VIII U 4074/25

Sygn. akt VIII U 4074/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 11 czerwca 2026 roku

Sąd Okręgowy w Łodzi VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie

Przewodnicząca sędzia SO Magdalena Lisowska

Protokolant sekretarz sąd. Marta Baranowska

po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2026 roku w Łodzi

na rozprawie

sprawy z odwołania C. R.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) (...) w D.

z dnia 30 października 2025 roku znak (...)

o rekompensatę z tytułu pracy w szczególnych warunkach

zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje C. R. prawo do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach.

SSO Magdalena Lisowska

Sygnatura akt: VIII U 4074/25

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 30 października 2025 r. znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w H. po rozpatrzeniu wniosku z 3 października 2025 r. odmówił Ł. A. przyznania rekompensaty z tytułu utraty możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury za pracę do wcześniejszej emerytury za pracę w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że odmawia przyznania rekompensaty ponieważ na wymagane 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wnioskodawca udowodnił 8 lat, 8 miesięcy i 3 dni w okresach od 2 grudnia 1980 r. do 31 lipca 1985 r., od 15 czerwca 1990 r. do 31 stycznia 1992 r., od 1 lutego 1992 r. do 31 maja 1992 r., od 1 czerwca 1992 r. do 30 czerwca 1993 r.,

od 1 stycznia 1995 r. do 31 grudnia 1995 r. na stanowiskach: „brygadzista produkcji”, „mistrz”, „starszy mistrz” z tytułu zatrudnienia w (...) (...) (...).

Jednocześnie organ rentowy wskazał, że do stażu warunkach szczególnych lub

w szczególnym charakterze nie uwzględnił okresów: od 1 września 1980 r. do 1 grudnia 1980 r., od 1 sierpnia 1985 r. do 14 czerwca 1990 r., od 1 lipca 1993 r. do 31 grudnia 1994 r., ponieważ z przedłożonej umowy o pracę i angaży wynika, że w powyższych okresach wnioskodawca wykonywał pracę na stanowiskach „stażysta”, „obuwnik”, „kierownik wydziału”. W ocenie organu rentowego stanowiska pracy: „stażysta”, „obuwnik”, „kierownik wydziału” nie podlegają zaliczeniu do prac w szczególnych warunkach, ponieważ: stanowiska „stażysta” i obuwnik nie zostały wymienione w Zarządzeniu Ministra (...) i (...) z 7 lipca 1987 r., a stanowisko „kierownik wydziału” dotyczy pracowników wyższego szczebla kierowniczego, kierownik ma wydzielone pomieszczenia do pracy. Nie można uznać, że pracownik zatrudniony na stanowisku kierownika stale pracuje w warunkach, w których nie są zachowane higieniczne normy pracy. (decyzja k. 42-43).

Od powyższej decyzji odwołanie złożył Ł. A. nie zgadzając się z powyższą decyzją. Jego zdaniem organ rentowy niezasadnie przyjął, że stanowisko obuwnika nie zostało wymienione w Zarządzeniu Ministra Przemysłu (...) i (...) nr 7 z dnia 7 lipca 1987 r. jako praca wykonywana w szczególnych warunkach. Odwołujący się podnosił, że

w powyższym zarządzeniu stanowisko obuwnik-montażysta zostało wymienione w części

I, dziale VII w punkcie 14 podpunkcie od 1 do 4 zarządzenia Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego nr 7 z 7 lipca 1987 r.

Ponadto podnosił, że pracując na stanowisku kierownika nie posiadał wydzielonego pomieszczenia a jego stanowisko pracy znajdowało się bezpośrednio na hali produkcyjnej

i miał bezpośredni kontakt z pracami związanymi ze szlifowaniem, klejeniem, wykończeniem wyrobów przemysłu skórzanego.

Wnioskodawca podnosił także, że jako stażysta wykonywał prace związane ze stanowiskiem obuwnika, w okresie stażu wykonywał również czynności związane z szlifowaniem, klejeniem, wykańczaniem wyrobów skórzanych tj. obuwia, a staż miał na celu przygotowanie go do pracy na stanowisku obuwnika.

W związku z powyższym ubezpieczony wniósł o uznanie okresów: od 1 września 1980 r. do 1 grudnia 1980 r., od 1 września 1985 r. do 14 czerwca 1990 r., od 1 lipca 1993 r. do

31 grudnia 1994 r. i zaliczenie ich do pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze. (odwołanie k. 3-3v.).

