II S 37/25

Sygn. akt II S 37/25

POSTANOWIENIE

Dnia 12 grudnia 2025 r.

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu II Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący: SSA Andrzej Kot (spr.)

Sędziowie: SSA Edyta Gajgał

SSA Cezariusz Baćkowski

po rozpoznaniu

skargi wniesionej przez oskarżonego S. G.

na naruszenie jego prawa do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym prowadzonym przed Sądem Okręgowym w Opolu pod sygn. akt VII Ka 666/24

na podstawie art. 12 ust. 2 oraz art. 17 ust. 3 ustawy z 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t.j. Dz. U. 2023.1725)

p o s t a n a w i a

I. stwierdzić, że w postępowaniu sądowym toczącym się w Sądzie Okręgowym w Opolu nastąpiła przewlekłość postępowania, co naruszyło prawo oskarżonego S. G. do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki;

II. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz oskarżonego S. G. kwotę 5 000 zł (pięć tysięcy złotych);

III. zwrócić skarżącemu wniesioną opłatę w kwocie 200 zł (dwustu złotych);

IV. k osztami postępowania skargowego obciążyć Skarb Państwa.

Do Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu 7 listopada 2025 r. wpłynęła sporządzona 4 listopada 2025 r. przez pełnomocnika oskarżonego S. G., adw. P. P., skarga dotycząca przewlekłości postępowania sądowego toczącego się przed Sądem Okręgowym w Opolu pod sygn. akt VII Ka 666/24 oparta na przepisach ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t.j. Dz. U. 2023.1725)

W konsekwencji skarżący wniósł o:

1. stwierdzenie, że w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w Opolu w sprawie o sygn. akt VII Ka 666/24, gdzie występuje w charakterze oskarżonego, nastąpiła przewlekłość postępowania;

2. zobowiązanie Sądu Okręgowego w Opolu do:

- wylosowania do sprawy VII Ka 666/24 sędziego referenta;

- wyznaczenia ostatecznej rozprawy apelacyjnej w terminie jednego miesiąca od

daty rozpoznania niniejszej skargi;

- zaplanowania rozprawy apelacyjnej na 2 godziny, aby Sąd miał czas na

rozprawie odsłuchać 27 minutowego nagrania znajdującego się na pendrive’ie

na karcie 72 akt sprawy plik o nazwie (...) oraz wysłuchania mów

końcowych stron;

- wydania wyroku kończącego postępowanie w sprawie na wyznaczonej

zgodnie z punktem a rozprawie apelacyjnej;

- zobowiązanie sędziego referenta do zapoznania się z całokształtem akt

sprawy;

3 przyznanie skarżącemu od Skarbu Państwa sumy pieniężnej w wysokości

20 000 zł;

4 zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Na skargę nie wniósł odpowiedzi Prezes Sądu Okręgowego w Opolu.

Sąd Apelacyjny ustalił następujący stan faktyczny:

20 maja 2024 r. Przewodniczący Wydziału VII Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Opolu wydał zarządzenie o zarejestrowaniu w repertorium nr VII Kz 194/24 sprawy w przedmiocie zażaleń wniesionych przez:

- oskarżyciela publicznego, tj. prokuratora Prokuratury (...) w K.;

- pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego G. K., adw. W. P.;

- pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego I. P. – adw. W. P.,

na postanowienie Sądu Rejonowego w K. z dnia 17 kwietnia 2024 r. w sprawie o sygn. akt II K 757/20 o umorzeniu postępowania w sprawie na podstawie art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k. oraz skierowaniu jej do losowania w (...), a nadto o wyznaczeniu składu Sądu: jeden sędzia (k. 623);

20 maja 2024 r. wyznaczono sędziego referenta w oparciu o raport z losowania z (...) (k. 624);

21 maja 2024 r. – zarządzenie o wyznaczeniu terminu posiedzenia na 25 lipca 2024 r. (k. 640)

25 lipca 2024 r. – posiedzenie w przedmiocie rozpoznania zażaleń na umorzenie postępowania (k. 651)

26 lipca 2024 r. – 20 maja 2024 r. Przewodniczący Wydziału VII Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Opolu wydał zarządzenie o zarejestrowaniu w repertorium nr VII Ka 666/24 sprawy w przedmiocie apelacji wniesionych przez:

- oskarżyciela publicznego, tj. prokuratora Prokuratury (...) w K.;

- pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego G. K., adw. W. P.;

- pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego I. P. – adw. W. P.,

na orzeczenie Sądu Rejonowego w Kluczborku z dnia 17 kwietnia 2024 r. w sprawie o sygn. akt II K 757/20 o umorzeniu postępowania w sprawie na podstawie art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k. oraz skierowaniu jej do losowania w (...), a nadto o wyznaczeniu składu Sądu: jeden sędzia (k. 652);

11 września 2024 r. – rozprawa z 11 września 2024 r. (k. 674)

2 października 2024 r. – Wydział Karny Odwoławczy Sądu Okręgowego w Opolu zwrócił się do Biura Podawczego Sądu Okręgowego w Opolu o odszukanie koperty z napisem „pendrive” z zawartością w postaci nośnika informacji z rodzaju pendrive koloru białego 32 GB, która wpłynęła do Sądu Okręgowego w Opolu dnia 2 sierpnia 2024 r. (k. 684)

2 października 2024 r. – Biuro Podawcze Sądu Okręgowego w Opolu odpowiedziało Wydziałowi Karnemu Odwoławczemu Sądu Okręgowego w Opolu, że zgodnie z adnotacją z dnia 2 sierpnia 2024 r. dokonaną na karcie 666/2 w tomie IV akt o sygnaturze II K 757/20, załączona koperta nie zawierała pendrive’a o którym mowa (k. 686)

