Protokół z 1997 r. uzupełniający Międzynarodową konwencję o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki, 1973, zmodyfikowaną przynależnym do niej protokółem z 1978 r.

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13045

TREÂå: Poz.: UMOWA MI¢DZYNARODOWA 1679 — Protokó∏ z 1997 r. uzupe∏niajàcy Mi´dzynarodowà konwencj´ o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki, 1973, zmodyfikowanà przynale˝nym do niej Protokó∏em z1978 r. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13045 1680 — OÊwiadczenie rzàdowe zdnia 9 sierpnia 2005 r. wsprawie mocy obowiàzujàcej, przyj´- tego w Londynie dnia 26 wrzeÊnia 1997 r., Protoko∏u wprowadzajàcego Za∏àcznik VI do Mi´dzynarodowej konwencji o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki, 1973 r., zmodyfikowanej przynale˝nym do niej Protokó∏em z1978 r. (MARPOL 73/78) — Przepisy o zapobieganiu zanieczyszczaniu powietrza przez statki wraz z Kodeksem technicznym kontroli emisji tlenków azotu zokr´towych silników wysokopr´˝nych . . 13255 ROZPORZÑDZENIA: 1681 — Ministra Gospodarki iPracy zdnia 19 sierpnia 2005 r. wsprawie szczegó∏owych wymagaƒ dla silników spalinowych w zakresie ograniczenia emisji zanieczyszczeƒ gazowych iczàstek sta∏ych przez te silniki . . . . . . . . . . . . . . . . . 13256 1682 — Ministra Gospodarki iPracy zdnia 6 wrzeÊnia 2005 r. uchylajàce rozporzàdzenie wsprawie zasadniczych wymagaƒ dla silników spalinowych wzakresie ograniczenia emisji zanieczyszczeƒ gazowych iczàstek sta∏ych przez te silniki . . . . . . . . . . 13415 1679 W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ podaje do powszechnej wiadomoÊci W dniu 26 wrzeÊnia 1997 r. zosta∏ przyj´ty w Londynie Protokó∏ wprowadzajàcy Za∏àcznik VI do Mi´dzynarodowej konwencji o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki, 1973, zmodyfikowanej przynale˝nym do niej Protokó∏em z 1978 r. (MARPOL 73/78) — Przepisy o zapobieganiu zanieczyszczaniu powietrza przez statki wraz z Kodeksem technicznym kontroli emisji tlenków azotu z okr´towych silników wysokopr´˝nych. Przek∏ad PROTOKÓ¸ Z 1997 R. UZUPE¸NIAJÑCY MI¢DZYNARODOWÑ KONWENCJ¢ O ZAPOBIEGANIU ZANIECZYSZCZANIU MORZA PRZEZ STATKI, 1973, ZMODYFIKOWANÑ PRZYNALE˚NYM DO NIEJ PROTOKÓ¸EM Z 1978 r. STRONY NINIEJSZEGO PROTOKÓ¸U, B¢DÑC STRONAMI Protokó∏u z1997 r. odnoszàcego si´ do Mi´dzynarodowej konwencji ozapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki, 1973, UZNAJÑC, potrzeb´ kontroli i zapobiegania zanieczyszczeniu powietrza przez statki, PRZYWO¸UJÑC 15 regu∏´ Deklaracji z Rio dotyczàcej Êrodowiska i rozwoju, wzywajàcà do podj´cia przedsi´- wzi´ç zapobiegajàcych, UWA˚AJÑC, ˝e cel ten najpe∏niej mo˝na osiàgnàç przez przyj´cie Protokó∏u 1997 r. jako uzupe∏nienia do Mi´- dzynarodowej konwencji o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki, 1973/78, UZGODNI¸Y, co nast´puje: Artyku∏ 1 Dokument, do którego odnoszà si´ zmiany Dokumentem, do którego odnosi si´ niniejszy Protokó∏, jest Mi´dzynarodowa konwencja ozapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki, 1973/78 (dalej zwana Konwencjà).

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13046

Artyku∏ 2 Dodanie Za∏àcznika VI do Konwencji Dodaje si´ Za∏àcznik VI zatytu∏owany Przepisy ozapobieganiu zanieczyszczaniu powietrza przez statki, którego tekst przedstawiony jest w Za∏àczniku do niniejszego Protokó∏u. Artyku∏ 3 Zobowiàzania ogólne 1 Konwencja i niniejszy Protokó∏, równie˝ dla Stron niniejszego Protokó∏u, majà byç odczytywane i interpretowane ∏àcznie, tak jakby stanowi∏y jeden dokument. 2 Ka˝de powo∏anie si´ na niniejszy Protokó∏ stanowi jednoczeÊnie powo∏anie si´ na Za∏àcznik do niego. Artyku∏ 4 Procedura wprowadzania poprawek Stosujàc artyku∏ 16 Konwencji przy wprowadzaniu poprawek do Za∏àcznika VI ijego dodatków, Stron´ Konwencji wymienionà w art. 16 nale˝y rozumieç jako Paƒstwo-Stron´ niniejszego Za∏àcznika. ARTYKU¸Y KO¡COWE Artyku∏ 5 Podpisanie, ratyfikacja, przyj´cie, zatwierdzenie i przystàpienie 1 Niniejszy Protokó∏ b´dzie otwarty do podpisu w siedzibie Mi´dzynarodowej Organizacji Morskiej (dalej zwanej Organizacjà) od dnia 1 stycznia 1998 r. do dnia 31 grudnia 1998 r., a nast´pnie otwarty do przystàpienia. Stronà niniejszego Protokó∏u mogà staç si´ tylko paƒstwa, które ratyfikowa∏y Protokó∏ 1978 do Mi´dzynarodowej konwencji o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki, 1973 (dalej zwany Protokó∏em 1978) przez: (a) podpisanie bez zastrze˝eƒ; (b) podpisanie zzastrze˝eniem ratyfikacji, przyj´cia lub zatwierdzenia, po którym nastàpi ratyfikacja, przyj´cie lub zatwierdzenie lub (c) przystàpienie. 2 Ratyfikacja, przyj´cie, zatwierdzenie lub przystàpienie nast´puje przez z∏o˝enie w tym celu odpowiedniego dokumentu Sekretarzowi Generalnemu Organizacji (dalej zwanemu Sekretarzem Generalnym). Artyku∏ 6 WejÊcie w ˝ycie 1 Niniejszy Protokó∏ wejdzie w˝ycie po up∏ywie dwunastu miesi´cy od dnia, wktórym co najmniej pi´tna- Êcie paƒstw, których floty handlowe stanowià ∏àcznie nie mniej ni˝ 50 procent pojemnoÊci brutto Êwiatowej floty handlowej, stanie si´ stronami, zgodnie z artyku∏em 5 niniejszego Protokó∏u. 2 Ka˝dy dokument dotyczàcy ratyfikacji, przyj´cia, zatwierdzenia lub przystàpienia, z∏o˝ony po dacie wej- Êcia w ˝ycie niniejszego Protokó∏u, nabiera mocy po trzech miesiàcach od daty jego z∏o˝enia. 3 Po dniu, w którym poprawka do niniejszego Protokó∏u zosta∏a przyj´ta zgodnie z artyku∏em 16 Konwencji, ka˝dy z∏o˝ony dokument dotyczàcy ratyfikacji, przyj´cia, zatwierdzenia lub przystàpienia b´dzie odnosiç si´ do niniejszego Protokó∏u wraz z poprawkà. Artyku∏ 7 Wypowiedzenie 1 Niniejszy Protokó∏ mo˝e byç wypowiedziany przez Stron´ Protokó∏u w ka˝dym czasie po up∏ywie pi´ciu lat od daty wejÊcia w ˝ycie Protokó∏u w stosunku do danej Strony. 2 Wypowiedzenie ma byç dokonane przez z∏o˝enie dokumentu Sekretarzowi Generalnemu. 3 Wypowiedzenie nabierze mocy po up∏ywie dwunastu miesi´cy od daty otrzymania notyfikacji przez Sekretarza Generalnego albo po up∏ywie d∏u˝szego okresu, który mo˝e byç okreÊlony w tej notyfikacji. 4 Przez wypowiedzenie Protokó∏u 1978 zgodnie zartyku∏em VII nale˝y rozumieç równie˝ wypowiedzenie niniejszego Protokó∏u zgodnie z powy˝szym artyku∏em. Takie wypowiedzenie wchodzi w ˝ycie z datà, z którà wchodzi w ˝ycie wypowiedzenie Protokó∏u 1978 zgodnie z artyku∏em VII tego Protokó∏u.

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13047

Artyku∏ 8 Depozytariusz 1 Niniejszy Protokó∏ zostanie z∏o˝ony Sekretarzowi Generalnemu (zwanemu dalej Depozytariuszem). 2 Depozytariusz: (a) zawiadomi wszystkie paƒstwa, które podpisa∏y ten Protokó∏ lub przystàpi∏y do niego, o: (i) ka˝dym nowym podpisaniu lub z∏o˝eniu dokumentu dotyczàcego ratyfikacji, przyj´cia, zatwierdzenia lub przystàpienia i dacie powy˝szego; (ii) dacie wejÊcia w ˝ycie niniejszego Protokó∏u; i (iii) z∏o˝eniu ka˝dego dokumentu wypowiedzenia niniejszego Protokó∏u wraz z datà jego otrzymania i datà, od której wypowiedzenie to nabiera mocy i (b) przeka˝e uwierzytelnione odpisy niniejszego Protokó∏u wszystkim paƒstwom, które podpisa∏y Protokó∏ lub do niego przystàpi∏y. 3 Zchwilà wejÊcia w˝ycie niniejszego Protokó∏u, Depozytariusz przeka˝e jego uwierzytelniony odpis Sekretarzowi Narodów Zjednoczonych wcelu zarejestrowania iog∏oszenia, zgodnie zartyku∏em 102 Karty Narodów Zjednoczonych. Artyku∏ 9 J´zyki Niniejszy Protokó∏ zosta∏ sporzàdzony wjednym egzemplarzu wj´zykach arabskim, chiƒskim, angielskim, francuskim, rosyjskim i hiszpaƒskim, przy czym tekst ich jest identyczny. NA DOWÓD POWY˚SZEGO ni˝ej podpisani, nale˝ycie upowa˝nieni w tym celu przez swoje Rzàdy, podpisali niniejszy Protokó∏. SPORZÑDZONO W LONDYNIE dnia dwudziestego szóstego wrzeÊnia tysiàc dziewi´çset dziewi´çdziesiàtego siódmego roku. ZA¸ÑCZNIK ZA¸ÑCZNIK VI DO MI¢DZYNARODOWEJ KONWENCJI O ZAPOBIEGANIU ZANIECZYSZCZANIU MORZA PRZEZ STATKI, 1973, ZMIENIONEJ PRZYNALE˚NYM DO NIEJ PROTOKÓ¸EM 1978. Dodaje si´ nast´pujàcy Za∏àcznik VI po istniejàcym Za∏àczniku V: „ZA¸ÑCZNIK VI PRZEPISY O ZAPOBIEGANIU ZANIECZYSZCZANIU POWIETRZA PRZEZ STATKI ROZDZIA¸ I — POSTANOWIENIA OGÓLNE Prawid∏o 1 Zastosowanie Postanowienia niniejszego Za∏àcznika majà zastosowanie do wszystkich statków, zwy∏àczeniem tych, októrych mowa w Prawid∏ach 3, 5, 6, 13, 15, 18 i 19 niniejszego Za∏àcznika. Prawid∏o 2 Definicje W niniejszym Za∏àczniku: (1) Podobne stadium budowy oznacza stadium, w którym: (a) rozpoczyna si´ budowa, którà mo˝na zidentyfikowaç jako budow´ okreÊlonego statku, i (b) rozpoczà∏ si´ monta˝ statku, obejmujàc co najmniej 50 t lub 1 % za∏o˝onej masy wszystkich materia- ∏ów konstrukcyjnych, przy czym nale˝y wziàç pod uwag´ mniejszà z wymienionych wartoÊci masy.

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13048

(2) Zasilanie ciàg∏e zdefiniowane jest jako proces, w którym odpadki wprowadzane sà do komory spalania bez ludzkiej pomocy podczas normalnej pracy spalarki, pracujàcej przy temperaturze wkomorze spalania od 850 °C do 1 200 °C. (3) Emisja oznacza substancje wydalane ze statków do atmosfery lub wody, które sà przedmiotem kontroli wymienionej w niniejszym Za∏àczniku. (4) Nowa instalacja, w nawiàzaniu do Prawid∏a 12 niniejszego Za∏àcznika, oznacza instalacje systemów, wyposa˝enie, w∏àczajàc wto nowe przenoÊne zespo∏y gaÊnicze, izolacje lub inne materia∏y znajdujàce si´ na statku po dacie wejÊcia niniejszego Za∏àcznika w˝ycie, lecz bez remontowania lub dope∏niania wczeÊniej zamontowanych instalacji, wyposa˝enia, izolacji lub innych materia∏ów, lub dope∏niania przenoÊnych zespo∏ów gaÊniczych. (5) Kodeks techniczny NO oznacza Kodeks techniczny kontroli emisji tlenków azotu z okr´towych silników x wysokopr´˝nych uchwalony Rezolucjà nr 2 Konferencji, z poprawkami dodanymi przez Organizacj´, pod warunkiem ˝e poprawki te zostanà uchwalone iwejdà w˝ycie zgodnie zpostanowieniami artyku∏u 16 niniejszej Konwencji, dotyczàcymi procedury wprowadzania poprawek, majàcej zastosowanie do dodatku do Za∏àcznika. (6) Substancje niszczàce warstw´ ozonowàoznaczajà kontrolowane substancje zdefiniowane w4 paragrafie 1 artyku∏u Protokó∏u Montrealskiego dotyczàcego substancji niszczàcych warstw´ ozonowà, 1987, wymienione w Za∏àcznikach A, B, C lub E tego Protokó∏u, w tekÊcie obowiàzujàcym w momencie zastosowania lub interpretacji niniejszego Za∏àcznika. Substancje niszczàce warstw´ ozonowàmogàce znajdowaç si´ na statku obejmujà, lecz nie sà ograniczone do ni˝ej wymienionych: Halon 1211 Bromochlorodifluorometan Halon 1301 Bromotrifluorometan Halon 2402 1,2-Dibromo-1,1,2,2-tetrafluoroetan (znany te˝ jako Halon 114B2) CFC-11 Trichlorofluorometan CFC-12 Dichlorodifluorometan CFC-113 1,1,2-Trichloro-1,2,2-trifluoroetan CFC-114 1,2-Dichloro-1,1,2,2-tetrafluoroetan CFC-115 Chloropentafluoroetan (7) Olej szlamowyoznacza szlam zwirówek paliwa lub oleju, odpadki olejowe zsystemów smarowych nap´- dów g∏ównych i pomocniczych lub odpadki z odolejaczy, urzàdzeƒ filtrujàcych lub wanien Êciekowych. (8) Spalanie na statkuoznacza spalanie odpadów lub innych rzeczy — takich, które wytwarzane sà na statku podczas jego normalnej eksploatacji. (9) Spalarka okr´towa oznacza urzàdzenie przeznaczone przede wszystkim do spopielania odpadków. (10) Statki budowane oznaczajà statki, dla których po∏o˝ono st´pk´ lub które znajdujà si´ w podobnym stadium budowy. (11) Obszar kontroli emisji SO oznacza obszar, gdzie pomiar emisji SO ze statków jest obowiàzkowo wymax x gany w celu zapobiegania, redukcji i kontroli zanieczyszczenia powietrza przez SO , a ich oddzia∏ywanie x na obszary làdowe i powietrza poddawane jest uwa˝nej obserwacji. Obszary kontroli emisji SO obejmà x obszary wymienione w Prawidle 14 niniejszego Za∏àcznika. (12) Zbiornikowiec oznacza zbiornikowiec olejowy zdefiniowany w Prawidle 1 (4) Za∏àcznika I lub chemikaliowiec zdefiniowany w Prawidle 1 (1) Za∏àcznika II tej Konwencji. (13) Protokó∏ 1997 oznacza Protokó∏ 1997 uchwalony jako uzupe∏nienie do Mi´dzynarodowej konwencji o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki, 1973, uzupe∏nionej Protokó∏em 1978 do niej przynale˝- nym. Prawid∏o 3 Wyjàtki ogólne Prawid∏a niniejszego Za∏àcznika nie majà zastosowania do: (a) jakiejkolwiek emisji niezb´dnej do utrzymania bezpieczeƒstwa statku lub ratowania ˝ycia na morzu lub

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13049

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13050

przez inspektorów mianowanych, lub — na proÊb´ administracji — przez organa innych Stron Konwencji. Wprzypadku gdy administracja na podstawie ust´pu (1) niniejszego Prawid∏a wprowadzi obowiàzkowe przeglàdy roczne, powy˝sze nieplanowane inspekcje nie sà wymagane. (6) Je˝eli mianowany inspektor lub upowa˝niona organizacja stwierdza, ˝e stan wyposa˝enia w znacznym stopniu nie odpowiada danym zawartym w Êwiadectwie, to taki inspektor lub organizacja ma niezw∏ocznie zapewniç, aby zosta∏y podj´te dzia∏ania majàce na celu dokonanie napraw, oraz powinien we w∏aÊciwym czasie powiadomiç administracj´. Je˝eli nie zostanà podj´te dzia∏ania wcelu dokonania napraw, to Êwiadectwo nale˝y wycofaç i niezw∏ocznie powiadomiç administracj´. Je˝eli statek znajduje si´ w porcie innej Strony Konwencji, to równie˝ nale˝y powiadomiç niezw∏ocznie odpowiednie w∏adze paƒstwa portu. Je˝eli funkcjonariusz administracji, mianowany inspektor lub uznana organizacja powiadomi∏a odpowiednie w∏adze paƒstwa portu, to rzàd zainteresowanego paƒstwa portu ma udzieliç takiemu funkcjonariuszowi, inspektorowi lub organizacji niezb´dnej pomocy w wykonaniu ich obowiàzków, okreÊlonych w niniejszym Prawidle. (7) Wyposa˝enie ma byç utrzymane zgodnie zpostanowieniami niniejszego Za∏àcznika i˝adne zmiany wwyposa˝eniu, instalacjach, osprz´cie, urzàdzeniach lub materia∏ach obj´tych nadzorem nie mogà byç wykonane bez wyraênej zgody administracji. BezpoÊrednia wymiana tego wyposa˝enia iosprz´tu na wyposa- ˝enie i osprz´t, zgodne z postanowieniami niniejszego Za∏àcznika, jest dozwolona. (8) Ilekroç zdarzy si´ wypadek na statku lub zostanie wykryta awaria wp∏ywajàca powa˝nie na poprawnoÊç dzia∏ania bàdê kompletnoÊç wyposa˝enia obj´tego niniejszym Za∏àcznikiem, kapitan lub armator statku, przy pierwszej nadarzajàcej si´ okazji, powinni powiadomiç o tym administracj´, upowa˝nionà organizacj´ lub mianowanego inspektora, którzy wydali odpowiedni certyfikat. Prawid∏o 6 Wydawanie Mi´dzynarodowego certyfikatu o zapobieganiu zanieczyszczaniu powietrza (1) Mi´dzynarodowy certyfikat ozapobieganiu zanieczyszczaniu powietrzapowinien byç wydany po dokonaniu przeglàdu, zgodnie z postanowieniami Prawid∏a 5 niniejszego Za∏àcznika dla: (a) ka˝dego statku opojemnoÊci brutto 400 ton rejestrowych lub wi´kszej, który odbywa podró˝e do portów lub terminali podlegajàcych jurysdykcji innych paƒstw b´dàcych Stronami Konwencji, i (b) platform i urzàdzeƒ wiertniczych, które odbywajà podró˝e na wody b´dàce w∏asnoÊcià lub podlegajàce jurysdykcji innych paƒstw b´dàcych stronami Protokó∏u 1997. (2) Statkom zbudowanym przed datà wejÊcia w˝ycie Protokó∏u 1997 nale˝y wydaç Mi´dzynarodowy certyfikat ozapobieganiu zanieczyszczaniu powietrzazgodnie zust´pem (1) niniejszego Prawid∏a, nie póêniej ni˝ przy pierwszym planowanym dokowaniu po wejÊciu w ˝ycie Protokó∏u 1997, lecz w ˝adnym przypadku nie póêniej ni˝ 3 lata od wejÊcia w ˝ycie Protokó∏u 1997. (3) Certyfikat taki ma byç wydany albo przez administracj´, albo przez osob´ lub organizacj´ nale˝ycie przez nià upowa˝nione. W ka˝dym przypadku administracja ponosi pe∏nà odpowiedzialnoÊç za certyfikat. Prawid∏o 7 Wydawanie certyfikatu przez inny Rzàd (1) Rzàd kraju b´dàcego Stronà Konwencji mo˝e na proÊb´ administracji spowodowaç przeprowadzenie przeglàdu statku i jeÊli uzna on, i˝ postanowienia niniejszego Za∏àcznika zosta∏y spe∏nione, to powinien on wydaç lub upowa˝niç do wydania statkowi Mi´dzynarodowego certyfikatu ozapobieganiu zanieczyszczaniu powietrza zgodnie z niniejszym Za∏àcznikiem. (2) Kopia certyfikatu isprawozdania majà byç przekazane — tak szybko, jak to b´dzie mo˝liwe — administracji, która prosi∏a o ich wydanie. (3) Certyfikat wten sposób wydany ma zawieraç oÊwiadczenie stwierdzajàce, i˝ zosta∏ wydany na proÊb´ administracji, ma takà samà moc prawnà ijest tak samo uznawany jak certyfikat wydany na zgodnoÊç zPrawid∏em 6 niniejszego Za∏àcznika. (4) Nie nale˝y wydawaç Mi´dzynarodowego certyfikatu ozapobieganiu zanieczyszczaniu powietrzastatkowi, który jest uprawniony do p∏ywania pod banderà paƒstwa, które nie jest stronà Protokó∏u 1997. Prawid∏o 8 Formularz certyfikatu Mi´dzynarodowy certyfikat o zapobieganiu zanieczyszczaniu powietrza ma byç napisany w oficjalnym j´zyku wystawiajàcego go kraju, w formie odpowiadajàcej wzorowi podanemu w Uzupe∏nieniu I do niniejszego Za- ∏àcznika. Je˝eli zastosowany j´zyk nie jest ani j´zykiem angielskim, ani francuskim, to tekst certyfikatu ma zawieraç t∏umaczenie na jeden z tych j´zyków.

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13051

Prawid∏o 9 Okres wa˝noÊci certyfikatu i jego przed∏u˝anie (1) Mi´dzynarodowy certyfikat o zapobieganiu zanieczyszczaniu powietrza ma byç wydawany na okres wa˝- noÊci okreÊlony przez administracj´, lecz nie powinien on przekraczaç 5 lat od daty wydania. (2) Pi´cioletni okres wa˝noÊci Mi´dzynarodowego certyfikatu ozapobieganiu zanieczyszczaniu powietrzanie mo˝e zostaç przed∏u˝ony, z wyjàtkiem spe∏nienia warunków ust´pu (3) niniejszego Prawid∏a. (3) Je˝eli statek w czasie, gdy Mi´dzynarodowy certyfikat o zapobieganiu zanieczyszczaniu powietrza traci wa˝noÊç, nie znajduje si´ wporcie paƒstwa, którego flag´ podnosi lub wktórym b´dzie poddany przeglàdowi, administracja mo˝e przed∏u˝yç certyfikat na czas nie d∏u˝szy ni˝ 5 miesi´cy. Takie przed∏u˝enie ma byç przyznane tylko wcelu zezwolenia na dokoƒczenie statkowi podró˝y do portu paƒstwa, którego flag´ podnosi lub do tego, w którym b´dzie poddany przeglàdowi, i tylko w przypadkach, gdy jest to uzasadnione iw∏aÊciwe. Po przybyciu statku do portu paƒstwa, którego flag´ podnosi lub do tego, wktórym b´- dzie poddany przeglàdowi, statek nie mo˝e byç upowa˝niony na mocy wy˝ej wymienionego przed∏u˝enia do opuszczenia portu paƒstwa bez uzyskania nowego Mi´dzynarodowego certyfikatu o zapobieganiu zanieczyszczaniu powietrza. (4) Mi´dzynarodowy certyfikat o zapobieganiu zanieczyszczaniu powietrza ma traciç wa˝noÊç w ka˝dej z ni- ˝ej wymienionych okolicznoÊci: (a) je˝eli inspekcje iprzeglàdy nie zostanà przeprowadzone wterminach okreÊlonych wPrawidle 5 niniejszego Za∏àcznika; (b) je˝eli bez zgody administracji mia∏y miejsce istotne zmiany w wyposa˝eniu, systemach, osprz´cie, urzàdzeniach lub materia∏ach, do których ma zastosowanie niniejszy Za∏àcznik, zwyjàtkiem wymiany tego osprz´tu lub wyposa˝enia na wyposa˝enie lub osprz´t zgodny z wymaganiami niniejszego Za- ∏àcznika. Dla celów Prawid∏a 13, jako istotne zmiany nale˝y rozumieç jakàkolwiek zmian´ lub regulacj´ systemu, osprz´tu lub urzàdzeƒ silnika, których efektem jest to, ˝e majàce zastosowanie do tego silnika ograniczenia emisji tlenku azotu nie b´dà ju˝ d∏u˝ej spe∏nione; (c) podczas przejÊcia statku pod bander´ innego paƒstwa. Nowy certyfikat powinien byç wydany tylko wtedy, gdy rzàd wydajàcy nowy certyfikat jest w pe∏ni przekonany, ˝e statek ca∏kowicie spe∏nia wymagania Prawid∏a 5 niniejszego Za∏àcznika. Wprzypadku przekazywania statku pomi´dzy paƒstwami b´dàcymi Stronami Konwencji, na ˝yczenie, które mo˝na wystosowaç w okresie trzech miesi´cy od daty przekazania statku, rzàd paƒstwa b´dàcego Stronà Konwencji, którego bander´ statek uprzednio podnosi∏, powinien przekazaç administracji tak szybko, jak b´dzie to mo˝liwe, kopi´ Mi´dzynarodowego certyfikatu o zapobieganiu zanieczyszczaniu powietrza posiadanego przez statek przed przekazaniem oraz, je˝eli to mo˝liwe, kopi´ zwiàzanego z nim sprawozdania z odpowiedniego przeglàdu. Prawid∏o 10 Kontrola przez paƒstwo portu spe∏nienia wymagaƒ eksploatacyjnych (1) Je˝eli zaistniejà wyraêne podstawy do powzi´cia przekonania, ˝e kapitan statku lub za∏oga nie sà dostatecznie zaznajomieni z zasadniczymi dla statku procedurami, odnoszàcymi si´ do zapobiegania zanieczyszczeniu powietrza przez statki, to statek taki b´dzie wczasie postoju wporcie lub pozabrzegowej przystani morskiej (offshore terminal) b´dàcym pod jurysdykcjà innej Strony Protokó∏u 1997 poddany inspekcji w przedmiocie wymagaƒ eksploatacyjnych okreÊlonych przez niniejszy Za∏àcznik, przeprowadzanej przez nale˝ycie upowa˝nionego przez t´ Stron´ inspektora. (2) W okolicznoÊciach wskazanych w ust´pie (1) niniejszego Prawid∏a, Strona podejmie takie kroki, aby wyj- Êcie statku w morze nie nastàpi∏o do czasu, gdy sytuacja b´dzie zgodna z wymaganiami niniejszego Za- ∏àcznika. (3) W celu spe∏nienia niniejszego prawid∏a nale˝y stosowaç procedury dotyczàce kontroli paƒstwa portu zapisane w artykule 5 niniejszej Konwencji. (4) Prawid∏o niniejsze nie dopuszcza jakiejkolwiek interpretacji zmierzajàcej do ograniczenia praw i obowiàzków Strony przeprowadzajàcej kontrol´ spe∏nienia wymagaƒ eksploatacyjnych zawartych w niniejszej Konwencji. Prawid∏o 11 Wykrywanie naruszeƒ i zapewnienie przestrzegania niniejszego Za∏àcznika (1) Strony niniejszego Za∏àcznika b´dà wspó∏pracowaç wwykrywaniu naruszeƒ izapewnianiu przestrzegania postanowieƒ niniejszego Za∏àcznika przy u˝yciu wszystkich w∏aÊciwych i dost´pnych Êrodków wykrywania i kontroli parametrów Êrodowiska oraz odpowiednich sposobów przekazywania informacji i gromadzenia dowodów.

