Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 grudnia 2000 r. w sprawie szczególnych warunków i wymagań sanitarnych przy produkcji naturalnych wód mineralnych, naturalnych wód źródlanych oraz wód stołowych w opakowaniach jednostkowych.

1. Do produkcji naturalnych wód mineralnych, naturalnych wód źródlanych oraz wód stołowych w opakowaniach jednostkowych może być wykorzystywana woda, o której mowa w § 2, po dokonaniu przez Państwowy Zakład Higieny oceny jakości wody i kwalifikacji rodzajowej wody, sporządzonych na podstawie danych geologicznych i aktualnych wyników badań chemiczno-fizycznych i mikrobiologicznych wody z ujęcia oraz tej wody przygotowanej do obrotu.

2. Ocena jakości wody i kwalifikacja rodzajowa wody, o których mowa w ust. 1, są ważne przez okres 5 lat od dnia ich dokonania.

3. Klasyfikację naturalnych wód mineralnych, naturalnych wód źródlanych oraz wód stołowych w opakowaniach jednostkowych zawiera załącznik nr 2 do rozporządzenia.

1. Do produkcji naturalnych wód mineralnych lub naturalnych wód źródlanych woda może być wydobywana z kilku otworów, studni lub źródeł, pod warunkiem że posiada jednakowy skład fizykochemiczny i pochodzi z tego samego złoża podziemnego lub poziomu wodonośnego. Dopuszczalne odchylenia od zawartości składników decydujących o stopniu mineralizacji, oznaczonych w badaniu chemiczno-fizycznym, o którym mowa w § 4 ust. 1, wynoszą dla naturalnej wody mineralnej i wody stołowej — do 10%, a dla naturalnej wody źródlanej — do 20%.

2. Woda do produkcji naturalnych wód mineralnych, naturalnych wód źródlanych i wód stołowych może być czerpana wyłącznie z odwiertu, studni lub samowypływu.

3. System wydobywania wody podziemnej ze złoża wody i doprowadzania do rozlewni musi zapewniać zachowanie jej naturalnych właściwości i wykluczać możliwość zanieczyszczenia.

4. Każde ujęcie naturalnej wody mineralnej i naturalnej wody źródlanej oznacza się własną nazwą.

Nr 4

5. Jeżeli z ujęcia, o którym mowa w ust. 4, korzysta więcej niż jeden przedsiębiorca, to wody w opakowaniach jednostkowych, przeznaczonych do obrotu, oznacza się taką samą nazwą handlową.

8 6. 1. W toku produkcji naturalnych wód mineralnych, naturalnych wód źródlanych oraz wód stołowych dopuszcza się:

1) usuwanie nietrwatych związków żelaza, manganu i arsenu przez napowietrzanie, dekantację wytrąconych osadów i filtrację oraz oddzielanie siarkowodoru, radonu i dwutlenku węgla przez odgazowanie wody, pod warunkiem że nie ulegną zmianie charakterystyczne właściwości danej wody,

2) nasycanie dwutlenkiem węgla pochodzenia naturalnego—geologicznego lub innym o czystości wymaganej dla środków spożywczych,

3) stosowanie promieniowania ultrafioletowego w celu zabezpieczenia pod względem mikrobiologicznym: powietrza stosowanego do napowietrzania wody, urządzeń i opakowań oraz wody rozlewanej do opakowań jednostkowych.

2. Woda zakwalifikowana jako naturalna mineralna z zawartością dwutlenku węgla pochodzenia naturalnego—geologicznego nie może być odgazowana.

8 7. 1. Rozlewnię naturalnych wód mineralnych, naturalnych wód źródlanych oraz wód stotowych lokalizuje się w odrębnym budynku lub jego wydzielonej części, możliwie jak najbliżej ujęcia.

2. Rozlewnię wyposaża się w instalację doprowadzającą wodę z ujęcia i odrębny ciąg technologiczny przeznaczony do rozlewania w opakowania jednostkowe naturalnych wód mineralnych, naturalnych wód źródlanych oraz wód stołowych. Niedopuszczalne jest dostarczanie wody z ujęcia do rozlewni w jakichkolwiek pojemnikach lub cysternach.

3. Woda doprowadzana z ujęcia może być wykorzystywana również do innych celów niż określone w ust. 2, pod warunkiem rozdziału instalacji w hydroforni.

4. Produkcja naprzemienna naturalnych wód mineralnych, naturalnych wód źródlanych oraz wód stołowych z napojami wymaga zgody powiatowego inspektora sanitarnego.

