Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 kwietnia 2004 r. w sprawie pobierania próbek żywności w celu oznaczania pozostałości chemicznych środków ochrony roślin

Rozporządzenie określa:

1) sposób pobierania próbek żywności w celu oznaczania pozostałości chemicznych środków ochro-

2) Przepisy niniejszego rozporządzenia wdrażają postanowienia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2002/63/WE z dnia 11 lipca 2002 r. ustanawiającej wspólnotowe metody pobierania próbek do celów urzędowej kontroli pozostałości pestycydów w produktach pochodzenia roślinnego i zwierzęcego oraz na ich powierzchni oraz uchylającej dyrektywę 79/700/EWG (Dz. Urz. WE L 187 z 16.7.2002). Dane dotyczące ogłoszenia aktów prawa Unii Europejskiej, zamieszczone w niniejszym rozporządzeniu, z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej dotyczą ogłoszenia tych aktów w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej — wydanie specjalne.

3) Zmiany wymienionej ustawy zostaty ogłoszone w Dz. U. z 2001 r. Nr 128, poz. 1408, z 2002 r. Nr 135, poz. 1145 i Nr 166, poz. 1362, z 2003 r. Nr 52, poz. 450, Nr 122,

, Nr 130, poz. 1187, Nr 199, poz. 1938 i Nr 208,

oraz z 2004 r. Nr 33, poz. 288.

ny roślin w ilościach szkodliwych dla zdrowia lub życia człowieka, w tym wielkość i ilość pobieranych próbek, rodzaje próbek, pojęcia stosowane przy pobieraniu próbek, w ramach urzędowej kontroli żywności i monitoringu;

2) procedury stosowane przy pobieraniu próbek, o których mowa w pkt 1;

3)sposób transportu i przechowywania próbek, o których mowa w pkt 1, przed przystąpieniem do analizy pozostałości chemicznych środków ochrony roślin.

8 2. Sposób pobierania próbek żywności w celu oznaczania pozostałości chemicznych środków ochrony roślin oraz procedury stosowane przy pobieraniu próbek określa zatącznik nr 1 do rozporządzenia.

8 3. Sposób transportu i przechowywania próbek żywności pobranych w celu oznaczania pozostałości chemicznych środków ochrony roślin określa załącznik nr 2 do rozporządzenia.

8 4. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 maja 2004 r.

Minister Zdrowia: L. Sikorski

Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 kwietnia 2004 r. (poz. 810)

Załącznik nr 1

SPOSÓB POBIERANIA PRÓBEK ŻYWNOŚCI W CELU OZNACZANIA POZOSTAŁOŚCI CHEMICZNYCH ŚRODKÓW OCHRONY ROŚLIN ORAZ PROCEDURY STOSOWANE PRZY POBIERANIU PRÓBEK

I. Pojęcia stosowane przy pobieraniu próbek

1) porcja analityczna — reprezentatywna ilość materiału pobrana z próbki analitycznej, o wielkości odpowiedniej dla pomiaru stężenia pozostałości chemicznych środków ochrony roślin;

Uwaga: w celu pobrania porcji analitycznej dopuszcza się zastosowanie odpowiedniego przyrządu do pobierania próbek;

2) próbka analityczna — materiał przygotowany do analizy z próbki laboratoryjnej, poprzez oddzielenie części produktu przeznaczonego do badania, a następnie wymieszany, zmielony, rozdrobniony itp. w celu wyodrębnienia porcji analitycznej w sposób minimalizujący wielkość błędu;

Uwaga: przygotowanie próbki analitycznej powinno odzwierciedlać procedurę przyjętą przy ustalaniu najwyższej dopuszczalnej pozostałości, co oznacza, że

Nr 86

porcja produktu przygotowywana do analizy może zawierać części, które nie są normalnie spożywane; w celu ustalenia części wchodzących w skład próbki analitycznej należy odnieść się do odpowiednich załączników rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 16 kwietnia 2004 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości chemicznych środków ochrony roślin, które mogą znajdować się w środkach spożywczych lub na ich powierzchni (Dz. U. Nr 85, poz. 801);

3) próbka zbiorcza (próbka zagregowana) — w przypadku produktów innych niż mięso i drób — połączony, dobrze wymieszany zbiór próbek pierwotnych, pobranych z partii, a w przypadku mięsa i drobiu przyjmuje się, że próbka pierwotna jest równoważna z próbką zbiorczą;

Uwagi:

a) próbki pierwotne muszą zawierać odpowiednią ilość materiału w celu umożliwienia wyodrębnienia wszystkich próbek laboratoryjnych, jakie powinny być pozyskane z próbki zbiorczej,

b) w przypadkach kiedy podczas pobierania próbek pierwotnych przygotowywane są oddzielne próbki laboratoryjne, przyjmuje się, że podczas pobierania próbek z partii próbka zbiorcza stanowi sumę próbek laboratoryjnych;

4) próbka laboratoryjna (próbka laboratorium) — próbka wysłana do laboratorium lub otrzymana w laboratorium; obejmuje ona reprezentatywną ilość materiatu pobranego z próbki zbiorczej;

Uwagi:

a) próbka laboratoryjna może stanowić catość lub część próbki zbiorczej,

b) w celu przygotowania próbek laboratoryjnych nie należy dzielić produktów jednostkowych, z wyjątkiem sytuacji, kiedy dzielenie produktów jednostkowych zostato przewidziane w tabeli 3,

c) w przypadku konieczności powtórzenia badania dopuszcza się pobranie podwójnych próbek laboratoryjnych;

