Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków utrzymywania zwierząt laboratoryjnych w jednostkach doświadczalnych, jednostkach hodowlanych i u dostawców

368 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI1) z dnia 10 marca 2006 r. w sprawie szczegó∏owych warunków utrzymywania zwierzàt laboratoryjnych w jednostkach doÊwiadczalnych, jednostkach hodowlanych i u dostawców2)

1) utrzymywania zwierzàt; 2) miejsce do oddzielnego przechowywania czystego i brudnego wyposa˝enia u˝ywanego przy utrzy- 2) izolacji zwierzàt chorych lub rannych; mywaniu zwierzàt i wykonywaniu zabiegów na zwierz´tach; 3) przechowywania: 3) sprawny system wentylacyjny. a) karmy, b) czystej Êció∏ki, 2. Âciany i pod∏ogi w pomieszczeniach, o których mowa wust. 1, wykonuje si´ zmateria∏ów odpornych c) czystych klatek, na uszkodzenia mechaniczne i dzia∏anie Êrodków odd) sprz´tu i wyposa˝enia u˝ywanego przy utrzy- ka˝ajàcych. mywaniu zwierzàt i wykonywaniu zabiegów na zwierz´tach, zwanego dalej „sprz´tem”, § 7. Korytarze iciàgi komunikacyjne pomi´dzy pomieszczeniami, o których mowa w § 2, powinny spe∏- e) zw∏ok zwierz´cych, niaç wymagania dla pomieszczeƒ przeznaczonych do f) odchodów zwierz´cych; utrzymywania zwierzàt oraz mieç szerokoÊç umo˝liwiajàcà ∏atwe przemieszczanie sprz´tu. 4) mycia i odka˝ania sprz´tu; § 8. Wjednostkach doÊwiadczalnych ijednostkach 5) przeprowadzania zabiegów i doÊwiadczeƒ na hodowlanych powinny znajdowaç si´ pomieszczenia zwierz´tach; przeznaczone do wykonania sekcji, badaƒ diagnostycznych lub pobierania prób do badaƒ laboratoryj- 6) zapewnienia zwierz´tom opieki pooperacyjnej. nych. 2. Wobiektach jednostek hodowlanych iudostaw- § 9. 1. Pomieszczenia iwybiegi dla zwierzàt powinców wyodr´bnia si´ ponadto pomieszczenia, w któny posiadaç zabezpieczenia uniemo˝liwiajàce przedorych wykonuje si´ czynnoÊci zwiàzane z przygotowastawanie si´ zwierzàt. niem zwierzàt do wysy∏ki. 2. Wpomieszczeniach ina wybiegach dla zwierzàt § 3. W jednym pomieszczeniu dla zwierzàt nie mogà przebywaç wy∏àcznie osoby zatrudnione w jedutrzymuje si´ zwierzàt nale˝àcych do ró˝nych gatunnostkach doÊwiadczalnych, jednostkach hodowlanych ków wykazujàcych wobec siebie zachowania agresywi u dostawców oraz osoby upowa˝nione do przeprone. wadzania w nich kontroli. § 4. 1. Sufity i Êciany w pomieszczeniach dla zwie- § 10. 1. Wpomieszczeniach dla zwierzàt umieszcza rzàt wykonuje si´ z materia∏ów g∏adkich, nieprzepuszsi´, wwidocznym miejscu, szczegó∏owy opis sposobu czalnych, ∏atwych do mycia iodka˝ania, odpornych na i cz´stotliwoÊci czyszczenia klatek i kojców oraz wyuszkodzenia mechaniczne i dzia∏anie Êrodków dezynmiany Êció∏ki. fekcyjnych. 2. Wprzypadku zwierzàt utrzymywanych wwarun- 2. Pod∏ogi w pomieszczeniach dla zwierzàt wykokach Êcis∏ej izolacji opis, o którym mowa w ust. 1, nuje si´ z materia∏ów: umieszcza si´ na zewnàtrz pomieszczeƒ, w których 1) odpornych na zu˝ycie, g∏adkich, nieprzepuszczal- zwierz´ta te sà utrzymywane. nych z nieÊliskà i ∏atwo zmywalnà powierzchnià, nieszkodliwych dla zdrowia zwierzàt; § 11. 1. Pomieszczenia dla zwierzàt wyposa˝a si´ w dostosowany do potrzeb zwierzàt w nich utrzymy- 2) odpornych na nacisk stela˝y i umieszczonego wanych system wentylacji ciàg∏ej iawaryjnej owydajw nich sprz´tu. noÊci zapewniajàcej co najmniej od 15 do 20 wymian powietrza na godzin´, chyba ˝e szczególne warunki, 3. Odp∏ywy Êciekowe znajdujàce si´ w pomiesztakie jak temperatura, powodujà koniecznoÊç zapewczeniach dla zwierzàt zabezpiecza si´ przed dost´pem nienia zwi´kszonej wymiany powietrza. zwierzàt. 2. Je˝eli w pomieszczeniach dla zwierzàt utrzymu- 4. Drzwi i okna w pomieszczeniach dla zwierzàt je si´ mniejszà liczb´ zwierzàt ni˝ liczba wynikajàca ze konstruuje si´ w taki sposób, aby uniemo˝liwiç przeszczegó∏owych warunków zag´szczenia zwierzàt okredostawanie si´ zwierzàt. Êlonych w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia, to po- § 5. Pomieszczenia do przechowywania czystej mieszczenia te wyposa˝a si´ w system wentylacji Êció∏ki powinny byç suche i zabezpieczone przed do- o wydajnoÊci zapewniajàcej co najmniej od 8 do 10 st´pem owadów i szkodników. wymian powietrza na godzin´. § 6. 1. Pomieszczenia do mycia i odka˝ania sprz´- 3. System wentylacji, októrym mowa wust. 1, wytu powinny mieç: konuje si´ tak, aby: 1) wielkoÊç umo˝liwiajàcà instalacj´ sprz´tu lub 1) wyeliminowaç mo˝liwoÊç wystàpienia przeciàurzàdzeƒ do przeprowadzania mycia i odka˝ania; gów;

