II Ca 849/25

Sygnatura akt II Ca 849/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 20 lipca 2026r.

Sąd Okręgowy w Szczecinie II Wydział Cywilny Odwoławczy

w składzie

Przewodniczący: sędzia sądu okręgowego Monika Rabiega

po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2026r. w Szczecinie

na posiedzeniu niejawnym

sprawy z powództwa L. N.

przeciwko (...) spółce akcyjnej w U.

o zapłatę

na skutek apelacji wniesionej przez pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie z dnia 3 kwietnia 2025 roku sygn. akt III C 879/24

I. oddala apelację

II. tytułem kosztów postępowania apelacyjnego zasądza od pozwanego na rzecz powoda powoda kwotę 900 (dziewięćset) złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia orzeczenia w tym zakresie do dnia zapłaty.

Monika Rabiega

Sygnatura akt II Ca 849/25

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie po rozpoznaniu sprawy z powództwa I. D. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w L. o zapłatę, w dniu 3 kwietnia 2025 roku wydał wyrok w sprawie o sygnaturze akt III C 879/24, w którym: w punkcie I. zasądził od pozwanego Grupa (...) Spółki Akcyjnej w L. na rzecz powoda I. D. kwotę 8.419,49 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 16 sierpnia 2019 r. do dnia zapłaty; w punkcie II. zasądził od pozwanego na rzecz powoda koszty procesu w kwocie 2.300 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Swoje rozstrzygnięcie sąd rejonowy oparł na ustaleniach faktycznych i rozważaniach prawnych zawartych w sporządzonym do niego pisemnym uzasadnieniu, znajdującym się na k. 340 – 346v. akt sprawy, które sąd odwoławczy czyni integralną częścią swojego rozstrzygnięcia bez konieczności ich ponownego przytaczania.

Apelację od powyższego wyroku złożyła pozwana, zaskarżając rozstrzygnięcie sądu rejonowego w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu pozwana zarzuciła naruszenie art. 442 1 §1 Kodeksu Cywilnego w zw. z art. 123 §1 k.c. poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie doszło do przedawnienia roszczenia powoda i nieprawidłowe przyjęcie, że wniosek z dnia 15 czerwca 2022r. o zawezwanie do próby ugodowej skutecznie przerwał bieg przedawnienia roszczenia powoda. Mając na względzie powyższe, apelująca wniosła o zmianę wyroku i oddalenie powództwa w całości, a także zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia orzeczenia do dnia zapłaty.

W uzasadnieniu apelacji na kartach 353 - 358 akt apelująca rozwinęła wyżej podniesiony zarzut oraz wniosła jak na wstępie.

W odpowiedzi powód wniósł o oddalenie apelacji w całości oraz zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia orzeczenia do dnia zapłaty (k. 369 – 373 akt).

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja pozwanej nie zasługiwała na uwzględnienie.

Wstępnie wyjaśnienia wymagało, że sprawa niniejsza podlegała rozpoznaniu przez sąd odwoławczy z zachowaniem przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu uproszczonym ze względu na charakter żądania, które dotyczyło świadczenia oraz wartość przedmiotu sporu, która nie przekraczała dwudziestu tysięcy złotych (art. 505 1 k.p.c.). W postępowaniu uproszczonym, zgodnie z art. 505 9 § 1 1 k.p.c., apelację można oprzeć na zarzutach: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. W postępowaniu uproszczonym sąd drugiej instancji oddala apelację również wtedy, gdy mimo naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania albo błędnego uzasadnienia zaskarżony wyrok odpowiada prawu (art. 505 12 § 3 k.p.c.). Natomiast zgodnie z treścią art. 505 13 § 2 k.p.c. uzasadnienie wyroku sądu drugiej instancji, jeżeli sąd ten nie przeprowadził postępowania dowodowego, powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa.