5

—

partia — ilość materiału środka spożywczego dostarczonego w tym samym czasie, co do którego wiadomo lub co do którego próbobiorca ma przekonanie, że materiał ten jest jednolity pod względem pochodzenia, producenta, rodzaju, sposobu pakowania, rodzaju opakowania, oznakowania, nadawcy itp.; podejrzana partia jest to partia, co do której, bez względu na powód, istnieją podejrzenia, że może zawierać nadmierne pozostałości pestycydów; niepodejrzana partia jest to partia, dla której nie ma powodów, aby podejrzewać, że może zawierać nadmierne pozostałości pestycydów;

Uwagi:

a) w przypadku kiedy przesytka sktada się z partii, które można zidentyfikować jako pochodzące od różnych producentów, każdą partię należy traktować oddzielnie,

b) przesyłka może składać się z jednej lub większej liczby partii,

c) w przypadku znacznego rozmiaru lub obszaru zajmowanego przez każdą z partii w dużej przesytce każda z serii wagonów, platform, samochodów ciężarowych, miejsc składowania może zostać uznana jako odrębna partia,

d) partia może zostać wymieszana np. poprzez sortowanie lub podczas procesu produkcyjnego;

6) próbka pierwotna — jedna lub więcej jednostek pobranych z tego samego miejsca partii;

Uwagi:

a) wyboru miejsca w partii, z którego pobierana jest próbka pierwotna, należy dokonać w sposób losowy, jednak jeżeli jest to niemożliwe z powodów technicznych, wyboru należy dokonać w sposób losowy z dostępnych części partii,

b) liczbę jednostek wymaganych do skompletowania próbki pierwotnej należy określić na podstawie najmniejszego rozmiaru i liczby wymaganych próbek laboratoryjnych,

c) w przypadku produktów pochodzenia roślinnego, jaj, przetworów mlecznych, kiedy z partii pobierana jest więcej niż jedna próbka pierwotna, każda z próbek pierwotnych powinna mieć w przybliżeniu podobny rozmiar w stosunku do próbki zbiorczej,

d) jednostki do badań powtarzanych mogą być podczas pobierania próbki lub próbek dobierane losowo do podwójnych próbek laboratoryjnych w przypadkach, kiedy rozmiar tych jednostek uniemożliwia przygotowanie próbki zbiorczej jako próbki laboratoryjnej o lepszej reprezentatywności lub kiedy jednostki (np. jaja, delikatne owoce) mogłyby zostać uszkodzone podczas mieszania,

e) w przypadkach gdy próbki pierwotne pobierane są w odstępach czasowych podczas ładowania lub rozładowywania partii, miejsce, z którego pobierana jest próbka, odnosi się do określonych punktów czasowych,

f) w celu przygotowania próbki pierwotnej nie należy przecinać ani dzielić jednostek, z wyjątkiem sytuacji przedstawionych w tabeli 3;

7

—

próbka — jedna lub więcej jednostek pobranych z populacji jednostek lub porcja materiału pobrana z jego większej ilości; do celów oznaczania chemicznych środków ochrony roślin próbka reprezentatywna powinna być reprezentatywna dla partii, próbki zbiorczej, zwierzęcia itp. w odniesieniu do wielkości pozostałości pestycydów, ale nie musi być reprezentatywna w odniesieniu do innych cech;

8

—

pobieranie próbek — procedura stosowana w celu pobrania i sporządzenia próbki;

Nr 86

9) przyrządy do pobierania próbek:

a) narzędzia takie, jak szufle, czerpaki, świdry, noże, sondy itp. służące do wyodrębnienia jednostki z materiału zbiorczego, z opakowań, np. beczek czy dużych serów, z porcji mięsa, drobiu, których wielkość nie odpowiada ze względów praktycznych próbce pierwotnej,

b) narzędzia takie, jak pojemniki stużące do przygotowania próbki laboratoryjnej z próbki zbiorczej lub przygotowania porcji analitycznej z próbki laboratoryjnej;

Uwagi:

a) poszczególne przyrządy do pobierania próbek są opisane w Normach ISO i Międzynarodowej Federacji Mleczarskiej (IDF),

b) w przypadku produktów takich jak liście luzem jako przybór do pobierania próbek może być uznana ręka próbobiorcy, co oznacza możliwość ręcznego pobierania próbek;

10) próbobiorca — osoba przeszkolona w zakresie pobierania próbek i upoważniona przez organy urzędowej kontroli żywności;

Uwaga: próbobiorca jest odpowiedzialny za wszystkie procedury związane z pobieraniem próbki, włączając w to przygotowanie, opakowanie i przesyłkę próbki laboratoryjnej. Próbobiorca musi rozumieć konieczność przestrzegania poszczególnych procedur pobierania próbek i jest zobowiązany do dostarczenia odpowiedniej dokumentacji próbki oraz do ścisłej współpracy z laboratorium;

11) wielkość próbki — liczba jednostek lub ilość materiału, na który składa się próbka;

12) jednostka — najmniejsza oddzielna lub dająca się wyodrębnić część w partii, jaka może być z niej pobrana, stanowiąca całość lub część próbki pierwotnej;

