I ACa 2199/23

Sygn. akt I ACa 2199/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 22 stycznia 2025 r.

Sąd Apelacyjny w Szczecinie I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSA Ryszard Iwankiewicz (spr.)

po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Szczecinie

sprawy z powództwa (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S.

przeciwko G. Z.

o zapłatę

na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 17 lipca 2023 r., sygn. akt I C 2684/21

I. oddala apelację;

II. zasądza od powódki (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. na rzecz pozwanego G. Z. kwotę 10 800 (dziesięć tysięcy osiemset) złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o kosztach do dnia zapłaty.

Ryszard Iwankiewicz

Sygn. akt I ACa 2199/23

Pozwem z dnia 2 listopada 2021 roku powódka (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. wniosła o zasądzenie od pozwanego G. Z. na swoją rzecz kwoty 515.000 zł tytułem naprawienia szkody wywołanej czynem zabronionym, polegającym na tym, że w dniu 12 października 2021 r., w lokalu użytkowym – (...) Myjnia (...) – położonym przy ulicy (...) w S., stwierdzono szkody w postaci wymontowania i kradzieży rzeczy ruchomych będących własnością powodowej spółki o łącznej wartości 144.800 zł oraz zniszczenia i uszkodzenia głównej maszynowni czterostanowiskowej samoobsługowej myjni samochodowej typu (...) K. będącej własnością spółki o wartości 370.200 zł.

W odpowiedzi na pozew pozwany G. Z. wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od strony powodowej na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Wyrokiem z dnia 17 lipca 2023 roku, Sąd Okręgowy w Szczecinie po rozpoznaniu sprawy o sygnaturze akt I C 2684/21, oddalił powództwo oraz zasądził od powódki na rzecz pozwanego kwotę 10.800 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, liczonymi od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów procesu.

W podstaw powyższego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne:

Przy ulicy (...) w S. położony jest lokal niemieszkalny, składający się z następujących pomieszczeń: punktu obsługi klienta, szatni, myjni ręcznej, czterostanowiskowej, pomieszczenia maszynowni i magazynu. Dla spółdzielczego własnościowego prawa do tego lokalu jest prowadzona przez Sąd Rejonowy Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie księga wieczysta nr (...).

E. S. (1) jest prezesem zarządu powodowej spółki. W dniu 30 października 2012 roku pomiędzy powódką, jako kupującą, a J. Z., została zawarta umowa sprzedaży, na podstawie której powódka nabyła spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu użytkowego znajdującego się w S. przy ulicy (...), składającego się z: punktu obsługi klienta, szatni, w.c., pomieszczenia myjni ręcznej czterostanowiskowej, pomieszczenia magazynowni i magazynu, za cenę brutto 210.000 zł oraz wyposażenie lokalu stanowiące czterostanowiskowy zestaw myjąco-czyszczący za cenę 1.033.200 zł brutto. Po zakupie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu użytkowego powódka rozpoczęła w nim działalność polegającą na świadczeniu usług myjni, którą prowadziła do 2017 roku.

W dniu 24 kwietnia 2017 roku pomiędzy powódką, jako wydzierżawiającym, a (...) spółką z o.o. w S., jako dzierżawcą, została zawarta umowa dzierżawy spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu użytkowego położonego w S. przy ulicy (...). W dniu 28 lutego 2019 roku (...) spółka z o.o. w S. określiła dla (...) spółki z o.o. w S. warunki ogólne i techniczne przyłączenia do urządzeń kanalizacyjnych dla myjni samochodowej przy ulicy (...) w S.. Pismem z dnia 1 marca 2019 roku (...) spółka z o.o. w S. wyraziła zgodę na wprowadzanie do urządzeń kanalizacji sanitarnej ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego dla obiektu myjni samochodowej zlokalizowanej przy ulicy (...) w S..

W 2017 roku, z wniosku wierzyciela Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w S., zostało wszczęte przeciwko powódce postępowanie egzekucyjne z ograniczonego prawa rzeczowego w postaci własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego położonego przy ulicy (...) w S..

Postanowieniem z dnia 14 listopada 2019 roku Sąd Rejonowy Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie, sygnatura akt IX Co 2839/17, przysądził własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego położonego przy ulicy (...) w S., dla którego Sąd Rejonowy Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w S. prowadzi księgę wieczystą nr (...), na rzecz pozwanego G. Z.. Postanowienie to uprawomocniło się w dniu 29 stycznia 2021 roku.

Pozwany zwrócił się do (...) spółki z o.o. w S. o sprawdzenie przyłączy wodociągowego i kanalizacyjnego do nieruchomości położonej przy ulicy (...) w S.. Pismem z dnia 6 marca 2020 roku (...) spółka z o.o. w S. poinformowała pozwanego, że przyłącze wodne i kanalizacyjne nie nadają się do eksploatacji.

W dniu 7 marca 2020 roku pozwany zamieścił na portalu (...) ogłoszenie o ofercie wydzierżawienia pomieszczeń lokalu użytkowego położonego przy ulicy (...) w S..

W dniu 1 lipca 2020 roku pomiędzy pozwanym, jako wynajmującym a D. K., jako najemcą, została zawarta umowa najmu lokalu niemieszkalnego położonego przy ulicy (...) w S.. W treści umowy najmu znalazło się oświadczenie, że postanowienie Sądu Rejonowego Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie z dnia 14 listopada 2019 roku, sygnatura akt IX Co 2839/17, w przedmiocie przysądzenia na rzecz G. Z. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu użytkowego położonego w S. przy ulicy (...), nie jest prawomocne.

W dniu 20 listopada 2020 roku pozwany przesłał E. S. (1) wiadomość w formie sms, w której między innymi wskazał, że od dnia 3 listopada 2020 roku myjnia jest jego, a jeżeli E. S. (1) jeszcze raz pojawi się na terenie myjni i rozwierci zamki, to pozwany zadzwoni na policję. Jednocześnie pozwany wezwał E. S. (1) do natychmiastowego zabrania „bezużytecznego złomu”.

Pismem z dnia 20 listopada 2020 roku (...) spółka z o.o. w S. złożyła w Komisariacie Policji (...) w S. zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa kradzieży rzeczy spółki – odkurzacza przemysłowego K. (...)-S., dwóch sztuk przegród stanowiskowych K. elastycznych, czterech sztuk węży ciśnieniowych wraz z lancami, trzech sztuk logo świetlnego K., dwóch sztuk skrzynek sterowniczych stanowiskowych K., włamania do lokalu położonego w S. przy ulicy (...). W treści zawiadomienia wskazano, że włamanie i kradzież rzeczy spółki stwierdzono w dniu 19 listopada 2020 roku, a jako popełniającego przestępstwa wskazano D. K..

Pismem z dnia 20 listopada 2020 roku (...) spółka z o.o. w S. złożyła w Komisariacie Policji (...) w S. zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa przez pozwanego, polegającego na tym, że w dniu 20 listopada 2020 r. dokonał włamania do nieruchomości położonej przy ulicy (...) w S..

Pismem z dnia 12 października 2021 roku powódka złożyła w Prokuraturze Rejonowej Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przez pozwanego polegającego na tym, że w lokalu użytkowym – (...) Myjnia (...) – położonym przy ulicy (...) w S. dokonał:



wymontowania i kradzieży rzeczy ruchomych będących własnością powodowej spółki, tj.: skrzynki sterowniczej stanowiskowej K., przegród stanowiskowych K. elastycznych, węży ciśnieniowych wraz z lancami, wysięgników obrotowych wysokociśnieniowych K., wysięgników obrotowych niskociśnieniowych K., zapasowych pomp wysokiego ciśnienia, zapasowego okna dwuszybowego pomieszczenia szatni, mebli wyposażenia biura, systemu monitoringu wraz z kamerami o łącznej wartości 144.800 zł,



zniszczenia i uszkodzenia głównej maszynowni czterostanowiskowej samoobsługowej myjni samochodowej typu (...) K. będącej własnością spółki o wartości 370.200 zł.

W księdze wieczystej nr (...), prowadzonej dla spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu położonego przy ulicy (...) w S., jako uprawniony do tego prawa ujawniony jest pozwany.

