Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 października 2006 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach

bom spoza grona cz∏onków Komitetu wyko- nych konferencjach i seminariach dotyczànania ekspertyz oraz przygotowanie opraco- cych standaryzacji rachunkowoÊci, na zasawaƒ wsprawach nale˝àcych do w∏aÊciwoÊci dach okreÊlonych dla pracowników Mini- Komitetu,”, sterstwa Finansów.”. b) dodaje si´ pkt 4 w brzmieniu: § 2. Rozporzàdzenie wchodzi w˝ycie zdniem og∏o- „4) wyst´powaç do ministra w∏aÊciwego do szenia. spraw finansów publicznych odelegowanie cz∏onka Komitetu do udzia∏u w zagranicz- Minister Finansów: Z. Gilowska 1557 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 20 paêdziernika 2006 r. zmieniajàce rozporzàdzenie w sprawie orzekania o zdolnoÊci do czynnej s∏u˝by wojskowej oraz trybu post´powania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach

wojskowa komisja lekarska ustala jedno- 5) za∏àcznik nr 2 do rozporzàdzenia otrzymuje brzmieczeÊnie, czy Êmierç jest nast´pstwem wy- nie okreÊlone wza∏àczniku nr 1 do niniejszego rozpadku pozostajàcego w zwiàzku z pe∏nie- porzàdzenia; niem czynnej s∏u˝by wojskowej lub cho- 6) za∏àcznik nr 3 do rozporzàdzenia otrzymuje brzmieroby powsta∏ej w zwiàzku ze szczególnynie okreÊlone wza∏àczniku nr 2 do niniejszego rozmi w∏aÊciwoÊciami lub warunkami takiej porzàdzenia; s∏u˝by, z tytu∏u których przys∏ugujà Êwiadczenia odszkodowawcze przewi- 7) za∏àcznik nr 4 do rozporzàdzenia otrzymuje brzmiedziane w ustawie z dnia 11 kwietnia nie okreÊlone wza∏àczniku nr 3 do niniejszego roz- 2003 r. o Êwiadczeniach odszkodowaw- porzàdzenia. czych przys∏ugujàcych wrazie wypadków ichorób pozostajàcych wzwiàzku ze s∏u˝- § 2. Rozporzàdzenie wchodzi w˝ycie zdniem og∏obà wojskowà (Dz. U. Nr 83, poz. 760 szenia. i Nr 179, poz. 1750 oraz z 2005 r. Nr 130,

).”; Minister Obrony Narodowej: R. Sikorski Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Obrony Narodowej zdnia 20 paêdziernika 2006 r. (poz. 1557) Za∏àcznik nr 1 WYKAZ CHORÓB I U¸OMNOÂCI PRZY OCENIE ZDOLNOÂCI FIZYCZNEJ I PSYCHICZNEJ DO CZYNNEJ S¸U˚BY WOJSKOWEJ ORAZ DO PE¸NIENIA TAKIEJ S¸U˚BY POZA GRANICAMI PA¡STWA

ROZDZIA¸ I — BUDOWA CIA¸A

ObjaÊnienia szczegó∏owe *) Osoby badane przez komisje lekarskie dzieli si´ na trzy grupy: Grupa I (kolumna czwarta wykazu) obejmuje: a) poborowych, ochotników przedpoborowych oraz kobiety poddane obowiàzkowi stawienia si´ do poboru, b) ˝o∏nierzy zasadniczej s∏u˝by wojskowej i nadterminowej zasadniczej s∏u˝by wojskowej, c) kandydatów do nadterminowej zasadniczej s∏u˝by wojskowej, d) ˝o∏nierzy odbywajàcych przeszkolenie wojskowe, e) poborowych odbywajàcych s∏u˝b´ zast´pczà. Grupa II (kolumna piàta wykazu) obejmuje ˝o∏nierzy rezerwy. Grupa III (kolumna szósta wykazu) obejmuje kandydatów do s∏u˝by: a) w jednostkach desantowo-szturmowych, b) w jednostkach reprezentacyjnych Si∏ Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, c) w ˚andarmerii Wojskowej, d) w S∏u˝bie Kontrwywiadu Wojskowego i w S∏u˝bie Wywiadu Wojskowego. Grupa IV (kolumna siódma wykazu) obejmuje kandydatów do s∏u˝by: a) poza granicami paƒstwa, b) w zasi´gu dzia∏ania promieniowania mikrofalowego, c) w warunkach dzia∏ania pràdu elektrycznego. Do § 1 pkt 1 i2. Kandydatów do s∏u˝by wjednostkach desantowo-szturmowych nale˝y kwalifikowaç jako zdolnych przy wzroÊcie od 165 cm do 185 cm. Kandydatów do s∏u˝by w jednostkach ˚andarmerii Wojskowej nale˝y kwalifikowaç jako zdolnych przy wzroÊcie co najmniej 175cm. Kandydatów do s∏u˝by wjednostkach reprezentacyjnych Si∏ Zbrojnych nale˝y kwalifikowaç jako zdolnych przy wzroÊcie od 178 cm do 185 cm. pkt 4 i 5. S∏abà budow´ cia∏a nale˝y oceniaç nie tylko na podstawie dysproporcji pomi´dzy wzrostem i ci´˝arem cia∏a, lecz równie˝ bioràc pod uwag´ stan umi´Ênienia oraz stan uk∏adu krà˝enia w oparciu o próby czynnoÊciowe. Ocen´ zdolnoÊci do s∏u˝by wojskowej przy s∏abej budowie cia∏a nale˝y opieraç na stwierdzeniu ogólnej sprawnoÊci ustroju. pkt 7. Kandydatów do jednostek desantowo-szturmowych o wadze cia∏a ponad 85 kg nale˝y uznawaç za niezdolnych. pkt 8. Przez oty∏oÊç znacznie upoÊledzajàcà sprawnoÊç ustroju nale˝y rozumieç oty∏oÊç znacznego stopnia, przy niewydolnoÊci uk∏adu krà˝enia i oddechowego. Dysproporcje wagi iwzrostu mogà byç przejÊciowe. Wtakich wypadkach osoby badane nale˝y zaliczyç do kategorii „czasowo niezdolny do s∏u˝by wojskowej”. ROZDZIA¸ II — SKÓRA, TKANKA PODSKÓRNA, NACZYNIA LIMFATYCZNE I W¢Z¸Y CH¸ONNE

ObjaÊnienia szczegó∏owe Do § 2. Nowotwory skóry nale˝y kwalifikowaç wed∏ug paragrafów rozdzia∏u XVIII — Nowotwory. pkt 1. Kandydatów do s∏u˝by wjednostkach reprezentacyjnych SZ, uktórych stwierdza si´ zmiany chorobowe na skórze wwidocznych miejscach, szczególnie na twarzy id∏oniach, nale˝y kwalifikowaç jako niezdolnych. pkt 2 i3. Wed∏ug tych punktów nale˝y kwalifikowaç m.in. ∏agodne iograniczone postacie ∏uszczycy oraz rybià ∏usk´, wyprysk kontaktowy. Rozpoznanie wyprysku kontaktowego wymaga wykonania testów skórnych. pkt 2. Kandydatów do s∏u˝by w jednostkach reprezentacyjnych SZ, w ˚andarmerii Wojskowej, S∏u˝bie Kontrwywiadu Wojskowego oraz S∏u˝bie Wywiadu Wojskowego nale˝y kwalifikowaç jako niezdolnych. pkt 4. Wed∏ug tego punktu nale˝y kwalifikowaç ró˝norodne przewlek∏e uogólnione choroby skóry jak: zespó∏ atopowego zapalenia skóry, wrodzone zaburzenia rogowacenia skóry znacznego stopnia (rogowiec dziedziczny), wrodzone dziedziczne oddzielanie si´ naskórka, p´cherzyca zwyk∏a-liÊciasta, uogólnione i nawracajàce lub oporne na leczenie postacie ∏uszczycy. pkt 8. Kandydatów do s∏u˝by w jednostkach reprezentacyjnych SZ, w ˚andarmerii Wojskowej, S∏u˝bie Kontrwywiadu Wojskowego oraz S∏u˝bie Wywiadu Wojskowego, uktórych stwierdza si´ tatua˝e wwidocznych miejscach, szczególnie na twarzy i d∏oniach, nale˝y kwalifikowaç jako niezdolnych. pkt 9. Osoby zrozleg∏ymi szpecàcymi tatua˝ami nale˝y kierowaç do PZP (wramach badaƒ komisyjnych). pkt 10 i 11. Torbiel w∏osowà nale˝y ró˝nicowaç z przetokà skórnà i kwalifikowaç w zale˝noÊci od efektów leczenia. Rozpoznanie powinno byç potwierdzone badaniem chirurgicznym lub dokumentacjà leczenia szpitalnego. Do § 3 pkt 1. Kandydaci do s∏u˝by w jednostkach reprezentacyjnych SZ, u których stwierdza si´ blizny w widocznych miejscach, szczególnie na twarzy i d∏oniach, nale˝y kwalifikowaç jako niezdolnych. pkt 3 i 4. Wed∏ug tych punktów nale˝y kwalifikowaç rozleg∏e blizny po∏àczone z ubytkami tkanek mi´kkich (po zranieniach, oparzeniach itp.) oraz blizny w miejscach nara˝onych na tarcie w czasie ruchów i chodzenia lub znacznie szpecàce, upoÊledzajàce funkcj´ narzàdów lub ca∏ego organizmu. pkt 5. Osoby z bliznami po samouszkodzeniach nale˝y kierowaç do PZP.