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13052

(2) Statek, do którego stosuje si´ niniejszy Za∏àcznik, mo˝e w jakimkolwiek porcie Strony lub przystani prze- ∏adunkowej podlegaç inspekcji przez urz´dników wyznaczonych lub upowa˝nionych przez Stron´ w celu ustalenia, czy statek nie wyemitowa∏ jakichkolwiek substancji uj´tych w niniejszym Za∏àczniku z naruszeniem jego postanowieƒ. Je˝eli inspekcja wyka˝e naruszenie niniejszego Za∏àcznika, sprawozdanie ztakiej inspekcji zostanie przes∏ane administracji w celu podj´cia odpowiedniego dzia∏ania. (3) Ka˝da Strona dostarczy administracji dowód, je˝eli taki istnieje, na to, ˝e statek wyemitowa∏ jakiekolwiek substancje uj´te wniniejszym Za∏àczniku znaruszeniem jego postanowieƒ. Je˝eli jest to wykonalne, w∏a- Êciwe w∏adze tej strony powiadomià kapitana statku o domniemanym naruszeniu. (4) Po otrzymaniu takiego dowodu administracja, poinformowana w ten sposób, zbada spraw´ i mo˝e za˝àdaç, aby druga Strona dostarczy∏a dalszy lub bardziej przekonujàcy dowód dotyczàcy domniemanego naruszenia. Je˝eli administracja uzna, ˝e istnieje wystarczajàcy dowód do wszcz´cia post´powania w sprawie domniemanego naruszenia, spowoduje ona, ˝e post´powanie takie zostanie wszcz´te zgodnie z jej prawem — tak szybko, jak jest to mo˝liwe. Administracja powinna bezzw∏ocznie poinformowaç o podj´- tych dzia∏aniach Stron´, która udzieli∏a informacji o naruszeniu, oraz Organizacj´. (5) Strona mo˝e tak˝e poddaç inspekcji statek, do którego niniejszy Za∏àcznik ma zastosowanie, gdy wejdzie on do portów lub przystani prze∏adunkowych, podlegajàcych jej jurysdykcji, je˝eli otrzyma od jakiejkolwiek Strony proÊb´ oprzeprowadzenie dochodzenia wraz zdostarczonymi dowodami na to, ˝e statek wyemitowa∏ jakiekolwiek substancje uj´te wniniejszym Za∏àczniku wjakimkolwiek miejscu znaruszeniem jego postanowieƒ. Sprawozdanie ztakiego dochodzenia nale˝y przes∏aç Stronie, która zg∏osi∏a proÊb´, oraz administracji, tak aby odpowiednie dzia∏anie mog∏o byç podj´te zgodnie z obecnà Konwencjà. (6) Mi´dzynarodowe prawo dotyczàce zapobiegania, zmniejszania i kontroli zanieczyszczenia Êrodowiska morskiego przez statki, w∏àczajàc tu prawo zwiàzane zzapewnieniem przestrzegania Konwencji ijej egzekwowania, obowiàzujàce podczas zastosowania lub interpretacji niniejszego Za∏àcznika, powinno byç stosowane mutatis mutandis, uwzgl´dniajàc istotne ró˝nice w stosunku do przepisów i standardów podanych w niniejszym Za∏àczniku. ROZDZIA¸ III — WYMAGANIA DOTYCZÑCE KONTROLI EMISJI ZE STATKÓW Prawid∏o 12 Substancje niszczàce warstw´ ozonowà (1) Ka˝da rozmyÊlna emisja substancji niszczàcych warstw´ ozonowà, zgodnie z postanowieniami Prawid∏a 3, jest zabroniona. UmyÊlna emisja oznacza tu emisj´ nast´pujàcà wtrakcie konserwacji, obs∏ugi, napraw lub przemieszczania i u˝ytkowania systemów lub wyposa˝enia, z wyjàtkiem gdy taka umyÊlna emisja zawiera minimalne wycieki zwiàzane z odzyskiwaniem lub przetwarzaniem substancji niszczàcych warstw´ ozonowà. Emisja, wynikajàca zprzecieków substancji niszczàcych warstw´ ozonowà czy te˝ zprzecieków nieumyÊlnych, mo˝e byç uregulowana przez Strony Protokó∏u 1997. (2) Na wszystkich statkach nowe instalacje zawierajàce substancje niszczàce warstw´ ozonowà majà byç zabronione, z wyjàtkiem takich nowych instalacji stosujàcych chlorowcopochodne w´glowodorów (HCFC), których u˝ytkowanie dozwolone jest do 1 stycznia 2020 r. (3) Substancje, których dotyczy to prawid∏o, iwyposa˝enie zawierajàce takie substancje majà byç dostarczane, gdy b´dà ze statku usuwane, do specjalnych urzàdzeƒ odbiorczych. Prawid∏o 13 Tlenki azotu (NO ) x (1) (a) Niniejsze Prawid∏o ma zastosowanie do: (i) ka˝dego silnika wysokopr´˝nego omocy wi´kszej ni˝ 130 kW zainstalowanego na statku zbudowanym 1 stycznia 2000 r. lub po tej dacie i (ii) ka˝dego silnika wysokopr´˝nego o mocy wi´kszej ni˝ 130 kW poddanego znacznej przebudowie 1 stycznia 2000 r. lub po tej dacie. (b) Niniejsze Prawid∏o nie ma zastosowania do: (i) silników wysokopr´˝nych agregatów awaryjnych, silników instalowanych na ∏odziach ratunkowych i na urzàdzeniach lub wyposa˝eniu przeznaczonym wy∏àcznie na u˝ytek w stanach awaryjnych i

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13053

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13054

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13055

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13056

Prawid∏o 17 Urzàdzenia odbiorcze (1) Rzàd ka˝dej Strony Protokó∏u 1997 podejmuje si´ zapewniç urzàdzenia odpowiednie do: (a) potrzeb statków korzystajàcych z jego warsztatów portowych, w których sà urzàdzenia do odbioru substancji niszczàcych warstw´ ozonowà iwktórych statek mo˝e zdaç swoje wyposa˝enie zawierajàce takie substancje, gdy b´dà one usuwane ze statków; (b) potrzeb statków korzystajàcych z jego terminali lub warsztatów portowych, w których odbierane b´- dà pozosta∏oÊci zoczyszczania spalin zzatwierdzonego systemu oczyszczania spalin, wprzypadku gdy usuwanie tych pozosta∏oÊci do Êrodowiska morskiego nie jest dozwolone wed∏ug Prawid∏a 14 niniejszego Za∏àcznika; obs∏ugi bez powodowania nadmiernego opóênienia statków, i (c) potrzeb, w przypadku z∏omowania statku, do odbioru substancji niszczàcych warstw´ ozonowà i odbioru urzàdzeƒ zawierajàcych takie substancje, gdy sà one usuwane ze statku. (2) Ka˝da Strona Protokó∏u 1997 ma powiadomiç Organizacj´ w celu przekazania jej cz∏onkom informacji owszystkich przypadkach, gdy urzàdzenia, wymagane przez niniejsze Prawid∏o, sà niedost´pne lub uwa- ˝ane za nieodpowiednie. Prawid∏o 18 JakoÊç paliwa (1) Paliwo przeznaczone do spalania dostarczane iu˝ywane na statkach, do których ma zastosowanie niniejszy Za∏àcznik, powinno spe∏niaç nast´pujàce wymagania: (a) z wyjàtkiem postanowieƒ w podpunkcie (b): (i) paliwo ma byç mieszankà w´glowodorów uzyskanà zrafinacji ropy naftowej. Nie wyklucza to stosowania ma∏ych dodatków, których celem jest poprawienie pewnych parametrów paliwa; (ii) paliwo nie powinno zawieraç ˝adnego kwasu nieorganicznego; (iii) paliwo nie powinno zawieraç ˝adnej dodatkowej substancji lub odpadów chemicznych, które: (1) nara˝ajà bezpieczeƒstwo statku lub oddzia∏ujà niekorzystnie na prac´ si∏owni lub (2) sà szkodliwe dla personelu, lub (3) ogólnie przyczyniajà si´ do dodatkowego zanieczyszczenia powietrza i (b) paliwo przeznaczone do spalania uzyskane metodami innymi ni˝ rafinacja ropy naftowej nie powinno: (i) przekraczaç zawartoÊci siarki podanych w Prawidle 14 niniejszego Za∏àcznika; (ii) powodowaç przekroczenie przez silnik limitów emisji NO podanych wPrawidle 13(3)(a) niniejszex go Za∏àcznika; (iii) zawieraç kwasu nieorganicznego i (iv) (1) nara˝aç bezpieczeƒstwo statku lub oddzia∏ywaç niekorzystnie na prac´ si∏owni lub (2) byç szkodliwe dla personelu, lub (3) ogólnie przyczyniaç si´ do dodatkowego zanieczyszczenia powietrza. (2) Prawid∏o niniejsze nie ma zastosowania do w´gla w sta∏ej postaci lub paliw jàdrowych. (3) Dla ka˝dego statku, którego dotyczà postanowienia Prawide∏ 5 i6 niniejszego Za∏àcznika, szczegó∏y dotyczàce paliwa, dostarczanego i u˝ywanego na statku, majà byç odnotowane w dokumencie dostawy paliwa, który powinien mieç zakres informacji nie mniejszy od podanego wUzupe∏nieniu Vdo niniejszego Za- ∏àcznika. (4) Dokument dostawy paliwa powinien znajdowaç si´ na statku w miejscu, gdzie b´dzie ∏atwo dost´pny do inspekcji w uzasadnionych przypadkach. Dokument ten nale˝y przechowywaç na statku przez okres 3 lat po dostarczeniu paliwa na statek.

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13057

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13058

(b) uwalnianie si´ gazów ilotnych zwiàzków wyst´pujàcych wp∏ynach wiertniczych ipozosta∏oÊciach po wierceniu; (c) emisje zwiàzane wy∏àcznie i bezpoÊrednio z obróbkà, prze∏adunkiem lub sk∏adowaniem zasobów mineralnych dna morskiego i (d) emisje zsilników wysokopr´˝nych pracujàcych wy∏àcznie wcelach poszukiwania, eksploatacji izwiàzanego z tym przetwarzania na morzu zasobów mineralnych dna morskiego. (3) Je˝eli administracja wyrazi zgod´, to wymagania Prawid∏a 18 niniejszego Za∏àcznika nie b´dà stosowane, jeÊli wydobywane w´glowodory b´dà na miejscu u˝ytkowane jako paliwo.”. UZUPE¸NIENIE I Formularz Certyfikatu IAPP (Prawid∏o 8) MI¢DZYNARODOWY CERTYFIKAT O ZAPOBIEGANIU ZANIECZYSZCZANIU POWIETRZA IAPP Wydany na podstawie Protokó∏u 1997 jako uzupe∏nienie do Mi´dzynarodowej konwencji ozapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki,1973, zmodyfikowanej przynale˝nym do niej Protokó∏em z1978 r. (zwanej dalej Konwencjà) w imieniu Rzàdu: ........................................................................................................................................................................................... (Pe∏na nazwa paƒstwa) przez ................................................................................................................................................................................. (Pe∏ne okreÊlenie kompetentnej osoby lub organizacji upowa˝nionej na podstawie postanowieƒ Konwencji) Rodzaj statku: (cid:1) zbiornikowiec (cid:1) statek inny ni˝ zbiornikowiec NINIEJSZYM STWIERDZA SI¢: 1 ˝e statek zosta∏ poddany przeglàdowi zgodnie z wymaganiami Prawid∏a 5 Za∏àcznika VI do Konwencji; i 2 ˝e przeglàd wykaza∏, i˝ konstrukcja, wyposa˝enie, instalacje, osprz´t, urzàdzenia i materia∏y w pe∏ni spe∏- niajà majàce tu zastosowanie wymagania Za∏àcznika VI do Konwencji. Niniejszy certyfikat jest wa˝ny do ......................................................................... pod warunkiem przeprowadzenia przeglàdów zgodnie z Prawid∏em 5 Za∏àcznika VI do Konwencji. Wydano w .............................................................................................................................. (MiejscowoÊç wydania certyfikatu) .............................................................. ............................................................................................... (Data wydania) (Podpis osoby upowa˝nionej wydajàcej certyfikat) (Piecz´ç lub stempel urz´du wydajàcego)

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13059

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13060

ZA¸ÑCZNIK DO MI¢DZYNARODOWEGO CERTYFIKATU O ZAPOBIEGANIU ZANIECZYSZCZANIU POWIETRZA(OZNACZONEGO DALEJ JAKO „CERTYFIKAT IAPP”) OPIS KONSTRUKCJI I WYPOSA˚ENIA z uwzgl´dnieniem wymagaƒ Za∏àcznika VI do Mi´dzynarodowej konwencji o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki, 1973, zmodyfikowanej przynale˝nym do niej Protokó∏em z1978 r. (zwanej dalej Konwencjà). UWAGI: 1. Niniejszy formularz powinien byç za∏àczony na sta∏e do „Certyfikatu IAPP”, a certyfikat ten ma byç na statku zawsze dost´pny. 3. Je˝eli formularz wype∏niony zosta∏ w j´zyku innym ni˝ angielski, francuski lub hiszpaƒski, to jego tekst powinien zawieraç równie˝ t∏umaczenie na jeden z tych j´zyków. 4. Zapisy wkratkach majà byç dokonane odpowiednio: krzy˝ykiem (x) dla odpowiedzi „tak” idla odpowiedzi „majàce zastosowanie”, oraz kreskà (—) dla odpowiedzi „nie” i „niemajàce zastosowania”. 5. Je˝eli nie ustalono inaczej, przywo∏ane w niniejszym formularzu prawid∏a pochodzà z Za∏àcznika VI do Konwencji, zaÊ przywo∏ane rezolucje lub okólniki sà postanowieniami uchwalonymi przez IMO. 1. Dane statku: 1.1 Nazwa statku ........................................................................................................................................................... 1.2 Numer lub sygna∏ rozpoznawczy .......................................................................................................................... 1.3 Numer IMO ............................................................................................................................................................. 1.4 Port macierzysty ..................................................................................................................................................... 1.5 PojemnoÊç brutto ................................................................................................................................................... 1.6 Data po∏o˝enia st´pki albo podobnego stadium budowy statku ....................................................................... 1.7 Data rozpocz´cia znacznej przebudowy silnika (jeÊli ma zastosowanie) (Prawid∏o 13): ................................ .................................................................................................................................................................................. 2. Kontrola emisji ze statków 2.1 Substancje niszczàce warstw´ ozonowà (Prawid∏o 12) 2.1.1 Nast´pujàce systemy gaÊnicze i wyposa˝enie zawierajàce halony mogà byç dalej eksploatowane: ............................................................................................................................................................................. (cid:1)

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13061

2.1.2 Nast´pujàce systemy i wyposa˝enie zawierajàce CFCs mogà byç dalej eksploatowane: ............................................................................................................................................................................. (cid:1) 2.1.3 Nast´pujàce systemy zawierajàce chlorowcopochodne w´glowodorów (HCFCs) zainstalowane przed 1stycznia 2020 r. mogà byç dalej eksploatowane: ............................................................................................................................................................................. (cid:1) 2.2 Tlenki azotu (NO ) (Prawid∏o 13) x 2.2.1 Nast´pujàce silniki wysokopr´˝ne o mocy wi´kszej ni˝ 130 kW i zainstalowane na statku zbudowanym 1stycznia 2000 r. lub po tej dacie spe∏niajà standardy emisji uj´te wPrawidle 13(3)(a) zgodnie zKodeksem technicznym NO : .............................................................................................................................................. (cid:1) x 2.2.2 Nast´pujàce silniki wysokopr´˝ne o mocy wi´kszej ni˝ 130 kW i poddane znacznej przebudowie zgodnie z Prawid∏em 13(2) 1 stycznia 2000 r. lub po tej dacie spe∏niajà standardy emisji uj´te w Prawidle 13(3)(a) zgodnie zKodeksem technicznym NO : .......................................................................................................... (cid:1) x 2.2.3 Nast´pujàce silniki wysokopr´˝ne o mocy wi´kszej ni˝ 130 kW i zainstalowane na statku zbudowanym 1stycznia 2000 r. lub po tej dacie, lub o mocy wi´kszej ni˝ 130 kW, poddane znacznej przebudowie zgodnie zPrawid∏em 13(2) 1 stycznia 2000 r. lub po tej dacie sà wyposa˝one wsystem oczyszczania spalin lub inne równowa˝ne metody zgodnie zPrawid∏em 13(3)(a) iKodeksem technicznym NO : ........................... (cid:1) x

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13062

2.2.4 Nast´pujàce silniki wysokopr´˝ne z punktów 2.2.1, 2.2.2 i 2.2.3 sà wyposa˝one w monitoring emisji NO x iurzàdzenia rejestrujàce zgodnie zKodeksem technicznym NO : ................................................................. (cid:1) x 2.3 Tlenki siarki (SO ) (Prawid∏o 14) x 2.3.1 Podczas eksploatacji w obszarze kontroli emisji SO wymienionych w Prawidle 14(3), statek u˝ywa: x 1) paliwa, wktórym zawartoÊç siarki nie przekracza 1,5 % m/mijest to wykazane wdokumentach dostawy paliwa lub .............................................................................................................................................. (cid:1) 2) zatwierdzonego systemu oczyszczania spalin w celu zmniejszenia emisji SO poni˝ej 6,0 g SO /kWh, x x lub ................................................................................................................................................................ (cid:1) 3) innej zatwierdzonej technologii w celu zmniejszenia emisji SO poni˝ej 6,0 g SO /kWh x x ....................................................................................................................................................................... (cid:1) 2.4 Lotne zwiàzki organiczne (VOCs) (Prawid∏o 15) 2.4.1 Zbiornikowiec posiada system gromadzenia oparów zainstalowany i zatwierdzony zgodnie z MSC/Circ.585 ................................................................................................................................................... (cid:1) 2.5 Statek posiada spalark´: 1) zgodnà zRezolucjà MEPC.76(40) zpoprawkami ...................................................................................... (cid:1) 2) zainstalowanà przed 1 stycznia 2000 r., która nie jest zgodna z Rezolucjà MEPC.76(40) z poprawkami ............................................................................................,.......................................................................... (cid:1) NINIEJSZYM ZAÂWIADCZA SI¢, ˝e ten opis jest prawid∏owy pod ka˝dym wzgl´dem. Wydany w ........................................................................................................................................................................ (Miejsce wydania opisu) .............................................................. ............................................................................................... (Data wydania) (Podpis osoby upowa˝nionej wydajàcej certyfikat) (Piecz´ç lub stempel urz´du wydajàcego)

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13063

UZUPE¸NIENIE II Cykle prób i wspó∏czynniki wagowe (Prawid∏o 13) Wcelu stwierdzenia zgodnoÊci okr´towych silników wysokopr´˝nych zlimitami emisji NO powinny byç zastox sowane do weryfikacji nast´pujàce cykle prób iwspó∏czynniki wagowe, zgodnie zPrawid∏em 13 niniejszego Za- ∏àcznika, wed∏ug procedury prób i metody obliczeniowej wymienionych w Kodeksie technicznym NO . x 1. W przypadku silników okr´towych pracujàcych ze sta∏à pr´dkoÊcià obrotowà, przeznaczonych do nap´du g∏ównego, w∏àcznie z silnikami nap´dów spalinowo-elektrycznych, nale˝y stosowaç cykl prób E2. 2. W przypadku uk∏adów ze Êrubà nastawnà nale˝y stosowaç cykl prób E2. 3. Wprzypadku silników g∏ównych ipomocniczych pracujàcych wed∏ug krzywej Êrubowej nale˝y zastosowaç cykl prób E3. 4. Wprzypadku silników pomocniczych pracujàcych ze sta∏à pr´dkoÊcià obrotowà nale˝y stosowaç cykl prób D2. 5. W przypadku silników pomocniczych pracujàcych ze zmiennà pr´dkoÊcià obrotowà i obcià˝eniem, których nie wymieniono wy˝ej, nale˝y stosowaç cykl prób C1. Cykl próby przy zastosowaniu silnika do nap´du g∏ównego ze sta∏à pr´dkoÊcià obrotowà (w∏àcznie znap´dem spalinowo-elektrycznym oraz uk∏adami ze Êrubà nastawnà) Cykl prób przy zastosowaniu silnika jako silnika nap´du g∏ównego oraz nap´du pomocniczego pracujàcego wed∏ug krzywej Êrubowej Cykl prób przy zastosowaniu silnika jako silnika pomocniczego pracujàcego ze sta∏à pr´dkoÊcià obrotowà Cykl prób przy zastosowaniu silnika jako silnika pomocniczego pracujàcego ze zmiennà pr´dkoÊcià obrotowà i zmiennym obcià˝eniem

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13064

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13065

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13066

Rezolucje Konferencji MARPOL 1997 Rezolucja 1 Przeglàd Protokó∏u 1997 KONFERENCJA, PO UCHWALENIU Protokó∏u 1997 jako uzupe∏nienia do Mi´dzynarodowej konwencji o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki, 1973, zmodyfikowanej przynale˝nym do niej Protokó∏em z 1978 r. (Protokó∏ 1997), MAJÑC NA UWADZE, ˝e artyku∏ 6(1) Protokó∏u 1997 postanawia, ˝e wejdzie on w ˝ycie po up∏ywie dwunastu miesi´cy od dnia, w którym co najmniej pi´tnaÊcie paƒstw, których floty handlowe stanowià ∏àcznie nie mniej ni˝ 50 procent pojemnoÊci brutto Êwiatowej floty handlowej, stanie si´ Stronami tego Protokó∏u, zgodnie zArtyku∏em 5 tego Protokó∏u. PRAGNÑC, aby warunki wejÊcia w ˝ycie Protokó∏u 1997 by∏y spe∏nione do 31 grudnia 2002 r., umo˝liwiajàc wten sposób, by wymagania dotyczàce zanieczyszczenia powietrza mia∏y obowiàzujàcà moc mi´dzynarodowà tak szybko, jak to mo˝liwe, MAJÑC ÂWIADOMOÂå, ˝e szczególne charakterystyki zanieczyszczenia powietrza przez statki i postanowienia Za∏àcznika do Protokó∏u 1997 mogà wymagaç okresowego przeglàdu jego postanowieƒ, 1. WZYWA paƒstwa cz∏onkowskie Organizacji do podj´cia kroków koniecznych, aby zgoda na przystàpienie do Protokó∏u 1997 nastàpi∏a nie póêniej ni˝ 31 grudnia 2002 r. 2. PROSI Sekretarza Generalnego, aby Êledzi∏ post´py Paƒstw cz∏onkowskich wwyra˝aniu zgody na przystàpienie do Protokó∏u 1997, którà nale˝y zadeklarowaç nie póêniej ni˝ 31 grudnia 2002 r. 3. PROSI tak˝e by, je˝eli warunki wejÊcia w˝ycie Protokó∏u 1997 nie zosta∏y spe∏nione do 31 grudnia 2002 r., Komitet Ochrony Ârodowiska Morskiego, na swoim pierwszym spotkaniu po tej dacie, zainicjowa∏, jako spraw´ bardzo pilnà, dokonanie przeglàdu w celu zidentyfikowania przeszkód, które stojà na drodze wejÊcia w ˝ycie tego Protokó∏u, i podjà∏ wszelkie konieczne dzia∏ania, aby te przeszkody ominàç. Rezolucja 2 Kodeks techniczny kontroli emisji tlenków azotu z okr´towych silników wysokopr´˝nych KONFERENCJA, POWO¸UJÑC SI¢ na uchwalonà przez Zgromadzenie Mi´dzynarodowej Organizacji Morskiej Rezolucj´ A.719(17), która wskazuje, i˝ cel zapobiegania zanieczyszczeniu powietrza przez statki najpe∏niej mo˝na osiàgnàç przez ustanowienie nowego Za∏àcznika do Mi´dzynarodowej konwencji ozapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki,1973/78 (MARPOL 73/78), ustalajàcego przepisy dla ograniczenia ikontroli emisji szkodliwych substancji ze statków do atmosfery, UZNAJÑC, ˝e emisja tlenków azotu z okr´towych silników wysokopr´˝nych zainstalowanych na statkach ma niekorzystny wp∏yw na Êrodowisko, powodujàc zakwaszenie gleb, tworzenie si´ ozonu, wzbogacanie w azot Êrodków od˝ywczych, przyczyniajàc si´ globalnie do powstawania negatywnego oddzia∏ywania na zdrowie. MAJÑC ÂWIADOMOÂå, ˝e protoko∏y i deklaracje do Konwencji o dalekosi´˝nym rozprzestrzenianiu si´ zanieczyszczania powietrza, 1979, dotyczàcej, mi´dzy innymi, zmniejszenia emisji tlenków azotu lub ich przep∏ywów ponad granicami, PO UCHWALENIU Protokó∏u 1997 uzupe∏niajàcego Mi´dzynarodowà konwencj´ ozapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki, 1973, zmodyfikowanà przynale˝nym do niej Protokó∏em z 1978 r. (Protokó∏ 1997), MAJÑC NA UWADZE Prawid∏o 13 Za∏àcznika VI do MARPOL 73/78, które czyni obowiàzujàcym Kodeks techniczny kontroli emisji tlenków azotu z okr´towych silników wysokopr´˝nych, PO ROZWA˚ENIU zaleceƒ Komitetu Ochrony Ârodowiska Morskiego z jego 39 Sesji, 1. UCHWALA Kodeks techniczny kontroli emisji tlenków azotu z okr´towych silników wysokopr´˝nych (Kodeks techniczny NO ), którego tekst jest zamieszczony w za∏àczniku do niniejszej rezolucji; x 2. POSTANAWIA, ˝e wymagania Kodeksu technicznego NO wejdà w ˝ycie jako obowiàzkowe wymagania x dla wszystkich Stron Protokó∏u 1997 w tym samym dniu, gdy zacznie obowiàzywaç Protokó∏; 3. PROSI Strony Konwencji MARPOL 73/78 o wdro˝enie postanowieƒ Kodeksu technicznego NO zgodnie x z postanowieniami Prawid∏a 13 Za∏àcznika VI; i 4. WZYWA Strony Konwencji MARPOL 73/78, aby niezw∏ocznie przekaza∏y Kodeks techniczny NO pod uwax g´ armatorom, eksploatatorom statków, stoczniom je budujàcym, producentom okr´towych silników wysokopr´˝nych i innym zainteresowanym stronom.