W stosunku do powódki toczą się postępowania egzekucyjne z wniosku różnych wierzycieli.

Pozwany jest we władaniu dwóch przegród stanowiskowych K. elastycznych, ośmiu węży ciśnieniowych wraz z lancami, czterech wysięgników obrotowych wysokociśnieniowych K., czterech wysięgników obrotowych niskociśnieniowych K.. Pozwany wydałby powódce wyżej wymienione rzeczy, jeżeli powódka zwróciłaby się o ich wydanie.

Powódka nigdy nie zwracała się do pozwanego o wydanie rzeczy w postaci: skrzynki sterowniczej stanowiskowej K., dwóch przegród stanowiskowych K. elastycznych, ośmiu węży ciśnieniowych wraz z lancami, czterech wysięgników obrotowych wysokociśnieniowych K., czterech wysięgników obrotowych niskociśnieniowych K., trzech zapasowych pomp wysokiego ciśnienia, zapasowego okna dwuszybowego pomieszczenia szatni, mebli wyposażenia biura, systemu monitoringu wraz z kamerami, głównej maszynowni czterostanowiskowej samoobsługowej myjni samochodowej typu (...) K..

W oparciu o tak ustalony stan faktyczny Sąd Okręgowy uznał, że powództwo, którego materialnoprawną podstawę stanowił przepis art. 415 k.c., nie zasługiwało na uwzględnienie. Przede wszystkim Sąd ten wskazał, że przesłankami odpowiedzialności deliktowej z art. 415 k.c. są bezprawne i zawinione działanie lub zaniechanie człowieka, powstanie szkody oraz związek przyczynowy pomiędzy bezprawnym i zawinionym zachowaniem, a wystąpieniem szkody. Jednocześnie element obiektywny odpowiedzialności odszkodowawczej wyznacza pojęcie „bezprawności”, tj. obiektywnej nieprawidłowości zachowania sprawcy czynu. Dopiero gdy zostanie ustalone, że zachowanie sprawcy czynu było „obiektywnie nieprawidłowe” aktualizuje się potrzeba zbadania, czy zachowanie to było zawinione. Z kolei w odniesieniu do ustalenia rozmiaru szkody oraz związku przyczynowego pomiędzy czynem sprawczym a szkodą znajdują zastosowanie ogólne reguły z art. 361-363 k.c.

W ocenie Sądu Okręgowego powódka nie wykazała (art. 6 k.c. w związku z art. 232 k.p.c.), aby pozwany dopuścił się bezprawnego i zawinionego działania w postaci kradzieży i zniszczenia wymienionych w pozwie rzeczy. Między stronami istniał spór co do kwestii prawa własności tychże rzeczy. Powódka, poza przesłuchaniem w charakterze strony prezesa zarządu spółki, nie zaoferowała żadnego wiarygodnego dowodu, z którego wynikałoby, że nabyła te rzeczy na własność. Brak jest natomiast innych dowodów, chociażby w postaci dokumentów, z których wynikałoby, że powódka nabyła na własność rzeczy wymienione w punkcie I. podpunktach 1-9 pozwu i była ich właścicielem w dacie rzekomej kradzieży. Z aktu notarialnego, stanowiącego podstawę nabycia przez powódkę spółdzielczego prawa do lokalu niemieszkalnego, wynika co najwyżej nabycie przez nią na własność czterostanowiskowego zestawu myjąco-czyszczącego. Brak jest natomiast informacji odnośnie ruchomości wymienionych w pozwie.

Powołując treść przepisów art. 47 § 2 i 3 k.c. Sąd Okręgowy zważył, że charakter rzeczy wskazanych w punkcie I podpunktach 1-9 pozwu wskazuje, że nie stanowiły części składowych spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu niemieszkalnego, które pozwany nabył w drodze postępowania egzekucyjnego. Ich właściwości uzasadniały przyjęcie, że zostały połączone z lokalem dla przemijającego użytku w postaci prowadzenia w tym lokalu myjni samochodowej, a tym samym można było je łatwo odłączyć od lokalu, bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości lokalu albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączonego. Z treści postanowienia sądu w przedmiocie przysądzenia ograniczonego prawa rzeczowego na rzecz pozwanego wynika, że pozwany nabył tylko to prawo, bez części składowych, którymi miałyby być wyspecyfikowane w pozwie rzeczy ruchome.

Kolejno Sąd Okręgowy wskazał, że powódka nie wykazała, aby pozwany dokonał zaboru spornych rzeczy w celu ich przywłaszczenia w rozumieniu art. 278 k.k. O ile na podstawie przesłuchania pozwanego można było ustalić, że aktualnie pozostaje we władaniu dwóch przegród stanowiskowych K. elastycznych, ośmiu węży ciśnieniowych wraz z lancami, czterech wysięgników obrotowych wysokociśnieniowych K., czterech wysięgników obrotowych niskociśnieniowych K., to brak jest dowodów, że dokonał zaboru tych rzeczy w celu ich przywłaszczenia. Pozwany przyznał, że gotów jest wydać przedmiotowe ruchomości powódce, jeżeli spółka zwróci się o ich wydanie. Z kolei z przesłuchania prezesa zarządu powodowej spółki wynika, że dotychczas powódka nie wzywała pozwanego do wydania ruchomości.

Powódka nie wykazała, aby pozwany dokonał zniszczenia i uszkodzenia głównej maszynowni czterostanowiskowej samoobsługowej myjni samochodowej typu (...) K.. Dowód z przesłuchania prezesa zarządu powódki w charakterze strony Sąd Okręgowy uznał za niewystarczający do ustalenia tego faktu. O ile powódka wykazała aktem notarialnym w postaci umowy nabycia, że była właścicielem maszynowni, to brak jest dowodów, że pozwany ją zniszczył.

Niezależnie od powyższego Sąd pierwszej instancji wskazał, że nawet gdyby przyjąć, że pozwany dopuścił się kradzieży i zniszczenia spornych rzeczy, powództwo podlegałoby oddaleniu z uwagi na niewykazanie wysokości szkody na podstawie art. 415 k.c. w związku z art. 361 k.c. w związku z art. 363 k.c. Strona powodowa nie przedstawiła żadnych dowodów umożliwiających obiektywne ustalenie wartości skradzionych i zniszczonych ruchomości. W konsekwencji Sąd Okręgowy przyjął, że powódka nie wykazała zaistnienia przesłanek odpowiedzialności deliktowej pozwanego na podstawie art. 415 k.c., co skutkowało oddaleniem powództwa jako nieuzasadnionego.

Stan faktyczny sprawy ustalono na podstawie przedłożonych przez strony dokumentów i częściowo na podstawie przesłuchania stron, co znalazło odzwierciedlenie w ustalonym stanie faktycznym. Dowód z przesłuchania prezesa zarządu powódki uznano za niewystarczający dla pozytywnego ustalenia dopuszczenia się przez pozwanego czynu niedozwolonego w postaci kradzieży i zniszczenia rzeczy oraz wartości szkody.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c., zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania. O odsetkach ustawowych za opóźnienie od zasądzonych kosztów procesu orzeczono na podstawie art. 98 § 1 1 k.p.c.

