VIII U 625/25

Sygn. akt VIII U 625/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 19 maja 2026 roku

Sąd Okręgowy w Łodzi, VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący: Sędzia SO Monika Pawłowska-Radzimierska

Protokolant : st.sekr.sąd. Magdalena Baraniecka

po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2026 roku w Łodzi

na rozprawie

sprawy z wniosku

(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Z.

przeciwko

Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (...) w Z.

z udziałem M. M., H. M., L. C. i (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w M.

o wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne

na skutek odwołania (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Z.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału w Z.

z dnia 9 stycznia 2025 roku numer (...)

z dnia 9 stycznia 2025 roku numer (...)

z dnia 9 stycznia 2025 roku numer (...)

1. oddala odwołania;

2. zasądza od (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Z. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału w Z. kwotę 1080 (jeden tysiąc osiemdziesiąt) złotych z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

SSO Monika Pawłowska-Radzimierska

Sygn. akt VIII U 625/25

UZASADNIENIE

E. decyzjami wydanymi tego samego dnia, tj. 9.01.2025 r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) w T. stwierdził, że podstawa wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe i zdrowotne z tytułu umowy zlecenia u płatnika składek (...) Sp. z o.o. z/s w T.:

I. w przypadku X. X. w okresie 02-07, 09-12/2023 r. wynosi 0,00 zł,

II. w przypadku S. H. (1) w okresie 01-11/2023 r. wynosi 0,00 zł,

III. w przypadku O. X. w okresie 01-12/2023 r. wynosi 0,00 zł.

W uzasadnieniu każdej z tych decyzji ZUS wskazał, że zwarcie umów cywilnoprawnych przez płatnika składek (...) Sp. z o.o. z pracownikami (...) Sp. z o.o. zostało dokonane w celu obejścia przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w rozumieniu przepisu art. 58 § 1 k.c. Zleceniobiorcy faktycznie wykonywali czynności na zlecenie, ale beneficjentem pracy był pracodawca. Zawarcie umów zlecenia przez płatnika (...) Sp. z o.o. oraz równocześnie umów o pracę przez płatnika (...) Sp. z o.o. miało na celu obejście art. 18 ust. 1 i 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z art.4 pkt 9. W związku z tym, płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczanie zdrowotne oraz innych składek, do których pobierania zobowiązany jest Zakład dla każdego z ww. ubezpieczonych, w związku z wykonywaniem pracy na podstawie umów zlecenia, był (...) Sp. z o.o. Tym samym wskazani w decyzjach ubezpieczeni nie podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania pracy na podstawie umów zlecenia u kontrolowanego płatnika składek.

( decyzje w aktach ZUS dot. ww. ubezpieczonych)

(...) składek – (...) Sp. z o.o. odwołał się od każdej z ww. decyzji, wnosząc o ich uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania na podstawie art. 477 14 § 2 1 k.p.c., ewentualnie o zmianę zaskarżonych decyzji w całości i stwierdzenie, że spółka (...) Sp. z o.o. nie ma obowiązku dokonania korekt rozliczeniowych i przeliczenia podstaw wymiaru składki na ubezpieczenia społeczne i składki na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne, wskazanych w zaskarżonych decyzjach ubezpieczonych. Odwołujący wniósł również o zasądzenie od organu rentowego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Poza tym zarzucił ww. decyzjom naruszenie:

1. art. 58 § 1 i 2 k.c. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że zawierane umowy cywilnoprawne były nieważne;

2. art. 65 § 1 i 2 k.c. poprzez ich niezastosowanie i uznanie, że zawierane umowy cywilnoprawne były nieważne;

3. art. 4 pkt. 2a i pkt 9, art. 8 ust. 2a, art. 18 ust. 1, ust. 1a, ust. 3 art. 36 ust. 2 i 11, art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że przychód z umowy cywilnoprawnej uwzględnia się w podstawie wymiaru składek wykazywanej przez podmiot, z którym osoba ta pozostaje w stosunku pracy, a nie w podstawie wymiaru składek wykazywanej przez podmiot,

z którym osoba ta zawarła umowę cywilnoprawną;

4.art. 9 ust. 2c ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że przychód z umowy cywilnoprawnej uwzględnia się w podstawie wymiaru składek wykazywanej przez podmiot, z którym osoba ta pozostaje w stosunku pracy, a nie w podstawie wymiaru składek wykazywanej przez podmiot,

z którym osoba ta zawarła umowę cywilnoprawną;

5. art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 89 ust. 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez ich niezastosowanie i zaniechanie zawiadomienia płatnika składek o miejscu i terminie przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków;

6. art. 74 ust. 1, art. 79 ust. 1 i 2, art. 81 ust. ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że przychód z umowy cywilnoprawnej uwzględnia się w podstawie wymiaru składek wykazywanej przez podmiot, z którym osoba ta pozostaje w stosunku pracy, a nie w podstawie wymiaru składek wykazywanej przez podmiot, z którym osoba ta zawarła umowę cywilnoprawną;

