VIII U 906/26

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 28 maja 2026 roku

Sąd Okręgowy w Łodzi – VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym:

Przewodniczący – sędzia Anna Przybylska

Protokolant –starszy sekr.sąd. Wiktoria Furmaniak

po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2026 roku w N.

na rozprawie

sprawy z odwołania J. G.

przeciwko (...) w Ł.

o świadczenie wspierające

na skutek odwołania od decyzji z dnia 12.02.2026 roku znak (...)

zmienia zaskarżoną decyzję i stwierdza, że w dniu 12 lutego 2026 roku brak podstaw do wznowienia z urzędu postępowania w sprawie świadczenia wspierającego przyznanego J. G. i ustala prawo do świadczenia wspierającego w kształcie wynikającym z decyzji z dnia 24 lipca 2025 roku znak (...).

Sygn. akt VIII U 906/26

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 12.02.2026 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie świadczenia wspierającego J. O. i zmienił jej prawo do świadczenia, które zostało przyznane w decyzji z dnia 24.07.2025 r. i ustalił jego wysokość w okresie:

- od 17.01.2024 r. do 31.01.2024 r. w kwocie 1383,90 zł,

- od 01.02.2024 do 29.02.2024 r. w kwocie 2860,00 zł,

- od 01.03.2024 r. do 28.02.2025 r. w kwocie 3206,00 zł miesięcznie,

- od 01.03.2025 r. do 31.05.2025 r. w kwocie 3383,00 zł miesięcznie,

- od 01.06.2025 r. do 01.06.2025 r. w kwocie 112,80 zł

oraz

uchylił prawo do świadczenia, które zostało przyznane w decyzji z dnia 24.07.2025 r. za okres od 02.06.2025 r. do 31.12.2025 r. ponieważ ustalono, że posiada ona nową decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia.

(decyzja – k. nieponumerowane strony załączonych do sprawy akt organu rentowego)

Odwołanie od w/w decyzji za pośrednictwem pełnomocnika V. O. (syna) złożyła J. O. żądając jej zmiany poprzez przywrócenie ustaleń wynikających z decyzji z dnia 24.07.2025 r.

(odwołanie – k. 3-5)

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie.

(odpowiedź na odwołanie – k. 16-17)

Na rozprawie w dniu 21.05.2026 r. pełnomocnik wnioskodawczyni poparł odwołanie, oświadczając, że decyzja ustalająca poziom potrzeby wsparcia z dnia 24.11.2025 r. wydana przez (...) na dzień wydania kwestionowanej w niniejszym postępowaniu decyzji ZUS nie była ostateczna.

(stanowisko procesowe pełnomocnika ubezpieczonej- rozprawa z dnia 21.05.2026 r. e-protokół 00:01:18 i dalej – płyta CD – k. 31)

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

Ubezpieczona J. O. urodziła się w dniu (...)

(okoliczność bezsporna)

(...) Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G. prawomocną decyzją z dnia 30.09.2024 r. ustalił J. O. potrzebę wsparcia na poziomie 90 punktów na okres od 17.01.2024 r. do 13.06.2025 r.

Zgodnie z informacją z dnia 4.11.2024 r. świadczenie wspierające przysługiwało wnioskodawczyni:

- w okresie od 17.01.2024 r. do 31.01.2024 r. w kwocie 1383,90 zł,

- w okresie od 01.02.2024 r. do 29.02.2024 r. w kwocie 2860,00 zł;

- w okresie od 01.03.2024 r. do 30.06.2025 r. w kwocie 3206,00 zł miesięcznie.

(informacja z 4.11.2024 r. – k. nieponumerowane strony załączonych do sprawy akt organu rentowego)

Zgodnie z informacją z dnia 20.02.2025 r. przysługujące ubezpieczonej świadczenie wspierające za okres od 1.03.2025 r. do 30.06.2025 r. wynosiło 3383,00 zł miesięcznie.

(informacja z 20.02.2025 r. – k. nieponumerowane strony załączonych do sprawy akt organu rentowego)

W dniu 2.06.2025 r. został złożony do (...) Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G. wniosek o wydanie kolejnej decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia dla J. O.. W dniu 2.06.2025 r. J. O. przesłała do (...) Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności zaświadczenie o złożeniu wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności.