Powódka zaskarżyła powyższe rozstrzygnięcie w całości, zarzucając:

I. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 227 k.p.c. oraz art. 234 k.p.c. poprzez pominięcie dowodu z dokumentu określającego, że działanie pozwanego było bezprawne i zawinione – postanowienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie K. C. z dnia 12 lutego 2021 roku, sygnatura akt 2062/17 oraz pominięcie dowodu z dokumentu – wyciągu z księgi wieczystej nr (...), prowadzonej przez Sąd Rejonowy Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie dla nieruchomości położonej przy ul. (...) w S., z wpisaną umową dzierżawy obowiązującą od dnia 24 kwietnia 2017 roku do dnia 24 kwietnia 2029 roku, zawartą ze spółką (...)Sp. z o.o. w S., pomimo że z dokumentów tych wynika, iż postanowieniem Komornika Sądowego K. C. postępowanie egzekucyjne z ograniczonego prawa rzeczowego w postaci Własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego położonego przy ul. (...) w S. zakończyło się w dniu 29 stycznia 2021 roku i jest prawomocne. W postanowieniu tym komornik sądowy udzielił informacji, że obowiązującą umowę najmu ze spółką (...) Sp. z o.o. w S. można wypowiedzieć w trybie art. 1002 k.p.c. z rocznym okresem wypowiedzenia, co pozwany uczynił w dniu 2 lutego 2021 roku. W świetle powyższego, do czasu zakończenia obowiązującej umowy najmu lokalu użytkowego ze spółką „(...)” Sp. z o.o. w S., tj. do dnia 31 marca 2022 roku pozwanemu nie wolno było naruszać posiadania lokalu użytkowego położonego przy ul. (...) w S., tj. dokonywać włamania, przebywania w nim bez zgody najemcy, przejąć lokal we władanie oraz dysponować, kraść, niszczyć i udostępniać osobom trzecim wyposażenia tego lokalu użytkowego, które nie było przedmiotem postępowania egzekucyjnego i stanowiło wyłączną własność powódki. Powódka podniosła, że przedstawiła wzajemnie uzupełniające się dowody na szereg świadomych, bezprawnych i zawinionych działań pozwanego potwierdzonych w postępowaniu sądowym. Powołując treść przepisów art. 640 k.c., 225 k.c. wskazała, że pozwany jest odpowiedzialny za pogorszenie i utratę rzeczy, które w niniejszej sprawie miały miejsce do 3 marca 2022 roku, a tym samym jest obowiązany do naprawienia szkody, jaką wyrządził powódce;

2. art. 231 k.p.c. oraz art. 234 k.p.c. w związku z art. 228 k.p.c. poprzez błędne przyjęcie, że powódka nie wywiązała się z obowiązku udowodnienia okoliczności, z której wywodzi skutki prawne, tj. nie wykazała, że była właścicielem rzeczy wymienionych w punkcie I podpunktach 1-9 pozwu, podczas gdy przedstawiła dowody, iż przedmioty te nabyła na podstawie aktu notarialnego z dnia 30 października 2012 roku (rep. A nr (...)) oraz umowy sprzedaży z której wynika zakup wyposażenia lokalu stanowiącego czterostanowiskowy zestaw myjąco-czyszczący typu K.; wszystkie czterostanowiskowe zestawy czyszcząco-myjące typu K. w całej Polsce posiadają takie samo wyposażenie składające się z rzeczy wymienionych w punkcie I podpunktach 1-9 pozwu wraz z główną kontenerową maszynownią myjni, z naniesionymi na nich znakami LOGO Producenta – K.;

3. art. 231 k.p.c. poprzez błędne przyjęcie, że powódka udowodniła, iż pozwany dopuścił się bezprawnego i zawinionego działania w postaci naruszenia posiadania lokalu użytkowego położonego przy ul. (...) w S., kradzieży i zniszczenia wyposażenia tego lokalu, tj. rzeczy wymienionych w pozwie, podczas gdy powódka przedstawił wzajemnie uzupełniające się dowody na szereg świadomych, bezprawnych i zawinionych działań pozwanego potwierdzonych w postępowaniu sądowym;

a) zamieszczenie w dniu 7 marca 2020 roku przez pozwanego na portalu (...) ogłoszenia o ofercie wydzierżawienia myjni samochodowej położonej w S. przy ul. (...) lub jej sprzedaży za 500.000 złotych bez posiadania tytułu prawnego do tego lokalu użytkowego ani nie będąc właścicielem wyposażenia tego lokalu – wyposażenia myjni samochodowej; trwające w tym czasie postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Komornika Sądowego K. C. z ograniczonego prawa rzeczowego w postaci własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego położonego przy ul. (...) w S. (sygnatura akt 2062/17) nie było zakończone i nie obejmowało wyposażenia lokalu użytkowego w postaci czterostanowiskowego samoobsługowego zestawu myjąco-czyszczącego typu (...). Jest to działanie całkowicie bezprawne i stanowi dowód na to, że pozwany, mając pełną świadomość, że licytowany lokal użytkowy nie jest jego własnością, a wyposażenie lokalu użytkowego w postaci czterostanowiskowego samoobsługowego zestawu myjąco-czyszczącego typu (...) nie było przedmiotem postępowania egzekucyjnego, już wtedy zamierzał je przywłaszczyć i sprzedać;

b) naruszenie przez pozwanego G. Z. w dniu 20 listopada 2020 roku posiadania lokalu użytkowego wraz z jego wyposażeniem położonego przy ul. (...) w S. bez posiadania tytułu prawnego do tego lokalu, poprzez wtargnięcia do nieruchomości w sposób łamiący prawo dokonując przestępstw z art. 190 k.k., art.193 k.k., art. 279 k.k. oraz 288 k.k., tj. stosując groźby karalne, naruszenie miru domowego, kradzieży z włamaniem, niszczenie cudzej rzeczy na szkodę powódki oraz innych uczestników postępowania egzekucyjnego, dokonał wstawienia swoich zamków, uniemożliwiając powódce dostęp do obiektu i uniemożliwiając działalność w tym obiekcie. Powódka podała, że wejście uczestnika postępowania egzekucyjnego w posiadanie nieruchomości może nastąpić tylko i wyłącznie w drodze prawomocnego tytułu wykonawczego z uwzględnieniem obowiązujących umów dzierżawy wymienionych w postanowieniu kończącym postępowanie egzekucyjne oraz wyłącznie za pośrednictwem komornika sądowego, który jako jedyny ma prawo wprowadzić uczestnika postępowania egzekucyjnego w posiadanie nieruchomości (art. 999 k.p.c.). Bezprawne wtargnięcie pozwanego do myjni samochodowej i dokonanie szeregu przestępstw zostało zgłoszone na Policję, co na podstawie art. 232 k.p.c. oraz 234 k.p.c. wiążą sąd. Na polecenie Policji powódka nie mogła zbliżać się do myjni samochodowej w związku podjęciem przez Policję dochodzenia. Powołując treść przepisów art. 690 k.c., 225 k.c. i 415 k.c. powódka wskazała, że pozwany jest odpowiedzialny za pogorszenie i utratę rzeczy, które w niniejszej sprawie miały miejsce do dnia 31 marca 2022 roku.

c) zawarcie w dniu 1 lipca 2020 roku przez pozwanego, jako wynajmującego, bezprawnej umowy najmu lokalu niemieszkalnego położonego przy ul. (...) w S. ze świadkiem D. K., a następnie bezprawne wydanie w dniu 29 lutego 2021 roku całego obiektu,. tj. lokalu użytkowego wraz ze znajdującym się w tym lokalu wyposażeniem, bez tytułu prawnego oraz będąc bezprawnym posiadaczem obiektu w złej wierze. W dacie podpisywania umowy najmu pozwany nie był właścicielem lokalu użytkowego, a w dacie przekazania D. K. lokalu użytkowego wraz z wyposażeniem obowiązywało złożone przez pozwanego w dniu 2 lutego 2021 roku wypowiedzenie umowy najmu z dotychczasowym najemcą całej myjni samochodowej - (...) Sp. z o.o. w S.. Zgodnie z art. 1002 k.p.c. okres najmu po wypowiedzeniu umowy kończył się dopiero w dniu 31 marca 2022 roku;

d) wymontowanie i kradzież przez pozwanego w dniu 12 października 2021 roku wymienionych w pozwie rzeczy, będących własnością powódki, o łącznej wartości 144.800 złotych, tj. dokonanie przestępstwa z art. 278 k.c., co zostało zgłoszone na Policję, a który to fakt wiąże sąd na podstawie art. 231 i art. 234 k.p.c.;

e) zniszczenie, a następnie kradzież głównej kontenerowej maszynowni myjni samochodowej przez pozwanego, stwierdzoną w dniu 12 października 2021 roku, tj. w czasie bezprawnego posiadania i użytkowania przez pozwanego obiektu w postaci samoobsługowej myjni samochodowej, położonej przy ul. (...) w S.. Powódka stwierdziła zniszczenie, a następnie kradzież głównej maszynowni o wartości 370.200 złotych, stanowiącej jej własność, co zostało zgłoszone na Policję; fakt ten – zdaniem powódki – wiąże sąd na podstawie art. 231 k.p.c. i art. 234 k.p.c.