7.art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 7a § 1 k.p.a. w zw. z art. 81a § 1 k.p.a., art. 8 § 1 i 2 k.p.a., art. 9, art. 10 § 1 k.p.a., art. 11 k.p.a. w zw. z art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r.

o systemie ubezpieczeń społecznych i wyrażonej w tych przepisach zasady legalizmu, pogłębiania zasady zaufania do działania organów administracji publicznej, zasady prawdy obiektywnej, zasady udzielania informacji i wyjaśnienia zasadności przesłanej oraz zasady rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony poprzez:

- brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia wszystkich okoliczności niniejszej sprawy;

- dokonanie oceny dowodów oraz okoliczności faktycznych sprawy w sposób wybiórczy

i niebudzący zaufania do organów administracji publicznej;

- oparcie ustaleń na domniemaniach;

- wykładnię przepisów z pominięciem wykładni celowościowej;

- niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi organ kierował się rozpoznając niniejszą sprawę;

- niepoinformowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego;

8. art. 79 k.p.a. w zw. z art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez ich niezastosowanie i zaniechanie zawiadomienia strony o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków;

9. art. 107 § 1 pkt. 4 i 6 oraz § 3 k.p.a. w zw. z art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych przez ich niewłaściwe zastosowanie i brak wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, co uniemożliwia właściwe zapoznanie się z motywami działania organu, zrozumienie tych motywów, a w rezultacie ustosunkowanie się do nich w rzeczowy i wyczerpujący sposób;

10. art. 50 ust. 1, ust. 2 pkt 2, art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i zaniechanie zawiadomienia płatnika składek o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków.

(odwołania k. 3-7, a także w załączonych aktach VIII U (...), (...))

W odpowiedziach na odwołania pełnomocnik organu rentowego wniósł o ich oddalenie, argumentując jak w zaskarżonych decyzjach, a ponadto wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie.

(odpowiedzi na odwołania k.14 – 16, a także w załączonych aktach VIII U (...), (...))

Sprawy z odwołań płatnika składek od ww. decyzji zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

( zarządzenia w załączonych aktach: VIII U (...) k. 33, (...) k. 19)

Sąd powiadomił (...) Sp. z o.o. w X. o toczącym się postępowaniu oraz pouczył o możliwości wstąpienia do toczącego się postępowania w charakterze zainteresowanego w terminie 14 dni.

(powiadomienia k. 35, 61)

W pismach procesowych z dn. 23.04.2025 r. i z dn. 14.07.2025 r. (...) Sp. z o.o. oświadczyła, że przystępuje do n/n sprawy, jako zainteresowana, przyłączając się do stanowiska odwołującego płatnika.

(pisma procesowe k. 39, 79-81)

W piśmie procesowym z dn. 30.04.2025 r. odwołujący się płatnik składek zajął dotychczasowe stanowisko w sprawie.

( pismo płatnika k. 48-49)

Zainteresowany ubezpieczony O. X. wniósł o oddalenie odwołania, zaś zainteresowani ubezpieczeni S. H. (2) i X. X. nie zajęli stanowiska w sprawie.

(stanowiska zainteresowanych – ubezpieczonych e-prot. z 3.02.2026 r.: 00:04:04)

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

Odwołujący się płatnik składek - (...) spółka z o.o. z/s w T. została wpisana do rejestru przedsiębiorców KRS w dniu 26 lipca 2012 r. pod numerem (...).

Przedmiotem przeważającej i wykonywanej działalności przez (...) (...), według (...) 80.10.Z, jest działalność ochroniarska, z wyłączeniem obsługi systemów bezpieczeństwa, a przedmiotem pozostałej działalności tej spółki jest:



działalność ochroniarska w zakresie obsługi systemów bezpieczeństwa;



niespecjalistyczne sprzątanie budynków i obiektów przemysłowych;



pozostałe sprzątanie;



pozostała działalność usługowa, gdzie indziej niesklasyfikowana;



sprzedaż hurtowa odzieży i obuwia;



sprzedaż hurtowa wyrobów tekstylnych;



sprzedaż hurtowa żywności, napojów i wyrobów tytoniowych;



wykonywanie instalacji elektrycznych;



pranie i czyszczenie wyrobów włókienniczych i futrzarskich.

Spółka zawiera umowy o pracę i zgłasza pracowników do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego. Pracownicy spółki jednocześnie mieli zawarte umowy zlecenia z (...) (...) z siedzibą X. ul. (...).

(...) (...) w X. została wpisana do rejestru przedsiębiorców KRS w dniu 10 maja 2016 r. pod numerem: (...). Zgodnie z wpisem do KRS, według (...) 80.30.Z, przedmiotem przeważającej i wykonywanej działalności gospodarczej przez zainteresowanego – jest działalność detektywistyczna, a przedmiotem pozostałej działalności tej Spółki jest:



naprawa i konserwacja urządzeń elektrycznych;



działalność agentów zajmujących się sprzedażą towarów różnego rodzaju;



działalność ochroniarska z wyłączeniem obsługi systemów bezpieczeństwa;



działalność ochroniarska w zakresie obsługi systemów bezpieczeństwa;



niespecjalistyczne sprzątanie budynków i obiektów przemysłowych;



specjalistyczne sprzątanie budynków i obiektów przemysłowych;



pozostałe sprzątanie;



naprawa i konserwacja komputerów i urządzeń peryferyjnych;



pozostała działalność usługowa, gdzie indziej niesklasyfikowana.