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13067

ZA¸ÑCZNIK Kodeks techniczny kontroli emisji tlenków azotu z okr´towych silników wysokopr´˝nych Wst´p 26 wrzeÊnia 1997 r. Konferencja Stron Mi´dzynarodowej konwencji o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki, 1973, zmodyfikowanej przynale˝nym do niej Protokó∏em z 1978 r. (MARPOL 73/78), przyj´∏a Rezolucjà nr 2 Konferencji Kodeks techniczny kontroli emisji tlenków azotu z okr´towych silników wysokopr´˝nych. Zgodnie zpostanowieniami Za∏àcznika VI do Konwencji MARPOL 73/78 — Przepisy ozapobieganiu zanieczyszczeniu powietrza przez statki iwnast´pstwie wejÊcia w˝ycie Za∏àcznika VI, ka˝dy okr´towy silnik wysokopr´˝ny, do którego ma zastosowanie Prawid∏o 13 tego za∏àcznika, musi spe∏niaç postanowienia niniejszego Kodeksu. Jak wynika zogólnych informacji, sk∏adnikami prowadzàcymi do tworzenia si´ tlenków azotu podczas procesu spalania sà azot i tlen, stanowiàce ∏àcznie 99 % masy powietrza doprowadzonego do silnika. Tlen zostaje zu˝yty w trakcie spalania, przy czym pozostaje pewna jego nadwy˝ka, zale˝na od wspó∏czynnika nadmiaru powietrza. Azot nie podlega wwi´kszoÊci reakcji podczas procesu spalania, jednak˝e ma∏y procent zostaje utleniony, tworzàc ró˝ne tlenki azotu. Tlenki azotu, które mogà powstaç, zawierajà NO i NO , a ich iloÊç jest g∏ów- 2 nie funkcjà temperatury p∏omienia lub temperatury spalania oraz, o ile ma to miejsce, iloÊci azotu organicznie zwiàzanego z paliwem. Jest równie˝ funkcjà czasu, w jakim azot i nadmiar tlenu sà poddane dzia∏aniu wysokich temperatur, towarzyszàcych procesowi spalania w silnikach wysokopr´˝nych. Innymi s∏owy, im wy˝sza temperatura spalania (np. du˝a wartoÊç szczytowa ciÊnienia, du˝y stopieƒ spr´˝ania, du˝a szybkoÊç podawania paliwa itp.), tym wi´ksza iloÊç tworzàcych si´ NO . Generalnie — wolnoobrotowe silniki wysokopr´˝ne majà x tendencj´ do tworzenia wi´kszej iloÊci NO ni˝ silniki szybkoobrotowe. Tlenki azotu majà niekorzystny wp∏yw x na Êrodowisko powodujàc zakwaszenie gleb, tworzenie si´ ozonu, wzbogacanie w azot Êrodków od˝ywczych i negatywnie oddzia∏ujà na zdrowie. Celem niniejszego Kodeksu jest ustanowienie obowiàzujàcych procedur prób, przeglàdu icertyfikacji okr´- towych silników wysokopr´˝nych, które b´dà pozwala∏y producentom silników, armatorom i administracjom zapewniç, ˝e wszystkie stosowane okr´towe silniki wysokopr´˝ne spe∏niajà odpowiednie ograniczenia warto- Êci emisji NO , okreÊlone w Prawidle 13 Za∏àcznika VI do Konwencji MARPOL 73/78. Doceniono trudnoÊç dox k∏adnego okreÊlenia rzeczywistej Êredniej wa˝onej emisji NO z okr´towych silników wysokopr´˝nych w trakx cie ich eksploatacji na statkach i sformu∏owano prosty, praktyczny zestaw wymagaƒ, w którym zdefiniowano Êrodki zapewniajàce zgodnoÊç z dopuszczalnymi emisjami NO . x Zach´ca si´ administracje do oceniania charakterystyki emisji silników nap´du g∏ównego i pomocniczych na stanowisku prób, gdzie mogà byç przeprowadzone dok∏adne badania we w∏aÊciwie kontrolowanych warunkach. Ustalanie zgodnoÊci z Prawid∏em 13 Za∏àcznika VI na tym˝e wst´pnym stadium jest zasadniczà ideà niniejszego Kodeksu. Dalsze próby na statku mogà byç ograniczone zakresem idok∏adnoÊcià, aich celem powinno byç wyciàgni´cie wniosków odnoÊnie do wartoÊci emisji ipotwierdzenie, ˝e silniki te zosta∏y zainstalowane, pracujà i sà obs∏ugiwane zgodnie z wymaganiami technicznymi producenta oraz ˝adne regulacje lub modyfikacje nie powodujà pogorszenia charakterystyki emisji, okreÊlonej przez producenta przy próbach na stanowisku prób i certyfikacji. Skróty, indeksy i symbole Poni˝ej, wtabelach 1, 2, 3 i4, podano skróty, symbole iindeksy u˝yte wniniejszym Kodeksie, atak˝e wwarunkach technicznych przyrzàdów analitycznych, zawartych wUzupe∏nieniu 3, wymogach odnoÊnie do ich kalibracji, zawartych w Uzupe∏nieniu 4 oraz zale˝noÊciach, s∏u˝àcych do obliczenia masowego przep∏ywu gazów, zawartych w rozdziale 5, 6 i Uzupe∏nieniu 6 do niniejszego Kodeksu. 1. Tabela 1: symbole u˝yte w niniejszym Kodeksie do oznaczenia zwiàzków chemicznych, wchodzàcych w sk∏ad emisji gazów z silników wysokopr´˝nych. 2. Tabela 2: skróty nazw analizatorów, u˝ywanych do pomiaru emisji gazów zsilników wysokopr´˝nych, wyszczególnionych w Uzupe∏nieniu 3 do niniejszego Kodeksu. 3. Tabela 3: symbole i indeksy terminów i zmiennych, u˝ywanych we wszystkich wzorach s∏u˝àcych do obliczenia masowego przep∏ywu spalin odnoÊnie do pomiarów wykonywanych na stanowisku prób, wymienionych w rozdziale 5 niniejszego Kodeksu. 4. Tabela 4: okreÊlenia iindeksy terminów izmiennych, u˝ywanych we wszystkich wzorach s∏u˝àcych do obliczeƒ masowego przep∏ywu spalin wed∏ug metody bilansu w´gla, wymienionej w Uzupe∏nieniu 6 do niniejszego Kodeksu.

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13068

Tabela 1 — Symbole zwiàzków chemicznych wchodzàcych w sk∏ad emisji gazów z silników wysokopr´˝nych Tabela 2 —Skróty nazw analizatorów do pomiaru emisji gazów z silników wysokopr´˝nych (patrz Uzupe∏nienie3 do niniejszego Kodeksu) Tabela 3 — Symbole iindeksy terminów izmiennych u˝ywanych we wzorach s∏u˝àcych do pomiarów wykonywanych na stanowisku prób (patrz rozdzia∏ 5 niniejszego Kodeksu) ———————— m *W literaturze polskiej jako wspó∏czynnik nadmiaru powietrza okreÊlamy innà wartoÊç, a mianowicie —— po - w — , m ·L pal o m pow gdzie L — teoretyczna iloÊç powietrza do spalania; w literaturze anglosaskiej natomiast jest to stosunek A/F = —–— , o m pal a zatem ró˝ny o 1/L — sta∏y dla danego paliwa. (uwaga t∏umacza) o

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13069

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13070

Tabela 4 — OkreÊlenia i indeksy terminów i zmiennych u˝ywanych we wzorach w metodzie bilansu w´gla (patrz Uzupe∏nienie 6 do niniejszego Kodeksu) ———————— *% V/V oznacza udzia∏ obj´toÊciowy, wyra˝ony w procentach.

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13071

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13072

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13073

1.2.3 Dla celów niniejszego Kodeksu ka˝dy silnik nale˝y uznaç za pracujàcy zgodnie zlimitami NO , zawartyx mi wPrawidle 13 Za∏àcznika VI, je˝eli wtrakcie przeglàdu zasadniczego, przeglàdów poÊrednich iinnych tego typu przeglàdów, gdy sà one wymagane, mo˝e byç wykazane, ˝e wa˝one emisje NO z silnika spe∏niajà te lix mity. 1.3 Definicje 1.3.1 Emisja tlenków azotu (NO ) oznacza ca∏kowità emisj´ tlenków azotu, obliczanà jako ca∏kowità wa˝onà x emisj´ NO i okreÊlonà przy u˝yciu odpowiednich cykli prób oraz metod pomiarowych, wyszczególnionych 2 w niniejszym Kodeksie. 1.3.2 Znaczna modyfikacja okr´towego silnika wysokopr´˝nego oznacza: 1. Dla silników zainstalowanych na statkach zbudowanych 1 stycznia 2000 r. lub po tej dacie, znaczna modyfikacja oznacza jakàkolwiek modyfikacj´ silnika, która mo˝e potencjalnie spowodowaç przekroczenie przez silnik norm emisji ustanowionych w Prawidle 13 Za∏àcznika VI. Rutynowa wymiana cz´- Êci sk∏adowych silnika na cz´Êci wyszczególnione wKartotece technicznej, które nie zmieniajà charakterystyki emisji, nie mo˝e byç uwa˝ana za „znacznà modyfikacj´”, bez wzgl´du na to czy wymieniono jednà, czy wi´cej cz´Êci. 2. Dla silników zainstalowanych na statkach zbudowanych przed 1 stycznia 2000 r., znaczna modyfikacja oznacza ka˝dà modyfikacj´ silnika, która zwi´ksza istniejàcà emisj´ silnika, okreÊlonà uproszczonà metodà pomiaru opisanà w6.3, zuwzgl´dnieniem dopuszczalnych przekroczeƒ ustanowionych w6.3.11. Zmiany te obejmujà zmiany parametrów konstrukcyjnych /ustawieƒ uk∏adów i systemów silnika (np. zmiana wa∏u rozrzàdu, systemu wtrysku paliwa, systemu uk∏adu dolotowego, konfiguracji komory spalania lub ustawienia faz rozrzàdu), lecz nie sà do nich wy∏àcznie ograniczone. 1.3.3 Elementy sk∏adowesà to takie wymienne cz´Êci, które majà wp∏yw na poziom emisji NO , identyfikowax ne poprzez numer/typ cz´Êci. 1.3.4 Nastawa oznacza ustalone czasowo po∏o˝enie (pozycj´) nastawianego organu majàcego wp∏yw na poziom emisji NO przez silnik. x 1.3.5 WartoÊci eksploatacyjne sà to parametry pracy silnika, takie jak: maksymalne ciÊnienie spalania, temperatura spalin itp., odczytywane z dziennika maszynowego, majàce zwiàzek z poziomem emisji NO . Parametry x te zale˝ne sà od obcià˝enia silnika. 1.3.6 Certyfikat EIAPP jest toMi´dzynarodowy certyfikat ozapobieganiu zanieczyszczaniu powietrza przez silnik, odnoszàcy si´ do emisji NO . x 1.3.7 Certyfikat IAPP jest to Mi´dzynarodowy certyfikat o zapobieganiu zanieczyszczaniu powietrza. 1.3.8 Administracja ma takie samo znaczenie, jak w artykule 2 podpunktu (5) MARPOL 73/78. 1.3.9 Statkowe procedury sprawdzania emisji NO oznaczajà procedury okreÊlone przez wytwórc´ silnika izax twierdzone przez administracj´, mogàce zawieraç wymagania dotyczàce wyposa˝enia, które zale˝nie od wymagaƒ powinny byç u˝yte na statku podczas przeglàdu zasadniczego lub podczas przeglàdów okresowych i po- Êrednich w celu potwierdzenia zgodnoÊci z dowolnym z wymagaƒ niniejszego Kodeksu. 1.3.10 Okr´towy silnik wysokopr´˝nyoznacza ka˝dy silnik spalinowy t∏okowy pracujàcy na paliwie p∏ynnym lub dwupaliwowy, do którego majà zastosowanie Prawid∏a 5, 6 i13 Za∏àcznika VI, ∏àcznie zurzàdzeniami wspomagajàcymi, je˝eli sà zastosowane. 1.3.11 Moc znamionowa oznacza moc maksymalnà ciàg∏à rozwijanà na wale, podanà na tabliczce znamionowej iwdanych technicznych okr´towego silnika wysokopr´˝nego, do którego ma zastosowanie Prawid∏o 13 Za- ∏àcznika VI i Kodeks techniczny NO . x 1.3.12 Pr´dkoÊç znamionowa oznacza pr´dkoÊç obrotowà w obr/min wa∏u korbowego, przy których osiàgana jest moc znamionowa, podana na tabliczce znamionowej iwKartotece technicznej okr´towego silnika wysokopr´˝nego. 1.3.13 Moc na hamulcu jest to rzeczywista moc zmierzona na wale korbowym lub elemencie mu równowa˝- nym, dotyczàca silnika wyposa˝onego wpodstawowe urzàdzenia pomocnicze potrzebne do jego pracy na stanowisku prób. 1.3.14 Warunki na statku; oznacza to, ˝e silnik: 1) jest zainstalowany i po∏àczony z rzeczywistymi urzàdzeniami, z niego nap´dzanymi, i 2) znajduje si´ w stanie pracy, zapewniajàcym dzia∏anie tych urzàdzeƒ zgodnie z ich przeznaczeniem.

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13074

1.3.15 Kartoteka technicznajest to zapis zawierajàcy wszystkie szczegó∏y parametrów, w∏àczajàc wto cz´Êci sk∏adowe i nastawy silnika, które mogà mieç wp∏yw na emisj´ NO silnika, zgodnie z 2.4 niniejszego Kodeksu. x 1.3.16 Dziennik parametrów silnikajest to dokument s∏u˝àcy do zapisywania zmian wszystkich parametrów, w∏àczajàc w to cz´Êci sk∏adowe i nastawy silnika, które mogà mieç wp∏yw na emisj´ NO przez silnik. x Rozdzia∏ 2 Przeglàdy i certyfikacja 2.1 Postanowienia ogólne 2.1.1 Ka˝dy okr´towy silnik wysokopr´˝ny wymieniony w 1.2, z wyjàtkiem gdy niniejszy Kodeks dopuszcza inaczej, nale˝y poddaç ni˝ej wymienionym przeglàdom: 1. Przeglàdowi wst´pnemu, który nale˝y przeprowadziç, tak by zapewniç, ˝e silnik, w danym uk∏adzie konstrukcyjnym iwyposa˝eniu, spe∏nia limity emisji NO zawarte wPrawidle 13 Za∏àcznika VI. Je˝ex li taki przeglàd potwierdzi zgodnoÊç, administracja wyda Mi´dzynarodowy certyfikat ozapobieganiu zanieczyszczaniu powietrza przez silnik — Certyfikat (EIAPP). 2. Przeglàdowi zasadniczemu, który nale˝y przeprowadziç na statku po zamontowaniu silnika, lecz przed rozpocz´ciem jego eksploatacji. Taki przeglàd nale˝y przeprowadziç, tak by zapewniç, ˝e silnik, zamontowany na statku, w∏àczajàc wto — oile ma to zastosowanie — jakiekolwiek modyfikacje i/lub zmiany nastaw od czasu przeglàdu wst´pnego, spe∏nia limity emisji NO zawarte wPrawidle 13 Zax ∏àcznika VI. Taki przeglàd, jako cz´Êç przeglàdu zasadniczego statku, mo˝e prowadziç albo do wydania dla statku zasadniczego Mi´dzynarodowego certyfikatu ozapobieganiu zanieczyszczaniu powietrza — Certyfikat (IAPP), albo poprawki do wa˝nego Certyfikatu IAPP, uwzgl´dniajàcej instalacj´ nowego silnika. 3. Przeglàdom okresowym ipoÊrednim, które nale˝y przeprowadziç jako cz´Êç przeglàdów statku, wymaganych przez Prawid∏o 5 Za∏àcznika VI, wcelu zapewnienia, ˝e silnik nadal ca∏kowicie spe∏nia wymagania niniejszego Kodeksu. 4. Przeglàdowi zasadniczemu silnika, który nale˝y przeprowadziç na statku za ka˝dym razem, gdy dokonana zostanie znaczna modyfikacja silnika, w celu zapewnienia, ˝e zmodyfikowany silnik spe∏nia limity emisji NO zawarte w Prawidle 13 Za∏àcznika VI. x 2.1.2 W celu spe∏nienia wymagaƒ odnoÊnie do przeglàdu i certyfikacji, wymienionych w 2.1.1, istnieje pi´ç mo˝liwych, ni˝ej podanych metod, zawartych w niniejszym Kodeksie, które mo˝e wybraç producent silnika, stocznia budujàca statek lub armator, wzale˝noÊci od tego, która znich jest w∏aÊciwa do pomiaru, obliczeƒ lub próby silnika pod wzgl´dem emisji NO . Sà to: x 1) próby na stanowisku prób odnoÊnie do przeglàdu wst´pnego zgodnie z Rozdzia∏em 5; 2) próby na statku silnika uprzednio niepoddanego przeglàdowi wst´pnemu wcelu po∏àczonego przeglàdu wst´pnego i zasadniczego, zgodnego w pe∏ni z wymaganiami prób zdawczych, podanymi w Rozdziale 5; 3) metoda kontroli parametrów silnika na statku, zgodnie z 6.2 w celu potwierdzenia zgodnoÊci z normami przy zasadniczych, okresowych ipoÊrednich przeglàdach silników poddanych uprzednio przeglàdowi wst´pnemu lub silników, których wyszczególnione cz´Êci sk∏adowe lub nastawy poddane zosta∏y modyfikacjom lub regulacjom od czasu ostatniego przeglàdu; 4) uproszczona metoda pomiaru na statku, zgodna z 6.3, w celu potwierdzenia zgodnoÊci z normami przy okresowych i poÊrednich przeglàdach lub w trakcie przeglàdu zasadniczego dla potwierdzenia zgodnoÊci silników poddanych uprzednio przeglàdowi wst´pnemu, gdy jest to wymagane; lub 5) bezpoÊredni pomiar na statku oraz monitoring w celu potwierdzenia zgodnoÊci tylko przy przeglàdach okresowych i poÊrednich, zgodnie z 2.3.4, 2.3.5, 2.3.7, 2.3.8, 2.3.11, 2.4.4 i 5.5. 2.2 Procedury wst´pnej certyfikacji silnika 2.2.1 Przed instalacjà na statku, ka˝dy okr´towy silnik wysokopr´˝ny, zwyjàtkiem okreÊlonych w2.2.2 i2.2.4, ma: 1) byç wyregulowany tak, aby spe∏niç odpowiednie limity emisji NO , x 2) posiadaç pomierzone emisje NO na stanowisku prób, zgodnie z procedurami okreÊlonymi w Rozx dziale 5 niniejszego Kodeksu, i

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13075

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13076

2.3 Procedury certyfikacji silnika 2.3.1 OdnoÊnie do tych silników, które nie zosta∏y poddane regulacji lub modyfikacji w stosunku do oryginalnych warunków technicznych producenta, warunek posiadania wa˝nego Certyfikatu EIAPP powinien byç wystarczajàcy do wykazania zgodnoÊci z majàcymi zastosowanie limitami NO . x 2.3.2 Po instalacji na statku nale˝y okreÊliç, w jakim zakresie silnik b´dzie poddany póêniejszym regulacjom i/lub modyfikacjom, które mogà wp∏ywaç na emisj´ NO . Dlatego te˝, po zainstalowaniu na statku, lecz przed x wydaniem Certyfikatu IAPP, nale˝y poddaç silnik inspekcji ze wzgl´du na modyfikacje oraz zatwierdzeniu przy u˝yciu statkowych procedur sprawdzania emisji NO i jednej z metod opisanych w 2.1.2. x 2.3.3 Istniejà silniki, które po certyfikacji wst´pnej wymagajà koƒcowej regulacji lub modyfikacji wcelu optymalizacji ich osiàgów. Wtym przypadku nale˝y zastosowaç koncepcj´ grupy silników do zapewnienia, ˝e silnik nadal spe∏nia limity emisji. 2.3.4 Armator musi mieç mo˝liwoÊç wykonania bezpoÊredniego pomiaru emisji NO podczas pracy silnika. x Dane takie mogà przyjàç form´ pomiarów indywidualnych, wykonywanych regularnie w pe∏nym zakresie pracy silnika izapisywanych ∏àcznie zinnymi parametrami pracy silnika lub mogà pochodziç zciàg∏ego monitoringu igromadzenia danych. Dane muszà byç aktualne (pobrane wokresie 30 ostatnich dni) imuszà zostaç zebrane przy u˝yciu procedur prób wymienionych wniniejszym Kodeksie technicznym NO . Takie zapisy monitorinx gu nale˝y przechowywaç na statku przez trzy miesiàce wcelu kontroli przez strony Protokó∏u 1997. Ponadto dane nale˝y skorygowaç do warunków otoczenia iw∏asnoÊci paliwa, aaparatura pomiarowa musi byç sprawdzona pod wzgl´dem poprawnoÊci kalibracji i dzia∏ania, zgodnie z procedurami wyszczególnionymi przez producenta aparatury pomiarowej, zawartymi w Kartotece technicznej silnika. W przypadkach gdy zamontowano urzàdzenia do oczyszczania spalin, majàce wp∏yw na emisj´ NO , punkt lub punkty pomiarowe muszà byç x umieszczone za tymi urzàdzeniami. 2.3.5 W celu wykazania zgodnoÊci z normami przez zastosowanie metody bezpoÊredniego pomiaru nale˝y zebraç wystarczajàcà iloÊç danych do obliczenia Êredniej wa˝onej emisji NO zgodnie z niniejszym Kodeksem. x 2.3.6 Ka˝dy okr´towy silnik wysokopr´˝ny zainstalowany na statku nale˝y zaopatrzyç w Kartotek´ technicznà. Kartoteka ta powinna zostaç sporzàdzona przez producenta silnika izatwierdzona przez administracj´, przy czym wymagane jest, aby towarzyszy∏a ona silnikowi przez czas jego eksploatacji na statku. Kartoteka techniczna powinna zawieraç dane wyszczególnione w 2.4.1. 2.3.7 Wprzypadku gdy zainstalowane jest urzàdzenie do oczyszczania spalin ijest ono potrzebne do zapewnienia zgodnoÊci z limitami NO , jednà z mo˝liwoÊci, zapewniajàcych prosty sposób weryfikacji zgodnoÊci x z Prawid∏em 13 Za∏àcznika VI, jest bezpoÊredni pomiar NO i monitoring zgodnie z 2.3.4. Jakkolwiek, w zale˝- x noÊci od mo˝liwoÊci technicznych zastosowanego urzàdzenia, wcelu zatwierdzenia przez administracje, mogà byç monitorowane inne odpowiednie parametry. 2.3.8 Gdy w celu osiàgni´cia zgodnoÊci z normami NO wprowadzana jest dodatkowa substancja, taka jak: x amoniak, mocznik, para, woda, dodatki do paliwa itp., nale˝y zapewniç Êrodki monitoringu zu˝ycia tych substancji. Kartoteka techniczna powinna dostarczaç wystarczajàcych informacji, pozwalajàcych w prosty sposób wykazaç, ˝e zu˝ycie tych dodatkowych substancji jest zgodne z zapewnieniem spe∏nienia odpowiednich limitów NO . x 2.3.9 Je˝eli w silniku dokonano jakiejkolwiek regulacji lub modyfikacji po jego precertyfikacji, to w Ksià˝ce zapisów parametrów silnika nale˝y odnotowaç kompletny zapis takich regulacji lub modyfikacji. 2.3.10 Je˝eli wszystkie silniki zainstalowane na statku zosta∏y sprawdzone i wszystkie ich parametry, cz´Êci sk∏adowe inastawy pozostajà wgranicach zapisanych wKartotece technicznej, wówczas silniki nale˝y uznaç za spe∏niajàce limity NO , okreÊlone w Prawidle 13 Za∏àcznika VI. W takim przypadku, w Êwietle postanowieƒ nix niejszego Kodeksu, powinien zostaç wydany Certyfikat IAPP dla statku. 2.3.11 Je˝eli dokonano jakiejkolwiek regulacji lub modyfikacji przekraczajàcej zatwierdzone granice, zapisane wKartotece technicznej, Certyfikat IAPP mo˝e zostaç wydany tylko wówczas, je˝eli zostanie sprawdzone, ˝e ca∏- kowita emisja NO znajduje si´ w zakresie wymaganych limitów poprzez: bezpoÊredni zatwierdzony przez adx ministracj´; monitoring NO na statku lub uproszczony pomiar NO na statku, lub przez odniesienie si´ do prób x x na stanowisku próbnym wykonanych dla w∏aÊciwej grupy silników, wykazujàcych, ˝e takie regulacje lub modyfikacje nie powodujà przekroczenia limitów emisji NO . x 2.3.12 Zgodnie z niniejszym Kodeksem, administracja mo˝e, wed∏ug w∏asnego uznania, skróciç lub ograniczyç wszystkie cz´Êci przeglàdu na statku w stosunku do silnika, dla którego zosta∏ wydany Certyfikat EIAPP. Jednak˝e na statku musi byç przeprowadzony ca∏kowity przeglàd co najmniej jednego cylindra i/lub jednego silnika zrodziny silników lub grupy silników, lub cz´Êci zamiennej, oile ma to zastosowanie, askrócenie mo˝e byç dokonane tylko, jeÊli mo˝liwe jest, ˝e wszystkie pozosta∏e cylindry i/lub silniki lub cz´Êci zamienne dzia∏ajà w ten sam sposób, jak silnik i/lub cylinder lub cz´Êç zamienna poddane przeglàdowi.

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13077

2.3.13 Schemat blokowy, dajàcy wskazania do zapewnienia zgodnoÊci z wymaganiami przeglàdów zasadniczych, okresowych ipoÊrednich odnoÊnie do certyfikacji okr´towych silników wysokopr´˝nych na statkach, jest pokazany na rys. 2 i 3 w Uzupe∏nieniu 2 do niniejszego Kodeksu. 2.4 Kartoteka techniczna i statkowe procedury sprawdzania NO x 2.4.1 W celu umo˝liwienia administracji przeprowadzenia przeglàdów silnika opisanych w 2.1, Kartoteka techniczna wymagana przez 2.3.6 powinna zawieraç co najmniej nast´pujàce informacje: 1) identyfikacj´ tych cz´Êci sk∏adowych, nastaw i parametrów pracy silnika, które majà wp∏yw na emisje NO ; x 2) identyfikacj´ pe∏nego zakresu dopuszczalnych regulacji lub zamienników cz´Êci sk∏adowych silnika; 3) pe∏en rejestr parametrów pracy silnika, w∏àcznie z pr´dkoÊcià znamionowà i mocà znamionowà silnika; 4) system statkowych procedur sprawdzania emisji NO do weryfikacji zgodnoÊci zlimitami emisji NO x x podczas przeglàdów sprawdzajàcych na statku, zgodnie z Rozdzia∏em 6; 5) kopi´ raportu z prób wymaganego w 5.10; 6) je˝eli ma zastosowanie, oznaczenie iograniczenia dotyczàce silnika b´dàcego cz∏onkiem grupy silników lub rodziny silników; 7)specyfikacj´ technicznà tych cz´Êci zamiennych/sk∏adowych silnika, których zastosowanie, o ile jest zgodne ztà specyfikacjà, prowadzi do ciàg∏ego zapewnienia zgodnoÊci silnika zlimitami emisji NO i x 8) Certyfikat EIAPP, o ile ma to zastosowanie. 2.4.2 Wcelu zapewnienia, ˝e silniki sà zgodne zPrawid∏em 13 Za∏àcznika VI po instalacji na statku, ka˝dy silnik zCertyfikatem EIAPP powinien byç sprawdzony co najmniej raz zanim zostanie wydany Certyfikat IAPP. Taka kontrola mo˝e byç przeprowadzona, u˝ywajàc statkowych procedur sprawdzania emisji NO , okreÊlonych x wKartotece technicznej silnika lub jednà zinnych metod, je˝eli przedstawiciel armatora nie ˝yczy sobie kontroli przy u˝yciu statkowych procedur sprawdzania emisji NO . x 2.4.3 G∏ównà zasadà jest, ˝e statkowe procedury sprawdzania emisji NO majà umo˝liwiaç inspektorowi ∏ax twe okreÊlenie, czy silnik pozostaje wzgodnoÊci zPrawid∏em 13 Za∏àcznika VI. RównoczeÊnie, nie powinny byç one ucià˝liwe, jak choçby powodujàc nadmierne opóênienie statku lub wymagajàc dog∏´bnej wiedzy dotyczàcej w∏asnoÊci poszczególnego silnika, czy te˝ wymagajàc specjalistycznych urzàdzeƒ pomiarowych niedost´pnych na statku. 2.4.4 Statkowe procedury sprawdzania emisji NO powinny byç okreÊlone przy u˝yciu jednej z nast´pujàx cych metod: 1) kontroli parametrów silnika zgodnie z 6.2 w celu sprawdzenia, czy cz´Êci sk∏adowe silnika, nastawy, parametry pracy nie wykazujà odchyleƒ od specyfikacji zawartej w Kartotece technicznej; 2) uproszczonej metody pomiaru, zgodnie z 6.3 lub 3) metody pomiaru bezpoÊredniego i monitoringu, zgodnie z 2.3.4, 2.3.5, 2.3.7, 2.3.8, 2.3.11, i 5.5. 2.4.5 Gdy urzàdzenie do monitoringu i rejestracji emisji NO jest wyspecyfikowane w statkowych procedux rach sprawdzania emisji NO , to powinno byç zatwierdzone przez administracj´ w oparciu o wytyczne, które x majà byç opracowane przez Organizacj´. Wytyczne te powinny zawieraç co najmniej: 1) definicj´ ciàg∏ego monitoringu NO , zuwzgl´dnieniem zarówno ustalonych, jak iprzejÊciowych stax nów pracy silnika; 2) sposób zapisu danych, ich przetwarzanie i przechowywanie; 3) warunki dotyczàce urzàdzeƒ w celu zapewnienia, ˝e ich niezawodnoÊç zostaje utrzymana w trakcie eksploatacji; 4) warunki prób Êrodowiskowych urzàdzeƒ; 5) warunki testowania aparatury, aby wykazaç jej odpowiednià dok∏adnoÊç, powtarzalnoÊç oraz wzajemnà wra˝liwoÊç w porównaniu do wymagaƒ odpowiednich paragrafów niniejszego Kodeksu i 6) formularz Êwiadectwa zatwierdzenia, które ma byç wydane przez administracj´. 2.4.6 Rozwa˝ajàc, która statkowa procedura sprawdzania emisji NO powinna zostaç zawarta w Kartotece x technicznej silnika do sprawdzenia czy silnik spe∏nia limity emisji NO podczas jakichkolwiek wymaganych x przeglàdów sprawdzajàcych na statku, przeprowadzonych ju˝ po wydaniu Certyfikatu IAPP, producent silnika lub armator mo˝e wybraç jakàkolwiek (dowolnà) z trzech metod okreÊlonych w 6.1.

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13078

3.2.4 Dla silników g∏ównych i pomocniczych pracujàcych wed∏ug krzywej Êrubowej nale˝y zastosowaç cykl prób E3 zgodnie z tabelà 2.

