II Ca 1187/24

Sygnatura akt II Ca 1187/24

POSTANOWIENIE

Dnia 16 kwietnia 2026 roku

Sąd Okręgowy w Szczecinie II Wydział Cywilny Odwoławczy

w składzie

Przewodniczący: sędzia sądu okręgowego Marzenna Ernest

Protokolant: Adela Dopierała

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2026 roku w S.

sprawy z wniosku (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P.

przy udziale (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S., Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta S., zastępowanego przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej

o zasiedzenie służebności przesyłu

na skutek apelacji uczestnika Skarbu Państwa – Prezydenta Miasta S. od postanowienia Sądu Rejonowego Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie z dnia 14 maja 2024 roku, sygnatura akt III Ns 208/22

I. oddala apelację;

II. ustala, że wnioskodawca i uczestnicy ponoszą koszty postępowania apelacyjnego związane ze swoim udziałem w sprawie.

sędzia Marzenna Ernest

Sygnatura akt II Ca 1187/24

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 14 maja 2024 r. Sąd Rejonowy Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie po rozpoznaniu sprawy z wniosku (...) sp. z o.o. w P. przy udziale Skarbu Państwa – Prezydenta Miasta S. zastępowanego przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej oraz (...) sp. z o.o. w S. o zasiedzenie służebności przesyłu (sygnatura akt III Ns 208/22):

1. stwierdził, że wnioskodawca nabył z dniem 7 stycznia 2011 r. na nieruchomości położonej w S., objętej księgą wieczystą nr (...), nad którą przebiegają przewody dwutorowej linii napowietrznej WN 110 kV nr (...) i nr (...) oraz na której znajduje się konstrukcja wsporcza tej linii, a także stacja transformatorowa (...) nr (...) wraz z liniami kablowymi znajdującymi się pod powierzchnią nieruchomości przez zasiedzenie ograniczone prawo rzeczowe w postaci służebności przesyłu, polegającej na nieodpłatnym korzystaniu z tej nieruchomości w celu eksploatacji, dokonywania kontroli, przeglądów, konserwacji, modernizacji i remontów, usuwania awarii i wymiany urządzeń infrastruktury elektroenergetycznej, w zakresie wskazanym na mapie znajdującej się w opinii biegłego geodety P. I., wydanej w sprawie o sygnaturze akt II Ns 4526/09, znajdującej się na karcie 1072 tych akt, stanowiącej integralną część postanowienia;

2. oddalił wniosek w pozostałym zakresie;

3. stwierdził, że wnioskodawca i uczestnicy ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.

Swoje rozstrzygnięcie sąd rejonowy oparł o ustalenia faktyczne oraz rozważania prawne zawarte w pisemnym uzasadnieniu znajdującym się na kartach 427 – 435 akt sprawy, które sąd drugiej instancji czyni integralną częścią swego uzasadnienia bez konieczności ich ponownego przytaczania.

Apelację od powyższego postanowienia wywiódł Skarb Państwa - Prezydent Miasta S., zaskarżając je w części, tj. w punkcie 1. i 3. Apelujący wniósł o jego zmianę w zaskarżonej części poprzez oddalenie wniosku o zasiedzenie w całości oraz zasądzenie od wnioskodawcy kosztów postępowania za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej na zasadzie art. 520 § 3 k.p.c. według norm przepisanych, ewentualnie uchylenie postanowienia w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.

Zaskarżonemu postanowieniu apelujący zarzucił naruszenie:

a) art. 172 § 1 i § 2 k.c. i art. 336 k.c. w zw. z art. 292 k.c. przez błędną wykładnię polegające na przyjęciu, że wnioskodawca zasiedział służebność przesyłu, ponieważ był posiadaczem służebności w zakresie służebności przesyłu, podczas gdy korzystanie wnioskodawcy z nieruchomości nie było niezależnie od woli właściciela nieruchomości (co odpowiada posiadaniu zależnemu przy posiadaniu nieruchomości), a tym samym nie mogło prowadzić do zasiedzenia;

b) art. 172 § 1 i § 2 k.c. w zw. z art. 292 k.c. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że wnioskodawca nabył przez zasiedzenie służebność przesyłu, gdyż w chwili objęcia służebności w posiadanie był posiadaczem w dobrej wierze w sytuacji, gdy wnioskodawca objął ww. nieruchomość w złej wierze, a w związku z tym nie upłynął jeszcze odpowiednio długi okres czasu niezbędny do nabycia służebności przesyłu przez zasiedzenie.

