Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 29 sierpnia 2005 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie określenia standardów nauczania dla poszczególnych kierunków studiów i poziomów kształcenia

1388 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ I SPORTU z dnia 29 sierpnia 2005 r. zmieniajàce rozporzàdzenie w sprawie okreÊlenia standardów nauczania dla poszczególnych kierunków studiów i poziomów kszta∏cenia

Za∏àcznik do rozporzàdzenia Ministra Edukacji Narodowej iSportu zdnia 29 sierpnia 2005 r. (poz. 1388) STANDARDY NAUCZANIA DLA KIERUNKU STUDIÓW: weterynaria STUDIA MAGISTERSKIE I. WYMAGANIA OGÓLNE Studia magisterskie na kierunku weterynaria trwajà co najmniej 5,5 roku (11 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç dydaktycznych wynosi nie mniej ni˝ 4500 godzin, w tym 3500 godzin okreÊlonych w standardach nauczania. II. SYLWETKA ABSOLWENTA Absolwenci tego kierunku studiów uzyskujà tytu∏ zawodowy lekarza weterynarii, niezb´dny do ubiegania si´ o prawo wykonywania zawodu lekarza weterynarii opartego na zasadach etyki i deontologii weterynaryjnej. Posiadajà podstawowà wiedz´ teoretycznà i praktycznà z zakresu przedmiotów ogólnych, podstawowych ikierunkowych oraz innych obj´tych programem studiów. Podczas studiów nabywajà niezb´dnych umiej´tno- Êci zgodnie zwymaganiami okreÊlonymi wprzepisach dotyczàcych wykonywania zawodu lekarza weterynarii. Absolwent powinien posiadaç wiedz´ umo˝liwiajàcà praktyczne wykonywanie zawodu w zakresie: — badania stanu zdrowia zwierzàt oraz rozpoznawania, zapobiegania, zwalczania i leczenia chorób zwierzàt oraz wykonywania zabiegów chirurgicznych, a tak˝e wydawania opinii i orzeczeƒ lekarsko-weterynaryjnych, recept na leki i materia∏y medyczne, — badania zwierzàt rzeênych, mi´sa iinnych produktów pochodzenia zwierz´cego oraz nadzoru sanitarno-weterynaryjnego nad produktami pochodzenia zwierz´cego, — sprawowania nadzoru weterynaryjnego nad ochronà zdrowia publicznego iÊrodowiska, zdrowiem zwierzàt w stadzie, a tak˝e nad obrotem zwierz´tami i miejscami ich gromadzenia, — badania i weterynaryjnej oceny Êrodków ˝ywienia zwierzàt i warunków ich wytwarzania,

— umiej´tnoÊci upowszechniania wiedzy oraz zarzàdzania w zakresie wykonywania zawodu, — wykonywania badaƒ laboratoryjnych przeprowadzanych dla celów diagnostycznych, profilaktycznych, leczniczych lub sanitarno-weterynaryjnych. Zgodnie z posiadanà wiedzà i umiej´tnoÊciami uzyskanymi podczas studiów absolwenci sà przygotowani do pracy: — w zak∏adach leczniczych dla zwierzàt, laboratoriach diagnostycznych oraz przy produkcji i dystrybucji weterynaryjnych produktów leczniczych, wyrobów i materia∏ów medycznych, — w administracji ró˝nego szczebla, gdzie wymagane jest posiadanie tytu∏u lekarza weterynarii, — w szkolnictwie ró˝nego szczebla i w uczelniach w charakterze pracowników naukowych oraz nauczycieli, — w instytutach