V U 605/25

Sygn. akt V U 605/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 9 lipca 2026 r.

Sąd Okręgowy w P. V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w następującym składzie:

Przewodniczący: Sędzia Beata Łapińska

Protokolant: Agnieszka Jachymska

po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2026 r. w P.

na rozprawie

sprawy z wniosku E. O.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T.

o świadczenie przedemerytalne

na skutek odwołania E. O.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T.

z dnia(...) sygn.: (...)

zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje wnioskodawczyni E. O. prawo do świadczenia przedemerytalnego poczynając od (...).

Sygn. akt V U 605/25

Decyzją z dnia (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. odmówił wnioskodawczyni E. O.prawa do świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu powyższej decyzji ZUS podniósł, że wnioskodawczyni nie zarejestrowała się we właściwym powiatowym urzędzie pracy w ciągu 60 od dnia ustania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

W odwołaniu od tej decyzji wnioskodawczyni wniosła o jej zmianę i przyznanie żądanego prawa. Wskazała, że wymagany 60-dniowy termin został przekroczony nie z jej winy, bowiem dopiero decyzją z dnia (...) roku Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności ustalił jej córce poziom potrzeby wsparcia na 95 punktów. Natomiast po otrzymaniu ww. decyzji niezwłocznie, bo (...), zarejestrowała się w powiatowym urzędzie pracy.

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych ustalił co następuje:

Wnioskodawczyni E. O., urodzona w (...), złożyła w dniu (...) wniosek o świadczenie przedemerytalne.

(dowód: wniosek, k.1-2-akt ZUS)

E. O. korzystała z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w okresie od 1 stycznia 1999 roku do 31 maja 2000 roku oraz od 1 sierpnia 2000 roku do 30 kwietnia 2004 roku w formie zasiłku stałego (z tytułu opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym) oraz w okresie od 1 maja 2004 roku do 30 września 2024 roku w formie świadczenia pielęgnacyjnego.

(dowód: zaświadczenia z (...), k.5, zaświadczenie k.18-akt sprawy)

Decyzją z dnia (...) Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, po rozpatrzeniu wniosku z (...), ustalił I. O.poziom potrzeby wsparcia na 95 punktów.

(dowód: decyzja (...) z (...), k.14-akt ZUS)

Od (...) wstrzymano ubezpieczonej wypłatę świadczenia pielęgnacyjnego.

(dowód: pismo MOPS, k. 16-akt sprawy)

Pismem z dnia (...) (...) Prezydent Miasta B. zawiadomił ubezpieczoną o wszczęciu z urzędu postepowania w sprawie decyzji dotyczącej przyznania E. O. świadczenia pielęgnacyjnego.

(dowód: zawiadomienie k.15-akt sprawy)

Ubezpieczona w dniu (...) (...) zarejestrowała się jako bezrobotna w Powiatowym Urzędzie Pracy w B..

(dowód: zaświadczenie k.6-akt ZUS, decyzja Starosty (...) z (...), k.19-akt sprawy)

Decyzją z dnia (...) Prezydent Miasta B. uchylił decyzję z dnia (...), ostatnio zmienioną decyzją z dnia (...), dotyczącą przyznania E. O.świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad córką I. O.. W uzasadnieniu organ wskazał, że E. O. nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne od (...) w związku z przyznaniem ubezpieczonej świadczenia wpierającego.

(dowód: decyzja Prezenta Miasta B. z (...), k.4-akt ZUS)

Decyzją z dnia (...) Prezydent Miasta B. uznał za nienależnie pobrane świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad córką w łącznej kwocie 16533,60 zł za okres od (...) do (...).

(dowód: decyzja Prezydenta Miasta B. z (...), k.26-akt sprawy)

W dniu (...) ZUS wydał zaskarżoną w sprawie decyzję.

(dowód: decyzja ZUS z (...), k.7-akt ZUS)

Sąd Okręgowy zważył i ocenił, co następuje:

Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4a ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 roku o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. z 2025r. poz.421) prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która zarejestrowała się we właściwym powiatowym urzędzie pracy w ciągu 60 dni od dnia ustania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 323, 858, 1615 i 1871 oraz z 2025 r. poz. 619 i 620), lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz.U. z 2024 r. poz. 246), pobieranych nieprzerwanie przez okres co najmniej 365 dni, i do dnia, w którym ustało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub zasiłku dla opiekuna, ukończyła co najmniej 55 lat – kobieta oraz 60 lat – mężczyzna i osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn.

Organ rentowy kwestionował spełnienie przesłanki dotyczącej warunku, odnoszącego się do niezachowania terminu na zarejestrowanie się przez wnioskodawczynię we właściwym powiatowym urzędzie pracy w ciągu wymaganych 60 dni od dnia ustania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Jak wskazuje się w orzecznictwie Sądu Najwyższego (vide: wyrok z dnia 9 stycznia 2024 r., I USKP 92/22, LEX nr 3654397), warunki nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego, określone w art. 2 ust. 1 pkt 4a oraz art. 2 ust. 3 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych, muszą być spełnione łącznie. Niespełnienie choćby jednego z tych warunków sprawia, że zainteresowana osoba nie nabywa prawa do spornego świadczenia.