W uzasadnieniu apelacji k. 449 – 451 akt sprawy uczestnik Skarb Państwa - Prezydent Miasta S. rozwinął tak postawione zarzuty oraz wniósł jak na wstępie.

W odpowiedzi na apelację wnioskodawca wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od uczestnika na rzecz wnioskodawcy kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty (k. 467 – 468 akt).

Na rozprawie apelacyjnej uczestnik Skarb Państwa, podtrzymując zarzuty i argumentację zawartą w uzasadnieniu apelacji podniósł, że stwierdzenie zasiedzenia służebności przesyłu objętej wnioskiem jest niedopuszczalne także z bardziej doniosłych, dogmatycznych przyczyn. Powołując się na najnowszą linię orzeczniczą Sądu Najwyższego i sądów powszechnych, wskazał, że przed nowelizacją kodeksu cywilnego, która wprowadziła instytucję służebności przesyłu, nie mógł biec termin zasiedzenia prawa o treści odpowiadającej treści tej służebności (tak m.in. teza postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 2023 r., III CZP 108/22, uzasadnienia postanowień Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2024 r., II CSKP 1920/22 oraz z dnia 5 lutego 2025 r., II CSKP 2313/22). Wreszcie wyrokiem z dnia 2 grudnia 2025 r., P 10/16, Trybunał Konstytucyjny orzekł, że „ art. 292 w związku z art. 285 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2025 r. poz. 1071, z późn. zm.), rozumiane w ten sposób, że umożliwiają nabycie przez przedsiębiorcę przesyłowego lub Skarb Państwa, przed wejściem w życie art. 305 1 -305 4 ustawy - Kodeks cywilny, w drodze zasiedzenia służebności gruntowej odpowiadającej treścią służebności przesyłu, są niezgodne z art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 2 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 oraz art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.”

Uczestnik postępowania (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. poparł apelację uczestnika Skarbu Państwa i wniósł o zmianę postanowienia w zaskarżonej części i oddalenie wniosku o zasiedzenie.

Sąd okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja uczestnika Skarbu Państwa nie zasługiwała na uwzględnienie.

Sąd odwoławczy po ponownym rozpoznaniu sprawy w postępowaniu apelacyjnym, wyrażającym się w ustaleniu stanu faktycznego sprawy i ocenie zasadności wniosku w oparciu o właściwe przepisy prawa materialnego doszedł do wniosków tożsamych co sąd pierwszej instancji, toteż zaskarżone postanowienie jako odpowiadające prawu musiało się ostać. Należy podkreślić, że zgodnie z art. 387 § 2 1 pkt 1) zd. pierwsze k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. w uzasadnieniu orzeczenia sądu drugiej instancji wskazanie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia może ograniczyć się do stwierdzenia, że sąd drugiej instancji przyjął za własne ustalenia sądu pierwszej instancji, chyba że zmienił lub uzupełnił te ustalenia. Taka sytuacja zaistniała w tejże sprawie, gdyż sąd okręgowy w pełni podziela ustalenia faktyczne sądu rejonowego i przyjmuje je za własne bez konieczności ich ponownego przytaczania ( tak Sąd Najwyższy w wyrokach z dnia 19 października 2017 r., II PK 292/16 i dnia 16 lutego 2017 r., I CSK 212/16, ponadto postanowieniach z dnia 23 lipca 2015 r., I CSK 654/14 oraz z dnia 26 kwietnia 2007 r., II CSK 18/07), czyniąc je integralną częścią uzasadnienia i podstawą swego rozstrzygnięcia.

Wobec tego dalsze rozważania sądu okręgowego ograniczą się jedynie do wyjaśnienia podstawy prawnej orzeczenia i przytoczenia przepisów prawa, zachowując w polu widzenia to, że wnioskodawca domagał się stwierdzenia, iż nabył z dniem 7 stycznia 2011 r. na nieruchomości stanowiącej działkę gruntu nr (...) przy (...) w S. ((...)) służebność przesyłu w części, na której nad nieruchomością przebiegają przewody dwutorowej linii napowietrznej WN 110 kV nr (...) i nr (...) oraz na której znajduje się konstrukcja wsporcza rzeczonej linii oraz stacja transformatorowa (...) nr (...) wraz z liniami kablowymi znajdującymi się pod powierzchnią nieruchomości w zakresie wskazanym na mapie biegłego geodety P. I. znajdującej się na k. 1072 akt sprawy II Ns 4526/09.

