VIII U 1396/23

Sygn. akt VIII U 1396/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 18 maja 2026 roku

Sąd Okręgowy w Łodzi VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodnicząca: Sędzia Agnieszka Olejniczak- Kosiara

Protokolant: sekretarz sądowy Aleksandra Pomorska

po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2026 roku w D. na rozprawie

sprawy z wniosku E. U.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (...) (...) w D.

o rentę z tytułu niezdolności do pracy

w związku z odwołaniem E. U.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w D.

z dnia 6 lipca 2023 roku, znak (...)

1. oddala odwołanie;

2. przyznaje i nakazuje wypłacić ze Skarbu Państwa kasy Sądu Okręgowego

w Łodzi na rzecz adwokata K. Ł. kwotę 442,80 złotych (czterysta czterdzieści dwa złotych osiemdziesiąt groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej E. U. przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu.

SSO Agnieszka Olejniczak- Kosiara

Sygnatura akt VIII U 1396/23

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 6 lipca 2023 r. znak (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w T., po rozpatrzeniu wniosku z dnia 24 kwietnia 2023 r. odmówił U. W. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że odmawia przyznania prawa do renty, ponieważ orzeczeniem Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 12 czerwca 2023 r. ustalono, że wnioskodawczyni jest całkowicie niezdolna do pracy do 31 maja 2025 roku, daty powstania całkowitej niezdolności do pracy nie da się ustalić, całkowita niezdolność do pracy pozostaje w związku ze stanem narządu ruchu, wnioskodawczyni jest niezdolna do samodzielnej egzystencji do 31 maja 2025 roku, daty powstania niezdolności do samodzielnej egzystencji nie da się ustalić, nie istniała 1 marca 2020 roku, niezdolność do samodzielnej egzystencji pozostaje w związku ze stanem narządu wzroku. Na przestrzeni całego życia na wymagane 4 lata okresów składkowych i nieskładkowych ubezpieczona udowodniła 1 rok 11 miesięcy i 29 dni, w tym okresy składkowe w ilości 1 rok 6 miesięcy i 19 dni oraz okresy nieskładkowe w ilości 5 miesięcy i 10 dni.

(decyzja k. 51 akt rentowych ZUS)

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła U. W. (obecnie C.), wnosząc o jej zmianę i przyznanie jej prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. W uzasadnieniu podniosła, że jest niezdolna do pracy z powodu choroby oczu.

(odwołanie k. 3)

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podnosząc argumenty tożsame co w zaskarżonej decyzji. Ponadto podniesiono, że brak jest dokumentów wskazujących, że zostały spełnione warunki z art. 58 ust. 3 ustawy emerytalnej, gdyż brak jest danych, aby wnioskodawczyni została zgłoszona do ubezpieczeń społecznych przed osiągnięciem osiemnastego roku życia, to jest do dnia 2 lutego 2014 roku bądź też by została zgłoszona do ubezpieczeń w ciągu 6 miesięcy od ukończenia nauki (pierwsze ubezpieczenie od 4 maja 2020 roku – informacja o nauce do 31 października 2017 roku.

(odpowiedź na odwołanie k. 63-63 odwrót)

Na rozprawie w dniu 11 maja 2026 r. pełnomocnik wnioskodawczyni ustanowiony z urzędu poparł odwołanie i wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które nie zostały uiszczone ani w całości ani w części, pełnomocnik ZUS wniósł o oddalenie odwołania.

(oświadczenia stron e-protokół rozprawy z 11 maja 2026 r. 00:01:24- -00:02:09 – płyta CD k. 396)

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

U. C. urodziła się (...) Wnioskodawczyni ukończyła (...) w zawodzie kucharza, naukę zakończyła 31 października 2017 roku, pracowała jako pracownik ochrony.

(bezsporne)

W dniu 24 kwietnia 2023 roku wnioskodawczyni złożyła do ZUS wniosek o ustalenie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy.

