V KK 197/26

POSTANOWIENIE

Sąd Najwyższy w składzie:

Dnia 17 września 2026 r.

SSN Paweł Wiliński

w sprawie R.W., P.O.,

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 17 września 2026 r.,

wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego A.M.

od rozpoznania sprawy kasacyjnej o sygn. akt V KK 197/26,

na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k.,

p o s t a n o w i ł:

wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego A.M. od rozpoznania

sprawy kasacyjnej o sygn. akt V KK 197/26.

Obrońca skazanego R.W. złożył pismem z 1 września 2026 r. (data wpływu)

wniosek o wyłączenie SSN A.M. od rozpoznania sprawy kasacyjnej o sygn. V KK

197/26 z uwagi na uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego. W

uzasadnieniu jako podstawę wniosku o wyłączenie w trybie art. 41 § 1 k.p.k.

obrońca wskazał istnienie uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego,

ze względu na powołanie na stanowisko sędziego w Sądzie Najwyższym w

procedurze nominacyjnej prowadzonej przed Krajową Radą Sądownictwa

ukształtowaną na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o

Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw. Nadto, wskazał, że w

składzie Sądu odwoławczego wydającego wyrok objęty kasacją zasiadał sędzia

M.S. powołany w tożsamej procedurze.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wniosek jest zasadny, a powody jego uwzględnienia w tej sprawie są

oczywiste.

Konieczność wyłączenia od orzekania sędziego A.M. w niniejszym

postępowaniu nie ulega wątpliwości. Okoliczności na nią wskazujące wynikają z

dokonanych przez Sąd Najwyższy przede wszystkim w uchwale składu

połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu

Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I - 4110 - 1/20 (OSNKW

2020/2/7) oraz w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2

czerwca 2022 r., I KZP 2/22 (OSNK 2022, z. 6, poz. 22), a w zakresie statusu

Krajowej Rady Sądownictwa także w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu

Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22. Zachowują one swoją

aktualność także na gruncie niniejszej sprawy.

Przypomnieć także należy okoliczności orzekania sędziego A.M. w Izbie

Karnej, co zostało już trafnie opisane w postanowieniu z dnia 8 września 2026 r.

Sądu Najwyższego, sygn. akt II KK 529/22, poczynając od sposobu powołania go

do mającej charakter sądu specjalnego Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw

Publicznych w nietransparentnej procedurze w 2018 r. (uchwała Nr 188/2025

Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 20 marca 2025 r.), a następnie przeniesienie go

do legalnej Izby Sądu Najwyższego decyzją osoby pełniącej funkcję Pierwszego

Prezesa Sądu Najwyższego, w sposób stanowiący ominięcie wymogów

określonych w art. 179 Konstytucji RP. Nadto, A.M. ubiegał się wcześniej o urząd

sędziego Sądu Najwyższego w Izbie Karnej, nie uzyskał jednak rekomendacji

Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie przepisów ustawy z dnia 8

grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych

innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3). W uchwale tej Rady Nr 670/24 z dnia 27

sierpnia 2024 r. stwierdzono m.in., że „(…) kontrkandydat w osobie Pana A.M. nie

spełnia w tym konkursie kryteriów wyboru w stopniu uzasadniającym

przedstawienie z wnioskiem o powołanie”. Ostatecznie sędzia A.M. został

rekomendowany do Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych. Uprawnione,

w świetle przedstawionych zaszłości, jest więc stwierdzenie, że w rzeczywistości

A.M. wprowadził w błąd zarówno Krajową Radę Sądownictwa, jak i Prezydenta RP,

skoro w Izbie, do której o nominację się ubiegał, nigdy nie zamierzał orzekać, gdyż

natychmiast po odebraniu aktu powołania na urząd sędziego Sądu Najwyższego

wystąpił o przeniesienie go do Izby Karnej, na powołanie do której uzyskał

negatywną rekomendację nawet ze strony niekonstytucyjnie ukształtowanej KRS.

Sąd Najwyższy w tym składzie uznaje również za uzasadnione

stwierdzenie wyrażane już wielokrotnie w orzecznictwie Sądu Najwyższego i

Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, że akty nominacji na stanowiska w Izbie

Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, jako organie, który od początku

zasadnie traktowany był jako organ niespełniający konstytucyjnego i

konwencyjnego wymogu sądu niezależnego i bezstronnego „ustanowionego

ustawą”, podjęte przez Prezydenta RP wyłącznie w ramach konkursu na

stanowiska w tej Izbie, nie obejmują powołania do każdej innej Izby Sądu

Najwyższego i tym samym nie wywołują skutków związanych z takim powołaniem.

Wadliwości pierwotnego powołania, nie mogą prowadzić do usankcjonowania tej

wady, a tym bardziej uprawniać do orzekania w innych Izbach Sądu Najwyższego.

Trafnie również podniósł obrońca, że także wszelkie doniesienia medialne,

w tym dotyczące udziału sędziego A.M. w pozasłużbowej grupie w komunikatorze

internetowym […], wspierającej ówczesną władzę wykonawczą w zamachu na

niezależność sądów i niezawisłość sędziów oraz inne dotyczące powodów jego

przyspieszonej kariery zawodowej, powodują, że każdy postronny i obiektywny

obserwator procesu musiałby powziąć uzasadnione wątpliwości czy wydane przez

niego rozstrzygnięcie będzie miało charakter orzeczenia bezstronnego.

W świetle powyższego stwierdzić zatem należy zasadność złożonego

wniosku o wyłączenie sędziego A.M., skoro sąd orzekający, w którego składzie by

uczestniczył, nie spełniałby w tej sytuacji kryteriów określonych w art. 45 ust. 1

Konstytucji, art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, zaś postępowanie

prowadzone przez taki sąd byłoby obciążone wadą traktowaną na gruncie wykładni

przyjętej w uchwale trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia

2020 r. jako bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Z tych powodów postanowiono jak w sentencji.

[WB]

[r.g.]