naukowo-badawczych i oÊrodkach badawczo-rozwojowych, — wjednostkach zajmujàcych si´ poradnictwem iupowszechnianiem wiedzy zzakresu nauk weterynaryjnych. III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE A. PRZEDMIOTY OGÓLNE 240 B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 1 185 C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 2 075 Razem: 3 500 IV. PRAKTYKI Po II roku — praktyka hodowlana 2 tygodnie Po IV roku — praktyka kliniczna 4 tygodnie — praktyka w Inspekcji Weterynaryjnej 2 tygodnie Po V roku — praktyka kliniczna 4 tygodnie — praktyka w Inspekcji Weterynaryjnej 2 tygodnie Praktyki sà nieod∏àcznym elementem przygotowania do wykonywania zawodu. Obejmujà swym zakresem poznanie praktycznych aspektów post´powania lekarsko-weterynaryjnego na fermach produkcji zwierz´cej, wzak∏adach leczniczych dla zwierzàt, rzeêniach izak∏adach przetwórstwa produktów pochodzenia zwierz´cego, zak∏adach produkcji Êrodków ˝ywienia zwierzàt, a tak˝e w zakresie unasienniania zwierzàt. V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO 240 1. J´zyk obcy 120 2. J´zyk ∏aciƒski 30 3. Technologia informacyjna 30 4. Wychowanie fizyczne 60 B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 1185 1. Biologia 30 2. Biologia komórki 30 3. Biochemia 120 4. Biofizyka 30 5. Chemia 30 6. Histologia i embriologia 90 7. Anatomia zwierzàt 150 8. Anatomia topograficzna 45 9. Fizjologia zwierzàt 120 10. Mikrobiologia 105 11. Immunologia 45

12. Genetyka ogólna i weterynaryjna 30 13. Epidemiologia weterynaryjna 30 14. Patofizjologia 90 15. Farmakologia weterynaryjna 105 16. Farmacja 15 17. Toksykologia 45 18. Ochrona Êrodowiska 30 19. Biostatystyka i metody dokumentacji 30 20. Weterynaria sàdowa 15 C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 2075 1. Agronomia 15 2. Chów i hodowla zwierzàt 45 3. Technologie w produkcji zwierz´cej 30 4. ˚ywienie zwierzàt i paszoznawstwo 60 5. Dietetyka 15 6. Etologia, dobrostan i ochrona zwierzàt 30 7. Prewencja weterynaryjna 75 8. Ekonomika weterynaryjna 15 9. Diagnostyka obrazowa 45 10. Diagnostyka kliniczna i laboratoryjna 75 11. Patomorfologia 150 12. Chirurgia ogólna i anestezjologia 45 13. Parazytologia i inwazjologia 90 14. Choroby psów i kotów 210 w tym: 1) choroby wewn´trzne 75 2) chirurgia 60 3) choroby zakaêne 45 4) choroby zwiàzane z rozrodem 30 15. Choroby koni 165 w tym: 1) choroby wewn´trzne 45 2) chirurgia 45 3) choroby zakaêne 30 4) choroby zwiàzane z rozrodem 45 16. Choroby zwierzàt gospodarskich 225 w tym: 1) choroby wewn´trzne 45 2) chirurgia 30 3) choroby zakaêne 75 4) choroby zwiàzane z rozrodem 75 17. Andrologia i unasiennianie 30 18. Choroby ptaków 90 19. Choroby zwierzàt futerkowych 15 20. Choroby ryb 15 21. Choroby owadów u˝ytkowych 15 22. Higiena zwierzàt rzeênych i mi´sa 90 23. Higiena produktów pochodzenia zwierz´cego 90