(wniosek – k. 1-4 załączonych do sprawy akt organu rentowego)

Lekarz Orzecznik ZUS po badaniu wnioskodawczyni w dniu 26 maja 2023 r. i dokonaniu analizy dokumentacji medycznej, rozpoznał u niej ślepotę oka lewego i znaczne upośledzenie widzenia oka prawego, stwardnienie guzowate, upośledzenie umysłowe lekkie.

Orzeczeniem z dnia 26 maja 2023 r. Lekarz Orzecznik ZUS orzekł, że wnioskodawczyni jest całkowicie niezdolna do pracy do 31 maja 2025 roku, daty powstania całkowitej niezdolności do pracy nie da się ustalić, całkowita niezdolność do pracy pozostaje w związku ze stanem narządu ruchu.

(opinia lekarska w dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej – k.150, orzeczenie Lekarza Orzecznika k. 34 akt rentowych ZUS)

Od powyższego orzeczenia Lekarza Orzecznika z dnia 26 maja 2023 r. zgłoszono zarzut wadliwości orzeczenia i przekazano sprawę do rozpatrzenia Komisji Lekarskiej ZUS.

(pismo w dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej – k.151 )

Komisja Lekarska ZUS po dokonaniu w dniu 12 czerwca 2023 r. analizy dokumentacji medycznej rozpoznała u wnioskodawczyni: ślepotę oka lewego, znaczne upośledzenie widzenia oka prawego, stwardnienie guzowate, upośledzenie umysłowe lekkie.

Orzeczeniem z 12 czerwca 2023 r. Komisja Lekarska ZUS orzekła, że wnioskodawczyni jest całkowicie niezdolna do pracy do 31 maja 2025 roku, daty powstania całkowitej niezdolności do pracy nie da się ustalić, całkowita niezdolność do pracy pozostaje w związku ze stanem narządu ruchu, wnioskodawczyni jest niezdolna do samodzielnej egzystencji do 31 maja 2025 roku, daty powstania niezdolności do samodzielnej egzystencji nie da się ustalić, nie istniała 1 marca 2020 roku, niezdolność do samodzielnej egzystencji pozostaje w związku ze stanem narządu wzroku.

(opinia Komisji Lekarskiej ZUS w dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej – k.152 , orzeczenie Komisji Lekarskiej ZUS k. 36 akt rentowych ZUS)

Zaskarżoną decyzją z dnia 6 lipca 2023 r. znak (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w T., po rozpatrzeniu wniosku z dnia 24 kwietnia 2023 r. odmówił U. W. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że odmawia przyznania prawa do renty, ponieważ orzeczeniem Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 12 czerwca 2023 r. ustalono, że wnioskodawczyni jest całkowicie niezdolna do pracy do 31 maja 2025 roku, daty powstania całkowitej niezdolności do pracy nie da się ustalić, całkowita niezdolność do pracy pozostaje w związku ze stanem narządu ruchu, wnioskodawczyni jest niezdolna do samodzielnej egzystencji do 31 maja 2025 roku, daty powstania niezdolności do samodzielnej egzystencji nie da się ustalić, nie istniała 1 marca 2020 roku, niezdolność do samodzielnej egzystencji pozostaje w związku ze stanem narządu wzroku. Na przestrzeni całego życia na wymagane 4 lata okresów składkowych i nieskładkowych udowodniła 1 rok 11 miesięcy i 29 dni, w tym okresy składkowe w ilości 1 rok 6 miesięcy i 19 dni oraz okresy nieskładkowe w ilości 5 miesięcy i 10 dni.