Merytorycznej oceny zasadności tak zgłoszonego żądania trafnie sąd pierwszej instancji dokonał przez pryzmat art. 305 4 k.c., zgodnie z którym, do służebności przesyłu odpowiednie zastosowanie mają przepisy regulujące służebność gruntową, w tym art. 292 k.c. przewidujący, że służebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie tylko w wypadku, gdy polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia. Przepisy o nabyciu własności nieruchomości przez zasiedzenie stosuje się odpowiednio. W myśl art. 172 § 1 k.c., posiadacz nieruchomości niebędący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od 20 lat jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie), a po upływie 30 lat, jeżeli jest posiadaczem w złej wierze (art. 172 § 2 k.c.). Przy tym zgodnie z art. 176 § 1 k.c., jeżeli podczas biegu zasiedzenia nastąpiło przeniesienie posiadania, obecny posiadacz może doliczyć do czasu, przez który sam posiada, czas posiadania swego poprzednika. Jeżeli jednak poprzedni posiadacz uzyskał posiadanie nieruchomości w złej wierze, czas jego posiadania może być doliczony tylko wtedy, gdy łącznie z czasem posiadania obecnego posiadacza wynosi przynajmniej lat trzydzieści.

W przypadku służebności gruntowych w art. 292 k.c. zastrzeżono, że może być nabyta przez zasiedzenie, gdy polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia. Przesłankami zasiedzenia służebności gruntowej w postaci służebności przesyłu są w związku z tym: posiadanie służebności polegające na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia w zakresie odpowiadającym treści służebności przesyłu i upływ oznaczonego w ustawie czasu, czyli 20 lub 30 lat, w zależności od tego, czy posiadacz służebności był w dobrej, czy w złej wierze ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 1967 r., III CR 270/66).

Mając powyższe na uwadze sąd okręgowy zważył, iż niespornie na nieruchomości stanowiącej działkę nr (...) przy (...) w S., będącej własnością Skarbu Państwa (co wynika z księgi wieczystej nr (...)), posadowione są urządzenia przesyłowe w postaci napowietrznych linii elektroenergetycznych WN 110 kV nr (...) relacji GPZ (...) – GPZ (...) oraz nr (...) relacji GPZ (...) – GPZ (...), a także stacji transformatorowej (...) nr (...) wraz z liniami kablowymi znajdującymi się pod powierzchnią, będące własnością wnioskodawcy. Nie budziło wątpliwości, że opisana infrastruktura przesyłowa stanowi trwałe oraz widoczne urządzenie w myśl art. 292 k.c. i jako wykazane oceniono też przejście posiadania owej infrastruktury przesyłowej oraz posiadania służebności przez poprzedników prawnych wnioskodawcy na niego samego (vide dokumentacja na k. 19 – 144 akt sprawy).