4. art. 231 k.p.c., art. 278 k.k. i art. 288 k.k. poprzez błędne ocenę, że powódka nie wywiązała się z obowiązku udowodnienia, że pozwany dokonał zaboru rzeczy w celu ich przywłaszczenia oraz zniszczenia, podczas gdy pozwany w dniu 20 listopada 2020 roku bezprawnie wtargnął do lokalu użytkowego i twierdził, że wyposażenie stanowi jego własność i może z nim zrobić co chce, rozporządzał tymi rzeczami, przekazywał rzeczy osobom trzecim, dokonał demontażu rzeczy i całkowitego ich zniszczenia. Aktualnie rzeczy te nie mogą być przedmiotem jakiegokolwiek zwrotu. Powódka podniosła, że do czasu zakończenia umowy najmu lokalu użytkowego ze spółką (...) Sp. z o.o. w S., tj. do dnia 31 marca 2022 roku, pozwany nie miał prawa przebywać na terenie lokalu użytkowego (myjni samochodowej) bez zgody najemcy, kraść, niszczyć i udostępniać osobom trzecim wyposażenia lokalu, które nie było jego własnością. Zdaniem powódki, postępowanie pozwanego wyczerpuje znamiona przestępstwa określonego w art. 278 k.k. i art. 288 k.k.

5. art. 227 k.p.c., art. 231 k.p.c. oraz art. 322 k.p.c. poprzez pominięcie dowodu z dokumentów określających wartość rzeczy skradzionych, tj. aktu notarialnego dnia 30 października 2012 roku, rep. A nr (...), w którym podano wartość netto i brutto zakupu wyposażenia składającego się z czterostanowiskowego zestawu myjąco-czyszczący typu K. oraz wyciągu z ksiąg rachunkowych powódki, w których wyszczególniono wartości netto skorygowane o amortyzację poszczególnych składników wyposażenia czterostanowiskowego zestawu myjąco-czyszczącego typu K., czyli wartość księgową tych składników na dzień bezprawnego, siłowego wtargnięcia pozwanego do lokalu użytkowego przy ul. (...) w S., określoną w pozwie jako wartość przedmiotu pozwu. W świetle powyższego jest to jedyna, znana prawnie, usankcjonowana i możliwa do określenia wartość rzeczy na ten dzień. W przypadku wątpliwości Sąd Okręgowy winien zastosować reguły, o których mowa w art. 322 k.p.c.;

6. art. 231 k.p.c. i art. 229 k.p.c. poprzez pominięcie dowodu z dokumentów, które były przyznane przez pozwanego, tj. zawarcie w dniu 1 lipca 2020 roku przez pozwanego, jako wynajmującego, umowy najmu lokalu niemieszkalnego położonego przy ul. (...) w S. ze świadkiem D. K., a następnie wydanie mu w dniu 29 lutego 2021 roku całego obiektu wraz ze znajdującym się w lokalu wyposażeniem, co było działaniem bezprawnym zarówno w momencie podpisywania umowy najmu, jak i w momencie wydania świadkowi obiektu. Zgodnie z art. 429 k.c. kto powierza wykonanie czynności drugiemu, ten jest odpowiedzialny za szkodę wyrządzoną przez sprawcę przy wykonywaniu powierzonej mu czynności;

7. art. 231 k.p.c. oraz art. 229 k.p.c. poprzez pominięcie dowodu z zeznań przyznanych przez pozwanego, tj.:



potwierdzenia zawarcia w dniu 1 lipca 2020 roku przez pozwanego, jako wynajmującego, umowy najmu lokalu niemieszkalnego położonego przy ul. (...) w S. ze świadkiem D. K., a następnie wydanie mu w dniu 29 lutego 2021 roku (po zakończeniu postępowania egzekucyjnego) całego obiektu wraz ze znajdującym się w lokalu wyposażeniem;



potwierdzenia przez pozwanego, że w dniu 20 listopada 2020 roku (w czasie wtargnięcia na myjnię samochodową) wszystko było na myjni;



potwierdzenia, że świadek D. K. zakończył umowę najmu na wiosnę 2022 roku;



potwierdzenia, że pozwany, składając wypowiedzenie umowy dzierżawy spółce (...)w S., wiedział, że okres wypowiedzenia wynosi rok,

co stanowi dowód bezprawnego i świadomego działania pozwanego;

8. art. 229 k.p.c. poprzez przyjęcie jako przyznane i niewymagające dowodu zeznania pozwanego, które budzą wątpliwości, tj. są sprzeczne z prawem albo są nieprawdziwe:



twierdzenie pozwanego, że wszedł we władanie obiektu myjni po opuszczeniu lokalu przez D. K. w maju 2022 roku, co jest sprzeczne ze złożonymi wcześniej zeznaniami pozwanego oraz dokumentami;



twierdzenie pozwanego, że przekazanie myjni przez spółdzielnie nastąpiło po uprawomocnieniu się postanowienia własności, tj. pozwany fizycznie wszedł do lokalu lutym 2021 roku, jest nieprawdziwe i niezgodne z prawem. Wejście uczestnika postępowania egzekucyjnego w posiadanie nieruchomości może nastąpić tylko i wyłącznie w drodze prawomocnego tytułu wykonawczego z uwzględnieniem obowiązujących umów dzierżawy wymienionych w postanowieniu kończącym postępowanie egzekucyjne oraz tylko za pośrednictwem komornika sądowego, który jako jedyny ma prawo wprowadzić uczestnika postępowania egzekucyjnego w posiadanie nieruchomości. Spółdzielnia mieszkaniowa, będąca wnioskodawcą postępowania egzekucyjnego, nie miała do tego żadnych praw (art. 999 k.p.c. oraz art. 1002 k.p.c.), gdyż nie była właścicielem lub użytkownikiem lokalu ani administratorem lub zarządzającym lokalem użytkowym w postępowaniu egzekucyjnym; zdaniem powódki pozwany mija się z prawdą;



twierdzenie pozwanego, że w dniu 23 grudnia 2019 roku wzywał spółkę (...) w S. do odebrania wyposażenia myjni było działaniem niezgodnym z prawem, gdyż nie można wzywać do obioru jakiegokolwiek wyposażenia nie mając do niego żadnego prawa; pozwany w tym czasie był tylko jednym z uczestników postępowanie egzekucyjnego, bez tytułu prawnego do lokalu użytkowego, dodatkowo w dniu 20 listopada 2020 roku naruszył posiadanie tego lokalu użytkowego przed zakończeniem postępowania egzekucyjnego, stając się samoistnym posiadaczem w złej wierze, w związku z czym został pozwany do Sądu Rejonowego w Szczecinie o przywrócenie naruszonego posiadania. W czasie bezprawnego posiadania obiektu pozwany zniszczył wszystkie elementy wyposażenia myjni, które są przedmiotem niniejszego pozwu;

II. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.

1. art. 225 k.c. przez jego niezastosowanie i w konsekwencji nieprawidłowe przyjęcie, że powódka nie wykazała bezprawnego i zawinionego działania pozwanego, jakiego dokonał w okresie od dnia 20 listopada 2020 roku do dnia 31 marca 2022 roku;

2. art. 690 k.c. oraz art. 694 k.c. przez ich niezastosowanie i w konsekwencji nieprawidłowe przyjęcie, że powódka nie wykazała bezprawnego i zawinionego działania pozwanego, jakiego dokonał w okresie od dnia 20 listopada 2020 roku do dnia 31 marca 2022 roku;

3. art. 415 k.c. przez pominięcie bezprawnego i zawinionego działania pozwanego jako elementu obiektywnego winy, tj. działania sprzecznego z obowiązującym porządkiem prawnym, jakiego pozwany dokonał w okresie od dnia 20 listopada 2020 roku do dnia 31 marca 2022 roku, co jest sprzeczne z przedłożonymi dowodami w sprawie oraz faktami przyznanymi przez pozwanego w zeznaniach;

III. inne naruszenia, które miały wpływ na wynik sprawy, tj. art. 233 § 1 i 2 k.p.c., art. 328 § 2 k.p.c. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów przeprowadzonych w sprawie oraz dokonanie oceny w sposób wybiórczy, wbrew złożonym dokumentom, zasadom logiki i doświadczenia życiowego, polegające na zupełnym pominięciu przedłożonych dowodów, tj. postanowienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie K. C. z dnia 12 lutego 2021 roku, sygnatura akt 2062/17 oraz wyciągu z księgi wieczystej nr (...) prowadzonej przez Sąd Rejonowy Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie X Wydział Ksiąg Wieczystych dla nieruchomości położonej przy ul. (...) w S. z wpisaną umową dzierżawy obowiązującą od 24 kwietnia 2017 roku do 24 kwietnia 2029 roku, a w konsekwencji błędnym przyjęciu, zarówno na etapie subsumcji, jak i wyrokowania, że nie wykazano bezprawnego i zawinionego działania pozwanego.