ROZDZIA¸ III — CZASZKA

ObjaÊnienia szczegó∏owe Do § 6 pkt 1. Kandydatów do s∏u˝by wjednostkach reprezentacyjnych SZ nale˝y kwalifikowaç jako niezdolnych. ROZDZIA¸ IV — NARZÑD WZROKU

ObjaÊnienia szczegó∏owe Do § 7 pkt 1. Kandydatów do s∏u˝by w jednostkach reprezentacyjnych SZ nale˝y kwalifikowaç jako niezdolnych. pkt 2 i 3. Przy kwalifikowaniu zniekszta∏ceƒ powiek nale˝y kierowaç si´ ich skutkiem dla oka (objawy wysychania powierzchni ga∏ki ocznej, podra˝nienia spojówek, wysychania rogówki). Rozpoznanie powinno byç oparte na dokumentacji leczenia szpitalnego lub w poradni specjalistycznej. pkt 6 i 7. Przy kwalifikowaniu zrostów spojówki ga∏kowej i powiekowej nale˝y braç pod uwag´ zaburzenia widzenia obuocznego (podwójne widzenie w zale˝noÊci od amplitudy wychylenia ga∏ek ocznych). Wed∏ug tych punktów nale˝y kwalifikowaç równie˝ nast´pstwa jaglicy. Do § 8 pkt 1 i2. Kwalifikacja orzecznicza powinna opieraç si´ na dokumentacji leczenia szpitalnego lub wporadni specjalistycznej. pkt 1. Kandydatów do s∏u˝by poza granicami paƒstwa nale˝y uznawaç za niezdolnych wzale˝noÊci od strefy klimatycznej. Do § 9. Przez Êlepot´ oka nale˝y rozumieç tak˝e ostroÊç wzroku poni˝ej 0,1 niedajàcà si´ poprawiç szk∏ami (bez wzgl´du na ich si∏´ korygujàcà) lub koncentryczne zw´˝enie pola widzenia Êrednio do 10° od punktu fiksacji. Do § 10.Ka˝dy przypadek oczoplàsu podlega konsultacji okulistycznej, neurologicznej i laryngologicznej. Do § 11 pkt 1 i2. Kandydatów do s∏u˝by wjednostkach reprezentacyjnych SZ, w˚andarmerii Wojskowej, S∏u˝- bie Kontrwywiadu Wojskowego oraz S∏u˝bie Wywiadu Wojskowego nale˝y kwalifikowaç jako niezdolnych.

Do § 11 i 13. Je˝eli ostroÊç wzroku któregokolwiek oka wynosi poni˝ej 0,5, nale˝y skierowaç badanego do badania okulistycznego wcelu okreÊlenia wady refrakcji iustalenia ostroÊci wzroku po zastosowaniu korekcji. Przy wi´kszej ró˝nicy wady pomi´dzy jednym idrugim okiem nale˝y zastosowaç szk∏a, jakie badany przyjmuje przy jednoczesnym patrzeniu obu oczami. Przy korekcji ostroÊci wzroku nie stosuje si´ szkie∏ kombinowanych. W przypadku zm´tnienia lub zniekszta∏cenia Êrodowisk za∏amujàcych za podstaw´ kwalifikacji przyjmuje si´ ostroÊç wzroku. Do § 12 pkt 1 i 2. W przypadkach stwierdzenia niedow∏adów lub pora˝eƒ mi´Êni zewn´trznych lub wewn´trznych oka konieczna jest konsultacja neurologiczna. W ostatecznej ocenie nale˝y kierowaç si´ stopniem upoÊledzenia funkcji narzàdu wzroku. Do § 13 pkt 1. Kandydatów do s∏u˝by w jednostkach desantowo-szturmowych nale˝y kwalifikowaç jako niezdolnych. pkt 2. Kandydatów do s∏u˝by w zasi´gu dzia∏ania promieniowania mikrofalowego oraz w warunkach dzia∏ania pràdu elektrycznego nale˝y kwalifikowaç jako niezdolnych. Do § 14 pkt 1. Kandydatów do s∏u˝by wzasi´gu dzia∏ania promieniowania mikrofalowego nale˝y kwalifikowaç jako niezdolnych. pkt 1—4. Kwalifikacja orzecznicza, po zakoƒczeniu leczenia iustaleniu rozpoznania. Wed∏ug tych punktów nale˝y kwalifikowaç równie˝ gruêlic´ oraz zmiany pogruêlicze. Zmiany rogówki po zabiegach korekcyjnych wad refrakcji kwalifikowaç wed∏ug pkt 1. W przypadku zaniku nerwu wzrokowego wymagane jest badanie neurologiczne. Wed∏ug tych punktów nale˝y kwalifikowaç równie˝ zaburzenia w polu widzenia. BezsoczewkowoÊç i pseudosoczewkowoÊç nale˝y kwalifikowaç wed∏ug § 14 pkt 2. pkt 5 i 6. Przez „prawid∏owe rozró˝nianie barw” nale˝y rozumieç umiej´tnoÊç rozró˝niania czterech barw podstawowych, tj. czerwonej, ˝ó∏tej, zielonej i niebieskiej. Przez „nieznaczne upoÊledzenie rozró˝niania barw” nale˝y rozumieç utrudnienie rozró˝niania czterech podstawowych barw (pomy∏ki przy odczytywaniu pojedynczych tablic z zestawu Ishihary lub Stillinga albo przed∏u˝ony czas odczytu — ponad 3 sek.). Nieumiej´tnoÊç rozró˝niania czterech barw podstawowych nale˝y traktowaç jako „upo- Êledzenie rozró˝niania barw”. Kandydatów na stanowiska w korpusie osobowym: rakietowym i artylerii, radiotechnicznym, logistycznym wgrupie osobowej transportu iruchu wojsk oraz kandydatów do s∏u˝by wwarunkach dzia- ∏ania pràdu elektrycznego, u których stwierdza si´ nieznaczne upoÊledzenie rozró˝niania barw, nale˝y kwalifikowaç jako niezdolnych. pkt 7. Przy ocenie orzeczniczej wymagana jest dokumentacja dotychczasowego leczenia szpitalnego lub w poradni specjalistycznej. ROZDZIA¸ V — NARZÑD S¸UCHU

ObjaÊnienia szczegó∏owe U kandydatów do s∏u˝by poza granicami paƒstwa, kandydatów na stanowiska, których specyfika wià˝e si´ z nadmiernym oddzia∏ywaniem ha∏asu, a tak˝e we wszystkich przypadkach obni˝enia ostroÊci s∏uchu konieczne jest wykonanie badania audiometrycznego tonalnego oraz konsultacji laryngologicznej. Do § 15 pkt 1. Kandydatów do s∏u˝by w jednostkach reprezentacyjnych SZ nale˝y kwalifikowaç jako niezdolnych. Do § 18. Zapalenie ucha Êrodkowego trwajàce co najmniej 6 miesi´cy uznajemy za przewlek∏e. Do § 19. Przez operacj´ zachowawczà nale˝y rozumieç ka˝dy rodzaj operacji poprawiajàcej s∏yszenie. Przez operacj´ doszcz´tnà nale˝y rozumieç ka˝dy rodzaj operacji zwiàzany z ca∏kowitym usuni´ciem elementów ucha Êrodkowego. Do § 21 pkt 1. Za upoÊledzenie s∏uchu wy∏àcznie w zakresie tonów wysokich uwa˝a si´ ubytek przekraczajàcy 40 dB dla cz´stotliwoÊci 4000 Hz i/lub wy˝szej. Kandydatów na stanowiska, których specyfika wià˝e si´ z nadmiernym oddzia∏ywaniem ha∏asu, np. artylerzystów, radiotelegrafistów oraz kandydatów do s∏u˝by w zasi´gu dzia∏ania wibracji, promieniowania mikrofalowego lub w warunkach dzia∏ania pràdu elektrycznego, uktórych stwierdzono jedno- lub obustronne upoÊledzenie s∏uchu na tony wysokie, nale˝y uznawaç za niezdolnych do tych specjalnoÊci. Kandydatów do s∏u˝by wojskowej poza granicami paƒstwa, u których stwierdzono jedno- lub obustronne upoÊledzenie s∏uchu na tony wysokie, je- ˝eli nie sà wyznaczeni na ww. stanowiska, nale˝y uznawaç za zdolnych. pkt 2. Przez os∏abienie s∏uchu nale˝y rozumieç jego ubytek zawarty mi´dzy 26 a40 dB, ustalony badaniem audiometrycznym i obliczony jako Êrednia arytmetyczna dla cz´stotliwoÊci 500, 1000 i 2000 Hz. pkt 3—5. Przez przyt´pienie s∏uchu nale˝y rozumieç jego ubytek zawarty mi´dzy 41 a70 dB, ustalony badaniem audiometrycznym i obliczony jako Êrednia arytmetyczna dla cz´stotliwoÊci 500, 1000 i 2000 Hz, natomiast Êrednie wartoÊci krzywej progowej w audiometrii tonalnej powy˝ej 70 dB obliczane ww. sposobem wyst´pujà u osób z przyt´pieniem s∏uchu graniczàcym z g∏uchotà. pkt 9 i 10. Zaburzenia w zakresie narzàdu równowagi wymagajà zawsze badania laryngologicznego i neurologicznego. ROZDZIA¸ VI — JAMA USTNA

