I CSK 547/25

POSTANOWIENIE

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:

SSN Mariusz Łodko

17 września 2026 r.

na posiedzeniu niejawnym 17 września 2026 r. w Warszawie

w sprawie z powództwa A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Z.

przeciwko B. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w P.

o zapłatę,

na skutek skargi kasacyjnej B. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P.

od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu

z 27 marca 2024 r., I AGa 337/22,

1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2. zasądza od B. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w

P. na rzecz A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Z. 4

050 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pozwany B. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P. wniósł skargę

kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 27 marca 2024 r. Wniosek

o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uzasadnił wystąpieniem istotnego

zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) oraz jej oczywistą zasadnością

(art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.).

W odpowiedzi na skargę kasacyjną powód A. spółka z ograniczoną

odpowiedzialnością w Z. wniósł o wydanie postanowienia odmawiającego przyjęcia

skargi kasacyjnej do rozpoznania, ewentualnie o jej oddalenie oraz o zasądzenie

kosztów postępowania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. to

zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie

może przyczynić się do rozwoju prawa. Powołując się na tę przyczynę kasacyjną

skarżący powinien wskazać przepisy prawa, na których tle zagadnienie się wyłoniło

oraz powołać argumenty prawne wykazujące rozbieżność ocen. Skarżący powinien

przedstawić pogłębioną argumentację prawną w celu wykazania, że zagadnienie

jest istotne, wywołuje poważne wątpliwości interpretacyjne, nie było dotychczas

rozstrzygnięte w judykaturze albo dotychczasowe orzecznictwo wymaga zmiany

i jego rozstrzygnięcie ma znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy

(zob. m.in. postanowienia SN: z 23 sierpnia 2007 r., I UK 134/07, i z 9 lutego

2011 r., III SK 41/10).

Na wstępie należy zwrócić uwagę, że celem instytucji przedsądu jest

selekcja skarg kasacyjnych, które po wstępnym badaniu dają podstawy do

przyjęcia, że istnieją okoliczności uzasadniające rozpoznanie skargi przez Sąd

Najwyższy. Analiza przyczyn kasacyjnych nie może być zatem oderwana od

powołanych w skardze jej podstaw. Jeżeli sposób ich sformułowania nie pozwala

na późniejsze merytoryczne rozpoznanie skargi kasacyjnej, skarga nie kwalifikuje

się do przyjęcia celem jej rozpoznania.

Po pierwsze powołane przesłanki wystąpienia istotnego zagadnienia

prawnego, uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, związane są

z podstawami naliczania kary umownej. Wprawdzie w treści zagadnienia prawnego

skarżący nie odwołuje się do treści jakiegokolwiek przepisu prawa, to motywy

uzasadnienia wniosku o przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazują na

problemy materialnoprawne. Sama skarga kasacyjna opiera się wyłącznie na

podstawie naruszenia przepisów postępowania (art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c.).

Niepowołanie w podstawach skargi zarzutów naruszenia prawa materialnego (art.

3983 § 1 pkt 1 k.p.c.), powoduje, że ewentualne rozstrzygnięcie zagadnienia

prawnego przez Sąd Najwyższy nie będzie miało znaczenia dla rozpoznania

i rozstrzygnięcia samej skargi kasacyjnej. Granice rozpoznania skargi kasacyjnej

wyznaczają bowiem jej podstawy, którymi Sąd Najwyższy jest związany

(art. 39813 § 1 k.p.c.).

Po drugie skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia

przepisów postępowania, jeżeli takie uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik

sprawy (art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c.). Istotność taką ocenia się w odniesieniu do

konkretnego rozstrzygnięcia w ramach podstawy materialnoprawnej orzeczenia co

do istoty sprawy. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie mogą być celem

samym w sobie, lecz muszą służyć wykazaniu błędnego zastosowania przepisów

prawa materialnego, który stanowi rzeczywistą podstawę prawną rozstrzygnięcia

(zob. wyroki SN: z 9 lipca 2014 r., I PK 316/13; z 4 marca 2021 r., II USKP 27/21,

oraz postanowienia SN: z 16 kwietnia 2019 r., I PK 115/18; z 21 grudnia 2021 r.,

IV CSK 615/21; z 14 czerwca 2023 r., I CSK 1041/23, i z 27 stycznia 2026 r.,

I PSK 141/26). Oparcie skargi kasacyjnej wyłącznie na podstawie naruszenia

przepisów postępowania skutkuje tym, że nie jest możliwa ocena, czy ewentualne

naruszenie przepisów procesowych przez Sąd meriti mogło mieć istotny wpływ na

wynik sprawy, a więc właściwą kwalifikację ustalonego stanu faktycznego pod

normę prawa materialnego, niezbędną do rozstrzygnięcia sprawy.

