II KO 107/26

POSTANOWIENIE

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Paweł Wiliński

Dnia 10 września 2026 r.

w sprawie oskarżonego M.J.

po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu w dniu 10 września 2026 r.,

z wniosku Sądu Rejonowego w Nowym Dworze Mazowieckim

zawartego w postanowieniu z dnia 6 lipca 2026 r., sygn. akt II K 56/24,

o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,

na podstawie art. 37 § 1 k.p.k.

p o s t a n o w i ł:

wniosku nie uwzględnić.

Postanowieniem z dnia 6 lipca 2026 r., Sąd Rejonowy w Nowym Dworze

Mazowieckim zwrócił się do Sądu Najwyższego w trybie art. 37 § 1 k.p.k. o

przekazanie sprawy, sygn. akt II K 56/24, do rozpoznania innemu sądowi

równorzędnemu. W uzasadnieniu Sąd wnioskujący wskazał, że układ procesowy

niniejszej sprawy, gdzie wszyscy sędziowie z wydziału karnego zostali wyłączeni od

rozpoznawania sprawy i sprawa została przydzielona sędziemu z wydziału cywilnego,

przemawia za przekazaniem sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na

dobro wymiaru sprawiedliwości. Zdaniem Sądu, sprawa ma charakter

skomplikowany pod względem faktycznym i prawnym, liczy VI tomów, dotyczy

oskarżonego, który miał współdziałać z innymi oskarżonymi, a nie zmienia tego fakt,

że prokurator złożył wniosek o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia

rozprawy w trybie art. 335 § 2 k.p.k.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wniosek Sądu Rejonowego w Nowym Dworze Mazowieckim nie zasługuje na

uwzględnienie.

Instytucja tzw. właściwości z delegacji, określona w art. 37 § 1 k.p.k., ma

charakter wyjątkowy, a zatem stosowana może być w sytuacjach gdy szczególne i

nadzwyczajne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości mogą

przemawiać za taką koniecznością. Takich względów w niniejszej sprawie nie

wykazano.

Istnieje pogląd doktryny i orzecznictwo Sądu Najwyższego, w tym

postanowienie z dnia 24 kwietnia 2025 r., sygn. akt III KO 201/24, na które powołuje

się Sąd wnioskujący, w którym podkreśla się zasadność przekazania w wyjątkowych

sytuacjach sprawy karnej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy

została przydzielona sędziemu z innego wydziału na skutek wyłączenia wszystkich

sędziów z wydziału karnego od rozpoznania sprawy. Wskazuje się tam jednak na

warunek w postaci skomplikowanego charakteru sprawy pod względem faktycznym

lub prawnym, a tego w przedmiotowej sprawie nie wykazano. Rozpoznanie sprawy

karnej, w której występuje jeden oskarżony, któremu postawiono w akcie oskarżenia

zarzut popełnienia jednego czynu z art. 56 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu

narkomanii, a sprawa liczy 6 tomów, przy czym prokurator złożył wniosek o wydanie

wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy w trybie art. 335 § 2 k.p.k., nie

jawi się jako wyjątkowo trudna. Okoliczność, że oskarżony współdziałał w

popełnieniu przestępstwa z innymi osobami, których materiały zostały wyłączone do

odrębnego rozpoznania, ani konieczność weryfikacji wniosku prokuratora, który w

ocenie Sądu wnioskującego wymaga korekty i być może spowoduje konieczność

przeprowadzenia przewodu sądowego w całości, nie zmienia tej oceny. Konieczność

zapoznania się z przepisami prawa, poglądami doktryny i orzecznictwa, na którą

powołuje się Sąd wnioskujący, stanowi z kolei typowy element pracy orzeczniczej

nawet dla sędziów z wieloletnim doświadczeniem w określonej kategorii spraw.

Przedmiotowy wniosek stanowi więc próbę uchylenia się Sądu Rejonowego w

Nowym Dworze Mazowieckim od rozpoznania sprawy tylko z tego powodu, że

wykracza ona poza obszar specjalizacji zawodowej wyznaczonego w losowaniu

referenta z wydziału cywilnego. Tego rodzaju argument nie może być uznany za

okoliczność wskazującą na wystąpienie obaw o naruszenie dobra wymiaru

sprawiedliwości (tak też m.in. w sprawach Sądu Najwyższego, sygn. akt V KO 32/22,

III KO 105/22).

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

[WB]

[r.g.]