Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać taksometry elektroniczne

Taksometr powinien:

1) być wytworzony z materiałów o wytrzymałości, stabilności i innych właściwościach odpowiednich do przewidywanego okresu jego trwałości;

2

—

być skonstruowany i wykonany w sposób umożliwiający nałożenie cech zabezpieczających, które

uniemożliwią, bez ich naruszenia:

a) dostęp do wnętrza taksometru, w szczególności do urządzeń przeznaczonych do regulacji lub dopasowania taksometru do taksówki,

b) dostęp do urządzenia programującego i ingerencję w program taksometru;

3

—

posiadać obudowę chroniącą jego zespoły przed pyłem i wilgocią.

8 7. 1. Na wewnętrznej lub zewnętrznej stronie przedniej ścianki taksometru, w widocznym miejscu, powinny być zamieszczone w sposób trwały następujące oznaczenia:

1) nazwa lub znak producenta; 2) numer fabryczny i rok produkcji; 3) znak zatwierdzenia typu, jeżeli został nadany;

4) wartość stałej taksometru k lub zakres wartości, w którym stała ta może być ustawiana, jeśli w taksometrze jest umieszczony układ dopasowujący.

2. Na przedniej ściance taksometru powinny być umieszczone następujące oznaczenia:

1) opłata złotych (zł); 2) taryfa — przy okienku taryf;

3) km ogólne, km płatne, kursy, jednostki taryfowe przy okienku liczników lub przy okienkach odpowiednich liczników, jeżeli występują one oddzielnie;

4) dopłata ztotych (zł) — przy okienku dopłat.

3. Jeżeli w taksometrze, przy nanoszeniu oznaczeń, o których mowa w ust. 2, zastosowano umowne symbole lub znaki, to na przedniej ściance taksometru należy zamieścić odpowiednią legendę.

4. Litery i cyfry oznaczeń powinny być wykonane w sposób trwały i czytelny. Wysokość liter napisów OPŁATA, DOPŁATA, TARYFA, WOLNY, KASA i cyfr nie powinna być mniejsza niż 4 mm. Wysokość pozostałych napisów i oznaczeń nie powinna być mniejsza niż 2,5 mm.

1. Stała taksometru knie może być mniejsza niż 400 imp/km.

2. Taksometr powinien mieć zapewnioną możliwość nastawienia stałej taksometru k na wartość współczynnika charakterystycznego w z dokładnością odpowiadającą błędom granicznym dopuszczalnym.

8 9. 1. W urządzeniu służącym do oświetlania przedniej ścianki taksometru źródłem światła powinny być żarówki umieszczone w taki sposób, aby ich wymiana była możliwa bez naruszania cech zabezpieczających.

2. Jeżeli w taksometrze zastosowano wskaźniki samoświecące (LED), oświetlenie nie jest wymagane.

8 10. 1. Taksometr może być napędzany wałkiem giętkim lub impulsami przekazywanymi przez przetwornik przewodem elektrycznym, bezpośrednio od kół napędowych taksówki lub za pośrednictwem przekładni i reduktora.

Nr 108

2. Wałek giętki powinien mieć średnicę co najmniej 3,3 mm i być osłonięty pancerzem.

3. Przewód elektryczny powinien być ekranowany i osłonięty na zewnątrz powłoką izolującą.

8 11. Taksometr powinien umożliwiać dokonywanie zmian układu taryf za pomocą przycisków taksometru lub za pośrednictwem interfejsu przy użyciu uktadu programującego, przy czym zmiany te powinny zostać potwierdzone w świadectwie legalizacji ponownej.

8 12. 1. W taksometrze powinna istnieć możliwość wyświetlania lub drukowania informacji o układzie taryf tylko w położeniu zespołu przełącznika WOLNY.

2. Informacja powinna zawierać co najmniej wartość: 1) opłaty początkowej;

2) opłaty za 1 kilometr drogi przebytej we wszystkich położeniach taryfowych zespołu przełącznika;

3) opłaty za 1 godzinę postoju we wszystkich położeniach taryfowych zespołu przełącznika;

4) jednostki taryfowej; 5) stałej taryf c;

6) jednostki dopłaty w przypadku stosowania zespołu dopłat.

8 13. Jeżeli sygnał wytwarzany przez przetwornik znajdujący się w zespole napędowym taksówki jest wykorzystywany przez kilka przyrządów pomiarowych, to w przypadku uszkodzenia jednego z tych przyrządów, specjalny uktad lub obwód dzielący powinien zapewniać prawidłowe działanie pozostałych.

8 14. 1. Zespół opłat taksometru powinien składać się z jednego lub kilku wyświetlaczy elektronicznych oraz licznika elektronicznego.