W rezultacie należało uznać, że wnioskodawca wykazał fakt ciągłego i nieprzerwanego posiadania służebności przesyłu w zakresie ww. linii elektroenergetycznej i stacji transformatorowej, które stanowią trwałe i widoczne urządzenia w rozumieniu przepisu art. 292 k.c., co implikowało wniosek, że był uprawniony w myśl art. 176 § 1 k.c. do doliczenia do czasu swego posiadania okresu posiadania służebności przez jego poprzedników prawnych, w tym przed wprowadzeniem do systemu prawa cywilnego przepisów art. 305 ( 1)-305 ( 4) k.c., które obowiązują od dnia 3 sierpnia 2008 r. Nic nie wskazuje bowiem, by kiedykolwiek doszło do zmiany przebiegu trasy służebności, a w każdym razie przeczyły temu zeznania świadka K. R. (k. 392 akt), jak i M. B., który wskazywał na niezmienne posadowienie wszystkich słupów elektroenergetycznych (k. 393 akt). Sam skarżący zresztą w apelacji nie negował, iż opisana infrastruktura była w sposób niezmienny wykorzystywana przez wnioskodawcę i jego poprzedników prawnych w części, w jakiej jest posadowiona na nieruchomości położonej przy (...) w S. i że dopuszczalne było doliczenie przez wnioskodawcę do czasu własnego posiadania opisanej służebności również okresu przed 3 sierpnia 2008 r. Zwłaszcza, że wieloletnia linia orzeczniczą Sądu Najwyższego, do której również sąd drugiej instancji w składzie orzekającym w niniejszej sprawie przychyla się, jednoznacznie przewidywała, że przed ustawowym uregulowaniem służebności przesyłu dopuszczalne było nabycie przez zasiedzenie służebności gruntowej odpowiadającej treścią służebności przesyłu na rzecz przedsiębiorstwa energetycznego ( tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 czerwca 2016 r., II CSK 639/15, postanowieniach z dnia 15 lipca 2025 r., I CSK 1030/24 oraz dnia 13 kwietnia 2017 r., I CSK 261/16, a także uchwałach z dnia 22 maja 2013 r., III CZP 18/13 i dnia 7 października 2008 r., III CZP 89/08).

Lektura apelacji skarżącego wskazywała, że w jego przekonaniu przesłanką zasiedzenia służebności jest uzewnętrzniona wola korzystania z nieruchomości w zakresie służebności dla siebie niezależnie od woli właściciela nieruchomości, z czym należy się zgodzić, lecz myli się w tym zakresie apelujący, że taki stan miałby nie występować w rozpatrywanej sprawie.

Wszak przy ocenie posiadania prowadzącego do zasiedzenia służebności chodzi tylko o faktyczne korzystanie z obciążonego gruntu w takim zakresie i w taki sposób, jak czyniłaby to osoba, której przysługuje służebność ( por. uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 2012 r., II CSK 218/12). Posiadanie prowadzące do nabycia służebności w drodze zasiedzenia (art. 292 k.c.) ma bowiem inny zakres niż posiadanie prowadzące do nabycia przez zasiedzenie własności rzeczy (art. 172 k.c.). Chodzi tu o faktyczne korzystanie z cudzego gruntu w sposób, jak czyniłaby to osoba, której przysługuje służebność, więc musi mieć cechy posiadania samoistnego w rozumieniu art. 352 k.c., polegające na wykonywaniu takich aktów władztwa w stosunku do nieruchomości, które wykonuje osoba uprawniona z tytułu służebności. Nie może tym samym nabyć służebności w drodze zasiedzenia tylko osoba, korzystająca z cudzej nieruchomości za zgodą jej właściciela ( por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 2025 r., II CSKP 1797/22).

Tymczasem okoliczności rozpatrywanego przypadku wyraźnie wskazują na to, że przez wiele lat wnioskodawca i jego poprzednicy prawni korzystali z działki przy (...) w S. w taki sposób, jak czyniłaby to osoba uprawniona z tytułu służebności przesyłu, a posiadanie to było niezależnie od woli właściciela nieruchomości, tj. od woli Skarbu Państwa. Nigdy nie doszło do zawarcia z właścicielem nieruchomości umowy regulującej korzystanie przez przedsiębiorstwo z gruntu na potrzeby dalszej eksploatacji linii elektroenergetycznej, jak również nic nie wskazuje na to, aby wnioskodawca z tego terenu korzystał grzecznościowo. Fakt, że zwracał się w pismach z dnia 21 stycznia 2009 r. i dnia 25 września 2009 r. do (...) sp. z o.o. – jako użytkownika wieczystego gruntu - o zawarcie umowy o ustanowienie służebności przesyłu i nawet złożył wniosek o ustanowienie służebności przesyłu z dnia 16 listopada 2009 r., oceny tej nie zmienia. Działanie ze strony wnioskodawcy uzasadnione było bowiem tym, że wówczas prawo do korzystania z przedmiotowego terenu nie zostało jeszcze przez niego nabyte w drodze zasiedzenia, gdyż nastąpiło to dopiero w 2011 r. Miał więc interes prawny w tym, aby uregulować prawnie kwestię korzystania z nieruchomości na przyszłość, do czego nie doszło i do dnia 7 stycznia 2011 r. także właściciel nieruchomości nie podjął żadnych czynności przed sądem, aby doprowadzić do ustanowienia na rzecz wnioskodawcy odpowiedniej służebności za wynagrodzeniem na rzecz apelującego. Fakt podejmowania ww. czynności przez wnioskodawcę żadną miarą nie wpływa zaś na ocenę tego, że wnioskodawca faktycznie nieprzerwanie korzystał z nieruchomości skarżącego i miał zamiar korzystać z nieruchomości w zakresie niezbędnym do eksploatacji posadowionych tam urządzeń przesyłowych, niezależnie od woli i stanowiska właściciela nieruchomości. Wszak przez cały ten czas słupy energetyczne i stacja transformatorowa były posadowione na gruncie i były one wykorzystywane przez wnioskodawcę na potrzeby prowadzonego przedsiębiorstwa elektroenergetycznego. Wszelkie czynności jakie dokonywane były przez wnioskodawcę w tym zakresie odbywały się niezależnie od woli i wiedzy właściciela nieruchomości, co dobitnie świadczyło o tym, że posiadał on służebność przesyłu.