Obie wymienione wyżej spółki, tj. odwołujący się płatnik składek (...) (...) oraz (...) (...) prowadziły w spornym okresie, na podstawie powyższych wpisów do KRS, działalność w zakresie ochrony osób i mienia.

(...) Sp. z o.o., a (...) (...) występują następujące powiązania osobowe:



F. I. od 2017 r. jest wyłącznym wspólnikiem (...) (...), a na przełomie od 8 grudnia 2017 r. do 1 marca 2018 r. posiadała 98% udziałów w (...) (...);



B. M. od 2018 r. jest wyłącznym wspólnikiem (...) (...) i prezesem zarządu tej spółki od 2020 r., a od 2017 r. prokurentem samoistnym w (...) (...);



M. I. (2) od 2014 r. posiada 96% udziałów (...) (...);



I. S. jest prezesem zarządu (...) Sp. z o.o. oraz był do roku 2016 prokurentem samoistnym w (...) (...);



I. I. (2) jest prokurentem (...) Sp. z o.o., do 2017 był wyłącznym wspólnikiem (...) (...), do 2014 r. był prawie wyłącznym wspólnikiem (...) Sp. z o.o., a do roku 2016 – Prezesem Zarządu (...) Sp. z o.o. Natomiast do 2017 r. posiadał 98% udziałów przedsiębiorstwa (...) Sp. z o.o.

Pomiędzy (...) Sp. z o.o., a (...) Sp. z o.o. zawarte były m.in.: umowa konsorcjum z dnia 30.11.2022 r. w związku postępowaniem przetargowym, której przedmiotem była usługa ochrony osób i mienia w budynkach pod zarządem (...) (...), umowy konsorcjum z 25.10.2022 r. i z 6.11.2023 r. w związku postępowaniem przetargowym, których przedmiotem była usługa ochrony fizycznej osób i mienia w obiektach (...) W ww. umowach (...) (...) była oznaczona, jako uczestnik, natomiast (...) (...), jako lider konsorcjum.

Natomiast w umowie konsorcjum z dnia 13.10.2020 r. w związku postępowaniem przetargowym, której przedmiotem była usługa ochrony osób i mienia obiektów Centrum (...) (...) było odwrotnie, gdyż (...) (...) była oznaczona, jako lider konsorcjum, natomiast (...) (...), jako uczestnik.

Na mocy § 1 ww. umów (...) Sp. z o.o. oraz (...) Sp. z o.o. zobowiązały się do:

1. przygotowania i złożenia wspólnej oferty w przetargu spełniającej wymagania zamawiającego określone w ogłoszeniu;

2. wspólnego uczestnictwa w przetargu i zawarcia umowy z zamawiającym w przypadku, gdy oferta zostanie uznana przez zamawiającego za najkorzystniejszą ofertę złożoną w przetargu;

3. wspólnego wykonania zawartej z zamawiającym umowy w wypadku wygrania przetargu przez strony.

W § 2 ww. umów wskazano natomiast m.in. że:



strony zgodnie oświadczają, iż łącznie posiadają uprawnienia niezbędne do wykonywania określonej działalności lub czynności objętych przedmiotem ww. zamówienia, niezbędną wiedzę i doświadczenie zawodowe oraz środki majątkowe i niemajątkowe, jak również dysponują odpowiednim potencjałem technicznym oraz osobami zdolnymi do wykonania zamówienia;



zapłata za przedmiot umowy zostanie zrealizowana przez zamawiającego w formie przelewu na rachunek bankowy lidera konsorcjum, na podstawie faktury wystawionej przez lidera konsorcjum;



za realizację swojej części powyższych zamówienia publicznego uczestnik konsorcjum będzie otrzymywał od Lidera Konsorcjum comiesięczne wynagrodzenie stanowiące iloczyn wypracowanych w danym miesiącu roboczogodzin oraz kwotę stawki jednostkowej za 1 roboczogodzinę określoną w tym paragrafie kwotowo;



postanowiono, że powyższa kwota wynagrodzenia zostanie uregulowana w terminie wskazanym na fakturze VAT wystawionej przez (...) (...);



zapłata ma nastąpić w dniu uznania rachunku bankowego (...) sp.

z o.o.;



strony postanawiają, że zapłata następuje w dniu uznania rachunku bankowego uczestnika konsorcjum wskazanego na fakturze;



w przypadku nieterminowej płatności należności (...) (...) ma prawo naliczyć (...) (...) odsetki ustawowe za każdy dzień opóźnienia w zapłacie;



strony ustalają, iż każda ze stron ponosić będzie we własnym zakresie wszelkie koszty związane z wykonywaniem swoich zobowiązań dotyczących wykonania ww. zamówienia publicznego.

