznego raportu .................................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................................. Jednostka wykonujàca pomiary lub obliczenia .......................................... (data, podpis ipieczàtka) Prowadzàcy instalacj´ .......................................... (data, podpis ipieczàtka) Uprawniony audytor lub wojewódzki inspektor ochrony Êrodowiska ........................................... (data, podpis ipieczàtka) ——————— 1) Rozporzàdzenia Ministra Ârodowiska zdnia 12 stycznia 2006 r. wsprawie sposobu monitorowania wielkoÊci emisji substancji obj´tych wspólnotowym systemem handlu uprawnieniami do emisji (Dz. U. Nr 16, poz. 124).