8 8. 1. Opakowania jednostkowe dla naturalnych wód mineralnych, naturalnych wód źródlanych oraz wód stołowych, z wyjątkiem opakowań szklanych, oraz ich zamknięcia muszą spełniać wymagania w zakresie materiatów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu ze środkami spożywczymi, określone w odrębnych przepisach.

2. Wielkość opakowań jednostkowych naturalnych wód mineralnych, zarówno niegazowanych, jak i nasyconych dwutlenkiem węgla, a także opakowań naturalnych wód źródlanych i wód stołowych nasyconych dwutlenkiem węgla nie może przekraczać 2 I. Naturalne wody źródlane i wody stołowe niegazowane mogą być rozlewane do opakowań jednostkowych różnego

typu i pojemności. Opakowania o pojemności większej niż 5 | zaopatruje się w urządzenie dozujące.

3. W przypadku bezpośrednich dostaw do statych odbiorców naturalnych wód źródlanych w opakowaniach jednostkowych o pojemności powyżej 5 |, dopuszcza się stosowanie etykiet nakładanych na zamknięcie, nieusuwalnych do pierwszego otwarcia opakowania jednostkowego.

4. Czystość opakowania pod względem fizycznym, chemicznym i mikrobiologicznym zapewnia się przez mycie i dezynfekcję opakowań jednostkowych.

Wody, o których mowa w § 2, przeznaczone do obrotu w opakowaniach jednostkowych, znakuje się w sposób określony w przepisach o znakowaniu środków spożywczych, a ponadto na opakowaniu podaje się: 1) rodzaj wody zgodnie z częścią IV załącznika nr 1 do rozporządzenia i jej klasyfikację zgodnie z załącznikiem nr 2 do rozporządzenia,

2) informację o zastosowaniu któregokolwiek z procesów, o których mowa w § 6 ust. 1 pkt 1,

3) zawartość charakterystycznych składników dla naturalnych wód mineralnych, a w przypadku wód stotowych — rodzaj oraz ilość dodanych składników mineralnych,

4) nazwę ujęcia wody i nazwę miejscowości, w której znajduje się ujęcie,

5) nazwę producenta i nazwę handlową wody,

6)w przypadku wód zawierających więcej niż 2 mg/l fluorków — adnotację: „woda nie nadaje się do spożycia przez dzieci poniżej 7 roku życia”.

Wody, o których mowa § 2, przeznaczone do obrotu w opakowaniach jednostkowych, przywożone z zagranicy muszą spetniać wymagania określone w § 8 ust. 1—3, 8 9 oraz załącznikach nr 1 i 2 do rozporządzenia, a także posiadać ocenę i kwalifikację wody wydaną przez właściwy organ sanitarny państwa, w którym wyprodukowano daną wodę.

8 11. Przedsiębiorcy produkujący naturalne wody mineralne, naturalne wody źródlane oraz wody stotowe w dniu wejścia w życie rozporządzenia dostosują warunki i wymagania sanitarne produkcji wód do warunków i wymagań określonych w rozporządzeniu w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia.

8 12. Traci moc rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 8 lipca 1997 r. w sprawie szczególnych warunków sanitarnych przy produkcji i w obrocie naturalnych wód mineralnych, mineralnych wód mieszanych, naturalnych wód źródlanych oraz wód stołowych (Dz. U. Nr 85, poz. 544).

8 13. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.

Minister Zdrowia: G. Opala

Nr 4 — 284 — Poz. 38

Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 grudnia 2000 r. (poz. 38)

Załącznik nr 1 WYMAGANIA ORGANOLEPTYCZNE, FIZYCZNE, CHEMICZNE I MIKROBIOLOGICZNE, JAKIE MUSZĄ

SPEŁNIAĆ NATURALNE WODY MINERALNE, NATURALNE WODY ŹRÓDLANE I WODY STOŁOWE W OPAKOWANIACH JEDNOSTKOWYCH

I. Wymagania organoleptyczne, fizyczne i chemiczne 2 3 4 5 6 7

Odczyn (pH)

Utlenialność (KMnO)/) mg/l O, Radionuklidy*

Całkowita promieniotwórczość a. Bq/l Całkowita promieniotwórczość B Bq/l

* W przypadku przekroczenia podanych wartości wymagane jest ustalenie rodzaju radionuklidu oraz określenie wielkości obciążającej dawki rocznej promieniowania w stosunku do dawki dopuszczalnej — 0,1 mSv/rok.