W oparciu o powyższe zarzuty, szerzej omówione w uzasadnieniu apelacji, powódka wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa w całości oraz obciążenie pozwanego kosztami procesu, w tym opłatą sądową od pozwu.

Pozwany, w odpowiedzi na apelację powódki, wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego według norm przepisanych.

Jednocześnie pozwany wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci:



wyroku Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie z dnia 16 listopada 2023 roku, sygnatura akt XI GC 415/23 wraz z uzasadnieniem na fakt, że pozwany nie naruszył posiadania nieruchomości lokalowej położonej przy ul. (...) w S. oraz jako potwierdzenie, że działania E. S. (1) od wielu lat zmierzają jedynie do eskalacji konfliktu, nie zaś obrony jego słusznych praw podmiotowych;



decyzji nr (...) na fakt częściowej zmiany sposobu użytkowania nieruchomości położonej przy ul. (...) w S. przez pozwanego, a także, że wszelkie urządzenia trwale połączone w ww. nieruchomością nie zostały połączone dla przemijającego użytku, gdyż służyły one realizacji celu, jakim jest zapewnienie określonego sposobu użytkowania obiektu, który to sposób może zostać zmieniony jedynie w drodze zmiany projektu zagospodarowania terenu oraz w drodze zmiany projektu architektoniczno-budowlanego, co wiąże się z koniecznością przeprowadzenia długotrwałej procedury administracyjnej.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja powódki nie zasługiwała na uwzględnienie.

Uwzględniając treść przepisu art. 387 § 2 1 pkt 1 k.p.c., Sąd Apelacyjny zaznacza na wstępie, że w całości podziela – bez potrzeby powtarzania – dokonane przez Sąd Okręgowy ustalenia faktyczne, poprzedzone niewadliwą, spełniającą kryteria przewidziane w art. 233 § 1 k.p.c., oceną zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a także przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wykładnię istotnych dla rozstrzygnięcia przepisów prawa materialnego oraz ich subsumcję do ustalonego stanu faktycznego. Do skutecznego podważenia tych ustaleń oraz ocen nie mogła prowadzić treść zgłoszonych w apelacji zarzutów, których weryfikacja samoistnie wyznaczała kierunek rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd II instancji.

Tytułem przypomnienia należy wskazać, że powódka wystąpiła w niniejszej sprawie z roszczeniem odszkodowawczym, w stosunku do którego Sąd Okręgowy trafnie uznał, że należało dokonać oceny jego zasadności przez pryzmat regulacji art. 415 k.c., zgodnie z którym, kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia. W odniesieniu do cytowanego przepisu przyjmuje się, że odpowiedzialność deliktowa powstaje, gdy łącznie wystąpią następujące przesłanki: zawinione i bezprawne działanie lub zaniechanie sprawcy, szkoda oraz normalny związek przyczynowy między bezprawnym i zawinionym zachowaniem sprawcy a szkodą. Co ważne, kolejność badania przez sąd tych przesłanek nie może być dowolna. W pierwszej kolejności konieczne jest ustalenie działania (zaniechania), z którego, jak twierdzi poszkodowany, wynikła szkoda oraz dokonanie oceny jego bezprawności i zawinienia sprawcy, a następnie ustalenie, czy wystąpiła szkoda i jakiego rodzaju. Dopiero po stwierdzeniu, że obie te przesłanki zachodzą, możliwe jest zbadanie istnienia między nimi normalnego związku przyczynowego (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 19 lipca 2012 roku, II CSK 648/11, Lex nr 1215614; z dnia 18 kwietnia 2001 roku I PKN 361/00, OSNP 2003/3/62).

Podstawowe znaczenie dla możności przypisania sprawcy szkody odpowiedzialności odszkodowawczej opartej na art. 415 k.c. ma zatem określenie zdarzenia, za które podmiotowi przypisywana jest odpowiedzialność (czyn sprawcy). Czynem tym może być działanie, jak i zaniechanie, a za bezprawne należy kwalifikować czyny zakazane przez przepisy prawne, bez względu na ich źródła, mające charakter abstrakcyjny, nakładające powszechny obowiązek określonego zachowania, a więc nakazując lub zakazując generalnie oznaczonym podmiotom określonych zachowań w określonych sytuacjach. Działanie (zaniechanie) sprawcy musi być przy tym zawinione. Przez winę należy zaś rozumieć możność postawienia danej osobie zarzutu, że nie zachowała się prawidłowo (tj. zgodnie z prawem i zasadami współżycia społecznego), chociaż mogła i powinna tak się zachować. Takie ujmowanie winy stanowi konsekwencję posługiwania się na gruncie prawa cywilnego kategoriami analogicznymi do pojęcia winy w prawie karnym, a jednocześnie dominacji koncepcji normatywnej winy (por. B. Lewaszkiewicz-Petrykowska, Wina jako podstawa odpowiedzialności z tytułu czynów niedozwolonych, SPE 1969, t. II, s. 88; G. Karaszewski [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, red. J. Ciszewski, P. Nazaruk, Warszawa 2019, art. 415; J. Gudowski, G. Bieniek [w:] Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania. Część ogólna, wyd. II, Warszawa 2018, art. 415). Także w orzecznictwie przyjmuje się, że na podstawie prawa cywilnego winę można przypisać podmiotowi prawa, kiedy istnieją podstawy do negatywnej oceny jego zachowania z punktu widzenia zarówno obiektywnego, jak i subiektywnego - tzw. zarzucalność postępowania (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2003 roku, IV CK 32/2002).

Z kolei stosownie do dyspozycji art. 361 k.c. zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła (§ 1). W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono (§ 2). Cytowany przepis wyraża obowiązującą w polskim prawie cywilnym zasadę pełnego odszkodowania, w myśl której naprawienie szkody ma zapewnić całkowitą kompensatę doznanego przez poszkodowanego uszczerbku. Wysokość kwoty stanowiącej kompensatę za poniesioną szkodę uzależniona jest od wielkości poniesionego uszczerbku. Jak wskazuje się w orzecznictwie, uszczerbek wyznaczony zostaje w wyniku różnicy powstałej między rzeczywistym stanem dóbr poszkodowanego a stanem hipotetycznym, który by istniał, gdyby do owego zdarzenia nie doszło (tak m.in. Sąd Najwyższy wyrokach: z dnia 6 lutego 2013 roku, I PK 102/12; z dnia 15 kwietnia 2010 roku, II CSK 544/09 oraz z dnia 14 stycznia 2005 roku, III CK 193/04).

W odniesieniu do przesłanki adekwatnego związku przyczynowego należy zaś wskazać, że dla stwierdzenia w określonym stanie faktycznym adekwatnego związku przyczynowego konieczne jest ustalenie, czy zdarzenie stanowi warunek konieczny wystąpienia szkody (test conditio sine qua non) oraz czy szkoda jest normalnym następstwem tego zdarzenia (Z. Banaszczyk (w:) K. Pietrzykowski, Komentarz, t. I, 2011, art. 361, nb 7-8). Przyjmuje się, że taki związek przyczynowy zachodzi wówczas, gdy w danym układzie stosunków i warunków oraz w zwyczajnym biegu rzeczy, bez szczególnego zbiegu okoliczności, szkoda jest normalnym następstwem tego rodzaju zdarzeń, Przy czym ocena, czy skutek jest normalny, winna być oparta na całokształcie okoliczności sprawy oraz wynikać z zasad doświadczenia życiowego, zasad wiedzy naukowej i specjalnej (por. wyrok Sadu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 28 października 2014 roku, ACa 824/14, LEX nr 1554766).

