Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 16 kwietnia 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać kolby metalowe II rzędu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych

TREÂå: Poz.: ROZPORZÑDZENIA: 613 — Ministra Gospodarki zdnia 16 kwietnia 2007 r. wsprawie wymagaƒ, którym powinny odpowiadaç kolby metalowe II rz´du, oraz szczegó∏owego zakresu badaƒ i sprawdzeƒ wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrzàdów pomiarowych 5577 614 — Ministra Gospodarki zdnia 16 kwietnia 2007 r. wsprawie wymagaƒ, którym powinny odpowiadaç szklane przyrzàdy pomiarowe, oraz szczegó∏owego zakresu badaƒ i sprawdzeƒ wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrzàdów . . . 5585 615 — Ministra Gospodarki zdnia 19 kwietnia 2007 r. wsprawie wymagaƒ, którym powinny odpowiadaç g´stoÊciomierze oscylacyjne do pomiaru g´stoÊci cieczy, oraz szczegó∏owego zakresu badaƒ isprawdzeƒ wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrzàdów pomiarowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5624 616 — Ministra Gospodarki zdnia 19 kwietnia 2007 r. wsprawie wymagaƒ, którym powinny odpowiadaç kalibratory akustyczne, oraz szczegó∏owego zakresu badaƒ isprawdzeƒ wykonynywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrzàdów pomiarowych . . 5626 617 — Ministra Gospodarki z dnia 19 kwietnia 2007 r. w sprawie wymagaƒ, którym powinny odpowiadaç p∏ywakowe mierniki obj´toÊci mleka, oraz szczegó∏owego zakresu badaƒ i sprawdzeƒ wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrzàdów pomiarowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5632 618 — Ministra Gospodarki zdnia 19 kwietnia 2007 r. wsprawie wymagaƒ, którym powinny odpowiadaç przek∏adniki klasy dok∏adnoÊci 0,5 i dok∏adniejsze do wspó∏pracy z licznikami energii elektrycznej czynnej pràdu przemiennego, oraz szczegó∏owego zakresu badaƒ i sprawdzeƒ wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrzàdów pomiarowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5636 619 — Ministra Transportu z dnia 15 maja 2007 r. w sprawie op∏at nawigacyjnych . . . . 5644 620 — Ministra Zdrowia z dnia 21 maja 2007 r. w sprawie wprowadzenia jednolitych procedur post´powania w zwiàzku z wystàpieniem zaka˝eƒ meningokokowych w województwie opolskim i Êlàskim . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5646 613 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI1) z dnia 16 kwietnia 2007 r. w sprawie wymagaƒ, którym powinny odpowiadaç kolby metalowe II rz´du, oraz szczegó∏owego zakresu badaƒ i sprawdzeƒ wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrzàdów pomiarowych2)

Rozdzia∏ 1 4) pojemnoÊci rzeczywistej kolby — nale˝y przez to rozumieç obj´toÊç wody wyznaczonà w warun- Przepisy ogólne kach odniesienia, zawartà w uprzednio zwil˝onej kolbie pomi´dzy g∏ównym dolnym ograniczeniem § 1. Rozporzàdzenie okreÊla: pojemnoÊci nominalnej kolby ag∏ównym górnym 1) wymagania w zakresie konstrukcji, wykonania, ograniczeniem pojemnoÊci nominalnej kolby; materia∏ów, charakterystyk metrologicznych oraz 5) b∏´dach granicznych dopuszczalnych kolb — nalewarunków w∏aÊciwego stosowania nast´pujàcych ˝y przez to rozumieç okreÊlone wartoÊci skrajne rodzajów kolb metalowych II rz´du, zwanych dalej b∏´dów kolby; „kolbami”: 6) g∏ównym górnym ograniczeniu pojemnoÊci nomia) bez zaworu, nalnej kolby — nale˝y przez to rozumieç p∏aszczyb) z zaworem z: zn´ poziomà przechodzàcà przez kres´ podzia∏ki — odgórnym odczytem obj´toÊci albo p∏ynowskazu szyjki górnej, wskazujàcà pojemnoÊç nominalnà kolby; — odgórnym i oddolnym odczytem obj´toÊci, 7) g∏ównym dolnym ograniczeniu pojemnoÊci nomic) ciÊnieniowych: nalnej kolby: — do gazu ciek∏ego propan-butan, a) do gazu ciek∏ego o pojemnoÊci nominalnej po- — do piwa; wy˝ej 20 dm3, z zaworem z oddolnym i odgórnym odczytem obj´toÊci, do piwa — nale˝y 2) szczegó∏owy zakres badaƒ i sprawdzeƒ wykonyprzez to rozumieç p∏aszczyzn´ poziomà przewanych podczas prawnej kontroli metrologicznej chodzàcà przez kres´ zerowà podzia∏ki urzàdzekolb; nia wskazujàcego szyjki dolnej, 3) zakres informacji, jakie powinna zawieraç instrukb) z zaworem z odgórnym odczytem obj´toÊci cja obs∏ugi kolb. oraz do gazu ciek∏ego opojemnoÊci nominalnej nie wi´kszej ni˝ 20 dm3 — nale˝y przez to rozu- § 2. Wymagaƒ okreÊlonych w rozporzàdzeniu nie mieç powierzchni´ elementu zaworu wyp∏ywostosuje si´ do kolb metalowych II rz´du: wego b´dàcego w po∏o˝eniu zamkni´cia, 1) wyprodukowanych i/lub wprowadzonych do obro- c) bez zaworu — nale˝y przez to rozumieç potu w innym paƒstwie cz∏onkowskim Unii Europej- wierzchni´ dna kolby; skiej albo Republice Turcji, 8) zakresie pomiarowym — nale˝y przez to rozumieç 2) wyprodukowanych w paƒstwie cz∏onkowskim zakres wartoÊci obj´toÊci cieczy, jaka mo˝e znaj- Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu dowaç si´ w kolbie, ograniczony skrajnymi kresa- (EFTA) — b´dàcym stronà umowy o Europejskim mi podzia∏ki urzàdzenia wskazujàcego; Obszarze Gospodarczym 9) p∏ynowskazie — nale˝y przez to rozumieç cz´Êç — zgodnie zprzepisami obowiàzujàcymi wtych paƒ- kolby prezentujàcà wskazanie obj´toÊci cieczy stwach, pod warunkiem ˝e przyrzàdy te spe∏niajà wy- w niej zawartej. magania w stopniu odpowiadajàcym przepisom roz- § 4. 1. Temperatura odniesienia dla kolb wynosi porzàdzenia. 15 °C albo 20 °C. § 3. Ilekroç w rozporzàdzeniu jest mowa o: 2. Temperatura odniesienia dla kolb do gazu ciek- 1) kolbie — nale˝y przez to rozumieç przyrzàd pomia- ∏ego wynosi 20 °C. rowy przeznaczony do wyznaczania obj´toÊci cie- 3. CiÊnienie odniesienia dla kolb do gazu ciek∏ego czy; wynosi 0,5 MPa. 2) kolbie do gazu ciek∏ego — nale˝y przez to rozumieç kolb´ ciÊnieniowà przeznaczonà do wyzna- Rozdzia∏ 2 czania obj´toÊci gazu ciek∏ego propan-butan; Wymagania w zakresie konstrukcji, wykonania 3) pojemnoÊci nominalnej kolby — nale˝y przez to roi materia∏ów kolb zumieç projektowanà wartoÊç obj´toÊci cieczy, jaka mo˝e byç wwarunkach odniesienia zawarta wkol- § 5. Ustala si´ nast´pujàce pojemnoÊci nominalne bie pomi´dzy g∏ównym dolnym ograniczeniem kolb: pojemnoÊci nominalnej kolby a g∏ównym górnym ograniczeniem pojemnoÊci nominalnej kolby; 1) bez zaworu — 2 dm3, 5 dm3 i 10 dm3;

2) z zaworem — 2 dm3, 5 dm3, 10 dm3, 20 dm3, 2. P∏ynowskaz powinien w przypadku kolb: 50 dm3, 100 dm3, 200 dm3, 500 dm3, 1000 dm3, 1) bez zaworu — mieç zakres pomiarowy równy co 2000 dm3 oraz wi´ksze od 2000 dm3 z przyrostem najmniej ±1 % pojemnoÊci nominalnej kolby; pojemnoÊci nominalnej co 1000 dm3; 2) zzaworem iciÊnieniowych do piwa — mieç zakres 3) ciÊnieniowych do gazu ciek∏ego propan-butan — pomiarowy: 2 dm3, 5 dm3, 10 dm3, 20 dm3, 50 dm3, 100 dm3, a) nie mniejszy ni˝ ±1 % pojemnoÊci nominalnych 200 dm3, 500 dm3 i 1000 dm3; kolb — w przypadku szyjek kolb z zaworem z odgórnym odczytem obj´toÊci i szyjek gór- 4) ciÊnieniowych do piwa — 500 dm3, 1000 dm3 nych kolb z zaworem z oddolnym i odgórnym i 2000 dm3. odczytem obj´toÊci, § 6. Konstrukcja kolb powinna zapewniaç: b) równy ±0,5 % pojemnoÊci nominalnych kolb — w przypadku szyjek dolnych kolb z zaworem 1) szczelnoÊç i trwa∏oÊç; z oddolnym i odgórnym odczytem obj´toÊci. 2) ca∏kowite wype∏nienie kolb bez mo˝liwoÊci zatrzy- 3. P∏ynowskaz powinien byç wykonany w sposób mywania p´cherzy powietrza lub par cieczy podzapewniajàcy wskazanie po∏o˝enia menisku cieczy. czas ich nape∏niania; 4. Kolby do gazu ciek∏ego o pojemnoÊci nomi- 3) ca∏kowite opró˝nienie kolb bez mo˝liwoÊci pozonalnej: stawania w nich cieczy. 1) do 20 dm3 — powinny byç wyposa˝one w p∏yno- § 7. 1. Materia∏y zastosowane do wykonania kolb wskaz górny o zakresie pomiarowym ± (1÷2,5) % oraz ich uszczelnienia powinny byç odporne na fizyko- ich pojemnoÊci nominalnej; chemiczne dzia∏anie odmierzanych cieczy i czynników Êrodowiskowych. 