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13079

Tabela 2 — Cykl prób przy zastosowaniu silnika jako silnika nap´du g∏ównego oraz nap´du pomocniczego, pracujàcego wed∏ug krzywej Êrubowej 3.2.5 Dla silników pomocniczych pracujàcych ze sta∏à pr´dkoÊcià obrotowà nale˝y stosowaç cykl prób D2 zgodnie z tabelà 3. Tabela 3 — Cykl prób przy zastosowaniu silnika jako silnika pomocniczego pracujàcego ze sta∏à pr´dkoÊcià obrotowà 3.2.6 Dla silników pomocniczych pracujàcych ze zmiennà pr´dkoÊcià obrotowà izmiennym obcià˝eniem, których nie wymieniono wy˝ej, nale˝y stosowaç cykl prób C1 zgodnie z tabelà 4. Tabela 4 — Cykl prób przy zastosowaniu silnika jako silnika pomocniczego pracujàcego ze zmiennà pr´dkoÊcià obrotowà i zmiennym obcià˝eniem 3.2.7 WartoÊci momentu podane w cyklu prób C1 dla danego trybu pracy okreÊlajà procentowo wartoÊç wymaganego momentu w stosunku do momentu maksymalnego, jaki silnik mo˝e rozwinàç przy danej pr´dkoÊci obrotowej. 3.2.8 Pr´dkoÊç poÊrednia przy przeprowadzeniu próby wed∏ug cyklu C1 musi zostaç okreÊlona przez producenta silnika, bioràc pod uwag´ nast´pujàce wymagania: 1) Dla silników, które sà tak skonstruowane, ˝e w ca∏ym zakresie pr´dkoÊci obrotowej mogà pracowaç na charakterystyce momentu maksymalnego, pr´dkoÊcià poÊrednià powinna byç pr´dkoÊç, deklarowana przez wytwórc´ silnika, taka, przy której wyst´puje moment maksymalny pod warunkiem, ˝e mieÊci si´ ona w zakresie od 60 do 75 % pr´dkoÊci znamionowej. 2) Je˝eli deklarowana pr´dkoÊç obrotowa dla momentu maksymalnego jest mniejsza ni˝ 60 % pr´dko- Êci znamionowej, wówczas jako pr´dkoÊç poÊrednià nale˝y przyjàç pr´dkoÊç równà 60 % pr´dkoÊci znamionowej. 3) Je˝eli deklarowana pr´dkoÊç obrotowa dla maksymalnego momentu jest wi´ksza ni˝ 75 % pr´dkoÊci znamionowej, wówczas jako pr´dkoÊç poÊrednià nale˝y przyjàç pr´dkoÊç równà 75 % pr´dkoÊci znamionowej. 4) Dla silników, które sà tak skonstruowane, ˝e nie mogà w sposób ciàg∏y pracowaç na charakterystyce pe∏nej mocy wca∏ym zakresie pr´dkoÊci obrotowych, typowa pr´dkoÊç poÊrednia znajduje si´ pomi´- dzy 60 a 70 % pr´dkoÊci znamionowej. 3.2.9 Je˝eli producent silnika wyst´puje o zastosowanie nowego cyklu prób dla silnika ju˝ certyfikowanego w oparciu o inny cykl prób, wymieniony w 3.2.2 do 3.2.6, wówczas mo˝e nie byç konieczne, by taki silnik poddany zosta∏ pe∏nemu procesowi certyfikacji do nowego zastosowania. W takim przypadku producent silnika mo˝e wykazaç zgodnoÊç znormami metodà obliczeniowà, stosujàc wyniki pomiarów zposzczególnych faz pierwotnej próby certyfikacyjnej do obliczenia ca∏kowitej wa˝onej emisji dla nowego zastosowania silnika, u˝ywajàc wspó∏czynników wagowych odpowiednich do nowego cyklu prób.

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13080

Rozdzia∏ 4 Zatwierdzanie silników produkowanycyh seryjnie: koncepcja rodziny silników i grupy silników 4.1 Uwagi ogólne 4.1.1 W celu unikni´cia prób certyfikacyjnych ka˝dego silnika na zgodnoÊç z limitami emisji NO mo˝e zox staç przyj´ta jedna z dwóch koncepcji zatwierdzenia, a mianowicie koncepcja rodziny silników lub grupy silników. 4.1.2 Koncepcja rodziny silników mo˝e byç zastosowana do wszelkich seryjnie produkowanych silników, których konstrukcja zapewnia, podobnà charakterystyk´ emisji NO i które sà u˝ywane tak bez przeróbek, x apodczas instalacji na statku nie wymagajà ˝adnych regulacji lub modyfikacji, które mog∏yby negatywnie wp∏ywaç na emisj´ NO . x 4.1.3 Koncepcja grupy silników mo˝e byç zastosowana do silników produkowanych wmniejszych seriach, przeznaczonych do podobnych zastosowaƒ iktóre wymagajà drobnych regulacji imodyfikacji podczas instalacji lub wtrakcie eksploatacji na statku. Takimi silnikami sà zazwyczaj silniki du˝ej mocy przeznaczone na nap´d g∏ówny. 4.1.4 Producent silnika mo˝e wst´pnie, wed∏ug swego uznania, okreÊliç, czy silniki powinny byç rozpatrywane jako rodzina silników, czy grupa silników. Ogólnie bioràc, wybór b´dzie oparty na tym, czy i do jakiego stopnia silniki zostanà zmodyfikowane po wykonaniu próby na stanowisku prób. 4.2 Dokumentacja 4.2.1 Ca∏a dokumentacja do certyfikacji musi byç skompletowana i odpowiednio ostemplowana przez odpowiednio uprawnione w∏adze. Dokumentacja ta powinna równie˝ zawieraç wszystkie warunki, w∏àcznie zwymianà cz´Êci zamiennych, dla zapewnienia, ˝e silnik zachowuje zgodnoÊç z wymaganymi normami emisji. 4.2.2 Dla silnika nale˝àcego do grupy silników wymagana dokumentacja, niezb´dna do metody kontroli parametrów silnika jest wymieniona w 6.2.3.6. 4.3 Zastosowanie koncepcji rodziny silników 4.3.1 Koncepcja rodziny silników daje mo˝liwoÊç ograniczenia liczby silników, które muszà byç poddane próbie zatwierdzajàcej, jednoczeÊnie zapewniajàc, ˝e wszystkie silniki danej rodziny spe∏niajà wymagania procedury zatwierdzenia. W przypadku koncepcji rodziny silników, silniki posiadajàce podobne charakterystyki emisji oraz konstrukcj´ sà reprezentowane przez silnik macierzysty wybrany spoÊród rodziny. 4.3.2 Silniki, które sà produkowane seryjnie inie sà przeznaczone do modyfikacji, mogà byç traktowane jak rodzina silników. 4.3.3 Procedura wyboru silnika macierzystego polega na wyselekcjonowaniu silnika ow∏aÊciwoÊciach najbardziej niekorzystnie wp∏ywajàcych na poziom emisji NO . Taki silnik powinien mieç najwy˝szy poziom emisji x NO spoÊród wszystkich silników w rodzinie. x 4.3.4 Na podstawie prób i wiedzy in˝ynierskiej, producent powinien zaproponowaç, które silniki nale˝à do rodziny silników, który silnik(i) wykazuje najwy˝szà emisj´ NO oraz który silnik(i) powinien byç wybrany do x prób certyfikacyjnych. 4.3.5 Administracja powinna w trakcie certyfikacji dokonaç przeglàdu wyboru silnika macierzystego w rodzinie, a tak˝e mieç mo˝liwoÊç wyboru innego silnika, albo do prób zatwierdzenia, albo prób zgodnoÊci wyrobu, w celu upewnienia si´, ˝e ca∏a rodzina silników spe∏nia wymagania odnoÊnie do limitów emisji NO . x 4.3.6 Koncepcja rodziny silników dopuszcza drobne regulacje dokonywane urzàdzeniami regulacyjnymi. Silniki okr´towe wyposa˝one wurzàdzenia regulacyjne muszà spe∏niaç wszystkie wymagania przy ka˝dej regulacji, le˝àcej wdost´pnym fizycznie zakresie. Urzàdzenie nie jest uwa˝ane za nastawialne (regulowane), gdy jest trwale zapiecz´towane, jeÊli zaÊ nie jest trwale zapiecz´towane — wtedy, gdy normalnie jest niedost´pne. Administracja mo˝e wymagaç, by wcelu wykonania próby certyfikacyjnej lub próby wtrakcie eksploatacji, majàcej okreÊliç zgodnoÊç z wymaganiami, urzàdzenia regulacyjne by∏y ustawione w dowolnym po∏o˝eniu znajdujàcym si´ w ich zakresie regulacji. 4.3.7 Przed zatwierdzeniem rodziny silników, administracja powinna przedsi´wziàç niezb´dne Êrodki do sprawdzenia, ˝e podj´to odpowiednie post´powanie zapewniajàce skutecznà kontrol´ zgodnoÊci wyrobu. 4.3.8 Wytyczne do selekcji rodziny silników 4.3.8.1 Rodzina silników powinna zostaç okreÊlona przez podanie jej podstawowej charakterystyki, jednakowej dla wszystkich silników nale˝àcych do rodziny. W niektórych przypadkach mo˝e mieç miejsce wzajemne

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13081

oddzia∏ywanie parametrów; te oddzia∏ywania muszà tak˝e byç uwzgl´dnione w celu zapewniania, ˝e tylko silniki o podobnej charakterystyce emisji NO w spalinach znajdà si´ w rodzinie silników, np. w niektórych silnix kach, ze wzgl´du na zastosowany uk∏ad dolotowy lub zasilania, liczba cylindrów mo˝e byç parametrem majàcym wp∏yw na emisj´, awinnych konstrukcjach — charakterystyka emisji wspalinach mo˝e byç niezale˝na od liczby lub uk∏adu cylindrów. 4.3.8.2 Producent silnika jest odpowiedzialny za wybór spoÊród ró˝nych modeli tych silników, które majà byç w∏àczone do rodziny. Nast´pujàce podstawowe charakterystyki, lecz nie rozwiàzania techniczne, muszà byç wspólne dla wszystkich silników nale˝àcych do rodziny silników: 1) cykl pracy: — dwusuwowy (2-s), — czterosuwowy (4-s), 2) czynnik ch∏odzàcy: — powietrze, — woda, — olej, 3) obj´toÊç skokowa poszczególnego cylindra: — mo˝e si´ ró˝niç co najwy˝ej o 15 %, 4) liczba cylindrów i ich uk∏ad: — stosuje si´ tylko w pewnych przypadkach, np. w po∏àczeniu z zastosowaniem urzàdzeƒ do oczyszczania spalin, 5) sposób zasysania powietrza: — niedo∏adowany, — do∏adowany, 6) rodzaj paliwa: — olej nap´dowy/paliwo ci´˝kie, — silnik dwupaliwowy, 7) komora spalania: — komora niedzielona, — komora dzielona, 8) uk∏ad zaworów, kana∏ów, rozmiar i liczba: — w g∏owicy, — w tulei cylindrowej, 9) rodzaj uk∏adu paliwowego: — pompa wtryskowa — przewód wysokociÊnieniowy — wtryskiwacz, — z pompà rz´dowà, — z pompà rozdzielaczowà, — z pojedynczym wtryskiwaczem, — z zespo∏em wtryskiwaczy, — z zaworem gazowym, 10) inne urzàdzenia: — recyrkulacja spalin, — wtrysk wody/stosowanie emulsji paliwowo-wodnej, — wtrysk powietrza, — uk∏ad ch∏odzenia powietrza do∏adowujàcego, — uk∏ad oczyszczania spalin: — z katalizatorem redukujàcym, — z katalizatorem utleniajàcym, — z reaktorem termicznym, — z oddzielaczem czàstek sta∏ych.

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13082

4.3.8.3 Je˝eli w rodzinie silników sà silniki wyposa˝one w inne urzàdzenia, które mogà byç uwa˝ane za majàce wp∏yw na emisj´ NO wspalinach, to muszà one zostaç zidentyfikowane iwzi´te pod uwag´ podczas wyx boru silników, które b´dà w∏àczone do rodziny. 4.3.9 Wytyczne zmierzajàce do wyboru silnika macierzystego rodziny silników 4.3.9.1 Metod´ wyboru silnika macierzystego wcelu pomiaru emisji NO nale˝y uzgodniç izatwierdziç przez x administracj´. Metoda powinna byç oparta na wyborze silnika posiadajàcego takie urzàdzenia imajàcego takà charakterystyk´, októrych wiadomo, ˝e powodujà najwy˝szà emisj´ NO wyra˝onà wgramach na kilowatogox dzin´ (g/kWh). Wymaga to szczegó∏owej wiedzy odnoÊnie do silników wyst´pujàcych w obr´bie rodziny. W pewnych warunkach administracja mo˝e wyciàgnàç wniosek, ˝e najgorszy przypadek ze wzgl´du na emisj´ NO wÊród rodziny silników mo˝e zostaç najlepiej okreÊlony poprzez próby drugiego silnika. Wten sposób adx ministracja mo˝e wybraç dodatkowy silnik do próby w oparciu o cechy, które wskazujà, ˝e mo˝e on mieç najwy˝szy poziom emisji NO spoÊród silników z rodziny. Je˝eli silniki z rodziny posiadajà zmienne w∏aÊciwoÊci, x które mogà byç uwa˝ane za majàce wp∏yw na emisje NO , to te w∏aÊciwoÊci muszà byç tak˝e zidentyfikowane x i wzi´te pod uwag´ przy selekcji silnika macierzystego. 4.3.9.2 Przy wyborze silnika macierzystego do kontroli emisji NO nale˝y rozwa˝yç kryteria wymienione nix ˝ej, przy czym nale˝y braç równie˝ pod uwag´ kombinacje ró˝nych innych podstawowych w∏asnoÊci silnika. 1) g∏ówne kryterium selekcji: — wi´ksze nat´˝enie podawania paliwa; 2) uzupe∏niajàce kryteria selekcji: — wy˝sze Êrednie ciÊnienie u˝yteczne, — wy˝sza maksymalna wartoÊç szczytowa ciÊnienia w cylindrze, — wi´kszy stosunek ciÊnienia powietrza do∏adowujàcego do ciÊnienia koƒca spr´˝ania, — dp/α, mniejszy kàt nachylenia krzywej spalania, — wy˝sze ciÊnienie powietrza do∏adowujàcego, — wy˝sza temperatura powietrza do∏adowujàcego. 4.3.9.3 Je˝eli silniki w rodzinie posiadajà inne zmienne cechy, które mogà wp∏ywaç na emisj´ NO , to cechy x te muszà zostaç tak˝e zidentyfikowane i wzi´te pod uwag´ przy wyborze silnika macierzystego. 4.3.10 Certyfikacja rodziny silników 4.3.10.1 Certyfikacja powinna zawieraç wykaz wszystkich silników i ich danych technicznych zatwierdzonych wramach tej samej rodziny silników, atak˝e ograniczenia co do parametrów ich pracy, icz´Êci sk∏adowych oraz granice zmian regulacji silnika, które mogà byç dopuszczalne. Wykaz ten musi byç przygotowany i prowadzony przez producenta silnika oraz zatwierdzony przez administracj´. 4.3.10.2 Zgodnie z niniejszym Kodeksem dla silnika — cz∏onka ca∏ej rodziny powinien zostaç wydany certyfikat wst´pny lub Certyfikat EIAPP zaÊwiadczajàcy, ˝e silnik macierzysty spe∏nia limity emisji NO okreÊlone x w Prawidle 13 Za∏àcznika VI. 4.3.10.3 Gdy silnik macierzysty z rodziny silników zosta∏ poddany próbom w najbardziej niekorzystnych warunkach okreÊlonych wniniejszym Kodeksie ipotwierdzone zosta∏o, ˝e spe∏nia maksymalne dopuszczalne ograniczenia emisji (patrz 3.1), wyniki próby i pomiaru NO nale˝y odnotowaç w Certyfikacie EIAPP wydanym dla x danego silnika macierzystego oraz dla wszystkich silników — cz∏onków rodziny silników. 4.3.10.4 Je˝eli dwie lub wi´cej administracji zgadza si´ na wzajemne uznanie Mi´dzynarodowych certyfikatów ozapobieganiu zanieczyszczaniu powietrza przez silnik (Certyfikaty EIAPP), wówczas ca∏a rodzina silników, certyfikowana przez jednà z tych administracji, musi byç zaakceptowana przez inne administracje, które zawar∏y takie porozumienie z administracjà wystawiajàcà Êwiadectwo oryginalne. Âwiadectwa wydane zgodnie z takimi porozumieniami nale˝y bez zag∏´biania si´ w spraw´ uznaç jako dowód, ˝e wszystkie silniki obj´te certyfikacjà rodziny silników spe∏niajà poszczególne wymagania dotyczàce emisji NO . Nie ma potrzeby dostarczania x kolejnych dowodów zgodnoÊci z Prawid∏em 13 Za∏àcznika VI, o ile zostanie sprawdzone, ˝e zainstalowany silnik nie zosta∏ zmodyfikowany i regulacja silnika zawiera si´ w zakresie dopuszczonym przez certyfikat wystawiony dla rodziny silników. 4.3.10.5 Je˝eli silnik macierzysty zrodziny silników ma zostaç poddany certyfikacji zgodnie zalternatywnà normà lub cyklem prób, innym ni˝ dopuszczony przez niniejszy Kodeks, wytwórca musi dowieÊç administracji, zanim wyda ona Certyfikat EIAPP, ˝e Êrednia wa˝ona emisja NO dla w∏aÊciwych cykli prób jest zgodna z odpox wiednimi wartoÊciami granicznymi — zgodnie z Prawid∏em 13 Za∏àcznika VI oraz niniejszym Kodeksem.

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13083

4.3.10.6 Przed przyznaniem rodzinie silników uznania dla nowych, seryjnie produkowanych silników, administracja podejmie niezb´dne Êrodki w celu sprawdzenia, ˝e zapewniona zosta∏a efektywna kontrola zgodnoÊci produkcji. To wymaganie mo˝e nie byç potrzebne dla rodzin silników ustanowionych wcelu obj´cia tà koncepcjà silników po modyfikacji przeprowadzonej na statku ju˝ po wydaniu Certyfikatu EIAPP. 4.4 Zastosowanie koncepcji grupy silników 4.4.1 Silniki te stosowane sà przede wszystkim jako nap´d g∏ówny statków. Normalnie wymagajà one, odpowiednio do warunków pracy na statku, regulacji lub modyfikacji, które jednak˝e nie powinny powodowaç przekroczenia limitów emisji NO podanych w punkcie 3.1 niniejszego Kodeksu. x 4.4.2 Dla silników b´dàcych w produkcji lub w eksploatacji koncepcja grupy silników dostarcza tak˝e mo˝- liwoÊç ograniczenia prób zatwierdzajàcych ze wzgl´du na dokonane modyfikacje. 4.4.3 Koncepcja grupy silników mo˝e zostaç zastosowana do ka˝dego silnika, majàcego takie same w∏aÊciwoÊci konstrukcyjne, jak wymienione w 4.4.5, dla których dopuszczona jest regulacja lub modyfikacja danego silnika po pomiarze wykonanym na stanowisku prób. Zakres silników w∏àczonych do grupy silników oraz wybór silnika macierzystego musi byç uzgodniony i zatwierdzony przez administracj´. 4.4.4 Wniosek dotyczàcy zastosowania koncepcji grupy silników, o ile wystàpi∏ z nim wytwórca silnika lub inna strona, ma zostaç rozwa˝ony przez administracj´ pod wzgl´dem wydania uznaƒ/Êwiadectw. Je˝eli w∏aÊciciel silnika (armator), dzia∏ajàc z/lub bez technicznego wsparcia ze strony wytwórcy, zdecyduje si´ na dokonanie modyfikacji pewnej liczby podobnych silników, znajdujàcych si´ we flocie tego˝ armatora, wówczas armator mo˝e wystàpiç odokonanie certyfikacji wramach grupy silników. Wramach tej grupy mo˝e znaleêç si´ silnik badany na stanowisku prób. Typowe zastosowania to podobne modyfikacje silników podobnych, b´dàcych w eksploatacji, lub silników podobnych, pracujàcych w podobnych warunkach eksploatacyjnych. 4.4.5 Wytyczne zmierzajàce do wyboru grupy silników 4.4.5.1 Grupa silników mo˝e zostaç okreÊlona przez podanie jej podstawowej charakterystyki oraz warunków technicznych dodatkowych do parametrów, okreÊlonych w 4.3.8 dla rodziny silników. 4.4.5.2 Dla silników nale˝àcych do grupy silników wspólne muszà byç nast´pujàce parametry i rozwiàzania techniczne: 1) Êrednica cylindra i skok t∏oka, 2) sposób rozwiàzania i cechy konstrukcyjne uk∏adu do∏adowania i uk∏adu wydechowego: — system sta∏ociÊnieniowy, — system pulsacyjny; 3) rodzaj uk∏adu ch∏odzenia powietrza do∏adowujàcego: — z/lub bez ch∏odnicy powietrza do∏adowujàcego; 4) cechy konstrukcyjne komory spalania, które majà wp∏yw na emisj´ NO ; x 5) cechy konstrukcyjne uk∏adu wtryskowego, t∏oczka i krzywki wtryskowej, które mogà kszta∏towaç podstawowà charakterystyk´ emisji NO oraz x 6) maksymalna moc znamionowa zcylindra przy maksymalnej pr´dkoÊci znamionowej. Wgrupie silników dopuszczalny zakres obni˝ania wartoÊci znamionowych powinien zostaç okreÊlony przez producenta i zatwierdzony przez administracj´. 4.4.5.3 Ogólnie, je˝eli parametry wymagane w4.4.5.2 nie sà wspólne dla wszystkich silników wprzysz∏ej grupie silników, wówczas silniki te mogà nie byç uznane jako grupa silników. Jednak˝e, grupa silników mo˝e zostaç zatwierdzona, je˝eli tylko jeden ztych parametrów lub rozwiàzaƒ technicznych nie jest wspólny dla wszystkich silników wprzysz∏ej grupie silników pod warunkiem, ˝e producent silnika lub armator mo˝e, wramach Kartoteki technicznej, dowieÊç administracji, ˝e takie naruszenie tego jednego parametru lub rozwiàzania technicznego da∏oby w rezultacie to, ˝e wszystkie silniki nale˝àce do grupy nadal spe∏nia∏yby ograniczenia emisji NO . x 4.4.6 Wytyczne odnoÊnie do dopuszczalnej regulacji i modyfikacji w ramach grupy silników 4.4.6.1 Zgodnie z koncepcjà grupy silników nieznaczne regulacje lub modyfikacje sà dozwolone w grupie silników po dokonaniu wst´pnej certyfikacji lub koƒcowym pomiarze na stanowisku prób za porozumieniem zainteresowanych stron i z zatwierdzeniem przez administracj´, o ile: 1) kontrola parametrów silnika powiàzanych zemisjà i/lub zaopatrzenie silnika wstatkowe procedury sprawdzania emisji NO i/lub dane dostarczone przez producenta potwierdzà, ˝e wyregulowany lub x zmodyfikowany silnik spe∏nia odpowiednie limity emisji NO . Wyniki pomiarów emisji NO , wykox x nanych na stanowisku prób, powinny zostaç zaakceptowane jako jedna z mo˝liwoÊci sprawdzania regulacji lub modyfikacji na statku dla silnika nale˝àcego do grupy silników lub 2) pomiary wykonane na statku potwierdzà, ˝e wyregulowany lub zmodyfikowany silnik spe∏nia odpowiednie limity emisji NO . x

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13084

4.4.6.2 Przyk∏ady regulacji lub modyfikacji, które mogà byç dozwolone w ramach grupy silników, nie sà jednak ograniczone do podanych poni˝ej: 1) dla warunków na statku, regulacja: — kàta wyprzedzenia wtrysku dla kompensacji ró˝nic we w∏asnoÊciach paliwa, — kàta wyprzedzenia wtrysku dla optymalizacji maksymalnego ciÊnienia w cylindrze, — ró˝nic dawki paliwa pomi´dzy cylindrami; 2) dla optymalizacji osiàgów, modyfikacja: — turbospr´˝arki, — cz´Êci sk∏adowych pompy wtryskowej: — rozwiàzania konstrukcyjnego i wykonania t∏oczka, — rozwiàzania konstrukcyjnego i wykonania zaworu t∏ocznego — rozpylaczy, — profili krzywek: — zaworu ssàcego i/lub wydechowego, — krzywki pompy wtryskowej, — komory spalania. 4.4.6.3 Wy˝ej wymienione przyk∏ady modyfikacji po próbach na stanowisku prób dotyczà istotnych usprawnieƒ, dotyczàcych elementów sk∏adowych lub parametrów pracy silnika podczas jego ˝ycia. Jest to jednym z g∏ównych powodów istnienia koncepcji grupy silników. Administracja, w oparciu o wniosek, mo˝e zaakceptowaç wyniki otrzymane zpróby pokazowej, przeprowadzonej na jednym silniku, mo˝e nawet na silniku badawczym, pokazujàcej wp∏yw modyfikacji na poziom emisji NO , który mo˝e zostaç zaakceptowany dla wszystkich x silników w obr´bie grupy silników bez wymagania wykonania pomiarów certyfikacyjnych na ka˝dym silniku z grupy. 4.4.7 Wytyczne odnoÊnie do wyboru silnika macierzystego z grupy silników 4.4.7.1 Selekcja silnika macierzystego ma byç odpowiednio zgodna z kryteriami podanymi w 4.3.9. Nie zawsze jest mo˝liwe dokonanie wyboru silnika macierzystego z ma∏ej iloÊciowo produkcji silników w ten sam sposób, jak dla silników produkowanych seryjnie (rodzina silników). Pierwszy zamówiony silnik mo˝e byç zarejestrowany jako silnik macierzysty. Metod´ u˝ytà do wyboru silnika macierzystego do reprezentowania grupy silników nale˝y uzgodniç i zatwierdziç przez administracj´. 4.4.8 Certyfikacja grupy silników Wymagania punktu 4.3.10 majà zastosowanie, uwzgl´dniajàc istniejàce ró˝nice odnoszàce si´ do niniejszej cz´- Êci. Rozdzia∏ 5 Procedury pomiarów emisji NO na stanowisku prób x 5.1 Uwagi ogólne 5.1.1 Niniejszà procedur´ nale˝y zastosowaç do ka˝dej próby zasadniczej silnika okr´towego bez wzgl´du na miejsce wykonania tych prób (metody opisane w 2.1.2.1 i 2.1.2.2). 5.1.2 Niniejszy rozdzia∏ okreÊla metody pomiaru iobliczeƒ emisji sk∏adników gazowych wspalinach silników spalinowych t∏okowych (silniki RIC) w ustalonych warunkach pracy, niezb´dne do okreÊlania Êredniej wa˝onej wielkoÊci emisji NO w spalinach. x 5.1.3 Wiele z procedur opisanych poni˝ej jest szczegó∏owym zestawieniem metod laboratoryjnych, jako ˝e okreÊlenie wartoÊci emisji wymaga wykonania z∏o˝onego zestawu pojedynczych pomiarów, anie uzyskania tylko jednej zmierzonej wartoÊci. W zwiàzku z tym uzyskane wyniki zale˝à w takim samym stopniu od sposobu przeprowadzenia pomiarów, jak od silnika i metody prób. 5.1.4 Niniejszy rozdzia∏ zawiera metody prób imetody pomiarowe, przebieg pomiaru oraz raport zprób stanowiàce procedur´ pomiaru na stanowisku prób. 5.1.5 Wzasadzie podczas prób emisji silnik powinien byç wyposa˝ony wurzàdzenia pomocnicze wtaki sam sposób, w jaki b´dzie stosowany na statku. 5.1.6 Dla wielu typów silników obj´tych zakresem niniejszego Kodeksu urzàdzenia pomocnicze, które mogà byç zamontowane na silniku w eksploatacji, mogà nie byç znane w czasie produkcji lub certyfikacji. Z tego powodu przyjmuje si´ emisje jednostkowe wyra˝one w oparciu o moc na hamulcu, zdefiniowanà w 1.3.13.

