Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie urlopów i zasiłków wychowawczych.

Nr 60 1365 ~ Poz. 277

277

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW

z dnia 28 maja 1996 r.

w sprawie urlopów i zasiłków wychowawczych.

Na podstawie art. 186 § 2 w związku z art. 1891 § 1 nej pracy pracodawca udziela urlopu wychowawczego Kodeksu pracy oraz art. 40a ust. 2 ustawy z dnia na czas nie dłuższy niż do końca okresu, na jaki została 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach pieniężnych z ubez- zawarta umowa. ieczenia społecznego w razie choroby i macierzyń­ stwa (Dz. U. z 1983 r. Nr 30, poz. 143, z 1985 r. Nr 4, 4. Pracownicy, która złożyła wniosek o udzielenie urlopu wychowawczego po wypowiedzeniu umowy

, z 1986 r. Nr 42, poz. 202, z 1989 r. Nr 4, poz. 21 i Nr 35, poz. 192, z 1991 r. Nr 104, poz. 450, Nr 106, o pracę, pracodawca udziela tego urlopu na czas nie

i Nr 110, poz. 474 oraz z 1995 r. Nr 16, poz. 77) dłuższy niż do dnia rozwiązania tej umowy wskutek zarządza się, co następuje: upływu okresu wypowiedzenia.

§ 1. 1. Pracownica zatrudniona co najmniej 6 mie § 4. Pracodawca nie może wypowiedzieć ani roz sięcy może skorzystać z urlopu wychowawczego w wy wiązać umowy o pracę w okresie od dnia złożenia przez miarze do 3 lat w celu sprawowania osobistej opieki pracownicę wniosku o udzielenie urlopu wychowaw nad dzieckiem, nie dłużej jednak niż do ukończenia czego do dnia zakończenia tego urlopu, chyba że za przez dziecko 4 lat życia. chodzą przyczyny określone w przepisach o szczegól nych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosun 2. Do sześciomiesięcznego okresu zatrudnienia, ków pracy z przyczyn dotyczących pracodawcy lub uza o którym mowa w ust. 1, wlicza się poprzednie okresy sadniające rozwiązanie z pracownicą umowy o pracę zatrudnienia. bez wypowiedzenia z jej winy albo pracownica zaprze stała sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. 3. Urlop wychowawczy może być wykorzystany najwyżej w czterech częściach. § 5. 1. Pracownicy korzystającej z urlopu wycho wawczego przysługuje, z zastrzeżeniem § 7, zasiłek wy § 2. Pracownica posiadająca okres zatrudnienia chowawczy: określony w § 1 ust. 1, bez względu na to, czy korzysta ła z u rlopu, o którym mowa w tym przepisie, może sko 1) do ukończenia urlopu wychowawczego, nie dłuźej rzystać z urlopu wychowawczego w wymiarze do 3 lat, jednak niż przez okres 24 miesięcy kalendarzowych, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 181at 2) do ukończenia urlopu wychowawczego, nie dłużej życia, jeżeli z powodu stanu zdrowia, w szczególności jednak niż przez okres 36 miesięcy kalendarzowych, przewlekłej choroby, kalectwa lub opóźnienia w rozwo jeżeli pracownica sprawuje osobistą opiekę nad ju umysłowym, wymaga ono osobistej opieki pracow więcej niż jednym dzieckiem urodzonym przy jed nicy. W takim przypadku warunkiem udzielenia pra nym porodzie albo samotnie wychowuje dziecko, cownicy urlopu wychowawczego jest przedstawienie 3) do ukończenia urlopu wychowawczego, nie dłużej orzeczenia lekarskiego o stanie zdrowia dziecka uza jednak niż przez okres 72 miesięcy kalendarzo sadniającym udzielenie tego urlopu. Przepis § 1 ust. 3 wych, jeżeli pracownica sprawuje osobistą opiekę stosuje się odpowiednio. nad dzieckiem, o którym mowa w § 2.