Uwagi: jednostki należy identyfikować w następujący sposób:

a) świeże owoce i warzywa — jednostkę może stanowić każdy cały owoc lub cate warzywo lub też w postaci, w jakiej występują w sposób naturalny (np. kiście winogron), z wyjątkiem matych owoców; w przypadku opakowanych matych produktów jednostki mogą być identyfikowane zgodnie z lit. d; dopuszcza się zastosowanie przyrządu do pobierania próbek, o ile nie spowoduje to uszkodzenia materiału; w takim przypadku urządzenie to może posłużyć do określenia jednostki; w celu sporządzenia jednostki nie wolno dzielić jaj, świeżych owoców ani warzyw,

1) ISO 950: Cereals — sampling (as grain); ISO 951: Pulses in bags — sampling; ISO 1839: Sampling — tea; IDF standard 50C: Milk and milk products — methods and sampling lub odpowiednie Polskie Normy PN EN.

b) duże zwierzęta, ich części i narządy — jednostkę może stanowić część lub całość określonej części narządu; w celu sporządzenia jednostki można przecinać części tuszy i narządy,

c) małe zwierzęta, ich części i narządy — jednostkę może stanowić cate zwierzę lub jego cała część lub narząd; w przypadku zwierząt w opakowaniach jednostki mogą być identyfikowane zgodnie z lit. d; dopuszcza się zastosowanie przyrządu do pobierania próbek, o ile nie będzie miato wptywu na wielkość pozostałości pestycydów, w takim przypadku urządzenie to może postużyć do określenia jednostki,

d) materiały opakowane — jako jednostkę należy przyjąć najmniejsze oddzielne opakowanie jednostkowe; w przypadkach kiedy najmniejsze opakowanie jest bardzo duże, próbki należy pobierać, traktując to opakowanie jako próbkę zbiorczą, zgodnie z lit. e; gdy najmniejsze opakowanie jest bardzo małe, jednostkę może tworzyć grupa opakowań jednostkowych,

e) materiaty zbiorcze, duże opakowania (np. beczki, sery), które są zbyt duże, aby mogły stanowić próbkę pierwotną — jednostkę stanowi materiat pobrany za pomocą przyrządu do pobierania próbek.

Il. Procedury stosowane przy pobieraniu próbek środków spożywczych?) oraz wielkość i ilość pobieranych próbek

1. Środki ostrożności

Należy unikać zanieczyszczenia lub uszkodzenia (zepsucia się) próbki na wszystkich etapach procesu pobierania próbki, ponieważ może to mieć wpływ na wynik analityczny. Próbki należy pobierać oddzielnie z każdej partii przeznaczonej do badania na zgodność z wartościami najwyższych dopuszczalnych pozostałości.

2. Pobieranie próbek pierwotnych

Minimalną liczbę próbek pierwotnych, jaką należy pobrać z partii, należy wyznaczyć na podstawie tabeli 1. W przypadku podejrzanych partii mięsa i drobiu liczbę próbek, jaką należy pobrać z partii, określa tabela 2. Każdą próbkę pierwotną należy pobrać w takim stopniu, jak jest to praktycznie możliwe, z losowo wybranego miejsca w partii. Próbka pierwotna musi zawierać ilość materiału umożliwiającą przygotowanie próbki laboratoryjnej, jaka jest wymagana w zależności od partii.

2) Należy stosować zalecenia Norm ISO. Dla innych niż wymienione w normach produktów dostarczanych luzem albo w dużych opakowaniach zbiorczych dopuszcza się zastosowanie istniejących norm ISO dla innych produktów. ISO 950: cereals — sampling (as grain); ISO 951: Pulses in bags — sampling; ISO 1839: Sampling — tea; IDF standard 50C: Milk and milk products — methods and sampling lub odpowiednie Polskie Normy PNEN.

Nr 86 — 5584 — Poz. 810

Uwaga: przyrządy do pobierania próbek ziarna”, jadalnych nasion roślin strączkowych? i herbaty”) są opisane w międzynarodowych normach ISO, a przyrządy stosowane do pobierania produktów mlecznych w międzynarodowych normach IDF.

Tabela 1. Minimalna liczba próbek pierwotnych, którą należy pobrać z partii:

Produkt Minimalna liczba próbek pierwotnych, którą należy pobrać z partii

1) mięso i drób

partia niepodejrzana l

partia podejrzana Zgodnie z tabelą 2

a) produkty opakowane albo luzem, co do l

których można przyjąć, że są dobrze (np. partia może być wymieszana w procesie

wymieszane lub homogenne przetwórczym)

b) produkty opakowane albo luzem, co do | Dla produktów składających się z dużych

których nie można przyjąć, że są dobrze jednostek, stanowiących pierwotne produkty

wymieszane lub homogenne spożywcze pochodzenia roślinnego, minimalna liczba próbek pierwotnych powinna być zgodna z minimalną liczbą jednostek wymaganych do przygotowania próbki laboratoryjnej. Patrz tabela 4.

Albo: Masa partii (kg)

<50 3 lub: Liczba puszek, kartonów lub innych pojemników w partii 1-25 26-100 >100

3) International Standard ISO 950: Cereals — sampling as grain lub odpowiednie Polskie Normy PN EN.

4) International Standard ISO 951: Pulses in bags — sampling lub odpowiednie Polskie Normy PN EN.

5) International Standard ISO 1839: Sampling — tea lub odpowiednie Polskie Normy PN EN.