2) zapewniç ogrzewanie lub ch∏odzenie powietrza § 19. Osoba odpowiedzialna za opiek´ nad zwiew zale˝noÊci od warunków atmosferycznych; rz´tami, utrzymywanymi w jednostkach doÊwiadczalnych, jednostkach hodowlanych i u dostawców, usta- 3) uniemo˝liwiç powtórne wykorzystanie nieoczyszla sposób czyszczenia, mycia i odka˝ania, a je˝eli jest czonego powietrza. to konieczne — sterylizacji klatek, sprz´tu i wyposa˝enia u˝ywanego przy utrzymywaniu zwierzàt iwykony- 4. W przypadku wyposa˝enia pomieszczeƒ dla waniu zabiegów na zwierz´tach. zwierzàt wmechaniczny system wentylacji system ten ∏àczy si´ z systemem alarmowym. § 20. 1. Klatki i kojce wykonuje si´: § 12. Temperatur´ w pomieszczeniach dla zwie- 1) zmateria∏ów nieszkodliwych dla zdrowia zwierzàt, rzàt: g∏adkich, ∏atwych do czyszczenia i odka˝ania, odpornych na dzia∏anie moczu i Êrodków odka˝ajà- 1) dostosowuje si´ do ich gatunku, wieku oraz stanu cych; fizjologicznego; 2) w sposób uniemo˝liwiajàcy ranienie si´ zwierzàt. 2) utrzymuje si´ w zakresie, który jest okreÊlony w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia. 2. Kojce dla zwierzàt konstruuje si´ tak, aby umo˝- liwiç zwierz´tom zaspokajanie ich potrzeb etologicz- § 13. Poziom wilgotnoÊci wzgl´dnej wpomieszczeniach dla zwierzàt: nych, wszczególnoÊci ukrycie si´ lub czasowà os∏on´, przebywanie w stadzie, znakowanie terytorium lub 1) dostosowuje si´ do wymagaƒ gatunków zwierzàt kontakt wzrokowy z osobnikami tego samego gatunw nich utrzymywanych; ku. 2) powinien si´ wahaç w granicach 55 % ± 10 %. 3. Pod∏ogi wklatkach ikojcach dostosowuje si´ do wymagaƒ gatunku i wieku utrzymywanych zwierzàt § 14. 1. Wniemajàcych okien pomieszczeniach dla oraz konstruuje si´ w sposób u∏atwiajàcy usuwanie zwierzàt: odchodów zwierz´cych. 1) instaluje si´ sztuczne oÊwietlenie, posiadajàce re- 4. Kojce dla psów: gulacj´ intensywnoÊci Êwiat∏a zgodnie z cyklem dobowym; 1) rozmieszcza si´ w odst´pach uniemo˝liwiajàcych 2) zapewnia si´ oÊwietlenie awaryjne. wzajemne ranienie si´ zwierzàt; 2. Wgodzinach nocnych dopuszcza si´ stosowanie 2) wyposa˝a si´ w urzàdzenia drenujàce. Êwiat∏a czerwonego, o nat´˝eniu pozwalajàcym na wykonywanie niezb´dnych czynnoÊci zwiàzanych § 21. 1. Rozmiary iwyposa˝enie klatek dla zwierzàt zutrzymywaniem zwierzàt iwykonywaniem zabiegów naczelnych dostosowuje si´ do ich indywidualnych oraz doÊwiadczeƒ. potrzeb. 3. Wprzypadku utrzymywania zwierzàt albinosów, 2. WysokoÊç klatki dla zwierzàt naczelnych powinintensywnoÊç oÊwietlenia sztucznego i naturalnego na zapewniaç swobodne przyj´cie przez zwierz´ pozyzmniejsza si´, dostosowujàc jà do zwi´kszonej wra˝li- cji wyprostowanej. woÊci tych zwierzàt na Êwiat∏o. 3. Zwierz´tom naczelnym przemieszczajàcym si´ 4. W pomieszczeniach dla zwierzàt intensywnoÊç technikà brachiacji zapewnia si´ przestrzeƒ wystarczaoÊwietlenia sztucznego i naturalnego oraz jego cy- jàcà do swobodnego ko∏ysania si´ bez dotykania podklicznoÊç kontroluje si´ zcz´stotliwoÊcià dostosowanà ∏ogi, przy ca∏kowicie wyciàgni´tych ramionach. do wymagaƒ gatunków zwierzàt w nich utrzymywanych. 4. Zwierz´ta naczelne mogà byç utrzymywane po 2 sztuki w klatkach, je˝eli nie wykazujà wobec siebie § 15. W pomieszczeniach dla zwierzàt dopuszcza zachowaƒ agresywnych. si´ nat´˝enie ha∏asu nieprzekraczajàce 60 db, a podczas przeprowadzania doÊwiadczeƒ — 35 db. 5. Klatki dla zwierzàt naczelnych rozmieszcza si´ w sposób umo˝liwiajàcy kontakt wzrokowy pomi´dzy § 16. Niedopuszczalne jest palenie tytoniu w po- poszczególnymi zwierz´tami, a je˝eli to konieczne — mieszczeniach dla zwierzàt. uniemo˝liwiajàcy taki kontakt. § 17. Pomieszczenia dla zwierzàt regularnie czyÊci § 22. Âwinie utrzymuje si´ w klatkach wy∏àcznie si´ i myje, a je˝eli jest to niezb´dne — odka˝a i sterypodczas przeprowadzania doÊwiadczenia: lizuje. 1) w czasie niezb´dnym do osiàgni´cia celu do- § 18. Pomieszczenia, w których sà utrzymywane Êwiadczenia; zwierz´ta, wyposa˝a si´ w urzàdzenia sygnalizujàce powstanie po˝aru. 2) je˝eli ich waga nie przekracza 40 kg.