2) powy˝ej 20 dm3 — powinny byç wyposa˝one w p∏ynowskaz: 2. Kolby bez zaworu, z zaworem i ciÊnieniowe do a) dolny o zakresie pomiarowym ± (0,02÷0,5) % piwa, przeznaczone do pomiaru produktów ˝ywno- pojemnoÊci nominalnej, Êciowych, powinny byç wykonane ze stali nierdzewnej b) górny o zakresie pomiarowym ± (0,5÷1) % dopuszczonej do stosowania na podstawie przepisów pojemnoÊci nominalnej. ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeƒstwie ˝ywnoÊci i ˝ywienia (Dz. U. Nr 171, poz. 1225). 5. P∏ynowskaz kolby do gazu ciek∏ego powinien byç tak wykonany, aby zjawisko napi´cia powierzch- 3. Materia∏y stosowane do wykonania kolb bez za- niowego w menisku gazu ciek∏ego propan-butan nie woru i z zaworem, przeznaczonych do odmierzania powodowa∏o b∏´dów pomiaru poziomu gazu ciek∏ego obj´toÊci cieczy innych ni˝ woda, oraz ich wyposa˝e- wp∏ynowskazie wi´kszych ni˝ 0,1dzia∏ki elementarnej nia powinny, podczas kontaktu z tymi cieczami, spe∏- p∏ynowskazu. niaç wymagania bezpieczeƒstwa okreÊlone w odr´b- § 10. 1. P∏ynowskaz wziernikowy mo˝e zawieraç: nych przepisach. 1) przezroczystà p∏ytk´ wbudowanà w szyjk´ kolby 4. Materia∏y, z których wykonuje si´ szyjki kolb albo oraz elementy p∏ynowskazów, nie powinny wykazywaç wewn´trznych napr´˝eƒ i wad, a ich w∏asnoÊci 2) wyci´cie w metalowej obudowie przezroczystej chemiczne i termiczne powinny umo˝liwiaç stosowa- szyjki kolby. nie kolb w normalnych warunkach u˝ytkowania. Ma- 2. P∏ynowskaz wziernikowy mo˝e byç wyposa˝ony teria∏y te powinny byç przezroczyste. wdodatkowy przeziernik pozbawiony podzia∏ki, umieszczony symetrycznie po przeciwleg∏ej stronie szyjki. § 8. Maksymalna wewn´trzna Êrednica szyjek kolb powinna byç taka, aby w zakresie pomiarowym szyjki 3. SzerokoÊç p∏ynowskazu wziernikowego nie poobj´toÊç cieczy zawartej w szyjce, ograniczona dwiewinna byç mniejsza ni˝ 15 mm. ma poziomymi p∏aszczyznami odleg∏ymi od siebie o wartoÊç nie mniejszà ni˝ 3 mm, by∏a równa wartoÊ- § 11. P∏ynowskaz rurkowy powinien: ci bezwzgl´dnej b∏´du granicznego dopuszczalnego 1) mieç Êrednic´ wewn´trznà zawartà w granicach kolby. od 12 mm do 20 mm; § 9. 1. Kolby powinny byç wyposa˝one w p∏y- 2) byç po∏àczony z szyjkà kolby za pomocà metalonowskaz. wych rurek wyposa˝onych w zawory odcinajàce.

§ 12. 1. Przewód górny p∏ynowskazu powinien 3. Kresy d∏ugie podzia∏ki powinny mieç d∏ugoÊç co wznosiç si´, a przewód dolny opadaç w kierunku do najmniej 6 mm, natomiast pozosta∏e w granicach od szyjki kolby tak, aby: 1/ do 3/ d∏ugoÊci kres d∏ugich. 2 4 1) podczas nape∏niania kolby cieczà w p∏ynowskazie 4. Kresy podzia∏ek kolb zzaworem oddolnym iodnie wyst´powa∏o zjawisko pozostawania p´cherzy górnym odczytem obj´toÊci oraz kolb ciÊnieniowych gazu lub powietrza; do piwa powinny dodatkowo mieç nast´pujàce oznaczenia: 2) podczas opró˝niania kolby wp∏ynowskazie nie wyst´powa∏o zjawisko pozostawania cieczy. 1) kresa g∏ównego dolnego ograniczenia pojemnoÊci nominalnej kolby powinna byç oznaczona cyfrà 0; 2. Ârednica nominalna przewodów, armatury, me- 2) ka˝da dziesiàta kresa podzia∏ki szyjki dolnej kolby talowych rurek i zaworów odcinajàcych, ∏àczàcych zoddolnym iodgórnym odczytem obj´toÊci, znajp∏ynowskaz z szyjkà kolby do gazu ciek∏ego, nie podujàca si´ powy˝ej kresy oznaczonej cyfrà 0, powinna byç mniejsza od Êrednicy wewn´trznej przezrowinna byç oznaczona liczbà okreÊlajàcà pojemczystej rurki p∏ynowskazu. noÊç kolby ze znakiem minus (–). § 13. 1. Podzia∏ka w p∏ynowskazach powinna byç § 15. 1. Metalowa podzielnia powinna byç przymonaniesiona w sposób trwa∏y bezpoÊrednio albo na: cowana do szyjki albo do metalowych os∏on szklanych szyjek kolb w sposób trwa∏y albo umo˝liwiajàcy jej 1) przezroczystej rurce p∏ynowskazu rurkowego; pionowe przesuni´cie i zabezpieczenie przed zmianà po∏o˝enia po dokonaniu adiustacji pojemnoÊci. 