Apelacja pozwanej sprowadzała się jedynie do zakwestionowania dokonanej przez sąd rejonowy oceny prawnej, wedle której nie doszło przedawnienia dochodzonego w przedmiotowej sprawie roszczenia, kontestując skutek przerwania biegu przedawnienia wobec czynności zawezwania do próby ugodowej. Tym samym należało poddać ponownej ocenie, jaki skutek prawny dla dochodzonego roszczenia wywołało zawezwanie do próby ugodowej z dnia 15 czerwca 2022 roku, wniesione do Sądu Rejonowego Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie dnia 20 czerwca 2022 r., a także czy w świetle okoliczności istotnych w sprawie doszło do przedawnienia roszczenia powoda o zasądzenie dalszej części odszkodowania, tj. kwoty 8.419,19 zł, w tym kwoty 550 zł tytułem poniesionego kosztu prywatnej kalkulacji oraz 7.869,49 zł tytułem części roszczenia o naprawienie szkody na pojeździe marki L. (...) nr rej. (...). Tym samym stwierdzić należy, że na etapie postępowania apelacyjnego pozwana nie kwestionowała zasadności dochodzonego roszczenia, lecz jedynie wywodziła skutek prawny z instytucji przedawnienia, a tym samym z możliwości uchylenia się od zaspokojenia wierzyciela wobec upływu w jej ocenie terminu 3-letniego, o którym mowa w art. 442 1 § 1 k.c.

Zdaniem sądu okręgowego argumentacja apelującej usiłująca nadać inny skutek czynności zawezwania do próby ugodowej niż przerwanie biegu przedawnienia roszczenia, nie zasługuje na aprobatę. Roszczenie powoda nie jest przedawnione i mogło być skutecznie dochodzone w przedmiotowej sprawie. Jak prawidłowo ustalił sąd rejonowy, szkoda w pojeździe została ujawniona w dniu 13 lutego 2019 r., a zgłoszona pozwanemu w piśmie z dnia 11 lipca 2019 r., w którym wezwano pozwaną spółkę do zaspokojenia obu roszczeń dochodzonych w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 442 1 § 1 k.c. Roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się albo przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. Nie budzi wątpliwości, że powód dowiedział się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia najpóźniej 11 lipca 2019 r. W świetle powołanego przepisu od tej daty rozpoczął bieg 3-letni termin przedawnienia roszczenia, którego koniec w świetle reguły wyrażonej w art. 118 zd. 2 k.c. przypadał na ostatni dzień roku kalendarzowego, a zatem 31 grudnia 2022 roku.

Wobec powyższego stosownej ocenie należało poddać inicjatywę powoda polegającą na złożeniu w dniu 20 czerwca 2022 roku w Sądzie Rejonowym Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie wniosku o zawezwanie do próby ugodowej, w ramach której I. D. domagał się zawarcia ugody, na mocy której przeciwniczka (pozwana spółka w niniejszej sprawie) miała zapłacić na jego rzecz kwotę 16.977,99 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 15 sierpnia 2019 r. tytułem naprawienia szkody w pojeździe marki L. (...) nr rej. (...). W toku zainicjowanego tym wnioskiem postępowania pełnomocnik uczestniczki nie znalazł podstaw do zawarcia ugody, co znalazło odzwierciedlenie w protokole posiedzenia jawnego z dnia 26 września 2022 r.

O ile zawezwanie do próby ugodowej bezspornie nie doprowadziło do zawarcia ugody, o tyle stwierdzić należy, że czynność ta w świetle art. 123 § 1 pkt 1 k.p.c. wywoływała co do zasady skutek w postaci przerwania biegu przedawnienia. Na marginesie należy wskazać, że ustawa z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, która wprowadziła odmienny skutek przypisywany zawezwaniu do próby ugodowej, a mianowicie skutek zawieszenia biegu terminu przedawnienia (art. 121 pkt 6 k.c.), weszła w życie dopiero 30 czerwca 2022 r., zatem rozważana czynność zawezwania do próby ugodowej z dnia 20 czerwca 2022 r. mogła być rozpatrywana wyłącznie przez pryzmat skutku z art. 123 § 1 pkt 1 k.p.c., a zatem przerwania biegu przedawnienia.

W ocenie apelującego złożone w dniu 20 czerwca 2022 roku zawezwanie do próby ugodowej było czynnością jedynie pozornie zmierzającą do zawarcia ugody, a w rzeczywistości miało na celu wyłącznie przerwanie biegu przedawnienia roszczenia powoda. Argumentując pozwana podniosła, że na tym etapie toczyło się pomiędzy stronami postępowanie sądowe w sprawie o sygn. akt I C 744/20 (II Ca 934/21), w ramach którego znane było powodowi stanowisko pozwanego kontestujące wywodzone roszczenie co do zasady. W tym zakresie apelujący wywodzi, że w opisanych okolicznościach zawezwanie do próby ugodowej nie mogło doprowadzić do zawarcia ugody, a jedynie służyło przerwaniu biegu przedawnienia, co nie powinno zasługiwać na ochronę prawną, jako że stanowi naruszenie art. 5 k.c.