§ 3. 1. Pracodawca udziela urlopu wychowawczego 2. Za pracownicę samotnie wychowującą dziecko na pisemny wniosek pracownicy. We wniosku pracow uważa się pracownicę stanu wo·lnego: pannę, rozwie nica wskazuje termin rozpoczęcia i czas trwania urlopu dzioną i wdowę. wychowawczego oraz okres dotychczas wykorzystane go urlopu wychowawczego na dane dziecko. § 6. 1. Zasiłek wychowawczy przysługuje w wyso kości 179,90 zł miesięcznie. 2. Pracodawca jest obowiązany udzielić pracowni cy urlopu wychowawczego: 2. Pracownicy samotnie wychowującej dziecko 1) w terminie wskazanym przez pracownicę, jeżeli przysługuje zasiłek wychowawczy w wysokości wniosek o udzielenie tego urlopu został przez nią 286,10 zł miesięcznie. złożony co najmniej na dwa tygodnie przed tym terminem, 3. Kwoty zasiłku wychowawczego, o których mowa w ust. 1 i 2, podlegają waloryzacji na zasadach i w ter 2) nie później niż z dniem upływu dwóch tygodni od minach określonych dla zasiłków rodzinnych w przepi dnia złożenia przez pracownicę wniosku o udziele sach o zasiłkach rodzinnych i pielęgnacyjnych, z za nie tego urlopu, jeżeli wniosek ten został zgłoszo­ strzeżeniem § 22 ust. 5. ny przez nią bez zachowania terminu przewidziane go w pkt 1. 4. Kwotę zasiłku wychowawczego przypadającą do wypłaty zaokrągla się do 10 groszy w górę. 3. Pracownicy zatrudnionej na podstawie umowy o pracę na okres próbny, umowy o pracę na czas okre 5. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ogła­ ślony lub umowy o pracę na czas wykonania określo- sza w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej

Nr 60 - 1366 - Poz. 277

"Monitor Polski" wskaźnik waloryzacji oraz kwoty za nia, przypadająca na wszystkich członków rodziny, nie

siłku wychowawczego. równoważy kwoty zasiłku, pod warunkiem że zasiłek

wychowawczy przysługiwał w poprzednim okresie za 6. Zasiłek wychowawczy, o którym mowa w ust. 1 siłkowym. i 2, przysługuje, jeźeli przeciętny miesięczny dochód na osobę w rodzinie pracownicy nie przekracza kwoty sta 3. W przypadku przekroczenia dochodu na osobę nowiącej 25% przeciętnego miesięcznego wynagro w rodzinie, o którym mowa w § 6 ust. 6, zasiłek wycho dzenia w poprzednim roku kalendarzowym. wawczy wypłaca się w wysokości pomniejszonej o kwotę tego przekroczenia na jedną osobę. 7. Przy ustalaniu dochodu, o którym mowa w ust. 6, uwzględnia się przeciętny miesięczny dochód w po 4. Pracownica pobierająca zasiłek wychowawczy przednim roku kalendarzowym, ustalony według zasad jest obowiązana zawiadomić płatnika zasiłku wycho określonych w przepisach o zasiłkach rodzinnych i pie wawczego, określonego w § 8 ust. 2, o okolicznościach, lęgnacyjnych, z wyłączeniem dochodów uzyskiwanych o których mowa w § 7 ust. 1 pkt 3 i 4.

przez pracownicę przed uzyskaniem prawa do zasiłku; wyłączenie to nie dotyczy dochodów z tytułu emerytu § 8. 1. Zasiłki wychowawcze są finansowane z Fun ry lub renty inwalidzkiej. Dochody osób prowadzących duszu Ubezpieczeń Społecznych.

