§ 7.

Maksymalna wewnętrzna średnica szyjek kolb powinna być taka, aby w zakresie pomiarowym szyjki objętość cieczy zawartej w szyjce, ograniczona dwoma poziomymi płaszczyznami odlegtymi od siebie o 3 mm, była równa wartości bezwzględnej biędu granicznego dopuszczalnego kolby.

8 8. 1. Szyjki kolb powinny być wyposażone w jeden z następujących płynowskazów:

1) rurkowy;

2) wziernikowy:

a) z płytką szklaną wbudowaną w szyjkę kolby albo

b) stanowiący wycięcie w metalowej obudowie szklanej szyjki kolby.

2. Płynowskaz powinien:

1) dla kolb bez zaworu, posiadać zakres pomiarowy równy co najmniej + 1 % pojemności nominalnej kolby;

2) dla kolb z zaworem i kolb do piwa, posiadać zakres pomiarowy:

a) nie mniejszy niż +1 % pojemności nominalnych kolb — w przypadku szyjek kolb z zaworem z odgórnym odczytem objętości i szyjek górnych kolb z zaworem z oddolnym i odgórnym odczytem objętości,

b) równy +0,5 % pojemności nominalnych kolb — w przypadku szyjek dolnych kolb z zaworem z oddolnym i odgórnym odczytem objętości;

3) być wykonane w sposób zapewniający wskazanie położenia menisku cieczy.

3. Kolby do gazu ciekłego o pojemności nominalnej:

1) 20 dm$ powinny być wyposażone w płynowskaz górny o zakresie pomiarowym + (1--2,5) % ich pojemności nominalnej;

2) 50 dm3, 100 dm, 200 dm, 500 dm* i 1000 dm? powinny być wyposażone w płynowskaz:

a) dolny o zakresie pomiarowym + (0,02-0,5) % pojemności nominalnej,

b) górny o zakresie pomiarowym + (0,51) % pojemności nominalnej.

89. 1. Szklana rurka płynowskazu rurkowego powinna:

1) mieć średnicę wewnętrzną zawartą w granicach od 12 mm do 20 mm;

2) być osadzona w głowicach ptynowskazowych, połączonych z szyjką kolby za pomocą metalowych rurek wyposażonych w zawory odcinające.

2. Szklana rurka płynowskazu kolby do gazu ciektego powinna być tak wykonana, aby zjawisko napięcia powierzchniowego w menisku gazu ciekłego propan- -butan w tej rurce nie powodowało błędów pomiaru poziomu gazu ciekłego w szyjce kolby większych niż 0,1 dziatki elementarnej ptynowskazu.

Nr 97

8 10. 1. Przewody tączące ptynowskaz z szyjką kolby do gazu ciekłego powinny być pochylone pod kątem większym niż 10 * do poziomu.

2. Przewód górny ptynowskazu rurkowego powinien wznosić się, a przewód dolny opadać w kierunku do szyjki kolby.

3. Średnica wewnętrzna przewodów tączących ptynowskaz z szyjką kolby do gazu ciekłego nie powinna być mniejsza od średnicy szklanej rurki płynowskazu.

4. Średnice nominalne metalowych rurek oraz średnice nominalne zaworów odcinających, o których mowa w § 9 ust. 1 pkt 2, powinny być co najmniej równe średnicy wewnętrznej szklanej rurki płynowskazu.

8 11. 1. Płynowskaz wziernikowy może być wyposażony w dodatkowy przeziernik zamieszczony symetrycznie po przeciwległej stronie szyjki, przy czym tylko na jednym płynowskazie wziernikowym może być naniesiona podziatka.

2. Szerokość ptynowskazu wziernikowego powinna być nie mniejsza niż 15 mm.

8 12. 1. Podziałka w płynowskazach może być naniesiona w sposób trwały bezpośrednio na:

1) szklanej rurce płynowskazu rurkowego; 2) szklanej płytce płynowskazu wziernikowego;

3) szklanych szyjkach kolb, w których ptynowskaz wziernikowy stanowi wycięcie w metalowych osłonach ich szyjek;

4) metalowej podzielni dopasowanej do płynowskazów rurkowych lub ptynowskazów wziernikowych kolb.

2. Wartość liczbowa działki elementarnej podziałki powinna mieścić się w zakresie od 0,1 do 1 bezwzględnej wartości btędu granicznego dopuszczalnego pojemności nominalnej kolb.

8 13. 1. Kresy podziatki powinny:

1)być prostopadte do płaszczyzny przechodzącej przez pionowe osie symetrii szyjki i urządzenia wskazującego;

2)mieć jednakową szerokość 0,5 mm;

nieprzekraczającą

3) być oznaczone w następujący sposób:

a) kresa głównego górnego ograniczenia pojemności nominalnej kolby powinna być oznaczona liczbą określającą pojemność nominalną kolby wyrażoną w dm3,

b) każda dziesiąta kresa podziatki oraz jej kresy skrajne powinny być oznaczone liczbami określającymi daną pojemność kolby, wyrażoną w dm?*.