(decyzja k. 51 akt rentowych ZUS)

W sądowym badaniu neurologicznym z dnia 5 kwietnia 2024 roku rozpoznano u odwołującej stwardnienie guzowate. Jest to choroba uwarunkowana genetycznie wieloukładowa, polegająca na powstawaniu licznych guzków na skórze, w płucach, w nerkach, w mózgu i wątrobie. Wnioskodawczyni we wszystkich kartach z hospitalizacji - układ nerwowy miała opisywany jako prawidłowy. W dzieciństwie występowały u niej napady padaczkowe oraz napady rzekomo - padaczkowe. Z powodów okulistycznych ma przyznane znaczny stopień niepełnosprawności na stałe. Odwołująca nie dostarczyła kart z ostatniej hospitalizacji neurologicznej, natomiast biorąc pod uwagę opis układu nerwowego w czasie innych hospitalizacji, to można stwierdzić, że nie występują u niej niedowłady kończyn i objawy ogniskowego uszkodzenia układu nerwowego. W opisach (...) mózgu zawartych w dokumentacji nie są opisywane zmiany typowe dla stwardnienia guzowatego. Z punktu widzenia neurologa nie stwierdza się niezdolności wnioskodawczyni do wykonywania pracy zarobkowej.

(opinia biegłego z zakresu neurologii k. 200-202)

W sądowym badaniu psychiatrycznym z dnia 4 sierpnia 2024 roku stwierdzono, że w 2015r. w (...) (...) (Oddział Psychiatryczny) w ciągu około pół roku u wnioskodawczyni dwukrotnie i to diametralnie zmieniono diagnozę – od schizofrenii paranoidalnej do halucynozy organicznej. W (...) (Oddział Zaburzeń Afektywnych) w 2014 roku i 2015 roku rozpoznawano organiczne zaburzenia dysocjacyjne (drgawki dysocjacyjne). W obydwu oddziałach rozpoznawano upośledzenie umysłowe lekkie. W (...) konsekwentnie wykluczono występowanie schizofrenii u wnioskodawczyni. W 2024 roku rozpoznano w (...) (...) w T.: zaburzenia psychiczne spowodowane uszkodzenia lub dysfunkcją mózgu i chorobą somatyczną - organiczne zaburzenia dysocjacyjne FO6.5. upośledzeniu umysłowe lekkie niewielkie zmiany lub brak zmian w zachowaniu F70.0. Z punktu widzenia psychiatry stwierdzane u wnioskodawczyni zaburzenia psychiczne nie uzasadniają orzeczenia całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy.

(opinia biegłego z zakresu psychiatrii k. 220-230)

W sądowym badaniu okulistycznym z dnia 29 grudnia 2025 roku rozpoznano u odwołującej praktyczną obustronną ślepotę, zanik nerwów wzrokowych. Z punktu widzenia okulisty stwierdzono, że wnioskodawczyni jest niezdolna do samodzielnej egzystencji oraz całkowicie niezdolna do pracy na trwałe. Początek niezdolności do samodzielnej egzystencji oraz całkowitej niezdolności do pracy, wynikającej ze stanu narządu wzroku to 12 czerwca 2023 roku.

(opinia biegłego z zakresu okulistyki k. 373-374)

Wnioskodawczyni legitymuje się okresami składkowymi i nieskładkowymi w wymiarze 1 rok 11 miesięcy i 29 dni, w tym okresy składkowe w ilości 1 rok 6 miesięcy i 19 dni oraz okresy nieskładkowe w ilości 5 miesięcy i 10 dni.

(okoliczność bezsporna)

Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy w Łodzi ustalił na podstawie powołanych dowodów, na które składała się: dokumentacja załączona do akt przedmiotowej sprawy, dokumentacja znajdująca się w aktach organu rentowego, dokumentacja medyczna odwołującej, a nadto z pisemnych opinii biegłych: neurologa, psychiatry , z których wynika, że pomimo występujących u wnioskodawczyni schorzeń, nie jest ona osobą niezdolną do pracy oraz biegłej specjalisty z zakresu okulistyki, z której wynika, że wnioskodawczyni jest niezdolna do samodzielnej egzystencji oraz całkowicie niezdolna do pracy na trwałe, początek niezdolności do samodzielnej egzystencji oraz całkowitej niezdolności do pracy, wynikającej ze stanu narządu wzroku to 12 czerwca 2023 roku.

