I C 238/24

Sygn. akt I C 238/24 upr.

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 24 września 2024 r.

Sąd Rejonowy w Dębicy I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący:

Sędzia Agnieszka Wilk - Król

Protokolant:

starszy sekretarz sądowy Małgorzata Frankiewicz

po rozpoznaniu w dniu 24 września 2024 r. w Dębicy

na rozprawie

sprawy z powództwa (...) z siedzibą w K.

przeciwko M. D.

o zapłatę

w przedmiocie sprzeciwu M. D.od nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu upominawczym w dniu 9 czerwca 2023 r. w sprawie (...)

I. W części, w której nakaz zapłaty sygn.akt (...) z dnia 9 czerwca 2023 r. w stosunku do M. D. stracił moc - oddala powództwo.

II. Przyznaje od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Dębicy na rzecz radcy prawnego S. P. kwotę 1 771,20 zł brutto (słownie: jeden tysiąc siedemset siedemdziesiąt jeden złotych i dwadzieścia groszy) tytułem wynagrodzenia za pełnienie funkcji kuratora dla nieznanej z miejsca pobytu pozwanej M. D.

III. Kosztami postępowania obciąża powoda.

Sygn. akt I C 238/24 upr.

wyroku Sądu Rejonowego w Dębicy

z dnia 24 września 2024 r.

Powód (...) w K. wniósł o zasądzenie solidarnie od pozwanych M. D. i J. Ś. kwoty 17 985,26 zł wraz z odsetkami umownymi w wysokości określonej według zmiennej stopy procentowej wynoszącej dwukrotność sumy stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych (odsetki maksymalne za opóźnienie) od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz kosztów postępowania. W uzasadnieniu powód wskazał, iż (...) z siedzibą w G. udzieliła K. Ś. pożyczki w kwocie 17 000,00 zł na podstawie umowy z dnia 23 maja 2019 r., z obowiązkiem spłat co miesiąc rat. Powód wskazał, że K. Ś. zmarła dnia 24 grudnia 2020 r. i tym samym roszczenie stało się wymagalne wobec jej spadkobierców, tj. K. D. (sic!) i J. Ś.. Powód wyjaśnił, że nabył przedmiotową wierzytelność na podstawie umowy przelewu wierzytelności z dnia 26 marca 2021 r., od (...) z siedzibą w G. a zadłużenie pozwanych wynosi 17 985,26 zł na które składają się następujące kwoty: 12 699,56 zł tytułem kapitału pożyczki oraz 5 285,70 zł tytułem sumy odsetek (szczegółowe uzasadnienie k. 4/2 – 6).

Sąd Rejonowy w Dębicy Wydział I Cywilny wydał w dniu 9 czerwca 2023 r. nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, uwzględniający w całości żądanie pozwu (k. 43). Nakaz zapłaty uprawomocnił się w stosunku do pozwanego J. Ś..

Od powyższego nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym, kurator ustanowiony dla nieznanej z miejsca pobytu pozwanej M. D., wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów oraz przyznanie ustanowionemu kuratorowi wynagrodzenia. Zakwestionowano istnienie zobowiązania, jego wymagalność oraz zastosowanie postanowień umowy pożyczki w zakresie naliczania przez pożyczkodawcę odsetek w wysokości przewyższającej odsetki ustawowe (szczegółowe uzasadnienie sprzeciwu k. 100 – 100/2).

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 23 maja 2019 r. pomiędzy (...) z siedzibą w G. (pożyczkodawcą) a K. Ś. (pożyczkobiorcą) została zawarta umowa pożyczki (kredyt konsumencki) nr (...) na podstawie której pożyczkodawca udzielił pożyczkobiorcy pożyczkę w wysokości 17 000,00 zł (kwota ta obejmowała kredytowane koszty kredytu) na okres od dnia zawarcia umowy do dnia 10 stycznia 2026 r. Zaś całkowita kredytu (pożyczki) wynosiła 12 747,03 zł.