W odpowiedzi na odwołanie pełnomocnik organu rentowego wniósł o oddalenie odwołania podnosząc, że Ł. A. udowodnił 8 lat, 8 miesięcy i 3 dni w okresach od

2 grudnia 1980 r. do 31 lipca 1985 r., od 15 czerwca 1990 r. do 31 stycznia 1992 r., od 1 lutego 1992 r. do 31 maja 1992 r., od 1 czerwca 1992 r. do 30 czerwca 1993 r. oraz od 1 stycznia 1995 r. do 31 grudnia 1995 r. na stanowiskach „brygadzista produkcji”, „mistrz”, „starszy mistrz”

z tytułu zatrudnienia w (...) (...) (...). Jednocześnie organ rentowy podnosił, że do stażu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze organ rentowy nie uwzględnił okresów: od 1 września 1980 r. do 1 grudnia 1980 r., od 1 sierpnia 1985 r. do 14 czerwca 1990 r., od 1 lipca 1993 r. do 31 grudnia 1994 r., ponieważ z przedłożonej umowy o pracę i angaży wynika, że w powyższych okresach wnioskodawca wykonywał pracę na stanowiskach „stażysta”, „obuwnik”, „kierownik wydziału”. (odpowiedź na odwołanie k. 4-4v.).

W piśmie procesowym z dnia 30 kwietnia 2026 r. organ rentowy wskazał, że staż pracy w szczególnych warunkach w okresie zatrudnienia w (...) (...) (z wyłączeniem okresów nieskładkowych) wynosiłaby 15 lat, 2 miesiące i 21 dni. (pismo procesowe k. 77).

Na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2026 r. wnioskodawca poparł odwołanie i wniósł

o rekompensatę za pracę w szczególnych warunkach dodając, że chce zaliczenia całego okresu pracy w zakładach (...). (stanowisko ubezpieczonego e-protokół rozprawy z 14 kwietnia 2026 r. 00:01:47-00:13:46 – płyta CD k. 75).

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

Ubezpieczony Ł. A. urodził się w dniu (...) Ukończył Technikum (...) w specjalności kaletnik. Ubezpieczony nie nabył prawa do emerytury pomostowej ani prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym w związku z wykonywaniem pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze.

(bezsporne, a nadto zeznania ubezpieczonego e-protokół rozprawy z 28 maja 2026 r. – płyta CD k. 82 w zw. z informacyjnym wysłuchaniem e-protokół rozprawy z 14 kwietnia 2026 r. 00:01:47-00:13:46 – płyta CD k. 75) .

W okresie od 1 września 1980 r. do 31 grudnia 1995 r. wnioskodawca był zatrudniony

w pełnym wymiarze czasu pracy w (...) (...) (...) na stanowiskach kolejno: stażysty (w okresie od 1 września 1980 r. do 1 grudnia 1980 r.), brygadzisty produkcji (w okresie od 2 grudnia 1980 r. do 30 czerwca 1986 r.), obuwnika

(w okresie od 1 lipca 1986 r. do 14 czerwca 1990 r.), mistrza w Wydziale Montażu Zakładu (...) (w okresie od 15 czerwca 1990 r. do 31 stycznia 1992 r.), brygadzisty produkcji Wydziału Szwalni i Montażu (od 1 lutego 1992 r. do 31 maja 1992 r.), starszego mistrza

w Wydziale Szwalni i Montażu (od 1 czerwca 1992 r. do 31 grudnia 1993 r.), kierownika Wydziału Szwalni i Montażu (od 1 stycznia 1994 r. do 31 grudnia 1994 r.) oraz mistrza

w Wydziału Szwalni i Montażu (od 1 stycznia 1995 r. do 31 grudnia 1995 r.). Umowa o pracę pomiędzy Zakładami (...) wnioskodawcą została rozwiązana z dniem 31 grudnia 1995 r. w związku z likwidacją zakładu.

(umowa o pracę z 1 września 1980 r. k. 18, angaże k. 19-54) .

Okresy od 19 do 23 października 1992 r., od 25 do 30 stycznia 1993 r., od 5 do 31 grudnia 1994 r., od 29 do 31 grudnia 1995 r. były dla ubezpieczonego okresami nieskładkowymi przypadającymi po 14 listopada 1991 r.

(zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu k. 11 akt kapitałowych ZUS) .