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13085

5.1.7 Gdy nie jest w∏aÊciwe poddanie silnika próbie wwarunkach okreÊlonych w5.2.3, np. je˝eli silnik iprzek∏adnia stanowià jeden integralny zespó∏, silnik mo˝e byç poddany tylko próbie zzamontowanymi na nim urzàdzeniami pomocniczymi. W tym przypadku nastawy dynamometru nale˝y okreÊliç zgodnie z 5.2.3 i 5.9. Straty zwiàzane z urzàdzeniami pomocniczymi nie powinny przekraczaç 5 % maksymalnej mierzonej mocy. Straty przekraczajàce 5 % nale˝y zatwierdziç przez administracj´ przed wykonaniem próby. 5.1.8 Wszystkie pomiary obj´toÊci i obj´toÊciowego nat´˝enia przep∏ywu nale˝y odnieÊç do temperatury 273 K (0°C) i ciÊnienia 101,3 kPa. 5.1.9 O ile nie wyszczególniono inaczej, wszystkie wyniki pomiarów, dane z prób lub obliczenia wymagane przez niniejszy rozdzia∏ nale˝y zapisaç w sprawozdaniu z prób silnika zgodnie z 5.10. 5.2 Warunki wykonania próby 5.2.1 Parametry warunków wykonania próby i wa˝noÊci próby dla zatwierdzenia rodziny silników Parametr f nale˝y okreÊliç zgodnie z nast´pujàcymi zale˝noÊciami: a 1) silniki niedo∏adowane i silniki do∏adowane mechanicznie: 2) silniki do∏adowane turbospr´˝arkowo z lub bez ch∏odzenia powietrza do∏adowujàcego: i prób´ uznaje si´ za wa˝nà, je˝eli parametr f spe∏nia nast´pujàcy warunek: a

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13086

5.2.5 Uk∏ad wydechowy silnika Silnik poddany próbie nale˝y wyposa˝yç wuk∏ad wydechowy zapewniajàcy takie opory przep∏ywu na wylocie, zgodne z wyszczególnionymi przez wytwórc´ dla danego punktu pracy, które pozwalajà na uzyskanie maksymalnej mocy deklarowanej dla danego zastosowania silnika. 5.2.6 Uk∏ad ch∏odzenia Nale˝y u˝yç uk∏adu ch∏odzenia silnika o wystarczajàcej pojemnoÊci dla utrzymania silnika w normalnych temperaturach roboczych wyszczególnionych przez wytwórc´ silnika. 5.2.7 Olej smarujàcy Nale˝y zapisaç dane techniczne oleju smarujàcego u˝ytego na próbie. 5.3 Paliwa u˝ywane do próby 5.3.1 W∏aÊciwoÊci paliwa mogà oddzia∏ywaç na emisj´ gazowych sk∏adników spalin. Dlatego te˝ w∏aÊciwo- Êci paliwa u˝ytego do próby nale˝y okreÊliç izapisaç. Tam, gdzie sà u˝ywane paliwa odniesienia, nale˝y dostarczyç kod paliwa lub jego w∏aÊciwoÊci oraz analiz´ paliwa. 5.3.2 Wybór paliwa do próby zale˝y od celu próby. Je˝eli nie zosta∏o inaczej uzgodnione zadministracjà igdy nie sà dost´pne odpowiednie paliwa odniesienia, nale˝y u˝yç paliwa klasy DM zgodnie znormà ISO 8217, 1996, o w∏asnoÊciach odpowiednich dla danego typu silnika. 5.3.3 Temperatura paliwa musi byç zgodna zzaleceniami wytwórcy silnika. Temperatur´ paliwa nale˝y mierzyç na dolocie do pompy wtryskowej lub w miejscu okreÊlonym przez wytwórc´, zapisujàc wartoÊç temperatury i miejsce jej pomiaru. 5.4 Aparatura pomiarowa 5.4.1 Emisj´ gazowych sk∏adników spalin przez silnik poddany próbie nale˝y mierzyç za pomocà analizatorów/metod, których wymagania techniczne okreÊlono w Uzupe∏nieniu 3 do niniejszego Kodeksu. 5.4.2 Za zgodà administracji mogà byç zastosowane inne systemy pomiarowe lub analizatory, oile dajà wyniki równowa˝ne do uzyskiwanych urzàdzeniami wymienionymi w 5.4.1. 5.4.3 Niniejszy Kodeks nie zawiera szczegó∏ów dotyczàcych sprz´tu pomiarowego do pomiaru nat´˝enia przep∏ywu, ciÊnienia itemperatury. Zamiast tego, w1.3.1 wUzupe∏nieniu 4 do niniejszego Kodeksu sà podane tylko wymagania dotyczàce dok∏adnoÊci takiego sprz´tu, konieczne do przeprowadzenia prób emisji. 5.4.4 Warunki techniczne hamulca 5.4.4.1 Nale˝y u˝yç hamulca o charakterystyce odpowiedniej do zastosowanego cyklu prób opisanego w 3.2. 5.4.4.2 Oprzyrzàdowanie do pomiaru pr´dkoÊci imomentu obrotowego ma pozwalaç na pomiar mocy na wale w ca∏ym zakresie pracy na stanowisku prób, zgodnie z wyszczególnieniem przez wytwórc´. Je˝eli ten przypadek nie ma miejsca, wówczas wymagane jest wykonanie dodatkowych obliczeƒ i ich zapis. 5.4.4.3 Dok∏adnoÊç sprz´tu pomiarowego ma byç taka, by maksymalne odchy∏ki, podane w1.3.1 wUzupe∏nieniu 4 do niniejszego Kodeksu, nie zosta∏y przekroczone. 5.5 OkreÊlanie przep∏ywu spalin Przep∏yw spalin nale˝y okreÊliç poprzez jednà z metod podanych w 5.5.1, 5.5.2 lub 5.5.3. 5.5.1 Pomiar bezpoÊredni Metoda ta wymaga bezpoÊredniego pomiaru przep∏ywu spalin przy u˝yciu zw´˝ek przep∏ywowych lub równowa˝nego uk∏adu pomiarowego i musi byç zgodna z uznanà normà mi´dzynarodowà. Uwaga: BezpoÊredni pomiar przep∏ywu gazowego jest trudnym zadaniem. Powinny byç zastosowane Êrodki ostro˝noÊci wcelu unikni´cia b∏´dów pomiaru, które b´dà wp∏ywaç na b∏´dy okreÊlania wartoÊci emisji. 5.5.2 Metoda pomiaru zu˝ycia powietrza i paliwa 5.5.2.1 Metoda okreÊlania przep∏ywu spalin przy u˝yciu metody pomiaru zu˝ycia powietrza i paliwa powinna byç przeprowadzona zgodnie z uznanà normà mi´dzynarodowà.

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13087

5.5.2.2 Nale˝y u˝yç przep∏ywomierzy powietrza i przep∏ywomierzy paliwa o dok∏adnoÊci okreÊlonej w 1.3.1 w Uzupe∏nieniu 4 do niniejszego Kodeksu. 5.5.2.3 Nat´˝enie przep∏ywu spalin nale˝y obliczaç nast´pujàco: Uwaga: WartoÊci F i F ulegajà zmianom w zale˝noÊci od rodzaju paliwa (patrz tabela 1 w Uzupe∏- FD FW nieniu 6 do niniejszego Kodeksu). 5.5.3 Metoda bilansu w´gla Metoda ta wymaga obliczenia masowego przep∏ywu spalin na podstawie zu˝ycia paliwa i st´˝eƒ sk∏adników spalin przy u˝yciu metody bilansu w´gla i tlenu, okreÊlonej w Uzupe∏nieniu 6 do niniejszego Kodeksu. 5.6 Dopuszczalne odchy∏ki urzàdzeƒ do pomiaru parametrów zwiàzanych z silnikiem i innych istotnych parametrów Kalibracja wszystkich narz´dzi pomiarowych musi byç dokonana wed∏ug uznanej normy mi´dzynarodowej i zgodnie z wymaganiami podanymi w Uzupe∏nieniu 4 do niniejszego Kodeksu. 5.7 Analizatory do okreÊlania zawartoÊci sk∏adników gazowych Analizatory do okreÊlania zawartoÊci sk∏adników gazowych muszà spe∏niaç warunki techniczne zamieszczone w Uzupe∏nieniu 3 do niniejszego Kodeksu. 5.8 Kalibracja przyrzàdów analitycznych Ka˝dy analizator u˝yty do pomiaru parametrów silnika, jak to omówiono wUzupe∏nieniu 3 do niniejszego Kodeksu, nale˝y kalibrowaç tak cz´sto, jak jest to niezb´dne, jak pokazano wUzupe∏nieniu 4 do niniejszego Kodeksu. 5.9 Przebieg pomiaru 5.9.1 Uwagi ogólne 5.9.1.1 Szczegó∏owe opisy zalecanych uk∏adów analizowania i pobierania próbek sà zawarte w 5.9.2 do 5.9.4. Poniewa˝ ró˝ne uk∏ady mogà dawaç równowa˝ne wyniki, Êcis∏e stosowanie si´ do ww. punktów nie jest wymagane. Dodatkowe elementy sk∏adowe, takie jak przyrzàdy, zawory, cewki, pompy i prze∏àczniki, mogà byç u˝yte wcelu dostarczenia dodatkowych informacji ikoordynacji funkcji poszczególnych cz´Êci uk∏adu. Inne elementy, które nie sà potrzebne do utrzymania dok∏adnoÊci niektórych uk∏adów, mogà zostaç od∏àczone, oile jest to oparte na w∏aÊciwym osàdzie in˝ynierskim. 5.9.1.2 Nastawy oporów dolotu i przeciwciÊnienia wylotu nale˝y ustawiç w górnym limicie okreÊlonym przez wytwórc´ zgodnie, z 5.2.4 i 5.2.5, odpowiednio. 5.9.2 Podstawowe analizowane sk∏adniki spalin 5.9.2.1 Do pomiaru sk∏adników (CO, CO , HC, NO , O ) wsurowych (nierozcieƒczonych) spalinach nale˝y u˝y- 2 x 2 waç uk∏adu analitycznego, opartego na nast´pujàcych analizatorach: 1) analizator HFID do pomiaru zawartoÊci w´glowodorów, 2) analizator NDIR do pomiaru tlenku w´gla i dwutlenku w´gla, 3) analizator HCLD lub jemu równowa˝ny do pomiaru tlenków azotu i 4) PMD, ECS lub ZRDO do pomiaru zawartoÊci tlenu. 5.9.2.2 Dla pomiarów wspalinach surowych, próbk´ do oznaczenia wszystkich sk∏adników mo˝na pobraç jednà lub dwiema sondami, umieszczonymi w bliskiej odleg∏oÊci z wewn´trznym rozdzia∏em dla ró˝nych analizatorów. Nale˝y zachowaç ostro˝noÊç, by w ˝adnym z punktów uk∏adu pomiarowego nie nastàpi∏a kondensacja ˝adnego ze sk∏adników spalin (w∏àcznie z wodà i kwasem siarkowym). 5.9.2.3 Dane techniczne i kalibracja tych˝e analizatorów musi byç taka jak wyszczególniono odpowiednio w Uzupe∏nieniu 5 i 6 do niniejszego Kodeksu.

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13088

5.9.3 Pobieranie próbek do oznaczenia sk∏adników gazowych 5.9.3.1 Sondy do pobierania próbek do oznaczenia sk∏adników gazowych nale˝y umieÊciç wodleg∏oÊci co najmniej 0,5 m lub w odleg∏oÊci równej co najmniej 3-krotnej Êrednicy rurociàgu wydechowego — w zale˝noÊci od tego, która z nich jest wi´ksza — przed przekrojem wylotowym uk∏adu wydechowego na tyle daleko, na ile jest to wykonalne, lecz dostatecznie blisko wylotu z cylindrów silnika, aby zapewniç, ˝e temperatura gazu wydechowego w sondzie wynosi co najmniej 343 K (70°C). 5.9.3.2 Wprzypadku silnika wielocylindrowego zrozwidlonym kolektorem wydechowym, wlot do sondy nale- ˝y umieÊciç dostatecznie daleko od silnika, aby zapewniç, ˝e próbka jest reprezentatywna dla Êredniej emisji ze wszystkich cylindrów. W wielocylindrowych silnikach majàcych wyraênie rozdzielone grupy kolektorów wydechowych, tak jak w silnikach w uk∏adzie widlastym (typu V), dopuszczalne jest pobranie próbki z ka˝dej grupy indywidualnie i obliczenie emisji Êredniej. Mogà byç u˝yte metody, które wykazujà korelacj´ z metodami wymienionymi wy˝ej. Do obliczenia emisji w spalinach nale˝y u˝yç ca∏kowitego masowego przep∏ywu spalin. 5.9.3.3 Je˝eli na sk∏ad gazów wydechowych ma wp∏yw jakikolwiek zastosowany uk∏ad oczyszczania spalin, to próbk´ spalin nale˝y pobraç za tym uk∏adem. 5.9.4 Sprawdzanie analizatorów Analizatory emisji nale˝y wyzerowaç i wzorcowaç. 5.9.5 Cykle prób Wszystkie silniki nale˝y poddaç próbom zgodnie zcyklami prób zdefiniowanymi w3.2, bioràc pod uwag´ przeznaczenie danego silnika. 5.9.6 Sekwencje pomiarowe 5.9.6.1 Po zakoƒczeniu procedur podanych w5.9.1 do 5.9.5, nale˝y rozpoczàç sekwencje pomiarowe. Silnik powinien pracowaç w ka˝dej fazie cyklu zgodnie z odpowiednimi cyklami prób okreÊlonymi w 3.2. 5.9.6.2 Podczas ka˝dej fazy cyklu prób, po zakoƒczeniu poczàtkowego okresu przejÊciowego, nale˝y utrzymywaç wyszczególnionà pr´dkoÊç obrotowà wgranicach ±1 % pr´dkoÊci znamionowej lub 3 obr/min, wzale˝no- Êci od tego, która jest wi´ksza, z wyjàtkiem biegu ja∏owego, dla którego pr´dkoÊç powinna mieÊciç si´ w granicach tolerancji okreÊlonych przez producenta. OkreÊlony moment obrotowy, wyszczególniony dla danej fazy, nale˝y utrzymywaç w taki sposób, by jego Êrednia wartoÊç w czasie wykonywania pomiarów zmienia∏a si´ maksymalnie w granicach 2 % maksymalnego momentu obrotowego dla danej pr´dkoÊci obrotowej. 5.9.7 Sygna∏ wyjÊciowy (odpowiedê) analizatora Sygna∏ wyjÊciowy (odpowiedê) analizatora nale˝y zarejestrowaç, zarówno wtrakcie pomiarów, jak te˝ wczasie wszelkich sprawdzianów funkcjonowania (zerowanie, wzorcowanie), przy pomocy plotera bàdê równowa˝nego systemu pobierania danych pomiarowych, przy czym spaliny muszà przep∏ywaç przez analizatory co najmniej przez ostatnie 10 minut ka˝dej fazy próby. 5.9.8 Warunki silnika Pr´dkoÊç obrotowà i obcià˝enie silnika, temperatur´ powietrza dolotowego i przep∏yw paliwa nale˝y mierzyç wka˝dej fazie próby zaraz po osiàgni´ciu przez silnik ustalonego stanu pracy. Nale˝y mierzyç lub obliczyç izarejestrowaç nat´˝enie przep∏ywu spalin. 5.9.9 Powtórne sprawdzanie analizatora Po zakoƒczeniu pomiarów emisji nale˝y powtórnie sprawdziç kalibracj´ analizatorów przy u˝yciu gazu zerowego i tego samego gazu wzorcowego, który by∏ u˝yty w trakcie wzorcowania wykonanego przed rozpocz´ciem pomiarów. Prób´ nale˝y uznaç za akceptowalnà, je˝eli ró˝nica pomi´dzy tymi dwiema kalibracjami jest mniejsza ni˝ 2 %. 5.10 Raport z prób 5.10.1 Dla ka˝dego silnika poddanego próbom w celu certyfikacji lub zasadniczej certyfikacji na statku bez uprzedniej certyfikacji wst´pnej, wytwórca silnika musi przygotowaç raport zprób, który ma zawieraç, jako minimum, takie dane jak zamieszczone w Uzupe∏nieniu 5 do niniejszego Kodeksu. Orygina∏ raportu z prób musi byç przechowywany w dokumentach wytwórcy silnika, zaÊ potwierdzona kopia w dokumentach znajdujàcych si´ w administracji. 5.10.2 Raport z prób, albo orygina∏, albo poÊwiadczona kopia, musi byç do∏àczony jako sta∏y element Kartoteki technicznej silnika. 5.11 Ocena danych emisji sk∏adników gazowych Do oceny emisji sk∏adników gazowych nale˝y uÊredniç zapis (odczyt) z ostatnich 60 sekund ka˝dej fazy, zaÊ Êrednie st´˝enie (conc) CO, CO , HC, NO , i O podczas ka˝dej fazy nale˝y okreÊliç w oparciu o uÊrednione za- 2 x 2 pisy wyników pomiarów oraz odpowiednie dane z kalibracji.

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13089

5.12 Obliczanie emisji sk∏adników gazowych Koƒcowe wyniki do raportu z prób nale˝y okreÊliç przy u˝yciu kolejnych kroków podanych w 5.12.1 do 5.12.4. 5.12.1 OkreÊlanie przep∏ywu spalin Nat´˝enie przep∏ywu spalin (G , V lub V ) nale˝y okreÊliç dla ka˝dej fazy zgodnie z metodami opi- EXHW EXHW EXHD sanymi w 5.5.1 do 5.5.3. 5.12.2 Korekcja warunków pomiaru w spalinach suchych do warunków w spalinach mokrych Stosujàc G lub V , zmierzone st´˝enie, o ile nie zosta∏o ju˝ zmierzone w spalinach mokrych, nale˝y EXHW EXHW przekszta∏ciç na st´˝enie w spalinach mokrych, zgodnie z nast´pujàcym wzorem: conc(mokre) = K ⋅ conc(suche) w 5.12.2.1 Dla spalin surowych (nierozcieƒczonych): gdzie: H = masa wody w powietrzu (g wody / kg suchego powietrza) a R = wilgotnoÊç wzgl´dna powietrza dolotowego, % a p = ciÊnienie pary nasyconej powietrza dolotowego, kPa a p = ca∏kowite ciÊnienie barometryczne, kPa B Uwaga: Wzory u˝ywajàce F sà uproszczonymi wersjami wzorów przytoczonych w paragrafie 3.7 FH wUzupe∏nieniu 6 do niniejszego Kodeksu (wzór (2—44) i(2—45)); gdy sà zastosowane, dajà wyniki porównywalne w stosunku do uzyskiwanych przy stosowaniu pe∏nych wzorów. 5.12.2.2 Alternatywnie: 5.12.2.3 Dla powietrza dolotowego: 5.12.2.4 Wzór (8) nale˝y uznaç za definicj´ wspó∏czynnika F zale˝nego od w∏asnoÊci stosowanego paliwa. FH Zdefiniowany w ten sposób wspó∏czynnik F okreÊla zawartoÊç wody w spalinach w zale˝noÊci od stosunku FH paliwa do powietrza. 5.12.2.5 Typowe wartoÊci F mo˝na znaleêç wUzupe∏nieniu 6 do niniejszego Kodeksu. Tabela 1 wUzupe∏nie- FH niu 6 zawiera wykaz wartoÊci F dla ró˝nych paliw. F jest nie tylko zale˝ny od w∏asnoÊci paliwa, lecz tak˝e, FH FH w mniejszym stopniu, od stosunku paliwa do powietrza wyst´pujàcego w silniku. 5.12.2.6 Paragraf 3.9 wUzupe∏nieniu 6 do niniejszego Kodeksu zawiera wzory do obliczania F na podstawie FH zawartoÊci wodoru w paliwie i stosunku paliwa do powietrza. 5.12.2.7 Wzór (8) traktuje wod´ powsta∏à wskutek spalania iwod´ zawartà wpowietrzu dolotowym jako wielkoÊci wzajemnie niezale˝ne i addytywne. Wzór (2—45) w paragrafie 3.7 w Uzupe∏nieniu 6 do niniejszego Kodeksu pokazuje, ˝e te dwa czynniki nie sà addytywne. Wzór (2—45) stanowi wersj´ poprawnà, lecz jest bardzo skomplikowany i dlatego nale˝y u˝ywaç zale˝noÊci (8) i (11), bardziej przydatnych w praktyce.

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13090

gdzie: A = 0,309 G /G — 0,0266 FUEL AIRD B = – 0,209 G /G — 0,00954 FUEL AIRD T = temperatura powietrza w K a H = wilgotnoÊç powietrza dolotowego, wyra˝ona w g wody na kg suchego powietrza (okreÊlona a wzorem (10)) 5.12.3.6 Silniki wysokopr´˝ne z ch∏odnicami mi´dzystopniowymi Dla silników wysokopr´˝nych z ch∏odnicami mi´dzystopniowymi nale˝y u˝ywaç nast´pujàcego wzoru alternatywnego (14): gdzie: T = temperatura sch∏odzonego powietrza SC T = temperatura odniesienia dla sch∏odzonego powietrza odpowiadajàca temperaturze powietrza SCRef przy temperaturze wody morskiej równej 25°C. T musi zostaç okreÊlona przez wytwórc´ SCRef silnika. 1.Aby uwzgl´dniç wilgotnoÊç powietrza do∏adowujàcego, dodano nast´pujàce rozwa˝ania: H = wilgotnoÊç powietrza do∏adowujàcego, w gramach wody na kilogram suchego powietrza, SC w której: gdzie: P = ciÊnienie pary nasyconej powietrza do∏adowujàcego, kPa sc P = ciÊnienie powietrza do∏adowujàcego, kPa C 2. Je˝eli, H ≥H wówczas nale˝y we wzorze (14) zamiast H ujàç H . Wtakim przypadku wartoÊç G a sc a sc EXHW okreÊlonà w5.5.2.3 nale˝y skorygowaç nast´pujàco: 3. Je˝eli H ≤ H , wówczas we wzorze (14) nale˝y u˝ywaç H . a sc a Uwaga: W celu wyjaÊnienia innych zmiennych patrz wzór (13).

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13091

5.12.4.2 Wspó∏czynniki odnoszàce si´ do: u— do spalin mokrych, v— do spalinsuchych iw— do spalin wilgotnych nale˝y u˝ywaç w postaci wyst´pujàcej w tabeli 5. Tabela 5 — Wspó∏czynniki u, v, w Uwaga:Wspó∏czynniki dla upodane wtabeli 5 sà poprawnymi wartoÊciami tylko dla g´stoÊci spalin 1,293 kg/m3; dla g´stoÊci spalin ró˝nej od 1,293 u = w/g´stoÊç. 5.12.5 Obliczanie emisji jednostkowych 5.12.5.1 Emisj´ nale˝y obliczyç dla wszystkich poszczególnych sk∏adników w nast´pujàcy sposób:

5.12.5.2 Wspó∏czynniki wagowe iliczba faz (n)u˝yte wpowy˝szym obliczeniu sà zgodne zpostanowieniami 3.2. 5.12.5.3 Uzyskanà za pomocà wzoru (18) wartoÊç Êredniej wa˝onej emisji NO dla silnika nale˝y nast´pnie pox równaç zwartoÊcià dopuszczalnà na rys. 1 w3.1, aby okreÊliç czy silnik spe∏nia postanowienia Prawid∏a 13 Za- ∏àcznika VI. Rozdzia∏ 6 Procedury okreÊlania zgodnoÊci silnika z normami emisji NO w trakcie przeglàdów na statku x 6.1 Uwagi ogólne Po instalacji na statku silnika, poddanego przeglàdowi wst´pnemu, ka˝dy okr´towy silnik wysokopr´˝ny nale- ˝y poddaç przeglàdom sprawdzajàcym, przeprowadzonym na statku w zakresie wymienionym w 2.1.1.2 do2.1.1.4 wcelu potwierdzenia, ˝e silnik nadal spe∏nia normy emisji NO zawarte wPrawidle 13 Za∏àcznika VI. x Takie sprawdzenie zgodnoÊci nale˝y przeprowadziç przy u˝yciu jednej z nast´pujàcych metod: 1) metoda kontroli parametrów silnika zgodnie z6.2 wcelu potwierdzenia, ˝e cz´Êci sk∏adowe, nastawy iparametry eksploatacyjne silnika nie ró˝nià si´ od wyspecyfikowanych wjego Kartotece technicznej; 2) uproszczona metoda pomiaru emisji zgodnie z 6.3 lub 3) metoda bezpoÊredniego pomiaru imonitoringu zgodnie z2.3.4, 2.3.5, 2.3.7, 2.3.8, 2.3.11, 2.4.4, i5.5.

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13092

6.2 Metoda kontroli parametrów silnika 6.2.1 Uwagi ogólne 6.2.1.1 Odpowiednie do zastosowania metody kontroli parametrów silnika sà silniki, które spe∏niajà nast´pujàce warunki: 1) silniki, które uzyska∏y Certyfikat EIAPP w oparciu o pomiary na stanowisku prób oraz te, które uzyska∏y Certyfikat IAPP podczas przeglàdu zasadniczego i 2) silniki, wktórych okreÊlone cz´Êci sk∏adowe silnika imechanizmy nastawialne organa poddane zosta∏y modyfikacjom lub regulacjom od czasu ich ostatniego przeglàdu. 6.2.1.2 Metodzie kontroli parametrów nale˝y poddaç silniki wyszczególnione w6.2.1.1 ka˝dorazowo, gdy nast´puje zmiana cz´Êci sk∏adowych i/lub mechanizmów nastawialnych organów silnika, majàcych wp∏yw na poziom emisji NO . Metod´ t´ nale˝y zastosowaç do potwierdzenia zgodnoÊci z normami emisji NO . Silniki inx x stalowane na statkach nale˝y uprzednio tak zaprojektowaç, aby umo˝liwiç ∏atwe sprawdzenie cz´Êci sk∏adowych, stanu/po∏o˝enia organów nastawialnych oraz parametrów silnika majàcych wp∏yw na poziom emisji NO . x 6.2.1.3 Dodatkowo, gdy silnik wysokopr´˝ny zosta∏ zaprojektowany tak, ˝e spe∏nia nakazane ograniczenia emisji NO , to jest prawdopodobne, ˝e podczas ca∏ego okresu eksploatacji silnika na morzu mogà byç one dox trzymane. Jednak˝e okreÊlone limity emisji NO mogà zostaç przekroczone wwyniku regulacji lub modyfikacji x silnika. Dlatego te˝ metody kontroli parametrów silnika nale˝y u˝yç do sprawdzenia, czy silnik spe∏nia nadal zalecane limity emisji NO . x 6.2.1.4 Kontrole cz´Êci sk∏adowych silnika, w∏àcznie zkontrolami nastaw iparametrów eksploatacyjnych, majà na celu zapewnienie ∏atwego Êrodka pozwalajàcego na wyciàgni´cie wniosków odnoÊnie do charakterystyki emisji silnika wcelu sprawdzenia, czy silnik, na którym dokonano lub nie dokonano drobnych regulacji lub modyfikacji, spe∏nia odpowiednie limity emisji NO . x 6.2.1.5 Celem takich kontroli jest zapewnienie prostej metody potwierdzenia, ˝e dany silnik zosta∏ poprawnie wyregulowany zgodnie zdanymi technicznymi podanymi przez wytwórc´ ijego regulacja pozostaje wzgodzie z warunkami dopuszczalnych zmian regulacji, okreÊlonymi w trakcie certyfikacji zasadniczej przez administracj´ jako zgodne z Prawid∏em 13 Za∏àcznika VI. 6.2.1.6 Je˝eli zastosowany jest elektroniczny system sterowania silnikiem, wówczas nale˝y go sprawdziç w oparciu o oryginalne nastawy w celu zapewnienia, ˝e odpowiednie parametry zawierajà si´ w granicach takich, jak po wykonaniu silnika u wytwórcy. 6.2.1.7 Wcelu oceny zgodnoÊci zPrawid∏em 13 Za∏àcznika VI nie zawsze jest konieczny pomiar poziomu NO x po to, by dowiedzieç si´, ˝e silnik niewyposa˝ony w urzàdzenie do oczyszczania spalin z danym prawdopodobieƒstwem spe∏nia limity emisji NO . Wystarczajàca mo˝e byç pewnoÊç, ˝e obecny stan silnika odpowiada pod x wzgl´dem okreÊlonych cz´Êci sk∏adowych silnika, kalibracji lub regulacji parametrów stanowi, wyst´pujàcemu w czasie zasadniczej certyfikacji. Je˝eli wyniki metody kontroli parametrów silnika wyka˝à prawdopodobieƒstwo, ˝e dany silnik spe∏nia limity emisji NO , silnik mo˝e byç powtórnie certyfikowany bez bezpoÊredniego pox miaru emisji NO . x 6.2.1.8 Jako cz´Êç kontroli parametrów technicznych silników wyposa˝onych w urzàdzenia do oczyszczania spalin, konieczne b´dzie sprawdzenie dzia∏ania urzàdzenia oczyszczajàcego. 6.2.2 Procedury dla metody kontroli parametrów silnika 6.2.2.1 Kontrol´ parametrów silnika nale˝y przeprowadziç, u˝ywajàc dwóch nast´pujàcych procedur: 1) kontrola dokumentacji dotyczàcej parametrów silnika, którà nale˝y przeprowadziç jako dodatkowà do innych kontroli i która obejmowaç ma kontrol´ Dziennika maszynowego, zawierajàcego parametry silnika wraz zweryfikacjà, czy jego parametry le˝à wzakresie warunków dopuszczalnych, wyszczególnionych w Kartotece technicznej; oraz 2) rzeczywista kontrola cz´Êci sk∏adowych silnika ijego nastawialnych organów , którà nale˝y przeprowadziç dodatkowo do kontroli dokumentacji, jeÊli jest to konieczne. Nast´pnie nale˝y zweryfikowaç, odnoszàc si´ do kontroli dokumentacji, czy te nastawialne organa silnika mieszczà si´ w zakresie wielkoÊci dopuszczalnych, wyszczególnionych w Kartotece technicznej. 6.2.2.2 Inspektor musi mieç mo˝liwoÊç sprawdzenia jednej lub wszystkich identyfikowalnych cz´Êci sk∏adowych, nastaw lub parametrów pracy silnika, aby upewniç si´, ˝e silnik, w którym nie dokonano lub dokonano ma∏ych zmian regulacji lub modyfikacji nadal spe∏nia limity emisji oraz, ˝e u˝ywane sà wy∏àcznie cz´Êci sk∏adowe, wyszczególnione w aktualnej specyfikacji. Gdy regulacje i/lub modyfikacje w parametrach technicznych sà przywo∏ane wKartotece technicznej, muszà byç one zgodne zzakresem zalecanym przez wytwórc´ izatwierdzone przez administracj´.