24. Higiena mleka 30 25. Zoonozy 15 26. Higiena Êrodków ˝ywienia zwierzàt 30 27. Ochrona zdrowia publicznego w stanach zagro˝eƒ 30 28. Administracja i akty prawne dotyczàce weterynarii 30 29. Historia weterynarii i deontologia 15 30. Sta˝e kliniczne 290 1) choroby psów i kotów 85 2) choroby koni 85 3) choroby zwierzàt gospodarskich 90 4) choroby ptaków 30 VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 1. Biologia Zasady budowy ró˝nych struktur organizmów zwierz´cych w nawiàzaniu do ich funkcji. Wp∏yw ró˝nych czynników Êrodowiska oraz udomowienia zwierzàt na budow´ i funkcj´ organizmu. Rozwój filogenetyczny i ontogenetyczny. Botanika lekarska. 2. Biologia komórki Funkcjonalna organizacja komórki oraz charakterystyka organelli w ró˝nych typach komórek. B∏ony biologiczne iich rola wtransporcie komórkowym. Struktury cytoszkieletu. Jàdro komórkowe, chromatyna jàdrowa, kariotypy zwierzàt. Komórki macierzyste, ró˝nicowanie si´ komórek, starzenie si´ inaturalna Êmierç komórki. Receptory komórkowe. 3. Biochemia Funkcje imetabolizm: cukrów, t∏uszczów, aminokwasów ibia∏ek. Podstawowe przemiany metaboliczne: glikoliza, cykl Krebsa, cykl pentozowo-fosforanowy, cykl mocznikowy, betaoksydacja. Budowa i przemiany kwasów nukleinowych. Zwiàzki biologicznie czynne: zwiàzki wysokoenergetyczne, fosfageny, aminokwasy, witaminy, hormony, enzymy ikoenzymy, nienasycone kwasy t∏uszczowe, aminy biogenne ieikozany. SwoistoÊç metaboliczna tkanek inarzàdów. Mechanizm dzia∏ania hormonów peptydowych isterydowych. Hormonalna regulacja metabolizmu. 4. Biofizyka Biofizyczne podstawy procesów ˝yciowych. Wybrane fizyczne metody pomiarowe stosowane wmedycynie weterynaryjnej. 5. Chemia Wiàzania chemiczne. Wybrane pierwiastki i ich funkcje w uk∏adach biologicznych. Klasyfikacja reakcji chemicznych ikinetyka chemiczna. Teoria roztworów — typy roztworów iich w∏aÊciwoÊci, mieszaniny buforowe. Roztwory w∏aÊciwe ikoloidalne, hydrofilowe ihydrofobowe. Biologiczne uk∏ady koloidalne jako Êrodowisko reakcji w komórce. 6. Histologia i embriologia Budowa mikroskopowa iultrastruktura komórek zwierz´cych. Charakterystyka tkanek organizmów zwierz´- cych. Histologia uk∏adów: naczyniowego, nerwowego, pokarmowego, oddechowego, moczowo-p∏ciowego oraz gruczo∏ów wydzielania wewn´trznego, pow∏oki cia∏a i narzàdów zmys∏ów. Gametogeneza, zap∏odnienie, rozwój zarodka, histologia ∏o˝yska. 7. Anatomia zwierzàt Budowa makroskopowa narzàdów i uk∏adów organizmów zwierzàt domowych w nawiàzaniu do ich funkcji, z uwzgl´dnieniem ró˝nic gatunkowych. 8. Anatomia topograficzna Po∏o˝enie narzàdów wokreÊlonych cz´Êciach cia∏a waspekcie diagnostyki klinicznej. Morfologia wobrazowych metodach diagnostycznych. 9. Fizjologia zwierzàt Funkcjonowanie organizmu. Uk∏ady regulacyjne i ich zmiennoÊç. Procesy metaboliczne. 10. Mikrobiologia Charakterystyka mikroorganizmów i subkomórkowych struktur zakaênych. Flora autochtoniczna i inwazyjna oraz metody ich identyfikacji. Genetyka mikroorganizmów.

