IV KO 2/26

POSTANOWIENIE

Sąd Najwyższy w składzie:

Dnia 9 września 2026 r.

SSN Andrzej Stępka

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron

w dniu 9 września 2026 r.

w sprawie R.K.

osobistego wniosku (sygnalizacji) skazanego o wznowienie postępowania

zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach

z dnia 28 lutego 2024 r., sygn. akt II AKa 488/22,

zmieniającego częściowo wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach

z dnia 16 czerwca 2021 r., sygn. akt V K 285/16,

na podstawie art. 545 § 3 k.p.k.

p o s t a n o w i ł

odmówić przyjęcia wniosku wobec

bezzasadności.

jego

oczywistej

Pismem datowanym 19 grudnia 2025 r. skazany R.K. zwrócił się do Sądu

Apelacyjnego w Katowicach o „wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem

z dnia 28.02.2022 r., sygn. akt II AKa 488/22, uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego

II Wydział Karny w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez

sąd należycie obsadzony”. Jednocześnie wniósł o wstrzymanie wykonania

zaskarżonego wyroku i ustanowienie pełnomocnika z urzędu do prowadzenia

sprawy. Konieczności wznowienia postępowania skazany upatrywał w zaistnieniu

bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., polegającej na

nienależytej obsadzie orzekającego w jego sprawie Sądu Apelacyjnego w

Katowicach, bowiem członkowie składu orzekającego zostali powołani na urząd

sędziego „z udziałem tzw. nowej Krajowej Rady Sądownictwa (KRS), której

niezależność i legalność została zakwestionowana przez orzecznictwo Trybunału

Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka”.

To powoduje, że „zachodzi podstawa do wznowienia postępowania zgodnie z art.

540 § 3 k.p.k., art. 401 k.p.c. w zw. z art. 379 pkt 4”. Dodatkowo podniósł, że nie

doręczono mu wyroku z dnia 28 lutego 2024 r. i „odmówiono udziału w

posiedzeniu”.

Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje.

Zgodnie z obowiązującym od dnia 1 lipca 2015 r. przepisem art. 545 § 3

k.p.k. – dodanym ustawą z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy – Kodeks

postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2013 r., poz. 1247) –

sąd odmawia przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, bez wzywania strony

do usunięcia jego braków formalnych, jeżeli z treści wniosku wynika jego oczywista

bezzasadność. Co istotne i co należy wyraźnie podkreślić to fakt, że w trybie art.

545 § 3 k.p.k. sąd nie rozpoznaje merytorycznie wniosku i nie bada także jego

zasadności pod kątem ewentualnych podstaw wznowienia. Natomiast wniosek taki

podlega kontroli o charakterze quasi formalnym, pod kątem hipotetycznej

możliwości wznowienia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 września

2015 r., II KO 49/15, OSNKW 2016, z. 1, poz. 5).

Po zapoznaniu się z pismem skazanego i aktami sprawy należało stwierdzić

brak podstaw do wznowienia wynikający z oczywistej bezzasadności wniosku (art.

545 § 3 k.p.k.). Wniosek A.K. nie zawiera argumentacji, która pozwoliłaby na

ustalenie, że w sprawie miały miejsce okoliczności uzasadniające wznowienie

postępowania ujęte w art. 540 § 1 do § 3 k.p.k. Zgodnie z kodeksem postępowania

karnego takimi okolicznościami są wyłącznie: popełnienie przestępstwa w związku

z postępowaniem, gdy istnieje uzasadniona podstawa do przyjęcia, że mogło to

mieć wpływ na treść orzeczenia – jednak w tym przypadku przestępstwo to musi

być stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu. Taka sytuacja nie miała miejsca w

niniejszej sprawie. Nie doszło również w sprawie do ujawnienia nowych faktów lub

dowodów wskazujących na to, że skazany nie popełnił czynu albo jego czyn nie

stanowił przestępstwa lub nie podlegał karze. Nie zawiera również argumentacji,

która mogłaby prowadzić do wniosku o tym, że doszło do wystąpienia bezwzględnej

przesłanki odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (którą błędnie ujmuje

wnioskodawca jako przesłankę z art. 379 pkt 4 k.p.c.).