Jak bowiem zauważa się w orzecznictwie: biegli orzekają o stanie zdrowia kierowanej do nich osoby ubiegającej się o przyznanie prawa do świadczenia rentowego, na dzień wydawania zaskarżonej decyzji, przy uwzględnieniu wszystkich okazanych im dokumentów medycznych i po przeprowadzeniu badania podmiotowego i przedmiotowego danego pacjenta. (tak: wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 1 sierpnia 2018 r., III AUa 633/17, LEX: 2550805)

Należy zaznaczyć, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem, przyczynami mogącymi przemawiać za koniecznością uzyskania dodatkowej opinii od innego biegłego są na przykład nielogiczność wyciągniętych przez niego wniosków, zawarcie w opinii sformułowań niekategorycznych, niejednoznacznych czy też brak dostatecznej mocy przekonywającej opinii. (tak m. in. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 12 lutego 2013 r., (...) ACa 980/12, LEX: (...), wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 3 kwietnia 2013 r., (...) (...) 148/13, LEX: (...))

Należy mieć na względzie, że zadaniem biegłego zasadniczo nie jest bowiem poszukiwanie dowodów i okoliczności mających uzasadniać argumentację stron procesu, lecz dokonanie oceny przedstawionego materiału z perspektywy posiadanej wiedzy naukowej technicznej lub branżowej i przedstawienie sądowi danych (wniosków) umożliwiających poczynienie właściwych ustaleń faktycznych i właściwą ocenę prawną znaczenia zdarzeń z których strony wywodzą swoje racje. (tak: wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi

z 13 października 2016 r., (...) ACa 432/16, LEX: (...))

Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Taka ocena, dokonana została na podstawie przekonań sądu, jego wiedzy i posiadanego doświadczenia życiowego, w jego ocenie uwzględniała wymagania prawa procesowego oraz reguły logicznego myślenia, według których sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważył materiał dowodowy jako całość, dokonał wyboru określonych środków dowodowych i – ważąc ich moc oraz wiarygodność – odniósł je do pozostałego materiału dowodowego (tak: wyrok Sądu Najwyższego z 10 czerwca 1999 r. II UKN 685/98, OSNAPiUS 2000 nr 17, poz. 655).

W ocenie Sądu, wnioskodawczyni reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika nie wskazała na uchybienia powołanych w sprawie opinii biegłych, przy wydawaniu opinii i formułowaniu wniosków, które mogłyby je podważać. Należy, bowiem, podkreślić, iż podstawą zakwestionowania opinii, nie może być fakt, iż treść wydanej w sprawie opinii nie jest zbieżna z zapatrywaniami oraz stanowiskiem w sprawie danej strony. Innymi słowy, nie można kwestionować opinii tylko dlatego, że de facto strona nie jest zadowolona z opinii przedstawionej przez dotychczasowego biegłego. Słusznie wskazuje się w judykaturze, że opowiedzenie się za odmiennym stanowiskiem, oznaczałoby, bowiem, przyjęcie, że należy przeprowadzić dowód z wszelkich możliwych biegłych, by upewnić się, czy niektórzy z nich nie byliby takiego zdania, jak strona kwestionująca (vide m. in.: wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 28 lutego 2013 roku w sprawie III AUa 1180/12, LEX 1294835; wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 22 lutego 2013 roku w sprawie (...) ACa 76/12, LEX 1312019). Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem, przyczynami mogącymi przemawiać za koniecznością uzyskania dodatkowej opinii od innego biegłego są na przykład nielogiczność wyciągniętych przez niego wniosków, zawarcie w opinii sformułowań niekategorycznych, niejednoznacznych czy też brak dostatecznej mocy przekonywającej opinii (tak m.in. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2013 roku w sprawie (...) ACa 980/12, LEX (...); wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 3 kwietnia 2013 roku w sprawie (...) ACa 148/13, LEX (...)).