działalność gospodarczą oraz osób z nimi współpracu­ 2. Zasiłek wychowawczy wypłaca na wniosek pra jących przyjmuje się w wysokości wykazanej przez te cownicy pracodawca, który udzielił jej urlopu wycho osoby, nie niższej jednak od zadeklarowanej przez te wawczego, a jeżeli pracodawca nie jest upoważniony osoby kwoty dochodu stanowiącego podstawę wymia do wypłacania zasiłków z ubezpieczenia społecznego ru składek na ubezpieczenie społeczne, a jeśli osoby te - właściwy oddział Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. nie podlegają ubezpieczeniu - w wysokości nie niższej

od kwoty najniższej podstawy wymiaru składek, obo 3. Zasiłek wychowawczy za dany miesiąc kalenda wiązującej osoby ubezpieczone. W przypadku osiąga­ rzowy wypłaca się najpóźniej do dnia 15 następnego nia dochodów z gospodarstwa rolnego, zasiłek wycho miesiąca. wawczy przysługuje, jeżeli na osobę w rodzinie przypa da nie więcej niż 1 ha przeliczeniowy. 4. W sprawach nie unormowanych rozporządze­ niem, dotyczących ustalania uprawnień do zasiłku wy 8. Zasiłek wychowawczy przysługujący za niepełne chowawczego, postępowania w sprawie tego zasiłku, miesiące kalendarzowe wypłaca się w wysokości 1/30 jego wypłaty oraz zwrotu nieprawnie pobranego zasił­ zasiłku miesięcznego za każdy dzień. ku, stosuje się odpowiednio przepisy o świadczeniach

pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie cho 9. Prawo do zasiłku wychowawczego ustala się na roby i macierzyństwa. okres do ostatniego dnia lutego następnego roku ka

lendarzowego, a jeżeli zasiłek jest wypłacany dłużej - § 9. Pracownicy, która w okresie urlopu wycho na kolejne okresy roczne od dnia 1 marca do ostatnie wawczego urodziła dziecko lub przyjęła na wychowa go dnia lutego kolejnego roku kalendarzowego. nie dziecko w wieku uprawniającym do urlopu na wa

runkach urlopu macierzyńskiego, zamiast zasiłku wy § 7. 1. Zasiłek wychowawczy nie przysługuje: chowawczego przysługuje zasiłek macierzyński na za

1) w razie korzystania z urlopu wychowawczego krót sadach przewidzianych w przepisach o świadczeniach szego niż 3 miesiące, pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie cho 2) jeżeli dochód na osobę w rodzinie jest wyższy od roby i macierzyństwa.

kwoty stanowiącej 25% przeciętnego miesięczne­ § 10. W okresie urlopu wychowawczego pracowni go wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzo ca zachowuje prawo do: wym, z zastrzeżeniem ust. 2, 1) świadczeń zdrowotnych dla siebie i członków rodziny, 3) w razie umieszczenia dziecka w żłobku lub w przed 2) korzystania z lokalu mieszkalnego lub innego po szkolu, w zakładzie specjalnym, w domu dziecka mieszczenia mieszkalnego zajmowanego przed urlo lub w innej placówce opiekuńczo-wychowawczej, a także w innych przyp.adkach zaprzestania spra pem wychowawczym, jeżeli pracodawca jest upraw wowania osobistej opieki nad dzieckiem, z wyjąt­ niony do określania warunków zajmowania przez pracowników takiego lokalu lub pomieszczenia. kiem czasowego pobytu matki lub dziecka, wokre

sie do 6 miesięcy, w szpitalu lub w sanatorium, § 11. Pracownica jest obowiązana uprzedzić praco

4) w razie podjęcia w okresie urlopu wychowawczego dawcę o zamiarze podjęcia w czasie urlopu wycho

pracy w ramach stosunku pracy lub na innej pod wawczego pracy w ramach stosunku pracy lub na in

stawie albo działalności zarobkowej, a także w ra nej podstawie albo działalności zarobkowej, a także in

zie pobierania emerytury lub renty inwalidzkiej, je nych zajęć, jeżeli mogą one mieć wpływ na możliwość

żeli łączny dochód przekracza miesięcznie kwotę dalszego sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem

stanowiącą 60% przeciętnego miesięcznego wyna lub zakres sprawowania tej opieki. Przepis § 12 ust. 2

grodzenia w poprzednim roku kalendarzowym. stosuje się odpowiednio.