2) przezroczystej p∏ytce p∏ynowskazu wziernikowego; 2. Przesuni´cie metalowej podzielni powinno byç 3) przezroczystych szyjkach kolb, w których p∏yno- mo˝liwe w zakresie nie mniejszym ni˝ odpowiadajàcy wskaz wziernikowy stanowi wyci´cie w metalo- obj´toÊci równej podwójnej wartoÊci bezwzgl´dnej wych os∏onach ich szyjek; b∏´du granicznego dopuszczalnego kolby. 4) metalowej podzielni dopasowanej do p∏ynowska- 3. P∏ynowskaz kolby do gazu ciek∏ego mo˝e byç zów kolb. wyposa˝ony wy∏àcznie wpodzielni´ przesuwanà, przy czym zakres mo˝liwoÊci przesuni´cia tej podzielni po- 2. WartoÊç liczbowa dzia∏ki elementarnej podzia∏ki winien wynosiç nie mniej ni˝ ±10 mm. powinna mieÊciç si´ wzakresie od 0,1do 1bezwzgl´dnej wartoÊci b∏´du granicznego dopuszczalnego po- § 16. 1. Szyjki górne i dolne kolb z zaworem z odjemnoÊci nominalnej kolb. dolnym i odgórnym odczytem obj´toÊci i kolb ciÊnieniowych do piwa powinny mieç jednakowe Êrednice. § 14. 1. Kreski podzia∏ki powinny: 2. Szyjki dolne kolb, o których mowa w ust. 1, po- 1) byç prostopad∏e do p∏aszczyzny przechodzàcej winny byç wyposa˝one w zawory resztkowe umo˝liprzez pionowe osie symetrii szyjki i urzàdzenia wiajàce ca∏kowite opró˝nienie kolb. wskazujàcego; § 17. 1. Zbiorniki kolb powinny mieç kszta∏t cylin- 2) mieç jednakowà szerokoÊç nieprzekraczajàcà dra stojàcego, zakoƒczonego: 0,5 mm; 1) w kolbach bez zaworu — od góry dennicà z szyjkà 3) byç oznaczone w nast´pujàcy sposób: oraz od do∏u dnem o kszta∏cie uniemo˝liwiajàcym jego odkszta∏cenia; a) kresa g∏ównego górnego ograniczenia pojemnoÊci nominalnej kolby powinna byç oznaczona 2) w kolbach z zaworem — od góry dennicà z szyjkà liczbà okreÊlajàcà pojemnoÊç nominalnà kolby wyprowadzonà zjej wierzcho∏ka oraz od do∏u denwyra˝onà w dm3 lub litrach, nicà, z której wierzcho∏ka jest wyprowadzona: b) ka˝da dziesiàta kresa podzia∏ki oraz jej kresy a) rura wyp∏ywowa z zaworem wyp∏ywowym — w przypadku kolby z odgórnym odczytem obj´- skrajne powinny byç oznaczone liczbami okreÊtoÊci albo lajàcymi danà pojemnoÊç kolby wyra˝onà w dm3 lub litrach. b) szyjka dolna, z której wyprowadzona jest rura do nape∏niania oddolnego kolby zzaworem od- 2. Nad najwy˝szà ipod najni˝szà skrajnà kresà po- cinajàcym oraz rura wyp∏ywowa zzaworem wydzia∏ki powinno byç zamieszczone oznaczenie jed- p∏ywowym — w przypadku kolby z oddolnym nostki miary pojemnoÊci: „dm3” albo „l”, albo „L”. i odgórnym odczytem obj´toÊci;

3) w kolbach ciÊnieniowych do piwa — od góry i od § 20. 1. W kolbach z zaworem i do gazu ciek∏ego do∏u dennicami wyposa˝onymi w cylindryczne Êrednice nominalne zaworów wyp∏ywowych powinny szyjki, których osie symetrii pokrywajà si´ z osià byç równe Êrednicom nominalnym rur wyp∏ywowych. symetrii kolby, odpowiednio: 2. W kolbach z zaworem z oddolnym i odgórnym a) górnà, zakoƒczonà zbiornikiem do pomieszczeodczytem obj´toÊci Êrednice nominalne rur wyp∏ywonia dwutlenku w´gla, wych powinny podczas opró˝niania kolby umo˝liwiaç b) dolnà, z której wyprowadzona jest armatura do opadanie poziomu cieczy w zbiorniku z pr´dkoÊcià oddolnego nape∏niania kolby wyposa˝ona w: maksymalnà równà lub mniejszà ni˝ 1 cm/s. — zawór odcinajàcy, 3. W kolbach z zaworem oddolnym i odgórnym — rur´ wyp∏ywowà z zaworem wyp∏ywowym. odczytem obj´toÊci oraz w kolbach do gazu ciek∏ego i w kolbach do piwa: 2. Zbiorniki kolb z zaworem o pojemnoÊciach nominalnych powy˝ej 5000 dm3 mogà mieç kszta∏t inny 1) Êrednice nominalne zaworów odcinajàcych oddolne nape∏nienie powinny byç równe Êrednicom noni˝ okreÊlony w ust. 1 pkt 2. minalnym rur do nape∏niania oddolnego; 3. Rury wyp∏ywowe, októrych mowa wust. 1pkt2 2) Êrednice rur do nape∏niania oddolnego powinny lit. aipkt 3lit. b, powinny byç nachylone do pionowej umo˝liwiaç nape∏nianie kolb przy maksymalnym osi symetrii tych kolb w granicach od 100° do 180°. strumieniu obj´toÊci przewidzianym dla spraw- 4. Rury do nape∏niania oddolnego oraz rury wyp∏y- dzanych instalacji. wowe, októrych mowa wust. 1pkt 2lit. bipkt 3lit. b, oraz wkolbach do gazu ciek∏ego opojemnoÊciach no- § 21. 