ObjaÊnienia szczegó∏owe Do § 23 pkt 1—3. Przez zniekszta∏cenie nale˝y rozumieç tak˝e zbliznowacenie z ubytkami tkanek. Do § 24. Przy badaniu stanu uz´bienia nale˝y zwróciç uwag´ na rodzaj i stan zgryzu ewentualnie jego zniekszta∏cenia rozwojowe lub nabyte, na stan tkanek przyz´bia i mo˝liwe objawy periodontopatii. Z´by przeznaczone do usuni´cia (z´by z miazgà zgorzelinowà, wielokorzeniowe ze znacznie zniszczonymi koronami) nale˝y traktowaç jako brakujàce. Przy ocenie procentowej utraty zdolnoÊci ˝ucia przyjmuje si´ tylko 28 z´bów wjamie ustnej. Z´by ósemki mogà byç brane pod uwag´, jeÊli przy zwarciu odtwarzajà one wcz´Êci p∏aszczyzn´ ˝ucia ewentualnie brakujàcych z´bów siódemek. Procentowà utrat´ zdolnoÊci ˝ucia oblicza si´ wed∏ug nast´pujàcej tabelki:

Przy obliczaniu wartoÊci procentowej utraty zdolnoÊci ˝ucia bierze si´ pod uwag´ nie tylko z´by brakujàce, ale równie˝ z´by pozbawione antagonistów. Szereg z´bowy górny

Szereg z´bowy dolny B — brak z´ba Braki uz´bienia = 41 % utraty zdolnoÊci ˝ucia Ca∏kowity brak z´bów jednej szcz´ki stanowi 100 % utraty zdolnoÊci ˝ucia nawet przy zachowaniu wszystkich z´bów szcz´ki drugiej. JeÊli braki uz´bienia powodujà jednostronnà utrat´ ˝ucia, nale˝y kwalifikowaç wed∏ug pkt 2. Protezy sta∏e, niezale˝nie od ich rozleg∏oÊci, nale˝y traktowaç jako odtworzenie ˝ucia. Ocena wartoÊci funkcjonalno-klinicznej protez sta∏ych z´bów filarowych oraz wynikajàcej z tego powodu utraty zdolnoÊci ˝ucia nale˝y do lekarza dentysty. Protezy ruchome uzupe∏niajàce braki z´bów nale˝y traktowaç jako odtworzenie zdolnoÊci ˝ucia. Kandydatów do s∏u˝by w jednostkach desantowo-szturmowych z protezami ruchomymi nale˝y kwalifikowaç jako niezdolnych.

Do § 25. Przez „zniekszta∏cenie szcz´ki i ˝uchwy” nale˝y rozumieç: progeni´ prawdziwà, protruzj´ szcz´ki lub ˝uchwy, laterogeni´, prognacj´, mikrognacj´, zgryz otwarty lub wady skojarzone szcz´ki lub ˝uchwy, jak np. progeni´ prawdziwà z mikrognacjà i inne, powodujàce brak kontaktu z´bów antagonistycznych tworzàcych powierzchni´ ˝ucia. Przy orzekaniu zdolnoÊci do s∏u˝by wojskowej nale˝y wziàç pod uwag´ stopieƒ uszkodzenia uk∏adu z´bowo-szcz´kowego, a mianowicie: ubytki szcz´ki dolnej lub górnej, wadliwe zroÊni´cie z∏amania, niezroÊni´cie, ubytki podbródka, warg i policzków, przykurcz dolnej szcz´ki, ubytki lub blizny j´zyka, pora˝enie nerwu j´zykowo-gard∏owego itp., a ponadto wynikajàce stàd powik∏ania, jak: oszpecenie twarzy utrudniajàce cz´sto wspó∏˝ycie z otoczeniem, Êlinotok z powodu niedostatecznej szczelnoÊci ust, owrzodzenie bliznowate skóry twarzy i inne. W tych stanach przede wszystkim bierze si´ pod uwag´ zaburzenia mowy i ˝ucia. Kwalifikacja orzecznicza powinna opieraç si´ na dokumentach leczenia szpitalnego lub w poradni specjalistycznej. ROZDZIA¸ VII — NOS, GARD¸O, KRTA¡

ObjaÊnienia szczegó∏owe Do § 26—30. Rozpoznanie wymaga potwierdzenia odpowiednià dokumentacjà medycznà lub badaniami specjalistycznymi. Do § 27 pkt 1. Kandydatów do s∏u˝by wzasi´gu dzia∏ania promieniowania mikrofalowego nale˝y kwalifikowaç jako niezdolnych.

ROZDZIA¸ VIII — SZYJA, KLATKA PIERSIOWA, KR¢GOS¸UP

ObjaÊnienia szczegó∏owe Badania czynnoÊciowe uk∏adu oddechowego nale˝y wykonywaç bez leków majàcych wp∏yw na uk∏ad oddechowy, ajedynie wprzypadku rozpoznanego POChP wcelu okreÊlenia stopnia ci´˝koÊci choroby badanie wykonujemy wtrakcie przyjmowania leków rozszerzajàcych oskrzela. WartoÊci wskaêników spirometrycznych wyra˝ono w odsetku wartoÊci nale˝nych. Do § 35 pkt 1. ¸agodna obturacja zograniczonà odwracalnoÊcià oskrzeli iwartoÊciami spirometrii: FEV %VC < 0,7; 1 FEV ≥ 80 %. 1 pkt 2. Umiarkowana obturacja z ograniczonà odwracalnoÊcià oskrzeli i wartoÊciami spirometrii: FEV %VC < 0,7; FEV = 51—79 %. 1 1 pkt 3. Ci´˝ka obturacja zograniczonà odwracalnoÊcià oskrzeli iwartoÊciami spirometrii: FEV %VC < 0,7; 1 FEV = 30—50 %. 1 pkt 4. Bardzo ci´˝ka obturacja z ograniczonà odwracalnoÊcià oskrzeli i wartoÊciami spirometrii: FEV %VC < 0,7; FEV < 30 %. 1 1 pkt 6. Rozpoznanie na podstawie dokumentacji medycznej z co najmniej 24-miesi´cznej obserwacji choroby zawierajàcej badania czynnoÊciowe oraz wyniki diagnostyki alergologicznej (objawy <1 x w tygodniu i objawy nocne ≤ 2 x w miesiàcu, PEF ≥ 80 % wartoÊci maksymalnej dla chorego lub FEV ≥ 80 % wartoÊci nale˝nej, zmiennoÊç dobowa PEF lub FEV <20%, brak objawów i prawid∏owe 1 1 wartoÊci PEF pomi´dzy atakami). pkt 7. Ocena orzecznicza na podstawie dokumentacji medycznej z wartoÊciami spirometrii: FEV %VC 1 < 0,7; FEV ≥ 80 % wartoÊci nale˝nej lub PEF ≥ 80 % wartoÊci maksymalnej z odwracalnà obturacjà 1 oskrzeli (objawy ≥1 x wtygodniu, ale < 1 x dziennie iobjawy nocne > 2 x wmiesiàcu, zmiennoÊç dobowa PEF lub FEV = 20—30 %). 1 pkt 8. Ocena orzecznicza na podstawie dokumentacji medycznej z wartoÊciami spirometrii: FEV %VC 1 < 0,7; FEV = 60—79 % wartoÊci nale˝nej lub PEF = 60—80 % wartoÊci maksymalnej zodwracalnà ob- 1 turacjà oskrzeli (objawy wyst´pujà codziennie, objawy nocne > 1 x w tygodniu, zmiennoÊç dobowa PEF lub FEV > 30 %). 1

pkt 9. Ocena orzecznicza na podstawie dokumentacji medycznej z wartoÊciami spirometrii: FEV %VC 1 < 0,7; FEV < 60 % wartoÊci nale˝nej lub PEF < 60 % wartoÊci maksymalnej z odwracalnà lub nieod- 1 wracalnà obturacjà oskrzeli (objawy wyst´pujà codziennie, ograniczajàc aktywnoÊç fizycznà, cz´ste zaostrzenia i cz´ste objawy nocne, zmiennoÊç dobowa PEF lub FEV > 30 %). 1 pkt 10. Zalecane wykonanie badaƒ diagnostycznych w kierunku astmy oskrzelowej (równie˝ w przypadku nieprawid∏owego wyniku testu drobnych oskrzeli — MEF < 60 % wartoÊci nale˝nej). 50 pkt 11. Nawracajàce stany zapalne dolnych dróg oddechowych w ciàgu ostatnich 36 miesi´cy (w badaniu HRCT klatki piersiowej cechy rozstrzeni). pkt 12. Dokumentacja medyczna zbadaniem HRCT klatki piersiowej (rozstrzenie oskrzeli wco najmniej 2 p∏atach p∏ucnych). pkt 13. Choroby genetyczne ina tle zaburzeƒ immunologicznych, np. zarostowe zapalenie oskrzelików. Do § 36 pkt 1. Bez upoÊledzenia sprawnoÊci wentylacyjnej p∏uc zmiany mogà dotyczyç op∏ucnej (wartoÊci spirometrii prawid∏owe: FEV %VC > 0,7; FEV ≥ 80 %, FVC ≥ 80 %). Kandydatów do s∏u˝by w zasi´gu 1 1 dzia∏ania promieniowania mikrofalowego, kandydatów do s∏u˝by wjednostkach reprezentacyjnych SZ oraz kandydatów do s∏u˝by wjednostkach desantowo-szturmowych nale˝y kwalifikowaç jako niezdolnych. pkt 2. Bez upoÊledzenia sprawnoÊci wentylacyjnej p∏uc zmiany mogà dotyczyç op∏ucnej (wartoÊci spirometrii prawid∏owe: FEV %VC > 0,7; FEV ≥ 80 %, FVC ≥ 80 %). 1 1 pkt 3. WartoÊci spirometrii wskazujàce na zaburzenia oddychania typu restrykcyjnego: FEV %VC > 0,7; 1 FVC 51—79 %; obni˝enie ca∏kowitej pojemnoÊci p∏uc (TLC) w pletyzmografii, saturacja tlenem powy- ˝ej 94 %. pkt 4. WartoÊci spirometrii wskazujàce na zaburzenia oddychania typu restrykcyjnego: FEV %VC > 0,7; 1 FEV < 50 %, FVC < 50 %; obni˝enie ca∏kowitej pojemnoÊci p∏uc (TLC) wpletyzmografii, saturacja tle- 1 nem poni˝ej 94 % oraz hipoksemia zhiperkapnià wgazometrii t´tniczej, zmiany mogà dotyczyç op∏ucnej. Do § 37 pkt 1. Âródmià˝szowe choroby p∏uc i inne rzadkie choroby p∏uc nieupoÊledzajàce sprawnoÊci wentylacyjnej p∏uc iwydolnoÊci oddechowej (podatnoÊç p∏uc prawid∏owa, tzn. powy˝ej 80 %, saturacja tlenem powy˝ej 94 %). pkt 2. Âródmià˝szowe choroby p∏uc iinne rzadkie choroby p∏uc umiarkowanie upoÊledzajàce sprawnoÊç wentylacyjnà p∏uc bez upoÊledzenia wydolnoÊci oddechowej (podatnoÊç p∏uc obni˝ona do 50—80 %, saturacja tlenem powy˝ej 94 %, wartoÊci spirometrii wskazujàce na zaburzenia oddychania typu restrykcyjnego: FEV %VC > 0,7; FEV < 80 %, FVC < 80 %, wskazane badanie ca∏kowitej pojemnoÊci p∏uc (TLC) 1 1 wpletyzmografii celem potwierdzenia zaburzeƒ restrykcyjnych). pkt 3. Âródmià˝szowe choroby p∏uc iinne rzadkie choroby p∏uc ci´˝ko upoÊledzajàce sprawnoÊç wentylacyjnà p∏uc i wydolnoÊç oddechowà (podatnoÊç p∏uc obni˝ona poni˝ej 50 %, wartoÊci spirometrii wskazujàce na zaburzenia oddychania typu restrykcyjnego: FEV %VC > 0,7; FEV < 50 %, FVC < 50 %, 1 1 obni˝ona ca∏kowita pojemnoÊç p∏uc (TLC) w pletyzmografii potwierdzajàca zaburzenia restrykcyjne, saturacja tlenem poni˝ej 94 % oraz hipoksemia i hiperkapnia w gazometrii t´tniczej). pkt 4 i 5. Ocena orzecznicza w okresie remisji choroby i/lub po zakoƒczonym leczeniu. pkt 6. WartoÊci spirometrii prawid∏owe: FEV %VC > 0,7; FEV ≥ 80 %, FVC ≥ 80 %. Kandydatów do 1 1 s∏u˝by w jednostkach reprezentacyjnych SZ oraz kandydatów do s∏u˝by w jednostkach desantowo- -szturmowych nale˝y kwalifikowaç jako niezdolnych. pkt 7. WartoÊci spirometrii wskazujàce na zaburzenia oddychania typu restrykcyjnego: FEV %VC > 0,7; 1 FEV = 51—79 %, FVC = 51—79 %; obni˝enie ca∏kowitej pojemnoÊci p∏uc (TLC) w pletyzmografii, sa- 1 turacja tlenem powy˝ej 94 %. pkt 8. NiewydolnoÊç oddechowa: wartoÊci spirometrii wskazujàce na zaburzenia oddychania typu restrykcyjnego: FEV %VC > 0,7; FEV < 50 %, FVC < 50 %; obni˝enie ca∏kowitej pojemnoÊci p∏uc (TLC) 1 1 wpletyzmografii, saturacja tlenem poni˝ej 94 % oraz hipoksemia ihiperkapnia wgazometrii t´tniczej. pkt 9. Przebyte zabiegi operacyjne w obr´bie klatki piersiowej lub przebyte nieswoiste zapalenie p∏uc (wartoÊci spirometrii prawid∏owe: FEV %VC > 0,7; FEV ≥ 80 %, FVC ≥ 80 %). Kandydatów do s∏u˝by 1 1 w zasi´gu dzia∏ania promieniowania mikrofalowego, kandydatów do s∏u˝by w jednostkach reprezentacyjnych SZ oraz kandydatów do s∏u˝by wjednostkach desantowo-szturmowych nale˝y kwalifikowaç jako niezdolnych. pkt 10. Przebyte zabiegi operacyjne wobr´bie klatki piersiowej lub przebyte nieswoiste zapalenie p∏uc (wartoÊci spirometrii wskazujàce na zaburzenia oddychania typu restrykcyjnego: FEV %VC > 0,7; FEV 1 1 = 51—79 %, FVC = 51—79 %; obni˝enie ca∏kowitej pojemnoÊci p∏uc (TLC) wpletyzmografii, saturacja tlenem powy˝ej 94 %). pkt 11. Przebyte zabiegi operacyjne w obr´bie klatki piersiowej lub przebyte nieswoiste zapalenie p∏uc z niewydolnoÊcià oddechowà: wartoÊci spirometrii wskazujàce na zaburzenia oddychania typu restrykcyjnego: FEV %VC > 0,7; FEV < 50 %, FVC < 50 %; obni˝enie ca∏kowitej pojemnoÊci p∏uc 1 1 (TLC) w pletyzmografii, saturacja tlenem poni˝ej 94 % oraz hipoksemia z hiperkapnià w gazometrii t´tniczej.

ROZDZIA¸ X — UK¸AD KRÑ˚ENIA

ObjaÊnienia szczegó∏owe Do § 38 pkt 1, 2 i3. Wed∏ug tych punktów nale˝y kwalifikowaç równie˝ zaburzenia rytmu serca pochodzenia organicznego izaburzenia przewodzenia, potwierdzone dokumentacjà leczenia wporadni specjalistycznej. pkt 1. Kandydatów do s∏u˝by wzasi´gu dzia∏ania promieniowania mikrofalowego nale˝y kwalifikowaç jako niezdolnych. pkt 8 i 10. Wrodzone wady serca leczone operacyjnie, je˝eli zosta∏y przywrócone prawid∏owe stosunki anatomiczne, nale˝y kwalifikowaç wed∏ug pkt 9. Wymian´ zastawki aortalnej lub mitralnej w poszczególnych wadach nale˝y traktowaç nadal jako wady serca wed∏ug pkt 9 lub 10. Zastawkowe zw´˝enie ujÊcia aorty powodujàce przerost lewej komory (uchwytne zmiany w obrazie ECHO), przy zachowanej w pe∏ni sprawnoÊci fizycznej mo˝na kwalifikowaç wed∏ug pkt 9. pkt 9. Kandydatów do s∏u˝by w zasi´gu dzia∏ania promieniowania mikrofalowego, kandydatów do s∏u˝by w jednostkach reprezentacyjnych SZ, kandydatów do s∏u˝by w jednostkach desantowo-szturmowych, w ˚andarmerii Wojskowej nale˝y kwalifikowaç jako niezdolnych. pkt 9 i 14. ObecnoÊç Êladowej fali zwrotnej przez zastawk´ aortalnà jest patologià, a w przypadku pozosta∏ych zastawek zjawiskiem fizjologicznym. pkt 14. Rozpoznanie wymaga potwierdzenia echokardiograficznego. Wypadanie p∏atka zastawki dwudzielnej (trójdzielnej) bez istotnej hemodynamicznie fali zwrotnej z prawid∏owà wielkoÊcià jam serca i bez zaburzeƒ rytmu serca. Kandydatów do s∏u˝by wjednostkach reprezentacyjnych SZ, kandydatów do s∏u˝by wjednostkach desantowo-szturmowych oraz w ˚andarmerii Wojskowej nale˝y kwalifikowaç jako niezdolnych. pkt 15. Za zespó∏ wypadania p∏atka zastawki dwudzielnej (trójdzielnej) nale˝y uznawaç wypadanie p∏atka (p∏atków) z objawami ich zwyrodnienia, istotnà hemodynamicznie falà zwrotnà i (lub) zaburzeniami rytmu serca. Do § 39 pkt 2 i 3. Nale˝y kwalifikowaç w zale˝noÊci od wartoÊci ciÊnienia mierzonego wielokrotnie, zmian narzàdowych potwierdzonych badaniami: ECHO i dna oka. pkt 6, 7, 8. Przez okreÊlenie „choroby naczyƒ krwionoÊnych” nale˝y rozumieç przede wszystkim choroby naczyƒ obwodowych, jak mia˝d˝yca, nast´pstwa urazów, choroba Raynauda, czerwienica bolesna itp. Nale˝y kwalifikowaç chorych zarówno z powik∏aniami narzàdowymi mia˝d˝ycy t´tnic, jak i z powik∏aniami i nast´pstwami stanów zapalnych i urazów naczyƒ krwionoÊnych. ROZDZIA¸ XI — UK¸AD TRAWIENNY

ObjaÊnienia szczegó∏owe Do § 44 pkt 1—17. Ocena orzecznicza wymaga dokumentacji dotychczasowego leczenia szpitalnego lub wporadni specjalistycznej. pkt 7. Dotyczy WZW przebytego w okresie do 6 miesi´cy. pkt 8. Konieczne potwierdzenie rozpoznania badaniem histopatologicznym. pkt 14. Stany po wirusowym zapaleniu wàtroby, przebytym co najmniej przed 24 miesiàcami. pkt 10 i 15. Kandydatów do s∏u˝by w zasi´gu dzia∏ania promieniowania mikrofalowego nale˝y kwalifikowaç jako niezdolnych. Kandydatów do s∏u˝by poza granicami paƒstwa nale˝y oceniaç w zale˝no- Êci od specyfiki klimatyczno-geograficznej oraz sanitarno-epidemiologicznej rejonu, wktórej pe∏niç b´- dà t´ s∏u˝b´. Do § 45.Rozpoznanie powinno byç ustalone szpitalnie. Do § 47 pkt 1. Dotyczy schorzeƒ nieznacznie upoÊledzajàcych sprawnoÊç ustroju, w innych przypadkach kwalifikowaç jak w pkt 2. ROZDZIA¸ XII — UK¸AD MOCZOWO-P¸CIOWY