Do 30 czerwca 1986 r. wnioskodawca będąc zatrudnionym na stanowisku obuwnika jednocześnie wykonywał funkcję brygadzisty. Natomiast od 1 września 1988 r. wnioskodawcy z powrotem powierzono funkcję brygadzisty. Z kolei od 1 lipca 1993 r. do 31 grudnia 1993 r. wnioskodawca będąc zatrudnionym na stanowisku starszego mistrza pełnił funkcję kierownika Wydziału Szwalni i Montażu.

(angaże k. 30, 33) .

Od samego początku zatrudnienia w zakładach (...) ubezpieczony pracował na hali produkcyjnej w wydziale montażu obuwia. Na hali produkcyjnej znajdowało się 7 taśm produkcyjnych. W hali był mocno wyczuwalny zapach klejów i rozpuszczalników. Przy każdej z taśm produkcyjnych było około 50 stanowisk.

W okresie, gdy wnioskodawca był zatrudniony na stanowisku stażysty, musiał spróbować pracy na każdym z tych stanowisk. W tym okresie wykonywał pracę tak samo jak inni pracownicy – ale pod nadzorem brygadzisty. Po trzech miesiącach stażu wnioskodawca wykonywał samodzielnie to co robił w trakcie stażu, ale był już wówczas samodzielnym pracownikiem i od 1 grudnia 1980 r. pracował jako brygadzista, czyli miał nadzór nad pracownikami. Czynności te wykonywał na sali produkcyjnej, gdzie nadzorował i kierował pracą pracowników, natomiast prace fizyczne wykonywał rzadko. Nie miał on swojego osobnego pokoju, a wydzieloną część hali produkcyjnej.

Jako kierownik wnioskodawca wykonywał przede wszystkim prace nadzorcze, ale na produkcji i przez 8 godzin dziennie spędzał czas na tym wydziale. Jego przełożonym był kierownik zakładu produkcji, bo on nadzorował wszystkie wydziały produkcji, a nad nim był szef produkcji, który zarządzał całą produkcją w zakładzie i podziałem zadań. Przełożonym szefa produkcji był zaś dyrektor. Jako kierownik był bezpośrednio z pracownikami przy produkcji. Pod koniec zmieniono im miejsce całego działu produkcji bo zmniejszała się ilość pracowników. Jego bezpośredni przełożony również miał wydzielone stanowisko na dziale produkcji tuż przed likwidacją zakładu.

(zeznania ubezpieczonego e-protokół rozprawy z 28 maja 2026 r. – płyta CD k. 82 w zw. z informacyjnym wysłuchaniem e-protokół rozprawy z 14 kwietnia 2026 r. 00:01:47-00:13:46 – płyta CD k. 75) .

Wnioskodawca otrzymywał odzież roboczą, napoje regeneracyjne, ale nie był mu udzielany dodatkowy urlop z tytułu pracy w szczególnych warunkach.

( zeznania ubezpieczonego e-protokół rozprawy z 28 maja 2026 r. – płyta CD k. 82 w zw. z informacyjnym wysłuchaniem e-protokół rozprawy z 14 kwietnia 2026 r. 00:01:47-00:13:46 – płyta CD k. 75) .

Pracodawca – Zakłady (...) wystawił wnioskodawcy świadectwo pracy, w którym wskazano, że w okresie od 1 września 1980 r. do 31 grudnia 1995 r. wnioskodawca stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace polegająca na dozorze inżynieryjno-technicznym na oddziałach i wydziałach, na których wykonywana jest praca w szczególnych warunkach na stanowisku brygadzisty produkcji oraz mistrza wymienionym w wykazie A, dziale XIV/VII poz. 24/14 pkt ½,3,4, wykazu stanowiącego załącznik nr 1 do zarządzenia Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego nr 7 z dnia 7 lipca 1987 r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach w zakładach pracy przemysłu chemicznego i lekkiego.

(świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach k. 15) .

Przy uwzględnieniu spornych okresów zatrudnienia w (...) (...), staż pracy

w szczególnych warunkach w okresie zatrudnienia w (...) (...) (z wyłączeniem okresów nieskładkowych) wynosiłby 15 lat, 2 miesiące i 21 dni. (hipotetyczne wyliczenie k. 78).

Sąd Okręgowy zważył co następuje

Odwołanie jest zasadne i skutkuje zmianą zaskarżonej decyzji.

W myśl art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych o emeryturach pomostowych, rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli przed 1 stycznia 2009 r. ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat.