Sąd Okręgowy uznał zatem w pełni wartość dowodową wskazanych opinii biegłych i podzielił jako przekonywujące, wnioski wypływające z jej treści.

Wskazani biegli, zapoznali się z przedłożoną dokumentacją lekarską z przebiegu choroby i leczenia wnioskodawczyni, na jej podstawie oraz badania bezpośredniego wnioskodawczyni, opisali stan jej zdrowia. Opinie biegłych są jasne, wnikliwe, spójne, logiczne i obiektywne, w sposób przejrzysty i wyczerpujący opisują stan zdrowia wnioskodawczyni oraz sporządzone zostały zgodnie z wymaganiami fachowości i niezbędną wiedzą w zakresie stanowiącym ich przedmiot, będąc tym samym wiarygodnym źródłem dowodowym. Opinie nie zawierają sprzeczności ani braków, które pozbawiałyby je mocy dowodowej, zostały przekonująco uzasadnione, a zawarty w nich końcowy wniosek orzeczniczy został przez biegłych logicznie uzasadniony. Z tych przyczyn Sąd uczynił podstawą swoich ustaleń w sprawie opinie w/w biegłych przyjmując, że stanowią one w całości pełnowartościowe źródło dowodowe.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

Spór w niniejszej sprawie dotyczył ustalenia, czy odwołująca spełnia warunki do uzyskania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. W myśl art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U.2025.1749, dalej jako „ustawa emerytalna”), renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który spełnił łącznie następujące warunki:

1) jest niezdolny do pracy;

2) ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy;

3) niezdolność do pracy powstała w okresach, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2, pkt 3 lit. b, pkt 4, 6, 7 i 9, ust. 2 pkt 1, 3–8 i pkt 9 lit. a, pkt 10 lit. a, pkt 11, 12 i pkt 13 lit. a, pkt 14 lit. a i pkt 15–17 oraz art. 7 pkt 1–3, pkt 5 lit. a, pkt 6 i 12, oraz w okresach pobierania świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego określonych w przepisach o świadczeniach rodzinnych lub zasiłku dla opiekuna określonego w przepisach o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, za które nie było obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów;

4) nie ma ustalonego prawa do emerytury z Funduszu lub nie spełnia warunków do jej uzyskania.

Przepisu ust. 1 pkt 3 nie stosuje się do ubezpieczonego, który udowodnił okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiety lub 25 lat dla mężczyzny oraz jest całkowicie niezdolny do pracy (ust. 2 ustawy emerytalnej).

Wskazane w cyt. przepisie art. 57 warunki muszą być spełnione kumulatywnie. Brak choćby jednego z nich powoduje brak prawa do świadczenia.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych zakwestionował fakt spełnienia przez odwołującego się przesłanki koniecznej do nabycia praw do renty z tytułu niezdolności do pracy związanej z posiadaniem odpowiedniego stażu pracy, określonej w art. 57 ust. 1 pkt 4 ustawy emerytalnej. Przesłanka ta wiąże się z koniecznością posiadania przez ubezpieczonego odpowiedniej ilości okresów składkowych i nieskładkowych w wymiarze określonym w art. 58 ustawy. Wymóg ten wynika z tego, że renta z tytułu niezdolności do pracy nie jest świadczeniem o charakterze socjalnym na rzecz osób niezdolnych do pracy, pozostających bez związku z tytułem ubezpieczenia rentowego, ale jedną z form zabezpieczenia społecznego powiązaną z wymaganym okresem płacenia składek (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 grudnia 2016 r. (...) UK 424/15). Wskazany wyżej przepis określa w ust. 1, że warunek posiadania wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego, w myśl art. 57 ust. 1 pkt 4, uważa się za spełniony, gdy ubezpieczony osiągnął okres składkowy i nieskładkowy wynoszący łącznie co najmniej:

1) 1 rok - jeżeli niezdolność do pracy powstała przed ukończeniem 20 lat;

2) 2 lata - jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 20 do 22 lat;

3) 3 lata - jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 22 do 25 lat;

4) 4 lata - jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 25 do 30 lat;

5) 5 lat - jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 30 lat.

