II KO 116/26

POSTANOWIENIE

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Ryszard Witkowski

Dnia 15 września 2026 r.

w sprawie z zażalenia pełnomocnika pokrzywdzonego P.P. na postanowienie

prokuratora Prokuratury Rejonowej w Radzyniu Podlaskim z 16 czerwca 2026 r. o

odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie […],

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu

w dniu 15 września 2026 r.,

wniosku Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim zawartego w postanowieniu z

18 sierpnia 2026 r. sygn. akt II Kp 281/26 o przekazanie sprawy innemu sądowi

równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości,

na podstawie art. 37 k.p.k.

p o s t a n o w i ł:

przekazać sprawę II Kp 281/26 do

Rejonowemu w Siedlcach.

rozpoznania

Sądowi

Sąd Rejonowy w Radzyniu Podlaskim postanowieniem z 18 sierpnia 2026 r.

sygn. akt II Kp 281/26, na podstawie art. 37 k.p.k., wystąpił do Sądu Najwyższego

z wnioskiem przekazania sprawy z zażalenia pełnomocnika pokrzywdzonego P.P. -

adw. I.P. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Radzyniu

Podlaskim z 16 czerwca 2026 r. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie […],

innemu sądowi równorzędnemu.

Wnioskujący Sąd wskazał, że w przedmiotowej sprawie postanowienie

wydane przez prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o czyny z art.

231 § 1 k.k. i in. dotyczy ustalonych kuratorów zawodowych pełniących swoje

obowiązki w Zespołach Kuratorskiej Służby Sądowej Sądu Rejonowego w Radzyniu

Podlaskim, a do ich popełnienie w formie przekroczenia uprawnień miało dojść w

dniu 6 marca 2024 r. w G. w związku z prowadzonym przez Sąd Rejonowy w

Radzyniu Podlasiom postępowaniem III Nsm 550/23; w dniu 29 maja 2025 r. w

Radzyniu Podlaskim w związku z prowadzonym przez Sąd Rejonowy

w Radzyniu Podlasiom postępowaniem II Ko 913/25; 19 września 2025 r. w Radzyniu

Podlaskim w związku z prowadzonym przez Sąd Rejonowy w Radzyniu Podlasiom

postępowaniem II Ko 913/25 oraz 30 czerwca 2025 r. w Radzyniu Podlaskim

w związku z prowadzonym przez Sąd Rejonowy w Radzyniu Podlasiom

postępowaniem III Nsm 438/25, zaś zażalenie na to postanowienie wniesione przez

pełnomocnika pokrzywdzonego P.P. - adw. I.P., wpłynęło do tego Sądu Rejonowego.

Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.

Wniosek Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim zasługuje na uwzględnienie.

Określona w art. 37 k.p.k. instytucja stanowi wyjątek od zasady rozpoznania

sprawy przez sąd miejscowo właściwy, zatem jej zastosowanie powinno mieć

miejsce jedynie wówczas, gdy przemawiają za tym szczególne względy, związane

z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Jednym z nich jest autorytet wymiaru

sprawiedliwości, dla kształtowania którego należy unikać sytuacji, w których

rozpoznanie danej sprawy przez sąd właściwy miejscowo wiązałoby się

z ograniczeniem swobody orzekania lub mogłoby – w odczuciu społecznym –

prowadzić do uzasadnionego przekonania o braku warunków do bezstronnego

rozpoznania sprawy (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 18 lutego 2021 r.

sygn. akt IV KO 4/21).

Analiza przedstawionych przez Sąd Rejonowy w Radzyniu Podlaskim

argumentów i okoliczności prowadzi do wniosku, że w zaistniałym w niniejszej

sprawie układzie procesowym Sąd właściwy miejscowo rozpoznawałby zażalenie na

postanowienie w sprawie o czyny z art. 231 § 1 k.k. i in., których zdaniem skarżącego

mieli się dopuścić kuratorzy zawodowi pełniący swoje obowiązki w Zespołach

Kuratorskiej Służby Sądowej Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim, co w

odbiorze społecznym – niezależnie od rzeczywistego stanu rzeczy – mogłoby rodzić

wątpliwości co do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania przedmiotowej sprawy

przez tenże Sąd Rejonowy w postępowaniu zażaleniowym. Sędzia referent

orzekałby zatem w sprawie odpowiedzialności karnej osób, z którymi utrzymuje nie

tylko relacje służbowe, ale także koleżeńskie i towarzyskie, co dotyczyłoby także

każdego innego sędziego wylosowanego do rozpoznania przedmiotowej sprawy. W

orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że jeżeli stroną procesu jest sędzia,

pracownik sądu lub inna osoba, która ma ciągły bliski zawodowy, a także osobisty

kontakt z sędziami - ten sąd nie powinien orzekać w sprawie (postanowienie SN z

28 listopada 2024 r. sygn. akt IV KO 123/24).

Mając zatem na uwadze dobro wymiaru sprawiedliwości uznać należy,

że zaistniała podstawa określona w art. 37 k.p.k. do przekazania niniejszej sprawy

do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu tj. Sądowi Rejonowemu w

Siedlcach, położonemu w odległości stosunkowo bliskiej od Sądu miejscowo

właściwego.

Sąd Najwyższy mając na uwadze powyższe orzekł jak w postanowieniu

[WB]

[r.g.]