2. Nad najwyższą i pod najniższą skrajną kresą podziałki powinno być zamieszczone oznaczenie jednostki miary „dm?”.

3. Kresy długie podziałki powinny mieć długość co najmniej 6 mm, natomiast pozostałe w granicach od 1/2 do 3/4 długości kres długich.

4. Kresy podziałek kolb z zaworem z oddolnym i odgórnym odczytem objętości oraz kolb do piwa powinny dodatkowo posiadać następujące oznaczenia:

1) kresa głównego dolnego ograniczenia pojemności nominalnej kolby powinna być oznaczona cyfrą 0;

2) każda dziesiąta kresa podziatki szyjki dolnej kolby z oddolnym i odgórnym odczytem objętości, znajdująca się powyżej kresy oznaczonej cyfrą 0, powinna być oznaczona liczbą określającą daną pojemność kolby ze znakiem minus (-).

8 14. 1. Metalowa podzielnia powinna być przymocowana do szyjki albo do metalowych oston szklanych szyjek kolb w sposób trwały albo umożliwiający jej pionowe przesunięcie i zabezpieczenie przed zmianą położenia po dokonaniu adiustacji pojemności.

2. Przesunięcie metalowej podzielni powinno być możliwe w zakresie nie mniejszym niż odpowiadający objętości równej podwójnej wartości bezwzględnej błędu granicznego dopuszczalnego kolby.

3. Płynowskaz kolby do gazu ciekłego może być wyposażony wyłącznie w podzielnię przesuwaną, przy czym zakres możliwości przesunięcia tej podzielni powinien wynosić nie mniej niż +10 mm.

8 15. 1. Szyjki górne i dolne kolb z zaworem z oddolnym i odgórnym odczytem objętości i kolb do piwa powinny mieć jednakowe średnice.

2. Szyjki dolne kolb, o których mowa w ust. 1, powinny być wyposażone w zawory resztkowe umożliwiające całkowite opróżnienie kolb.

8 16. 1. Zbiorniki kolb powinny mieć kształt cylindra stojącego, zakończonego:

1) w kolbach bez zaworu — od góry stożkową pokrywą z szyjką oraz od dołu dnem o kształcie uniemożliwiającym jego odkształcenia;

2) w kolbach z zaworem — od góry stożkową pokrywą z szyjką wyprowadzoną z wierzchotka stożka oraz od dołu stożkowym dnem, z którego wierzchołka jest wyprowadzona:

a) rura wyptywowa z zaworem wypływowym — w przypadku kolby z odgórnym odczytem objętości albo

b) szyjka dolna, z której wyprowadzona jest rura do napełniania oddolnego kolby z zaworem odcinającym oraz rura wypływowa z zaworem wypływowym — w przypadku kolby z oddolnym i odgórnym odczytem objętości;

Nr 97

3) w kolbach do piwa — od góry i od dołu kulistymi lub eliptycznymi dennicami wyposażonymi w cylindryczne szyjki, których osie symetrii pokrywają się z osią symetrii kolby, odpowiednio:

a) górną, zakończoną zbiornikiem do pomieszczenia dwutlenku węgla,

b) dolną, z której wyprowadzona jest armatura do oddolnego napełniania kolby wyposażona w:

— zawór odcinający, — rurę wypływową z zaworem wypływowym.

2. Zbiorniki kolb z zaworem o pojemnościach nominalnych powyżej 5000 dm* mogą mieć kształt inny niż określony w ust. 1 pkt 2.

3. Nachylenie stożkowych pokryw oraz stożkowych den zbiorników kolb z zaworem w stosunku do ich osi symetrii powinno zawierać się w zakresie od 45 *do 8029.

4. Rury wypływowe, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a i pkt 3 lit. b, powinny być nachylone do pionowej osi symetrii kolb w granicach od 100 * do 1809.

5. Rury do napełniania oddolnego oraz rury wypływowe, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lit. b i pkt 3 lit. b oraz w kolbach do gazu ciekłego o pojemnościach nominalnych 50 dm?%, 100 dm, 200 dm*, 500 dm? i 1000 dm3 powinny być umieszczone poniżej zakresu pomiarowego ptynowskazu szyjek dolnych.

6. Dennice powinny być tak ukształtowane, aby kąt zawarty pomiędzy styczną do dennicy w dowolnym punkcie przecięcia się powierzchni dennicy z walcową powierzchnią szyjki górnej lub szyjki dolnej a normalną do osi symetrii kolby był nie mniejszy niż 10 *.

8 17. Kolby bez zaworu i z zaworem używane do odmierzania objętości cieczy silnie pieniących się powinny być wyposażone w lej zapobiegający wyptywowi piany, stanowiący nadbudowę szyjek.