Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie substancji wzbogacających dodawanych do żywności i warunków ich stosowania

Rozporządzenie określa substancje wzbogacające dodawane do żywności i warunki ich stosowania.

8 2. 1. Wykaz środków spożywczych, do których mogą być dodawane witaminy lub składniki mineralne, określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.

2. Wykaz witamin i składników mineralnych, które mogą być stosowane do wzbogacania środków spożywczych, określa załącznik nr 2 do rozporządzenia.

3. Wykaz form chemicznych witamin i składników mineralnych, które mogą być stosowane do wzbogacania środków spożywczych, określa zatącznik nr 3 do rozporządzenia.

8 3. 1. Maksymalna ilość witamin i składników mineralnych zawarta w 100 g albo 100 ml lub w jednej porcji, jeżeli jest ona mniejsza niż 100 g albo 100 ml środka spożywczego, wynosi nie więcej niż 50% zalecanego dziennego spożycia, określonego w odrębnych przepisach. Dla witaminy C i folianów dopuszczalna maksymalna ilość w 100 g albo 100 ml lub w jednej porcji, jeżeli jest ona mniejsza niż 100 g albo 100 ml środka spożywczego, wynosi nie więcej niż 100% zalecanego dziennego spożycia, ze względu na straty zachodzące podczas procesu przygotowywania żywności.

2. Minimalna ilość witamin i składników mineralnych zawarta w 100 g albo 100 ml środka spożywczego lub w jednej porcji, jeżeli jest ona mniejsza niż 100 g albo 100 ml tego środka, wynosi nie mniej niż 15% zalecanego dziennego spożycia, określonego w odrębnych przepisach.

8 4. Producent przeprowadza proces wzbogacania obejmujący dodawanie jednego lub kilku składników odżywczych do żywności, bez względu na ich występowanie, w celu zapobiegania i wyrównywania stwierdzonego niedoboru jednego lub więcej składników odżywczych w całych populacjach lub określonych grupach ludności, następujących środków spożywczych:

1) margaryny o normalnej i obniżonej zawartości tłuszczu, masła o obniżonej zawartości tłuszczu, mieszaniny masła i oleju — w witaminę A tak, aby maksymalna ilość w 100 g produktu końcowego

była nie wyższa niż 900 ug (3 000 j.m.), przy czym 1 Hg retinolu = 3,33 j.m. witaminy A;

2) margaryny o normalnej i obniżonej zawartości tłuszczu, masła o obniżonej zawartości tłuszczu, mieszanin masła i oleju — w witaminę D tak, aby maksymalna ilość w 100 g produktu końcowego była nie wyższa niż 7,5 ug (300 j.m.), przy czym 1 ug cholekalcyferolu = 40 j.m. witaminy D;

3) soli przeznaczonej do spożycia przez ludzi w jodek potasu lub jodan potasu tak, aby 100 g soli kuchennej zawierało (2,3 + 0,77) mg jodu, co odpowiada (30 + 10) mg jodku potasu lub (39 + 13) mg jodanu potasu w 1 kg soli kuchennej.

W przypadku środków spożywczych innych niż określone w § 4 dozwolone jest dodawanie witamin i składników mineralnych w celu uzupełnienia strat, które nastąpiły w czasie przetwarzania lub w wyniku zmian zachodzących podczas przechowywania żywności oraz w celu jej wzbogacenia.

8 6. Związki chemiczne dodawane do żywności jako źródła witamin i składników mineralnych muszą być bioprzyswajalne i nie mogą powodować zagrożenia życia lub zdrowia człowieka.

8 7. 1. W przypadku dodawania do środków spożywczych witamin lub składników mineralnych innych niż określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia, a także w przypadku stosowania form chemicznych witamin i składników mineralnych innych niż określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia, producent powiadamia o tym fakcie Głównego Inspektora Sanitarnego w terminie 40 dni przed wprowadzeniem środka spożywczego do obrotu.

2. Główny Inspektor Sanitarny, w przypadku uzasadnionych podejrzeń dotyczących możliwości stwarzania przez środek spożywczy, o którym mowa w ust. 1, zagrożenia dla życia lub zdrowia konsumenta, wydaje decyzję o zakazie wprowadzenia do obrotu środka spożywczego będącego przedmiotem powiadomienia, określonego w ust. 1, i zawiadamia o niej producenta nie później niż 20 dni przed dniem planowanego wprowadzenia środka spożywczego do obrotu.

8 8. 1. Do znakowania wzbogaconych środków spożywczych stosuje się przepisy oznakowaniu, z uwzględnieniem ust. 2.

2. Deklarowane na opakowaniu ilości witamin i składników mineralnych stanowią sumę witamin i składników mineralnych pochodzących z surowców oraz dodanych witamin i składników mineralnych.

8 9. Wprowadzający do obrotu po raz pierwszy środki spożywcze wzbogacone poprzez dodanie substancji, o których mowa w § 2 ust. 3, powiadamia otym

Nr 27

fakcie Głównego Inspektora sanitarnego, przedstawiając projekty etykiet umieszczonych na tych produktach.

8 10. Przepisów rozporządzenia nie stosuje się do wprowadzanych do obrotu w Rzeczypospolitej Polskiej wzbogaconych środków spożywczych znajdujących się w obrocie w państwach członkowskich Unii Europejskiej innych niż Rzeczpospolita Polska.

8 11. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z tym że § 10 stosuje się z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej.