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13093

6.2.3 Dokumentacja dla metody kontroli parametrów silnika 6.2.3.1 Ka˝dy okr´towy silnik wysokopr´˝ny musi posiadaç Kartotek´ technicznà wymaganà w 2.3.6, która identyfikuje cz´Êci sk∏adowe, nastawy lub parametry eksploatacyjne silnika oddzia∏ujàce na emisj´ wspalinach i które muszà zostaç sprawdzone w celu zapewnienia zgodnoÊci. 6.2.3.2 Armatorzy lub osoby odpowiedzialne za statki wyposa˝one w silniki wysokopr´˝ne podlegajàce metodzie kontroli parametrów silnika muszà prowadziç na statku nast´pujàcà dokumentacj´, zwiàzanà ze statkowymi procedurami sprawdzania emisji NO : x 1) Dziennik parametrów silnika do odnotowywania wszelkich zmian nastaw silnika lub zmian jego elementów sk∏adowych; 2) wykaz parametrów silnika zawierajàcy elementy sk∏adowe i nastawy silnika i/lub charakterystyki parametrów pracy silnika wzale˝noÊci od obcià˝enia, dostarczony przez wytwórc´ silnika izatwierdzony przez administracj´; 3) dokumentacj´ technicznà modyfikacji elementów sk∏adowych silnika, gdy dokonano modyfikacji dowolnego elementu sk∏adowego silnika. 6.2.3.3 Dziennik parametrów silnika WDzienniku parametrów silnika nale˝y chronologicznie zapisywaç opisy jakichkolwiek zmian, majàcych wp∏yw na jego okreÊlone parametry, ∏àcznie zregulacjami, wymianami cz´Êci imodyfikacjami jego elementów. Opisy te nale˝y uzupe∏niç o inne odpowiednie dane, u˝yte do oceny poziomu emisji NO przez silnik. x 6.2.3.4 Wykaz parametrów majàcych wp∏yw na emisje NO , które podlegajà niekiedy modyfikacjom na statku. x 6.2.3.4.1 Zale˝nie od konstrukcji danego silnika, mo˝liwe inormalne sà ró˝ne modyfikacje iregulacje, wp∏ywajàce na emisje NO . Dotyczà one nast´pujàcych parametrów silnika: x 1) kàt wyprzedzenia wtrysku paliwa, 2) wtryskiwacz, 3) pompa wtryskowa, 4) krzywka paliwowa, 5) ciÊnienie wtrysku dla uk∏adów wtrysku o wspólnym przewodzie t∏ocznym (common rail), 6) komora spalania, 7) stopieƒ spr´˝ania, 8) typ i wykonanie (budowa) turbospr´˝arki, 9) ch∏odnica powietrza do∏adowujàcego, podgrzewacz powietrza do∏adowujàcego, 10) fazy rozrzàdu zaworów, 11 elementy systemu ograniczania emisji NO poprzez wtrysk wody, x 12) elementy systemu ograniczania emisji NO poprzez stosowanie emulsji paliwowo-wodnej, x 13) elementy systemu ograniczania emisji NO poprzez recyrkulacj´ spalin, x 14) elementy systemu ograniczania emisji NO poprzez selektywnà redukcj´ katalitycznà, x 15) inny(e) parametr(y) okreÊlony przez administracj´. 6.2.3.4.2 W zale˝noÊci od danego silnika i jego cech konstrukcyjnych rzeczywista Kartoteka techniczna silnika mo˝e, woparciu ozalecenia wytwórcy izatwierdzenie administracji, zawieraç mniej cz´Êci sk∏adowych i/lub parametrów ni˝ omówione powy˝ej. 6.2.3.5 Lista sprawdzajàca metody kontroli parametrów silnika Po zatwierdzeniu przez administracj´, operator statku, przy wsparciu wytwórcy silnika, mo˝e wybraç, jaka metoda powinna byç zastosowana. Ka˝da zmetod wyszczególnionych wUzupe∏nieniu 7 do niniejszego Kodeksu, a tak˝e ich kombinacje, mo˝e wystarczyç do wykazania zgodnoÊci. 6.2.3.6 Dokumentacja techniczna modyfikacji elementów sk∏adowych silnika Dokumentacja techniczna, którà nale˝y do∏àczyç do Kartoteki technicznej silnika, musi zawieraç szczegó∏y modyfikacji idane odnoÊnie do ich wp∏ywu na emisj´ NO oraz zostaç dostarczona wczasie, gdy dokonuje si´ dax nej modyfikacji. Mogà zostaç zaakceptowane dane pochodzàce z pomiarów na stanowisku prób wykonanych na ostatnio produkowanym silniku, nale˝àcym do danej grupy silników. 6.2.3.7 Stan wyjÊciowy cz´Êci sk∏adowych, nastawialnych mechanizmów sterujàcych i parametrów silnika Kartoteka techniczna silnika musi zawieraç wszystkie odpowiednie informacje, zwiàzane zcharakterystykà emisji NO silnika, dotyczàce okreÊlonych elementów sk∏adowych, nastawialnych organów iparametrów pracy silx nika wyst´pujàcych wczasie wst´pnej certyfikacji silnika (Certyfikat EIAPP) lub certyfikacji zasadniczej (Certyfikat IAPP) w zale˝noÊci od tego, która wystàpi∏a pierwsza.

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13094

6.3 Uproszczona metoda pomiaru 6.3.1 Uwagi ogólne 6.3.1.1 Uproszczona próba i procedura pomiaru okreÊlona w niniejszym paragrafie mo˝e byç zastosowana tylko jako test potwierdzajàcy na statku oraz wtrakcie przeglàdów okresowych ipoÊrednich, gdy jest to wymagane. Ka˝dà pierwszà prób´ silnika na stanowisku prób nale˝y przeprowadziç zgodnie z procedurà okreÊlonà w rozdziale 5, u˝ywajàc oleju nap´dowego o klasie DM. Istotne jest wykonanie korekcji ze wzgl´du na temperatur´ iwilgotnoÊç otaczajàcego powietrza zgodnie z5.12.3, poniewa˝ statki p∏ywajà wklimacie zimnym lub goràcym oraz suchym lub wilgotnym, co mo˝e powodowaç ró˝nic´ w emisji NO . x 6.3.1.2 W celu osiàgni´cia znaczàcych i wa˝nych wyników próby potwierdzajàcej, wykonanej na statku oraz w trakcie przeglàdów okresowych i poÊrednich, jako absolutne minimum poza st´˝eniem NO nale˝y mierzyç x st´˝enia O i/lub CO i CO przy obcià˝aniu silnika zgodnie z odpowiednim cyklem prób. Wspó∏czynniki wago- 2 2 we (WF) i iloÊç faz (n) u˝yte w obliczeniu muszà byç zgodne z 3.2. 6.3.1.3 Nale˝y mierzyç moment obrotowy i pr´dkoÊç obrotowà silnika, jednak˝e, dla uproszczenia procedury, dopuszczalne odchy∏ki przyrzàdów (patrz 6.3.7) u˝ywanych do pomiaru parametrów zwiàzanych zsilnikiem, wykorzystywanych dla celów weryfikacji na statku, sà ró˝ne od dopuszczalnych odchy∏ek dozwolonych w metodzie prób na stanowisku próbnym. Je˝eli trudno jest mierzyç moment bezpoÊrednio, wówczas moc na hamulcu mo˝e byç oszacowana przy u˝yciu jakiegokolwiek innego sposobu zalecanego przez wytwórc´ silnika i zatwierdzonego przez administracj´. 6.3.1.4 W praktyce cz´sto niemo˝liwe jest zmierzenie zu˝ycia paliwa po tym, gdy silnik zosta∏ zainstalowany na statku. W celu uproszczenia procedury przeprowadzanej na statku mogà zostaç przyj´te wyniki pomiarów zu˝ycia paliwa zprób wst´pnej certyfikacji silnika, wykonanych na stanowisku próbnym. Wtakich przypadkach, dotyczàcych zw∏aszcza pracy na paliwie ci´˝kim, nale˝y dokonaç szacunkowej oceny zu˝ycia i szacunkowego okreÊlenia zwiàzanego z nià b∏´du. Poniewa˝ nat´˝enie przep∏ywu paliwa u˝ywane do obliczenia (G ) musi FUEL byç powiàzane ze sk∏adem paliwa, okreÊlonym na podstawie próbki paliwa pobranej podczas wykonywania próby na statku, pomiar zu˝ycia paliwa(G )zprób wykonanych na stanowisku próbnym nale˝y skorygowaç FUEL ze wzgl´du na jakàkolwiek ró˝nic´ dolnych wartoÊci opa∏owych pomi´dzy paliwem u˝ytym na stanowisku prób apaliwem u˝ytym na statku. Konsekwencje takich b∏´dów na ostatecznà wartoÊç emisji nale˝y obliczyç ipodaç w wynikach pomiarów emisji. 6.3.1.5 JeÊli nie okreÊlono inaczej, wszystkie wyniki pomiarów, dane zpróby lub obliczenia wymagane przez niniejszy rozdzia∏ nale˝y zapisaç w raporcie z prób silnika zgodnie z 5.10. 6.3.2 Parametry silnika, które nale˝y mierzyç i zapisaç Tabela 6 wyszczególnia parametry silnika, które nale˝y mierzyç izapisaç podczas wykonywania statkowych procedur weryfikacyjnych. Tabela 6 — Parametry silnika, które nale˝y mierzyç i zapisaç

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13095

6.3.3 Moc na hamulcu 6.3.3.1 Kwestia dotyczàca zdolnoÊci uzyskania wymaganych danych, podczas sprawdzania emisji NO na x statku, w szczególnoÊci dotyczy mocy na hamulcu. Mimo ˝e przypadek przek∏adni bezpoÊrednio po∏àczonej zsilnikiem jest uwzgl´dniony wrozdziale 5, silniki — wtakim stanie, wjakim sà na statku — mogà wwielu zastosowaniach byç tak rozmieszczone, ˝e pomiary momentu obrotowego (wykonane przy u˝yciu specjalnie zamontowanych czujników tensometrycznych) mogà nie byç mo˝liwe zpowodu braku dost´pu do wolnego fragmentu wa∏u. Zasadniczo do tej grupy nale˝à silniki nap´dzajàce pràdnice, ale tak˝e silniki, które mogà byç sprz´˝one z pompami, zespo∏ami hydraulicznymi, spr´˝arkami itp. 6.3.3.2 Silniki nap´dzajàce takie mechanizmy zregu∏y sà poddawane próbom przy obcià˝eniu ich na hamulcu wodnym na stanowisku uwytwórcy, zanim wykonane zostanie sta∏e po∏àczenie zodbiornikiem mocy po zamontowaniu na statku. Wprzypadku zespo∏ów pràdotwórczych nie powinno byç problemem u˝ycie pomiarów napi´cia i nat´˝enia pràdu oraz deklarowanej przez wytwórc´ sprawnoÊci pràdnicy. Dla urzàdzeƒ pracujàcych wed∏ug krzywej Êrubowej mo˝na wykorzystaç deklarowanà krzywà Êrubowà wuk∏adzie pr´dkoÊç obrotowa — moc wraz z zapewnianiem mo˝liwoÊci pomiaru pr´dkoÊci obrotowej silnika albo na wolnym koƒcu wa∏u, albo — z uwzgl´dnieniem prze∏o˝enia — na wale rozrzàdu. 6.3.4 Paliwa u˝yte do próby 6.3.4.1 Zasadniczo, wszystkie pomiary emisji nale˝y przeprowadziç na silniku zasilanym olejem nap´dowym klasy DM wed∏ug normy ISO 8217, 1996. 6.3.4.2 Aby zbytnio nie obcià˝aç armatora nadmiernymi kosztami wtrakcie prób weryfikujàcych lub przeglàdów okresowych mo˝na dopuÊciç, za zgodà administracji, stosowanie do tego typu prób paliwa ci´˝kiego klasy RM, wed∏ug wy˝ej wymienionej normy. Nale˝y jednak liczyç si´ z tym, ˝e na poziom emisji mogà mieç wp∏yw w∏asnoÊci zap∏onowe paliwa oraz azot, zawarty w paliwie. 6.3.5 Pobieranie próbek spalin w celu okreÊlenia emisji gazowych 6.3.5.1 Nale˝y stosowaç ogólne wymagania opisane w 5.9.3 równie˝ do pomiarów na statku. 6.3.5.2 Sposób zainstalowania silników na statku ma byç taki, aby pomiar móg∏ byç przeprowadzany wsposób bezpieczny zmo˝liwie minimalnym oddzia∏ywaniem na silnik. Nale˝y zapewniç odpowiednià instalacj´ do pobrania próbki spalin oraz mo˝liwoÊç uzyskania wymaganych danych. Narzuca to koniecznoÊç wyposa˝enia wszystkich silników w ∏atwo dost´pne, znormalizowane punkty poboru próbek. 6.3.6 Sprz´t pomiarowy i wielkoÊci mierzone Emisj´ substancji gazowych zanieczyszczajàcych Êrodowisko nale˝y mierzyç przy u˝yciu metod opisanych w rozdziale 5. 6.3.7 Dopuszczalne odchy∏ki przyrzàdów do pomiaru parametrów zwiàzanych z silnikiem oraz innych znaczàcych parametrów Tabele 3 i 4 zawarte w ust´pie 1.3.2 w Uzupe∏nieniu 4 do niniejszego Kodeksu wyszczególniajà dopuszczalne odchy∏ki przyrzàdów, których nale˝y u˝yç do pomiaru parametrów zwiàzanych z silnikiem oraz innych znaczàcych parametrów podczas statkowych procedur weryfikacyjnych. 6.3.8 OkreÊlanie zawartoÊci sk∏adników gazowych Nale˝y zastosowaç analityczne urzàdzenia pomiarowe oraz metody opisane w Rozdziale 5.

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13096

6.3.9 Cykle prób 6.3.9.1 Cykle prób zastosowane na statku majà odpowiadaç odpowiednim cyklom prób okreÊlonym w 3.2. 6.3.9.2 Praca silnika na statku wed∏ug cyklu prób okreÊlonego w 3.2 nie zawsze jest mo˝liwa, jednak˝e procedura próby ma, w oparciu o zalecenia wytwórcy silnika i zatwierdzenie jej przez administracj´, byç na tyle zbli˝ona, na ile to mo˝liwe do procedury okreÊlonej w3.2. Dlatego te˝ wartoÊci mierzone wtym przypadku mogà nie byç bezpoÊrednio porównywalne zrezultatami zprób na stanowisku próbnym, poniewa˝ zmierzone wartoÊci sà bardzo uzale˝nione od cykli prób. 6.3.9.3 Je˝eli liczba punktów pomiarowych jest ró˝na od iloÊci na stanowisku prób, punkty pomiarowe iwspó∏czynniki wagowe muszà byç zgodne zzaleceniami wytwórcy silnika izatwierdzone przez Administracj´. 6.3.10 Obliczanie emisji sk∏adników gazowych Nale˝y zastosowaç procedur´ obliczeƒ okreÊlonà w rozdziale 5, bioràc pod uwag´ szczególne wymagania niniejszej procedury pomiaru uproszczonego. 6.3.11 Dopuszczalne przekroczenia norm emisji 6.3.11.1 Ze wzgl´du na mo˝liwe odchy∏ki, wynikajàce z zastosowania procedur pomiaru uproszczonego wyszczególnionych wniniejszym rozdziale, wtrakcie pomiarów weryfikujàcych oraz przeglàdów okresowych ipo- Êrednich mo˝na dopuÊciç 10 % przekroczenie stosowanego limitu emisji. 6.3.11.2 Emisja NO mo˝e zmieniaç si´ w zale˝noÊci od wartoÊci zap∏onowych paliwa oraz zawartoÊci azotu x wpaliwie. Je˝eli brak jest wystarczajàcych informacji owp∏ywie w∏asnoÊci zap∏onowych na tworzenie si´ NO x wprocesie spalania, zaÊ stopieƒ konwersji azotu zawartego wpaliwie do tlenków azotu jest zale˝ny od sprawnoÊci silnika, wówczas mo˝e zostaç udzielona zgoda na 10 % przekroczenie dopuszczalnej emisji wtrakcie próby na statku, przeprowadzanej na paliwie ci´˝kim, zwyjàtkiem wykonywanej na statku próby certyfikacji wst´pnej, dla której nie udziela si´ zgody na przekroczenie norm emisji. Paliwo nale˝y poddaç analizie ze wzgl´du na zawartoÊç w´gla, wodoru, azotu, siarki w zakresie normy ISO 8217, jak równie˝ ze wzgl´du na dowolny inny dodatkowy sk∏adnik, konieczny do Êcis∏ego okreÊlenia w∏asnoÊci paliwa. 6.3.11.3 W ˝adnym przypadku ca∏kowite przekroczenie norm emisji ze wzgl´du na uproszczenie pomiarów i stosowanie paliwa ci´˝kiego klasy RM wed∏ug ISO 8217, 1996, nie mo˝e przekroczyç 15 % wartoÊci dopuszczalnej emisji. UZUPE¸NIENIE 1 Formularz Certyfikatu EIAPP (Patrz p. 2.2.9 Kodeksu technicznego NO ) x MI¢DZYNARODOWE ÂWIADECTWO O ZAPOBIEGANIU ZANIECZYSZCZANIU POWIETRZA PRZEZ SILNIK Wydane na podstawie Protokó∏u 1997 jako uzupe∏nienia do Mi´dzynarodowej konwencji ozapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki, 1973, zmodyfikowanej przynale˝nym do niej Protokó∏em z1978 r. (zwanej dalej Konwencjà) w imieniu Rzàdu: ........................................................................................................................................................................................... (Pe∏na nazwa paƒstwa) przez ................................................................................................................................................................................. (Pe∏ne okreÊlenie kompetentnej osoby lub organizacji upowa˝nionej na podstawie postanowieƒ Konwencji)

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13097

NINIEJSZYM STWIERDZA SI¢: 1 ˝e wy˝ej wymieniony okr´towy silnik wysokopr´˝ny zosta∏ poddany przeglàdowi wst´pnemu zgodnie z wymaganiami Kodeksu technicznego kontroli emisji tlenków azotu z okr´towych silników wysokopr´˝- nych, ustanowiony jako obowiàzujàcy przez Za∏àcznik VI do Konwencji, i 2 ˝e przeglàd wst´pny wykaza∏, i˝ silnik, jego cz´Êci sk∏adowe, nastawialne mechanizmy sterujàce jego pracà oraz Kartoteka techniczna silnika przed zainstalowaniem go i/lub eksploatacjà na statku sà w pe∏ni zgodne z majàcym zastosowanie Prawid∏em 13 Za∏àcznika VI do Konwencji. Niniejszy certyfikat jest zupowa˝nienia Rzàdu wa˝ny przez czas eksploatacji silnika zainstalowanego na statku, pod warunkiem przeprowadzania przeglàdów zgodnie z Prawid∏em 5 Za∏àcznika VI do Konwencji, Wydano w ........................................................................................................................................................................ (MiejscowoÊç wydania certyfikatu) ..................................................................... 20 ....... ............................................................... (Data wydania) (Podpis osoby upowa˝nionej wydajàcej certyfikat) (Piecz´ç lub stempel urz´du wydajàcego) ZA¸ÑCZNIK DO MI¢DZYNARODOWEGO CERTYFIKATU O ZAPOBIEGANIU ZANIECZYSZCZANIU POWIETRZA PRZEZ SILNIK (OZNACZONY DALEJ JAKO CERTYFIKAT EIAPP) OPIS KONSTRUKCJI, KARTOTEKI TECHNICZNEJ I ÂRODKÓW WERYFIKACJI z uwzgl´dnieniem wymagaƒ Za∏àcznika VI do Mi´dzynarodowej konwencji o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki, 1973, zmodyfikowanej przynale˝nym do niej Protokó∏em z1978 r. (zwanej dalej Konwencjà) i Kodeksu technicznego kontroli emisji tlenków azotu z okr´towych silników wysokopr´˝nych (zwanego dalej Kodeksem technicznym NO ). x UWAGI: 1. Niniejszy formularz powinien byç za∏àczony na sta∏e do Certyfikatu EIAPP, a certyfikat ten ma towarzyszyç silnikowi podczas jego eksploatacji i ma byç na statku zawsze dost´pny. 2. Je˝eli formularz wype∏niony zosta∏ w j´zyku innym ni˝ angielski lub francuski, to tekst ten ma zawieraç równie˝ t∏umaczenie na jeden z tych j´zyków. 3. Je˝eli nie ustalono inaczej, przywo∏ane w niniejszym formularzu prawid∏a pochodzà z Za∏àcznika VI do Konwencji, a przywo∏ane wymagania dotyczàce Kartoteki technicznej silnika i Êrodków weryfikacji pochodzà z obowiàzujàcych wymagaƒ Kodeksu technicznego NO . x 1. Dane silnika: 1.1 Nazwa iadres wytwórcy ........................................................................................................................................ 1.2 Miejsce budowy silnika .......................................................................................................................................... 1.3 Data budowy silnika ............................................................................................................................................... 1.4 Miejsce przeglàdu wst´pnego ............................................................................................................................... 1.5 Data przeglàdu wst´pnego .................................................................................................................................... 1.6 Typ inumer modelu silnika ...................................................................................................................................

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13098

1.7 Numer seryjny silnika ............................................................................................................................................ 1.8 Je˝eli ma to zastosowanie, silnik jest: silnikiem macierzystym (cid:1) lub cz∏onkiem (cid:1) nast´pujàcej rodziny (cid:1) lub grupy silników (cid:1) .................................................................................................................................................................................. 1.9 Cykl(e) prób (patrz rozdzia∏ 3 Kodeksu technicznego NO ) .................................................................................. x 1.10 Moc znamionowa (kW) ipr´dkoÊç znamionowa (obr/min) ................................................................................ 1.11 Numer zatwierdzenia silnika .................................................................................................................................. 1.12 W∏asnoÊci paliwa u˝ytego do próby .................................................................................................................... 1.13 Numer zatwierdzenia przypisany urzàdzeniu redukujàcemu emisj´ NO (je˝eli jest ono zainstalowane) x .................................................................................................................................................................................. 1.14 W∏aÊciwy limit emisji NO (g/kWh) (Prawid∏o 13 Za∏àcznika VI) ......................................................................... x 1.15 Rzeczywista wartoÊç emisji NO silnika (g/kWh) ................................................................................................. x 2. Dane Kartoteki technicznej 2.1 Numer identyfikacyjny/zatwierdzenia Kartoteki technicznej ............................................................................... 2.2 Data zatwierdzenia Kartoteki technicznej ............................................................................................................. 2.3 Kartoteka techniczna, wymagana przez rozdzia∏ 2 Kodeksu technicznego NO , stanowi zasadniczà cz´Êç x Certyfikatu EIAPP imusi zawsze towarzyszyç silnikowi wca∏ym jego okresie eksploatacji na statku imusi byç na statku zawsze dost´pna. 3. Wykazy statkowych procedur sprawdzania parametrów silnika 3.1 Numer identyfikacyjny/zatwierdzenia statkowych procedur sprawdzania emisji NO ..................................... x 3.2 Data zatwierdzenia statkowych procedur sprawdzania emisji NO .................................................................... x 3.3 Wykazy statkowych procedur sprawdzania emisji NO , wymaganych przez rozdzia∏ 6 Kodeksu technicznex go NO , stanowià zasadniczà cz´Êç Certyfikatu EIAPP imuszà zawsze towarzyszyç silnikowi wca∏ym jego x okresie eksploatacji na statku i majà byç zawsze dost´pne na statku. NINIEJSZYM ZAÂWIADCZA SI¢, ˝e ten opis jest prawid∏owy pod ka˝dym wzgl´dem. Wydany w ........................................................................................................................................................................ (Miejsce wydania opisu) ....................................................... 20 ....... ............................................................... (Data wydania) (Podpis osoby upowa˝nionej wydajàcej certyfikat) (Piecz´ç lub stempel urz´du wydajàcego)

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13099

UZUPE¸NIENIE 2 Schematy blokowe przeglàdu i certyfikacji okr´towych silników wysokopr´˝nych (Odniesienie do 2.2.8 i 2.3.13 Kodeksu technicznego NO ) x Wytyczne wcelu zapewnienia zgodnoÊci zwymaganiami odnoÊnie do przeglàdu icertyfikacji okr´towych silników wysokopr´˝nych, okreÊlonych w rozdziale 2 niniejszego Kodeksu, pokazane sà na schematach blokowych na nast´pnych trzech stronach w nast´pujàcej kolejnoÊci: Rysunek 1 Schemat blokowy, krok I — Przeglàd wst´pny w zak∏adzie wytwórcy silnika Rysunek 2 Schemat blokowy, krok II — Przeglàd zasadniczy na statku Rysunek 3 Schemat blokowy, krok III — Przeglàd okresowy na statku

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13100

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13101

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13102

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13103

UZUPE¸NIENIE 3 Warunki techniczne, które muszà spe∏niaç analizatory u˝ywane do okreÊlania emisji gazowych sk∏adników spalin z silników wysokopr´˝nych (Dotyczy rozdzia∏u 5 Kodeksu technicznego NO ) x 1 Uwagi ogólne 1.1 Analizatory do pomiaru emisji sk∏adników gazowych powinny mieç zakres pomiarowy odpowiedni ze wzgl´du na dok∏adnoÊç wymaganà do pomiaru st´˝enia sk∏adników gazowych (patrz 1.5). Wszystkie analizatory powinny byç dostosowane do pomiaru ciàg∏ego wstrudze przep∏ywajàcych spalin idostarczaç wsposób ciàg∏y danych owartoÊci wyjÊciowej, mo˝liwej do zarejestrowania. Zaleca si´, by analizatory dobraç tak, aby mierzone st´˝enia le˝a∏y w zakresie pomi´dzy 15 % a 100 % pe∏nej skali. 1.2 Je˝eli stosuje si´ systemy odczytu (komputery, rejestratory danych itp.) zapewniajàce wystarczajàcà dok∏adnoÊç irozdzielczoÊç poni˝ej 15 % pe∏nej skali, wówczas mo˝na tak˝e zaakceptowaç pomiary st´˝eƒ poni˝ej 15 % pe∏nej skali. Wtym przypadku nale˝y dokonaç dodatkowej kalibracji mierników, aby zapewniç odpowiednià dok∏adnoÊç krzywych kalibracyjnych (patrz 5.5.2 w Uzupe∏nieniu 4 do niniejszego Kodeksu). 1.3 ZgodnoÊç systemów elektrycznych i elektronicznych (EMC) powinna byç na takim poziomie, by minimalizowaç dodatkowe b∏´dy. 1.4 Definicje 1. PowtarzalnoÊç analizatora jest zdefiniowana jako 2,5-krotna wartoÊç odchylenia standardowego 10 powtarzajàcych si´ odpowiedzi na podany gaz kalibrujàcy lub wzorcowy. 2. Odpowiedê zerowa analizatora jest zdefiniowana jako Êrednia odpowiedê, ∏àcznie z szumem, na gaz zerowy mierzona podczas 30-sekundowego okresu. 3. Wzorcowaniejest zdefiniowane jako ró˝nica mi´dzy odpowiedzià na gaz wzorcowy iodpowiedzià zerowà. 4. Odpowiedê na gaz wzorcowy jest zdefiniowana jako Êrednia odpowiedê, ∏àcznie z szumem, na gaz wzorcowy mierzona podczas 30-sekundowego okresu. 1.5 B∏àd pomiaru Ca∏kowity b∏àd pomiarowy analizatora ∏àcznie zb∏´dem oddzia∏ywania (interferencji) wynikajàcym zobecnoÊci innych gazów (patrz paragraf 8 wUzupe∏nieniu 4 do niniejszego Kodeksu) nie mo˝e przekroczyç ±5 % odczytu lub ±3,5 % pe∏nej skali, w zale˝noÊci od tego, który jest mniejszy. Dla st´˝eƒ mniejszych ni˝ 100 ppm b∏àd pomiarowy nie mo˝e przekraczaç ±4 ppm. 1.6 PowtarzalnoÊç PowtarzalnoÊç analizatora nie mo˝e byç wi´ksza ni˝ ±1 % pe∏nej skali dla ka˝dego zakresu powy˝ej 155 ppm (lub ppm C) lub ±2 % dla ka˝dego zakresu u˝ywanego poni˝ej 155 ppm (lub ppm C). 1.7 Szum Ró˝nica pomi´dzy szczytowà odpowiedzià analizatorów na gaz zerowy, kalibrujàcy lub wzorcowy po ka˝dym okresie trwajàcym 10 sekund nie mo˝e przekroczyç 2 % pe∏nej skali na ka˝dym z u˝ywanych zakresów pomiarowych. 1.8 Zmiana wartoÊci zerowej (p∏yni´cie zera) Zmiana wartoÊci zerowej (p∏yni´cie zera) w ciàgu 1 godziny musi byç mniejsza ni˝ 2 % pe∏nej skali na najni˝- szym stosowanym zakresie pomiarowym. 1.9 Zmiana wartoÊci wzorcowej Odchylenie od wartoÊci wzorcowej podczas 1-godzinnego okresu powinno byç mniejsze ni˝ 2 % pe∏nej skali na najni˝szym stosowanym zakresie pomiarowym. 2 Osuszanie spalin W przypadku gdy konieczne jest zastosowanie urzàdzenia osuszajàcego spaliny, urzàdzenie to powinno mieç minimalny wp∏yw na st´˝enie mierzonych gazów. Stàd te˝ osuszanie chemiczne wcelu usuni´cia wilgoci zanalizowanej próbki spalin jest niedopuszczalne.

