II KK 232/26

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Sąd Najwyższy w składzie:

Dnia 10 września 2026 r.

SSN Dariusz Kala (przewodniczący)

SSN Piotr Mirek

SSN Paweł Wiliński (sprawozdawca)

w sprawie oskarżonego A.C.

skazanego za czyn z art. 56 § 2 k.k.s. w zb. z art. 62 § 2a k.k.s. i art. 61 § 1 k.k.s. w

zw. z art. 6 § 2 k.k.s. i art. 7 § 1 k.k.s.

po rozpoznaniu w Izbie Karnej

na posiedzeniu w dniu 10 września 2026 r.,

w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego, na niekorzyść oskarżonego,

od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie

z dnia 11 lutego 2026 r., sygn. akt III K 619/25,

1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do

ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Warszawy

Pragi-Północ w Warszawie,

2) kosztami procesu w sprawie obciąża Skarb Państwa.

Piotr Mirek

Dariusz Kala

Paweł Wiliński

Wyrokiem z dnia 11 lutego 2026 r. o sygn. akt III K 619/25, Sąd Rejonowy dla

Warszawy Pragi-Północ w Warszawie na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 i 4 k.k.s. w zw.

z art. 18 § 1 pkt 1 k.k.s. w zw. z art. 148 § 1 k.k.s. zezwolił A.C. na dobrowolne

poddanie się odpowiedzialności za przestępstwo skarbowe z art. 56 § 2 k.k.s. w zb.

z art. 62 § 2a k.k.s. i art. 61 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. i art. 7 § 1 k.k.s. i orzekł

tytułem kary grzywny 100 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki

dziennej na kwotę 170 zł, uznając karę grzywny za uiszczoną przez sprawcę. W pkt.

2. wyroku orzekł o kosztach sądowych.

Powyższy wyrok uprawomocnił się z dniem 19 lutego 2026 r.

Kasację od wskazanego wyżej orzeczenia wniósł Prokurator Generalny, który

zaskarżył powyższy wyrok w całości, na niekorzyść oskarżonego, zarzucając:

„rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa

procesowego, to jest art. 156 § 1 i 3 k.k.s. w zw. z art. 343 § 7 k.p.k. oraz art. 145 §

1 k.k.s. w zw. z art. 148 § 1 i § 5 k.k.s., polegające na zaniechaniu rozpoznania,

dołączonego przez finansowy organ postępowania przygotowawczego - Naczelnika

Urzędu Celno - Skarbowego w W. do aktu oskarżenia skierowanego przeciwko A.C.,

oskarżonemu o popełnienie przestępstwa skarbowego z art. 56 § 2 k.k.s. w zb. z art.

62 § 2a k.k.s. w zb. z art. 61 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 7 § 1 k.k.s.,

wniosku o skazanie oskarżonego bez przeprowadzenia rozprawy oraz

bezpodstawnym udzieleniu wymienionemu zaskarżonym wyrokiem zgody na

dobrowolne poddanie się odpowiedzialności jako sprawcy wymienionego

przestępstwa skarbowego, pomimo braku wniosku o zezwolenie na dobrowolne

poddanie się odpowiedzialności pochodzącego od oskarżonego i Naczelnika Urzędu

Celno - Skarbowego w W., co w konsekwencji skutkowało również rażącą i mającą

istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia obrazą art. 17 § 1 pkt 2 i 4 k.k.s.,

art. 17 § 2 pkt 1 k.k.s. i art. 18 § 1 pkt 1 k.k.s., albowiem przed udzieleniem wyrokiem

zgody na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności oskarżony nie uiścił kwoty

odpowiadającej co najmniej najniższej karze grzywny grożącej za przestępstwo

skarbowe oraz nie uiścił co najmniej zryczałtowanej równowartości kosztów

postępowania, gdzie jednocześnie przypisane A.C. przestępstwo skarbowe,

wyczerpujące znamiona przestępstwa m.in. z art. 62 § 2a k.k.s. zagrożone jest,

oprócz karą grzywny do 720 stawek dziennych, także karą pozbawienia wolności

albo obu tymi karami łącznie, co przy braku wskazanych powyżej przesłanek

warunkujących dopuszczalność udzielenia zezwolenia na dobrowolne poddanie się

odpowiedzialności za przestępstwo skarbowe, wykluczało procedowanie w tym

trybie”.

Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego

wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie i przekazanie

sprawy wymienionemu Sądowi do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Zarzut podniesiony w kasacji, jak i argumentacja go wspierająca okazały się

oczywiście zasadne, co skutkowało skierowaniem sprawy na posiedzenie

wyznaczone w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

Analiza akt przedmiotowej sprawy wskazuje, że Sąd Rejonowy, wydając

zaskarżony kasacją wyrok, dopuścił się rażącego naruszenia wskazanych w petitum

kasacji przepisów karnych i karnych skarbowych, które to uchybienia implikują

konieczność uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do

ponownego rozpoznania.