Przesłanka negatywna przyznania rekompensaty została natomiast zawarta w art. 21 ust. 2 ustawy o emeryturach pomostowych. Jest nią nabycie prawa do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest jednak to, że ubezpieczony nie nabył prawa do emerytury pomostowej, ani prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym w związku z wykonywaniem pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze.

Stosownie natomiast do treści art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1631) za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych.

Z kolei przepis art. 32 ust. 4 ustawy o emeryturach i rentach z FUS stanowi, że wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych, to jest na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów

z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych

w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. nr 8, poz.43 z późn. zm.).

Z § 1 w/w rozporządzenia wynika, że jego treść stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, wymienione w § 4-15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia.

W niniejszym postępowaniu, w ocenie organu rentowego skarżący nie udowodnił 15 lat pracy w warunkach szczególnych. W ocenie ZUS, jako okresy wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze nie mogą być uznane okresy od 1 września do

1 grudnia 1980 r., od 1 sierpnia 1985 r. do 14 czerwca 1990 r. oraz od 1 lipca 1993 r. do 31 grudnia 1994 r., gdyż w ocenie organu rentowego stanowiska pracy „stażysta”, obuwnik”

i kierownik wydziału nie podlegają zaliczeniu do prac wykonywanych w szczególnych warunkach ponieważ nie zostały wymienione w Zarządzeniu Ministra (...) i (...) z 7 lipca 1987 r. Jednocześnie bezsporne jest, że wnioskodawca udowodnił 8 lat, 8 miesięcy i 3 dni pracy w warunkach szczególnych w okresach: od 2 grudnia 1980 r. do 31 lipca 1985 r., od 15 czerwca 1990 r. do 31 stycznia 1992 r., od 1 lutego 1992 r. do 31 maja 1992 r., od 1 czerwca 1992 r. do 30 czerwca 1993 r. i od 1 stycznia 1995 r. do 31 grudnia 1995 r.

Należy w tym miejscu zauważyć, że przywołane powyżej rozporządzenie Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w § 2 ust. 2 zobowiązuje zakłady pracy do stwierdzenia okresów zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wyłącznie na podstawie posiadanej dokumentacji.

Co jednak istotne, świadectwo pracy nie tworzy praw podmiotowych, ani ich nie pozbawia, nie ma też cech wyłączności w zakresie dowodowym w postępowaniu o realizację tych praw oraz że świadectwo pracy traktuje się w postępowaniu sądowym jako dokument prywatny, który stanowi dowód tego, że osoba, która je podpisała, złożyła oświadczenie zawarte

w dokumencie (art. 245 k.p.c.). W ten sposób wypowiedział się Sąd Apelacyjny w Warszawie w dniu 25 listopada 1997 r. (III AUa 897/97, apel. W-wa 1998/1/4), a także Sąd Najwyższy

w wyroku z 16 lipca 2009 r . (II PK 1/09, LEX nr 533086).

Tym samym, brak świadectwa pracy wykonywanej w warunkach szczególnych lub wydanie świadectwa, które nie spełnia wymagań formalnych nie przekreśla ustalania, że tego rodzaju praca była wykonywana. W szczególności ubezpieczony może wykazywać innymi środkami dowodowymi, że praca świadczona była w warunkach szczególnych.

Dla rozstrzygnięcia spornej kwestii zasadnym stało się zatem ustalenie, czy praca wykonywana przez wnioskodawcę w spornym okresie była pracą w warunkach szczególnych, o jakich mowa w cytowanych wyżej przepisach. Sąd ustalił te okoliczności dokonując analizy dokumentacji oraz dopuszczając dowody z zeznań i w konsekwencji ustalając, że wnioskodawca legitymuje się co najmniej piętnastoma latami pracy w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.

Sąd zważył, że w spornych okresach ubezpieczony pracował przez cały czas na hali produkcyjnej w wydziale montażu obuwia. Na hali produkcyjnej znajdowało się 7 taśm produkcyjnych. W hali był mocno wyczuwalny zapach klejów i rozpuszczalników. Przy każdej z taśm produkcyjnych było około 50 stanowisk. W okresie, gdy wnioskodawca był zatrudniony na stanowisku stażysty, musiał spróbować pracy na każdym z tych stanowisk. W tym okresie wykonywał pracę tak samo jak inni pracownicy – ale pod nadzorem brygadzisty. Po trzech miesiącach stażu wnioskodawca nadal wykonywał to samo, co robił w trakcie stażu, ale był już wówczas samodzielnym pracownikiem i od 1 grudnia 1980 r. pracował jako brygadzista, czyli miał nadzór nad pracownikami. Czynności te wykonywał nadal na hali produkcyjnej, gdzie nadzorował i kierował pracą pracowników, przez cały czas narażając się na szkodliwe dla zdrowia czynniki. Nie miał swojego osobnego pokoju, a wydzieloną część hali produkcyjnej.