W świetle powyższego nie budziło wątpliwości sądu odwoławczego, że wnioskodawca spełnił przesłankę nieprzerwanego, ciągłego posiadania służebności przesyłu i zgodzić również należało się z sądem pierwszej instancji, że z uwagi na regulację art. 128 k.c. obowiązującego do chwili wejścia w życie ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 3, poz. 11) i fakt, że posiadaczem służebności gruntowej był wtedy Skarb Państwa, którego posiadanie nie mogło prowadzić do zasiedzenia służebności, gdyż byłby jednocześnie posiadaczem służebności i właścicielem nieruchomości obciążonej ( tak m.in. Sąd Najwyższy w postanowieniach z 6 września 2013 r., V CSK 440/12; 13 czerwca 2013 r., IV CSK 672/12; 9 lutego 2012 r., III CZP 93/11; 14 października 2011 r., III CSK 251/10; a także uchwała Sądu Najwyższego z dnia 26 października 2007 r., III CZP 30/07), bieg terminu zasiedzenia służebności przesyłu mógł się rozpocząć dopiero od dnia 7 stycznia 1991 r. zgodnie z art. 1 pkt 9 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o zmianie ustawy o przedsiębiorstwach państwowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 1991 r. Nr 2, poz. 6) ( vide uchwała Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 1991 r., III CZP 38/91 oraz wyrok z dnia 21 maja 2015 r., IV CSK 514/14).

Rozważając, czy objęcie w ww. dacie przez poprzednika wnioskodawcy w posiadanie służebności w zakresie służebności przesyłu nastąpiło w dobrej czy złej wierze, gdyż dla oceny charakteru posiadania prowadzącego do zasiedzenia prawa istotny jest stan świadomości w chwili objęcia rzeczy w posiadanie ( np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 2003 r., III CZP 35/03), sąd odwoławczy w całości podziela rozważania sądu rejonowego wskazujące na dobra wiarę po stronie poprzednika prawnego wnioskodawcy uznając za zbędne ich powielanie.

Było to tym bardziej niecelowe, czego skarżący zdaje się nie dostrzegać, że stanowisko co do dobrej wiary wnioskodawcy wyraził już Sąd Okręgowy w Szczecinie w prawomocnym postanowieniu z dnia 14 maja 2021 r., sygn. akt II Ca 45/21, którym zmienił postanowienie Sądu Rejonowego Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie z dnia 29 września 2020 r., sygn. akt II Ns 4526/09 i oddalił wniosek o ustanowienie służebności przesyłu, tj. żądanie wyrażone przez Skarb Państwa w piśmie z dnia 22 czerwca 2020 r., dotyczące ustanowienia służebności przesyłu na nieruchomości, a nie na prawie użytkowania wieczystego. Oddalenie wniosku w tym zakresie opierało się właśnie na przyjęciu przez Sąd Okręgowy w Szczecinie orzekający w sprawie II Ca 45/21, że posiadanie służebności przez poprzednika prawnego wnioskodawcy odbywało się w dobrej wierze i wobec upływu 20- letniego okresu posiadania liczonego od dnia 7 stycznia 1991 r., doszło do zasiedzenia służebności przesyłu z dniem 7 stycznia 2011 r., co z kolei czyniło niezasadnym wniosek o ustanowienie służebności przesyłu.