Postanowieniem z dnia 4.06.2025 r. (...) Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G. postanowił zawiesić postępowanie w sprawie wydania decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia w związku z faktem, iż nie zostało rozstrzygnięte postępowanie w celu wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.

(postanowienie z dnia 4.06.2025 r. – k. nieponumerowane strony załączonych do sprawy akt organu rentowego)

Decyzją z dnia 24.07.2025 r. ZUS po rozpatrzeniu wniosku o przedłużenie prawa do świadczenia wspierającego wznowił postępowanie w sprawie świadczenia J. O. i zmienił prawo do świadczenia, które zostało przyznane w Informacji z dnia 4.11.2024 r. i przyznał prawo do tego świadczenia za okres:

- od 17.01.2024 r. do 31.01.2024 r. w kwocie 1383,90 zł;

- od 01.02.2024 r. do 29.02.2024 r. w kwocie 2860,00 zł;

- od 01.03.2024 r. do 28.02.2025 r. w kwocie 3206,00 zł miesięcznie;

- od 01.03.2025 r. do 31.12.2025 r. w kwocie 3383,00 zł miesięcznie.

W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, m.in. że ważność decyzji (...) została przedłużona do dnia, w którym kolejna decyzja ustalająca poziom potrzeby wsparcia stanie się ostateczna, nie dłużej jednak niż do ostatniego dnia szóstego miesiąca następującego po dacie określającej tę ważność. Prawo do świadczenia wspierającego zostało przedłużone na maksymalny okres czyli o 6 miesięcy. Jeżeli przed upływem tego okresu , (...) wyda ostateczną decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia, prawo do świadczenia zostanie skrócone do dnia, w którym decyzja stała się ostateczna . W celu uzyskania prawa do świadczenia na nowy okres powinien być złożony nowy wniosek, który nie może być złożony wcześniej, niż w miesiącu, w którym decyzja (...) stała się ostateczna.

(decyzja z dnia 24.07.2025 r. - k. nieponumerowane strony załączonych do sprawy akt organu rentowego, k. 6-9)

Orzeczeniem z dnia 21.10.2025 r. (...) Zespół do Orzekania o Niepełnosprawności w G. zaliczył J. O. do znacznego stopnia niepełnosprawności.

(orzeczenie – k. 14-15)

Decyzją z dnia 24.11.2025 r. (...) Zespół do Spraw Orzekania

o Niepełnosprawności w G. po rozpatrzeniu ww. wniosku z dnia 2.06.2025 r. postanowił ustalić dla J. O. poziom wsparcia od dnia złożenia wniosku wyrażony w wartości punktowej w skali 0-100 punktów: 75 pkt. Decyzję tę wydano na okres do 02.06.2032 r.

(decyzja z dnia 24.11.2025 r. - k. 33-34)

(...) Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G. po rozpatrzeniu wniosku z dnia 9.01.2026 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia 24.11.2025 r. w sprawie J. O. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję na mocy decyzji z dnia 12.02.2026 roku. Decyzja zwierała pouczenie o możliwości odwołania się do sądu w terminie miesięcznym.

(decyzja z dnia 12.02.2026 r. – k. 35-36)

Na skutek wydania przez (...) Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G. powyższej decyzji, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. z urzędu wznowił postępowanie w sprawie i wydał zaskarżoną decyzję.

(decyzja z dnia 12.02.2026 r. – k. nieponumerowane strony załączonych do sprawy akt organu rentowego)

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności przedłożonych dokumentów, których treść oraz wiarygodność nie była kwestionowana przez strony na żadnym etapie postępowania.