Istotnie w doktrynie funkcjonuje pogląd, wedle którego nieodpowiednie wykorzystywanie uprawnienia procesowego do wystąpienia z wnioskiem o zawezwanie do próby ugodowej, polegające na złożeniu tego wniosku do sądu wyłącznie w celu uzyskania przerwy biegu przedawnienia, a nie – co najmniej także – w celu realizacji roszczenia w drodze ugody, należy rozważać jako czynność procesową sprzeczną z dobrymi obyczajami (art. 3 KPC), a konkretnie podtyp takiej czynności, tj. czynność procesową, której dokonanie stanowi nadużycie uprawnienia do jej dokonania. Sprzecznie z dobrymi obyczajami – w znaczeniu procesowym – działa i jednocześnie nadużywa uprawnienia procesowego wierzyciel, który występuje z wnioskiem o zawezwanie do próby ugodowej nie w celu realizacji swojego roszczenia w drodze zawarcia ugody, lecz chcąc wyłącznie wydłużyć okres jego zaskarżalności przez doprowadzenie do przerwy biegu przedawnienia. Sprzeczność wniosku o zawezwanie do próby ugodowej z dobrymi obyczajami (art. 3 KPC), która ma miejsce w razie, gdy wierzyciel nadużywa uprawnienia do wystąpienia z nim do sądu, dyskwalifikuje tę czynność oraz musi skutkować tym, że niedopuszczalne jest prowadzenie na jego podstawie postępowania pojednawczego (por. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 lipca 2018 r., V CSK 384/17). W pierwszej kolejności sąd okręgowy wskazuje, ze poglądu powyższego nie podziela. Wprowadzałby on bowiem nieznaną kodeksowi postępowania cywilnego kolejną podstawę odrzucenia pisma inicjującego postępowanie cywilne, która nie została wskazana w art. 199§1 kpc. Nie sposób bowiem uznać, aby chodziło o „niedopuszczalność drogi sądowej” skoro jest niewątpliwym, że przepisy dopuszczają skierowanie zawezwania do próby ugodowej, a o jego „niedopuszczalności” sąd miałby każdorazowo decydować oceniając okoliczności merytoryczne potencjalnego sporu oraz a priori potencjalne szanse zawarcia ugody. Nie jest zaś w ocenie sądu okręgowego dopuszczalne, aby w drodze wykładni ograniczyć możliwość zainicjowania postępowania pojednawczego, w szczególności w oparciu o prognozę opartą na merytorycznej ocenie szansy zawarcia ugody, w sytuacji gdy przepis ustawy takiego ograniczenia nie przewiduje.

Nie jest natomiast wykluczone uznanie w postępowaniu sądowym, że wcześniejsze zawezwanie do próby ugodowej nie wywołało skutku przerwy biegu przedawnienia z uwagi na jego pozorność. Nie jest natomiast wystarczające dla takiej konkluzji ustalenie, że dłużnik przed jej dokonaniem kwestionował roszczenie i nie wyrażał woli jego dobrowolnego spełnienia. Przyjęcie takiego założenia prowadziłoby w istocie do pozbawienia funkcji pojednawczej postępowań inicjowanych w sprawach, w których pomiędzy stronami istnieje już rzeczywisty spór. O rzeczywistym celu czynności wierzyciela należy natomiast wnioskować z całokształtu okoliczności istniejących w chwili jej podejmowania.