Podkreślenia wymaga, że wszyscy orzekający w tej sprawie w Sądzie

Apelacyjnym w Katowicach Sędziowie: R.K., M.N. oraz M.Z., zostali powołani na

stanowiska sędziowskie przed rokiem 2016. Ta okoliczność zaś sprawia, że nie

mogli być powołani na urząd sędziego „z udziałem tzw. nowej Krajowej Rady

Sądownictwa (KRS), której niezależność i legalność została zakwestionowana

przez orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz

Europejskiego Trybunału Praw Człowieka”, czyli na wniosek Krajowej Rady

Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie

ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z

2018 r., poz. 3). Jeśli chodzi o wskazane uchybienia proceduralne, to z protokołu

rozprawy apelacyjnej wynika, że R.K. się na nią nie stawił, chociaż został

prawidłowo zawiadomiony, podobnie jak jego obrońca (k. 19140v). Jeśli chodzi o

doręczenie wyroku, do którego miało nie dojść, to w dniu 5 marca 2024 r. obrońca

tego skazanego złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia i o doręczenie odpisu

orzeczenia wraz z uzasadnieniem. Zgodnie z elektronicznym pokwitowaniem

odbioru, odpis wyroku z uzasadnieniem został doręczony obrońcy tego skazanego,

adw. T.G., w dniu 24 maja 2024 r. (k. 12606v). W dniu 21 czerwca 2024 r. skazany

R.K. złożył wniosek o wyznaczenie mu obrońcy celem wniesienia kasacji (k. 12602),

a w dniu 24 lipca 2024 r. na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II

Karnego wyznaczono mu obrońcę z urzędu na podstawie 78 § 1a k.p.k. do

sporządzenia i podpisania kasacji, w osobie adw. T.G. (k. 12667). W dniu 28

sierpnia 2024 r. do Sądu Apelacyjnego w Katowicach wpłynęła kasacja obrońcy

skazanego R.K. (k. 12721). Na mocy postanowienia Sąd Najwyższy oddalił środek

zaskarżenia jako oczywiście bezzasadny w dniu 16 grudnia 2025 r., w sprawie o

sygn. akt IV KK 219/25. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 542 § 3 i 4 k.p.k.,

wznowienie postępowania nie może nastąpić z powodu ujawnienia się jednego z

uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k., jeżeli były one przedmiotem

rozpoznania w trybie kasacji – a tak było w przedmiotowej sprawie.

Z orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, że w trybie art. 545 § 3 k.p.k. sąd

nie rozpoznaje merytorycznie wniosku, a wskazana w tym przepisie możliwość

odmowy przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania z powodu jego oczywistej

bezzasadności, dotyczy zarówno przypadków, gdy we wniosku podniesiono

okoliczności będące już wcześniej przedmiotem rozpoznawania w postępowaniu o

wznowienie, jak i przypadków, gdy w sposób oczywisty, wniosek ten oparty został

na innych podstawach niż te, które określone zostały w przepisach rozdziału 56

Kodeksu postępowania karnego. Wniosek, który jest bezzasadny w stopniu

oczywistym, musi spotkać się z odmową przyjęcia bez wzywania do usunięcia

braków formalnych. Oczywista bezzasadność wniosku o wznowienie postępowania

to taka, która nie wymaga szczególnego badania, jest widoczna „na pierwszy rzut

oka”, jest niewątpliwa i wniosek obiektywnie nie może doprowadzić do wzruszenia

prawomocnego orzeczenia (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 3

września 2025 r., I KO 83/25, LEX nr 3917680; z dnia 27 stycznia 2025 r., IV KO

138/24, LEX nr 3823580).

Wszystkie omówione powyżej argumenty, oceniane w kontekście art. 545 §

3 k.p.k., przesądzają o oczywistej bezzasadności złożonego przez R.K. wniosku o

wznowienie postępowania.

W tych okolicznościach Sąd Najwyższy postanowił, jak na wstępie.

[WB]

[a.ł]