ObjaÊnienia szczegó∏owe Do § 50 pkt 3. Kwalifikowaç w zale˝noÊci od zaburzeƒ w oddawaniu moczu. Do § 51 pkt 1. Kandydatów do s∏u˝by w jednostkach reprezentacyjnych SZ oraz kandydatów do s∏u˝by w jednostkach desantowo-szturmowych nale˝y kwalifikowaç jako niezdolnych. pkt 3, 8. Kandydatów do s∏u˝by w zasi´gu dzia∏ania promieniowania mikrofalowego nale˝y kwalifikowaç jako niezdolnych. ROZDZIA¸ XIII — GRUCZO¸Y WYDZIELANIA WEWN¢TRZNEGO

ObjaÊnienia szczegó∏owe Do § 53 pkt 1. Kandydatów zpowi´kszeniem tarczycy nieupoÊledzajàcym przep∏ywu powietrza wdrogach oddechowych w czasie wysi∏ku fizycznego i niedajàcym objawów uciskowych na narzàdy sàsiednie (prze∏yk, tchawica), potwierdzonym badaniem USG tarczycy, mo˝na uznawaç za zdolnych, zwyjàtkiem kandydatów do s∏u˝by w jednostkach desantowo-szturmowych, w ˚andarmerii Wojskowej, S∏u˝bie Kontrwywiadu Wojskowego, S∏u˝bie Wywiadu Wojskowego oraz kandydatów do s∏u˝by w zasi´gu dzia∏ania promieniowania mikrofalowego. pkt 2. Wed∏ug tego punktu ocenia si´ powi´kszenie gruczo∏u tarczowego stwierdzone palpacyjnie lub wole zamostkowe, upoÊledzajàce przep∏yw powietrza w drogach oddechowych (zaburzenia wentylacji, stridor, zaburzenia ruchomoÊci strun g∏osowych) wczasie spoczynku lub po wysi∏ku fizycznym lub (oraz) dajàce objawy uciskowe na narzàdy sàsiednie.

pkt 4. Obejmuje wszystkie postacie nadczynnoÊci tarczycy w okresie remisji (poza chorobà Gravesa- -Basedowa) oraz niedoczynnoÊci wyrównane leczeniem substytucyjnym. pkt 5. Rozpoznanie powinno byç oparte na dokumentacji leczenia szpitalnego lub w poradni specjalistycznej, niezale˝nie od aktualnego stanu czynnoÊci tarczycy. ROZDZIA¸ XIV — INNE CHOROBY WEWN¢TRZNE

ObjaÊnienia szczegó∏owe Do § 55. Rozpoznanie powinno byç potwierdzone dokumentacjà leczenia szpitalnego lub w poradni specjalistycznej. Do § 57. Ustalenie rozpoznania i ocena orzecznicza — po przeprowadzonej obserwacji lub leczeniu w odpowiednim oÊrodku specjalistycznym.

Do § 58. Ocena orzecznicza zale˝na jest od stopnia zaawansowania zmian i wyników dotychczasowego leczenia. Do § 59 pkt 2. Dotyczy badanych z powik∏aniami narzàdowymi (artropatia dnawa, zmiany w uk∏adzie moczowym — kamica, stany zapalne, guzki dnawe), niezale˝nie od aktualnej wartoÊci kwasu moczowego w surowicy krwi. Do § 60. Rozpoznanie powinno byç potwierdzone obserwacjà lub leczeniem szpitalnym oraz dokumentacjà z leczenia w poradni endokrynologicznej lub innej poradni specjalistycznej. pkt 1. Kandydatów do s∏u˝by w zasi´gu dzia∏ania promieniowania mikrofalowego i kandydatów do jednostek desantowo-szturmowych nale˝y kwalifikowaç jako niezdolnych. ROZDZIA¸ XV — UK¸AD NERWOWY

ObjaÊnienia szczegó∏owe Do § 64 pkt 1. Kandydatów do s∏u˝by wzasi´gu dzia∏ania promieniowania mikrofalowego nale˝y kwalifikowaç jako niezdolnych. ROZDZIA¸ XVI — STAN PSYCHICZNY

ObjaÊnienia szczegó∏owe Do § 66. Zaburzenia nerwicowe (nerwice) nale˝y rozpoznawaç w przypadkach: — czynnoÊciowych zaburzeƒ emocjonalnych, takich jak np. zaburzenia l´kowe, dysfunkcje somatyczne (tzw. nerwice narzàdowe), zaburzenia dysocjacyjne, konwersyjne, neurastenia, — o d∏ugotrwa∏ym (wieloletnim) przebiegu (w odró˝nieniu od nerwicowych reakcji adaptacyjnych; por. § 67), — po wykluczeniu zaburzeƒ organicznych (zespo∏y nerwicowe uwarunkowane organicznie; por. § 73), — po wykluczeniu zaburzeƒ psychotycznych (por. § 70). pkt 1. Dotyczy przypadków z przewagà objawów subiektywnych, bez przedmiotowych cech upoÊledzenia sprawnoÊci ustroju. pkt 2. Dotyczy badanych z wyraênymi psychicznymi i somatycznymi objawami nerwicowymi i z wzgl´dnie niezaburzonym ogólnym przystosowaniem spo∏ecznym. pkt 3. Dotyczy stanów opornych na leczenie, znacznie upoÊledzajàcych sprawnoÊç ustroju i funkcjonowanie spo∏eczne. U badanych rozpoznanie ustalaç z uwzgl´dnieniem dokumentacji z leczenia w oddziale psychiatrycznym i w PZP.

Do § 67. Reakcje adaptacyjne (reakcje dezadaptacyjne, reakcje kryzysowe, ostre reakcje na stres, zaburzenia stresowe) to przemijajàce, niepsychotyczne zaburzenia psychiczne w postaci zaburzeƒ emocjonalnych (l´k, depresja, napi´cie, gniew), zaburzeƒ zachowania (agresja, autoagresja, ucieczka, izolacja) i postaci mieszanych, powstajàce pod wp∏ywem stresujàcych wydarzeƒ lub sytuacji u osób w zasadzie zdrowych psychicznie. pkt 1. Dotyczy reakcji przebytych lub rokujàcych ustàpienie w ciàgu 1 miesiàca. pkt 2. Dotyczy przypadków, które mimo leczenia i innych oddzia∏ywaƒ readaptacyjnych, trwajàcych ponad 1 miesiàc, nie rokujà istotnej poprawy. Rozpoznanie ustalaç z uwzgl´dnieniem dokumentacji z leczenia w oddziale psychiatrycznym i w PZP. pkt 3. O rozpoznaniu decydujà: — poczàtek zaburzeƒ w okresie do 6 miesi´cy po wyjàtkowo stresujàcym wydarzeniu lub sytuacji (stres bojowy, atak terrorystyczny, katastrofa), — obecnoÊç zwiàzanych z tym zdarzeniem uporczywych, natr´tnych wspomnieƒ, przykrych snów, — nadwra˝liwoÊç na bodêce i sytuacje przypominajàce stresor oraz tendencja do ich unikania, — zaburzenia emocjonalne (np. problemy ze snem, dra˝liwoÊç, trudnoÊci wkoncentracji uwagi, nadmierna czujnoÊç) dezorganizujàce zachowanie i funkcjonowanie spo∏eczne. Rozpoznanie ustalaç po obserwacji i leczeniu w oddziale psychiatrycznym oraz PZP. Do § 68. Przez zaburzenia osobowoÊci (osobowoÊç nieprawid∏owa, psychopatia, charakteropatia) nale˝y rozumieç niedorozwój lub defekt sfery dà˝eniowo-uczuciowej osobowoÊci bez wzgl´du na etiologi´. Rozpoznanie ustala si´ na podstawie: — obecnoÊci cech zaburzonej osobowoÊci iÊwiadczàcych oniedostatecznej adaptacji wzwyk∏ych sytuacjach ˝yciowych, — poczàtku zaburzeƒ wokresie póênego dzieciƒstwa lub wokresie m∏odzieƒczym (defekty osobowo- Êci spowodowane uszkodzeniem oÊrodkowego uk∏adu nerwowego w wieku dojrza∏ym; por. § 73), — wykluczenia upoÊledzenia umys∏owego, — zaburzeƒ psychotycznych, — reakcji adaptacyjnych (por. § 67). § 68 obejmuje tak˝e tzw. infantylizm psychiczny (osobowoÊç niedojrza∏a). pkt 1. Dotyczy badanych z cechami zaburzonej osobowoÊci bez objawów trwa∏ego nieprzystosowania. pkt 2. Stosowaç ubadanych, uktórych na tle d∏ugotrwa∏ej dezadaptacji stwierdza si´ okresy zadowalajàcego funkcjonowania. pkt 3. Dotyczy osób zci´˝kimi zaburzeniami struktury osobowoÊci izachowania, wyczerpujàcymi kryteria rozpoznania: osobowoÊci dyssocjalnej, osobowoÊci chwiejnej emocjonalnie (impulsywnej), osobowoÊci paranoicznej, osobowoÊci l´kowej, osobowoÊci schizoidalnej, osobowoÊci anankastycznej. Do § 69. Dotyczy mimowolnego moczenia nocnego bez zmian organicznych wuk∏adzie moczowym. Moczenie nocne wyst´pujàce w przebiegu innych schorzeƒ narzàdowych kwalifikowaç wed∏ug odpowiednich paragrafów. Do § 70. Rozpoznanie ustalaç na podstawie odpisu historii choroby zzak∏adu psychiatrycznego oraz oceny aktualnego stanu psychicznego. Do § 71 pkt 1. Iloraz inteligencji mierzony Skalà Inteligencji Wechslera dla Doros∏ych poni˝ej 90. pkt 2. Iloraz inteligencji mierzony Skalà Inteligencji Wechslera dla Doros∏ych poni˝ej 70 istwierdzone zaburzenia adaptacyjne. Do § 72. Przez zespó∏ uzale˝nienia od alkoholu (oraz od innych substancji psychoaktywnych) nale˝y rozumieç stan charakteryzujàcy si´: — nieodpartym wewn´trznym przymusem ciàg∏ego lub okresowego spo˝ywania alkoholu (lub innych Êrodków psychoaktywnych), — wyst´powaniem objawów zespo∏u odstawienia po przerwaniu picia (przyjmowania Êrodka), — zmienionym sposobem reagowania na alkohol (utratà kontroli nad piciem, ciàgami, zmianami tolerancji, lukami pami´ciowymi i innymi), sta∏ym zwi´kszaniem dawki Êrodka psychoaktywnego, — post´pujàcym przebiegiem, prowadzàcym do tzw. psychodegradacji. Rozpoznanie i kwalifikacje orzecznicze ustalaç m.in. na podstawie dokumentacji lekarskiej (z poradni przeciwalkoholowej, PZP, oddzia∏u odwykowego lub psychiatrycznego). pkt 1. Stosowaç w przypadkach sporadycznego nadu˝ywania alkoholu bez cech uzale˝nienia. pkt 3. O rozpoznaniu decyduje wspó∏wyst´powanie objawów psychodegradacji i zmian somatycznych typowych dla przewlek∏ej intoksykacji alkoholowej.