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13104

3 Analizatory Pomiaru sk∏adników gazowych nale˝y dokonywaç przy u˝yciu ni˝ej podanych typów analizatorów. Wprzypadku analizatorów o charakterystyce nieliniowej dozwolone jest u˝ycie obwodów linearyzujàcych. 1. Pomiar zawartoÊci tlenku w´gla CO — nale˝y u˝ywaç analizatorów absorbcyjnych, nierozpraszajàcych, pracujàcych w podczerwieni (NDIR). 2. Pomiar zawartoÊci dwutlenku w´gla CO — nale˝y u˝ywaç analizatorów absorbcyjnych, nierozprasza- 2 jàcych, pracujàcych w podczerwieni (NDIR). 3. Pomiar zawartoÊci tlenu O — nale˝y u˝ywaç czujników paramagnetycznych (PMD), czujników opar- 2 tych na dwutlenku cyrkonu (ZRDO) lub czujników elektrochemicznych (ECS). Uwaga:Czujnik elektrochemiczny powinien mieç kompensacj´ ze wzgl´du na interferencje zCO iNO . 2 x 4. Pomiar zawartoÊci tlenków azotu NO — nale˝y u˝ywaç analizatorów chemiluminescencyjnych (CLD) x lub podgrzewanych analizatorów chemiluminescencyjnych (HCLD) z konwerterem NO /NO, jeÊli do- 2 konuje si´ pomiaru w spalinach suchych. W przypadku pomiarów w spalinach mokrych nale˝y u˝ywaç analizatora typu HCLD zkonwerterem utrzymywanym wtemperaturze powy˝ej 333 K(60 °C) pod warunkiem, ˝e sprawdzenie os∏abienia sygna∏u wskutek obecnoÊci wody wypad∏o zadowalajàco (patrz 8.2.2 w Uzupe∏nieniu 4 do niniejszego Kodeksu). UZUPE¸NIENIE 4 Kalibracja przyrzàdów analitycznych (Dotyczy rozdzia∏u 5 Kodeksu technicznego NO ) x 1 Wprowadzenie 1.1 Ka˝dy analizator zastosowany do pomiarów parametrów silnika nale˝y kalibrowaç tak cz´sto, jak jest to potrzebne zgodnie z wymaganiami niniejszego Uzupe∏nienia. 1.2 Je˝eli nie okreÊlono inaczej, wszystkie wyniki pomiarów, dane z prób lub obliczenia, wymagane przez niniejsze Uzupe∏nienie, nale˝y zapisaç w raporcie z prób silnika zgodnie z paragrafem 5.10 niniejszego Kodeksu. 1.3 Dok∏adnoÊç przyrzàdów analitycznych 1.3.1 Dopuszczalne odchylenia przyrzàdów pomiarowych stosowanych do pomiarów na stanowisku prób. Kalibracja wszystkich przyrzàdów pomiarowych ma byç zgodna zwymaganiami podanymi wtabelach 1 i2 oraz z normami narodowymi lub mi´dzynarodowymi. Tabela 1 — Dopuszczalne odchylenia parametrów pracy silnika przy pomiarach na stanowisku prób.

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13105

Tabela 2 — Dopuszczalne odchylenia istotnych mierzonych parametrów przy pomiarach na stanowisku prób 1.3.2 Dopuszczalne odchylenia przyrzàdów pomiarowych do pomiarów przeprowadzanych na statku, wykonywanych w celu weryfikacji. Kalibracja wszystkich przyrzàdów pomiarowych ma byç zgodna zwymaganiami podanymi wtabelach 3 i4 oraz z normami narodowymi lub mi´dzynarodowymi. Tabela 3 — Dopuszczalne odchylenia pomiarów parametrów pracy silnika przy pomiarach przeprowadzanych na statku

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13106

Tabela 4 — Dopuszczalne odchylenia pomiaru innych istotnych parametrów pracy silnika przy pomiarach przeprowadzanych na statku 2 Gazy kalibracyjne Nie mo˝e zostaç przekroczony dopuszczalny okres przechowywania wszystkich gazów kalibracyjnych, zalecany przez producenta. Nale˝y odnotowaç dat´ terminu koƒca wa˝noÊci gazów kalibracyjnych ustalonà przez producenta. 2.1 Gazy czyste 2.1.1 Wymagana czystoÊç gazów okreÊlona jest przez podane poni˝ej limity dopuszczalnego st´˝enia zanieczyszczenia. Przy wykorzystywaniu procedur pomiaru na stanowisku prób nale˝y zapewniç dost´pnoÊç nast´- pujàcych gazów: 1. oczyszczony azot (zanieczyszczenie ≤ 1 ppm C, ≤ 1 ppm CO, ≤ 400 ppm CO , ≤ 0,1 ppm NO); 2 2. oczyszczony tlen (czystoÊç > 99,5 % O obj´toÊciowo); 2 3. mieszanina wodoru ihelu (40±2 % wodoru, reszta helu), (zanieczyszczenie ≤1 ppm C, ≤400 ppm CO) oraz 4. oczyszczone powietrze syntetyczne (zanieczyszczenie ≤ 1 ppm C, ≤ 1 ppm CO, ≤ 400 ppm CO , ≤ 0,1 ppm NO), (zawartoÊç tlenu pomi´dzy 18 a 21 % obj´toÊciowo). 2 2.2 Gazy kalibracyjne i gazy wzorcowe 2.2.1 Powinny byç dost´pne mieszaniny gazów, posiadajàce nast´pujàce sk∏ady chemiczne: 1. CO i oczyszczony azot; 2. NO ioczyszczony azot (iloÊç NO zawartego wtym gazie kalibracyjnym nie mo˝e przekraczaç 5 % zax 2 wartoÊci NO); 3. O i oczyszczony azot oraz 2 4. CO i oczyszczony azot. 2 Uwaga: Dopuszczalne sà kombinacje innych gazów pod warunkiem, ˝e gazy te nie wchodzà ze sobà w reakcje. 2.2.2 Rzeczywiste st´˝enie gazów kalibracyjnych iwzorcowych powinno byç wgranicach ±2 % wartoÊci nominalnej. Wszystkie st´˝enia gazu kalibracyjnego nale˝y podawaç wmierze obj´toÊci (procent obj´toÊci lub ppm obj´toÊci). 2.2.3 Gazy u˝yte do kalibracji i wzorcowania mogà byç tak˝e otrzymane za pomocà rozdzielacza gazu, rozcieƒczenia z oczyszczonym N lub z powietrzem syntetycznym. Dok∏adnoÊç urzàdzenia mieszajàcego powinna byç 2 taka, aby st´˝enie rozcieƒczonego gazu kalibracyjnego mog∏o byç uzyskane z dok∏adnoÊcià ±2 %.

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13107

3 Procedura przygotowania i pracy analizatorów i uk∏adu pobierania próbek Procedura przygotowania i pracy powinna byç zgodna z instrukcjami rozruchu i obs∏ugi okreÊlonymi przez producenta sprz´tu. W procedurze nale˝y uwzgl´dniç co najmniej minimalne wymagania podane w paragrafach 4 do 9. 4 Sprawdzenie przecieków 4.1 Nale˝y przeprowadziç prób´ uk∏adu pod wzgl´dem przecieków. Sond´ nale˝y od∏àczyç od uk∏adu wydechowego i jej koniec zatkaç. Pomp´ analizatora nale˝y w∏àczyç. Po wst´pnym okresie stabilizacji, wszystkie przep∏ywomierze powinny odczytywaç zero; je˝eli nie, nale˝y sprawdziç uk∏ad pobierania próbek i naprawiç wady. 4.2 Maksymalne dopuszczalne nat´˝enie przecieków mierzone po stronie pró˝niowej nie powinno byç wi´ksze ni˝ 0,5 % u˝ytkowego nat´˝enia przep∏ywu dla cz´Êci aktualnie sprawdzanego uk∏adu. Do oceny u˝ytkowego nat´˝enia przep∏ywu mogà byç wykorzystane przep∏ywy przez analizator oraz przep∏ywy obejÊciowe. 4.3 Innà metodà, która mo˝e byç zastosowana, jest wprowadzenie stopniowej zmiany st´˝enia gazu na poczàtku uk∏adu pobierania próbek przez prze∏àczanie zgazu zerowego na gaz wzorcowy. JeÊli odczyt pokaza∏ po odpowiednim czasie ni˝sze st´˝enie wporównaniu do wprowadzonego st´˝enia, to mo˝e to wskazywaç na problemy kalibracji lub istnienie przecieków. 5 Procedura kalibracji 5.1 Zestaw przyrzàdów Zestaw przyrzàdów nale˝y kalibrowaç oraz nale˝y sprawdziç krzywe kalibracji wzgl´dem standardowych gazów. Nale˝y zastosowaç takie samo nat´˝enie przep∏ywu gazów, jak stosowane przy przep∏ywie próbki spalin. 5.2 Czas nagrzewania Czas nagrzewania powinien byç zgodny zzaleceniami producenta analizatora. Je˝eli nie jest okreÊlony, zalecane jest nagrzewanie analizatora co najmniej przez dwie godziny. 5.3 Analizator NDIR i HFID Je˝eli istnieje taka potrzeba, analizator NDIR nale˝y dostroiç. 5.4 Kalibracja 5.4.1 Nale˝y przeprowadziç kalibracj´ ka˝dego ze stosowanych zakresów pomiarowych. 5.4.2 Analizatory CO, CO , NO i O nale˝y wyzerowaç, u˝ywajàc oczyszczonego powietrza syntetycznego 2 x 2 (lub azotu). 5.4.3 Nale˝y doprowadziç do analizatorów w∏aÊciwe gazy kalibracyjne, dokonaç odczytu, zapisaç go i okre- Êliç krzywà kalibracji, zgodnie z 5.5 poni˝ej. 5.4.4 Punkt zerowy nale˝y sprawdziç ponownie i, jeÊli trzeba, powtórzyç procedur´ kalibracji. 5.5 OkreÊlanie krzywej kalibracji 5.5.1 Wytyczne ogólne 5.5.1.1 Krzywà kalibracji analizatora nale˝y okreÊliç w oparciu o co najmniej pi´ç punktów kalibracji (wy∏àczajàc punkt zerowy), rozmieszczonych na tyle równomiernie, na ile to mo˝liwe. Najwy˝sze nominalne st´˝enie powinno byç wi´ksze lub równe 90 % pe∏nej skali. 5.5.1.2 Krzywà kalibracji oblicza si´ za pomocà metody najmniejszych kwadratów. JeÊli krzywa kalibracji jest opisywana wielomianem owyk∏adniku wi´kszym ni˝ 3, wówczas liczba punktów kalibracji (wraz zpunktem zerowym) powinna byç co najmniej równa sumie wyk∏adnika +2. 5.5.1.3 Krzywa kalibracji nie powinna odbiegaç wi´cej ni˝ ±2 % od nominalnej wartoÊci w ka˝dym z punktów kalibracji oraz o wi´cej ni˝ ±1 % pe∏nej skali w punkcie zerowym. 5.5.1.4 Na podstawie krzywej kalibracji i punktów kalibracji mo˝liwe jest sprawdzenie, czy kalibracja zosta∏a przeprowadzona poprawnie. Nale˝y podaç ró˝ne charakterystyczne parametry pracy analizatora, awszczególnoÊci: 1) zakres pomiarowy, 2) czu∏oÊç oraz 3) dat´ przeprowadzenia kalibracji.

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13108

5.5.2 Kalibracja poni˝ej 15 % pe∏nej skali 5.5.2.1 Krzywa kalibracji analizatora powinna zostaç okreÊlona przy u˝yciu co najmniej 10 punktów kalibracji (wy∏àczajàc punkt zerowy) rozmieszczonych tak, ˝e 50 % punktów kalibracji znajduje si´ poni˝ej 10 % pe∏nej skali. 5.5.2.2 Krzywà kalibracji nale˝y obliczyç za pomocà metody najmniejszych kwadratów. 5.5.2.3 Krzywa kalibracji nie powinna odbiegaç o wi´cej ni˝ ±4 % od nominalnej wartoÊci w ka˝dym z punktów kalibracji i o wi´cej ni˝ ±1 % pe∏nej skali w punkcie zerowym. 5.5.3 Metody alternatywne Mogà zostaç zastosowane metody alternatywne jeÊli mo˝na wykazaç, ˝e te alternatywne technologie (np. komputer, elektronicznie regulowany prze∏àcznik zakresu itp.) zapewniajà równowa˝nà dok∏adnoÊç. 6 Weryfikacja kalibracji Przed w∏àczeniem analizatora nale˝y dokonaç sprawdzenia kalibracji wka˝dym normalnie u˝ywanym zakresie dzia∏ania analizatora, zgodnie z nast´pujàcà procedurà: 1) kalibracj´ nale˝y sprawdziç przy u˝yciu gazu zerowego i gazu wzorcowego, którego wartoÊç nominalna powinna byç wi´ksza ni˝ 80 % pe∏nej skali dla danego zakresu pomiarowego oraz 2) mo˝na dokonaç zmiany parametrów regulacyjnych, je˝eli dla dwóch rozpatrywanych punktów stwierdzone wartoÊci zmierzone nie ró˝nià si´ o wi´cej ni˝ ±4 % pe∏nej skali od deklarowanej wartoÊci odniesienia. Je˝eli nie ma to miejsca, wówczas nale˝y okreÊliç nowà krzywà kalibracji zgodnie z 5.5 powy˝ej. 7 Sprawdzenie sprawnoÊci konwertera NO x SprawnoÊç konwertera zastosowanego dla konwersji NO na NO nale˝y sprawdziç, zgodnie z wytycznymi po- 2 danymi w punktach od 7.1 do 7.8. 7.1 Uk∏ad testowy SprawnoÊç konwertera nale˝y sprawdziç ozonatorem, u˝ywajàc uk∏adu testowego pokazanego na rys. 1 poni- ˝ej (patrz te˝ 3.4 w Uzupe∏nieniu 3 do niniejszego Kodeksu) oraz poni˝szej procedury. Rys. 1 — Schemat urzàdzenia do weryfikacji sprawnoÊci konwertera

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13109

7.2 Kalibracja Analizatory CLD i HCLD nale˝y kalibrowaç w najcz´Êciej u˝ywanym zakresie pracy, zgodnie z warunkami technicznymi producenta, u˝ywajàc gazu zerowego i gazu wzorcowego (o zawartoÊci NO, która powinna wynosiç oko∏o 80 % zakresu pracy i st´˝eniu NO w mieszaninie gazów o mniejszym ni˝ 5 % st´˝enia NO). Analizator 2 NO musi pracowaç w trybie NO tak, ˝eby gaz wzorcowy nie przechodzi∏ przez konwerter. Zmierzone st´˝enie x nale˝y zapisaç. 7.3 Obliczenia SprawnoÊç konwertera NO nale˝y obliczyç w nast´pujàcy sposób: x gdzie: a = St´˝enie NO zgodnie z 7.6 x b = St´˝enie NO zgodnie z 7.7 x c = St´˝enie NO zgodnie z 7.4 d = St´˝enie NO zgodnie z 7.5 7.4 Dodawanie tlenu 7.4.1 Tlen lub powietrze zerowe nale˝y w sposób ciàg∏y dodawaç poprzez zamontowany kurek trójdro˝ny do przep∏ywajàcego gazu do czasu, gdy wskazane st´˝enie jest oko∏o 20 % mniejsze ni˝ wskazane st´˝enie kalibracyjne, podane w 7.2 (analizator musi pracowaç w trybie NO). 7.4.2 Odczytane st´˝enie (c) nale˝y zapisaç. Podczas procesu ozonator musi byç nieczynny. 7.5 Uruchomienie ozonatora Nast´pnie nale˝y uruchomiç ozonator w celu wytworzenia wystarczajàcej iloÊci ozonu do doprowadzenia do obni˝enia st´˝enia NO do oko∏o 20% (minimalnie 10%) st´˝enia kalibracyjnego, podanego w 7.2. Odczytane st´˝enie (d) nale˝y zapisaç (analizator musi pracowaç w trybie NO). 7.6 Tryb NO x Analizator nale˝y nast´pnie prze∏àczyç na prac´ wtrybie NO tak, ˝eby mieszanina gazu (zawierajàca NO, NO , x 2 O iN ) przechodzi∏a obecnie przez konwerter. Odczytane st´˝enie (a) nale˝y zapisaç (analizator musi pracowaç 2 2 w trybie NO ). x 7.7 Unieruchomienie ozonatora Po od∏àczeniu ozonatora mieszanina gazów, opisana w7.6, przechodzi przez konwerter do detektora. Odczytane st´˝enie (b) nale˝y zapisaç (analizator musi pracowaç w trybie NO ). x 7.8 Tryb NO Wraz zprze∏àczeniem na prac´ wtrybie NO przy unieruchomionym ozonatorze nale˝y tak˝e wy∏àczyç przep∏yw tlenu lub powietrza syntetycznego. Odczyt NO analizatora nie powinien odchylaç si´ owi´cej ni˝ 5 % od warx toÊci zmierzonej zgodnie z 7.2 (analizator powinien pracowaç w trybie NO ). x 7.9 Odst´py pomi´dzy sprawdzeniami SprawnoÊç konwertera nale˝y sprawdziç przed ka˝dà kalibracjà analizatora NO . x 7.10 Wymagana sprawnoÊç SprawnoÊç konwertera nie mo˝e byç mniejsza ni˝ 90 %, natomiast zaleca si´ sprawnoÊç na poziomie 95 %. Uwaga: Je˝eli w najcz´Êciej stosowanym zakresie pomiarowym analizatora konwerter NO nie mo˝e zapewx niç redukcji st´˝enia z80 % do 20 % zgodnie z7.2, wtedy nale˝y u˝ywaç wy˝szego zakresu pomiarowego, w którym taka redukcja jest zapewniona. 8 Efekty interferencji w analizatorach CO, CO , NO i O 2 x 2 Gazy obecne w spalinach, inne ni˝ gaz aktualnie analizowany, mogà interferowaç z odczytem na kilka sposobów. Dodatnia interferencja mo˝e wyst´powaç w przyrzàdach NDIR i PMD, gdzie interferujàcy gaz daje takie same efekty, jak gaz aktualnie mierzony, lecz w mniejszym stopniu. Ujemna interferencja mo˝e wyst´powaç wprzyrzàdach NDIR przez interferujàcy gaz poszerzajàcy pasmo absorpcyjne mierzonego gazu iwprzyrzàdach CLD przez interferujàcy gaz t∏umiàcy promieniowanie.

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13110

8.1 Sprawdzenie interferencji analizatora CO W przypadku analizatora CO interferencje mogà powodowaç woda i CO . Dlatego gaz wzorcowy, posiadajàcy 2 st´˝enie 80 % do 100 % pe∏nej skali dla maksymalnego zakresu pracy u˝ytego podczas sprawdzania, powinien byç wprowadzony do wody o temperaturze pokojowej i odpowiedê analizatora powinna zostaç zapisana. Odchylenie odczytu analizatora wskutek interferencji nie mo˝e byç wi´ksze ni˝ 1 % pe∏nej skali dla zakresów powy˝ej lub równych 300 ppm lub wi´ksze ni˝ 3 ppm dla zakresów poni˝ej 300 ppm. 8.2 Sprawdzenie os∏abienia sygna∏u analizatora NO x Dwa gazy mogàce oddzia∏ywaç na analizator CLD (i HCLD) to CO i para wodna. Os∏abienie sygna∏u wyjÊcio- 2 wego ze wzgl´du na obecnoÊç tych gazów jest proporcjonalne do ich st´˝eƒ idlatego wymagane jest wykonanie testów w celu okreÊlenia os∏abienia sygna∏u przy najwy˝szych, wyst´pujàcych podczas prób, spodziewanych st´˝eniach gazów interferujàcych. 8.2.1 Sprawdzenie os∏abienia sygna∏u wskutek obecnoÊci CO 2 8.2.1.1 Gaz wzorcowy CO posiadajàcy st´˝enie od 80 % do 100 % pe∏nej skali maksymalnego zakresu pracy 2 nale˝y przepuÊciç przez analizator NDIR zzapisaniem zmierzonej wartoÊci CO jako A. Nast´pnie gaz nale˝y roz- 2 cieƒczyç w proporcji oko∏o 50 % z gazem wzorcowym NO i mieszanin´ przepuÊciç przez analizator NDIR i (H)CLD, z zapisaniem zmierzonych wartoÊci CO i NO odpowiednio jako B i C. Nast´pnie dop∏yw CO nale˝y 2 2 zamknàç, zaÊ przez analizator (H)CLD ma przechodziç tylko gaz wzorcujàcy NO, z zapisaniem zmierzonej wartoÊci NO jako D. 8.2.1.2 Os∏abienie sygna∏u wyjÊciowego nale˝y obliczyç w nast´pujàcy sposób: gdzie: A — st´˝enie CO gazu nierozcieƒczonego zmierzone przez analizator NDIR, % 2 B — st´˝enie CO w mieszaninie rozcieƒczonej zmierzone przez analizator NDIR, % 2 C — st´˝enie NO w mieszaninie rozcieƒczonej zmierzone przez analizator (H)CLD, ppm D — st´˝enie NO gazu nierozcieƒczonego zmierzone przez analizator (H)CLD, ppm i nie mo˝e byç ono wi´ksze ni˝ 3 % pe∏nej skali. 8.2.1.3 Mogà byç stosowane alternatywne metody rozcieƒczania i oznaczania gazów wzorcowych CO i NO, 2 takie jak dynamiczne mieszanie/„blendowanie”. 8.2.2 Sprawdzanie os∏abienia sygna∏u wskutek obecnoÊci wody 8.2.2.1 Sprawdzenie to ma zastosowanie tylko do pomiarów st´˝eƒ wspalinach mokrych. Obliczanie os∏abienia sygna∏u wskutek obecnoÊci wody powinno uwzgl´dniaç rozcieƒczenie gazu wzorcowego NO z parà wodnà, przy st´˝eniu pary wodnej w mieszaninie odpowiadajàcej st´˝eniu oczekiwanemu w trakcie prób. 8.2.2.2 Gaz wzorcowy NO posiadajàcy st´˝enie 80 % do 100 % pe∏nej skali dla maksymalnego zakresu pracy nale˝y przepuÊciç przez analizator (H)CLD zzapisaniem zmierzonej wartoÊci NO jako D. Nast´pnie gaz wzorcowy NO nale˝y wprowadziç do wody o temperaturze pokojowej i przepuÊciç przez analizator (H)CLD, z zapisaniem zmierzonej wartoÊci NO jako C. Nale˝y okreÊliç ciÊnienie bezwzgl´dne pracy itemperatur´ wody analizatora izapisaç odpowiednio jako EiF. Nale˝y okreÊliç ciÊnienie nasycenia pary wodnej wmieszaninie odpowiadajàce temperaturze wody (F) i zapisaç jako G. St´˝enie pary wodnej (w %) mieszaniny nale˝y obliczaç w nast´pujàcy sposób:

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13111

i zapisaç jako H. Oczekiwane st´˝enie rozcieƒczonego gazu wzorcowego NO (w parze wodnej) nale˝y obliczaç w nast´pujàcy sposób: i zapisaç jako D . OdnoÊnie do spalin silnika wysokopr´˝nego, oczekiwane maksymalne st´˝enie pary wodnej e w spalinach (w %) nale˝y oszacowaç, przy za∏o˝eniu stosunku atomów wodoru do w´gla (H/C) na poziomie 1,8/1, w oparciu o st´˝enie nierozcieƒczonego gazu wzorcowego CO (A, zmierzonego w 8.2.1 powy˝ej) w na- 2 st´pujàcy sposób: i zapisaç jako H . m 8.2.2.3 Os∏abienie sygna∏u wskutek obecnoÊci wody nale˝y obliczaç w nast´pujàcy sposób: gdzie: D — oczekiwane st´˝enie NO w mieszaninie rozcieƒczonej, ppm e C — st´˝enie NO w mieszaninie rozcieƒczonej, ppm H = maksymalne st´˝enie pary wodnej, % m H = rzeczywiste st´˝enie pary wodnej, % i nie mo˝e byç wi´ksze ni˝ 3 %. Uwaga: Wa˝ne jest, aby gaz wzorcowy NO zawiera∏ NO w minimalnym st´˝eniu, poniewa˝ absorpcja 2 NO w wodzie nie zosta∏a uwzgl´dniona w obliczeniach os∏abienia sygna∏u. 2 8.3 Interferencja analizatora O 2 8.3.1 Reakcja analizatora PMD na gazy inne ni˝ tlen jest relatywnie ma∏a. Oddzia∏ywanie gazów powszechnie wyst´pujàcych w spalinach, wyra˝one w równowa˝nym st´˝eniu O , podano w tabeli 5. 2 Tabela 5 — Równowa˝niki tlenu 8.3.2 Wprzypadku gdy nale˝y przeprowadziç bardzo dok∏adne pomiary zawartoÊci tlenu, wówczas zmierzone wartoÊci st´˝enia tlenu nale˝y skorygowaç o wartoÊç interferencji, zgodnie z nast´pujàcym wzorem: Interferencja = (Równowa˝nik % O · Zaobserwowane st´˝enie)/100 (7) 2 8.3.3 Przy zastosowaniu analizatorów ZRDO i ECS, interferencj´ spowodowanà przez gazy inne ni˝ tlen nale˝y skompensowaç zgodnie z instrukcjami dostawcy urzàdzenia. 9 Okresy pomi´dzy kalibracjami Analizatory nale˝y kalibrowaç zgodnie zrozdzia∏em 5 co najmniej co ka˝de 3 miesiàce lub zawsze, gdy system jest naprawiany lub dokonywana jest zmiana, mogàca wp∏ynàç na kalibracj´.

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13112

UZUPE¸NIENIE 5 Przyk∏ad raportu z prób (Dotyczy 5.10 Kodeksu technicznego NO ) x Raport z prób emisji nr ................................. Informacja o silniku* Strona 1/5 ———————— *Je˝eli ma zastosowanie.

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13113

Raport z prób emisji nr ................................. Informacja o rodzinie silników* Strona 2/5 ———————— *Je˝eli ma zastosowanie.

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13114

Raport z prób emisji nr ................................. Informacje o stanowisku próbnym* Strona 3/5 ———————— *Je˝eli ma zastosowanie. **Dolna wartoÊç opa∏owa W . d

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13115

Raport z prób emisji nr ................................. Dane otoczenia i emisji gazowych* Strona 4/5 ———————— *Je˝eli ma zastosowanie.