Natomiast zgodnie z § 3 ww. umów strony ustaliły, iż pełnomocnikiem konsorcjum będzie lider konsorcjum upoważniony do reprezentowania interesów stron niniejszej umowy, na podstawie udzielonego pełnomocnictwa stanowiącego załącznik nr 2 do umowy, który stanowi jej integralną część, treść oferty oraz jakakolwiek zmiana kontraktu zostanie odpowiednio przez jej złożeniem lub dokonaniem uzgodniona przez wszystkie strony na piśmie, wadium w postępowaniu oraz/lub zabezpieczenie należytego wykonania umowy (jeżeli dotyczy) zostanie wniesione przez lidera konsorcjum.

(...) (...) oraz (...) (...) są powiązane także kapitałowo. W związku z zawartymi Umowami Konsorcjum obie spółki w spornym okresie rozliczały się z wykonywanych usług poprzez wystawiane faktury VAT.

Oba ww. podmioty do wykonania tożsamych rodzajowo czynności wykorzystywały wzajemnie ten sam zasób osób.

Przedmiotem umów o pracę zawartych z (...) Sp. z o.o. była ochrona mienia. Osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę przez ww. spółkę wynagradzane były według stałego miesięcznego wynagrodzenia.

Umowy zlecenia były podpisywane na obiektach, które były chronione w ramach zawartych umów o pracę. Nadzór nad pracą wykonywaną dla (...) (...) i (...) (...) sprawowała zawsze ta sama osoba.

Czynności powierzone w ramach zawartych umów zlecenia z (...) Sp. z o.o. oraz umowy o pracę w (...) Sp. z o.o. pokrywały się, nie ma możliwości ich rozgraniczenia. Ubezpieczeni nie rozróżniali kiedy pracowali dla danej spółki.

(...) (...) z tytułu wykonywania pracy na podstawie zawieranych umów zlecenia wypłacał zleceniobiorcom wynagrodzenia w miesiącu następującym po miesiącu, za który wynagrodzenia były należne.

Umowy zlecenia realizowane na rzecz (...) (...) były podpisywane w miejscach świadczenia pracy na rzecz spółki (...) (...) Przy podpisaniu umów zlecenia nie było przedstawicieli (...) (...) Nikt ze strony zleceniodawcy (...) (...) nie rozmawiał ze zleceniobiorcami odnośnie do warunków pracy na podstawie zawieranych umów zlecenia. Nikt ze strony zleceniodawcy (...) (...) nie ustalał ze zleceniobiorcami liczby godzin jaką należy przepracować, aby otrzymać wynagrodzenie określone w zawieranych umowach zlecenia. Umowy zlecenia dla (...) (...) były realizowane w tych samych miejscach co umowy o pracę zawarte ze spółką (...) (...), były także te same warunki pracy. Zleceniobiorcy wykonywali te same czynności, na takich samych zasadach dla obydwu firm. Zleceniobiorcy nie byli w stanie określić różnic w wykonywaniu pracy na rzecz (...) (...) i (...) (...) Pracownicy w większości posiadali wyłącznie umundurowanie z logo spółki (...) (...) lub (...) Sp. z o.o. Praca na podstawie umów o pracę i umów zlecenia generalnie wykonywana była z użyciem tego samego ubioru, tych samych narzędzi. Nadzór nad pracą wykonywaną dla (...) Sp. z o.o. i (...) Sp. z o.o. sprawowały te same osoby. Umowy zlecenia służyły do rozliczania nadgodzin – tak też rozumieli to ubezpieczeni.

Umowa o pracę z danym podmiotem (albo (...) Sp. z o.o. albo (...) Sp. z o.o.) stanowiąca tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych zawarta była kilka dni przed zawarciem umowy zlecenia z drugim podmiotem, z której zleceniobiorcy podlegali tylko ubezpieczeniu zdrowotnemu. Niekiedy do zawarcia umowy dochodziło dzień po dniu, a także po wykonanej pracy.

We wszystkich opisanych wyżej przypadkach sytuacja wyglądała analogicznie, gdy pracodawcą była spółka (...) Sp. z o.o., a zleceniodawcą (...) Sp. z o.o. Wówczas to na podstawie zawartych umów zlecenia z (...) (...), pracownicy (...) Sp. z o.o. wykonywali takie same czynności, jak na umowy o pracę, tj. mieli monitorować pomieszczenia pod względem tego czy światła są w nich zapalone, czy zgaszone, czy są zakręcone krany, a także mieli sprawdzać zabezpieczenie przeciwpożarowe oraz alarmy napadowe.