1. Kolby z zaworem z oddolnym i odgórnym minalnych powy˝ej 20 dm3powinny byç umieszczone odczytem obj´toÊci opró˝niane w sposób wymuszony poni˝ej zakresu pomiarowego p∏ynowskazu szyjek oraz o pojemnoÊciach nominalnych wi´kszych od dolnych. 500dm3ikolby do gazu ciek∏ego opojemnoÊciach nominalnych powy˝ej 20 dm3powinny byç posadowione 5. Dennice powinny byç tak ukszta∏towane, aby kàt izamontowane wsposób trwa∏y na przewoênych platzawarty pomi´dzy stycznà do dennicy w dowolnym formach zmo˝liwoÊcià ustawienia wpozycji pionowej. punkcie przeci´cia si´ powierzchni dennicy zwalcowà powierzchnià szyjki górnej lub szyjki dolnej a normal- 2. Konstrukcja noÊna przewoênych platform, na nà do osi symetrii kolby by∏ nie mniejszy ni˝ 10°. których b´dà posadowione i zamontowane kolby, o których mowa w ust. 1, powinna zapewniaç nie- § 18. Kolby bez zaworu i z zaworem u˝ywane do zmiennoÊç pionowego ustawienia kolby podczas wyodmierzania obj´toÊci cieczy pieniàcych si´ powinny konywania czynnoÊci zwiàzanych z pomiarem, z dobyç wyposa˝one w lej zapobiegajàcy wyp∏ywowi pia- k∏adnoÊcià nieprzekraczajàcà wartoÊci dzia∏ki elemenny, stanowiàcy nadbudow´ szyjek. tarnej poziomnicy kolby. § 19. 1. Zbiorniki kolb zzaworem powinny byç do- § 22. 1. Kolby z zaworem, kolby do gazu ciek∏ego datkowo zakoƒczone ko∏nierzami zabezpieczajàcymi ikolby ciÊnieniowe do piwa powinny byç wyposa˝one przed wylaniem si´ cieczy podczas nape∏niania kolb w poziomnic´. oraz wyposa˝one w instalacje spustowe. 2. WartoÊç dzia∏ki elementarnej poziomnic powin- 2. Zbiorniki kolb do gazu ciek∏ego propan-butan na spe∏niaç zale˝noÊç: powinny byç wyposa˝one we wsporniki umo˝liwiajà- V ce posadowienie kolb. e ≤ arc tg 63,662 · —— n — d2 · x 3. Zbiorniki kolb do gazu ciek∏ego propan-butan i ciÊnieniowych do piwa powinny byç wyposa˝one gdzie: w urzàdzenia wypornikowe: e — wartoÊç liczbowa dzia∏ki elementarnej poziom- 1) umo˝liwiajàce adiustacj´ pojemnoÊci do pojemno- nicy, w stopniach, Êci nominalnej; V — wartoÊç liczbowa pojemnoÊci nominalnej kolby n z zaworem, w dm3, 2) uniemo˝liwiajàce zmian´ pojemnoÊci kolby bez d — wartoÊç liczbowa Êrednicy wewn´trznej szyjki koniecznoÊci zniszczenia na∏o˝onych cech zabezkolby, w milimetrach, pieczajàcych. x — wartoÊç liczbowa odleg∏oÊci osi symetrii szyjki 4. Wsporniki montowane w kolbach z zaworem kolby od Êcianki szklanej szyjki kolby albo od o pojemnoÊciach nominalnych do 500 dm3 i do gazu szklanej p∏ytki p∏ynowskazu wziernikowego, ciek∏ego powinny byç wyposa˝one w urzàdzenia do albo od osi symetrii rurki szklanej p∏ynowskazu pionowego ustawienia kolby. rurkowego, w milimetrach.

§ 23. Kolby powinny byç wyposa˝one w s∏u˝àce wych powinny znajdowaç si´ w1/ iw3/ wysoko- 4 4 do pomiaru temperatury cieczy wywzorcowane ter- Êci zbiorników kolb, przy czym termometry powinmometry: ny byç rozmieszczone co 180°; 1) elektroniczne z odczytem cyfrowym, z dzia∏kà ele- 4) w kolbach z zaworem i trzema termometrami — mentarnà nie wi´kszà ni˝ 0,1 °C, lub koƒcówki czujników termometrów elektronicz- 2) szklane cieczowe, z dzia∏kà elementarnà nie wi´k- nych lub zbiorniki termometrów szklanych cieczoszà ni˝ 0,1 °C, a w przypadku kolb do gazu ciek∏e- wych powinny znajdowaç si´ w po∏owie wysokogo nie wi´kszà ni˝ 1 °C Êci zbiorników tych kolb oraz wdolnych igórnych po∏owach odcinków wysokoÊci tych zbiorników — o zakresie pomiarowym od –10 °C do +50 °C. równych 1/3ich wysokoÊci, przy czym termometry powinny byç rozmieszczone co 120°. § 24. Kolby o pojemnoÊciach nominalnych: 1) do 500 dm3 — powinny byç wyposa˝one w jeden § 27. 1. Na kolbach, wwidocznym miejscu, powintermometr; ny byç umieszczone w sposób trwa∏y i czytelny: 2) powy˝ej 500 dm3do 2000 dm3— powinny byç wy- 1) nazwa lub znak producenta; posa˝one w dwa termometry; 2) rodzaj kolby; 3) powy˝ej 2000 dm3 — powinny byç wyposa˝one 3) przeznaczenie; w trzy termometry. 