Po trzecie skarżący nie wykazał, aby na tle sformułowanego zagadnienia

prawnego istniały poważne kontrowersje, wykraczające poza zwykłe wątpliwości

interpretacyjne, które powstają w procesie decyzyjnym Sądu meriti. Uzasadnienie

wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie zawiera argumentów

uzasadniających wniosek, że rozstrzygnięcie podnoszonych przez skarżącego

kwestii ma znaczenie dla rozwoju prawa lub jest precedensowe dla rozstrzygnięcia

w innych podobnych sprawach. Powołanie się na tak sformułowaną przyczynę

kasacyjną jest w istocie pytaniem o trafność stanowiska Sądu drugiej instancji

w związku z rozstrzygnięciem tej konkretnej sprawy oraz polemiką z tym

stanowiskiem. Skarżący prezentując dwa warianty rozwiązania, nie zawarł także

właściwej zagadnieniom prawnym argumentacji jurydycznej przepisu, który nie

podlega jednoznacznej wykładni, jak też na czym konkretnie polegają związane

z nim wątpliwości. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania koncentruje się bowiem na kazuistycznej wykładni postanowień

umowy, ocenianej przez Sąd meriti w niniejszej sprawie, w celu uzyskania

korzystnej dla skarżącego odpowiedzi dotyczącej kwalifikacji prawnej

szczegółowych elementów podstawy faktycznej zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Zagadnienie prawne powinno natomiast odwoływać się generalnie i abstrakcyjnie

do treści przepisu.

Ubocznie wskazać należy, że umowa o podwykonawstwo, choć powiązana

z umową zawartą pomiędzy inwestorem a wykonawcą, kreuje odrębny stosunek

zobowiązaniowy. Odrębność umowy o podwykonawstwo przejawia się przede

wszystkim w tym, że podlega właściwym dla siebie regułom odnoszącym się do

formy, treści zobowiązania czy też skutków jego niewykonania lub nienależytego

wykonania. Sytuację prawną podwykonawcy wyznacza przede wszystkim treść

umowy zawartej z wykonawcą (zob. wyroki SN: z 18 lutego 2016 r., II CSK 215/15;

z 16 kwietnia 2014 r., V CSK 296/13, i z 27 maja 2015 r., II CSK 483/14).

Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, gdy dla przeciętnego

prawnika z samej treści skargi – bez pogłębionej analizy i jurydycznych dociekań –

w sposób jednoznaczny wynika, że wskazane w niej podstawy zasługują na

uwzględnienie z uwagi na kwalifikowany charakter naruszenia przepisów prawa.

Zasadność skargi kasacyjnej jest oczywista, gdy dostrzegalny prima vista i bez

przeprowadzania wnikliwej analizy uzasadniony jest wniosek, że zaskarżone

orzeczenie jest jaskrawo nieprawidłowe (zob. postanowienie SN z 15 lipca 2015 r.,

IV CSK 17/15). Powołując się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej należy

wykazać, że popełnione przy ferowaniu zaskarżonego orzeczenia uchybienia

w zakresie stosowania prawa miały charakter kwalifikowany i nie podlegały różnym

ocenom (zob. postanowienia SN: z 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00; z 22 marca

2001 r., V CZ 131/00, i z 10 kwietnia 2018 r., I CSK 730/17). Przy czym, o ile dla

uwzględnienia skargi kasacyjnej wystarczy, że jej podstawa jest usprawiedliwiona,

to dla jej przyjęcia do rozpoznania konieczne jest wykazanie kwalifikowanego

naruszenia prawa przez sąd drugiej instancji, dostrzegalnego w sposób oczywisty

dla każdego prawnika (zob. postanowienie SN z 28 stycznia 2022 r., I CSK 947/22).

Przedstawione przez skarżącego argumenty nie przekonują o oczywistej

zasadności skargi kasacyjnej, uzasadnionej naruszeniem przez Sąd meriti

przepisów postępowania. Skarżący nie wykazał, że Sąd drugiej instancji naruszył

przepisy prawa, w sposób, który przekłada się na konieczność uchylenia

zaskarżonego orzeczenia. Sąd Najwyższy nie dopatrzył się rażącego naruszenia

przepisów prawa, widocznego prima facie. Taki stan rzeczy wyklucza możliwość

przyjęcia, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Wyrażony w art. 378 § 1 k.p.c. obowiązek rozpoznania sprawy w granicach

apelacji, nie może być utożsamiany z koniecznością osobnego omówienia przez

sąd drugiej instancji w uzasadnieniu orzeczenia każdego argumentu podniesionego

w apelacji. Za wystarczające należy uznać odniesienie się do sformułowanych

w apelacji zarzutów i wniosków w sposób wskazujący na to, że zostały one przez

sąd drugiej instancji w całości rozważone przed wydaniem orzeczenia (zob. wyroki

SN: z 4 września 2014 r., II CSK 478/13, OSNC-ZD 2015, nr 4, poz. 64;

z 25 listopada 2015 r., IV CSK 55/15, i z 30 września 2016 r., I CSK 595/15). Sąd

drugiej instancji – wbrew twierdzeniom skarżącego – rozpoznał sprawę w granicach

apelacji (art. 378 § 1 k.p.c.). Ustosunkował się także do sformułowanych w apelacji

zarzutów i wniosków, w sposób wskazujący na to, że zostały one w całości

rozważone.

Z powyższych względów, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.

odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie znajdując również

okoliczności, które w ramach przedsądu jest obowiązany brać pod uwagę z urzędu,

w szczególności nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).

O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie

art. 98 § 1 i 3 w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. oraz § 2 pkt 6 w zw. z § 10 ust. 4

pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.

w sprawie opłat za czynności adwokackie.

[wr]

[a.ł]