27 listopada 2024 r. – sędzia referent zarządzeniem odwołała termin rozprawy odwoławczej wyznaczonej na dzień 28 listopada 2024 r. z uwagi na ekonomikę procesową (k. 697)

28 listopada 2024 r. – w zapisku urzędowym odnotowano, że na posiedzenie wyznaczone na dzień 28 listopada 2024 r. nie stawiły się strony oraz oskarżyciel publiczny, którzy nie byli zawiadomieni o jego terminie, w związku z czym odstąpiono od sporządzenia protokołu posiedzenia (k. 701)

28 listopada 2024 r. – posiedzenie bez udziału stron – wydano postanowienie o zakreśleniu oskarżycielowi publicznemu dwumiesięcznego terminu na przedstawienie dowodów, których przeprowadzenie pozwoliłoby na usunięcie dostrzeżonych w apelacji braków postępowania, a to przedstawienie dokumentów lub dowodów na okoliczność wypełnienia przez oskarżonego warunku podwójnej przestępności wynikającej z art. 111 § 1 k.k. (k. 702)

27 stycznia 2025 r. – prokurator Prokuratury (...) w K. wniósł w odpowiedzi na powyższe postanowienie Sądu Okręgowego w Opolu o przedłużenie wyznaczonego terminu do dnia 1 lipca 2025 r. (k. 708)

30 stycznia 2025 r. – w odpowiedzi na wniosek prokuratora Sąd Okręgowy w Opolu wyraził zgodę na przedłużenie terminu do przedstawienia dowodów w sprawie (k. 710)

13 czerwca 2025 r. – prokurator Prokuratury (...) w K. pismem z dnia 13 czerwca 2025 r. (wniesionego do Sądu w dniu 16 czerwca 2025 r.) wniósł o przedłużenie do 30 września 2025 r. terminu do przedłożenia dowodów co do podwójnej karalności czynów zarzucanych oskarżonemu (k. 716)

5 lipca 2025 r. – zarządzenie o wyznaczeniu rozprawy na 30 października 2025 r. Jednocześnie wyrażono zgodę na przedłużenie terminu do przedłożenia dowodów co do podwójnej karalności czynów zarzucanych oskarżonemu do dnia 30 września 2025 r. (k. 726)

9 października 2025 r. – prokurator Prokuratury (...) w K. pismem z dnia 9 października 2025 r. (wniesionego do Sądu w dniu 15 października 2025 r.) wniósł o przedłużenie do 15 stycznia 2026 r. terminu do przedłożenia dowodów co do podwójnej karalności czynów zarzucanych oskarżonemu (k. 758)

30 października 2025 r. – rozprawa apelacyjna, na której Sąd Okręgowy przedłużył oskarżycielowi publicznemu termin do przedstawienia dowodów mających na celu wykazanie przesłanek z art. 111 § 1 k.k. do 28 maja 2026 r., a to mając na uwadze okoliczność, że realizacja pomocy prawnej może wynosić od pół roku do roku (k. 784-785)

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Przedmiotowa skarga zarzucająca przewlekłość postępowania prowadzonego przed Sądem Okręgowym w Opolu pod sygn. akt VII Ka 666/24 zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t.j. Dz. U. 2023.1725) z przewlekłością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy trwa ono dłużej, niż to konieczne dla wyjaśnienia tych okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego i pozostaje to w związku przyczynowym z działaniem lub bezczynnością sądu.

Przy ocenie czy doszło do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania w sprawie rozstrzygnięcia, co do istoty lub czynności podjętych przez sąd lub komornika sądowego w celu przeprowadzenia i zakończenia sprawy egzekucyjnej albo innej sprawy dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego, uwzględniając charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowania się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania (art. 2 ust. 2 ustawy).

Nie można pomijać również treści art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i rozumienia tego przepisu w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Zgodnie z tym przepisem każdy ma prawo do rozpoznania jego sprawy w rozsądnym terminie. Ocena, czy przewlekłość postępowania jest uzasadniona, musi być dokonywana w świetle szczególnych okoliczności sprawy i z uwzględnieniem takich kryteriów określonych w orzecznictwie Trybunału jak: stopień złożoności sprawy, zachowanie skarżącego i odpowiednich władz oraz znaczenie materii objętej skargą (zob. m.in. W. v. Polska, wyrok (...) z 30.01.2003; I. v. Polska, decyzja (...) z 30.04.2002 r.; I. v. Polska, wyrok (...) z 26.07.2001 r.; P.-E. v. Polska, decyzja (...) z 5.04. 2001 r.; G. v. Polska, wyrok (...) z 2000 r.).

Oceniając postępowanie toczące przed Sądem Okręgowym w Opolu pod sygn. VII Ka 666/24 pod kątem wskazanych wyżej okoliczności stwierdzić należy, iż prowadzone jest ono przewlekle, naruszone zostały przyjęte standardy podejmowania czynności bez zbędnej zwłoki.

Między wpływem do Sądu odwoławczego zażaleń potraktowanych następczo jako apelacje a wyznaczeniem ostatniej z rozpraw minął 1 rok i 5 miesięcy.

Przewodniczący VII Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Opolu powinien podjąć niezwłocznie działania celem zakończenia sprawy przed Sądem II instancji.

Na podstawie art. 17 ust. 3 ustawy o skardze należało zwrócić skarżącej wniesioną opłatę.

Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny orzekł, jak na wstępie.

SSA Edyta Gajgał SSA Andrzej Kot SSA Cezariusz Baćkowski