W świetle powyższego zgłoszone do rozpoznania w niniejszym postępowaniu roszczenie odszkodowawcze strony powodowej podlegałoby uwzględnieniu, gdyby możliwym byłoby ustalenie, że pozwany dopuścił się bezprawnego, zawinionego zachowania, które spowodowało powstanie w majątku powódki wskazywanej przez nią szkody.

Z uwagi na sprzeczne stanowiska stron co do wystąpienia przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej po stronie pozwanej nie może budzić żadnych wątpliwości, że kluczowym dla rozstrzygnięcia sprawy był rozkład ciężaru dowodu uregulowany w art. 6 k.c., zgodnie z którym, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Ciężar dowodu w rozumieniu omawianego przepisu pozostaje w ścisłym związku z problematyką procesową dowodów, gdyż stosownie do art. 232 k.p.c. strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. W świetle tej reguły będącej podstawą procesu cywilnego opartego na zasadzie kontradyktoryjności, to na stronach spoczywa obowiązek twierdzenia i dowodzenia tych wszystkich okoliczności i faktów, które stosownie do art. 227 k.p.c. mogą być przedmiotem dowodu, w szczególności tych, które są sporne. Obowiązkiem powoda jest przytoczenie okoliczności faktycznych, z których wywodzi roszczenie (art. 187 § 1 pkt 2 k.p.c.) i wskazanie na dowody, których przeprowadzenie potwierdzi zasadność jego twierdzeń o faktach (art. 232 k.p.c. oraz art. 6 k.c.). Wszystkie okoliczności faktyczne doniosłe dla rozstrzygnięcia sprawy oraz składające się na podstawę faktyczną rozstrzygnięcia muszą mieć oparcie w dowodach przeprowadzonych w toku postępowania, o ile nie są objęte zakresem faktów przyznanych przez stronę przeciwną, jeżeli przyznanie nie budzi wątpliwości (art. 229 k.p.c.) oraz co do faktów niezaprzeczonych (art. 230 k.p.c.).

Odnosząc powyższe rozważania do realiów niniejszej sprawy, Sąd Apelacyjny w pełni podziela stanowisko Sądu Okręgowego, zgodnie z którym powódka nie wykazała przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej po stronie pozwanego, co skutkować musiało oddaleniem powództwa. Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że powódka, pomimo ciążącego na niej obowiązku dowodowego, nie wykazała, aby pozwany dopuścił się bezprawnego i zawinionego działania w postaci kradzieży i zniszczenia wymienionych w pozwie ruchomości. Powódka wskazywała, że pomimo obowiązującej do dnia 31 marca 2021 roku umowy dzierżawy lokalu użytkowego położonego przy ul. (...) w S., wpisanej w dziale III księgi wieczystej nr (...), pozwany dokonał naruszenia posiadania nieruchomości poprzez włamanie, przebywanie w lokalu bez zgody dzierżawcy, władania lokalem, a także kradzież, zniszczenie i udostępnianie osobom trzecim wyposażenia myjni, stanowiącego wyłączną własność powódki. Przede wszystkim jednak powódka nie wykazała w toku procesu faktu nabycia spornych ruchomości, wymienionych w punkcie I. podpunktach 1-9 pozwu, jak i tego, że w dacie dokonania rzekomej kradzieży pozostawała ich właścicielką.

W tym zakresie skarżąca powoływała się na akt notarialny z 30 października 2012 roku (rep. A nr (...)), zgodnie z którym powódka zakupiła od J. Z. spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu użytkowego znajdującego się w S. przy ulicy (...) składającego się z: punktu obsługi klienta, szatni, w.c., pomieszczenia myjni ręcznej czterostanowiskowej, pomieszczenia magazynowni i magazynu za cenę brutto 210.000 złotych oraz wyposażenie lokalu stanowiące czterostanowiskowy zestaw myjąco-czyszczący za cenę brutto 1.033.200 złotych. Wbrew jednak błędnemu przekonaniu skarżącej, nie sposób przyjąć, że „Wszystkie czteroskładnikowe zestawy czyszcząco-myjące typu K. w całej Polsce posiadają te same wyposażenie składające się z rzeczy wymienionych w punkcie I podpunktach 1-9 pozwu wraz z główną maszynownią myjni, z naniesionymi na nich znakami LOGO Producenta – K.”. Chybione pozostają supozycje skarżącej, jakoby okoliczność ta stanowiła fakt powszechnie znany w rozumieniu art. 288 k.p.c., w związku z czym nie wymagała dowodzenia w toku postępowania sądowego. Ponadto powódce zdaje się umykać, że powoływany przez nią dokument pochodzi z 2012 roku, podczas gdy do zdarzenia wywołującego rzekomą szkodę po stronie powodowej miało dojść 20 listopada 2020 roku, a zatem po upływie 8 lat od daty nabycia rzeczy. Przez tak długi okres wyposażenie myjni mogło choćby ulec wymianie, czy utylizacji. Istotnym pozostaje również, że pozwany nie kwestionował faktu posiadania niektórych z przedmiotów, oświadczając na rozprawie w dniu 6 lipca 2023 roku, iż jest we władaniu: dwóch przegród stanowiskowych K. elastycznych, ośmiu węży ciśnieniowych wraz z lancami, czterech wysięgników obrotowych wysokociśnieniowych K. oraz czterech wysięgników obrotowych niskociśnieniowych K.. Jednocześnie zaznaczył, że jeżeli powódka zwróci się o ich wydanie, pozwany wyda sporne ruchomości (01:38:06-01:57:21).

Za chybioną Sąd odwoławczy uznał również grupę zarzutów dotyczącą rzekomego naruszenia posiadania lokalu użytkowego położonego przy ul. (...) w S. przez pozwanego, co zdaniem skarżącej winno skutkować przyjęciem, że działania pozwanego podejmowane w okresie od 20 listopada 2020 roku do 31 marca 2022 roku miały charakter bezprawny i zawiniony. W tym kontekście zaznaczenia wymaga, że kwestia naruszenia przez pozwanego posiadania przedmiotowego lokalu została prawomocnie rozstrzygnięta przez Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie, który w wyroku z dnia 16 listopada 2023 roku, a zatem już po wydaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, oddalił powództwo spółki (...) sp. z o.o. w S. przeciwko G. Z. o przywrócenie naruszonego posiadania lokalu użytkowego – myjni samochodowej położonej przy ul. (...) w S. na podstawie art. 344 k.c., art. 342 k.c., art. 690 k.c. i art. 222 k.c. (sygnatura akt XI GC 415/23 – k. 687-690).

Stosownie do treści art. 365 § 1 k.p.c. prawomocne orzeczenie (w szczególności wyrok) wydane w procesie cywilnym wiąże nie tylko strony i sąd, który go wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W judykaturze wskazuje się, że wynikające z art. 365 k.p.c. związanie wyrokiem sądu cywilnego oznacza brak możliwości zignorowania zarówno ustaleń faktycznych stanowiących bezpośrednio podstawę rozstrzygnięcia, jak i podstawy prawnej. Nie jest dopuszczalne odmienne ustalenie zaistnienia, przebiegu i oceny istotnych dla danego stosunku prawnego zdarzeń faktycznych w kolejnych procesach sądowych między tymi samymi stronami, chociażby przedmiot tych spraw się różnił. Zakazane jest również prowadzenie postępowania dowodowego na okoliczności podważające ustalenia faktyczne zawarte w wiążącym orzeczeniu. Mocą wiążącą objęte jest to, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Moc wiążącą uzyskuje bowiem rozstrzygnięcie o żądaniu w powiązaniu z jego podstawą faktyczną i w kolejnym postępowaniu sąd ma obowiązek przyjąć, że istotna z punktu widzenia zasadności żądania kwestia kształtowała się tak, jak to zostało ustalone w prawomocnym wyroku (m.in. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 26 sierpnia 2016 roku, I ACa 1030/15). W rezultacie uprawomocnienia się takiego orzeczenia nikt nie może kwestionować nie tylko faktu jego istnienia, lecz także jego treści i to bez względu na to, czy był, czy też nie był stroną postępowania zakończonego tym orzeczeniem (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 lipca 2009 roku, I CSK 456/08). Prawomocność materialna orzeczenia powoduje skutek prekluzyjny polegający na tym, że wyłączone zostaje w przyszłości powoływanie faktów należących do podstawy faktycznej prawomocnie osądzonego roszczenia w celu uzyskania odmiennego lub sprzecznego z nim rozstrzygnięcia, niezależnie do tego czy zostały one powołane w prawomocnie zakończonym postępowaniu. Prekluzja nie obejmuje faktów zaistniałych po zamknięciu rozprawy poprzedzającej wydanie prawomocnego orzeczenia i faktów niewchodzących w jego podstawę faktyczną (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 25 lipca 2019 roku, I ACa 517/18, LEX nr 2770875).