4) temperatura odniesienia, wyra˝ona w °C; § 25. 1. Termometry do pomiaru temperatury cie- 5) pojemnoÊç nominalna, wyra˝ona w dm3; czy zawartej w kolbach z zaworem powinny byç 6) numer i znak fabryczny; umieszczone w os∏onach przymocowanych do Êcia- 7) rok produkcji; nek kolb. 8) nadany znak zatwierdzenia typu. 2. Os∏ony termometrów powinny byç: 2. Dodatkowo na kolbach ciÊnieniowych powinny 1) wykonane ztego samego materia∏u, zktórego wybyç umieszczone oznaczenia ciÊnienia odniesienia konano zbiorniki kolb; oraz ciÊnienia dopuszczalnego, przy którym mo˝liwa 2) o kszta∏cie cylindra stojàcego z zaÊlepionym jed- jest ich eksploatacja. nym koƒcem, który umieszczony jest wewnàtrz kolby; § 28. W kolbie z zaworem z odgórnym odczytem obj´toÊci po∏àczenie rury wyp∏ywowej z wierzcho∏- 3) nachylone do pionowych osi symetrii kolb w spo- kiem dennicy dolnej zbiornika powinno byç wykonane sób umo˝liwiajàcy nape∏nienie tych os∏on cieczà wtaki sposób, aby koniec rury wyp∏ywowej wewnàtrz zwi´kszajàcà przewodnictwo cieplne. kolby ograniczony by∏ linià przenikania cz´Êci walcowej tej rury z wewn´trznà powierzchnià dennicy dol- § 26. Koƒcówki czujników termometrów elektronej kolby. nicznych lub zbiorniki termometrów szklanych cieczowych umieszczonych w os∏onach powinny znajdowaç § 29. Po∏àczenie rury do nape∏niania oddolnego si´ wewnàtrz kolb zzaworem zgodnie znast´pujàcymi kolby oraz rury wyp∏ywowej zszyjkà dolnà kolby zzawarunkami: worem z oddolnym i odgórnym odczytem obj´toÊci 1) odleg∏oÊç koƒcówek czujników termometrów elek- i kolby ciÊnieniowej do piwa powinno byç wykonane tronicznych lub zbiorników termometrów szkla- wtaki sposób, aby koƒce tych rur wewnàtrz szyjki dolnych cieczowych od Êcianek zbiorników kolb z za- nej ograniczone by∏y linià przenikania cz´Êci walcoworem powinna byç nie mniejsza ni˝ 1/5 ró˝nicy wych tych rur z wewn´trznà walcowà powierzchnià Êrednicy zbiornika kolby z zaworem i Êrednicy jej szyjki dolnej kolby. szyjki; § 30. W kolbach ciÊnieniowych do piwa: 2) w kolbach z zaworem i jednym termometrem — koƒcówka czujnika termometru elektronicznego 1) sposób monta˝u poziomnic powinien umo˝liwiaç lub zbiornik termometru szklanego cieczowego ∏atwe dokonanie odczytu wskazaƒ oraz mo˝liwoÊç powinny znajdowaç si´ w po∏owie wysokoÊci na∏o˝enia cech legalizacyjnych; zbiorników kolb; 2) zawory odcinajàce oddolne nape∏nianie mogà byç 3) w kolbach z zaworem i dwoma termometrami — sprz´˝one z licznikiem impulsów, po∏àczonym koƒcówki czujników termometrów elektronicz- z przelicznikiem do licznika obj´toÊci sprawdzanej nych lub zbiorniki termometrów szklanych cieczo- instalacji pomiarowej;

3) powinna istnieç mo˝liwoÊç odgórnego nape∏nie- 2) opojemnoÊci nominalnej poni˝ej 50 dm3powinien nia kolb wodà; byç wyposa˝ony w przeziernik s∏u˝àcy do kontroli opró˝nienia kolby. 4) powinna byç zamontowana instalacja do wytworzenia w kolbie poduszki z dwutlenku w´gla: 3. Na przewodzie, o którym mowa w ust. 1 pkt 5 a) zapewniajàca podczas opró˝niania i nape∏nia- lit. b, powinien byç zamontowany zawór odcinajàcy. nia kolby piwem zachowanie sta∏ego ciÊnienia 4. Ârednice zaworu do regulacji strumienia obj´tow kolbie, równego ciÊnieniu w sprawdzanej in- Êci izaworu odcinajàcego powinny byç równe Êrednicy stalacji pomiarowej do piwa, nominalnej przewodów, na których sà zamontowane. b) wyposa˝ona w ciÊnieniomierz. § 32. 1. PojemnoÊç ca∏kowita kolby do gazu ciek∏e- § 31. 