11. Immunologia OdpornoÊç i jej rodzaje. Komórki uk∏adu immunologicznego i ich funkcje. Immunotolerancja. Transmisja odpornoÊci nabytej. Choroby zwierzàt zwiàzane z ró˝nymi typami nadwra˝liwoÊci. Choroby t∏a autoagresywnego. Wrodzone i nabyte niedobory immunologiczne. Ogólne zasady immunoprofilaktyki. 12. Genetyka ogólna i weterynaryjna Podstawy genetyki ogólnej i molekularnej. Immunogenetyka w praktycznej hodowli. Genetyka populacji, genetyka cech u˝ytkowych, choroby dziedziczne. 13. Epidemiologia weterynaryjna Podstawy epidemiologii opisowej i analitycznej. Zastosowania w praktyce metod epidemiologicznych. Zapoznanie si´ z podstawowym oprogramowaniem komputerowym z dziedziny epidemiologii. Wykorzystanie informatyki w projektowaniu i przeprowadzaniu badaƒ epidemiologicznych. 14. Patofizjologia Zaburzenia czynnoÊciowe organizmu oraz ich wp∏yw na zdrowie i produkcyjnoÊç zwierzàt. 15. Farmakologia weterynaryjna Farmakologia ogólna. Charakterystyka grup Êrodków leczniczych, ich efekty i mechanizmy dzia∏ania na organizm i poszczególne narzàdy (farmakodynamika). Farmakokinetyka leków w organizmie (wch∏anianie, biodost´pnoÊç, rozmieszczenie w tkankach, biotransformacja i wydalanie). Podstawowe wskazania i przeciwwskazania do stosowania poszczególnych grup leków u ró˝nych gatunków zwierzàt (podstawy farmakoterapii). Dzia∏ania niepo˝àdane, interakcje zachodzàce pomi´dzy lekami. 16. Farmacja Produkty lecznicze i surowce farmaceutyczne. Prawo farmaceutyczne. Receptura weterynaryjna. Postacie leków stosowanych w weterynarii. Biorównowa˝noÊç farmaceutyków. Charakterystyka najwa˝niejszych substancji czynnych wyst´pujàcych w surowcach roÊlinnych. 17. Toksykologia Substancje wywo∏ujàce zatrucia u zwierzàt. Mechanizmy dzia∏ania trucizn. Toksykokinetyka. Obraz kliniczny anatomopatologiczny zatruç. Metody diagnostyczne i laboratoryjne. Zasady post´powania lekarskiego w zatruciach. 18. Ochrona Êrodowiska Aktualne problemy sozologiczne. Rola lekarza weterynarii wochronie Êrodowiska. Zagro˝enia ekotoksykologiczne zwiàzane z hodowlà zwierzàt. Zanieczyszczenia atmosfery, wód i gleb — monitoring i sposoby ograniczania ska˝eƒ. Oczyszczanie Êcieków przemys∏owych ikomunalnych. Sposoby redukcji emisji gazów przemys∏owych i py∏ów. Przepisy prawne. 19. Biostatystyka i metody dokumentacji Poj´cia i terminy stosowane w statystyce. Metody statystyczne stosowane w naukach biologicznych. Dobór w∏aÊciwej metody statystycznej wopracowaniu wyników badaƒ. Biostatystyka jako podstawowe narz´- dzie epidemiologii. 20. Weterynaria sàdowa OdpowiedzialnoÊç cywilna i karna zwiàzana z wykonywaniem zawodu lekarza weterynarii. Zasady sporzàdzania opinii i orzeczeƒ w post´powaniu cywilnym i karnym. C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 1. Agronomia Uwarunkowania przyrodnicze (klimat, gleba, biocenoza, rzeêba terenu, antropopresja) oraz agrotechniczne (dobór gatunków iodmian, nawo˝enie, uprawa, ochrona, siew izbiór) produkcji roÊlinnej. Charakter iwielkoÊci produkcji roÊlinnej oraz znaczenie poszczególnych grup roÊlin uprawowych. Zagospodarowanie p∏odów rolnych. Systemy rolnicze. 2. Chów i hodowla zwierzàt Chów i hodowla poszczególnych gatunków zwierzàt gospodarskich i towarzyszàcych oraz ich znaczenie. Charakterystyka poszczególnych ras i wymagania Êrodowiskowe w obr´bie gatunku. Rola ras rodzimych (zachowawczych) we wspó∏czesnym chowie i hodowli. Kierunki u˝ytkowania i praca hodowlana. 3. Technologie w produkcji zwierz´cej Organizacja produkcji zwierz´cej w gospodarstwie. Obrót stadem. Planowanie wielkoÊci struktury stada. Technologia produkcji mleka, ˝ywca, jaj, we∏ny i skór. Zasady funkcjonowania specjalistycznych ferm ró˝- nych gatunków zwierzàt gospodarskich. Przepisy prawne.