Tym rozstrzygnięciem sąd odwoławczy orzekający w niniejszej sprawie był związany, albowiem zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Z prawomocnością orzeczenia sądowego wiąże się powaga rzeczy osądzonej (art. 366 k.p.c.) co do tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia między stronami. Owszem moc wiążąca orzeczenia dotyczy związania treścią jego sentencji ( por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 15 stycznia 2015 r., IV CSK 181/14, z dnia 8 grudnia 2016 r., III CNP 29/15, z dnia 24 stycznia 2017 r., V CSK 164/16 i dnia 13 października 2017 r., I CSK 46/17), lecz w przypadku orzeczenia oddalającego żądanie, gdy z sentencji orzeczenia nie wynika zakres przedmiotowy rozstrzygnięcia, doniosłe i wiążące są też motywy rozstrzygnięcia zawarte w uzasadnieniu orzeczenia w zakresie ustaleń prejudycjalnych sądu meriti prowadzące do oddalenia żądania ( tak orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 12 marca 2003 r., III CZP 97/02, z dnia 15 lutego 2007 r., II CSK 452/06, z dnia 8 marca 2010 r., II PK 258/09, z dnia 29 września 2011 r., IV CSK 652/10).

Skoro zatem prawomocnym postanowieniem z dnia 14 maja 2021 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie, oddalając w sprawie II Ca 45/21 wniosek o ustanowienie służebności przesyłu na nieruchomości oparł się na prejudycjalnym ustaleniu, że nie istnieje potrzeba ustanowienia na rzecz wnioskodawcy takiego ograniczonego prawa rzeczowego, gdyż nabył je w drodze zasiedzenia w dobrej wierze z dniem 7 stycznia 2011 r., to niedopuszczalnym było obecnie przyjęcie przez sąd orzekający w niniejszej sprawie odmiennie, tj. że do zasiedzenia służebności przesyłu w dobrej wierze z dniem 7 stycznia 2011 r. nie doszło. Wszak stanowiłoby to nieuprawioną polemikę z prawomocnym postanowieniem sądu wydanym w sprawie II Ca 45/21 i tym samym nie mogło mieć miejsca w badanej sprawie. Co istotne też wnioski o ustanowienie służebności przesyłu czy to na prawie użytkowania wieczystego (wniosek złożony przez wnioskodawcę), czy na nieruchomości (wniosek złożony przez uczestnika Skarb Państwa) zostały już prawomocnie oddalone. Uczestnicy, ani Skarb Państwa, ani (...) sp. z o.o. nie złożyli skargi kasacyjnej od tegoż orzeczenia. Wszelkie zatem argumenty formułowane przez skarżącego w apelacji, które kwestionowały ocenę dotyczącą posiadania i dobrej wiary zasiadującego, z przyczyn opisanych wyżej nie mogły odnieść zamierzonego przez apelującego skutku oraz prowadzić do oddalenia wniosku o stwierdzenie zasiedzenia służebności przesyłu przez wnioskodawcę, gdyż licząc od dnia 7 stycznia 1991 r. wymagany na gruncie art. 172 § 1 k.c. dla posiadacza w dobrej wierze 20-letni okres posiadania służebności upłynął dnia 7 stycznia 2011 r., co prawidłowo stwierdził w swym orzeczeniu sąd pierwszej instancji.

Tak argumentując oraz nie znajdując podstaw do zmiany zaskarżonego rozstrzygnięcia, na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. sąd okręgowy apelację jako niezasadną oddalił, o czym orzekł w punkcie 1. postanowienia.

O kosztach postępowania apelacyjnego sąd okręgowy orzekł w punkcie 2. postanowienia zgodnie z art. 520 § 1 k.p.c., w myśl którego, każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Mając na uwadze, że obie strony były zainteresowane uregulowaniem kwestii korzystania przez wnioskodawcę z nieruchomości Skarbu Państwa, sąd odwoławczy przyjął, że brak było podstaw do odstąpienia od wyrażonej w art. 520 § 1 k.p.c. podstawowej reguły orzekania o kosztach postępowania nieprocesowego, dlatego ustalono, że wnioskodawca i uczestnicy powinni każdy we własnym zakresie ponieść koszty postępowania apelacyjnego związane ze swoim udziałem w sprawie.

sędzia Marzenna Ernest