(dane spółek zawarte w KRS znane sądowi z urzędu, a także k. 134-138, protokół kontroli znany sądowi z urzędu, umowy konsorcjum k. 8-12, k. 8-12, 14-18 akt VIII U (...), k. 8-13 akt (...), pełnomocnictwo k. 13, k. 13, 19 akt VIII U (...), k. 14-15 akt (...), kserokopie: protokołu przesłuchania: F. M. i K. J. w sprawie VIII (...) z 8.07.2025 r. k. 299-301, protokołu przesłuchania J. U., F. L. ze sprawy VIII (...) z dnia 11.07.2025 r. k. 293-295, protokołu przesłuchania I. P. ze sprawy VIII U (...) z dnia 17.11.2025 r. k. 296-298, protokołu przesłuchania I. U. ze sprawy VIII U (...) z dnia 22.08.2025 r. k. 302-304, zeznania zainteresowanego ubezpieczonego O. X. e-prot. z 3.02.2026 r.: 00:06:28-00:15:51 w zw. z 00:54:04, zeznania zainteresowanego ubezpieczonego S. H. (1) e-prot. z 3.02.2026 r.: 00:16:52-00:39:21 w zw. z 00:55:37, zeznania zainteresowanego ubezpieczonego X. X. e-prot. z 3.02.2026 r.: 00:41:45-00:48:51 w zw. z 00:56:21, zeznania świadka M. I. (1) e-prot. z 3.02.2026 r.: 01:00:18-01:08:54, zeznania świadka Z. X. e-prot. z 3.02.2026 r.: 01:16:04 – 01:37:41 w zw. z zeznaniami ww. świadka w sprawie VIII U 643/25 na rozprawie z 8.10.2025 r. - k. 221 v.-222, zeznania świadka I. I. (1) e-prot. z 21.04.2026 r.: 00:07:35 – 00:15:57, zeznania świadka Z. V. e-prot. z 21.04.2026 r.: 00:16:40-00:25:12, zeznania świadka H. M. e-prot. z 21.04.2026 r.: 00:29:21-00:38:33)

Ubezpieczony - O. X. w badanym okresie był zatrudniony na umowę o pracę w (...) Sp. z o.o., początkowo na podstawie umowy o pracę z dnia 28.07.2022 r. na okres próbny od dnia 1.08.2022 r. do dnia 31.10.2022 r., a następnie na umowę o pracę z dnia 24.10.2022 r. na czas określony od dnia 1.11.2022 r. do dnia 31.12.2023 r., jako pracownik ochrony, operator stacji monitorowania, w pełnym wymiarze czasu pracy, za miesięcznym wynagrodzeniem w wysokości obowiązującego wynagrodzenia minimalnego.

(okoliczności bezsporne, a nadto umowy o pracę k. 150, 152, świadectwo pracy k. 154, zeznania zainteresowanego ubezpieczonego O. X. e-prot. z 3.02.2026 r.: 00:06:28-00:15:51 w zw. z 00:54:04, zeznania świadka I. I. (1) e-prot. z 21.04.2026 r.: 00:07:35 – 00:15:57 )

W badanym okresie w podstawie wymiaru składek zainteresowana (...) (...) uwzględniała wyłącznie kwoty wynagrodzenia, jakie ww. ubezpieczony osiągał z tytułu umowy o pracę.

(okoliczność bezsporna)

Będąc pracownikiem (...) Sp. z o.o. O. X. w dniach: 2.08.2022 r., 1.09.2022 r., 1.10.2022 r., 1.12.2022 r., 1.01.2023 r., 1.02.2023 r., 1.03.2023 r., 1.04.2023 r., 1.05.2023 r., 1.06.2023 r., 1.07.2023 r., 1.08.2023 r., 1.09.2029 r., 1.10.2023 r., 1.11.2023 r., zawarł z (...) Sp. z o.o. kolejne umowy zlecenia, których przedmiotem, w zależności od danej umowy, było:

-sporządzanie dokumentacji z kontroli ruchu na obiekcie,

- sprawdzanie obiektu pod kątem zabezpieczenia antywłamaniowego.

- sprawdzanie obiektu pod kątem zabezpieczenia ppoż,

- promocja firmy w terenie.

W umowach zlecenia jako wynagrodzenie wskazano początkowo stawkę godzinową w kwocie 19,70 zł/godz., od 1.01.2023 r. w kwocie 22,80 zł/godz., a od 1.07.2023 r. w kwocie 23,50 zł/godz.

(okoliczności bezsporne, a nadto umowy zlecenia wraz z ewidencją godzin i rachunkami i potwierdzeniem przelewów k. 155-219, a także k. 35-47 akt ZUS dot. ww. ubezpieczonego, zeznania zainteresowanego ubezpieczonego O. X. e-prot. z 3.02.2026 r.: 00:06:28-00:15:51 w zw. z 00:54:04, zeznania świadka I. I. (1) e-prot. z 21.04.2026 r.: 00:07:35 – 00:15:57 )

Odwołujący się płatnik składek - (...) Sp. z o.o. zgłosił ww. ubezpieczonego tylko do ubezpieczenia zdrowotnego.