4. ˚ywienie zwierzàt i paszoznawstwo Znaczenie podstawowych sk∏adników pokarmowych w˝ywieniu zwierzàt. Trawienie imetabolizm umonoi poligastrycznych zwierzàt. StrawnoÊç sk∏adników pokarmowych. Systemy wartoÊciowania i oceny pasz. Pasze naturalne iprzetworzone, sk∏adniki wyró˝niajàce. Dodatki paszowe w˝ywieniu zwierzàt. Zapotrzebowanie pokarmowe w zale˝noÊci od gatunku i kierunków u˝ytkowania. Normowanie dawki, systemy i technologie ˝ywienia zwierzàt. Technologie produkcji pasz przemys∏owych. ˚ywienie zwierzàt wokresie odchowu i produkcji. Kontrola produkcji oraz dystrybucji pasz. 5. Dietetyka Ogólne zasady ˝ywienia zwierzàt chorych. ˚ywienie wspomagane — enteralne oraz parenteralne. Patologiczne reakcje na pokarm. ˚ywienie dietetyczne zwierzàt gospodarskich. Problemy ˝ywieniowe u starych zwierzàt. Poprawa w∏aÊciwoÊci dietetycznej pasz. Mieszanki i od˝ywki dietetyczne. 6. Etologia, dobrostan i ochrona zwierzàt Ocena temperamentu oraz charakteru zwierzàt w stanach zdrowia i choroby. Post´powanie diagnostyczne oraz terapeutyczne w zaburzeniach zachowaƒ zwierzàt. Regulacje prawne dotyczàce dobrostanu zwierzàt w aspekcie kodeksu etyki i deontologii weterynaryjnej. 7. Prewencja weterynaryjna Charakterystyka warunków utrzymania zwierzàt. Zdrowie stada. Wymogi higieniczne w chowie zwierzàt produkcyjnych. Programy profilaktyczne dla poszczególnych gatunków zwierzàt. 8. Ekonomika weterynaryjna Podstawy makroekonomii imikroekonomii. Rynek, jego rodzaje ifunkcje. Konsument wteorii ekonomii. Rachunek ekonomiczny ipodstawowe metody analizy ekonomicznej. Ekonomiczne aspekty dzia∏alnoÊci lekarsko-weterynaryjnej. Choroba zwierzàt w uj´ciu ekonomicznym. 9. Diagnostyka obrazowa Techniki badaƒ radiologicznych, endoskopowych, ultrasonograficznych i tomografii komputerowej. Wykorzystanie metod obrazowych w diagnozowaniu chorób zwierzàt. 10. Diagnostyka kliniczna i laboratoryjna Metody diagnostyczne w chorobach wewn´trznych. Praktyczne opanowanie metod badania i technik diagnostycznych u zwierzàt ró˝nych gatunków. Rodzaje materia∏u biologicznego i zasady jego pobierania, przechowywania i transportowania. Organizacja laboratorium weterynaryjnego. Techniki i znaczenie diagnostycznego badania krwi, moczu, p∏ynów z jam cia∏a, p∏ynu mózgowo-rdzeniowego, stawowego i ka∏u. Próby czynnoÊciowe nerek. 11. Patomorfologia Technika sekcyjna zwierzàt. Makroskopowe i mikroskopowe rozpoznawanie zmian chorobowych. Badanie poÊmiertne i przy˝yciowe — biopsje. 12. Chirurgia ogólna i anestezjologia Post´powanie aseptyczne. Narz´dzia chirurgiczne. Szwy i w´z∏y chirurgiczne. Zak∏adanie opatrunków. Obchodzenie si´ ze zwierz´tami i ich obezw∏adnianie. Znieczulenie miejscowe i ogólne. Intensywna terapia. Post´powanie pooperacyjne. 