III CO 969/26

POSTANOWIENIE

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:

SSN Marta Romańska

9 września 2026 r.

na posiedzeniu niejawnym 9 września 2026 r. w Warszawie

w sprawie z powództwa L.K.

przeciwko Skarbowi Państwa-Prezesowi Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-

Południe w Warszawie, P. spółki akcyjnej w W.

o zapłatę i ustalenie,

na skutek wystąpienia przez Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie

postanowieniem z 31 lipca 2026 r., I C 2990/24,

o przekazanie do sądu równorzędnego,

odmawia przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.

[dr]

Postanowieniem z 5 lipca 2024 r. Sąd Okręgowy Warszawa-Praga

w Warszawie na podstawie art. 441 k.p.c. wystąpił do Sądu Najwyższego

o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na

dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie

sądu jako organu bezstronnego.

Sąd Okręgowy wyjaśnił, że jego wystąpienie pozostaje w związku z wnioskiem

powódki, która dochodzi roszczeń o odszkodowanie, zadośćuczynienie i rentę

w związku z urazem doznanym na terenie, za którego stan – jak twierdzi –

odpowiedzialność ponosi m.in. pozwany Skarb Państwa – Sąd Rejonowy dla

Warszawy Pragi Południe w Warszawie. Sąd Okręgowy Warszawa - Praga

w Warszawie jest sądem przełożonym nad Sądem Rejonowym dla Warszawy Pragi

Południe w Warszawie, obsadzonym głównie sędziami, którzy orzekali w Sądzie

Rejonowym dla Warszawy Pragi Południe w Warszawie, co – zdaniem powódki –

uzasadnienia wątpliwości co do bezstronności sądu przy rozpoznawaniu sprawy.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Stosownie do art. 441 § 1 k.p.c. o przekazanie sprawy innemu sądowi

równorzędnemu, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości,

w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego,

może wystąpić sąd właściwy do rozpoznania sprawy, wyjaśniając zarazem, jakie

okoliczności przemawiają za zastosowaniem w niej art. 441 § 1 k.p.c. Jeśli nawet

wystąpienie inspirowane jest przez stronę, to sąd występujący o przekazanie sprawy

powinien samodzielnie ocenić powołane przez stronę argumenty w kontekście tezy,

że prowadzenie postępowania przez tenże sąd wywołać może wątpliwości co do

bezstronnego rozpoznania sprawy.

W niniejszej sprawie Sąd Okręgowy nie uzasadnił wystąpienia

zarejestrowanego do sygnatury III CO 1065/24, a w analizowanym obecnie

wystąpieniu ograniczył się do argumentacji przytoczonej przez powódkę.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że do przekazania

sprawy innemu sądowi może dojść jedynie w przypadku zaistnienia okoliczności

faktycznych odnoszących się do przedmiotowych lub podmiotowych cech konkretnej

sprawy, świadczących jednoznacznie o tym, że rozpoznanie sprawy przez sąd

właściwy według przepisów k.p.c. byłoby niezgodne z interesem publicznym

i sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości, gdyż godziłoby w społeczny

odbiór sądu jako bezstronnego. Okoliczności stanowiące przesłankę dobra wymiaru

sprawiedliwości muszą być realne i stwarzać rzeczywiste zagrożenie dla

prawidłowości funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości, a obawa wystąpienia

w opinii społecznej przekonania, że sprawa nie zostanie w tym sądzie bezstronnie

rozpoznana musi być realna, a nie hipotetyczna (zob. np. postanowienie Sądu

Najwyższego z 22 czerwca 2026 r., III CO 582/26).

Siedziba Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi Południe mieści się gdzie

indziej niż siedziba Sądu właściwego do przeprowadzenia postępowania. Teza

powódki, że w Sądzie Okręgowym dla Warszawy Pragi pracują w większości

sędziowie pracujący wcześniej w Sądzie Rejonowym dla Warszawy Pragi Południe

nie została uprawdopodobniona, ale nawet gdyby była prawdziwa, to nie miałoby to

znaczenia dla przebiegu i wyniku postępowania. Roszczenia dochodzone przez

powódkę nie pozostają w związku z działalnością orzeczniczą sędziów Sądu

Rejonowego dla Warszawy Pragi Południe w Warszawie, lecz z infrastrukturą

techniczną wokół budynku, za stan której – nawet jeśli potwierdzi się, że był

niewłaściwie utrzymany – odpowiada administracja sądowa, nie zaś jego pion

orzeczniczy. Uwzględnienie roszczeń majątkowych powódki nie wpływa na sytuację

zawodową sędziów Sądu Okręgowego Warszawa Praga ani także na ich sytuację

majątkową związaną z zatrudnieniem w tym Sądzie.

Wobec powyższego wystąpienie Sądu Okręgowego o przekazanie sprawy

innemu sądowi równorzędnemu nie mogło być uwzględnione.

[dr]

[SOP]