Transponując opisane wyżej uwarunkowania prawne do realiów niniejszej sprawy, należało stwierdzić, że na dzień wyrokowania przez Sąd Apelacyjny istniało prawomocne orzeczenie w postaci wyroku Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie z dnia 16 listopada 2023 roku, sygnatura akt XI GC 415/23, w którym w sposób definitywny przesądzona została bezzasadność żądania spółki (...) sp. z o.o. w S. o przywrócenie naruszonego posiadania lokalu użytkowego – myjni samochodowej położonej przy ul. (...) w S. w związku z zawarciem w kwietniu 2017 roku przez (...) sp. z o.o. w (...) sp. z o.o. w S. umowy dzierżawy przedmiotowej nieruchomości na okres 12 lat. Nie ulega przy tym wątpliwości to, że (...) upatrywała podstawy do dochodzenia tego roszczenia we wtargnięciu przez pozwanego do przedmiotowego lokalu w dniu 20 listopada 2020 roku pomimo obowiązującej do 2029 roku umowy dzierżawy. Sąd Rejonowy Szczeci - Centrum w Szczecinie zaaprobował stanowisko pozwanego w zakresie pozorności zawartej przez obie spółki umowy dzierżawy, której rzeczywistym celem było uniemożliwienie zakończenia toczącego się postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie Sąd ten wskazał, że (...) sp. z o.o. w S. nigdy nie była w posiadaniu spornej nieruchomości, o czym świadczy jej stan techniczny. Nieruchomość ta od wielu lat była zrujnowana, zalana, zawilgocona i zagrzybiona. Od ścian budynku odpadał tynk. Instalacje elektryczne były zniszczone, istniały znaczne ubytki w hydraulice i rynnach spustowych, brak było sanitariatów. Odnosząc się zaś do zawartej przez pozwanego z D. K. umowy najmu nieruchomości, Sąd Rejonowy ustalił, że w chwili wejścia najemcy na teren nieruchomości, pozostawała ona opuszczona, otwarta i niezabezpieczona. Dopiero najemca zamontował zamki w drzwiach lokalu.

Tak zdefiniowany zakres rozstrzygnięcia tej sprawy miał dla niniejszego postępowania tego rodzaju znaczenie, że Sąd Apelacyjny związany był nie tylko treścią samego wyroku oddalającego żądanie (...) sp. z o.o. w S. o przywrócenie posiadania, ale także ustaleniem, że spółka nigdy nie weszła w posiadanie nieruchomości, nie wykonywała w stosunku do niej czynności właścicielskich albo czynności właściwych dla posiadacza zależnego, zaś wykonywane przez nią czynności, w tym zawarta z powodową spółką umowa dzierżawy, miały charakter fikcyjny i pozorny. Tym samym pozwany nie mógł w stosunku do powódki naruszyć posiadania spornej nieruchomości.

Sąd Apelacyjny w całej rozciągłości podziela stanowisko Sądu Okręgowego, zgodnie z którym powódka nie wykazała, aby pozwany dokonał zaboru wyspecyfikowanych w pozwie ruchomości w celu ich przywłaszczenia (art. 278 k.k.), a następnie sprzedaży, bądź też zniszczenia. Sama okoliczność złożenia przez skarżącą zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa, w obliczu braku prawomocnego wyroku skazującego pozwanego za zarzucane mu przez powódkę czyny zabronione, pozostaje irrelewantna z punktu widzenia prawidłowości zapadłego rozstrzygnięcia. Co więcej, brak jest nadto dowodów, aby sprawa prowadzona z zawiadomienia powódki przeszła choćby w fazę in personam. Jak zaś słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, o ile pozwany pozostaje we władaniu niektórych z przedmiotów, tj. dwóch przegród stanowiskowych K. elastycznych, ośmiu węży ciśnieniowych wraz z lancami, czterech wysięgników obrotowych wysokociśnieniowych K. oraz czterech wysięgników obrotowych niskociśnieniowych K., to jak już akcentowano we wcześniejszej części rozważań, wprost deklaruje, że jest gotów wydać powódce wymienione przedmioty, jeśli tylko zwróci się o ich wydanie. Konkluzji tej nie zmienia okoliczność zamieszczenia przez pozwanego na portalu (...) w dniu 7 marca 2020 roku ogłoszenia o ofercie wydzierżawienia myjni samochodowej położonej przy ul. (...) w S., albo jej sprzedaży za kwotę 500.000 zł. Wprawdzie ogłoszenie to zostało wystawione przed uprawomocnieniem się postanowienia o przysądzeniu własności, jednak pozwany miał prawo podejmować działania w celu badania rynku w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, skoro był przekonany, iż takie uprawomocnienie nastąpi. W treści ogłoszenia pozwany wprost zaznaczył: „obiekt dopiero wylicytowałem na aukcji komorniczej więc badam rynek co z tym zrobić zanim zainwestuje w nowe urządzenia” (k. 465-467).

Wbrew błędnemu przekonaniu skarżącej, nie sposób nadto przyjąć, aby zawarcie przez pozwanego w dniu 1 lipca 2020 roku umowy najmu przedmiotowej nieruchomości z D. K. wypełniało znamiona bezprawności w rozumieniu art. 415 k.c. Z prawidłowych ustaleń Sądu Okręgowego wynika bowiem, że w dniu 1 lipca 2020 roku pomiędzy pozwanym, jako wynajmującym, a D. K., jako najemcą, została zawarta umowa najmu lokalu niemieszkalnego położonego przy ulicy (...) w S. – myjni samochodowej. W treści umowy najmu znalazł się zapis, zgodnie z którym wynajmujący oświadczył, że postanowienie Sądu Rejonowego Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie z dnia 14 listopada 2019 roku, sygnatura akt IX Co 2839/17, w przedmiocie przysądzenia na rzecz G. Z. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu użytkowego położonego w S. przy ulicy (...) nie jest prawomocne. Jeśli zaś chodzi o fakt wydania obiektu najemcy wymaga zauważenia, że czynności ta miała miejsce w dniu 29 lutego 2021 roku, a zatem już po uprawomocnieniu się postanowienia Sądu Rejonowego Szczecin-prawobrzeże i Zachód w Szczecinie z dnia 14 listopada 2019 roku o przysądzeniu własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego na rzecz pozwanego, co nastąpiło w dniu 29 stycznia 2021 roku.

Niezależnie od powyższego należy wskazać, że apelująca nie zdołała podważyć prawidłowości konkluzji Sądu Okręgowego, zgodnie z którą powódka nie wykazała wysokości poniesionej szkody, co samoistnie przesądzało o bezzasadności dochodzonego roszczenia. W realiach niniejszej sprawy ewentualna szkoda strony powodowej sprowadzałaby się do wartości skradzionych i zniszczonych rzeczy, o których mowa w punktach I. - II. pozwu. Strona powodowa w żaden sposób nie wykazała wartości tych przedmiotów, ograniczając się do podania kwot, w łącznej wysokości 515.000 zł, które nie znajdują jakiegokolwiek potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy. Powyższe pozostaje o tyle istotne, że pozwany od początku postępowania konsekwentnie kwestionował deklarowaną w pozwie wartość ruchomości.