2. Po włączeniu zespół opłat powinien wskazywać opłatę początkową.

3. Górna granica zakresu wskazań zespołu opłat powinna wynosić co najmniej 99,99 zł.

4. Wysokość cyfr wskazujących należność w zespole opłat nie powinna być mniejsza niż 10 mm i powinna zapewniać łatwy odczyt.

W przypadku zmiany układu taryf zastosowanego w taksometrze, zespół opłat powinien umożliwiać zmianę opłaty początkowej i jednostki taryfowej.

Wyświetlacz elektroniczny powinien być wykonany w taki sposób, aby możliwe było tatwe odczytanie wskazań w normalnych warunkach oświetlenia.

1. Poprawność działania zespotu opłat powinna być sprawdzana w sposób ciągły przez automatyczny program testujący.

2. W przypadku wykrycia przez program testujący nieprawidtowości w działaniu zespołu opłat lub jego uszkodzenia, informacja o tym powinna zostać wyraźnie wyświetlona lub powinien on zostać automatycznie wyłączony.

Zespół drogi powinien być napędzany od kół napędowych taksówki, z tym że jazda do tyłu nie powinna powodować zmniejszania należności do zapłacenia.

8 19. 1. Zespół drogi powinien obliczać należność za przebytą przez taksówkę długość drogi według co najmniej dwóch taryf o różnych wysokościach.

2. Obliczanie należności przez zespół drogi według taryf, o których mowa w ust. 1, i wskazywanie jej przez zespół opłat powinno odbywać się według następujących zasad:

1) opłata początkowa, wspólna dla wszystkich taryf, powinna zwiększyć się o jednostkę taryfową dopiero po przejechaniu przez taksówkę pierwszego odcinka drogi;

2) zwiększenie opłaty o jednostkę taryfową następuje po przejechaniu przez taksówkę każdego następnego odcinka drogi;

3) długości pierwszego odcinka i następnego odcinka w wyższej taryfie powinny być mniejsze od długości odpowiadających im odcinków w taryfie niższej;

4) stosunek długości pierwszego odcinka do następnego odcinka w każdej taryfie powinien być stały dla wszystkich taryf, jakie równocześnie zastosowano w taksometrze, i równy stosunkowi pierwszego okresu do następnego okresu.

8 20. 1. Zespół drogi powinien uruchamiać zespół opłat, jeżeli prędkość taksówki jest większa od prędkości granicznej.

2. Prędkość graniczna nie może być większa niż 20 km/b.

8 21. 1. Zespół drogi powinien umożliwiać zmianę długości następnych odcinków drogi w przypadku zmiany zastosowanych w taksometrze taryf.

2. Zespół drogi powinien być wyposażony w urządzenie do zmiany długości pierwszego odcinka drogi.

8 22. Obliczanie należności przez zespół czasu i wskazywanie jej przez zespół opłat powinno odbywać się według następujących zasad: 1) opłata początkowa wspólna dla wszystkich taryf powinna zwiększać się o jednostkę taryfową dopiero po upływie pierwszego okresu;

Nr 108

2) każde kolejne zwiększenie opłaty o jednostkę taryfową powinno nastąpić po upływie następnego okresu.

8 23. Zespół czasu powinien umożliwiać zmianę wartości pierwszego i następnych okresów w przypadku zmiany taryf zastosowanych w taksometrze.

8 24. 1. Liczniki kilometrów ogólnych i płatnych powinny być napędzane od kół napędowych taksówki, przy czym jazda do tyłu nie powinna powodować zmniejszania wskazań tych liczników.

2. Górna granica zakresu pomiarowego liczników, o których mowa w ust. 1, nie powinna być mniejsza niż 99999 km, a wartość dziatki elementarnej nie większa niż 1 km.

8 25. Licznik kursów oraz licznik jednostek taryfowych powinny zwiększać swoje wskazania skokowo o jednostkę.

8 26. Licznik kursów powinien być napędzany od zespołu przełącznika, a na pełny cykl pracy tego zespołu powinien przypadać przyrost wskazania licznika o jedność.

8 27. 1. Wskazania liczników, o których mowa w § 24 ust. 1i 8 25, powinny być zabezpieczone przed skasowaniem.

2. Wskazania liczników, o których mowa w § 24 ust. 1i § 25, powinny być wyświetlane w zespole opłat i mogą być wyświetlane w zespole dopłat w położeniu zespołu przetącznika WOLNY, przy czym powinno być jednoznacznie określone, któremu z liczników odpowiada wyświetlona wartość.

3. W przypadku, o którym mowa w ust. 2, powinny być określone jednostki wyświetlanych wartości liczbowych i wyjaśnione symbole lub znaki zastosowane w poszczególnych licznikach.