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13116

Raport z prób emisji nr ................................. Dane z prób silnika* Strona 5/5 ———————— *Je˝eli ma zastosowanie.

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13117

UZUPE¸NIENIE 6 Obliczanie masowego przep∏ywu spalin (metoda bilansu w´gla) (Dotyczy rozdzia∏u 5 Kodeksu technicznego NO ) x 1 Wprowadzenie 1.1 Niniejszy dodatek odnosi si´ do obliczenia masowego przep∏ywu spalin i/lub zu˝ycia powietrza do spalania. Obie metody podane wdodatku oparte sà na pomiarze st´˝enia gazów wspalinach oraz na znajomoÊci zu- ˝ycia paliwa. Symbole iopisy sta∏ych oraz zmiennych u˝ytych we wzorach metody pomiarowej bilansu w´gla, sà zebrane w tabeli 4: Skróty, okreÊlenia i symbole stosowane w niniejszym Kodeksie. 1.2 Niniejszy dodatek zawiera dwie nast´pujàce metody do obliczania masowego przep∏ywu spalin: metoda1 (bilansu w´gla) jest wa˝na, kiedy u˝ywane jest paliwo niezawierajàce tlenu i azotu, a metoda 2 (uniwersalna, bilansu w´gla i tlenu) ma zastosowanie do paliw zawierajàcych H, C, S, O, N o znanym sk∏adzie wagowym. 1.3 Metoda 2 zawiera ∏atwo zrozumia∏e, a przy tym uniwersalne wyprowadzenia wszystkich wzorów wraz z podaniem wszystkich sta∏ych. Metod´ t´ przytacza si´ w Kodeksie, poniewa˝ istnieje wiele przypadków, w których u˝ycie sta∏ych, dost´pnych w danej chwili przy pomini´ciu istotnych parametrów, mo˝e prowadziç do wyników obarczonych b∏´dami mo˝liwymi do unikni´cia. U˝ywanie wzorów zmetody 2 umo˝liwia tak˝e obliczenie istotnych parametrów w warunkach odbiegajàcych od warunków standardowych. 1.4 Przyk∏ady parametrów niektórych wybranych paliw sà przedstawione wtabeli 1. WartoÊci dotyczàce sk∏adu paliwa podane sà tylko jako porównawcze inie mogà byç u˝ywane zamiast wartoÊci odpowiadajàcych sk∏adowi paliwa, u˝ywanego rzeczywiÊcie do zasilania silnika. 1.5 Oile nie podano inaczej, wszystkie wyniki obliczeƒ wymaganych przez niniejsze Uzupe∏nienie nale˝y przytoczyç w raporcie z prób silnika, zgodnie z paragrafem 5.10 niniejszego Kodeksu. 2 Metoda 1 — bilansu w´gla 2.1 Niniejsza metoda zawiera szeÊç kroków, które nale˝y zastosowaç do obliczenia st´˝enia gazów w spalinach z uwzgl´dnieniem w∏asnoÊci paliwa. 2.2 Podane wzory metody 1 sà wa˝ne tylko dla paliwa niezawierajàcego tlenu. Tabela 1 — Parametry niektórych wybranych paliw (przyk∏ady) 1)Sk∏ad obj´toÊciowy: CO = 1,10 %; N = 12,10 %; CH = 84,20 %; C H = 3,42 %; C H = 0,66 %; C H = 0,22 %; C H = 0,05 %; 2 2 4 2 6 3 8 4 10 5 12 C H = 0,05 %. 6 14 ———————— *Poprawiono wg MEPC 43/10/3.

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13118

2.3 Krok pierwszy: Obliczenie stechiometrycznego zapotrzebowania powietrza 2.3.1 Proces spalania ca∏kowitego i zupe∏nego 2.4 Krok drugi: Obliczenie wspó∏czynnika nadmiaru powietrza na podstawie st´˝enia CO w spalinach przy 2 za∏o˝eniu spalania ca∏kowitego i zupe∏nego. 2.5 Krok trzeci: Obliczenie stosunku wodoru do w´gla 2.6 Krok czwarty: Obliczenie st´˝enia w´glowodorów w spalinach suchych w oparciu o procedur´ ECE R49 z uwzgl´dnieniem w∏asnoÊci paliwa i stosunku iloÊci powietrza do iloÊci paliwa. 2.6.1 Przeliczenie st´˝eƒ w spalinach suchych na st´˝enia w spalinach mokrych otrzymuje si´: conc = conc · (1 – FFH · (zu˝ycie paliwa/zu˝ycie suchego powietrza)) (1-7) mokre suche (1-8) Ca∏kowita obj´toÊç spalin mokrych = azot zpowietrza do spalania + nadmiar tlenu + argon zpowietrza do spalania + CO 2 zpowietrza do spalania + woda zprocesu spalania + CO 2 zprocesu spalania + SO 2 (1-9) zprocesu spalania

gdzie: MVH2O = 22,401 dm3/mol MVCO2 = 22,262 dm3/mol MVSO2 = 21,891 dm3/mol MVO2 = 22,393 dm3/mol MVN2 = 22,402 dm3/mol MVAR = 22,393 dm3/mol** ———————— *Poprawiono wg MEPC 43/10/3. **Poprawiono wg MEPC 43/10/4.

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13119

2.6.2 W wyniku uzyskuje si´ zale˝noÊç: i 2.6.3 Wspó∏czynnik nadmiaru powietrza zdefiniowany jest jako: 2.7 Krok piàty:Obliczenie wspó∏czynnika nadmiaru powietrza woparciu oprocedury wyszczególnione wdokumencie: „United States Code of Federal Regulations, Title 40, (40CFR86.345-79)”. ———————— *Poprawiono wg MEPC 43/10/3.

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13120

2.8 Krok szósty: Obliczenie masy spalin 3 Metoda 2 — uniwersalna — bilansu w´gla i tlenu 3.1 Wprowadzenie Podana metoda przedstawia zrozumia∏y opis metody bilansu w´gla i tlenu. Mo˝e byç zastosowana wówczas, gdy mo˝liwe jest zmierzenie zu˝ycia paliwa i gdy znany jest sk∏ad paliwa oraz st´˝enia sk∏adników spalin. 3.2 Obliczenie masowego nat´˝enia przep∏ywu spalin na podstawie bilansu w´gla 3.2.1 Uproszczenie powy˝szej zale˝noÊci przy za∏o˝eniu spalania ca∏kowitego i zupe∏nego: 3.3 Obliczenie masowego przep∏ywu spalin w oparciu o bilans tlenu gdzie: i ———————— *Poprawiono wg MEPC 43/10/3.

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13121

3.3.1 Uproszczenie powy˝szej zale˝noÊci przy za∏o˝eniu spalania ca∏kowitego i zupe∏nego: 3.4 Wyprowadzenie wzorów metody bilansu tlenu przy za∏o˝eniu spalania nieca∏kowitego i niezupe∏nego 3.4.1 IloÊç tlenu doprowadzonego wyra˝ona w [g/h] wynosi: 3.4.2 IloÊç tlenu odprowadzonego (w spalinach) wyra˝ona w [g/h] wynosi: przy czym wartoÊci poszczególnych sk∏adników gazowych obliczane sà w oparciu o st´˝enia mierzone w spalinach mokrych oraz nast´pujàce definicje i zale˝noÊci (GC oznacza iloÊç sadzy wyra˝onà w g/h):

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13122

3.4.3 EXHDENS obliczane jest ze wzoru (2-42) wg 3.6. gdzie: 3.4.4 Pierwszy nawias jest zdefiniowany jako Factor1, a drugi jako Factor2 (patrz tak˝e wzory (2-4) i (2-5)). 3.4.5 Masowe zu˝ycie powietrza i masa spalin mogà zostaç obliczone z nast´pujàcych wzorów: i odpowiednio: 3.5 Wyprowadzenie wzorów metody bilansu w´gla przy za∏o˝eniu spalania nieca∏kowitego i niezupe∏nego 3.5.1 IloÊç w´gla doprowadzonego wyra˝ona w [g/h] wynosi: 3.5.2 IloÊç w´gla odprowadzonego (w spalinach) wyra˝ona w [g/h] wynosi: 3.5.3 WartoÊci poszczególnych sk∏adników gazowych obliczone sà w oparciu o st´˝enia mierzone w spalinach mokrych oraz nast´pujàce definicje i zale˝noÊci (GC oznacza iloÊç sadzy wyra˝onà w g/h): ———————— *Poprawiono wg MEPC 43/10/3.

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13123

3.5.4 Z warunku równowagi: iloÊç w´gla doprowadzonego = iloÊç w´gla odprowadzonego 3.5.5 Obliczenie masowego nat´˝enia przep∏ywu spalin na podstawie bilansu w´gla: 3.6 Obliczenie obj´toÊciowego sk∏adu spalin i g´stoÊci spalin przy spalaniu nieca∏kowitym i niezupe∏nym przy czym CO2AIR = st´˝enie CO w powietrzu do spalania (w % obj´toÊciowo) 2 ———————— *Poprawiono wg MEPC 43/10/3. **Poprawiono wg MEPC 43/10/4.

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13124

3.7 Program do obliczania masowego nat´˝enia przep∏ywu spalin 3.7.1 Wyniki obydwu obliczeƒ stechiometrycznych — obliczenia w´gla itlenu, dajà ca∏kowity sk∏ad spalin imasowe nat´˝enie przep∏ywu spalin ∏àcznie z zawartà w nich wodà. 3.7.2 Wzory w niniejszym programie sà oparte g∏ównie na st´˝eniach mierzonych w spalinach mokrych. 3.7.3 Je˝eli pomierzone sà st´˝enia wspalinach suchych (O iCO ), do przeliczenia zwarunków suchych na wa- 2 2 runki mokre nale˝y zastosowaç wspó∏czynnik korekcyjny spalin KWEXH (= K ). W, r 3.7.4 Program oblicza masowe nat´˝enie przep∏ywu spalin przy znanym KWEXHoraz oblicza KWEXHprzy znanym nat´˝eniu przep∏ywu spalin. Gdy obydwie wartoÊci sà nieznane, program przyjmuje wst´pnie wartoÊç KWEXH(= K ) iwykonuje obliczenie iteracyjne do czasu, kiedy obie wartoÊci zostanà wzajemnie dopasowa- W, r ne i nie ulegajà ju˝ zmianie. 3.7.5 Je˝eli zale˝noÊç na bilans masy jest u˝ywana bez stosowania programu obliczeniowego, wówczas nale- ˝y zastosowaç nast´pujàce wspó∏czynniki korekcyjne wcelu przeliczenia zwarunków suchych na warunki mokre: 3.7.6 Wzór podany w innej formie: 3.7.7 Mo˝liwe sà ró˝ne wersje wzoru na wspó∏czynnik korekcyjny KWEXH = K do przeliczenia z warunków W, r suchych na warunki mokre dla spalin. 3.7.8 Wzory (2-44) i(2-44a) itak˝e wzór (12) z5.12.2.3 zniniejszego Kodeksu nie sà ca∏kowicie dok∏adne, poniewa˝ wspó∏czynniki korekcyjne ze wzgl´du na zawartoÊç wody, powsta∏ej w wyniku spalania oraz wody w doprowadzanym powietrzu nie sà addytywne. ———————— *Poprawiono wg MEPC 43/10/3.

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13125

3.7.9 Wzór dok∏adny ma postaç: RhoEXHDAC = g´stoÊç spalin przy spalaniu w suchym powietrzu (kg/n m3) RhoH2O = g´stoÊç pary wodnej (kg/n m3) (MWH2O/MVH2O) 3.7.10 Porównanie wzoru (12) z 5.12.2.3 z niniejszego Kodeksu ze wzorem (2-45) pokazuje bardzo ma∏e ró˝- nice we wspó∏czynniku K , które pokazano na poni˝szych przyk∏adach: W, r 3.7.11 Podany wzór (2-45) nie jest praktyczny, poniewa˝ w wielu przypadkach RhoEXHDAC jest nieznana i pomija si´ wspó∏czynnik zale˝ny od stosowanego paliwa F . Dlatego nale˝y zastosowaç bardziej praktyczne FH wzory (9), (10), (12) i(13) zpunktów 5.12.2.1 do 5.12.3.5 niniejszego Kodeksu; b∏àd wynikowy < 0,2 % (wwi´kszoÊci przypadków) mo˝e byç pomini´ty. 3.8 Obliczenie wspó∏czynników zale˝nych od zastosowanego paliwa FFD iFFW do obliczenia nat´˝enia przep∏ywu spalin 3.8.1 Za pomocà nast´pujàcych wzorów: iw nawiàzaniu do wzorów (2-34), (2-35), (2-37), (2-38) i (2-39) wspó∏czynniki FFDiFFWmogà byç okreÊlone odpowiednio wzorami (2-50) i (2-52):

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13126

3.8.2 Ten sam wzór wyra˝ony liczbowo:

3.8.4 Ten sam wzór wyra˝ony liczbowo: 3.9 Wyprowadzenie wspó∏czynnika zale˝nego od zastosowanego paliwa F FH 3.9.1 Zastosowany jest on w obliczeniu st´˝enia w warunkach wilgotnych na podstawie st´˝eƒ okreÊlanych w warunkach suchych, zgodnie z 5.12.2 niniejszego Kodeksu. Uwaga: Ze wzgl´du na nazwy zmiennych u˝ywanych we wspomnianym programie w podanym ni˝ej wyprowadzeniu symbole oryginalnie oznaczonych zmiennych ró˝nià si´ od symboli podanych w skrótach, np.: K = K = KWEXH. W, r WEXH 3.9.2 Wyprowadzenie wspó∏czynnika F odnosi si´ do suchego powietrza dolotowego, poniewa˝ wzór (8) FH osobno uwzgl´dnia zawartoÊç wody w powietrzu dolotowym.* i gdzie:

———————— *Poprawiono wg MEPC 43/10/3. **Poprawiono wg MEPC 43/10/4.

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13127

3.9.3 Niniejsza uniwersalna zale˝noÊç, majàca zastosowanie do wszystkich paliw (przy znanej g´stoÊci spalin), mo˝e byç dla olejów nap´dowych uproszczona w nast´pujàcy sposób: UZUPE¸NIENIE 7 Lista parametrów podlegajàcych sprawdzeniu przy stosowaniu metody kontroli parametrów silnika (Dotyczy p. 6.2.3.5 Kodeksu technicznego NO ) x 1 Wprzypadku parametrów wymienionych ni˝ej istnieje wi´cej ni˝ jedna mo˝liwoÊç przeprowadzenia przeglàdu. Wtakich przypadkach jako wytycznà mo˝na przyjàç, ˝e dowolna metoda lub po∏àczenie kilku metod, wymienionych ni˝ej, mo˝e wystarczyç, aby wykazaç zgodnoÊç. Operator statku, majàc zatwierdzenie administracji i wspierany przez producenta silnika, mo˝e wybraç metod´ kontroli jednego z ni˝ej wyszczególnionych parametrów pracy silnika: 1. „rozrzàd wtrysku paliwa”: 1) po∏o˝enie krzywki paliwowej (pojedynczej krzywki lub wa∏u krzywkowego, je˝eli krzywki nie sà nastawialne): — opcjonalnie (wzale˝noÊci od konstrukcji): po∏o˝enie dêwigni pomi´dzy krzywkà inap´dem pompy, — opcjonalnie dla pomp z rozrzàdem suwakowym: indeks VIT i po∏o˝enie krzywki lub t∏oczka, lub — inne urzàdzenie sterujàce; 2) poczàtek dostarczania paliwa dla danego po∏o˝enia listwy paliwowej (pomiar ciÊnienia dynamicznego); 3) otwarcie wtryskiwacza dla danych stanów obcià˝enia, np. przy zastosowaniu czujnika Halla lub przetwornika przyspieszenia; 4) dane eksploatacyjne, zale˝ne od obcià˝enia, ciÊnienia powietrza do∏adowujàcego, maksymalnego ciÊnienia spalania, temperatury powietrza do∏adowujàcego, temperatury spalin, odniesione do wykresów pokazujàcych ich wspó∏zale˝noÊç z emisjà NO . Dodatkowo nale˝y zapewniç, ˝e stopieƒ x spr´˝ania odpowiada wartoÊci, jaka wyst´powa∏a przy zasadniczej certyfikacji (patrz 1.7); Uwaga:Do okreÊlenia rzeczywistego rozrzàdu wtrysku paliwa niezb´dne jest, aby znaç dopuszczalne limity zmian nastaw pozwalajàce na spe∏nienie ograniczeƒ emisji NO lub nawet wykresy, x pokazujàce korelacj´ rozrzàdu wtrysku zemisjà NO , opierajàc si´ na wynikach pomiaru emix sji NO przeprowadzonego na stanowisku prób. x 2. „rozpylacz”: 1) dane techniczne i numer identyfikacyjny cz´Êci

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13128

3. „pompa wtryskowa”: 1) numer identyfikacyjny cz´Êci (wyszczególnione wymiary i konstrukcja t∏oczka i cylinderka); 4. „krzywka paliwowa”: 1) numer identyfikacyjny cz´Êci (opisanie kszta∏tu); 2) poczàtek dostarczania paliwa dla danych pozycji listwy paliwowej (pomiar ciÊnienia dynamicznego); 5. „ciÊnienie wtrysku”: 1) dotyczy tylko systemów owspólnym przewodzie t∏ocznym „common rail”: ciÊnienie wprzewodzie t∏ocznym w zale˝noÊci od obcià˝enia, wykres pokazujàcy wspó∏zale˝noÊç z emisjà NO ; x 6. „komora spalania”: 1) numer identyfikacyjny cz´Êci g∏owicy i korony t∏oka; 7. „stopieƒ spr´˝ania”: 1) sprawdzenie rzeczywistego stopnia spr´˝ania (pomiar odleg∏oÊci pomi´dzy koronà t∏oka a g∏owicà); 2) sprawdzenie podk∏adek regulacyjnych w trzonie t∏okowym lub korbowodzie; 8. „typ i budowa turbospr´˝arki”: 1) model i dane techniczne (numery identyfikacyjne); 2) ciÊnienie powietrza do∏adowujàcego, wykres pokazujàcy wspó∏zale˝noÊç z emisjà NO ; x 9. „ch∏odnica powietrza do∏adowujàcego, podgrzewacz powietrza do∏adowujàcego”: 1) model i dane techniczne; 2) temperatura powietrza do∏adowujàcego w zale˝noÊci od obcià˝enia skorygowana do warunków odniesienia, wykres pokazujàcy wspó∏zale˝noÊç z emisjà NO ; x 10. „rozrzàd zaworów” (dotyczy tylko silników czterosuwowych z zamkni´ciem zaworu ssàcego przed DMP): 1) pozycja krzywki; 2) sprawdzenie rzeczywistego ustawienia rozrzàdu; 11. „wtrysk wody” (do oceny: wykres pokazujàcy wp∏yw na emisj´ NO ): x 1) zu˝ycie wody zale˝ne od obcià˝enia (monitoring); 12. „emulsja paliwowo-wodna” (do oceny: wykres pokazujàcy wp∏yw na emisj´ NO ): x 1) pozycja listwy paliwowej w zale˝noÊci od obcià˝enia (monitoring); 2) zu˝ycie wody w zale˝noÊci od obcià˝enia (monitoring); 13. „recyrkulacja spalin” (do oceny: wykres pokazujàcy wp∏yw na emisj´ NO ): x 1) masowe nat´˝enie przep∏ywu recyrkulujàcych spalin (monitoring); 2) st´˝enie CO w mieszaninie Êwie˝ego powietrza i recyrkulujàcych spalin np.: w powietrzu przep∏u- 2 kujàcym (monitoring); 3) st´˝enie O w powietrzu przep∏ukujàcym (monitoring); 2 14. „selektywnie redukujàcy katalizator” (SCR): 1) masowe nat´˝enie przep∏ywu czynnika redukujàcego wzale˝noÊci od obcià˝enia (monitoring) idodatkowe okresowe kontrole st´˝enia NO za SCR (do oszacowania: wykres pokazujàcy wp∏yw na x emisje NO ). x 2. OdnoÊnie do silników z selektywnie redukujàcym katalizatorem (SCR) bez kontroli sprz´˝enia zwrotnego opcjonalny pomiar emisji NO (okresowa kontrola na obiekcie lub monitoring) jest przydatny do wykazax nia, ˝e sprawnoÊç SCR odpowiada stanowi z czasu certyfikacji bez wzgl´du na to, czy warunki otoczenia lub jakoÊç paliwa spowodowa∏y, ˝e emisja mierzona wsurowych spalinach jest inna ni˝ wtrakcie certyfikacji.

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13129

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13130

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13131

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13132

powinny oszacowaç emisje ostatnich lat, je˝eli mogà byç one racjonalnie oszacowane, oraz powinny tak˝e wskazaç, w jaki sposób emisje ze statków i ich procentowy udzia∏ w globalnej emisji mo˝e si´ zmieniç w nadchodzàcych latach, majàc na uwadze ograniczenia, które b´dà mia∏y miejsce w innych dziedzinach, jak i inne trendy, które mogà byç racjonalnie przewidziane na drodze wiarygodnych analiz naukowych; 3. PROSI PONADTO Komitet Ochrony Ârodowiska Morskiego o rozwa˝enie strategii redukcji CO , która by- 2 ∏aby wykonalna przy uwzgl´dnieniu interakcji pomi´dzy CO2 i innymi czynnikami ska˝ajàcymi atmosfer´, a w szczególnoÊci NO , poniewa˝ emisja NO mo˝e mieç negatywne oddzia∏ywanie na redukcj´ CO i x x 2 4. WZYWA paƒstwa cz∏onkowskie Organizacji, aby bra∏y udzia∏ w badaniach dotyczàcych emisji CO , o któ- 2 rych mowa wy˝ej izg∏asza∏y propozycje wszelkich stosownych strategii do Komitetu Ochrony Ârodowiska Morskiego.

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13133

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13134

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13135

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13136

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13137

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13138

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13139

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13140

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13141

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13142

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13143

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13144

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13145

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13146

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13147

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13148

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13149

Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13150

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13151

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13152

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13153

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13154

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13155

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13156

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13157

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13158

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13159

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13160

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13161

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13162

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13163

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13164

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13165

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13166

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13167

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13168

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13169

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13170

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13171

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13172

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13173

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13174

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13175

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13176

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13177

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13178

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13179

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13180

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13181

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13182

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13183

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13184

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13185

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13186

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13187

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13188

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13189

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13190

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13191

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13192

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13193

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13194

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13195

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13196

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13197

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13198

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13199

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13200

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13201

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13202

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13203

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13204

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13205

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13206

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13207

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13208

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13209

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13210

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13211

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13212

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13213

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13214

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13215

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13216

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13217

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13218

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13219

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13220

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13221

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13222

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13223

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13224

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13225

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13226

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13227

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13228

Nr 202#2226a 13/10/05 14:55 Page 13229

Nr 202#2226a 13/10/05 14:56 Page 13230

Nr 202#2226a 13/10/05 14:56 Page 13231

Nr 202#2226a 13/10/05 14:56 Page 13232

Nr 202#2226a 13/10/05 14:56 Page 13233

Nr 202#2226a 13/10/05 14:56 Page 13234

Nr 202#2226a 13/10/05 14:56 Page 13235

Nr 202#2226a 13/10/05 14:56 Page 13236

Nr 202#2226a 13/10/05 14:56 Page 13237

Nr 202#2226a 13/10/05 14:56 Page 13238

Nr 202#2226a 13/10/05 14:56 Page 13239

Nr 202#2226a 13/10/05 14:56 Page 13240

Nr 202#2226a 13/10/05 14:56 Page 13241

Nr 202#2226a 13/10/05 14:56 Page 13242

Nr 202#2226a 13/10/05 14:56 Page 13243

Nr 202#2226a 13/10/05 14:56 Page 13244

Nr 202#2226a 13/10/05 14:56 Page 13245

Nr 202#2226a 13/10/05 14:56 Page 13246

Nr 202#2226a 13/10/05 14:56 Page 13247

Nr 202#2226a 13/10/05 14:56 Page 13248

Nr 202#2226a 13/10/05 14:56 Page 13249

Nr 202#2226a 13/10/05 14:56 Page 13250

Nr 202#2226a 13/10/05 14:56 Page 13251

Nr 202#2226a 13/10/05 14:56 Page 13252

Nr 202#2226a 13/10/05 14:56 Page 13253

Nr 202#2226a 13/10/05 14:56 Page 13254

Nr 202#2226a 13/10/05 14:56 Page 13255

Po zaznajomieniu si´ z powy˝szym Protoko∏em, w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej oÊwiadczam, ˝e: — zosta∏ on uznany za s∏uszny zarówno w ca∏oÊci, jak i ka˝de z postanowieƒ w nim zawartych, — jest przyj´ty, ratyfikowany i potwierdzony, — b´dzie niezmiennie zachowywany. Na dowód czego wydany zosta∏ akt niniejszy, opatrzony piecz´cià Rzeczypospolitej Polskiej. Dano w Warszawie dnia 19 lutego 2005 r. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej: A. KwaÊniewski L.S. Prezes Rady Ministrów: M. Belka 1680 OÂWIADCZENIE RZÑDOWE z dnia 9 sierpnia 2005 r. w sprawie mocy obowiàzujàcej, przyj´tego w Londynie dnia 26 wrzeÊnia 1997 r., Protokó∏u wprowadzajàcego Za∏àcznik VI do Mi´dzynarodowej konwencji o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki, 1973 r., zmodyfikowanej przynale˝nym do niej Protokó∏em z 1978 r. (MARPOL 73/78) — Przepisy o zapobieganiu zanieczyszczaniu powietrza przez statki wraz z Kodeksem technicznym kontroli emisji tlenków azotu z okr´towych silników wysokopr´˝nych Podaje si´ niniejszym do wiadomoÊci, ˝e dnia 14lu- Republika Chorwacji 4 maja 2005 r. tego 2005 r. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej ratyfi- Republika Cypryjska 6 paêdziernika 2004 r. kowa∏ przyj´ty w Londynie dnia 26 wrzeÊnia 1997r., Protokó∏ wprowadzajàcy Za∏àcznik VI do Mi´dzynaro- Królestwo Danii1) 18 grudnia 2002 r. dowej konwencji ozapobieganiu zanieczyszczaniu mo- Republika Estoƒska 18 lipca 2005 r. rza przez statki, 1973 r., zmodyfikowanej przynale˝nym Republika Finlandii 31 marca 2005 r. do niej Protokó∏em z1978 r. (MARPOL 73/78) — Przepisy o zapobieganiu zanieczyszczaniu powietrza przez Republika Francuska 15 lipca 2005 r. statki wraz z Kodeksem technicznym kontroli emisji Republika Grecka 28 maja 2003 r. tlenków azotu z okr´towych silników wysokopr´˝nych. Królestwo Hiszpanii 26 wrzeÊnia 2003 r. Dnia 29 kwietnia 2005 r. z∏o˝ono Sekretarzowi Generalnemu Mi´dzynarodowej Organizacji Morskiej, jako de- Japonia 15 lutego 2005 r. pozytariuszowi, dokument ratyfikacyjny. Republika Liberii 28 sierpnia 2002 r. Zgodnie zart. 6 ust´p 1 Protokó∏u wszed∏ on w˝y- Republika Federalna Niemiec 17 czerwca 2003 r. cie dnia 19 maja 2005 r. W stosunku do Rzeczypospo- Królestwo Norwegii 21 grudnia 1998 r. litej Polskiej powy˝szy Protokó∏, zgodnie zjego artyku- Republika Panamy 13 maja 2003 r. ∏em 6 ust´p 2, wszed∏ w ˝ycie dnia 29 lipca 2005 r. Saint Kitts i Nevis 2 marca 2005 r. JednoczeÊnie podaje si´ do wiadomoÊci, ˝e nast´- Samoa 18 maja 2004 r. pujàce paƒstwa sta∏y si´ stronami Protokó∏u, sk∏adajàc dokumenty ratyfikacyjne, przyj´cia, zatwierdzenia Republika Singapuru 10 sierpnia 2000 r. lub przystàpienia w podanych ni˝ej datach: Królestwo Szwecji 18 maja 1998 r. Republika Vanuatu 15 marca 2004 r. Królestwo Arabii Saudyjskiej 23 maja 2005 r. Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii Republika Azerbejd˝anu 16 lipca 2004 r. i Irlandii Pó∏nocnej 5 sierpnia 2004 r. Wspólnota Bahamów 8 listopada 2001 r. Republika Wysp Marshalla 7 marca 2002 r. Ludowa Republika Bangladeszu18 grudnia 2002 r. Minister Spraw Zagranicznych: w z. J.T. Wolski Barbados 5 kwietnia 2004 r. ——————— Republika Bu∏garii 3 grudnia 2004 r. 1)Nie dotyczy Wysp Owczych iGrenlandii.