1. Kolby do gazu ciek∏ego powinny byç wy- go, b´dàca sumà pojemnoÊci cz´Êci kolby przeznaczoposa˝one w: nych do pomieszczenia fazy ciek∏ej ifazy gazowej gazu ciek∏ego propan-butan, powinna stanowiç 125 (±2) % 1) zbiornik dolny przeznaczony do fazy ciek∏ej oraz jej pojemnoÊci nominalnej. zbiornik górny przeznaczony do fazy gazowej, przy czym zbiornik dolny powinien byç po∏àczony ze 2. Obj´toÊç znajdujàca si´ poni˝ej g∏ównego dolnezbiornikiem górnym szyjkà górnà przeznaczonà do go ograniczenia pojemnoÊci nominalnej kolb do gazu okreÊlenia obj´toÊci koƒcowej fazy ciek∏ej gazu zaciek∏ego opojemnoÊci nominalnej powy˝ej 20 dm3powartego w kolbie za pomocà p∏ynowskazu górnewinna byç mniejsza ni˝ 2 % ich pojemnoÊci nominalnej. go; § 33. Konstrukcja kolb ciÊnieniowych powinna 2) szyjk´ dolnà, umieszczonà pod zbiornikiem dolumo˝liwiç odgórne nape∏nienie kolb wodà w trakcie nym kolb do gazu ciek∏ego o pojemnoÊciach noczynnoÊci wykonywanych podczas prawnej kontroli minalnych powy˝ej 20 dm3, przeznaczonà do okreÊmetrologicznej tych kolb. lania obj´toÊci poczàtkowej fazy ciek∏ej gazu w kolbie za pomocà p∏ynowskazu dolnego; Rozdzia∏ 3 3) ciÊnieniomierz po∏àczony z przestrzenià fazy gazowej, klasy dok∏adnoÊci 0,6; Wymagania w zakresie charakterystyk metrologicznych i warunków w∏aÊciwego 4) przy∏àcze do uziemienia kolby; stosowania kolb 5) przewód s∏u˝àcy do: § 34. B∏´dy graniczne dopuszczalne kolb dla g∏ówa) nape∏niania kolb fazà ciek∏à, wprowadzony nego górnego ograniczenia pojemnoÊci nominalnej w dolnej cz´Êci zbiornika dolnego kolby, przy- kolby i dla ka˝dej innej kresy podzia∏ki ograniczajàcej stosowany do przy∏àczenia z∏àcza zgwintem ty- pojemnoÊç kolby wynoszà ±0,05 % pojemnoÊci nomipu ACME, nalnej kolby. b) ∏àczenia przestrzeni faz gazowych: kolby izbior- § 35. 1. Kolby powinny byç stosowane w takich nika magazynowego gazu ciek∏ego o Êrednicy warunkach otoczenia, wjakich sprawdzane sà przyrzànominalnej: dy pomiarowe, do których sprawdzania kolby te sà — nie wi´kszej ni˝ 20 mm dla kolb o pojemno- przeznaczone. Êci nominalnej do 20 dm3, 2. Kolby do gazu ciek∏ego mogà byç stosowane — 25 mm dla kolb o pojemnoÊci nominalnej 50 dm3 i 100 dm3, w zakresie temperatury od –25 °C do +55 °C. — 32 mm dla kolb o pojemnoÊci nominalnej Rozdzia∏ 4 200 dm3 i 500 dm3, — 50 mm dla kolb o pojemnoÊci nominalnej Szczegó∏owy zakres badaƒ i sprawdzeƒ 1000 dm3. wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej kolb oraz zakres informacji, 2. Przewód, o którym mowa w ust. 1 pkt 5 lit. a, jakie powinna zawieraç instrukcja obs∏ugi w kolbach do gazu ciek∏ego: § 36. Zakres badaƒ wykonywanych podczas za- 1) powinien byç wyposa˝ony w: twierdzenia typu i zakres sprawdzeƒ wykonywanych a) zawór do regulacji strumienia obj´toÊci, podczas legalizacji kolb, z zastrze˝eniem § 42 ust. 2, obejmuje: b)odga∏´zienie umo˝liwiajàce przy∏àczenie termoareometru do gazu ciek∏ego propan-butan; 1) ogl´dziny zewn´trzne;

2) sprawdzenie podstawowych wymiarów geome- § 41. 1. Podczas sprawdzenia podstawowych wytrycznych kolb; miarów kolby nale˝y: 3) sprawdzenie szczelnoÊci; 1) zmierzyç: 4) sprawdzenie pojemnoÊci; a) obwód zbiornika i wysokoÊç kolby, b) Êrednic´ szyjki, 5) wyznaczenie b∏´dów pojemnoÊci nominalnej kolb; c) Êrednic´ rurki p∏ynowskazu rurkowego, 6) dla kolb ciÊnieniowych — okreÊlenie wspó∏czynników zmiany pojemnoÊci kolby pod wp∏ywem ciÊ- d) nachylenie dennic i rury wyp∏ywowej wzgl´- nienia. dem osi kolby; 2) sprawdziç: § 37. 1. Kolby nale˝y sprawdzaç w pomieszczeniu otemperaturze 20 (±5) °C, niezmieniajàcej si´ wciàgu a) szerokoÊç wziernika, d∏ugoÊç dzia∏ki elementargodziny wi´cej ni˝ o 1 °C. nej, d∏ugoÊç oraz szerokoÊç kresek podzia∏ki, 2. Do sprawdzania pojemnoÊci kolb nale˝y stoso- b) Êrednice nominalne rury do nape∏niania kolby oraz rury wyp∏ywowej, waç wod´, której temperatura ró˝ni si´ od temperatury otoczenia nie wi´cej ni˝ o 2 °C. c) Êrednice wewn´trzne armatury iprzewodów ∏àczàcych p∏ynowskaz, 3. Zmiana temperatury wody podczas sprawdzania lub wzorcowania kolby nie mo˝e przekraczaç d) wartoÊç dzia∏ki elementarnej poziomnicy. ±0,5 °C. 2. Podczas legalizacji ponownej nie sprawdza si´ 4. Pomiar temperatury wody ipowietrza powinien podstawowych wymiarów geometrycznych kolb. byç dokonywany z b∏´dem nieprzekraczajàcym ±0,1 °C. § 42. 