Podkreślenia wymaga, że w niniejszej sprawie ubezpieczona uprawniona była do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną córką I. O.. Świadczenie to pobierała w okresie od(...)

W dniu (...) E. O. złożyła wniosek o świadczenie wspierające. Decyzją z dnia (...) (...)Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności (dalej: WZON) ustalił I. O. poziom potrzeby wsparcia na 95 punktów.

Niezwłocznie po otrzymaniu decyzji (...), wnioskodawczyni poinformowała o tym fakcie M., który od (...) wstrzymał ubezpieczonej wypłatę świadczenia pielęgnacyjnego. Nadto ubezpieczona w dniu (...) (...) zarejestrowała się jako bezrobotna w Powiatowym Urzędzie Pracy w B..

Mając na uwadze powyższy stan faktyczny, Sąd Okręgowy podziela pogląd, iż nie do zaakceptowania jest taka interpretacja przepisu art. 2 ust. 1pkt 4a oraz art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 roku o świadczeniach przedemerytalnych, która pomija okoliczność długości postępowania w przedmiocie przyznania świadczenia wspierającego, i to, że na skutek przedłużenia tego postępowania, może dojść do sytuacji, w której spełnienie przesłanki zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy w ciągu 60 dni od dnia ustania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego stanie się w ogóle niemożliwe i to nie z przyczyn leżących po stronie ubezpieczonego(…). Pamiętać też należy o tym, że uzyskanie decyzji o poziomie potrzeby wsparcia na podstawie orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności nie jest równoznaczne z nabyciem prawa do świadczenia wspierającego. Ustawodawca pominął zatem całkowicie okoliczność nieraz bardzo wydłużonej długości postępowania w przedmiocie przyznania świadczenia wspierającego, i to, że na skutek przedłużenia tegoż może dojść do sytuacji – jak w niniejszej sprawie - w której spełnienie przesłanki zachowania terminu 60 dni od dnia ustania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego do zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy nie będzie możliwe i to nie z przyczyn zawinionych przez ubezpieczonego. Jeszcze raz przypomnieć trzeba, że zupełnie inne cele towarzyszą świadczeniu wspierającemu, którego celem jest udzielenie wsparcia finansowego osobie niepełnosprawnej (a nie jego opiekunowi), świadczenie pielęgnacyjne przyznawane jest osobom zdolnym do pracy (opiekunom) w celu zrekompensowania im kosztów związanych z decyzją o rezygnacji z zatrudnienia, a w szczególności utraconych przez nie dochodów, zaś świadczenie przedemerytalne przewidziane jest dla osób wyrażających wolę i chęć podjęcia zatrudnienia, ale tego zatrudnienia nieznajdujących, nie zaś dla osób rezygnujących z zatrudnienia. Długość trwania postępowania w przedmiocie ustalenia poziomu potrzeby wsparcia, a następnie przyznania świadczenia wspierającego ma oczywisty wpływ na możliwość wykazania wymaganego ww. okresu 60 dni do zarejestrowania się we właściwym urzędzie pracy. Przedłużające się postępowanie w przedmiocie ustalenia poziomu potrzeby wsparcia i przyznania świadczenia wspierającego może prowadzić – tak jak w niniejszej sprawie - do pozbawienia ubezpieczonej realnej możliwości spełnienia warunku, o którym mowa w art. 2 ust. 1pkt 4a oraz art. 2 ust. 3 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych tj. zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy w ciągu 60 dni od dnia ustania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Tym samym Sąd stwierdza istnienie luki w prawie polegającej na braku wprowadzenia stosownej regulacji odnośnie do sposobu liczenia okresów z art. 2 ust. 1pkt 4a oraz art. 2 ust. 3 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych skorelowanej ze zmianą brzmienia wprowadzoną w art. 45 z dniem 1 stycznia 2024 r. przez ustawę z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (tak Wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 5 lutego 2026 r. III AUa 311/25)

Nie ulega więc wątpliwości, że okres od (...) (data złożenia wniosku) do (...) roku (data wydania decyzji), a nawet okres do dnia doręczenia decyzji WZON, winien być uwzględniony w ten sposób, że o ten właśnie okres wydłużony zostanie okres 60 dni poprzedzających dzień zarejestrowania we właściwym urzędzie pracy.

W ocenie Sądu Okręgowego zebrany w sprawie wiarygodny materiał dowodowy w sposób niewątpliwy wskazuje na fakt, iż wnioskodawczyni dopiero po dniu (...) roku (mając na uwadze kwestię doręczenia decyzji) dowiedziała się o decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia dla córki. A zatem E. O. w terminie 60 dni zarejestrowała się we właściwym powiatowym urzędzie pracy.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych, prawo do świadczenia przedemerytalnego ustala się na wniosek osoby zainteresowanej, od następnego dnia po dniu złożenia wniosku wraz z dokumentami, o których mowa w ust. 3 i 4. Wnioskodawczyni E. O. wniosek taki złożyła w dniu (...)

Mając na uwadze powyższe, stosownie do treści art. 477 ( 14) § 2 k.p.c., zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał wnioskodawczyniE. O. prawo do świadczenia przedemerytalnego od (...).