Zdaniem sądu okręgowego okoliczności sprawy nie dają podstaw do oceny, iż wystąpienie przez I. D. w dniu 20 czerwca 2022 roku z wnioskiem o zawezwanie do próby ugodowej miało wyłącznie na celu przerwanie biegu przedawnienia roszczenia. Stwierdzić należy, że w toku postępowania toczącego się przed sądem rejonowym pod sygnaturą akt sygn. akt I C 744/20, a następnie przed sądem okręgowym pod sygnaturą II Ca 934/21, w ramach którego powód dochodził części roszczenia opartego na tej samej podstawie faktycznej, która leży u podstaw roszczenia uzupełniającego dochodzonego w niniejszej sprawie, sąd rejonowy początkowo wyrokiem z dnia 21 maja 2021 roku oddalił powództwo. Taki stan procesowy niewątpliwie nie stanowił czynnika motywacyjnego po stronie powoda do dochodzenia osobno dalszej części roszczenia. Jednakże na etapie postępowania apelacyjnego doszło do zmiany stanowiska sądu, które skutkowało najpierw w wydaniem zarządzenia z dnia 6 kwietnia 2022 r. w przedmiocie zobowiązania do uiszczenia zaliczki na wynagrodzenie biegłego, a w dalszej kolejności w wydaniem postanowień z dnia 26 kwietnia 2022 r. i 18 maja 2022 r. o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego z zakresu techniki samochodowej i lakiernictwa. Z opinii złożonej do akt 1 sierpnia 2022 r. wynikało, ze istnieje związek pomiędzy uszkodzeniami w pojeździe powoda a emisją agresywnych substancji chemicznych przez pozwaną spółkę. Powyższe czynności stanowiły inicjatywę sądu okręgowego dążącą do uzupełnienia postępowania dowodowego, które na tamtym etapie uwidoczniło szansę na wydanie wyroku reformatoryjnego. To zaś urzeczywistniło się w dniu 8 września 2022 roku, gdyż w tym dniu sąd okręgowy wydał wyrok korzystny dla powoda, gdyż uwzględniający powództwo, równolegle zmieniający rozstrzygnięcie sądu rejonowego z dnia 21 maja 2021 roku.

Wbrew stanowisku apelującej, nie można przy tym oceniać rzeczywistego celu czynności powoda wyłącznie przez pryzmat stanowiska pozwanej zajmowanego we wcześniejszym etapie postępowania. O ile bowiem do czasu wydania przez sąd odwoławczy wskazanych postanowień dowodowych sytuacja procesowa powoda była niekorzystna, o tyle podjęcie przez sąd drugiej instancji inicjatywy dowodowej mogło racjonalnie wpływać na ocenę dalszych perspektyw sporu. W szczególności nie sposób uznać, że strona pozwana z góry i w sposób nieodwołalny pozostawała związana stanowiskiem prezentowanym przed przeprowadzeniem dowodu z opinii biegłego, a powód powinien był przyjąć, że nowe dowody oraz dalszy przebieg postępowania apelacyjnego nie mogą skłonić jej do ponownej oceny zasadności dochodzonego roszczenia.

Tymczasem to w wyżej opisanych okolicznościach I. D. złożył wniosek o zawezwanie do próby ugodowej w sprawie o sygnaturze akt I Co 1120/22. Nie ulega wątpliwości, że rozsądna analiza złożonej w tamtej sprawie opinii w istocie mogła skłonić pozwaną spółkę do przystania na propozycję próby ugodowej, ewentualnie zaproponowania własnych warunków ugody. Tymczasem na posiedzeniu w dniu 26 września 2022 r. wyznaczonym celem rozpoznania wniosku o zawezwanie do próby ugodowej (...)S.A. w L., pomimo znajomości treści opinii biegłego I. I. oraz wyroku sądu okręgowego z dnia 8 września 2022 roku, nie zmieniła konfrontacyjnej postawy i w dalszym ciągu nie widziała możliwości zawarcia ugody.