Il. Substancje niepożądane w nadmiernych stężeniach i toksyczne

3 0,005 0,02 10.00*/20,007 0,01 Bar 1,00 or 5,00 Chlorki 300,03) Cyjank 0,01 Cynk 100 Chrom (og.) 0,01 Fluorki 1,5a)/2,5P) Glin 0,10 Kadm 0,003 Mangan 0,53)/2,00*) Miedź 1,00 Nikiel 0,02 Otów 0,01 Rieć 0,001 Selen 0,01

Siarczki (Il) 0,05

Nr 4 — 285 — Poz. 38

8 [8 [6 |

[obiektom mowonowm o" ||| mer z błękitem metylenowym mgi/l

a) dla naturalnych wód źródlanych

b) dla naturalnych wód mineralnych i wód stotowych

©) dla wód odżelazianych

* wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne: benzo(a)piren, benzo(k)fluoranten, benzo(b)fluoranten, benzo(g, h, i)perylen, indeno(1, 2, 3)-c, d piren

III. Wymagania mikrobiologiczne

Najwyższa dopuszczalna liczba bakterii

Woda w opakowaniu

Lp. Wskaźnik jakości

jednostkowym do 12 h od po 12 hod napełnienia napełnienia Bakterie grupy coli w 250 ml wody 2 Bakterie coli typu kałowego w 250 ml wody

Bakterie Pseudomonas aeruginosa w 250 ml wody 1.0, | 0. [4 | Padortonce kaowo w 260 mi wody 60

5 Clostridia redukujące siarczyny w 50 ml wody

Ogólna liczba bakterii wyhodowanych w 1 ml wody na agarze

odżywczym: nie oznacza się — w temp. 377C po 24 godz. 20

— w temp. 207”C po 72 godz. 100

IV. Kryteria chemiczne kwalifikacji wody jako naturalnej wody mineralnej

Rodzaj składnika mineralnego WAIT A Rodzaj wody

DA | 2] 8 [4 Suma rozpuszczonych składników naturalna woda mineralna mineralnych

naturalna woda mineralna z naturalną zawartością CO,

Dwutlenek węgla naturalnego 50

pochodzenia

Magnez 50 naturalna woda mineralna zawierająca magnez

naturalna woda mineralna zawierająca

Wapń wapń

Wodorowęglany naturalna woda mineralna zawierająca wodorowęglany (alkaliczna)

Nr 4 — 286 — Poz. 38 KWWNNEZEEM Siarczany (VI) naturalna woda mineralna zawierająca siarczany Fluorki naturalna woda mineralna zawierająca fluorki naturalna woda mineralna zawierająca

2 Żelazo (Il) naturalna woda mineralna zawierająca żelazo przyswajalne Chlorek sodu naturalna woda mineralna zawierająca chlorek sodu

B. Lp Rodzaj składnika mineralnego Maksymalne Rodzaj wody i stężenie mg/l wa

* — Do tej grupy zalicza się wyłącznie wody o mineralizacji ogólnej powyżej 500 mg/l.

Załącznik nr 2

KLASYFIKACJA NATURALNYCH WÓD MINERALNYCH, NATURALNYCH WÓD ŹRÓDLANYCH ORAZ WÓD STOŁOWYCH W OPAKOWANIACH JEDNOSTKOWYCH

I. Według ogólnej zawartości rozpuszczonych sktadników mineralnych:

1. Woda niskozmineralizowana — naturalna woda mineralna, naturalna woda źródlana — woda zawierająca w 1 I poniżej 500 mg rozpuszczonych składników mineralnych.

2. Woda średniozmineralizowana — naturalna woda mineralna, naturalna woda źródlana i stołowa — woda zawierająca w 1 I od 500 do 1500 mg rozpuszczonych składników mineralnych.

3. Woda wysokozmineralizowana — naturalna woda mineralna i stołowa — woda zawierająca w 1 I powyżej 1500 mg rozpuszczonych składników mineralnych.

II. Według pochodzenia dwutlenku węgla w wodzie:

. Wody z naturalną zawartością dwutlenku węgla.

. Wody nasycone dwutlenkiem węgla naturalnego pochodzenia.

. Wody nasycone dwutlenkiem węgla o jakości wymaganej dla środków spożywczych.

RB W ND —

„Wody odgazowane i wtórnie nasycone dwutlenkiem węgla naturalnego pochodzenia lub o jakości wymaganej dla środków spożywczych.

III. Według stopnia nasycenia dwutlenkiem węgla:. Wody nie nasycone dwutlenkiem węgla — niegazowane.. Wody niskonasycone dwutlenkiem węgla — do stężenia 1500 mg/l CO,.. Wody średnionasycone dwutlenkiem węgla od 1500 do 4000 mg/l CO,.

RB © ND —

. Wody wysokonasycone dwutlenkiem węgla od 4000 do 6000 mg/l CO,.