(okoliczność bezsporna)

Ubezpieczony - O. X. na podstawie umowy o pracę z (...) Sp. z o.o. i na podstawie ww. umów zlecenia z odwołującym się płatnikiem spółką (...), wykonywał w spornym okresie w siedzibie firmy (...) taką samą pracę, jako operator stacji monitorowania i robił to w taki sam sposób w systemie zmianowym 24/48. Na zmianie nie zmieniał ubrania roboczego. Miał koszulkę służbową z logo (...). Nie odróżniał kiedy świadczył pracę na umowę o pracę, a kiedy na umowę zlecenia. Do jego obowiązków zarówno na umowę o pracę, jak i umów zlecenia należało przyjmowanie alarmów, zgłoszeń, wysyłanie grup interwencyjnych. Pracował wg jednego grafiku opracowanego na dany miesiąc zarówno do wykonywania przez niego czynności na umowę o pracę, jak i na umowę zlecenie. Otrzymywał dwa odrębne przelewy wynagrodzenia z umowy o pracę i z umowy zlecenia. Z umowy o pracę miał wypłacane stałe wynagrodzenie za przepracowane godziny w ramach normatywu wynikającego z jego umowy o pracę, a z umowy zlecenia miał wypłacone wynagrodzenie obliczone wg stawki godzinowej za pracę w godzinach nadliczbowych. Ubezpieczony nie wystawiał rachunku z tytułu umowy zlecenia. Umowy zlecenia z odwołującym płatnikiem były zawierane, aby w ten sposób rozliczyć pracę ubezpieczonego w nadgodzinach, po wypracowaniu przez zainteresowanego normatywu na umowę o pracę. Ubezpieczony nie pytał dlaczego godziny nadliczbowe są rozliczane na umowy zlecenia, bo bał się tego, że zostanie z nim rozwiązana umowa o pracę. Ubezpieczony nigdy nie sprawdzał obiektów pod kątem zabezpieczenia przeciwpożarowego, ani pod kątem oznakowania informacyjnego, jak również nie prowadził żadnych działań marketingowych.

(zeznania zainteresowanego ubezpieczonego O. X. e-prot. z 3.02.2026 r.: 00:06:28-00:15:51 w zw. z 00:54:04, zeznania świadka I. I. (1) e-prot. z 21.04.2026 r.: 00:07:35 – 00:15:57)

Ubezpieczony - S. H. (1) był w spornym okresie zatrudniony na umowę o pracę w (...) Sp. z o.o. od dnia 4.08.2022 r., jako pracownik dozoru.

(okoliczność bezsporna, a nadto zeznania zainteresowanego ubezpieczonego S. H. (1) e-prot. z 3.02.2026 r.: 00:16:52-00:39:21 w zw. z 00:55:37 )

W badanym okresie w podstawie wymiaru składek płatnik składek (...) Sp. z o.o. uwzględniała wyłącznie kwoty wynagrodzenia, jakie ww. ubezpieczony osiągał z tytułu umowy o pracę.

(okoliczność bezsporna)

Będąc w badanym okresie pracownikiem (...) Sp. z o.o. S. H. (1) w dniach: 1.12.2022 r., 1.01.2023 r., 1.02.2023 r., 1.03.2023 r., 01.04.2023 r., 1.05.2023 r., 1.06.2023 r., 1.07.2023 r., 1.08.2023 r., 1.09.2023 r., 1.10.2023 r. zawarł z odwołującym płatnikiem składek - (...) Sp. z o.o. kolejne umowy zlecenia, których przedmiotem w zależności od umowy było:

-sporządzanie dokumentacji z kontroli ruchu na obiekcie,

- sprawdzanie obiektu pod kątem zabezpieczenia antywłamaniowego.

- sprawdzanie obiektu pod kątem zabezpieczenia ppoż,

W umowach jako wynagrodzenie wskazano początkowo stawkę godzinową w kwocie 19,70 zł/godz., a od 1.01.2023 r. w kwocie 22,80 zł/godz., od 1.07.2023 r. 23,50 zł/godz.

(okoliczności bezsporne, a nadto umowy zlecenia wraz z ewidencją godzin i rachunkami w aktach ZUS dot. ww. ubezpieczonego, zeznania zainteresowanego ubezpieczonego S. H. (1) e-prot. z 3.02.2026 r.: 00:16:52-00:39:21 w zw. z 00:55:37 )

Odwołujący płatnik składek - (...) Sp. z o.o. zgłosił ww. ubezpieczonego tylko do ubezpieczenia zdrowotnego.

(okoliczność bezsporna)