4. Liczniki, o których mowa w § 24 ust. 1i 8 25, powinny zachowywać wskazywaną wartość przez co najmniej 1 tydzień po ich odłączeniu od napięcia zasilającego taksometr.

5. Wysokość cyfr wartości liczbowych wskazywanych w licznikach, o których mowa w § 24 ust. 1i§ 25, powinna wynosić co najmniej 4 mm.

8 28. 1. Zespół przełącznika powinien być sterowany ręcznie, z tym że zmiana poszczególnych stanów pracy tego zespołu, o których mowa w § 29 ust. 1, może odbywać się w sposób mechaniczny, elektryczny lub elektroniczny.

2. Jeżeli zmiana stanu pracy odbywa się w sposób mechaniczny, to przełącznik może być napędzany ręcznie lub za pomocą silnika elektrycznego.

8 29. 1. Taksometr powinien być uruchamiany przez zespół przełącznika po wprowadzeniu tego zespotu w jedno z następujących położeń, odpowiadających stanom pracy:

1) WOLNY, gdy taksówka nie jest wynajęta; 2) TARYFA, gdy taksówka jest wynajęta;

3) KASA, gdy następuje rozliczenie kursu między kierowcą a pasażerem.

2. Włącznik uruchamiający zespół przełącznika może być zainstalowany w siedzeniach taksówki.

8 30. 1. W położeniu zespołu przetącznika WOLNY:

1) powinien być widoczny w okienku taryf napis WOLNY lub umowny symbol tego położenia;

2) powinno być skasowane lub nastawione na zero wskazanie opłaty i dopłaty;

3) powinien działać tylko licznik kilometrów ogólnych;

4) powinien być wyłączony zespół czasu i zespół drogi.

2. W położeniu zespołu przetącznika WOLNY powinno być zapewnione:

1) sprawdzanie poprawności działania wszystkich elementów wskazujących;

2) wyświetlenie oraz dodatkowe drukowanie wartości liczbowych wskazywanych przez liczniki, o których mowa w § 24 ust. 1i 8 25;

3) wyświetlenie wartości stałej taksometru k; 4) wyświetlenie danych dotyczących taryf;

5) wyświetlenie wartości wielkości mierzonych za pomocą elektronicznego urządzenia zabezpieczającego.

3. W położeniu zespołu przełącznika WOLNY może być wyświetlany numer fabryczny taksometru, czas i data.

8 31. 1. W taksometrze powinny być co najmniej dwa położenia zespołu przetącznika TARYFA odpowiadające kolejnym coraz wyższym taryfom.

2. Położenia zespołu przełącznika TARYFA powinny być oznaczone numerami widocznymi w okienku taryf, przy czym numer o większej wartości powinien odpowiadać taryfie wyższej.

8 32. 1. Przy wszystkich potożeniach TARYFA powinny działać zespoły i urządzenia wymienione w § 3, z wyjątkiem licznika kursów.

2. Jeżeli liczba położeń zespołu przełącznika odpowiadających taryfom jest większa od liczby zastosowanych taryf, to powinna istnieć możliwość blokowania taryf zapasowych.

3. Blokada, o której mowa w ust. 2, powinna być zabezpieczona w sposób uniemożliwiający jej odblokowanie przez użytkownika.

1. W położeniu zespołu przetącznika KASA:

1) powinien wyświetlać się w okienku taryf napis KASA lub umowny symbol tego potożenia oraz numer taryfy, według której taksometr działa;

Nr 108

2) powinny działać zespoły i urządzenia wymienione w §3, z wyjątkiem zespołu czasu i licznika kursów.

2. W położeniu przetącznika KASA, wskazanie należnej opłaty powinno być widoczne przez co najmniej 10s, przy czym w tym czasie nie powinno być możliwe przestawienie zespołu przełącznika do położenia WOLNY.

Powinno być możliwe przestawianie zespołu przetącznika:

1) z położenia WOLNY bezpośrednio do położenia odpowiadającego pierwszej taryfie;

2

—

z dowolnego położenia odpowiadającego określonej taryfie do potożenia odpowiadającego następnej lub poprzedniej taryfie;

3

—

z każdego położenia odpowiadającego taryfie do położenia KASA; 4) z położenia KASA tylko do położenia WOLNY;

5) z położenia WOLNY do położenia TARYFA oraz z położenia TARYFA do położenia KASA, przy prędkości taksówki nie większej niż 5 km/h.

