IV KS 36/26

POSTANOWIENIE

Sąd Najwyższy w składzie:

Dnia 10 września 2026 r.

SSN Paweł Wiliński

po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 10 września 2026 r.

w sprawie D.C.

oskarżonego o czyny z art. 190a § 1 k.k. w zb. z art. 306c § 1 k.k. w zb. z art. 288 §

1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.

skargi obrońcy

od wyroku Sądu Okręgowego w Łomży

z dnia 15 kwietnia 2026 r., sygn. akt II Ka 53/26,

uchylającego do ponownego rozpoznania

wyrok Sądu Rejonowego w Zambrowie

z dnia 19 grudnia 2025 r., sygn. akt II K 66/25

p o s t a n o w i ł:

1. oddalić skargę,

2. kosztami postępowania skargowego obciążyć oskarżonego

D.C.

Wyrokiem z dnia 19 grudnia 2025 r., sygn. akt II K 66/25, Sąd Rejonowy w

Zambrowie na mocy art. 66 § 1 i 2 k.k. oraz art. 67 § 1 k.k. warunkowo umorzył

postępowanie karne przeciwko D.C. na okres próby 2 lat, orzekając nadto o

zadoścuczynieniu oraz obowiązkach naprawienia szkody. Po rozpoznaniu apelacji

oskarżyciela publicznego, obrońcy oskarżonego, pełnomocnika oskarżycieli

posiłkowych, wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2026 r., sygn. akt II Ka 53/26, Sąd

Okręgowy w Łomży uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego

rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Zambrowie.

Skargę od wyroku Sądu II instancji wniósł obrońca oskarżonego,

zaskarżając orzeczenie Sądu odwoławczego w całości na korzyść oskarżonego i

zarzucając:

„rażące naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na

rozstrzygnięcie, tj. art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k., art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., polegające

na ponownym uczynieniu podstawą odpowiedzialności karnej oskarżonego

zachowań stanowiących fragment czynu uporczywego nękania, mimo że

zachowania te były już przedmiotem prawomocnie zakończonych postępowań

karnych, w szczególności dotyczących:

1. dwukrotnego uszkodzenia motoru należącego do pokrzywdzonego M.D. co

do których zapadły prawomocne wyroki uniewinniające wydane przez Sąd

Rejonowy w Zambrowie w sprawach o sygn. akt II W 19/25, II W 22/25,

2. malowania drzwi garażu oraz drzwi pokrzywdzonego, które były

przedmiotem prawomocnie zakończonego postępowania zakończonego

wyrokiem wydanym przez Sąd Rejonowy w Zambrowie sygn. akt I1W 21/25”.

Mając powyższe na uwadze, obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego

wyroku w całości i utrzymanie w mocy wyroku Sądu Rejonowego w Zambrowie,

ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi

Okręgowemu w Łomży do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga obrońcy oskarżonego nie jest zasadna.

Stronie postępowania, kwestionującej dopuszczalność uchylenia wyroku i

przekazania go do ponownego rozpoznania, przysługuje skarga od wyroku Sądu II

instancji. Jej celem jest kontrola prawidłowej realizacji wskazanych wyżej reguł

procesowych. Zgodnie z art. 539a § 1 k.p.k. skargę na wyrok sądu odwoławczego

można wnieść, gdy wydanie na etapie postępowania apelacyjnego orzeczenie o

charakterze kasatoryjnym naruszało treść art. 437 k.p.k. lub też, gdy przy wydaniu

tego orzeczenia wystąpiła bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 k.p.k.

Uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

może, zgodnie z art. 437 § 2 zdanie drugie k.p.k. nastąpić wyłącznie w wypadkach

wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k., art. 454 k.p.k. lub jeśli jest konieczne

przeprowadzenie na nowo przewodu w całości.

Nie można się zgodzić ze skarżącym, że na etapie postępowania

odwoławczego doszło do rażącego naruszenia prawa procesowego mającego

istotny wpływ na rozstrzygnięcie w postaci art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. i art. 17 § 1 pkt 7

k.p.k. Trzeba zważyć, że Sąd Okręgowy ustosunkował się do kwestii poruszanych

przez obrońcę w złożonej skardzie, trafnie wskazując, że zakres prowadzonego

postępowania względem D.C. w tej sprawie jest szerszy niż w postępowaniach

przez niego powoływanych, w tym również w zakresie czynu I. z art. 190a § 1 k.k. w

zb. z art. 306c § 1 k.k. w zb. z art. 288 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., z powodu

którego Sąd II instancji zdecydował się przekazać sprawę do ponownego

rozpoznania Sądowi I instancji. Obrońca w istocie zdaje sobie z tego sprawę,

wskazując jedynie na tożsamość „fragmentu czynu”. Trafnie zatem Sąd Okręgowy

uznał, że w tym przypadku rozważenia wymaga odpowiednia korekta czynu

stosownie do ustaleń faktycznych w tym zakresie. Jednocześnie z uwagi na

zagrożenie karne wskazanego czynu niemożliwym było warunkowe umorzenie

postępowania karnego.

Na marginesie, poza zarzutami skargi wskazać należy, że Sąd Okręgowy

wprawdzie niezasadnie oparł swoje rozstrzygnięcie na przesłance z art. 454 § 1

k.p.k., ponieważ reguła ne peius nie dotyczy zakazu skazania w instancji

odwoławczej po warunkowym umorzeniu postępowania (od zmiany, która weszła w

życie 5.10.2019 r.), a jedynie po umorzeniu postępowania (i uniewinnieniu), co w

niniejszej sprawie nie miało miejsca. Jednocześnie jednak uchylenie z tego powodu

orzeczenia Sądu odwoławczego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Sądowi II instancji byłoby działaniem nie tylko poza zarzutami skargi, ale mogłoby

rodzić uzasadnione wątpliwości co do tego, czy rozstrzygnięcie takie byłoby zgodne

z wolą skazanego oraz działaniem na jego korzyść. Sąd Najwyższy nie podzielił

bowiem – jak wskazano wyżej – argumentacji skarżącego związanej z zaistnieniem

bezwzględnej przyczyny odwoławczej w postaci przesłanki res iudicata, a w

konsekwencji nie podważył tym samym istnienia merytorycznej podstawy do

przyjęcia, że warunkowe umorzenie postępowania z uwagi na zagrożenie karne

tego przestępstwa nie jest możliwe. W tym układzie procesowym, w razie uchylenia

zaskarżonego wyroku, Sąd odwoławczy zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w

swoim uzasadnieniu zobowiązany byłby do merytorycznej zmiany wyroku

umarzającego postępowanie na niekorzyść skazanego. Tym samym skazany

utraciłby wówczas szansę na dwuinstancyjne postępowanie sądowe, a nie taki był

cel i zamysł wniesionej skargi.

Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.

[WB]

[a.ł]