§ 23. 1. Psy i koty: 2. Wprzypadku gdy osoba, októrej mowa wust.1, uzna, ˝e ranne zwierz´ wymaga bezzw∏ocznego 1) utrzymuje si´ w pomieszczeniach majàcych uÊmiercenia, zwierz´ to uÊmierca si´ w sposób okreoÊwietlenie naturalne; Êlony w przepisach o kwalifikacjach osób uprawnio- 2) przetrzymuje si´ w klatkach wy∏àcznie podczas nych do zawodowego uboju oraz w warunkach i z zaprzeprowadzania doÊwiadczenia wczasie niezb´d- stosowaniem metod uboju i uÊmiercania zwierzàt nym do osiàgni´cia jego celu; okreÊlonych w tych przepisach. 3) wypuszcza si´ z klatek na wybiegi nie rzadziej ni˝ § 29. 1. Zwierz´tom utrzymywanym w jednostce dwa razy dziennie. doÊwiadczalnej, jednostce hodowlanej lub udostawcy zapewnia si´ sta∏y dost´p do wody przeznaczonej do 2. Przepisu ust. 1 pkt 3 nie stosuje si´ w przypad- spo˝ycia. kach, gdy przebywanie zwierzàt na wybiegu jest niezgodne z celem doÊwiadczenia, a okres przetrzymy- 2. Wod´ podaje si´ zwierz´tom w sposób ograniwania w klatkach wynosi do 5 dni. czajàcy mo˝liwoÊç jej mikrobiologicznego i chemicznego zanieczyszczenia. 3. Koty w jednostkach doÊwiadczalnych i jednostkach hodowlanych mo˝na utrzymywaç wklatkach wy- 3. Je˝eli istnieje mo˝liwoÊç namna˝ania si´ w wo- ∏àcznie podczas rozrodu. dzie drobnoustrojów mogàcych powodowaç infekcje u zwierzàt, dopuszcza si´ dodatkowe jej chlorowanie 4. Klatki dla kotów: lub zakwaszenie. 1) wyposa˝a si´ wprzedmioty do wspinania iÊciera- 4. Zakwaszenie wody, zawartoÊç chloru i innych nia pazurów oraz kuwety; substancji w wodzie przeznaczonej do akwariów 2) powinny posiadaç miejsca do odpoczynku. i zbiorników, w których utrzymuje si´ ryby, p∏azy i gady, dostosowuje si´ do wymagaƒ i zakresów toleran- 5. Niedopuszczalne jest stosowanie pod∏ogi rusz- cji poszczególnych gatunków zwierzàt. towej w klatkach, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3. § 30. 1. Do pojenia zwierzàt u˝ywa si´: § 24. Psom utrzymywanym wy∏àcznie na wybie- 1) automatycznego poid∏a; gach zapewnia si´ mo˝liwoÊç ochrony przed nieko- 2) butelki — w przypadku ma∏ych zwierzàt. rzystnym wp∏ywem warunków atmosferycznych. § 25. Klatki, kojce i wybiegi znajdujàce si´ na ze- 2. Automatyczne poid∏a: wnàtrz pomieszczeƒ dla zwierzàt regularnie czyÊci si´, 1) sprawdza si´ i konserwuje tak, aby zapewniç ich poddaje konserwacji i wymienia zu˝ytà Êció∏k´. sprawnoÊç technicznà; § 26. 