W pkt 7 umowy strony ustaliły, że kwota pożyczki obejmująca kredytowane koszty pożyczki oprocentowana jest według zmiennej stopy procentowej ustalonej przez Zarząd Kasy wynoszącej w dniu zawarcia umowy 6,00% w skali roku. K. Ś. zobowiązała się do spłaty pożyczki poprzez comiesięczne potrącanie wpłaty raty wraz z należnymi odsetkami – wg harmonogramu stanowiącego załącznik do umowy z wierzytelności (także niewymagalnych) wynikających z umowy rachunku.

W pkt 22 umowy wskazane zostało, że w przypadku nieterminowej spłaty pożyczki należność z tego tytułu staje się w dniu następnym należnością przeterminowaną, a od niespłaconego w całości lub w części kapitału pobierane są odsetki wynoszące dwukrotność sumy stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych, na dzień zawarcia umowy wynosiła ona 14,00%. Strony ustaliły, że (...) z siedzibą w G. zastrzega sobie prawo do wypowiedzenia umowy z 30-dniowym terminem wypowiedzenia i postawienia całej pożyczki wraz z odsetkami w stan natychmiastowej wymagalności w przypadku stwierdzenia, że warunki udzielenia pożyczki nie zostały dotrzymane, a także w przypadku, gdy pożyczkobiorca nie zapłacił w terminach określonych w umowie pełnych rat pożyczki za co najmniej dwa okresy płatności, po uprzednim wezwaniu pożyczkobiorcy listem poleconym do zapłaty zaległych rat w terminie nie krótszym niż 7 dni od otrzymania wezwania pod rygorem wypowiedzenia umowy.

W pkt 24 umowy strony natomiast ustaliły, że zabezpieczeniem spłaty pożyczki jest przystąpienie do umowy ubezpieczenia indywidualnego (...) z obowiązkiem uiszczania opłaty stanowiącej zwrot kosztów ubezpieczenia w całym okresie obowiązywania umowy - jednorazowo – przy wypłacie kwoty pożyczki – w wysokości 2 050,43 zł.

Umową przelewu wierzytelności nr (...) K. Ś. przelała na rzecz Kasy wierzytelności jakie przysługiwać miały K. Ś. względem zakładu ubezpieczeń z tytułu umowy ubezpieczenia. Na Kasę zostało również scedowane roszczenie o zwrot składki za okres niewykorzystanej ochrony ubezpieczeniowej.

Dowód: umowa pożyczki nr (...) – k. 19 - 22, raport spłaty – k. 33 - 34, wyciąg z rachunku płatniczego – k. 123 – 124, regulamin prowadzenia rachunków płatniczych i indywidualnych – k. 135 – 137/2, Statut – k. 138 – 146/2, deklaracja członkowska wraz z protokołem z posiedzenia zarządu – k. 147 – 150, harmonogram spłat – k. 151 – 152, dyspozycja polecenia przelewu wewnętrznego – k. 153, wniosek o przyznanie pożyczki – k. 154 – 156, wniosko-polisa wraz z załącznikiem – k. 162 – 165, u mowa przelewu wierzytelności nr (...) – k. 167 – 168, Ogólne Warunki Ubezpieczenia – k. 169 – 171/2, karta produktu indywidualnego ubezpieczenia – k. 172 - 173

Zgodnie z § 28 Regulaminu udzielania kredytów i pożyczek konsumenckich spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej roszczenie o zwrot kredytu staje się wymagalne z dniem ustania członkostwa kredytobiorcy, a taka sytuacja ma miejsce z chwilą jego śmierci. Paragraf ten łączy wymagalność roszczenia o zwrot kredytu ze zdarzeniem, jakim jest zgon kredytobiorcy, zaś § 22 ust. 1 Regulaminu nadaje roszczeniu temu automatycznie charakter należności przeterminowanej. Od należności przeterminowanych zaś - w myśl § 22 ust. 2 Regulaminu – Kasa uprawniona jest do naliczania odsetek w wysokości odsetek maksymalnych.