pkt 4. Dotyczy przypadków sporadycznego odurzania si´ innymi ni˝ alkohol Êrodkami psychoaktywnymi (narkotykami), np. opiatami, substancjami stymulujàcymi, kanabinolami, halucynogenami, Êrodkami psychotropowymi, gdy brak jest cech uzale˝nienia od tych Êrodków. pkt 5. Dotyczy przypadków uzale˝nienia od Êrodka psychoaktywnego innego ni˝ alkohol. Do § 73. Dotyczy wielopostaciowych zaburzeƒ psychicznych powodowanych organicznym uszkodzeniem mózgu potwierdzonych: — wywiadem (urazy, infekcje i intoksykacje OUN), — ocenà stanu psychicznego (tzw. cechy zespo∏u psychoorganicznego), — badaniem neurologicznym (objawy ubytkowe), — badaniem psychologicznym (tzw. testy organiczne), — wynikami badaƒ dodatkowych (EEG, rtg czaszki, tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny), — innymi wskazujàcymi na organiczne uszkodzenie OUN. § 73 nie obejmuje nast´pstw uszkodzeƒ OUN, które mia∏y miejsce we wczesnym okresie rozwojowym; por. § 68 i 71. pkt 1. Dotyczy stanów podobnych do zaburzeƒ nerwicowych (zespó∏ pourazowy, cerebrastenia, zespo∏y rzekomonerwicowe) z przewagà objawów subiektywnych, bez somatycznych cech upoÊledzenia sprawnoÊci ustroju. pkt 2. Dotyczy organicznych zaburzeƒ osobowoÊci (encefalopatii, ∏agodnych zaburzeƒ procesów poznawczych itp. w okresie leczenia i obserwacji). pkt 3. Dotyczy utrwalonych, znacznie nasilonych zaburzeƒ psychicznych pochodzenia organicznego — niepsychotycznych i psychotycznych. Wymagana dokumentacja z dotychczasowego leczenia szpitalnego i w PZP. Do § 74. Dotyczy przypadków z rozpoznaniami nieuj´tymi od § 66 do § 73. ROZDZIA¸ XVII — KO¡CZYNY

ObjaÊnienia szczegó∏owe Do § 75 pkt 1. Kandydatów do s∏u˝by wjednostkach reprezentacyjnych SZ oraz kandydatów do s∏u˝by wjednostkach desantowo-szturmowych nale˝y kwalifikowaç jako niezdolnych. Do § 77 pkt 5 i6. Kwalifikowaç nast´pstwa przebytych uszkodzeƒ wewnàtrzstawowych (wi´zade∏, ∏àkotek) powodujàce niestabilnoÊç, ograniczenie ruchów i upoÊledzenie sprawnoÊci dynamicznej oraz chondromalacj´ — potwierdzone w badaniach USG, MRI, CT lub RTG. pkt 7 i8. Wed∏ug tych punktów nale˝y kwalifikowaç mi´dzy innymi: reumatoidalne zapalenie stawów, zespó∏ Reitera, ∏uszczycowe zapalenie stawów i zapalenia stawów w chorobach jelit. Do § 78. Ocena orzecznicza wymaga konsultacji chirurga ortopedy. Do § 80 pkt 4—6. Wed∏ug tych punktów nale˝y kwalifikowaç palce m∏otowate, przykrywajàce, nadliczbowe i koÊlawe.

Do § 81. Ocena orzecznicza wymaga konsultacji chirurga ortopedy. Za brak palca uwa˝a si´: dla kciuka — przynajmniej brak paliczka paznokciowego, dla pozosta∏ych palców — przynajmniej dwóch paliczków. Uosób lewor´cznych przy ocenie lewej r´ki mo˝na stosowaç kwalifikacje, jakie uprawor´cznych obowiàzujà do prawej r´ki. pkt 1 i2. Kandydatów do s∏u˝by wwarunkach dzia∏ania pràdu elektrycznego nale˝y kwalifikowaç jako niezdolnych. ROZDZIA¸ XVIII — NOWOTWORY

ObjaÊnienia szczegó∏owe Do § 82. Kwalifikacja orzecznicza wymaga oceny odpowiedniego lekarza specjalisty lub dokumentacji zporadni specjalistycznej. Kandydatów do s∏u˝by w zasi´gu dzia∏ania promieniowania mikrofalowego nale˝y uznawaç za niezdolnych. ROZDZIA¸ XIX — NARZÑD RODNY

ObjaÊnienia szczegó∏owe Do § 84 pkt 1. Dotyczà: przegrody iprzew´˝enia pochwy, macicy jednodro˝nej, dwudro˝nej, dwuszyjkowej, podwójnej, wad rozwojowych jajowodów. pkt 2. Zmiana skojarzona jest zazwyczaj zniedomogà hormonalnà uk∏adu rozrodczego (trwa∏e bóle, zaburzenia cyklu miesiàczkowego, obfite krwawienia). Znaczny niedorozwój lub brak macicy, które rzutujà na ogólnà sprawnoÊç ustroju. pkt 3. Obfite miesiàczki przy wspó∏istnieniu mi´Êniaków, bolesne miesiàczki przy zmianach o charakterze endometriozy, mimo dotychczasowego leczenia zachowawczego, a niekiedy operacyjnego, potwierdzone aktualnym wynikiem badania ginekologicznego. Do § 86 pkt 1. Np. ty∏ozgi´cie macicy wolne. pkt 2. Np. ty∏ozgi´cie macicy umocowane. Do § 87. Ustalenie rozpoznania obj´tego tym paragrafem wymaga dokumentacji leczenia szpitalnego lub w odpowiedniej poradni specjalistycznej. Do § 88. Cià˝y nie traktuje si´ jako choroby lub u∏omnoÊci.

Za∏àcznik nr 2 WYKAZ CHORÓB I U¸OMNOÂCI PRZY OCENIE ZDOLNOÂCI FIZYCZNEJ I PSYCHICZNEJ DO S¸U˚BY W POWIETRZU I DO S¸U˚BY NAZIEMNEGO ZABEZPIECZENIA LOTÓW ORAZ DO S¸U˚BY IN˚YNIERYJNO-LOTNICZEJ

ROZDZIA¸ I — BUDOWA CIA¸A

ObjaÊnienia szczegó∏owe *) Personel lotniczy i personel naziemnego zabezpieczenia lotów dzieli si´ na nast´pujàce grupy orzecznicze: Grupa I: — podgrupa IA: — kandydaci i piloci samolotów bojowych naddêwi´kowych, — kandydaci i uczniowie Ogólnokszta∏càcego Liceum Lotniczego w D´blinie, — piloci doÊwiadczalni samolotów naddêwi´kowych; — podgrupa IB: — kandydaci i piloci samolotów bojowych poddêwi´kowych, — piloci doÊwiadczalni samolotów poddêwi´kowych; — podgrupa IC: — kandydaci i piloci samolotów transportowych, ∏àcznikowych i Êmig∏owców, — piloci doÊwiadczalni samolotów transportowych, ∏àcznikowych i Êmig∏owców, — skoczkowie spadochronowi zawodowi. Grupa II: — nawigatorzy pok∏adowi, — in˝ynierowie (technicy) pok∏adowi, — cz∏onkowie personelu pok∏adowego (radiotelegrafiÊci, operatorzy pok∏adowi itp.). Grupa III: — personel naziemny zabezpieczajàcy loty, dy˝urni kierownicy lotów (DKL), kierownicy lotów (KL), nawigatorzy naziemni i personel s∏u˝by in˝ynieryjno-lotniczej (SIL).

ROZDZIA¸ II — SKÓRA, TKANKA PODSKÓRNA I W¢Z¸Y CH¸ONNE

ObjaÊnienia szczegó∏owe Do § 3 pkt 2. Osoby z bliznami po samouszkodzeniach nale˝y kierowaç do PZP. ROZDZIA¸ III — CZASZKA

ObjaÊnienia szczegó∏owe Do § 6 pkt 5. Kwalifikacja — po przeprowadzonej konsultacji neurologicznej.