1. SzczelnoÊç kolby nale˝y sprawdzaç po nape∏nieniu kolby wodà. § 38. Kolby przed rozpocz´ciem wyznaczania b∏´- dów pojemnoÊci powinny znajdowaç si´ na stanowi- 2. Sprawdzeniu szczelnoÊci podlegajà w szczególsku pomiarowym przez okres potrzebny do ustabilizo- noÊci: wania si´ warunków, októrych mowa w§ 37 ust. 1—3, jednak nie krócej ni˝ trzy godziny. 1) z∏àcza spawane i lutowane; 2) zawór wyp∏ywowy; § 39. Woda stosowana do wyznaczania b∏´dów pojemnoÊci nominalnych kolb metodà obj´toÊciowà po- 3) wziernik i zawór przelewowy; winna byç wolna od zanieczyszczeƒ chemicznych i mechanicznych oraz powinna byç pozbawiona p´- 4) korek urzàdzenia wypornikowego. cherzyków powietrza. 3. Sprawdzenia szczelnoÊci korka urzàdzenia wy- § 40. Podczas ogl´dzin zewn´trznych nale˝y pornikowego oraz miejsc spawanych ilutowanych nasprawdziç: le˝y dokonaç, pocierajàc je bibu∏à filtracyjnà; zawilgocenie bibu∏y Êwiadczy o nieszczelnoÊci po∏àczeƒ. 1) czystoÊç kolby; 4. SzczelnoÊç zaworu wyp∏ywowego nale˝y uznaç 2) regularnoÊç kszta∏tów kolby; za wystarczajàcà, je˝eli poziom wody w kolbie nape∏- 3) trwa∏oÊç iczytelnoÊç wymaganych oznaczeƒ izna- nionej do g∏ównego, górnego ograniczenia pojemnoków; Êci nie zmieni si´ po up∏ywie 20 minut od momentu rozpocz´cia badaƒ. 4) wielkoÊç zaworów i p∏ynnoÊç ruchów podczas ich zamykania i otwierania; 5. SzczelnoÊç wziernika nale˝y sprawdziç po dolaniu do kolby takiej iloÊci wody, aby jej poziom znalaz∏ 5) wyposa˝enie kolb (poziomnice, termometry, ko∏- si´ na poziomie górnej kraw´dzi szyjki. Po odczekaniu nierze zabezpieczajàce, urzàdzenie wypornikowe, 5 minut miejsca po∏àczeƒ wziernika nale˝y potrzeç biciÊnieniomierz, z∏àcza, przewody, zawory); bu∏à filtracyjnà; zawilgocenie bibu∏y Êwiadczy o nieszczelnoÊci wziernika. 6) rodzaj i zakres pomiarowy p∏ynowskazów; 7) sposób mocowania, czytelnoÊç oraz oznaczenie 6. SzczelnoÊç zaworu przelewowego nale˝y uznaç podzielni. za wystarczajàcà, je˝eli ciÊnienie s∏upa wody w szyjce

kolby lub wokalajàcym szyjk´ ko∏nierzu nie spowodu- 4) czas wykroplenia; je w ciàgu 5 minut sàczenia si´ wody przez zawór. 5) wartoÊci poprawek na zmian´ wskazania kolby pod wp∏ywem nadciÊnienia; § 43. 1. B∏´dy pojemnoÊci nominalnych kolb bez zaworu oraz kolb z zaworem nale˝y okreÊliç metodà 6) wartoÊci poprawek na zmian´ pojemnoÊci kolby obj´toÊciowà lub metodà grawimetrycznà. pod wp∏ywem zmian temperatury kolby; 2. B∏´dy pojemnoÊci nominalnych kolb do gazu 7) algorytm wyznaczenia obj´toÊci cieczy zawartej ciek∏ego nale˝y okreÊliç za pomocà metody obj´to- w kolbie w warunkach u˝ytkowania. Êciowej. § 44. Obj´toÊç cieczy zawartej wkolbie wtempera- Rozdzia∏ 5 turze odniesienia i temperaturze pomiaru przy ciÊnieniu odniesienia i ciÊnieniu pomiaru nale˝y wyznaczyç Przepisy koƒcowe zgodnie z algorytmem post´powania i wzorami zawartymi w instrukcji obs∏ugi kolby. § 46. Traci moc rozporzàdzenie Ministra Gospodarki, Pracy iPolityki Spo∏ecznej zdnia 26 kwietnia 2004r. § 45. Instrukcja obs∏ugi kolb, do∏àczana do wnio- wsprawie wymagaƒ metrologicznych, którym powinsku o zatwierdzenie typu, powinna zawieraç w szcze- ny odpowiadaç kolby metalowe II rz´du (Dz. U. Nr 97, gólnoÊci: poz. 973). 1) dok∏adny opis czynnoÊci przygotowawczych wy- § 47. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie konywanych bezpoÊrednio przed dokonywaniem 14 dni od dnia og∏oszenia. pomiaru; 2) dok∏adny opis techniki wykonywania pomiarów; 3) sposób przechowywania i transportu; Minister Gospodarki: P. G. Woêniak 614 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI1) z dnia 16 kwietnia 2007 r. w sprawie wymagaƒ, którym powinny odpowiadaç szklane przyrzàdy pomiarowe, oraz szczegó∏owego zakresu badaƒ i sprawdzeƒ wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrzàdów2)