6) International IDF Standard 50C: Milk and milk products — methods of sampling lub odpowiednie Polskie Normy PN EN.

Nr 86

Tabela 2. Liczba losowo pobranych próbek pierwotnych wymaganych dla danego prawdopodobieństwa stwierdzenia przynajmniej jednej próbki niezgodnej w partii mięsa lub drobiu, dla danej częstości występowania niezgodnych pozostałości w partii:

Częstość występowania niezgodnych pozostałości w

Minimalna liczba próbek (n,) wymagana w celu wykrycia niezgodnej pozostałości z prawdopodobieństwem:

1|5/u|2|0

30 25

Koj ERNI IO SIS N ES EOSST IE)

"O — —

N © — |— m | >

— |— o|-

45 231

— |—

—|ulalu N N

No No)

59 299

© wu

460 2301

Uwagi: 1) tabela zakłada losowe pobieranie próbek;

2)w przypadku kiedy liczba próbek pierwotnych wskazana w tabeli 1 jest większa niż około 10 % liczby jednostek w całej partii, liczba próbek pierwotnych (n) może być mniejsza, obliczona zgodnie z następującym wzorem:

n=ny/(1 + (n.-1/N gdzie: n = minimalna liczba próbek pierwotnych, które należy pobrać, n, = liczba próbek pierwotnych z tabeli 2, N =liczba jednostek w partii umożliwiających sporządzenie próbki pierwotnej;

3) jeżeli pobrana jest pojedyncza próbka pierwotna, prawdopodobieństwo wykrycia niezgodności z najwyższą dopuszczalną pozostatością jest zbliżone do częstości występowania próbek niezgodnych;

4) w celu wyznaczenia dokładnego lub alternatywnego prawdopodobieństwa albo dla innej częstości występowania niezgodności liczba próbek, które należy pobrać, może być obliczona z wzoru:

1-p=(1—i)" gdzie:

'p' oznacza prawdopodobieństwo, 'i' jest częstością występowania niezgodności w partii (obie warto-

598 2 995

ści wyrażone są jako ułamek, a nie jako procenty), a n jest liczbą próbek.

3. Przygotowanie próbki zbiorczej

W tabeli 3 podano sposób postępowania dla mięsa i drobiu. Każdą próbkę pierwotną przyjmuje się jako oddzielną próbkę zbiorczą.

W tabelach 4 i 5 przedstawiono sposoby postępowania w przypadku produktów pochodzenia roślinnego, jaj i produktów mlecznych. W celu sporządzenia próbki zbiorczej próbki pierwotne należy połączyć ze sobą i dokładnie wymieszać, o ile jest to możliwe ze względów praktycznych.

W przypadkach kiedy wymieszanie próbek pierwotnych w celu sporządzenia próbki zbiorczej ze względów praktycznych nie jest możliwe, można zastosować następujący sposób postępowania.

Jeżeli jednostki mogą ulec uszkodzeniu podczas mieszania lub dzielenia dużej próbki zbiorczej w sposób mogący mieć wpływ na pozostałości pestycydu albo kiedy nie ma możliwości wymieszania bardzo dużych jednostek w celu uzyskania bardziej jednorodnej dystrybucji pozostałości pestycydu, należy podczas pobierania próbek pierwotnych losowo pobrać jednostki jako podwójne próbki laboratoryjne. W takim przypadku prezentowany wynik analizy powinien być średnią wyników uzyskanych z badanych próbek laboratoryjnych.

Nr 86 — 5586 — Poz. 810

Tabela 3. Mięso i drób - opis próbek pierwotnych i minimalna wielkość próbek laboratoryjnych:

Minimalna KI - SRĘ CEE. wielkość asyfikacja produktu Przykłady Rodzaj pobieranej próbki pierwotnej każdej z próbek

laboratoryjnych

Pierwotne środki spożywcze pochodzenia zwierzęcego

Mięso ssaków 1. Uwaga: w przypadku najwyższej dopuszczalnej pozostałości dla pestycydów rozpuszczalnych w tłuszczach próbki należy pobierać zgodnie z punktem 2 tej tabeli Duże ssaki, całe albo Cała przepona lub jej część, jeśli

Bydło, owce,

1.1. | półtusze, zwykle < RE to konieczne łącznie z mięśniami 0,5 kg świnie 10 kg karku 0,5 kg 1.2. | Małe ssaki, całe tusze | Króliki Całe tusze lub tylne ćwiartki po usunięciu skóry i kości

Części mięsa ssaków,

luzem (świeże, Ćwiartki,. | Całe jednostki albo części 0,5 kg. 1.3. | schłodzone, kawałki, steki.::. po usunięciu -. większej jednostki "e zamrożone), itp. kości

paczkowane lub inne

Części mięsa ssaków Zamrożone przekroje wycięte z 0,5 kg zamrożone w blokach pojemnika albo całe (lub porcje) | po usunięciu poszczególnych części mięsa kości

Tłuszcz ssaków, w tym tłuszcz mięsa Uwaga: pobierane próbki tłuszczu zgodnie z pkt 2.1, 2.2 i 2.3 można wykorzystać w celu określenia zgodności z odpowiednimi wartościami najwyższych dopuszczalnych

pozostałości w samym tłuszczu lub w całym produkcie. Duże ssaki podczas Nerki, tłuszcz brzuszny lub 2.1 uboju, całe lub Bydło, owce, podskórny pobrany od jednego 0,5 kg "'__ | półtusze, zwykle > świnie -, j 10 kg zwierzęcia Małe ssaki podczas Tłuszcz brzuszny lub podskórny uboju, całe lub od jednego lub większej liczby 0,5 kg półtusze, <10 kg zwierząt Widoczny tłuszcz, wycięty z jednostki(ek) 0,5 kg