2. Zasiłek wychowawczy przysługuje, chociaż do § 12. 1. Pracownica, która zaprzestała sprawowania

chód na osobę w rodzinie przekracza kwotę, o której osobistej opieki nad dzieckiem z innych przyczyn niż

mowa w § 6 ust. 6, jeżeli łączna kwota tego przekrocze- określone w § 11, jest obowiązana zawiadomić o tym

Nr 60

pracodawcę nie później niż w ciągu 30 dni od dnia zaprzestania tej opieki. W takim przypadku pracodawca jest obowiązany dopuścić pracownicę do pracy w ciągu 30 dni od dnia tego zawiadomienia.

2. Wrazie powzięcia przez pracodawcę wiadomości o zaprzestaniu sprawowania przez pracownicę osobistej opieki nad dzieckiem, pracodawca wzywa pracownicę do stawienia się do pracy w terminie przez siebie wskazanym, nie wcześniej niż z upływem 30 dni od dnia powzięcia o tym wiadomości i 3 dni od dnia wezwania.

3. Przepis ust. 2 stosuje się także w razie stwierdzenia przez pracodawcę, że z urlopu wychowawczego korzystają w tym samym czasie oboje rodzice lub opiekunowie dziecka.

8 13. Pracownica może zrezygnować z urlopu wychowawczego: » +. .

1) w każdym czasie — za zgodą pracodawcy, |. .

2)po uprzednim zawiadomieniu pracodawcy, najpóźniej na 30 dni przed terminem zamierzonego podjęcia pracy.

8 14. Pracodawca jest obowiązany dopuścić pracownicę po zakończeniu urlopu wychowawczego do pracy na stanowisku równorzędnym z zajmowanym przed rozpoczęciem urlopu lub na innym stanowisku odpowiadającym jej kwalifikacjom zawodowym, za wynagrodzeniem nie niższym od wynagrodzenia za pracę przysługującego w dniu podjęcia pracy na stanowisku zajmowanym przed tym urlopem.

8 15. 1. Okres urlopu wychowawczego, w dniu jego zakończenia, wlicza się do okresu zatrudnienia u pracodawcy, który udzielił tego urlopu.

2. Okresu urlopu wychowawczego nie wlicza się do okresu zatrudnienia wymaganego do wykonywania pracy określonego rodzaju lub na określonym stanowisku, zgodnie z odrębnymi przepisami.

8 16. Do pracownic będących:

1) nauczycielkami zatrudnionymi w szkołach, w których organizacja pracy przewiduje ferie szkolne, objętych przepisami ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. — Karta Nauczyciela (Dz. U. Nr 3, poz. 19, Nr 25, poz. 187 i Nr 31, poz. 214, z 1983 r. Nr5,

, z 1988 r. Nr 19, poz. 132, z 1989 r. Nr 4,

i Nr 35, poz. 192, z 1990 r. Nr 34, poz. 197 i 198, Nr 36, poz. 206 i Nr 72, poz. 423, z 1991 r. Nr 95, poz. 425 i Nr 104, poz. 450, z 1992 r. Nr 53,

, Nr 54, poz. 254 i Nr 90, poz. 451, z 19983 r. Nr 129, poz. 602, z 1994 r. Nr 43, poz. 163, Nr 105,

i Nr 113, poz. 547, z 1995 r. Nr 138, poz. 681 oraz z 1996 r. Nr 25, poz. 113),

2) nauczycielkami akademickimi, * zatrudnionymi w szkołach wyższych, objętych przepisami ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65, poz. 385, z 1991 r. Nr 104, poz. 450, z 1992 r. Nr 54, poz. 254 i Nr 63, poz. 314, z 1994 r. Nr 1, poz. 3, Nr 43, poz. 163, Nr 105, poz. 509 i Nr 121,

oraz z 1996 r. Nr 5, poz. 34 i Nr 24, poz. 110),

zwanych dalej „nauczycielkami”, przepisy rozporządzenia stosuje się ze zmianami wynikającymi z 8 17—20.