Sąd odwoławczy zauważa, że powódka prowadziła działalność gospodarczą polegającą na świadczeniu usług myjni w lokalu użytkowym położonym przy ul. (...) w S. do 2017 r., a zatem wymienione w pozwie ruchomości, mające umożliwiać działanie myjni, ulegały nieustannej amortyzacji. Już tylko z tego powodu należy przyjąć, że ich wartość z roku na rok malała. Nie bez znaczenia pozostaje także, że sam prezes zarządu powódki, przesłuchiwany w charakterze strony, przyznał: „Nie potrafię powiedzieć ile lat miały urządzenia wymienione w akcie notarialnym z 2012 roku” (protokół rozprawy w dniu 6 lipca 2023 roku, 00:43:14- 01:16:31). Dodatkowo, przez okres co najmniej trzech lat myjnia nie miała dostępu do wody z uwagi na to, że przyłącze wodne i kanalizacyjne nie nadawały się do eksploatacji, co wynika z pisma (...) sp. z o.o. w S. z dnia 6 marca 2020 roku (k. 207). Stąd też – w ocenie Sądu Apelacyjnego – wykazanie przez powódkę wartości spornego sprzętu wymagało niewątpliwie wiadomości specjalnych w rozumieniu art. 278 § 1 k.p.c., wykraczających poza zakres wiadomości i doświadczenia życiowego sądu. Tymczasem powódka nie wnosiła o przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego sądowego, wyraźnie wskazując na rozprawie w dniu 6 lipca 2023 roku, że podstawę rozstrzygnięcia Sądu w niniejszej sprawie mają stanowić dokumenty znajdujące się w aktach sprawy i przesłuchanie stron (02:27:57-02:29:21).

Wbrew błędnemu przekonaniu skarżącej, Sąd Okręgowy nie pominął dowodu z dokumentu w postaci aktu notarialnego z 30 października 2012 roku, w którym określono wartość brutto wyposażenia lokalu stanowiącego czterostanowiskowy zestaw myjąco-czyszczący. Co więcej, dokument ten stanowił podstawę czynionych przez Sąd pierwszej instancji ustaleń faktycznych, czemu Sąd dał wyraz na stronie 4 uzasadnienia wyroku. Niemniej z uwagi na datę jego sporządzenia dokument ten nie mógł dowodzić wartości poniesionej przez powódkę szkody.

Jeśli zaś chodzi o przywołany w apelacji dokument w postaci wyciągu z ksiąg rachunkowych powodowej spółki, w którym wyszczególniono wartości netto poszczególnych składników wyposażenia na dzień 20 listopada 2020 roku, po ich uprzednim skorygowaniu o amortyzację, wymaga zaznaczenia, że dokument ten został sporządzony przez samą powódkę, w związku z czym może mieć charakter wyłącznie dokumentu prywatnego w rozumieniu normy art. 245 k.p.c. Dokument prywatny, jak słusznie dostrzega się w dotychczasowych wypowiedziach judykatury, stanowi zazwyczaj dowód o znacznym walorze wiarygodność i mocy dowodowej przeciwko osobie od której pochodzi, natomiast znacznie mniejszą moc dowodową można mu przypisać, jeżeli miałby przemawiać na rzecz strony, która go sporządziła (por. np. wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku dnia 12 października 2017 roku, I ACa 339/17, LEX nr 2390588; wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 10 stycznia 2018 roku, I ACa 899/17, LEX nr 2493625.). Ta zgodna z zasadami doświadczenia i logiki konstatacja musi towarzyszyć zwłaszcza ocenie dokumentów sporządzanych przez stronę dla potrzeb procesu (wykazania wierzytelności objętej pozwem). W konsekwencji Sąd Apelacyjny uznał, że załączony przez powódkę dokument pozostaje niewystarczający dla wykazania wysokości szkody. W świetle art. 245 k.p.c. dokument prywatny sporządzony w formie pisemnej stanowi bowiem dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Dowód z dokumentu prywatnego potwierdza zatem tylko to, że osoba podpisująca go, złożyła oświadczenie o treści zawartej w tym dokumencie. Wiążącym sąd domniemaniem jest jedynie pochodzenie treści zawartej w takim dokumencie od podpisującej go osoby, a nie, że oświadczenie było zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy – por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 lipca 2020 r., I CSK 825/19, LEX nr 3152824. Dokument prywatny nie zawiera natomiast domniemania prawdziwości zawartej w nim treści – tak wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 13 października 2020 r., III AUa 890/19, LEX nr 3113931.

Za bezzasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 322 k.p.c., poprzez jego niezastosowanie. Przepis ten umożliwia sądowi zasądzenie odpowiedniej sumy według swej oceny opartej na rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy, przy czym może on być stosowany wyłącznie w sytuacji, gdy ścisłe udowodnienie wysokości żądania jest niemożliwe, nader utrudnione lub oczywiście niecelowe. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych przesłanek nie występuje. Niemożność udowodnienia wysokości dochodzonego roszczenia usprawiedliwiająca zastosowanie art. 322 k.p.c. powinna mieć charakter obiektywny, co oznacza, że określone środki dowodowe nie istnieją i nie istniały lub też istniały, lecz z jakichś przyczyn zaginęły, a nadmierne utrudnienia w prowadzeniu dowodów zachodzą, gdy ścisłe wykazanie wysokości dochodzonego żądania jest zbyt kosztowne i nie pozostaje w żadnym stosunku do żądanego przedmiotu albo grozi zbytnim przedłużeniem postępowania (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2019 roku, V CSK 599/17 i tam cytowane orzecznictwo). W judykaturze podkreśla się bowiem, że przepis art. 322 k.p.c. nie może być traktowany jako narzędzie niwelujące skutki zaniechań poszkodowanego wynikłych na etapie postępowania dowodowego. Oznacza to, że podstawy oceny co do zaistnienia przesłanek określonych w art.  322 k.p.c. nie może stanowić sytuacja, w której wysokości szkody nie da się ustalić w oparciu o materiał dowodowy zaoferowany przez powoda, mimo że ustalenie szkody jest w ogóle możliwe, czy też istnieją i mogą być przeprowadzone inne jeszcze dowody, których jednak strona nie przedstawiła (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 listopada 2009 roku, sygn. akt II CSK 249/09, LEX nr 737261). Dodatkowo norma art. 322 k.p.c. nie zwalnia strony powodowej z konieczności wykazania tego, że roszczenie jest usprawiedliwione co do zasady (zob. wyroki Sądu Najwyższego z: 31 stycznia 2019 roku, V CSK 599/17; 2 października 2015 roku, II CSK 662/14; 19 grudnia 2013 roku, II CSK 179/13; 2 marca 2012 roku, II CSK 362/11). Ewentualne trudności dowodowe, które ujawniły się w toku rozpoznania sprawy, nie zwalniają z obowiązku dowiedzenia wystąpienia szkody, niezależnie od wykazania jej ewentualnej wysokości, do której może mieć zastosowanie art. 322 k.p.c.

W rozważanej sprawie strona powodowa nawet nie podnosiła okoliczności dotyczących braku możliwości wykazania wysokości szkody. Na żadnym etapie postępowania nie twierdziła, że nie jest w stanie swoich roszczeń wykazać, nie istnieją w tym zakresie dowody, ewentualnie, że ich przedstawienie czy też przeprowadzenie jest znacznie utrudnione lub z innych względów nie jest możliwe ich przedstawienie, nie mówiąc już o przyczynach takiego stanu rzeczy. Przeciwnie, określiła ją w sposób precyzyjny oraz zaoferowała dowody, które w jej ocenie uzasadniały określoną w pozwie wysokość szkody. W ocenie Sądu Apelacyjnego nie istniały więc jakiekolwiek trudności, czy ograniczenia w wykazaniu wysokości poniesionej szkody poprzez zawnioskowanie stosownego wniosku z opinii biegłego.

Mając na uwadze całokształt poczynionych powyżej rozważań, wyrok Sądu Okręgowego należało uznać za odpowiadający prawu, w konsekwencji czego apelacja powódki okazała się bezzasadna i podlegała oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c.

O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono, na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c., oraz § 2 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, przy uwzględnieniu, że stroną przegrywająca postępowanie apelacyjne w całości jest strona powodowa, natomiast po stronie pozwanej w pierwszej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat. O odsetkach od zasądzonych kosztów orzeczono na podstawie art. 98 § 1 1 k.p.c.

Ryszard Iwankiewicz