Dowód: Regulamin udzielania kredytów i pożyczek konsumenckich spółdzielczej kasy oszczędnościowo – kredytowej - k. 28 - 29

K. Ś. zmarła dnia 24 grudnia 2020 r., tj. w czasie trwania umowy pożyczki.

Niesporne, a nadto dowód: akt zgonu k. 23

Zgodnie z ogólnymi warunkami grupowego ubezpieczenia na życie sumę ubezpieczenia stanowiła kwota równa wartości zadłużenia na dzień zawarcia umowy ubezpieczenia. Przedmiotem ubezpieczenia były następstwa nieszczęśliwego wypadku, zawału serca lub udaru mózgu, zaistniałego w okresie ubezpieczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub poza jego granicami. Zakres ubezpieczenia obejmował: śmierć ubezpieczonego w następstwie nieszczęśliwego wypadku, śmierć ubezpieczonego w następstwie zawału serca lub udaru mózgu, całkowitą niezdolność ubezpieczonego do pracy w następstwie nieszczęśliwego wypadku.

Ubezpieczyciel (...) decyzją z dnia 18 lipca 2021 r. odmówił (...)z siedzibą w G. wypłaty sumy ubezpieczenia po śmierci K. Ś. z uwagi na to, że śmierć ubezpieczonej nie nastąpiła ze względu na nieszczęśliwy wypadek, zawał serca lub udar mózgu. W decyzji nie wskazano przyczyny śmierci K. Ś..

(...) z siedzibą w G.nie odwoływała się od w/w decyzji.

Dowód: decyzja z dnia 18 stycznia 2021 r. – k. 166, Ogólne Warunki Ubezpieczenia – k. 169 – 171/2, karta produktu indywidualnego ubezpieczenia – k. 172 - 173

M. D. (córka S. i K.) w ½ części i J. Ś. (syn S. i K.) w ½ części nabyli na podstawie ustawy spadek po K. Ś..

Dowód: postanowienie Sądu Rejonowego w Dębicy z dnia 11 października 2022 r., sygn. akt I Ns 572/21 – k. 32

Na mocy umowy przelewu wierzytelności z dnia 26 marca 2021 r. (...) z siedzibą w K. nabył od (...) z siedzibą w G. wierzytelności wskazane w pkt 4.2 umowy – zawarte w formie tabeli. Wykaz wierzytelności wskazywał imię i nazwisko dłużnika, nr pożyczki oraz datę jej zawarcia. Nie wskazywał wysokości zadłużenia, ani co się na nie składa.

Dowód: umowa przelewu wierzytelności z dnia 26 marca 2021 r. – k. 14 – 16/2, odpis aktu notarialnego Rep. (...) nr (...) – k. 17 – 17/2

Pismem z dnia 12 stycznia 2023 r. (...) z siedzibą w K. skierował wezwanie do M. D. do zapłaty zadłużenia przeterminowanego z tytułu umowy nr (...) wynoszącego kwotę 16 828,90 zł. Pismo to nie zostało doręczone pozwanej.

Dowód: przedsądowe wezwanie do zapłaty – k. 24 – 24/2, potwierdzenie odbioru – k. 25

Stan faktyczny w przedmiotowej sprawie Sąd ustalił na podstawie dowodów z w/w dokumentów przedłożonych przez stronę powodową w toku postępowania, które uznane zostały za wiarygodne w całości, albowiem nie budziły one zastrzeżeń Sądu co do autentyczności i prawdziwości twierdzeń w nich zawartych, a nadto ich moc dowodowa nie była kwestionowana przez strony.

Sąd zważył co następuje:

Sąd Rejonowy w Dębicy w sprawie (...) w dniu 9 czerwca 2023 r. wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, w którym nakazał pozwanym M. D. i J. Ś., aby zapłacili solidarnie powodowi kwotę 17 985,26 zł z odsetki maksymalnymi za opóźnienie od dnia 30 maja 2023 r. do dnia zapłaty wraz z kwotą 3 437,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu w terminie dwóch tygodni od doręczenia nakazu lub wnieśli w tym terminie sprzeciw.