Ubezpieczony - S. H. (1) w całym badanym okresie pracował na umowę o pracę zawartą (...) Sp. z o.o. i jednocześnie na ww. umowy zlecenia zawarte z odwołującym się płatnikiem -spółką (...), wykonując na ich podstawie czynności ochroniarskie w Szpitalu (...) w O. i w akademiku przy ul. (...) w O.. Była to dokładnie taka sama praca, którą ww. ubezpieczony wykonywał w przypadku umowy o pracę, jak i umów zlecenia. Pracował w taki sam sposób na umowę o pracę i umowę zlecenia w systemie zmianowym. W Szpitalu (...) pracował wg jednego grafiku zarówno na umowę o pracę, jak i na umowę zlecenie. Grafik był opracowany na dany miesiąc. Praca ubezpieczonego polegająca na wykonywaniu czynności pracownika ochrony w ww. szpitalu na umowę o pracę i na umowę zlecenia - niczym się nie różniła. Ubezpieczony nie wiedział kiedy wykonywał pracę na umowę o pracę, a kiedy na umowę zlecenie. Po przekroczeniu godzin pracy wynikających z normatywu u pracodawcy, ubezpieczonemu wypłacane było na umowę zlecenie wynagrodzenie za wykonana przez niego w godzinach nadliczbowych przez tę spółkę, z którą była przez niego zawarta umowa zlecenia. Wnioskodawca nie wystawiał rachunku za wykonaną pracę na umowę zlecenie. Ubezpieczony otrzymał od obu spółek ubrania służbowe, ale mógł dowolnie, wg własnego uznania, wybrać kiedy będzie miał na sobie w pracy ubranie robocze danej spółki. Używał danego ubrania roboczego niezależnie od tego, czy wykonywał umowę o pracę, czy też umowę zlecenia.

(zeznania zainteresowanego ubezpieczonego S. H. (1) e-prot. z 3.02.2026 r.: 00:16:52-00:39:21 w zw. z 00:55:37)

Ubezpieczony - X. X. w badanym okresie był zatrudniony na umowę o pracę w (...) Sp. z o.o. jako pracownik ochrony.

(okoliczności bezsporne, a nadto zeznania zainteresowanego ubezpieczonego X. X. e-prot. z 3.02.2026 r.: 00:41:45-00:48:51 w zw. z 00:56:21 )

W spornym okresie w podstawie wymiaru składek płatnik składek (...) Sp. z o.o. uwzględniała wyłącznie kwoty wynagrodzenia, jakie ww. ubezpieczony osiągał z tytułu umowy o pracę.

(okoliczności bezsporne, a nadto zeznania zainteresowanego ubezpieczonego X. X. e-prot. z 3.02.2026 r.: 00:41:45-00:48:51 w zw. z 00:56:21 )

Będąc w badanym okresie pracownikiem (...) Sp. z o.o. X. X. w dniach: 5.01.2023 r., 1.02.2023 r., 1.03.2023 r., 01.04.2023 r., 1.05.2023 r., 1.06.2023 r., 1.07.2023 r., 1.08.2023 r., 1.10.2023 r., 1.11.2023 r. zawarł z odwołującym się płatnikiem składek - (...) Sp. z o.o. kolejne umowy zlecenia, których przedmiotem w zależności od danej umowy było:

-sporządzanie dokumentacji z kontroli ruchu na obiekcie,

- sprawdzanie obiektu pod kątem zabezpieczenia antywłamaniowego.

- sprawdzanie obiektu pod kątem zabezpieczenia ppoż,

W umowach jako wynagrodzenie wskazano początkowo stawkę godzinową w kwocie 19,70 zł/godz., od 1.01.2023 r. w kwocie 22,80 zł/godz., a od 1.07.2023 r. w kwocie 23,50 zł/godz.

(okoliczności bezsporne, a nadto umowy zlecenia wraz z ewidencją godzin i rachunkami w aktach ZUS dot. ww. ubezpieczonego k. 11-39, zeznania zainteresowanego ubezpieczonego X. X. e-prot. z 3.02.2026 r.: 00:41:45-00:48:51 w zw. z 00:56:21 )

Odwołujący płatnik składek - (...) Sp. z o.o. zgłosił ww. ubezpieczonego tylko do ubezpieczenia zdrowotnego.

(okoliczność bezsporna)

Ubezpieczony - X. X. na podstawie umowy o pracę zawartej z (...) Sp. z o.o. i na podstawie ww. umów zlecenia zawartych z odwołującym się płatnikiem- spółką (...) wykonywał w spornym okresie taką samą pracę wyłącznie w obiekcie (...) (...). Ubezpieczony wykonywał czynności ochroniarskie na umowę o pracę i umowę zlecenia w taki sam sposób w systemie zmianowym. Był jeden koordynator. Ubezpieczony otrzymał ubranie służbowe od obu spółek. Na zmianie nikt nie pilnował w jakim konkretnie ubraniu roboczym ubezpieczony wykonuje czynności ochroniarskie – ważne było tylko to, żeby wszyscy pracujący na tej samej zmianie pracownicy ochrony mieli jednakowe ubranie służbowe, o czym sami mogli decydować. Ubezpieczony nie odróżniał kiedy świadczył pracę jako pracownik ochrony na umowę o pracę, a kiedy na umowę zlecenia. Do jego obowiązków zarówno na umowę o pracę, jak i umów zlecenia należało wykonywanie takich samych czynności ochroniarskich. Pracował wg jednego grafiku, który był opracowany na dany miesiąc dla obiektu (...) (...), zarówno na umowę zlecenie, jak i na umowę o pracę. Ubezpieczony nie wiedział kiedy zakończył wykonywanie umowy o pracę i kiedy rozpoczynał wykonywać czynności na umowę zlecenia. Otrzymywał dwa odrębne przelewy wynagrodzenia z umowy o pracę i z umowy zlecenia. Z umowy o pracę miał wypłacane stałe wynagrodzenie za pracę wykonaną w normatywnym czasie pracy. Natomiast z umowy zlecenia miał wypłacane wynagrodzenie obliczone wg stawki godzinowej za czynności wykonane w godzinach nadliczbowych już po wyczerpaniu normatywu z umowy o pracę. Ubezpieczony nie wystawiał rachunku z tytułu umowy zlecenia. Gotowy rachunek z umowy zlecenia do podpisania przywoził koordynator.