Nogi, kawałki, | Albo cała(e) jednostka(i) lub

steki porcje całej jednostki lub 2 kg jednostek w przypadkach, kiedy tłuszcz nie jest możliwy do

Części mięsa ssaków

wycięcia

Tkanka tłuszczowa Jednostki pobrane przyrządem do

ssaków luzem pobierania próbek z co najmniej 0,5 kg trzech miejsc

Podroby

Wątroby ssaków, świeże, schłodzone, zamrożone

Nerki ssaków, świeże,

Cała(e) wątroba(y) lub części 0,4 kg wątroby

Jedna lub obie nerki od jednego 0,2 kg

Nr 86 — 5587 — Poz. 810

schłodzone, lub większej liczby zwierząt zamrożone

Serca ssaków, świeże,

Całe serce(a) lub, jeśli duże,

chłodzone, zamrożone część komory 0,4 kg Inne części ssaków Część albo cała jednostka od świeże, chłodzone, jednego lub większej liczby 0,5 kg

zamrożone zwierząt albo przekroje pobrane z zamrożonego produktu Mięso drobiu

Uwaga: w przypadku najwyższej dopuszczalnej pozostałości dla pestycydów rozpuszczalnych w tłuszczach próbki należy pobierać zgodnie z pkt 5

Indyki, gęsi,

koguty. 0,5 kg Duże ptaki >2 kg SE Uda, nogi i inne ciemne mięso po usunięciu kapłony i skóry i kości

kaczki

0,5 kg po usunięciu skóry i kości 0,2 kg

tkanki mięśniowej

0,5 kg po usunięciu skóry i kości

Ptaki średniej wielkości 500g — 2 kg

Uda, nogi i inne ciemne mięso od co najmniej trzech ptaków

Kury, perliczki, małe kurczaki

Tusze od co najmniej sześciu

Małe ptaki <500 g ptaków

Części ptaków świeże, chłodzone, zamrożone pakowane w hurcie lub detalu Tłuszcz drobiu, w tym tłuszcz mięsa. Uwaga: pobierane próbki tłuszczu zgodnie z pkt 5.1 i 5.2 można wykorzystać w celu określenia zgodności z odpowiednimi wartościami najwyższych dopuszczalnych pozostałości w samym tłuszczu lub w całym produkcie Ptaki podczas uboju, | Kurczaki, Jednostki pobrane z tłuszczu

Nogi, ćwiartki, piersi i skrzydełka

Opakowane jednostki lub poszczególne jednostki

całe albo części tuszy | indyki brzusznego od co najmniej 3 0,5 kg ptaków Widoczny tłuszcz, wycięty z jednostki(ek) 0,5 kg

Nogi, piersi, Albo cała(e) jednostka(i) lub

Części mięsa ptaków mięśnie porcje całej jednostki lub 2 kg jednostek w przypadkach, kiedy tłuszcz nie jest możliwy do wycięcia | Tkanka tłuszczowa Jednostki pobr ANC przyrządem do; pobierania próbek z co najmniej 0,5 kg ptaków luzem 0. trzech miejsc Podroby ptaków SKA

Jadalne podroby ptaków, z wyjątkiem tłuszczu wątrób kaczek i gęsi i podobnych produktów o znacznej wartości Tłuszcz wątroby gęsi i kaczek oraz podobne

Jednostki pobrane od co najmniej sześciu ptaków lub przekrój 0,2 kg pobrany z opakowania

Jednostki pobrane od jednego

taka lub opakowania 0,05 ke

Nr 86 — 5588 — Poz. 810

produkty o znacznej wartości

Przetwarzane Środki spożywcze pochodzenia zwierzęcego

Wtórne produkty pochodzenia zwierzęcego, mięso suszone

Pochodne produkty od zwierząt, przetworzony tłuszcz zwierząt, w tym tłuszcz oddzielony lub wyekstrahowany.

Żywność przetworzona (jeden składnik) pochodzenia zwierzęcego, zwykle wstępnie pakowana i gotowa do spożycia po gotowaniu lub bez gotowania, zawierająca (lub niezawierająca) medium albo składniki dodawane w małych ilościach, takie jak substancje

aromatyzujące, przyprawy itp.

Żywność przetworzona (wieloskładnikowa) pochodzenia zwierzęcego, wieloskładnikowa żywność zawierająca składniki zarówno pochodzenia zwierzęcego, jak i roślinnego, o ile składnik(i) pochodzenia zwierzęcego przeważają. Ssaki lub ptaki,

rozdrobnione,

gotowane, Szyni puszkowane, suszone, kiełbasa, reprezentatywny przekrój z lub

Opakowane jednostki albo 0,5 kg

opakowania albo jednostki (w 2 kg tym soki, jeśli występują) jeśli pobrane za pomocą przyrządu do | zawartość pobierania próbek tłuszczu <5%

oddzielone lub produkty przetwarzane w inny sposób, włączając produkty wieloskładnikowe.

mielona wołowina, pasta z kurcząt

Tabela 4. Produkty pochodzenia roślinnego - opis próbek pierwotnych i minimalna wielkość próbek laboratoryjnych:

Minimalna

Klasyfikacja produktu Przykłady Rodzaj orwotnej próbki w óbak © laboratoryjnych

Pierwotne środki spożywcze pochodzenia roślinnego

Wszystkie świeże owoce Wszystkie świeże warzywa, w tym ziemniaki i buraki cukrowe, z wyłączeniem ziół Całe jednostki lub opakowania albo jednostki pobrane za

Świeże produkty o Jagody,

1.1. | małych rozmiarach, EE 2. 1 kg jednostki < 25 g groszek, oliwki pomocą przyrządu do pobierania próbek Swieże produkty o;.. l kg średnich rozmiarach, | Jabłka,.. SEE 1.2. |..;, Całe jednostki (co najmniej jednostki na ogół pomarańcze. 10 jednostek) 25g do 250 g Świeże produkty o Kapusta, dużych rozmiarach Śri 2 kg 13. | zyc rozmlaraca, |OgorKI, Cała jednostka(i) (co najmniej 5 jednostki na ogół winogrona (w jednostek) >250g gronach) J Strąki, suszone; 2. Strączkowe groch, suszony 1 kg Ziarno zbóż Ryż, pszenica 1 kg

Nr 86 — 5589 — Poz. 810

Z wyjątkiem orzechów kokosowych Orzechy kokosowe Orzechy arachidowe

1 kg

Orzechy z drzew

5 jednostek

Nasiona roślin oleistych

0,5 kg

Nasiona do napojów i Nasiona kawy 0,5 kg słodyczy Swieża nać

EECYRE Całe jednostki Inne, Świeże 0,2 kg

(W przypadku ziół suszonych, patrz pkt 4)

Cała jednostka lub pobrane za pomocą przyrządu do pobierania próbek

Żywność przetworzona pochodzenia roślinnego

Wtórne środki spożywcze pochodzenia roślinnego, suszone owoce, warzywa, zioła, chmiel, zmielone produkty zbożowe

Produkty pochodne, pochodzenia roślinnego, herbaty, herbaty ziołowe, oleje roślinne, soki i różnorodne produkty, np. przetwarzane oliwki i pulpa z owoców cytrusowych

Żywność przetworzona (jeden składnik) pochodzenia roślinnego, zwykle wstępnie

4. pakowana i przeznaczona do spożycia po lub bez obróbki termicznej, zawierająca (lub niezawierająca) medium lub składniki dodawane w małych ilościach, takie jak substancje aromatyzujące, przyprawy itp.

Żywność przetworzona (wieloskładnikowa) pochodzenia roślinnego, w tym wieloskładnikowa żywność zawierająca składniki pochodzenia zwierzęcego, o ile składnik(i) pochodzenia roślinnego przeważają, pieczywo i inne gotowane produkty zbożowe. Produkty o znacznej Opakowania lub jednostki. 4.1. wa Mości; ednostko w cj pobrane za pomocą przyrządu do 0,1 kg J J pobierania próbek Stałe produkty w pack nociach Chmiel, Pakowane jednostki albo 4.2. niedużych herbata, herbata | jednostki pobrane za pomocą 0,2 kg op akowaniach ziołowa przyrządu do pobierania próbek zbiorczych Pieczywo Opakowania lub inne całe 4.3. | Innestałe produkty mąka, suszone jednostki, j O pora 0 ża 0,5 kg owoce pomocą przyrządu do pobierania próbek Oleje roślinne, | Opakowania pobrane za pomocą 4.4. | Produkty płynne soki 0,5 1 lub 0,5 kg

przyrządu do pobierania próbek

*W przypadku produktów o wyjątkowo dużej wartości dopuszcza się pobranie mniejszej próbki. W takich przypadkach fakt ten należy odnotować w protokole pobrania próbki łącznie z podaniem uzasadnienia.

Nr 86 — 5590 — Poz. 810

Tabela 5. Jaja i przetwory mleczne - opis próbek pierwotnych i minimalna wielkość próbek

laboratoryjnych: Minimalna Klasyfikacja produktu Przykłady Rodzaj pobieranej próbki pierwotnej „wielkość każdej z próbek laboratoryjnych Pierwotne środki spożywcze pochodzenia zwierzęcego Jaja drobiu 12 całych jaj Jaja, z wyjątkiem jaj kurzych, 1.1. | przepióreki Całe jaja 6 całych jaj podobnych gęsi lub kaczek 1.2. odobne: Całe jaja 24 całe jaja Całe jednostki albo jednostki 2. Wyroby mleczne pobrane za pomocą przyrządu do 0,51

pobierania próbek Przetwarzane środki spożywcze pochodzenia zwierzęcego

Wtórne środki spożywcze pochodzenia zwierzęcego, wtórne przetwory mleczne, np. mleko odtłuszczone, mleko odparowane, mleko sproszkowane

Pochodne produkty jadalne pochodzące od zwierząt, tłuszcz mleka, produkty pochodne, np. masło, tłuszcz masła, śmietana, śmietana sproszkowana kazeina itp.