Sąd Okręgowy zważył co następuje:

Odwołanie jest zasadne i skutkowało zmianą zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429 ze zm. dalej: ustawa o świadczeniu wspierającym) świadczenie wspierające przysługuje osobie w wieku od ukończenia 18. roku życia posiadającej decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia, o której mowa w art. 6b 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 100, 173, 240, 852, 1234 i 1429), zwanej dalej „decyzją ustalającą poziom potrzeby wsparcia”, w której potrzebę wsparcia określono na poziomie od 70 do 100 punktów w skali potrzeby wsparcia, o której mowa w art. 4b ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

Natomiast art. 4 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym stanowi, że świadczenie wspierające przysługuje miesięcznie w wysokości:

1) 220% renty socjalnej - jeżeli w decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia potrzebę tę określono na poziomie od 95 do 100 punktów w skali potrzeby wsparcia, o której mowa w art. 4b ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych;

2) 180% renty socjalnej - jeżeli w decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia potrzebę tę określono na poziomie od 90 do 94 punktów w skali potrzeby wsparcia, o której mowa w art. 4b ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych;

3) 120% renty socjalnej - jeżeli w decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia potrzebę tę określono na poziomie od 85 do 89 punktów w skali potrzeby wsparcia, o której mowa w art. 4b ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych;

4) 80% renty socjalnej - jeżeli w decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia potrzebę tę określono na poziomie od 80 do 84 punktów w skali potrzeby wsparcia, o której mowa w art. 4b ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych;

5) 60% renty socjalnej - jeżeli w decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia potrzebę tę określono na poziomie od 75 do 79 punktów w skali potrzeby wsparcia, o której mowa w art. 4b ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych;

6) 40% renty socjalnej - jeżeli w decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia potrzebę tę określono na poziomie od 70 do 74 punktów w skali potrzeby wsparcia, o której mowa w art. 4b ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

Zgodnie zaś z art. 18 ustawy o świadczeniu wspierającym, Zakład Ubezpieczeń Społecznych może bez zgody strony zmienić lub uchylić prawo do świadczenia wspierającego lub zmienić jego wysokość, jeżeli:

1) po ustaleniu prawa zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono nowe okoliczności mające wpływ na prawo do świadczenia wspierającego lub jego wysokość;

2) prawo zostało ustalone na podstawie fałszywych oświadczeń lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą to świadczenie;

3) prawo zostało ustalone w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone, zmienione albo stwierdzono jego nieważność;

4) ustalenie prawa do świadczenia wspierającego lub nieprawidłowe ustalenie jego wysokości nastąpiło na skutek błędu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

W dniu 03.08.2024 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, która wprowadzała zmiany w terminach ważności decyzji ustalających poziom potrzeby wsparcia wydanych osobom posiadającym orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.

Jak stanowi art. 6b 5 ust. 3a ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 44 z późn. zm.), jeżeli wniosek o wydanie kolejnej decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia został złożony w okresie ważności decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, to zachowuje ona ważność do dnia, w którym kolejna decyzja ustalająca poziom potrzeby wsparcia stanie się ostateczna, nie dłużej jednak niż do ostatniego dnia szóstego miesiąca następującego po dacie określającej tę ważność.

W dniu 2.06.2025 r. został złożony do (...) Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G. wniosek o wydanie kolejnej decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia dla J. O.. W związku z tym wnioskiem, organ rentowy wydał decyzję z dnia 24.07.2025 r, na mocy której prawo do świadczenia wspierającego zostało przedłużone ubezpieczonej zgodnie z art. 6b ( 5 )ust. 3a ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych na maksymalny okres, czyli o 6 miesięcy – czyli do końca 2025 roku. Organ wyjaśnił, że jeśli przed upływem tego okresu (czyli do końca 2025 r), (...) wyda ostateczną decyzję (czyli prawomocną) ustalającą poziom potrzeby wsparcia, prawo do świadczenia wspierającego zostanie skrócone do dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna. I dalej, stąd w celu uzyskania prawa do świadczenia wspierającego na nowy okres winien zostać złożony wniosek o przyznanie świadczenia wspierającego na kolejny okres. Wniosek ten należy złożyć po wydaniu przez (...) Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności decyzji ustalającej poziom wsparcia na nowy okres, nie wcześniej jednak niż w miesiącu, w którym decyzja ta stała się ostateczna.

