II KK 285/26

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Sąd Najwyższy w składzie:

Dnia 17 września 2026 r.

SSN Dariusz Kala (przewodniczący)

SSN Piotr Mirek

SSN Paweł Wiliński (sprawozdawca)

na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

w sprawie W.S.

skazanego za czyny z art. 278 § 1a k.k. w zb. z art. 275 § 1 k.k. w zb. z art. 279 § 1

k.k. w zb. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.

po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 17 września 2026 r.

kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego, na korzyść skazanego,

od wyroku Sądu Rejonowego w Pruszkowie

z dnia 19 marca 2025 r., sygn. akt II K 1425/24,

uchyla punkt II. zaskarżonego wyroku i na podstawie art. 17 §

1 pkt 7 k.p.k. umarza postępowanie karne w tym zakresie.

Piotr Mirek

Dariusz Kala

Paweł Wiliński

Wyrokiem z dnia 19 marca 2025 r., sygn. akt II K 1425/24, Sąd Rejonowy w

Pruszkowie w punkcie I. uznał W.S. za winnego popełnienia czynów zarzucanych w

pkt I i II wyczerpujących dyspozycję art. 278 § 1a k.k. w zb. z art. 275 § 1 k.k. w zb.

z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1

k.k., przyjmując, że czyny te stanowią ciąg przestępstw w rozumieniu art. 91 § 1 k.k.,

za które wymierzył karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, w punkcie II. uznał

go za winnego czynu zarzucanego w pkt III wyczerpującego dyspozycję art. 242 § 1

k.k., za który wymierzył oskarżonemu karę 3 miesięcy pozbawienia wolności, a w

punkcie III. uznał go za winnego czynów zarzucanych w pkt IV-VII wyczerpujących

dyspozycję art. 278 § 1 k.k. w zb. z art. 275 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z

art. 64 § 1 k.k. oraz art. 275 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., ustalając, iż czyny te

stanowią ciąg przestępstw w rozumieniu art. 91 § 1 k.k., przy modyfikacji opisu czynu

IV, za które wymierzył oskarżonemu karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności.

Orzeczone kary jednostkowe Sąd I instancji połączył i wymierzył oskarżonemu karę

łączną 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Nadto zobowiązał oskarżonego do

naprawienia wyrządzonej szkody poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonych

określonych kwot. Wyrok nie został zaskarżony przez strony procesu i uprawomocnił

się w dniu 27 marca 2025 r.

Kasację od powyższego wyroku wniósł Prokurator Generalny, zaskarżając

go w zakresie odpowiedzialności za czyn przypisany w pkt. II części dyspozytywnej,

na korzyść oskarżonego W.S. i zarzucając:

„rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa

karnego procesowego, a mianowicie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., polegające na

skazaniu oskarżonego W.S. przez Sąd Rejonowy w Pruszkowie prawomocnym

wyrokiem z dnia 19 marca 2025 r., sygn. akt II K 1425/24, m.in. za czyn

polegający na tym, że w dniu 10 listopada 2023 roku w G. będąc pozbawiony

wolności na podstawie wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Śródmieścia w

Warszawie w sprawie o sygn. II K 546/22 poprzez umieszczenie w Areszcie

Śledczym w G., wykorzystał fakt udania się do miejsca pracy znajdującego się

poza jednostką penitencjarną a następnie dokonał samouwolnienia poprzez

ucieczkę z miejsca pracy, tj. o czyn z art. 242 § 1 k.k., pomimo istnienia ujemnej

przesłanki procesowej w postaci powagi rzeczy osądzonej, albowiem oskarżony

za popełnienie tego samego przestępstwa został już uprzednio prawomocnie

skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Grójcu z dnia 8 sierpnia 2024 r.,

wydanym w sprawie o sygn. akt II K 497/24, prawomocnym z dniem 16 sierpnia

2024 r., co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia określoną w

art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.”.