Pozwany J. Ś. nakaz otrzymał w dniu 6 lipca 2023 r. Pozwany J. Ś. nie złożył sprzeciwu od nakazu, a tym samym nakaz w stosunku do niego stał się prawomocny.

Sprzeciw od nakazu zapłaty wniosła tylko pozwana M. D. (kurator dla niej ustanowiony).

Zgodnie z art. 505 § 1 i § 2 k.p.c. w razie prawidłowego wniesienia sprzeciwu nakaz zapłaty traci moc. Nakaz zapłaty traci moc w części zaskarżonej sprzeciwem. Sprzeciw jednego tylko ze współpozwanych o to samo roszczenie oraz co do jednego lub niektórych uwzględnionych roszczeń powoduje utratę mocy nakazu jedynie co do nich.

Zakres zaskarżenia sprzeciwem decyduje, w jakim zakresie sprawa będzie rozpatrywana po wniesieniu sprzeciwu (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2004 r., III CZP 57/04, OSNC 2005, nr 10, poz. 171). Artykuł 505 § 2 k.p.c. wskazuje, że wniesienie sprzeciwu przez jednego z pozwanych ponoszących wspólnie odpowiedzialność, nie odnosi skutku wobec pozostałych pozwanych. Nakaz traci moc zatem jedynie w stosunku do tego z pozwanych, który złożył sprzeciw. Przepis ten precyzuje również, że w wypadku złożenia sprzeciwu co do jednego lub niektórych roszczeń uwzględnionych nakazem zapłaty, nakaz traci moc jedynie w tej części.

Ponieważ pozwany J. Ś. nie złożył sprzeciwu od nakazu, w stosunku do niego nakaz stał się prawomocny. Natomiast w stosunku do pozwanej M. D. wobec złożenia sprzeciwu w terminie, nakaz stracił moc i sprawa została skierowana do rozpoznania na rozprawie.

Powód wskazywał, że wierzytelność dochodzoną pozwem nabył na podstawie umowy o przelew wierzytelności, zgodnie z art. 509 k.c. Jako podstawę swojego żądania powód wskazywał umowę pożyczki z dnia 23 maja 2019 r. Podstawę prawną żądania powoda stanowią więc przepisy ustawy o kredycie konsumenckim oraz art. 720 i następne k.c.

Wskazania wymaga również, że co do zasady pozwana ponosi odpowiedzialność za długi swojej matki jako jej spadkobierca, niezależnie od stanu spadku ustalonego w spisie inwentarza. Prawa i obowiązki zmarłego przechodzą bowiem na jego spadkobierców z chwilą otwarcia spadku (art. 922 § 1 k.c.), zatem już w dacie śmierci (art. 924 k.c.) matki pozwanej, czyli kredytobiorcy pozwana przejęła jej zobowiązania wobec Kasy z tytułu udzielonego kredytu. Jeżeli natomiast - wobec przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza, zatem z ograniczeniem odpowiedzialności za długi spadkowe (art. 1012 k.c.) - spadkobiercy przysługuje prawo do powołania się na ograniczenie odpowiedzialności, uprawnienie swoje może podnieść w toku postępowania egzekucyjnego, co w świetle art. 319 k.p.c. i judykatury nie budzi wątpliwości. Zgodnie bowiem z w/w przepisem jeżeli pozwana ponosi odpowiedzialność z określonych przedmiotów majątkowych albo do wysokości ich wartości, sąd może, nie wymieniając tych przedmiotów ani ich wartości, uwzględnić powództwo zastrzegając pozwanemu prawo do powołania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie odpowiedzialności, zaś orzecznictwo jednolicie przyjmuje, że uprawnienie to materializuje się właśnie w postepowaniu egzekucyjnym.

Powyższe rozważania nie prowadzą jednak do wniosku, że roszczenie powoda w stosunku do pozwanej M. D. było zasadne.