1. Zwierz´ta w klatkach, kojcach i na wybie- 2) poddaje si´ badaniom bakteriologicznym. gach utrzymuje si´ zgodnie ze szczegó∏owymi warunkami zag´szczenia zwierzàt w miejscach ich utrzymy- 3. W przypadku gdy automatyczne poid∏o zosta∏o wania, okreÊlonymi wza∏àczniku nr 2 do rozporzàdze- zainstalowane w klatce o nieprzepuszczalnej pod∏onia. dze, klatk´ zabezpiecza si´ przed zalaniem. 2. Zwierz´ta gospodarskie utrzymuje si´ zgodnie 4. Butelk´ wykonuje si´ zmateria∏u umo˝liwiajàcezprzepisami ominimalnych warunkach utrzymywania go sprawdzenie jej zawartoÊci, przy czym jej szyjka poposzczególnych gatunków zwierzàt gospodarskich. winna byç tak szeroka, aby umo˝liwiaç ∏atwe idok∏adne czyszczenie butelki. § 27. 1. Âció∏ka stosowana w pomieszczeniach dla zwierzàt, klatkach i kojcach powinna spe∏niaç wyma- 5. W przypadku gdy butelka jest wykonana z twogania okreÊlone w przepisach o minimalnych warunrzywa sztucznego, powinno byç ono odporne na dziakach utrzymywania poszczególnych gatunków zwie- ∏anie Êrodków odka˝ajàcych i sterylizacj´. rzàt gospodarskich. 6. Kapsle, korki i przewody butelki wykonuje si´ 2. Dopuszczalne jest stosowanie jako Êció∏ki Êcinz materia∏ów ∏atwych do czyszczenia i odpornych na ków papieru i innych materia∏ów, je˝eli spe∏niajà wysterylizacj´. magania okreÊlone w przepisach, o których mowa w ust. 1. 7. Po ka˝dym opró˝nieniu butelk´, jej kapsel, korek 3. Niedopuszczalne jest stosowanie jako Êció∏ki i przewody czyÊci si´ i sterylizuje. trocin lub materia∏ów pochodzàcych zdrewna poddanego obróbce chemicznej. § 31. 1. Wyposa˝enie isprz´t przeznaczony do karmienia zwierzàt czyÊci si´ i, je˝eli jest to konieczne, § 28. 1. Osoba odpowiedzialna za opiek´ nad zwie- sterylizuje. rz´tami, w jednostce doÊwiadczalnej, jednostce hodowlanej lub u dostawcy, niezw∏ocznie powiadamia 2. W przypadku gdy w ˝ywieniu zwierzàt jest stolekarza weterynarii o ka˝dym przypadku zachorowa- sowana karma wilgotna lub karma, która mo˝e ulec nia lub zranienia zwierz´cia. zamoczeniu lub zanieczyszczeniu odchodami zwierz´-