Jako kierownik wnioskodawca wykonywał przede wszystkim prace nadzorcze, ale nadal na produkcji i przez 8 godzin dziennie spędzał czas na tym wydziale. Jako kierownik był bezpośrednio z pracownikami przy produkcji.

Podsumowując, wnioskodawca w spornych okresach wykonywał pracę w takich samych szkodliwych dal zdrowia warunkach i w tym samym zakładzie pracy (tak jak w okresach uznanych przez organ za okresy pracy w szczególnych warunkach).

W kontekście możliwości zaliczenia wnioskodawcy do okresu wykonywania pracy

w szczególnych warunkach okresów, gdy wykonywał on czynności kierownicze, to warto przypomnieć, że jak wskazuje się w orzecznictwie, osoba sprawująca dozór inżynieryjno-techniczny nie musi przez całą dniówkę roboczą przebywać przy stanowiskach produkcyjnych sprawując bezpośredni nadzór nad pracownikami, gdyż dozór ten obejmuje także czynności administracyjno-biurowe ściśle z owym procesem dozoru związane, a obciążenie organizmu pracownika czynnikami szkodliwymi ma w tym przypadku związek z odpowiedzialnością za błędy w procesie technologicznym. Warunkiem jest, aby owe czynności administracyjno-biurowe były ze sprawowanym dozorem powiązane „ściśle”. (tak: wyrok Sądu Apelacyjnego

w Poznaniu z 8 czerwca 2022 r., III AUa 41/21, LEX nr (...)).

Intencją ustawodawcy było uznanie prac wykonywanych w warunkach szczególnych polegających na kontroli międzyoperacyjnej, kontroli jakości produkcji i usług oraz dozoru inżynieryjno-technicznego na oddziałach i wydziałach, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie, ale prace nad którymi wykonywana jest kontrola międzyoperacyjna nie muszą być pracami podstawowymi wymienionymi w wykazie A stanowiącym załącznik do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze. Powyższe wynika z faktu, że na wydziałach określonych terytorialnie, a nie organizacyjnie, na których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie istnieją szczególne warunki pracy z uwagi na szkodliwość tych warunków np. temperatura, immisje chemiczne, promieniowanie, zagrożenie życia lub zdrowia człowieka. Ustawodawca określając charakterystykę pracy jako kontrola międzyoperacyjna odnosił ją wprawdzie do kontroli nad pracami pracowników podległych służbowo, lecz nie praca pracowników podległych służbowo scharakteryzowana jako praca w warunkach szczególnych jest wyznacznikiem, ale czy praca polegająca na kontroli międzyoperacyjnej jest pracą

w warunkach szczególnych. Wyznacznikiem jest ustalenie, czy na wydziałach i oddziałach, gdzie wykonywana jest kontrola międzyoperacyjna wykonywane są jako podstawowe prace wymienione w wykazie, gdyż one generują szczególne, szkodliwe dla zdrowia warunki pracy na całym wydziale. Prace podstawowe wymienione w wykazie nie muszą natomiast być pracami, nad którymi sprawowany jest nadzór, lecz muszą być wykonywane na tym wydziale, aby kontrola międzyoperacyjna była uznana za pracę wykonywaną w warunkach szczególnych. (tak: wyrok Sądu Najwyższego z 27 października 2022 r., III USKP 163/21, LEX nr 3546240).

Jeśli czynności ogólnie pojętej kontroli oraz dozoru inżynieryjno-technicznego wykonywane są stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na stanowisku pracy związanym z określoną w pkt. 24 działu XIV wykazu A rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze kontrolą lub dozorem inżynieryjno-technicznym, to okres wykonywania tej pracy jest okresem pracy uzasadniającym prawo do świadczeń na zasadach przewidzianych w rozporządzeniu, niezależnie od tego ile czasu pracownik poświęca na bezpośredni dozór pracowników, a ile na inne czynności ściśle związane ze sprawowanym dozorem i stanowiące jego integralną część, takie jak sporządzanie związanej z nim dokumentacji. (tak: wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 18 czerwca 2013 r., III AUa 1307/12, LEX nr 1327484).