Podkreślić należy, iż zgodnie z art. 3 k.p.c. strony obowiązane są dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek oraz przedstawiać dowody (zasada kontradyktoryjności). Rzeczą Sądu nie jest zatem zarządzenie dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie, ani też Sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 232 k.p.c.) Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach (art. 3 k.p.c.), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne (art. 6 k.c.). Nie obowiązuje obecnie zasada odpowiedzialności Sądu za wynik postępowania. Za niedopuszczalne proceduralnie należy przy tym uznać przerzucenie ciężaru dowodu na pozwaną a tym bardziej na Sąd. Wskazać w tym miejscu należy, że strona powodowa jest przedsiębiorcą korzystającym z profesjonalnej obsługi prawnej. Z tych względów powinna być świadoma zasad prowadzenia procesu cywilnego i występowania w nim w charakterze strony aktywnej.

Zdaniem Sądu, to powód jako profesjonalista, od którego wymaga się staranności w wyższym stopniu, powinien ponosić wszelkie konsekwencje związane ze swoją niedokładnością, zaniedbaniem i niekonsekwencją. Nie budzi bowiem wątpliwości konstatacja, że same twierdzenia strony nie stanowią dowodu, a twierdzenie dotyczące istotnej dla sprawy okoliczności (art. 227 k.p.c.) powinno być udowodnione przez stronę to twierdzenie zgłaszającą (por. wyrok SN z dnia 22 listopada 2001 r., I PKN 660/00). Ponadto mając na uwadze jedną z podstawowych zasad postępowania cywilnego, a mianowicie obowiązku udowadniania faktów i twierdzeń przez stronę wywodzącą z tychże faktów skutki prawne, określoną w dyspozycji art. 6 k.c., Sąd uznał, iż to rzeczą powodów było dążyć do zgromadzenia i przedstawienia Sądowi należytego rodzaju dowodów. Wszelkie zatem zaniechania podejmowania takich działań przez powodów, ich ewentualne zaniedbania i przeoczenia, stanowią zarazem wyraz woli strony powodowej i pociągać muszą za sobą niekorzystne dla niej skutki procesowe.

Strona powodowa nie przedstawiła dowodów świadczących o zasadności powództwa, Sąd uznał, że żądanie powoda co do należności głównej jak i skapitalizowanych odsetek nie zasługiwało na uwzględnienie i podlegało oddaleniu, gdyż powód nie wykazał zasadności swojego żądania - nie przedstawił żadnych dowodów, że miało miejsce odwołanie od decyzji ubezpieczyciela z dnia 18 lipca 2021 r., a co istotniejsze nie przedstawił żadnych dowodów, że zgon K. Ś. nie nastąpił z przyczyn objętych umową ubezpieczenia jak również nie zawnioskował o dowód z opinii biegłego na tą okoliczność. Tym samym nie wyczerpał drogi dochodzenia przedmiotowego roszczenia od ubezpieczyciela.

W tym miejscu podnieść należy, iż w podobnych sprawach orzekał Sąd Okręgowy w Rzeszowie i tut. Sąd podziela stanowisko tego Sądu (por. wyrok SO w Rzeszowie z dnia 20.06.2024 r. sygn. V Ca 1099/23).