Przy czym znaczenia dla uznania, że ocena poziomu potrzeby wsparcia wnioskodawczyni dokonana w decyzji z 30.09.2024 r. pozostawała w mocy obowiązującej do dnia 13.06.2025 r. nie ma to, że ubezpieczona złożyła nowy wniosek skutkujący wydaniem decyzji z dnia 24.11.2025 r. już w dniu 2.06.2025 r. Złożenie tego wniosku nie miało jakiegokolwiek wpływu na obowiązywanie decyzji (...) z 30.09.2024 r.

Aby nie stracić ciągłości pomiędzy ważnością decyzji z dnia 30.09.2024 r., a kolejną decyzją ustalającą poziom potrzeby wsparcia, odwołująca nowy wniosek złożyła w okresie ważności prawomocnej decyzji z dnia 30.09.2024 r. ustalającej poziom potrzeby wsparcia, czyli w dniu 2.06.2025 r. W świetle art. 6b 5 ust. 3a ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych należało zaznaczyć, że ważność decyzji (...) została przedłużona do dnia, w którym kolejna decyzja ustalająca poziom potrzeby wsparcia stanie się ostateczna, nie dłużej jednak niż do ostatniego dnia szóstego miesiąca następującego po dacie określającej tę ważność. Mówiąc inaczej – decyzja (...) z dnia 30.09.2024 r. będzie ważna tak długo, aż kolejna, nowa decyzja stanie się ostateczna, jednak nie dłużej niż do ostatniego dnia szóstego miesiąca następującego po dacie określającej tę ważność.

Tymczasem w niniejszej sprawie organ rentowy wydał zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzję z dnia 12.02.2026 r. w sytuacji, gdy wydana w następstwie rozpatrzenia wniosku z dnia 2.06.2025 r. kolejna decyzja ustalająca poziom potrzeby wsparcia dla ubezpieczonej z dnia 24.11.2025 r. nie posiadała przymiotu ostateczności. Co więcej organ rentowy wydając zaskarżoną decyzję i podnosząc swoją argumentację wyrażoną w odpowiedzi na odwołanie zdaje się nie dostrzegać, że (...) Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G. nigdy nie uchylił ani nie zmienił swojej decyzji z 30.09.2024 r. która ustalała potrzebę wsparcia na poziomie 90 punktów w okresie od 17.01.2024 r. do 13.06.2025 r. W konsekwencji i mając na względzie przytoczony wyżej art. art. 6b 5 ust. 3a ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, brak było podstaw do uznania, że świadczenie wspierające nie przysługiwało za okres do końca grudnia 2025 r, wobec wydanej decyzji w lipcu 2025 roku.

W konsekwencji w ocenie Sądu, ZUS nie miał jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, tak jak uczynił to w kwestionowanej w niniejszym postępowaniu decyzji, że zasadnym było uchylenie prawa do przedmiotowego świadczenia, które zostało przyznane ubezpieczonej w decyzji z dnia 24.07.2025 r. za okres od 02.06.2025 r. do 31.12.2025 r. Złożenie przez ubezpieczoną w dniu 2.06.2025 ponownego wniosku o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia nie miało przy tym żadnego wpływu na jej ustalony do dnia 13.06.2025 r. poziom potrzeby wsparcia i w konsekwencji na prawo ubezpieczonej do świadczenia wspierającego do 31.12.2025 r, bo do tej daty zostało świadczenie przedłużone. Do tej daty nie została wydana kolejna ostateczna decyzja ustalająca poziom potrzeby wsparcia. Organ rentowy powołuje się na decyzję z dnia 12.02.2026 roku, która zapadła już po dacie przedłużenia świadczenia nadto na dzień wydania zaskarżonej decyzji nie była prawomocna, a więc ostateczna.

Innymi słowy na dzień 12.02.2026 r brak było podstaw do wznowienia postępowania z urzędu w sprawie świadczenia przyznanego wnioskodawczyni, a w konsekwencji wnioskodawczyni ma prawo do świadczenia wspierającego w kształcie wynikającym z decyzji z dnia 24.07.2025 r, bowiem do dnia 31.12.2025 roku, czyli w okresie przedłużonego prawa do świadczenia wspierającego, (...) nie wydał ostatecznej decyzji (czyli prawomocnej) ustalającej poziom potrzeby wsparcia na innym, niż dotychczas ustalony – do dnia 31.12.2025 r.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy, na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję orzekając jak w sentencji wyroku.