III KS 51/26

POSTANOWIENIE

Sąd Najwyższy w składzie:

Dnia 9 września 2026 r.

SSN Michał Laskowski

w sprawie M.L. uniewinnionej od zarzutu popełnienia przestępstwa

z art. 157 § 2 k.k. w zb. z art. 193 k.k.

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535e § 1

k.p.k.),

w dniu 9 września 2026 r. skargi obrońcy oskarżonej

od wyroku Sądu Okręgowego w Rzeszowie

z dnia 2 czerwca 2026 r., sygn. akt III Ka 329/26,

uchylającego wyrok Sądu Rejonowego w Rzeszowie

z dnia 21 stycznia 2026 r., sygn. akt X K 889/22

p o s t a n o w i ł:

1. oddalić skargę;

2. obciążyć M.L. kosztami postępowania skargowego.

Sąd Okręgowy w Rzeszowie, wyrokiem z 2 czerwca 2026 r., uchylił i

przekazał do ponownego rozpoznania zaskarżony apelacjami oskarżyciela

publicznego i pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego wyrok Sądu Rejonowego w

Rzeszowie z 21 stycznia 2026 r., mocą którego M.L. została uniewinniona od

popełnienia zarzucanego jej czynu wtargnięcia na posesję M.L.1 i naruszenia jego

czynności narządów ciała na okres poniżej siedmiu dni tj. o czyn z art. 157 § 2 k.k.

w zb. z art. 193 k.k.

Od orzeczenia Sądu odwoławczego skargę wniósł obrońca w trybie art. 539a

§ 1 k.p.k. Zarzucił w niej naruszenie przepisów postępowania karnego, tj. art. 454 §

1 k.p.k. przez jego błędne zastosowanie.

W odpowiedziach na skargę Prokurator Rejonowy w Rzeszowie oraz

pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego wnieśli o oddalenie skargi jako oczywiście

bezzasadnej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

W myśl art. 437 § 2 k.p.k. wyrok kasatoryjny przed sądem odwoławczym

może zapaść wyłącznie w ściśle określonych wypadkach: a) zaistnienia uchybień z

art. 439 § 1 k.p.k.; b) wystąpienia przeszkody w postaci reguły ne peius z art. 454 §

1 k.p.k.; c) konieczności przeprowadzenia na nowo przewodu w całości (art. 437 §

2 zd. drugie k.p.k.).

Obrońca przedstawił stanowisko, że wyrok kasatoryjny, który zapadł przed

Sądem Okręgowym w Rzeszowie w sprawie M.L., nie mógł się ostać. W jego

ocenie powołanie przez Sąd reguły ne peius miało być przedwczesne, albowiem

powinno być poprzedzone uzupełnieniem postępowania dowodowego.

Aby zbadać zasadność kierunku procedowania Sądu Okręgowego w

Rzeszowie za punkt wyjścia należało przyjąć, że uchylając zaskarżone apelacjami

orzeczenie pierwszoinstancyjne, Sąd powołał art. 454 § 1 k.p.k. i zaznaczył, że

reguła zawarta w tym przepisie blokuje go przed zmianą uniewinniającego

rozstrzygnięcia, które jest niesłuszne. Wskazanie powyższej podstawy prawnej

mogłoby się okazać niewystarczające, gdyby z zaskarżonego uzasadnienia nie

wynikało wprost, że dysponując kompletnym materiałem dowodowym, Sąd ten

odmiennie od Sądu meriti ocenił wnioski płynące z ustaleń faktycznych

poczynionych na etapie procedowania pierwszoinstacyjnego i w ich obliczu

dostrzegł rysującą się perspektywę wydania wyroku skazującego. Tymczasem Sąd

ad quem przedstawił pogląd o częściowej zasadności apelacyjnych zarzutów z art.

438 pkt 3 k.p.k. i kategorycznie uznał, że uniewinnienie M.L. było efektem błędu w

ustaleniach faktycznych, a konkretnie skutkiem nieuzasadnionego przyjęcia,

że ,,nie była sprawczynią zarzucanego czynu”. Jednocześnie Sąd odwoławczy nie

tylko nie dopatrzył się żadnych rozbieżności wymagających usunięcia, ale wręcz

kategorycznie uznał, że stan faktyczny w sprawie wskazuje na popełnienie przez

oskarżoną przestępstwa wtargnięcia na posesję pokrzywdzonego i uderzenia go.

Argumentację skarżącego osłabiał dodatkowo fakt, że wskazane przezeń fakty w

postaci korespondencji córki z ojcem, czy protokoły sprawy o znęcanie się już na

pierwszy rzut oka nie dowodzą przebiegu zdarzenia, a przesłuchanie małoletnich

dzieci stron mogłoby być w ostateczności wzięte pod uwagę wyłącznie, wtedy

gdyby były one pokrzywdzone przestępstwem, co w niniejszej sprawie nie miało

miejsca. Wbrew wywodom zawartym w skardze, Sąd Okręgowy przedstawił

stanowisko, że zgromadzone dowody wskazują na wysokie prawdopodobieństwo

popełnienia przez oskarżoną czynu przestępnego i wydania wobec niej wyroku

skazującego. Wchodząca w grę reguła ne peius obligowała zatem Sąd odwoławczy

do uchylenia wyroku Sądu Rejonowego i przekazania sprawy do ponownego

rozpoznania.

W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy orzekł jak w dyspozytywnej części

postanowienia (art. 539e § 2 k.p.k.). O kosztach postępowania skargowego

orzeczono po myśli art. 539f k.p.k. w zw. z art. 527 § 2 k.p.k.

[WB]

[a.ł]