ROZDZIA¸ IV — NARZÑD WZROKU

ObjaÊnienia szczegó∏owe Do § 13. U kandydatów na pilotów samolotów naddêwi´kowych wymagana jest pe∏na ostroÊç wzroku. pkt 2. Skoczkowie spadochronowi nie mogà pos∏ugiwaç si´ szk∏ami korekcyjnymi iprzy ostroÊci wzroku poni˝ej 0,5 nale˝y orzekaç N. ROZDZIA¸ V — NARZÑD S¸UCHU

ObjaÊnienia szczegó∏owe Do § 21 pkt 1. Za upoÊledzenie s∏uchu wy∏àcznie w zakresie tonów wysokich uwa˝a si´ ubytek przekraczajàcy 40 dB od 4000 Hz wzwy˝. pkt 2. Przez os∏abienie s∏uchu nale˝y rozumieç jego ubytek zawarty mi´dzy 26 a40 dB, ustalony badaniem audiometrycznym i obliczony jako Êrednia arytmetyczna dla cz´stotliwoÊci 500, 1000 i 2000 Hz. pkt 3—5. Przez przyt´pienie s∏uchu nale˝y rozumieç jego ubytek zawarty mi´dzy 41 a70 dB, ustalony badaniem audiometrycznym iobliczony jako Êrednia arytmetyczna dla cz´stotliwoÊci 500, 1000 i2000 Hz. Kandydaci muszà mieç prawid∏owy s∏uch w badaniu audiometrycznym. pkt 7—9. Zaburzenia w zakresie narzàdu równowagi wymagajà zawsze badania laryngologicznego i neurologicznego. Wpróbach odczynowych narzàdu przedsionkowego maksymalna asymetria lub przewaga kierunkowa oczoplàsu nie powinna przekraczaç 20 %. ROZDZIA¸ VI — JAMA USTNA

ROZDZIA¸ VII — NOS, GARD¸O, KRTA¡

ROZDZIA¸ VIII — SZYJA, KLATKA PIERSIOWA I KR¢GOS¸UP

ROZDZIA¸ IX — UK¸AD ODDECHOWY

ROZDZIA¸ X — UK¸AD KRÑ˚ENIA

ROZDZIA¸ XI — UK¸AD TRAWIENNY

ROZDZIA¸ XII — UK¸AD MOCZOWO-P¸CIOWY

ROZDZIA¸ XIII — GRUCZO¸Y WYDZIELANIA WEWN¢TRZNEGO

ROZDZIA¸ XIV — INNE CHOROBY WEWN¢TRZNE I NIEPRAWID¸OWOÂCI

ROZDZIA¸ XV — UK¸AD NERWOWY

ROZDZIA¸ XVI — STAN PSYCHICZNY

ROZDZIA¸ XVII — KO¡CZYNY

ROZDZIA¸ XVIII — NOWOTWORY

ROZDZIA¸ XIX — NARZÑD RODNY

ObjaÊnienia szczegó∏owe Do § 88. Kobieta — cz∏onek personelu latajàcego w przypadku wykonywania zadaƒ na samolotach bojowych oraz na Êmig∏owcach jest niezdolna do s∏u˝by w powietrzu w okresie od rozpoznania cià˝y do 3 miesi´cy po porodzie. W przypadku s∏u˝by na pozosta∏ych typach samolotów niezdolnoÊç dotyczy drugiej po∏owy cià˝y i 3 miesi´cy po porodzie. Po porodzie i 3 miesiàcach okresu poporodowego albo po poronieniu (po zakoƒczeniu obserwacji ileczenia) kobieta — cz∏onek personelu latajàcego podlega badaniu okolicznoÊciowemu wwojskowej komisji lotniczo-lekarskiej.

Za∏àcznik nr 3 WYKAZ CHORÓB I U¸OMNOÂCI PRZY OCENIE ZDOLNOÂCI FIZYCZNEJ I PSYCHICZNEJ DO CZYNNEJ S¸U˚BY NA OKR¢CIE W SPECJALNOÂCIACH MORSKICH MARYNARKI WOJENNEJ

ROZDZIA¸ I — BUDOWA CIA¸A

Do § 1 pkt 1. U kandydatów do Akademii Marynarki Wojennej, Szko∏y Podoficerskiej Marynarki Wojennej ikandydatów do s∏u˝by na okr´cie wzrost nie mo˝e przekraczaç 190 cm. ObjaÊnienia szczegó∏owe Specjalistów morskich dzieli si´ na nast´pujàce grupy: Grupa I: (badania nale˝y przeprowadzaç co 12 miesi´cy) a) cz∏onkowie za∏óg okr´tów podwodnych wszystkich specjalnoÊci, b) nurkowie, c) inni specjaliÊci. Grupa II: (badania nale˝y przeprowadzaç co 3 lata) a) specjaliÊci artylerii pok∏adowej, b) specjaliÊci ∏àcznoÊci — radiotelegrafiÊci, hydroakustycy, c) specjaliÊci mechanicy — obs∏uga si∏owni okr´towych. Grupa III: (badania nale˝y przeprowadzaç co 3 lata) a) specjaliÊci nawigacji — obs∏uga urzàdzeƒ nawigacji i radionawigacji, stacji ˝yroskopowych i innych urzàdzeƒ nawigacyjnych, b) specjaliÊci ∏àcznoÊci — sygnaliÊci, obs∏uga urzàdzeƒ radiolokacji, c) specjaliÊci elektrycznoÊci — elektrycy urzàdzeƒ elektrycznych si∏owni, oÊwietlenia, instalacji elektrycznych wewn´trznych i zewn´trznych,

d) specjaliÊci mechanicy — urzàdzeƒ pok∏adowych, drena˝yÊci, obs∏uga innych urzàdzeƒ mechanicznych, e) specjaliÊci artylerii — obs∏uga broni podwodnych, wyrzutni torpedowych, broni rakietowej, stacji naprowadzenia ognia itp. Grupa IV: (badania nale˝y przeprowadzaç co 3 lata) a) specjaliÊci s∏u˝by zdrowia, b) specjaliÊci chemicy, c) administracje i kwatermistrzostwo. Ponadto w ka˝dej grupie specjalistów wyodr´bnia si´ nast´pujàce zespo∏y badanych: 1) zespó∏ A: kandydaci do s∏u˝by na okr´tach wojennych iinnych jednostkach p∏ywajàcych Marynarki Wojennej — poborowi i˝o∏nierze s∏u˝by zasadniczej przeznaczeni do szkolenia wspecjalnoÊciach morskich; 2) zespó∏ B: ˝o∏nierze niezawodowi odbywajàcy czynnà s∏u˝b´ wojskowà na okr´tach wojennych iinnych jednostkach p∏ywajàcych Marynarki Wojennej, s∏uchacze SP MW i kursów szkolenia specjalistów morskich oraz s∏uchacze AMW w pierwszych dwóch latach nauki. ROZDZIA¸ II — SKÓRA, TKANKA PODSKÓRNA, NACZYNIA LIMFATYCZNE I W¢Z¸Y CH¸ONNE

ObjaÊnienia szczegó∏owe Do § 2 pkt 1, 2 i3. Dotyczy równie˝ chorób skóry po∏àczonych znadmiernà potliwoÊcià lub pogarszajàcych si´ pod wp∏ywem temperatury i wilgotnoÊci powietrza. Do § 3 pkt 3. Za blizny upoÊledzajàce sprawnoÊç ustroju uwa˝a si´ takie, które utrudniajà noszenie umundurowania ioporzàdzenia, atak˝e blizny po∏àczone zubytkiem tkanek mi´kkich (po zranieniach, oparzeniach itp.) oraz blizny wmiejscach nara˝onych na tarcie wczasie ruchów ichodzenia, jak równie˝ szerokie blizny pooperacyjne ze Êciàgni´ciem pow∏ok lub zrostami jam cia∏a. pkt 4. Osoby z bliznami po samouszkodzeniach nale˝y kierowaç do PZP.

ROZDZIA¸ III — CZASZKA

ROZDZIA¸ IV — NARZÑD WZROKU

ObjaÊnienia szczegó∏owe Do § 14 pkt 5. Kandydatów do szkó∏ morskich i szkolenia w specjalnoÊciach morskich uwa˝a si´ za zdolnych, je˝eli badanie wykazuje jedynie anomalie barwne, a nie Êlepot´ barwy. ROZDZIA¸ V — NARZÑD S¸UCHU

ObjaÊnienia szczegó∏owe Do § 21 pkt 1. Za upoÊledzenie s∏uchu wy∏àcznie w zakresie tonów wysokich uwa˝a si´ ubytek przekraczajàcy 40 dB od 4000 Hz wzwy˝. Kandydatów do nurkowania nale˝y orzekaç jako niezdolnych, natomiast czynnych nurków nale˝y orzekaç jako zdolnych. pkt 2. Przez os∏abienie s∏uchu nale˝y rozumieç jego ubytek zawarty mi´dzy 26 a40 dB, ustalony badaniem audiometrycznym i obliczony jako Êrednia arytmetyczna dla cz´stotliwoÊci 500, 1000 i 2000 Hz. pkt 3. Przez przyt´pienie s∏uchu nale˝y rozumieç jego ubytek zawarty mi´dzy 41 a70 dB, ustalony badaniem audiometrycznym iobliczony jako Êrednia arytmetyczna dla cz´stotliwoÊci 500, 1000 i2000 Hz. ROZDZIA¸ VI — JAMA USTNA