Celem wyjaśnienia kwestii stanu zdrowia wnioskodawczyni, jej zdolności do wykonywania pracy zarobkowej, daty powstanie tejże niezdolności, Sąd dopuścił dowód z opinii biegłych lekarzy specjalistów z zakresu neurologii, psychiatrii i okulistyki. Z punktu widzenia neurologa i psychiatry nie stwierdzono niezdolności wnioskodawczyni do wykonywania pracy zarobkowej. Natomiast z punktu widzenia okulisty stwierdzono, że wnioskodawczyni jest niezdolna do samodzielnej egzystencji oraz całkowicie niezdolna do pracy na trwałe. Początek niezdolności do samodzielnej egzystencji oraz całkowitej niezdolności do pracy, wynikającej ze stanu narządu wzroku to 12 czerwca 2023 roku.

Podkreślić trzeba, że ocena niezdolności do pracy z medycznego punktu widzenia wymaga wiadomości specjalnych i Sąd nie może opierać ustaleń w tym zakresie na własnym przekonaniu (wyrok Sądu Najwyższego z 24 lutego 2010 r. w sprawie sygn. akt II UK 191/09, lex numer (...)). W myśl zasady wyrażonej w art. 278 § 1 KPC, w wypadkach wymagających wiadomości specjalnych sąd dopuszcza dowód z opinii biegłych. Dlatego też w sprawie o rentę z tytułu niezdolności do pracy kluczowymi dowodami przy ocenie spornej okoliczności (oceny stanu zdrowia osoby ubiegającej się o świadczenie rentowe) są dowody z opinii biegłych lekarzy specjalistów z zakresu schorzeń, jakimi dotknięty jest ubezpieczony. Sposób motywowania oraz stopień stanowczości wniosków wyrażonych w opinii biegłych jest jednym z podstawowych kryteriów oceny dokonywanej przez Sąd, niezależnie od kryteriów zgodności z zasadami wiedzy powszechnej, poziomu wiedzy biegłego oraz podstaw teoretycznych opinii (tak postanowienie SN z 27 listopada 2000 r., (...) CKN 1170/98, OSNC 2001 nr 4 poz. 84). Tylko brak w opinii fachowego uzasadnienia wniosków końcowych, uniemożliwia prawidłową ocenę jej mocy dowodowej (wyrok SN z 2000-06-30 II UKN 617/99 OSNAPiUS 2002/1/26). Sąd nie jest obowiązany dążyć do sytuacji, aby opinia biegłego (biegłych) przekonała strony sporu. Wystarczy, że opinia jest przekonująca dla sądu, który wiążąco ocenia, czy biegły wyjaśnił wątpliwości zgłoszone przez stronę. Granicę obowiązku prowadzenia przez sąd postępowania dowodowego wyznacza podlegająca kontroli instancyjnej ocena, czy dostatecznie wyjaśniono sporne okoliczności sprawy (wyr. SN z 25.9.1997 r., II UKN 271/97, OSNP 1998, Nr 14, poz. 430). Dostateczne wyjaśnienie okoliczności spornych w sprawie nie jest równoznaczne z uzyskaniem dowodu korzystnego dla strony niezadowolonej z faktów wynikających z dowodów dotychczas przeprowadzonych (wyrok SN z 28 lutego 2001 roku, II UKN 233/00 Legalis).