13. Parazytologia i inwazjologia Morfologia i biologia pierwotniaków, p∏aziƒców, obleƒców i stawonogów paso˝ytujàcych u zwierzàt. Choroby paso˝ytnicze. Metody diagnozowania i zwalczania inwazji paso˝ytniczych. Reakcje obronne ˝ywicieli i paso˝ytów. 14. Choroby psów i kotów Choroby wewn´trzne Diagnostyka szczegó∏owa, etiopatogeneza, symptomatologia, zapobieganie, diagnostyka ró˝nicowa oraz leczenie chorób niezakaênych skóry i jej pochodnych, uk∏adu oddechowego, krà˝enia, pokarmowego, choroby uk∏adu wydalniczego, nerwowego, hematologia, choroby nowotworowe i geriatryczne. Diagnostyka laboratoryjna zaburzeƒ narzàdowych i uk∏adowych. Chirurgia Diagnostyka chirurgiczna chorób poszczególnych uk∏adów. Traumatologia. Operacyjne leczenie chorób skóry, uk∏adu moczowego, przepuklin. Laparotomia i zabiegi chirurgiczne w jamie brzusznej. Niedro˝noÊç przewodu pokarmowego. Choroby gruczo∏u krokowego, odbytu. Dysplazja stawów biodrowych. Operacyjne leczenie schorzeƒ kr´gos∏upa. Choroby z´bów, przyz´bia i zatok.

Choroby zakaêne Etiopatogeneza, epidemiologia, symptomatologia, rozpoznawanie, diagnostyka ró˝nicowa oraz zwalczanie i profilaktyka chorób zakaênych (bakteryjnych, wirusowych, grzybiczych i prionowych). Choroby podlegajàce obowiàzkowi zwalczania. Choroby zwiàzane z rozrodem Charakterystyka procesów rozrodczych u psów i kotów. Kliniczne cytologiczne i ultrasonograficzne badanie uk∏adu rozrodczego. Diagnozowanie faz cyklu p∏ciowego oraz cià˝y. Choroby jajników, macicy ipochwy. Patologia cià˝y iokresu poporodowego. Choroby gruczo∏u mlekowego. Zachowawcze ioperacyjne leczenie zaburzeƒ rozrodu. Metody rozwiàzywania porodów (cesarskie ci´cie). Choroby noworodków. Antykoncepcja. 15. Choroby koni Choroby wewn´trzne Diagnostyka szczegó∏owa, etiopatogeneza, symptomatologia, zapobieganie, diagnostyka ró˝nicowa oraz leczenie chorób niezakaênych skóry i jej pochodnych, uk∏adu oddechowego, krà˝enia, pokarmowego, choroby uk∏adu wydalniczego, nerwowego, miopatie, ochwat, choroby niedoborowe, choroby êrebiàt. Diagnostyka laboratoryjna zaburzeƒ narzàdowych i uk∏adowych. Chirurgia Diagnostyka chirurgiczna chorób poszczególnych uk∏adów, zak∏adanie opatrunków. Korekcje kopyt. Traumatologia. Kulawizny. Choroby tworzywa kopytowego, rzekomy rak kopyt. Choroby z´bów i zatok przynosowych oraz ich leczenie. Dychawica Êwiszczàca. Kastracja samców. Post´powanie chirurgiczne w morzyskach. Choroby zakaêne Etiopatogeneza, epidemiologia, symptomatologia, rozpoznawanie, diagnostyka ró˝nicowa oraz zwalczanie i profilaktyka