cymi, wyposa˝enie i sprz´t przeznaczony do karmie- 2. Okres aklimatyzacji jest ustalany przez lekarza nia zwierzàt czyÊci si´ codziennie. weterynarii sprawujàcego opiek´ lekarsko-weterynaryjnà nad zwierz´tami w jednostce doÊwiadczalnej, 3. Karm´ podaje si´ zwierz´tom wsposób umo˝lijednostce hodowlanej i u dostawcy. wiajàcy bezkonfliktowy dost´p do niej wszystkich zwierzàt. 3. Okres kwarantanny dla niektórych gatunków zwierzàt jest okreÊlony w za∏àczniku nr 3 do rozporzà- 4. Karm´ przechowuje si´: dzenia. 1) w ch∏odnych, ciemnych i suchych pomieszczeniach, zabezpieczonych przed dost´pem szkodni- § 33. Traci moc rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa ków i owadów; i Rozwoju Wsi z dnia 24 lutego 2005 r. w sprawie szczegó∏owych warunków utrzymywania zwierzàt 2) w sposób uniemo˝liwiajàcy jej zanieczyszczenie, whodowlach zwierzàt laboratoryjnych oraz wjednostpogorszenie jakoÊci lub zniszczenie. kach prowadzàcych doÊwiadczenia lub testy (Dz. U. Nr 39, poz. 374). 5. ¸atwo psujàcà si´ karm´ przechowuje si´ w ch∏odziarkach, zamra˝arkach lub w pomieszcze- § 34. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie niach z regulowanà temperaturà. 14 dni od dnia og∏oszenia. § 32. 1. Zwierz´ta wprowadzane do jednostki do- Êwiadczalnej, jednostki hodowlanej i u dostawcy sà poddawane aklimatyzacji lub kwarantannie. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi: K. Jurgiel Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zdnia 10 marca 2006 r. (poz. 368) Za∏àcznik nr 1 ZAKRES TEMPERATURY W POMIESZCZENIACH DLA ZWIERZÑT UTRZYMYWANYCH W KLATKACH, KOJCACH LUB NA WYBIEGACH WEWNÑTRZ POMIESZCZE¡