—-

8 35. Sygnały złącza testowego taksometru (typu TTL lub otwarty kolektor npn; stan niski o czasie trwania od 0,01 ms do 1 ms) powinny być generowane jako:

1) sygnat START, w momencie przetączenia taksometru z położenia WOLNY do potożenia TARYFA;

2) sygnał STOP, w momencie zmiany opłaty o jednostkę taryfową.

8 36. 1. Taksometr może być wyposażony w zespół dopłat wraz z licznikiem dopłat.

2. Konstrukcja zespołu dopłat wraz z licznikiem dopłat powinna umożliwiać jego uruchomienie jedynie z chwilą wynajęcia taksówki.

3. Uruchomienie przycisku zespołu dopłat powinno powodować dodanie kolejnej jednostki dopłaty w położeniu zespołu przełącznika TARYFA. Każde następne uruchomienie przycisku powinno zwiększać wskazanie licznika dopłat o jednostkę dopłaty.

4. W położeniu KASA wartość dopłaty powinna być dodana do wartości opłaty za pomocą przycisku. Wartość dopłaty powinna być ponownie oddzielona od wartości opłaty za kurs po upływie 5 s.

5. Wartość dopłaty powinna być wskazywana w postaci cyfr o wysokości nie mniejszej niż 8 mm i nie większej niż wysokość cyfr zespołu opłat.

Górna granica zakresu pomiarowego licznika zespołu dopłat powinna wynosić co najmniej 9,99 zł.

1. Zewnętrznymi urządzeniami informacyjnymi taksometru mogą być nieruchome tabliczki świetlne, których konstrukcję i wykonanie określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.

2. Sterowanie urządzeniami informacyjnymi powinno odbywać się za pomocą zespołu przełącznika.

3. Przy położeniu TARYFA na nieruchomej tabliczce świetlnej powinien być wyświetlany kod sygnalizacji działania taksometru odpowiadający wyświetlanym przez taksometr taryfom.

8 39. 1. Wskazania liczników, o których mowa w § 24 ust. 1i § 25, oraz dane o układzie taryf mogą być drukowane za pomocą zespołu drukującego, przy czym powinny być one zgodne z danymi wskazywanymi przez taksometr.

2. Wydruki powinny być czytelne i jednoznaczne.

8 40. Zliczanie obrotów lub impulsów zespołu licznika, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 6, powinno odbywać się z dokładnością 0,1 obrotu lub 1 impulsu.

8 41. 1. W elektronicznym urządzeniu zabezpieczającym:

1) każda zmiana lub ingerencja w układ taryf jest rejestrowana za pomocą dodatkowego licznika, którego nie można wyzerować lub który w nieusuwalny sposób rejestruje datę, kiedy miała miejsce ingerencja, przy czym rejestracja powinna być dokonywana oddzielnie dla każdej taryfy lub grupy taryf;

2) każda zmiana stałej taksometru kjest rejestrowana za pomocą licznika, którego wskazanie jest niemożliwe do wyzerowania.

2. W przypadku gdy przekroczona jest pojemność liczników rejestrujących zmiany i ingerencje, o których mowa w ust. 1, korzystanie z taksometru powinno być niemożliwe.

Dowodami oceny zgodności i legalizacji ponownej taksometrów są:

1) decyzja zatwierdzenia typu;

2) świadectwo legalizacji pierwotnej, w tym jednostkowej;

3) świadectwo legalizacji ponownej.

1. Wzór decyzji zatwierdzenia typu określa załącznik nr 2 do rozporządzenia.

2. Okres ważności decyzji zatwierdzenia typu taksometru wynosi 10 lat i może być każdorazowo przedtużony o następne 10 lat, a liczba taksometrów, które mogą być wyprodukowane zgodnie z zatwierdzonym typem, jest nieograniczona.

3. W przypadku nieprzedłużenia okresu ważności decyzji zatwierdzenia typu taksometru, zatwierdzenie typu pozostaje ważne w stosunku do taksometrów znajdujących się w użytkowaniu.

8 48. 1. Wzór świadectwa legalizacji pierwotnej taksometru określa załącznik nr 3 do rozporządzenia.

2. Wzór świadectwa legalizacji ponownej taksometru określa załącznik nr 4 do rozporządzenia.

1. Świadectwo legalizacji pierwotnej taksometru jest ważne przez czas nieokreślony, jeżeli spełnia on

Nr 108

wymagania metrologiczne określone w rozporządzeniu i posiada nieuszkodzone cechy zabezpieczające.

2. Świadectwo legalizacji ponownej taksometru jest ważne przez 25 miesięcy, licząc od pierwszego dnia miesiąca, w którym została dokonana legalizacja taksometru zainstalowanego w taksówce, jeżeli spetnia on wymagania metrologiczne określone w rozporządzeniu i posiada nieuszkodzone cechy zabezpieczające.