Do aktu oskarżenia skierowanego przeciwko A.C. finansowy organ

postępowania przygotowawczego dołączył wniosek, w trybie art. 156 § 1 k.k.s., o

wydanie wyroku bez przeprowadzania rozprawy i wymierzenie oskarżonemu

uzgodnionej z nim kary grzywny w wysokości 100 stawek dziennych przyjmując

wysokość stawki dziennej na kwotę 170 złotych (k. 768). Obowiązkiem Sądu meriti

w tej sytuacji było niewątpliwie dokonanie kontroli złożonego wniosku pod kątem jego

poprawności formalnej i merytorycznej oraz w przypadku jej pozytywnego rezultatu

wydanie wyroku skazującego oskarżonego za zarzucane mu przestępstwo skarbowe

bądź w sytuacji braku podstaw jego uwzględnienia rozpoznanie sprawy na zasadach

ogólnych stosownie do treści art. 156 § 3 k.k.s. w zw. z art. 343 § 7 k.p.k.

Po pierwsze, instytucje skazania bez rozprawy i dobrowolnego poddania się

odpowiedzialności stanowią różne podstawy orzekania bez przeprowadzania

rozprawy i nie mogą być stosowane zamiennie. Wobec złożenia przez oskarżyciela

wniosku o skazanie bez rozprawy w trybie art. 156 k.k.s. obowiązkiem sądu jest jego

rozpoznanie. Nie jest on równoznaczny z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na

dobrowolne poddanie się odpowiedzialności, o którym mowa w art. 145 k.k.s. Nie

jest zatem możliwe udzielenie na tej podstawie oskarżonemu zezwolenia na

dobrowolne poddanie się odpowiedzialności za przestępstwo skarbowe.

Po drugie, Sąd Rejonowy udzielając zaskarżonym wyrokiem A.C. zezwolenia

na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności procedował w tym trybie pomimo

braku wniosku ze strony oskarżonego i organu postępowania przygotowawczego o

udzielenie takiego zezwolenia, rażąco naruszając w ten sposób art. 145 § 1 k.k.s. w

zw. z art. 148 § 1 i § 5 k.k.s.

Po trzecie, oskarżony nie uiścił kwoty odpowiadającej co najmniej najniższej

karze grzywny grożącej za przestępstwo skarbowe pozostające w kumulatywnej

kwalifikacji z art. 56 § 2 k.k.s. w zb. z art. 62 § 2a k.k.s. w zb. z art. 61 § 1 k.k.s. w

zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 7 § 1 k.k.s. oraz nie uiścił co najmniej zryczałtowanej

równowartości kosztów postępowania, które stanowiłyby przesłanki konieczne do

zastosowania omawianej instytucji, a zatem doszło także do rażącej obrazy art. 17 §

1 pkt 2 i 4 k.k.s. i art. 18 § 1 pkt 1 k.k.s.

Po czwarte, w sprawie zachodziła negatywna przesłanka do wydania

zaskarżonego orzeczenia, wynikająca z treści art. 17 § 2 pkt 1 k.k.s., ponieważ

zarzucane oskarżonemu przestępstwo skarbowe, z uwagi na przyjęcie w

kumulatywnej kwalifikacji art. 62 § 2a k.k.s., zagrożone jest oprócz karą grzywny do

720 stawek dziennych, także karą pozbawienia wolności albo obu tymi karami

łącznie, co z mocy powołanego przepisu wyłącza możliwość udzielenia przez Sąd

zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności.

W takim układzie sprawy Sąd I instancji nie miał uprawnienia do skorzystania

z instytucji z art. 148 k.k.s., tj. do udzielenia oskarżonemu zezwolenia na dobrowolne

poddanie się odpowiedzialności za przestępstwo skarbowe (zob. wyrok Sądu

Najwyższego z dnia 13 czerwca 2023 r., sygn. akt III KK 197/23, wyrok Sądu

Najwyższego z dnia 29 listopada 2023 r., sygn. akt IV KK 234/23).

Z uwagi na powyższe, należało uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę

do ponownego rozpoznania, by przy uwzględnieniu wyżej wymienionych rozważań

Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie dokonał ponownej oceny

wniesionego aktu oskarżenia i dołączonego do niego wniosku.

Rozstrzygnięcie o kosztach procesu wynika z treści art. 638 k.p.k.

Z powodów wskazanych powyżej, należało orzec jak w sentencji.

[WB]

[r.g.]