Podnosząc powyższe, skarżący wniósł o uchylenie punktu II. zaskarżonego

wyroku i umorzenie postępowania karnego w tym zakresie na podstawie art. 17 § 1

pkt 7 k.p.k.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja jest oczywiście zasadna, stąd jej rozpoznanie i uwzględnienie na

posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

Podniesione w kasacji uchybienie w postaci rażącego i mającego istotny

wpływ na treść wyroku naruszenia przepisu prawa karnego procesowego, a

mianowicie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., polegającego na ponownym skazaniu

oskarżonego W.S. za ten sam czyn z art. 242 § 1 k.k., znajduje potwierdzenie w

treści zaskarżonego wyroku i skutkuje uznaniem zaistnienia w tej sprawie

bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.

Jak bowiem ustalono, Sąd Rejonowy w Grójcu wyrokiem z dnia 8 sierpnia

2024 r., sygn. akt II K 497/24, uznał W.S. za winnego tego, że w dniu 10 listopada

2023 r. w G., pow. […], woj. […], odbywając karę pozbawienia wolności w wymiarze

11 lat i 10 miesięcy orzeczoną na mocy wyroku łącznego Sądu Rejonowego dla

Warszawy-Śródmieścia w Warszawie z dnia 4 lipca 2022 r. w sprawie o sygn. II K

546/22, korzystając z zezwolenia zbiorczego na opuszczenie Aresztu Śledczego w

G., w celu wykonywania pracy w systemie bez konwojenta w firmie P. S.A.,

samowolnie opuścił wyznaczone miejsce wykonywania pracy i samowolnie poza nim

pozostawał - czyn ten zakwalifikował z art. 242 § 1a k.k. i wymierzył mu karę roku

ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej

pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym (k. 70 akt

sprawy o sygn. II K 497/24).

W wyroku objętym przedmiotową kasacją Sąd Rejonowy w Pruszkowie w

punkcie II. uznał W.S. za winnego czynu zarzucanego w pkt III wyczerpującego

dyspozycję art. 242 § 1 k.k., za który wymierzył oskarżonemu karę 3 miesięcy

pozbawienia wolności. Czyn zarzucany w punkcie III. aktu oskarżenia dotyczył tego,

że W.S. w dniu 10 listopada 2023 roku w G., będąc pozbawiony wolności na

podstawie wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie w

sprawie o sygn. II K 546/22 poprzez umieszczenie w Areszcie Śledczym w G.,

wykorzystał fakt udania się do miejsca pracy znajdującego się poza jednostką

penitencjarną, a następnie dokonał samouwolnienia poprzez ucieczkę z miejsca

pracy.

Porównanie obu powyższych rozstrzygnięć dowodzi, że dotyczą one

tożsamego zachowania oskarżonego W.S. Następstwem nieprawidłowego

procedowania Sądu Rejonowego w Pruszkowie jest fakt, iż w obrocie prawnym

funkcjonują niezależnie od siebie dwa prawomocne wyroki dotyczące tego samego

czynu, tej samej osoby. Stanowi to naruszenie przepisu art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., który

zakazuje wszczynania postępowania, a wszczęte nakazuje umorzyć, gdy

postępowanie co do tego samego czynu oskarżonego zostało prawomocnie

zakończone. Bez względu na przyczynę zaistniałego uchybienia uznać należy, iż ma

ono charakter bezwzględnej przyczyny odwoławczej, wymienionej w art. 439 § 1 pkt

8 k.p.k., której stwierdzenie powoduje konieczność uchylenia wyroku w zaskarżonej

części i umorzenia postępowania w odniesieniu do ponownie przypisanego

oskarżonemu czynu. Konsekwencją uchylenia punktu II. zaskarżonego kasacją

wyroku będzie również rozwiązanie z mocy prawa węzła kary łącznej orzeczonej w

punkcie IV.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.

Piotr Mirek

[WB]

[r.g.]

Dariusz Kala

Paweł Wiliński