Wnioskodawczyni reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu, któremu doręczono wskazane opinie i pouczono o konieczności przedstawienia ewentualnych do nich zarzutów, nie przedstawiał do nich jakichkolwiek merytorycznych zarzutów podważających wartość dowodową tych opinii. Tymczasem strona w toku procesu winna dowodzić swoich racji, a nie jedynie przedstawiać subiektywne poglądy dotyczące stanu zdrowia i okresu występowania niezdolności do pracy. Zgodnie bowiem z art. 6 k.c., ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Sąd uznał więc, że w niniejszej sprawie nie było podstaw do kontynuowania postępowania dowodowego. Biegli mieli do dyspozycji pełną dokumentację medyczną, dokumentację kolejnych etapów leczenia. Wnioskodawczyni spełniła zatem przesłankę wskazaną w art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Jak stanowi art. 12 ust. 1 ww. ustawy, niezdolną do pracy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu. Całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy. (art. 12 ust. 2 ww. ustawy).

Biegła okulista wydając opinie w sprawie niniejszej wskazała, że datą powstania u wnioskodawczyni całkowitej niezdolności do pracy jest 12 czerwiec 2023 r. Określenie daty powstania niezdolności do pracy ma istotne znacznie dla oceny, czy wnioskodawczyni spełnia pozostałe (oprócz istnienia niezdolności do pracy) przesłanki niezbędne do przyznania prawa do renty. Przytoczyć ponownie należy, że zgodnie bowiem z art. 57 ust. 1 ustawy emerytalnej, renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który spełnił łącznie wszystkie następujące warunki:

1) jest niezdolny do pracy;

2) ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy;

3) niezdolność do pracy powstała w okresach, o których mowa w ustawie, albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów;

4) nie ma ustalonego prawa do emerytury z Funduszu lub nie spełnia warunków do jej uzyskania.

W związku z tym, że w przypadku wnioskodawczyni niezdolność do pracy powstała między 25 a 30 rokiem życia (wnioskodawczyni urodziła się w dniu (...)), zatem w dniu 12 czerwca 2023 r. miała ukończone 25 lat, to do spełnienia przesłanki z art. 57 ust. 1 pkt 2 powinna ona wykazać legitymowania się okresami składkowymi i nieskładkowymi w rozmiarze co najmniej 4 lat (art. 58 ust. 1 pkt 4). Niewątpliwe natomiast w sprawie jest to, że na datę wydania zaskarżonej decyzji wnioskodawczyni posiada łącznie 1 rok, 11 miesięcy i 29 dni okresów składkowych i nieskładkowych. Jednocześnie w toku postępowania wnioskodawczyni nie wykazywała, aby ustalenia organu rentowego w tym zakresie były błędne i nie starała się wykazać żadnych innych okresów składkowych czy nieskładkowych.

Reasumując, z przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego wynika jednoznacznie, iż wnioskodawczyni co prawda jest całkowicie niezdolna do pracy od

12 czerwca 2023 r., jednak nie spełnia ona wszystkich przesłanek z art. 57 ust. 1 w zw. z art. 58 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS niezbędnych do przyznania świadczenia rentowego, nie wykazała bowiem okresów składkowych i nieskładkowych w wymiarze 4 lat. Jednocześnie odwołująca nie wykazała, że zostały spełnione warunki z art. 58 ust. 3 ustawy emerytalnej, gdyż brak jest danych, aby wnioskodawczyni została zgłoszona do ubezpieczeń społecznych przed osiągnięciem osiemnastego roku życia, to jest do dnia 2 lutego 2014 roku bądź też by została zgłoszona do ubezpieczeń w ciągu 6 miesięcy od ukończenia nauki (pierwsze ubezpieczenie od 4 maja 2020 roku – informacja o nauce do 31 października 2017 roku.

Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił odwołanie na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej pełnomocnikowi z urzędu wnioskodawczyni Sąd Okręgowy orzekł w punkcie 2 sentencji wyroku, których wysokość ustalono na podstawie § 15 ust. 2 w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2026 r., poz. 87).