*Zwierz´ta bardzo m∏ode lub bezw∏ose nale˝y utrzymywaç w temperaturze wy˝szej ni˝ podana w tabeli, dostosowanej do ich wymagaƒ.

Za∏àcznik nr 2 SZCZEGÓ¸OWE WARUNKI ZAG¢SZCZENIA ZWIERZÑT W MIEJSCACH ICH UTRZYMYWANIA 1. Minimalna powierzchnia pod∏ogi wklatce oraz minimalna wysokoÊç klatki dla ma∏ych gryzoni ikrólików utrzymywanych wjednostkach hodowlanych, udostawców iwjednostkach doÊwiadczalnych, wtym wczasie przeprowadzania doÊwiadczeƒ

*WysokoÊç klatki oznacza pionowà odleg∏oÊç mi´dzy pod∏ogà igórnà poziomà cz´Êcià pokrywy lub klatki. 2. Minimalna powierzchnia pod∏ogi w klatce z uwzgl´dnieniem masy cia∏a gryzoni utrzymywanych grupowo w jednostkach hodowlanych, u dostawców i w jednostkach doÊwiadczalnych

*W ˝adnym przypadku powierzchnia pod∏ogi w klatce nie mo˝e byç mniejsza ni˝ powierzchnia okreÊlona dla poszczególnych gatunków zwierzàt wtab. 1 kolumna 2.

3. Minimalna powierzchnia pod∏ogi w klatce oraz minimalna wysokoÊç klatki dla ma∏ych gryzoni utrzymywanych w jednostkach hodowlanych, u dostawców i w jednostkach doÊwiadczalnych podczas rozrodu

*WysokoÊç klatki oznacza pionowà odleg∏oÊç mi´dzy pod∏ogà igórnà poziomà cz´Êcià pokrywy lub klatki. 4. Minimalna powierzchnia pod∏ogi w klatce i powierzchnia gniazda oraz minimalna wysokoÊç klatki dla królików utrzymywanych wjednostkach hodowlanych, udostawców iwjednostkach doÊwiadczalnych podczas rozrodu

**WysokoÊç klatki oznacza pionowà odleg∏oÊç mi´dzy pod∏ogà i górnà poziomà cz´- Êcià pokrywy lub klatki. **Powierzchnia pod∏ogi obejmuje powierzchni´ gniazda. 5. Minimalna powierzchnia pod∏ogi w klatce oraz minimalna wysokoÊç klatki dla kotów utrzymywanych w jednostkach doÊwiadczalnych podczas przeprowadzania doÊwiadczeƒ, minimalna powierzchnia pod∏ogi w klatce i w kojcu podczas rozrodu dla kotki i miotu oraz minimalna wysokoÊç klatki

**WysokoÊç klatki oznacza pionowà odleg∏oÊç mi´dzy pod∏ogà igórnà poziomà cz´Êcià pokrywy lub klatki. ** Powierzchnia pod∏ogi obejmuje powierzchni´ 0,18 m2pude∏ka do okocenia si´.

6. Minimalna powierzchnia pod∏ogi w klatce oraz minimalna wysokoÊç klatki dla psów utrzymywanych w jednostkach doÊwiadczalnych podczas przeprowadzania doÊwiadczeƒ

*WysokoÊç klatki oznacza pionowà odleg∏oÊç mi´dzy pod∏ogà igórnà poziomà cz´Êcià pokrywy lub klatki. 7. Minimalna powierzchnia pod∏ogi wkojcu ina wybiegu dla psów utrzymywanych wjednostkach hodowlanych, u dostawców i w jednostkach doÊwiadczalnych, w tym w czasie przeprowadzania doÊwiadczeƒ

*Liczby wnawiasach podajà ca∏kowità powierzchni´ przypadajàcà na 1 psa, obejmujàcà powierzchni´ pod∏ogi kojca wraz zpowierzchnià przylegajàcego do kojca wybiegu. 8. Minimalna powierzchnia pod∏ogi w klatce oraz minimalna wysokoÊç klatki dla Êwiƒ utrzymywanych w jednostkach doÊwiadczalnych podczas przeprowadzania doÊwiadczeƒ

*WysokoÊç klatki oznacza pionowà odleg∏oÊç mi´dzy pod∏ogà igórnà poziomà cz´Êcià pokrywy lub klatki.

9. Minimalna powierzchnia pod∏ogi w klatce oraz minimalna wysokoÊç klatki dla zwierzàt naczelnych z rodziny Ceboidea i Cercopithecoidea

*WysokoÊç klatki oznacza pionowà odleg∏oÊç mi´dzy pod∏ogà igórnà poziomà cz´Êcià pokrywy lub klatki. Za∏àcznik nr 3 ZALECANY OKRES KWARANTANNY DLA NIEKTÓRYCH GATUNKÓW ZWIERZÑT