Wszystko powyższe przekonuje, że złożony przez I. D. do Sądu Rejonowego Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie wniosek o zawezwanie do próby ugodowej nie był czynnością procesową merytorycznie bezzasadną i zmierzającą jedynie do przerwania biegu przedawnienia roszczenia, lecz w opisanych okolicznościach czynność ta była determinowana czynnościami procesowymi sądu okręgowego dającymi nadzieję na korektę instancyjną rozstrzygnięcia sądu rejonowego w sprawie o sygn. akt I C 744/20 (II Ca 934/21), a tym samym uzasadniającą dochodzenie roszczenia w zakresie dalszego odszkodowania opartego na tej samej podstawie faktycznej. Czynność ta nie może być oceniana jako sprzeczna z dobrymi obyczajami (art. 3 k.p.c.), ani jako niezasługująca na ochronę prawną w świetle zasad współżycia społecznego (art. 5 k.c.). Należy przy tym zwrócić uwagę, że powód w sprawie o sygn. akt I C 744/20 (II Ca 934/21) nie mógł rozszerzyć powództwa. Równolegle miał prawo, przyjmując postawę ostrożną, początkowo dochodzić jedynie części roszczenia, nie mając pewności co do wyniku postępowania, a dopiero w sytuacji uwzględnienia powództwa, dochodzić pozostałego roszczenia odszkodowawczego. Na ten aspekt słusznie zwrócił uwagę sąd rejonowy. Sam fakt świadomego podziału roszczenia na części nie może być przy tym utożsamiany z nadużyciem instytucji zawezwania do próby ugodowej. Jedną kwestią są bowiem skutki procesowe wniesienia powództwa jedynie o część świadczenia, a inną ocena, czy późniejsze zawezwanie do próby ugodowej w zakresie pozostałej części roszczenia miało rzeczywisty cel pojednawczy. Pozwana zdaje się natomiast łączyć te dwie odrębne kwestie, wywodząc instrumentalny charakter zawezwania już z samego przyjęcia przez powoda określonej strategii procesowej.

Sąd okręgowy nie ma wątpliwości, że analizowana czynność zawezwania do próby ugodowej została przedsięwzięta bezpośrednio w celu dochodzenia roszczenia, a pozwana spółka, w dniu 26 września 2022 r. (posiedzenie w sprawie I Co 1120/22) miała już świadomość wyroku reformatoryjnego wydanego przez sąd okręgowy w sprawie II Ca 934/21, a tym samym mogła podejść do sporu koncyliacyjnie, a nie konfrontacyjnie. Nie zmienia tej oceny podnoszona przez apelującą okoliczność, że przed wniesieniem wniosku o zawezwanie do próby ugodowej powód nie skierował odrębnego wezwania do zapłaty kwoty dochodzonej następnie w niniejszej sprawie. Wniosek o zawezwanie do próby ugodowej sam stanowił bowiem skonkretyzowaną czynność zmierzającą do doprowadzenia do realizacji roszczenia w drodze polubownej, wobec czego brak uprzedniego ponownego wezwania do zapłaty nie pozwala samodzielnie wnioskować o pozornym charakterze zawezwania do próby ugodowej.

W konsekwencji całokształt okoliczności sprawy nie pozwala na przyjęcie, że jedynym celem powoda przy złożeniu wniosku o zawezwanie do próby ugodowej było przerwanie biegu przedawnienia. Okoliczność, że czynność ta wywoływała również taki skutek, nie pozbawia jej charakteru czynności podjętej bezpośrednio w celu dochodzenia roszczenia, jeżeli w realiach sprawy zachowywała ona rzeczywisty cel pojednawczy. Sąd okręgowy stwierdza zatem jednoznacznie, że zawezwanie do próby ugodowej skutecznie przerwało bieg przedawnienia zgodnie z art. 123 § 1 pkt 1 k.c.

Postępowanie pojednawcze zakończyło się w dniu 26 września 2022 roku, wobec czego zgodnie z art. 124 § 2 k.c. termin przedawnienia rozpoczął bieg na nowo. Pozew w niniejszej sprawie został natomiast wniesiony w dniu 18 czerwca 2024 roku, a zatem przed upływem ponownie biegnącego terminu przedawnienia. Z tej przyczyny zarzut naruszenia art. 442 1 § 1 k.c. w zw. z art. 123 § 1 pkt 1 k.c. okazał się bezzasadny.

Wobec bezzasadności jedynego zarzutu apelacyjnego apelacja pozwanej podlegała oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c., o czym orzeczono w punkcie I. wyroku.

O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, obciążając nimi pozwaną jako stronę przegrywającą postępowanie apelacyjne w całości. Realizując tę zasadę zasądzono od pozwanej na rzecz powoda kwotę 900 zł, na którą składały się koszty zastępstwa procesowego ustalone na podstawie § 2 pkt 4 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804). Natomiast o odsetkach w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego rozstrzygnięto na podstawie art. 98 § 1 1 k.p.c.

sędzia Monika Rabiega

(...)

1. (...)

2. (...)

3. (...)