== JABT —

Póz. 277

8 17. 1. Z wnioskiem o udzielenie urlopu wychowawczego nauczycielka występuje do organu, który ją mianował lub zawarł z nią umowę o pracę.

2. Termin zakończenia urlopu wychowawczego powinien przypadać na dzień poprzedzający rozpoczęcie roku szkolnego (roku akademickiego).

3. Jeżeli jest to uzasadnione terminem zakończenia urlopu wychowawczego, jego wymiar i okres ulegają odpowiedniemu skróceniu, a na wniosek nauczycielki — odpowiedniemu przedłużeniu.

4. Wniosek o udzielenie urlopu wychowawczego powinien być zgłoszony przez nauczycielkę co najmniej na miesiąc przed wskazanym terminem rozpoczęcia tego urlopu.

"* "-*5, Przepisy ust. 2 i 3 nie mają zastosowania, jeżeli

urlop wychowawczy zostat udzielony nauczycielce

"w wymiarze nie przekraczającym jednego miesiąca.

6. Przepisy ust. 1—5 stosuje się odpowiednio w przypadkach określonych w 8 1 ust. 3iw82.

8 18. 1. Nauczycielka może zrezygnować z udzielonego jej urlopu wychowawczego:

1) w każdym czasie — za zgodą organu określonego w 8 17 ust. 1,

2) z początkiem roku szkolnego (roku akademickiego) — po uprzednim zawiadomieniu organu określonego w 8 17 ust. 1 co najmniej na 3 miesiące przed zamierzonym terminem podjęcia pracy.

2. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio w przypadku określonym w § 12 ust. 1 zdanie pierwsze.

8 19. 1. Nauczycielka nabywa prawo do urlopu wypoczynkowego z dniem rozpoczęcia ferii szkolnych (czasu wolnego od zajęć dydaktycznych), przypadających po zakończeniu urlopu wychowawczego.

2. Nauczycielce, która w związku z rozpoczęciem urlopu wychowawczego nie mogła wykorzystać przypadającego w okresie letnich ferii szkolnych (w czasie wolnym od zajęć dydaktycznych) urlopu wypoczynkowego, do którego nabyła prawo — termin zakończenia urlopu wychowawczego powinien przypadać na koniec zajęć szkolnych (zajęć dydaktycznych).

8 20. Przepisy § 17 ust. 1i 8 18 stosuje się także do nauczycielek zatrudnionych w szkołach i w innych placówkach oświatowych i szkoleniowych, wychowawczych oraz opiekuńczo-wychowawczych, w których nie są przewidziane ferie szkolne.

8 21. 1. Przepisy § 1—20 mają zastosowanie do pracowników, z zastrzeżeniem przepisów ust. 2—4.

2. Jeżeli oboje rodzice lub opiekunowie są pracownikami, z urlopu wychowawczego — stosownie do ich wyboru — może skorzystać w tym samym czasie tylko jedno z nich, a łączny okres korzystania przez nich z tego urlopu nie może przekroczyć wymiaru określonego w § 1 ust. 1iw382.

Nr 60

3. W przypadku określonym w ust. 2 udzielenie urlopu wychowawczego jednemu z rodziców lub opiekunów następuje po przedstawieniu, wraz z wnioskiem o udzielenie urlopu wychowawczego, oświadczenia drugiego z rodziców lub opiekunów dziecka o braku zamiaru korzystania z urlopu wychowawczego w okresie wskazanym w tym wniosku.

4. Oświadczenie, o którym mowa w ust. 3, nie jest wymagane w razie ograniczenia lub pozbawienia drugiego z rodziców władzy rodzicielskiej albo w razie ograniczenia lub zwolnienia z opieki drugiego z opiekunów, a także w przypadku, gdy zachodzą nie dające się usunąć przeszkody do uzyskania takiego oświadczenia. W takich sytuacjach pracodawca udziela urlopu wychowawczego drugiemu z rodziców lub opiekunów po przedstawieniu przez niego dokumentów potwier-

, dzających te okoliczności, a w braku ich udokumentowania — po złożeniu odpowiedniego oświadczenia.