chorób zakaênych (bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych). Choroby podlegajàce obowiàzkowi zwalczania. Choroby zwiàzane z rozrodem Specyfika rozrodu koni. Techniki badania uk∏adu rozrodczego klaczy. Diagnostyka faz cyklu. Diagnostyka cià˝y. Poród iokres poporodowy. Ci´˝ki poród. Schorzenia poporodowe. Choroby gruczo∏u mlekowego. Zabiegi operacyjne krocza. Neonatologia. Dziedziczenie zaburzeƒ rozwojowych. Diagnostyka, etiopatogeneza, objawy kliniczne, leczenie chorób jajników, macicy ipochwy. Biotechnika rozrodu klaczy. Choroby podlegajàce obowiàzkowi zwalczania. 16. Choroby zwierzàt gospodarskich Choroby wewn´trzne Diagnostyka szczegó∏owa, etiopatogeneza, symptomatologia, diagnostyka ró˝nicowa ileczenie chorób niezakaênych byd∏a, owiec, kóz iÊwiƒ iinnych zwierzàt wrozumieniu ustawy zdnia 20 sierpnia 1997 r. oorganizacji hodowli i rozrodzie zwierzàt gospodarskich (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1762 oraz z 2004 r. Nr 91,

). Choroby uk∏adu oddechowego, krà˝enia, pokarmowego, uk∏adu wydalniczego, choroby metaboliczne, choroby niedoborowe, uk∏adu nerwowego. Choroby m∏odych zwierzàt. Diagnostyka laboratoryjna zaburzeƒ narzàdowych i uk∏adowych. Chirurgia Diagnostyka chirurgiczna schorzeƒ poszczególnych uk∏adów uprze˝uwaczy iÊwiƒ. Zak∏adanie opatrunków. Korekcja racic. Traumatologia. Choroby i leczenie racic u byd∏a. Kastracja samców. Choroby zakaêne Etiopatogeneza, epidemiologia, symptomatologia, rozpoznawanie, diagnostyka ró˝nicowa oraz zwalczanie chorób zakaênych bakteryjnych (wirusowych, grzybiczych iprionowych) uprze˝uwaczy, Êwiƒ iinnych wrozumieniu ustawy o hodowli i rozrodzie zwierzàt. Choroby podlegajàce obowiàzkowi zwalczania. Choroby zwiàzane z rozrodem Specyfika rozrodu prze˝uwaczy iÊwiƒ. Metody badania uk∏adu rozrodczego usamic. Diagnostyka faz cyklu rujowego i cià˝y. Choroby jajników, macicy i pochwy. Subkliniczne zaburzenia p∏odnoÊci. Chirurgiczne zabiegi ginekologiczne. Patologia cià˝y i okresu oko∏oporodowego. Ci´˝ki poród. Metody udzielania pomocy porodowej. Choroby noworodków. Post´powanie znoworodkiem. Zaburzenia rozwojowe. Choroby gruczo- ∏u mlekowego. Nadzór nad rozrodem stada. Metody biotechniki rozrodu. 17. Andrologia i unasiennianie Metody badania narzàdu p∏ciowego samców. Ocena przydatnoÊci reproduktorów do rozrodu. Wady wrodzone ichoroby narzàdów p∏ciowych oraz zaburzenia zachowania p∏ciowego. Niep∏odnoÊç samców. Metody pobierania ikonserwacji nasienia. Techniki inseminacji uzwierzàt. Regulacje prawne wobrocie materia- ∏em biologicznym oraz prowadzeniu punktów kopulacyjnych. Badanie nasienia ró˝nych gatunków zwierzàt.