Sąd miał na uwadze, iż umowa ubezpieczenia została zawarta de facto (cesja na rzecz Kasy wierzytelności jakie przysługiwać miały kredytobiorcy względem zakładu ubezpieczeń z tytułu umowy ubezpieczenia) pomiędzy Kasą jako ubezpieczającym, a ubezpieczycielem i żadne roszczenie z tej umowy nie przysługiwało ani kredytobiorcy, ani jego spadkobiercom. W związku z tym tylko i wyłącznie od woli Kasy i jej następcy prawnego zależało skorzystanie z tego zabezpieczenia i możliwość odwołania się od decyzji ubezpieczyciela. Działania (...) z siedzibą w G. nie były przeprowadzone z podwyższoną, a nawet ze zwykłą starannością. Wierzyciel pierwotny i jego następca prawny po pierwszej i jedynej decyzji odmownej ubezpieczyciela, która jest lakoniczna i nie przedstawia żadnych dowodów, że zgon ubezpieczonej nastąpił z przyczyn niebędących przedmiotem umowy ubezpieczenia (zawierała wyłącznie proste zaprzeczenie tej okoliczności) nie byli zainteresowani dalszym dochodzeniem roszczenia od ubezpieczyciela. Sąd stoi na stanowisku, że nie sposób uznać, iż celem zawieranych wraz z umową pożyczki umów ubezpieczenia jest tylko ochrona Kasy przed niewypłacalnością dłużnika. Bez wątpienia ubezpieczenie kredytu zabezpieczać powinno przede wszystkim kredytobiorcę (jako stronę umowy słabszą ekonomicznie), a w przypadku jego śmierci – spadkobierców, gdyż to kredytobiorca ponosi ciężary finansowe związane z opłacaniem składki ubezpieczeniowej. Dlatego też obciążanie spadkobiercy zobowiązaniami z tytułu tej umowy, w zakresie w jakim mogły być pokryte przez ubezpieczyciela jest niedopuszczalne. Dążenie Kasy do zmaksymalizowania zysku wynikającego z trwania umowy kredytu, kosztem kredytobiorcy, ponoszącego ciężar ubezpieczenia i jego spadkobierców – nie zasługuje w ocenie Sądu na aprobatę. Gdyby przyjąć, iż zasadą w sytuacji śmierci kredytobiorcy jest domaganie się spłaty od jego spadkobierców niezależnie od zawartych przez kredytobiorcę umów ubezpieczenia narzuconych przez Kasę, ochrona, której koszty ponosi kredytobiorca byłaby w rzeczywistości iluzoryczna i stanowiłaby jedynie niczym nieuzasadniony dodatkowy koszt dla kredytobiorcy, któremu nie odpowiadałoby żadne świadczenie wzajemne, a w konsekwencji byłoby zyskiem dla Kasy i ubezpieczyciela.

Sąd zważył również, iż zgodnie z ogólnymi warunkami ubezpieczenia (§ 12 pkt 1-2), sumę ubezpieczenia stanowi kwota równa kwocie zadłużenia z umowy kredytu, pozostała kredytobiorcy do spłaty w dniu zajścia zdarzenia ubezpieczeniowego, z wyłączeniem zadłużenia przeterminowanego. Skoro zatem w niniejszym przypadku był jeden kredytobiorca to całość kapitału zaległego na dzień zgonu byłaby spłacona przez ubezpieczyciela. Kredytobiorczyni dokonała ubezpieczenia kredytu na wypadek śmierci. W niniejszej sprawie obowiązek spłaty powstałego zadłużenia przez pozwaną zaktualizowałby się dopiero z momentem wyczerpania możliwości dochodzenia roszczenia od ubezpieczyciela, które jak zostało wykazane nie nastąpiło. Mając zaś na uwadze, iż ubezpieczyciel zobowiązany był do pokrycia całości kapitału pożyczki stanowiło podstawę do oddalenia powództwa w całości.

W ocenie Sądu dochodzenie roszczenia z umowy pożyczki winno być więc w niniejszej sprawie poprzedzone przez powoda oraz jego poprzednia prawnego rzetelną próbą uzyskania świadczenia od ubezpieczyciela. Zauważyć bowiem należy, iż celem umowy ubezpieczenia zawieranej w powiązaniu z umową kredytu nie jest jedynie zabezpieczenie roszczeń przysługujących kredytodawcy, na wypadek braku wywiązania się z zobowiązania przez dłużnika, ale przede wszystkim zabezpieczenie sytuacji kredytobiorcy, na którym spoczywa obowiązek poniesienia kosztów tego ubezpieczenia. W przypadku ubezpieczenia na wypadek śmierci kredytobiorcy zabezpieczenie to obejmuje zaś interesy jego spadkobierców.

Równocześnie bezspornym pozostawało, że Kasa nie podjęła wystarczającej próby uzyskania świadczenia od zakładu ubezpieczeń. Kasa wskutek własnych zaniedbań pozbawiła się możliwości dochodzenia od innej osoby roszczeń z umowy ubezpieczenia, która miała zabezpieczać interesy obydwu stron od zdarzenia nagłego i losowego.