3. Żywność przetworzona pochodzenia zwierzęcego (jeden składnik), przetwarzane produkty mleczne, np. jogurt, sery

Żywność przetworzona pochodzenia zwierzęcego (wieloskładnikowa), przetwarzane

przetwory mleczne zawierające składniki pochodzenia roślinnego, w których przeważa(ją)

składnik(i) pochodzenia zwierzęcego, np. przetwarzane wyroby z sera, jogurt z dodatkami, skondensowane mleko słodzone

Płynne mleko, mleko

w proszku, mleko i

śmietana odparowane,

lody zawierające

produkty mleczne,

śmietana, jogurty

a) Przed pobraniem próbki odparowane mleko i odparowaną śmietanę w opakowaniach zbiorczych należy dokładnie wymieszać, zeskrobując materiał przylegający do Ścian i dna pojemnika, dobrze mieszając całość. Należy pobrać 2 — 3 litry płynu i ponownie zamieszać przed wyodrębnieniem próbki laboratoryjnej.

b) Mleko w proszku w opakowaniach zbiorczych należy pobierać z zachowaniem warunków aseptycznych, równomiernie przemieszczając suchą sondę do pobierania próbek w produkcie.

c) Śmietanę w opakowaniach zbiorczych należy dokładnie wymieszać tłokiem przed

pobraniem próbki, unikając jej ubijania.

Opakowane jednostki albo 0,5 1 (płynne) jednostki pobrane za pomocą lub przyrządu do pobierania próbek | 0,5 kg (stałe)

3.1.

Masło,

niskotłuszczowe | Całe jednostki lub ich części w

produkty do opakowaniach pobrane za 0,2 kg 3.2. | Masło i tłuszcz masła. lub

smarowania pomocą przyrządu do 021

zawierające pobierania próbek j

bezwodny

Nr 86

tłuszcz masła, tłuszcz mleka, bezwodny

tłuszcz mleka

przetwarzane dojrzewające

Jednostki 0,3 kg lub większe

Jednostki <0,3 kg

Całe jednostki albo części jednostek odcięte za pomocą przyrządu do pobierania próbek

Uwaga: Próbki z serów o podstawie w kształcie koła należy pobierać, dokonując dwóch cięć od środka wzdłuż promienia. Próbki serów o podstawie w kształcie prostokąta należy pobierać, dokonując dwóch cięć równoległych do krawędzi.

Płynne, zamrożone lub suszone produkty

Jednostki należy pobierać w sposób aseptyczny za pomocą przyrządu do pobierania próbek

Załącznik nr 2

SPOSÓB TRANSPORTU I PRZECHOWYWANIA PRÓBEK ŻYWNOŚCI POBRANYCH W CELU OZNACZANIA POZOSTAŁOŚCI CHEMICZNYCH ŚRODKÓW OCHRONY ROŚLIN

I. Przygotowanie próbki laboratoryjnej

1. W przypadkach kiedy próbka zbiorcza jest większa niż jest to wymagane dla próbki laboratoryjnej, należy ją podzielić w sposób zapewniający reprezentatywność porcji.

2. Dopuszcza się stosowanie przyrządów do pobierania próbek oraz dzielenie ich na części, a także inny odpowiedni sposób zastosowany w procesie redukowania wielkości próbki, pod warunkiem że nie spowoduje on uszkodzenia jednostek świeżych owoców, warzyw i jaj.

3. Jeśli zachodzi taka potrzeba, na tym etapie należy pobrać podwójne próbki laboratoryjne, które można również przygotować, stosując powyższy alternatywny sposób postępowania.

4. Minimalne wymogi wielkości próbek laboratoryjnych określa tabela 3, 4 oraz 5.

Il. Dokumentacja pobierania próbek

1. Próbobiorca zobowiązany jest do odnotowania w protokole pobrania próbki danych dotyczących rodzaju i pochodzenia partii:

1) umożliwiających identyfikację wtaściciela, dostawcy lub przewoźnika;

2) daty i miejsca pobrania próbki; 3) wszelkich innych informacji mogących mieć znaczenie dla charakterystyki partii i późniejszego procesu analitycznego.

2. W protokole pobrania próbki należy odnotować wszelkie odstępstwa od zalecanych metod pobierania próbek.

3. Do każdej próbki spośród podwójnych próbek laboratoryjnych próbobiorca zobowiązany jest dotączyć podpisaną kopię protokołu pobrania próbki oraz dysponować kopią tego protokołu.

4. Kolejną kopię próbobiorca powinien udostępnić właścicielowi partii lub jego przedstawicielowi, bez względu na to, czy otrzymują oni próbki laboratoryjne.

5. Protokoły pobrania próbki prowadzone w wersji elektronicznej powinny również trafić do wszystkich ich odbiorców w celu umożliwienia przeprowadzenia odpowiednich procedur audytorskich.

Ill. Pakowanie i sposób transportu próbek analitycznych

1. Próbkę laboratoryjną należy umieścić w czystym, wykonanym z obojętnych materiałów opakowaniu, które powinno chronić próbkę przed zanieczyszczeniem, uszkodzeniem i ubytkiem.

2. Opakowanie należy opieczętować i oznakować, dołączając do niego protokół pobrania próbki. Przy stosowaniu kodu kreskowego zaleca się dołączenie również informacji alfanumerycznej.

3. Próbkę należy dostarczyć do laboratorium

w możliwie najkrótszym czasie.

4. W czasie transportu należy unikać sytuacji, która mogłaby doprowadzić do zepsucia się próbki, szczególnie dotyczy to próbek świeżych artykułów, które podczas transportu do laboratorium w zależności od ich rodzaju powinny pozostawać schłodzone lub w stanie zamrożenia.