18. Choroby ptaków Technologie chowu poszczególnych gatunków ptaków. Fizjologia ipatologia l´gu. Choroby okresu oko∏ol´- gowego. Choroby niedoborowe, Êrodowiskowe imetaboliczne. Choroby oetiologii wirusowej, bakteryjnej, grzybiczej i paso˝ytniczej. Zespo∏y chorobowe. Zatrucia. Choroby podlegajàce obowiàzkowi zwalczania. 19. Choroby zwierzàt futerkowych Etiopatogeneza, rozpoznawanie i leczenie chorób zakaênych, niezakaênych i paso˝ytniczych. Choroby podlegajàce obowiàzkowi zwalczania. 20. Choroby ryb Anatomia i fizjologia ryb. Wymogi sanitarne i weterynaryjne w zakresie rozrodu, hodowli i transportu ryb. Choroby wirusowe, bakteryjne i grzybicze ryb hodowlanych — diagnostyka, profilaktyka i terapia. Choroby Êrodowiskowe oraz wp∏yw ska˝enia Êrodowiska na stan zdrowotny ryb. Inwazje paso˝ytnicze oraz metody zapobiegania izwalczania. Immunoprofilaktyka wchowie ihodowli ryb. Choroby podlegajàce obowiàzkowi zwalczania. 21. Choroby owadów u˝ytkowych Zasady badania pasieki. Choroby czerwia. Choroby i zatrucia pszczó∏. Choroby trzmieli i jedwabnika morwowego. Choroby podlegajàce obowiàzkowi zwalczania. 22. Higiena zwierzàt rzeênych i mi´sa Badanie sanitarno-weterynaryjne zwierzàt rzeênych. Badanie iocena sanitarno-weterynaryjna mi´sa. Badanie makroskopowe, bakteriologiczne, serologiczne, parazytologiczne, fizykochemiczne iorganoleptyczne mi´sa. 23. Higiena produktów pochodzenia zwierz´cego Systemy zapewnienia jakoÊci zdrowotnej ˝ywnoÊci. Aspekty higieniczne przetwórstwa mi´sa, t∏uszczów zwierz´cych, ryb, drobiu i jaj. Badanie i ocena ˝ywnoÊci pochodzenia zwierz´cego. Rola i zadania inspekcji weterynaryjnej. 24. Higiena mleka Higiena pozyskiwania, przechowywania i transportu mleka. Higiena przetwórstwa mleka. Badania laboratoryjne i ocena mleka oraz przetworów mlecznych. Zasady nadzoru sanitarno-weterynaryjnego nad pozyskiwaniem, transportem i przetwórstwem mleka. 25. Zoonozy Choroby odzwierz´ce w aspekcie weterynaryjnej ochrony zdrowia publicznego. 26. Higiena Êrodków ˝ywienia zwierzàt Akty prawne w zakresie jakoÊci zdrowotnej i handlowej materia∏ów oraz dodatków paszowych stosowanych w ˝ywieniu zwierzàt. Zale˝noÊci mi´dzy jakoÊcià zdrowotnà Êrodków ˝ywienia zwierzàt a bezpieczeƒstwem ˝ywnoÊci pochodzenia zwierz´cego. Rola i zadania s∏u˝by weterynaryjnej w zakresie nadzoru nad produkcjà pasz. 27. Ochrona zdrowia publicznego w stanach zagro˝eƒ Post´powanie lekarza weterynarii w przypadku wyst´powania katastrof ekologicznych, zagro˝eƒ zdrowia publicznego spowodowanych wybuchami nuklearnymi, ska˝eniami promieniotwórczymi oraz atakami bioterrorystycznymi. 28. Administracja i akty prawne dotyczàce weterynarii Dzia∏ania administracji weterynaryjnej i zasady post´powania administracyjnego. Przepisy weterynaryjne regulujàce zwalczanie chorób zwierzàt. Zasady ochrony zwierzàt i Êrodowiska. Mi´dzynarodowe umowy weterynaryjne. 29. Historia weterynarii i deontologia Przekazanie studentom wiadomoÊci zhistorii rozwoju weterynarii ijej osiàgni´ç. Zaznajomienie studentów z podstawowymi wiadomoÊciami z zakresu etyki zawodowej oraz praw i obowiàzków lekarza weterynarii we wspó∏czesnym ˝yciu zawodowym i spo∏ecznym. 30. Sta˝e kliniczne Podczas sta˝y student nabiera praktycznych umiej´tnoÊci klinicznego badania, rozpoznawania i leczenia zwierzàt ró˝nych gatunków, a tak˝e stosowania programów profilaktycznych i zabiegów biotechnicznych. VII. ZALECENIA Pozosta∏e 1000 godzin pozostaje do dyspozycji uczelni, w celu wzbogacenia przedmiotów podstawowych lub kierunkowych, wprowadzenia przedmiotów humanistycznych oraz rozszerzenia specjalistycznego j´zyka obcego. Zaleca si´ równie˝ przeznaczenie ostatniego semestru na sta˝e kliniczne i przedmioty fakultatywne.