8 22. 1. Traci moc rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 lipca 1981 r. w sprawie urlopów wychowawczych (Dz. U. z 1990 r. Nr 76, poz. 454 i z 1992 r. Nr 41,

), z zastrzeżeniem przepisów ust. 2—5.

2. Zasady udzielania urlopu wychowawczego oraz prawa i obowiązki z tym związane określone w rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 4 i 5, stosuje się do pracowników:

1) korzystających z urlopu wychowawczego w dniu wejścia w życie rozporządzenia — do uptywu okresu, na jaki został im udzielony ten urlop,

2) z którymi umowa o pracę została rozwiązana z przyczyn określonych w przepisach o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących pracodawcy w czasie urlopu wychowawczego przed dniem

Poz. 277 i 278

wejścia w życie rozporządzenia — do upiywu okresu, na jaki został im udzielony ten urlop,

3) którym okres przerwy w zatrudnieniu, odpowiada jącej urlopowi wychowawczemu, do którego byliby uprawnieni, gdyby umowa o pracę nie została rozwiązana z przyczyn określonych w przepisach o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracow nikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących pracodawcy, rozpoczął się przed dniem wejścia w życie rozporządzenia; w tym przypadku rozporządzenie, o którym mowa w ust. 1, ma zastosowanie nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 1999 r.

3. W okresie od dnia wejścia w życie rozporządze nia do dnia 31 grudnia 1996 r. do pracowników, o któ rych mowa w ust. 2 pkt 1, stosuje się — w zakresie uprawnień do urlopu wypoczynkowego — zasady określone w § 20 ust. 1 i 2 rozporządzenia, o któryin

mowa w ust. 1.

4. Pracownicy pobierający w dniu wejścia w życie rozporządzenia zasiłek wychowawczy ustalony na podstawie rozporządzenia, o którym mowa w ust. 1, zachowują prawo do tego zasiłku na dotychczasowych zasadach — do uptywu okresu, przez który przysługuje im prawo do zasiłku.

5. W okresie od dnia wejścia w życie rozporządzenia do dnia 28 lutego 1997 r. wysokość zasiłku wycho wawczego, ustalona zgodnie z § 6 ust. 1 i 2, podlega waloryzacji zgodnie z § 6 ust. 3 rozporządzenia, o któ rym mowa w ust. 1.

8 23. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 2 czerwca 1996 r.

Prezes Rady Ministrów: W. Cimoszewicz:

278 ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW

z dnia 28 maja 1996 r.

w sprawie przygotowania zawodowego młiodocianych i ich wynagradzania.

Na podstawie art. 191 § 3 i art. 195 8 2 Kodeksu pracy zarządza się, co następuje:

Rozdział 1 Przepisy ogólne

8 1. 1. Przygotowanie zawodowe młodocianych pracowników, zwanych dalej „młodocianymi”, może odbywać się przez:

1) naukę zawodu, 2) przyuczenie do wykonywania określonej pracy.

2. Nauka zawodu ma na celu przygotowanie młodocianego do pracy w charakterze wykwalifikowanego robotnika lub czeladnika i obejmuje praktyczną naukę zawodu organizowaną u pracodawcy na zasadach

ustalonych w odrębnych przepisach oraz doksztatcanie teoretyczne.

3. Przyuczenie do wykonywania określonej pracy ma na celu przygotowanie młodocianego do pracy w charakterze robotnika przyuczonego i może dotyczyć prac, których rodzaj nie wymaga odbycia nauki zawodu.

8 2. 1. Przygotowanie zawodowe młodocianych może prowadzić:

1) pracodawca, 2) osoba zatrudniona u pracodawcy,

3) osoba prowadząca zakład pracy w imieniu praco dawcy,

jeżeli spełniają wymagania zawodowe i pedagogicz ne określone w odrębnych przepisach.