5. Próbki drobiu i mięsa należy zamrozić przed wysłaniem do laboratorium. Jeśli czas od pobrania do przekazania próbki do laboratorium jest na tyle krótki, że wyklucza jej zepsucie, dopuszcza się dostarczenie próbki w postaci niezamrożonej.

Nr 86

IV. Przygotowanie próbki analitycznej

1. Próbce analitycznej należy nadać identyfikator, a w protokole pobrania próbki należy zamieścić datę jej otrzymania i wielkość próbki.

2. Z otrzymanej próbki należy bezzwłocznie wyodrębnić część podlegającą analizie.

3. W przypadku kiedy poziom pozostałości wyrażany jest z uwzględnieniem fragmentów, które nie podlegaty analizie, części te należy zważyć i odnotować ich masę.

V. Przygotowanie i przechowywanie porcji analitycznej

1. W razie potrzeby próbkę analityczną można podzielić, a następnie dobrze wymieszać w celu zapewnienia reprezentatywności pobranej porcji analitycznej. Wielkość porcji analitycznej zależy od stosowanej metody analitycznej i możliwości skutecznego wymieszania porcji. Należy odnotować sposób, w jaki próbka została podzielona i wymieszana.

2. Zastosowana procedura dzielenia i mieszania próbki nie może wpływać na wielkość pozostałości obecnego w próbce pestycydu.

3. W uzasadnionych przypadkach, w celu zminimalizowania niepożądanego wpływu procesów przygotowawczych, postępowanie z próbką analityczną należy przeprowadzać w określonych warunkach, np. w temperaturze poniżej zera.

4. W przypadku kiedy dzielenie próbki może wpłynąć na wielkość pozostałości i wobec braku alternatywnych procedur postępowania przygotowawczego dla określonej próbki, jako porcję analityczną należy przyjąć całą jednostkę albo fragmenty wyodrębnione z całej jednostki.

5. Jeżeli taka porcja analityczna składa się z kilku jednostek lub ich fragmentów i nie jest pewne, czy nie będzie ona reprezentatywna dla próbki analitycznej, w takim przypadku należy poddać analizie odpowiednią liczbę podwójnych próbek laboratoryjnych w celu wykazania niepewności wartości średniej.

6. Jeżeli zachodzi potrzeba przechowywania porcji analitycznej przed analizą, należy tak dobrać warunki,

w tym czas przechowywania, aby nie wpływały one na poziom pozostałości pestycydu.

7. W uzasadnionych przypadkach należy pobrać dodatkową próbkę analityczną w celu przeprowadzenia badania potwierdzającego i analiz podwójnych.

8. Przedstawione wyżej procedury pobierania próbek określone są w regulacjach Kodeksu Zywnościowego."

VI. Kryteria stosowane przy określaniu zgodności

1. Wynik analityczny musi pochodzić od jednej lub większej liczby próbek laboratoryjnych pobranych z partii i otrzymanych do analizy w odpowiednim stanie. Wynik powinien zawierać odpowiednie informacje dotyczące zastosowanych procedur zapewniania jakości.

2. W przypadku kiedy wynik analizy wskazuje, że stwierdzona pozostałość pestycydu przekracza najwyższy dopuszczalny poziom pozostałości, laboratorium powinno potwierdzić tożsamość wykrytej substancji, a jej stężenie powinno zostać zweryfikowane poprzez analizę jednej lub większej liczby dodatkowych porcji analitycznych pochodzących z oryginalnej próbki laboratoryjnej.

3. Wartość najwyższej dopuszczalnej pozostałości odnosi się do próbki zbiorczej.

4. Partia jest zgodna z najwyższą dopuszczalną pozostałością, jeżeli wynik analityczny wskazuje, że wartość najwyższej dopuszczalnej pozostałości nie została przekroczona.

5. Jeżeli wyniki odnoszące się do próbki zbiorczej przekraczają najwyższą dopuszczalną pozostałość, przy podejmowaniu decyzji, że partia nie jest zgodna, należy wziąć pod uwagę:

1) wyniki uzyskane z jednej lub większej liczby próbek analitycznych, jako możliwe do przyjęcia;

2) dokładność i precyzję analizy, zgodnie z danymi dokumentującymi system jakości.

1 Dokument CAG/GL 33—1999 z Kodeksu Żywnościowego. FAO Rzym. ftp://fts.fao.org/codex/standard/volume2a/en/GL_033e.

i Monitor Polski (spis treści) dostępne są w Internecie pod adresem www.cokprm.gov.pl

Wydawca: Kancelaria Prezesa Rady Ministrów Redakcja: Rządowe Centrum Legislacji — Redakcja Dziennika Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej oraz Dziennika Urzędowego Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, AI. Ujazdowskie 1/3, 00-583 Warszawa, tel. 622-66-56 Skład, druk i kolportaż: Zakład Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obsługi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów ul. Powsińska 69/71, 02-903 Warszawa, tel.: 694-67-50, 694-67-52; faks 694-62-06

Bezpłatna infolinia: 0-800-287-581 www.cokprm.gov.pl e-mail: dziustQ©cokprm.gov.pl

DU 0086 2004 wyd.00

5 900248411994>

Tłoczono z polecenia Prezesa Rady Ministrów w Zakładzie Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obsługi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, ul. Powsińska 69/71, 02-903 Warszawa

Zam. 927/W/C/2004

ISSN 0867-3411

Cena 6,10 zł (w tym 7% VAT)