Minister Zdrowia: M. Łapiński

Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 19 grudnia 2002 r. (poz. 237)

Załącznik nr 1

WYKAZ ŚRODKÓW SPOŻYWCZYCH, DO KTÓRYCH MOGĄ BYĆ DODAWANE WITAMINY LUB SKŁADNIKI MINERALNE

1. Środki spożywcze, do których mogą być dodawane witaminy:

1) oleje roślinne jadalne*; 2) margaryny*;

3) mleko i przetwory mleczne o obniżonej zawartości tłuszczu;

4) soki owocowe, warzywne, owocowo-warzywne i nektary;

5) napoje z udziałem soków owocowych i warzywnych;

6) koncentraty napojów w proszku z udziałem suszu owocowego;

7) koncentraty deserów z udziałem suszu owocowego; 8) zaprawy do napojów z udziałem soku owocowego; 9) mąka i inne przetwory zbożowe;

10) zbożowe produkty śniadaniowe;

11) inne**.

2. Środki spożywcze, do których mogą być dodawane składniki mineralne:

1) margaryny;

2) mleko i przetwory mleczne o obniżonej zawartości tłuszczu;

3) soki owocowe, warzywne, owocowo-warzywne i nektary,

4) napoje z udziałem soków owocowych i warzywnych;

5) mąka i inne przetwory zbożowe; 6) zbożowe produkty śniadaniowe;

7) inne**.

Objaśnienia: * Witamina E.

** |nne środki spożywcze po uzyskaniu opinii jednostki naukowo-badawczej.

Załącznik nr 2

WITAMINY I SKŁADNIKI MINERALNE, KTÓRE MOGĄ BYĆ STOSOWANE DO WZBOGACANIA SRODKÓW SPOZYWCZYCH

1. Witaminy: 1) Witamina A (ug ekwiwalentu retinolu); 2) Witamina D (ug); 3) Witamina E (mg ekwiwalentu alfa-tokeferolu); 4) Tiamina (witamina B,) (mg); 5) Ryboflawina (witamina B,) (mg); 6) Niacyna (mg); 7) Witamina B; (mg); 8) Witamina B,, (ug); 9) Foliany (kwas foliowy) (ug); 10) Kwas pantotenowy (mg); 11) Biotyna (ug);

12) Witamina C (mg); 13) Inne*.

2. Składniki mineralne: 1) Wapń (mg); 2) Żelazo (mg); 3) Jod (ug)**; 4) Inne*.

Objaśnienia:

* |nne witaminy i składniki mineralne po uzyskaniu opinii jednostki naukowo-badawczej. ** Tylko do soli przeznaczonej do spożycia przez ludzi.

Za∏àcznik nr 3

WYKAZY FORM CHEMICZNYCH WITAMIN ISK¸ADNIKÓW MINERALNYCH, KTÓRE MOGÑ BYå STOSOWANE DO WZBOGACANIA ÂRODKÓW SPO˚YWCZYCH

1. Witaminy 12) WITAMINA C:

a) kwas L-askorbinowy, 1) WITAMINA A:

a) retinol, b) L-askorbinian sodu,

b) octan retinylu, c) L-askorbinian wapnia,

c) palmitynian retinylu, d) L-askorbinian potasu,

d) beta-karoten; e) 6-palminitynian L-askorbylu.

2) WITAMINA D: 2. Sk∏adniki mineralne:

a) cholekalcyferol, 1) WAP¡: b) ergokalcyferol; a) mleczan wapnia,

3) WITAMINA E: b) w´glan wapnia, a) D-alfa-tokoferol, c) chlorek wapnia, b) DL-alfa-tokoferol, d) cytryniany wapnia, c) octan D-alfa-tokoferylu, e) glukonian wapnia, d) octan DL-alfa-tokoferylu, f) wodorotlenek wapnia, e) bursztynian D-alfa-tokoferylu; g) tlenek wapnia, 4) TIAMINA (WITAMINA B): 1 h) glicerofosforan wapnia*, a) chlorowodorek tiaminy, i) sole wapniowe kwasu ortofosforowego*; b) monoazotan tiaminy; 2) ˚ELAZO: 5) RYBOFLAWINA (WITAMINA B): 2 a) siarczan ˝elazawy a) ryboflawina, b) w´glan ˝elazawy, b) ryboflawiny 5’-fosforan sodowy*; c) cytrynian ˝elazawy, 6) NIACYNA: d) glukonian ˝elazawy, a) kwas nikotynowy, e) fumaran ˝elazawy, b) amid kwasu nikotynowego; f) mleczan ˝elazawy,

7) WITAMINA B: 6 g) cytrynian amonowo-˝elazowy, a) chlorowodorek pirydoksyny, h) cukrzan ˝elazowy, b) pirydoksyny 5’-fosforan*; i) dwufosforan sodowo-˝elazowy*,

8) WITAMINA B 12: j) dwufosforan ˝elazowy (pirofosforan ˝elazowy)*,

a) cyjanokobalamina, k) ˝elazo zredukowane;

b) hydroksykobalamina; 3) JOD:

9) FOLIANY (KWAS FOLIOWY): a) jodek potasu, a) kwas pteroilomonoglutaminowy; b) jodan potasu,

10) KWAS PANTOTENOWY: c) jodek sodu,

a) D-pantotenian wapnia, d) jodan sodu.

b) D-pantotenian sodu,

c) Deksapantenol; ObjaÊnienie:

11) BIOTYNA: * Dopuszczone po uzyskaniu przez Rzeczpospolità Polskà cz∏ona) D-biotyna; kostwa wUnii Europejskiej.