Co więcej, należy wskazać, że nawet gdyby wnioskodawcy – jako kierownikowi jako kierownikowi działu kontroli jakości podlegały zarówno osoby wykonujące pracę w warunkach szczególnych, jak i nie wykonujące takiej pracy, to i tak pracę wnioskodawcy można uznać za pracę w szczególnych warunkach. Jak bowiem wskazuje się w orzecznictwie, objęcie nadzorem lub kontrolą o których mowa w pkt. 24 działu XIV wykazu A rozporządzenia z 1983 r.

w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub

w szczególnym charakterze także innych niż wymienione w wykazie A prac nie wyłącza zakwalifikowania samego nadzoru lub kontroli jako pracy w szczególnych warunkach, jeżeli te inne (podlegające dozorowi lub kontroli) prace nie są na danym oddziale lub wydziale podstawowe. (tak: wyrok Sądu Najwyższego z 4 października 2007 r., (...) UK 111/07, LEX nr 375689)

Podsumowując, na tle powyższego stwierdzić należało, że wnioskodawca spełnia wymóg posiadania co najmniej 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych, gdyż wykonywał pracę w warunkach szczególnych wymienioną w punkcie 24 działu XIV wykazu

A rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43). Uściślenie tego stanowiska znajduje się w dziale XIV, pod poz. 24 pkt 1 zarządzenia nr 7 Ministra Przemysłu Chemicznego i (...) z 7 lipca 1987 r. w sprawie wykonywania prac

w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu przemysłu chemicznego i lekkiego. Zaś w początkowym okresie zatrudnienia, gdy był stażystą oraz w okresach, w których zajmował stanowisko obuwnika, wykonywał pracę w warunkach szczególnych wymienioną w punkcie 14 działu VII powyższego rozporządzenia. Uściślenie stanowisk pracy w ramach tego działu także znajduje się w Zarządzeniu nr 7 Ministra (...) i (...) z 7 lipca 1987 r. w sprawie wykonywania prac

w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu przemysłu chemicznego i lekkiego. Dział VII tego aktu (w przemyśle lekkim) przewiduje bowiem stanowiska obuwnika – montażysta, formowacza, szwacza (przy ścieraniu, ścienianiu i szlifowaniu elementów wyrobów), obuwnika – montażysty, formowacza, szwacza (przy nanoszeniu kleju i sklejania elementów wyrobów z użyciem klejów toksycznych) oraz obuwnika – montażysty, formowacza, szwacza (przy wykańczaniu wyrobów środkami chemicznymi), a także obuwnika – montażysty, formowacza, szwacza (przy formowaniu cholewek, ćwiekowaniu i przeszywaniu obuwia – dublowaniu) (poz. 14 pkt 1-4).

Przy tym przypomnieć należy iż dla oceny czy pracownik pracował w szczególnych warunkach, nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy. Praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden

z rodzajów pracy wymienionych w wykazie, stanowiącym załącznik do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze. (tak: wyrok Sądu Najwyższego z 8 czerwca 2011 r., (...) UK 393/10, LEX nr 950426). Podkreślić przy tym należy, że stanowiska, na których praca jest wykonywana w szczególnych warunkach zostały jedynie sprecyzowane w wykazie stanowiącym załącznik do wymienionego powyżej zarządzenia resortowego, które ma charakter jedynie pomocniczy: informacyjny, techniczno-porządkujący, uściślający ogólne pojęcia istniejące w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia

7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych

w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Zaś jak wskazuje się

w orzecznictwie, istotne znaczenie dla kwalifikacji danej pracy jako pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu art. 32 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS ma wynikające

z wykazu A, stanowiącego załącznik do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. przyporządkowanie danego rodzaju pracy do określonej branży. (tak: wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 11 czerwca 2013 r., III AUa 1370/12, LEX nr 1339369).

W konsekwencji należy uznać, że wnioskodawca legitymuje zatem stażem pracy

w szczególnych warunkach (po wyłączeniu okresów nieskładkowych) w wymiarze 15 lat, 2 miesięcy i 21 dni.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c., Sąd zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał Ł. A. prawo do rekompensaty za pracę w szczególnych warunkach – o czym Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.