ObjaÊnienia szczegó∏owe Do § 24 pkt 1. U kandydatów na nurków braki w uz´bieniu nie mogà przekraczaç 45 %, przy zachowanych z´- bach przednich, a u kandydatów do s∏u˝by na okr´cie braki w uz´bieniu nie mogà przekraczaç 50 %. Protezowanie z´bów przednich daje zdolnoÊç do s∏u˝by na okr´cie, ale nie do nurkowania. ROZDZIA¸ VII — NOS, GARD¸O, KRTA¡

ROZDZIA¸ VIII — SZYJA, KLATKA PIERSIOWA, KR¢GOS¸UP

ROZDZIA¸ IX — UK¸AD ODDECHOWY

ROZDZIA¸ X — UK¸AD KRÑ˚ENIA

ROZDZIA¸ XI — UK¸AD TRAWIENNY

ObjaÊnienia szczegó∏owe Do § 46. Wymienione stany patologiczne w stosunku do nurków i p∏etwonurków stanowià o niezdolnoÊci. ROZDZIA¸ XII — UK¸AD MOCZOWO-P¸CIOWY

ObjaÊnienia szczegó∏owe Do § 51 pkt 1. Kandydatów do s∏u˝by nurkowej (p∏etwonurkowej) nale˝y kwalifikowaç jako niezdolnych, nurków czynnych jako zdolnych. ROZDZIA¸ XIII — GRUCZO¸Y WYDZIELANIA WEWN¢TRZNEGO

ROZDZIA¸ XIV — INNE CHOROBY WEWN¢TRZNE

ROZDZIA¸ XV — UK¸AD NERWOWY

ROZDZIA¸ XVI — STAN PSYCHICZNY

ObjaÊnienia szczegó∏owe Do § 66, 68, 72 i 73. Podstaw´ rozpoznania schorzenia stanowià kryteria diagnostyczne ustalone w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia.

ROZDZIA¸ XVII — KO¡CZYNY

ObjaÊnienia szczegó∏owe Do § 77 pkt 1. Zwichni´cia nawykowe nale˝y rozpoznawaç tylko wczasie badania albo na podstawie dokumentacji lekarskiej stwierdzajàcej kilkakrotne przebycie zwichni´cia. Do § 79 i§ 81 pkt 1 i5. Wymienione stany patologiczne wstosunku do nurków ip∏etwonurków stanowià oniezdolnoÊci. Do § 80 pkt 5. Wed∏ug tego paragrafu nurków i p∏etwonurków nale˝y kwalifikowaç jako niezdolnych. ROZDZIA¸ XVIII — NOWOTWORY

ROZDZIA¸ XIX — NARZÑD RODNY

ObjaÊnienia szczegó∏owe Do § 84 pkt 1. Dotyczà: przegrody i przew´˝enia pochwy, macicy jednodro˝nej, dwudro˝nej, dwuszyjkowej, podwójnej, wad rozwojowych jajowodów. pkt 2. Zmiana skojarzona jest zazwyczaj z niedomogà hormonalnà uk∏adu rozrodczego (trwa∏e bóle, zaburzenia cyklu miesiàczkowego, obfite krwawienia). Znaczny niedorozwój lub brak macicy, które rzutujà na ogólnà sprawnoÊç ustroju. pkt 3. Obfite miesiàczki przy wspó∏istnieniu mi´Êniaków, bolesne miesiàczki przy zmianach o charakterze endometriozy, mimo dotychczasowego leczenia zachowawczego, a niekiedy operacyjnego, potwierdzone aktualnym wynikiem badania ginekologicznego. Do § 86 pkt 1. Np. ty∏ozgi´cie macicy wolne. pkt 2. Np. ty∏ozgi´cie macicy umocowane. Do § 87. Ustalenie rozpoznania obj´tego tym paragrafem wymaga dokumentacji leczenia szpitalnego lub wodpowiedniej poradni specjalistycznej. pkt 2. Obejmuje przewlek∏y stan zapalny narzàdu rodnego powodujàcy powa˝ne zmiany anatomiczne i czynnoÊciowe. Zmiany te dotyczà nie tylko czynnoÊci narzàdu rodnego, ale i ca∏ego ustroju. Ocena orzecznicza wymaga dokumentacji dotychczasowego leczenia. pkt 3 i 4. W stanach po usuni´ciu narzàdu rodnego nale˝y w ka˝dym przypadku uwzgl´dniç szerokà skal´ zmian anatomicznych iczynnoÊciowych, które bywajà nast´pstwem usuni´cia cz´Êci lub ca∏ego narzàdu rodnego. Rozpoznanie i ocena orzecznicza odbywa si´ na podstawie dokumentacji dotychczasowego leczenia. Do § 88. Cià˝y nie traktuje si´ jako choroby lub u∏omnoÊci. OKREÂLENIE PRZYDATNOÂCI DO S¸U˚BY NURKOWEJ (P¸ETWONURKOWEJ) Badania nale˝y przeprowadzaç co 12 (dwanaÊcie) miesi´cy 1. Grupy zdolnoÊci do s∏u˝by nurkowej: GRUPA A — nurkowanie bez ograniczeƒ g∏´bokoÊci • nurkowie i p∏etwonurkowie • za∏ogi okr´tów podwodnych • poborowi zakwalifikowani do szkolenia w specjalnoÊci nurek, p∏etwonurek GRUPA B — nurkowanie na g∏´bokoÊci 20 m Do grupy B b´dà kwalifikowani czasowo (na okres do 3 miesi´cy) tylko ˝o∏nierze s∏u˝by nadterminowej rokujàcy powrót do zdrowia po przebytych wypadkach nurkowych, urazach i innych zachorowaniach, a nast´pnie (po zakoƒczeniu leczenia) otrzymajà oni powtórnie grup´ zdolnoÊci A. ObjaÊnienia szczegó∏owe Nurkowie i p∏etwonurkowie — ˝o∏nierze s∏u˝by zasadniczej, u których stwierdzono choroby lub u∏omno- Êci zawarte wza∏àczonym wykazie oraz inne schorzenia ograniczajàce zdolnoÊç nurkowania, b´dà uznawani za niezdolnych do s∏u˝by w tej specjalnoÊci. Nurkowie ip∏etwonurkowie — ˝o∏nierze s∏u˝by nadterminowej, uktórych stwierdzono choroby lub u∏omnoÊci zawarte w za∏àczonym wykazie, b´dà uznawani za niezdolnych do s∏u˝by w tej specjalnoÊci z wy∏àczeniem pkt 6, 7 i8 wykazu u∏omnoÊci — je˝eli b´dà rokowali wyleczenie. Wprzypadku stwierdzenia innych schorzeƒ ograniczajàcych zdolnoÊç do nurkowania b´dà uznawani za niezdolnych do s∏u˝by w tej specjalnoÊci. 2. Przed okreÊleniem zdolnoÊci do s∏u˝by nurkowej przeprowadza si´ nast´pujàce badania specjalistyczne: 1) w stosunku do kandydatów do s∏u˝by nurkowej: a) rtg zatok przynosowych i klatki piersiowej (du˝e zdj´cie), b) rtg nasad koÊci d∏ugich, c) EKG i ECHO serca, d) badania laboratoryjne — OB, HBs, HCV, morfologia zrozmazem, mocz, poziom cukru we krwi, mocznik, kreatynina, transaminazy, lipidogram, e) badanie psychologiczne, f) badanie neurologiczne i EEG,

g) badanie okulistyczne (z badaniem dna oka), h) badanie laryngologiczne (z badaniem audiometrycznym), i) badanie internistyczne (z badaniem spirometrycznym), j) badanie chirurgiczne, k) badanie dermatologiczne, l) badanie stomatologiczne; 2) w stosunku do nurków (badania okresowe): a) rtg zatok przynosowych i klatki piersiowej, b) EKG lub elektrokardiograficzna i spirometryczna próba wysi∏kowa, c) badania laboratoryjne, d) badanie neurologiczne, e) badanie okulistyczne (z badaniem dna oka), f) badanie laryngologiczne (z badaniem audiometrycznym), g) badanie internistyczne, h) badanie chirurgiczne, i) badanie dermatologiczne, j) badanie stomatologiczne. 3. Badanie radiologiczne nasad koÊci d∏ugich u ˝o∏nierzy s∏u˝by nadterminowej wykonuje si´ przed rozpocz´ciem s∏u˝by nurkowej i przed jej zakoƒczeniem, ale po ka˝dym wypadku nurkowym — obowiàzkowo. 4. Badania psychologiczne wykonuje si´ przed rozpocz´ciem s∏u˝by nurkowej iprzed jej zakoƒczeniem, ale tak˝e po ka˝dym wypadku nurkowym i wed∏ug decyzji wojskowej komisji lekarskiej. Orzekajàc o zdolnoÊci do s∏u˝by nurkowej, uwzgl´dnia si´ nast´pujàce odchylenia od norm warunkujàcych przydatnoÊç do tej s∏u˝by:

ObjaÊnienia szczegó∏owe (X-1) — niedostatecznà sprawnoÊç fizycznà okreÊla si´ za pomocà próby wysi∏kowej (próba elektrokardiograficzna i spirometryczna), (X-2) — niedostatecznà tolerancj´ ustroju na podwy˝szone ciÊnienie okreÊla si´ za pomocà testu w komorze ciÊnieniowej, (X-3) — nadwra˝liwoÊç okreÊla si´ za pomocà testu tolerancji tlenowej (TTT) w komorze ciÊnieniowej, (X-4) — po wykluczeniu choroby ciÊnieniowej, (X-6, X-7) — mo˝liwoÊç okreÊlenia czasowej niezdolnoÊci do nurkowania, (X-8) — odnosi si´ równie˝ do przypadku protezy sta∏ej, (X-9, X-10) — po wykluczeniu ewentualnych przyczyn chorobowych.