Sąd nie kwestionuje tego, że odpowiedzialność pozwanej i ubezpieczyciela ma charakter odpowiedzialności in solidum i to Kasie (i jej następcy prawnemu) pozostawiona została swoboda w wyborze osoby, od której będzie dochodzić należnego jej świadczenia. W realiach niniejszej sprawy jednak żądanie przez powoda roszczenia bezpośrednio odM. D.z pominięciem wyczerpania drogi dochodzenia roszczenia od ubezpieczyciela stanowiło nadużycie przysługującego powodowi prawa podmiotowego i nie zasługiwało na uznanie. Raz jeszcze zauważyć trzeba, że celem tej umowy nie była jedynie ochrona interesów Kasy, ale także dłużnika. Istotny w tym kontekście pozostaje także fakt, iż pozwana nie była i nie jest podmiotem uprawnionym do dochodzenia świadczenia z tytułu ubezpieczenia (por. wyrok Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z 25.04.2019 r., III C 728/15, LEX nr 3268109).

Na marginesie wskazać należy, że pozwana spadkobierczyni ustawowa zmarłej K. Ś. nie stała się z chwilą jej śmierci stroną umowy pożyczki, a jedynie nabyła wynikające z tej umowy obowiązki zmarłej, tj. obowiązek spłaty zaciągniętej pożyczki. W dalszej kolejności wskazać należy, że powód z ustalonego wyżej stanu faktycznego, wywodzi obowiązek zapłaty przez spadkobierczynię pożyczkobiorcy kwoty niespłaconej pożyczki i odsetek powołując się na zapisy w/w umowy oraz Regulaminu kredytów i pożyczek konsumenckich spółdzielczej kasy oszczędnościowo – kredytowej (dalej Regulaminu), niezależnie od kwoty niespłaconego kredytu, również odsetek umownych, które powód naliczył wobec postawienia kredytu w stan natychmiastowej wymagalności w związku ze śmiercią kredytobiorcy. Powyższego stanowiska nie można uznać za zasadne, zaś postanowień umowy i Regulaminu, z których roszczenie swoje powód wywodzi, za obowiązujące pomiędzy stronami niniejszego procesu. Zgodnie z § 28 Regulaminu roszczenie o zwrot kredytu staje się wymagalne z dniem ustania członkostwa kredytobiorcy, a taka sytuacja ma miejsce z chwilą jego śmierci. Paragraf ten łączy wymagalność roszczenia o zwrot kredytu ze zdarzeniem, jakim jest zgon kredytobiorcy, zaś § 22 ust. 1 Regulaminu nadaje roszczeniu temu automatycznie charakter należności przeterminowanej. Od należności przeterminowanych zaś - w myśl § 22 ust. 2 Regulaminu - powód uprawniony jest do naliczania odsetek, które sam określa mianem "za przeterminowane zapłaty". Takie ukształtowanie praw i obowiązków konsumenta - a zwłaszcza osób, które w ogół jego praw i obowiązków wskutek spadkobrania wstępują, a nie stają się stroną umowy łączącej zmarłego z poprzednikiem prawnym powoda - z całą pewnością pozostaje sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy tych podmiotów (art. 385 ( 1 )§ 1 k.c.). Niedopuszczalne jest bowiem powiązanie ze śmiercią strony umowy podstawy do naliczania odsetek o charakterze przeterminowanym - przewidzianych na okoliczność nienależytego wywiązywania się z postanowień umowy - a następnie obciążenie tymi odsetkami, po praktycznie dowolnym okresie ich naliczania, spadkobierców zmarłego.

Z tych względów, Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.

Sąd, na podstawie art. 108 § 1 k.p.c., obciążył powoda kosztami opłaty sądowej od pozwu oraz kwotą wynagrodzenia dla kuratora ustanowionego dla nieznanej z miejsca pobytu pozwanej, orzekając jak w pkt II i III wyroku, gdyż brak było podstaw do zasądzenia kosztów od pozwanej na podstawie art. 98 k.p.c.