(zeznania zainteresowanego ubezpieczonego X. X. e-prot. z 3.02.2026 r.: 00:41:45-00:48:51 w zw. z 00:56:21, zeznania świadka H. M. e-prot. z 21.04.2026 r.: 00:29:21-00:38:33)

W dniu 8.07.2025 roku w sprawie VIII (...) został przesłuchany w charakterze świadka K. J., który zeznał, m.in., że ma umowę o pracę z firmą (...), jako kwalifikowany pracownik ochrony, wykonywał prace typowo ochroniarskie w Sądzie Rejonowym na ul. (...), pracował generalnie w systemie 8, 12 godzin. Umowy zlecenia wykonywał w godzinach popołudniowych, były to czynności typowo dozorowe, w ciągu dnia było na ubraniu logo I., po południu logo (...), był jeden grafik, który uwzględniał podział, w I. był jeden koordynator, w (...) były 2-3 osoby, które przyjeżdżały na dyżur wieczorny, dostawali plan dyżurów i na tej podstawie były przelewy. W I. pracuje na najniższą stawkę, a na umowę o pracę stawki były negocjowalne, od rana pracował na umowę o pracę i pracował 8,10 albo 12 godzin, a później 8,12,10 godzin na umowę zlecenia, w ramach obu umów wypełniał książkę służb, są 2 książki w jednej okładce, monitoring pracował 24 godziny, dostawał dwa przelewy, obie umowy podpisał w siedzibie Sądu.

Na rozprawie w tym samym dniu zeznania złożył także świadek F. M., który zeznał m.in., że jest zatrudniony w firmie (...), jest ochroniarzem, czynności wykonuje w sądach, w systemie 24 na 48 godzin, pracuje według jednego grafiku, sprawdza obiekt, zabezpieczenie ppoż i napadowe, dorabiał w (...), gdzie sprawdzał zabezpieczenia ppoż i napadówki, wykonywał te czynności w dni wolne, jak była potrzeba to miał dwa ubrania i przebierał się w domu, miał dwóch przełożonych, nie pamiętał nazwiska przełożonego z (...), umowa zlecenie była na dorobienie, w ramach umowy zlecenia nie sprawdzał monitoringu, umowy zlecenia były cykliczne.

(odpis protokołu – k. 299-301)

W dniu 11.07.2025 r. w sprawie VIII (...) złożył zeznania J. U., który zeznał m.in. że: miał umowę z firmą (...) i z drugą firmą, której nazwy nie pamięta, zajmował się ochroną obiektu, pracował zmianowo po 12 godzin, ochraniał MPK w I., w ramach drugiej umowy rozbił to samo, nie miał zawartych jednocześnie dwóch umów, nie wystawiał rachunków, pracował mniej więcej 200 godzin miesięcznie, ile miał godzin, tyle mu zapłacili. Na rozprawie w tym samym dniu złożył zeznania F. L., który zeznał, m.in., że pracuje dla firmy (...) w pełnym wymiarze czasu pracy, pilnuje obiektu w Z., pracuje w godzinach 22-6, 18-6, ma chyba logo I. na umundurowaniu, kiedyś miał umowę z firmą (...), dostawał jeden przelew.

(odpis protokołu – k. 293-295)

W dniu 22.08.2025 r. w sprawie V III U (...) został przesłuchany w charakterze świadka I. U., który zeznał, m.in., że umowę o pracę miał zawartą z firmą (...), w ramach umowy o pracę jest pracownikiem ochrony, wykonuje prace na grupie interwencyjnej. W ramach umowy zlecenia wykonuje czynności takie jak oznakowanie obiektów i różne prace serwisowe, nie miał grafiku na umowę zlecenia, umowy zlecenia były podpisywane cyklicznie, był rozliczny godzinowo, pracował normę godzin w ramach umowy o pracę i wtedy dostawał minimalne wynagrodzenie, dzielił 168 godzin przez przepracowane godziny, wychodziło np. 7 służb , dlatego miał zawieraną kolejną umowę, żeby sobie dorobić, najmniej mógł pracować 12 godzin.

(odpis protokołu – k. 302-304)

W dniu 17.11.2025 r. w sprawie VIII U (...) został przesłuchany w charakterze świadka I. P., który zeznał, że z firmą (...) ma podpisaną umowę o pracę, pracuje od około 10 lat jako pracownik dozoru, zawiera umowy zlecenia z (...), ale nie w sposób ciągły, zawierał je, jak był potrzebny, gdy brakowało ludzi, pracuje na dyżurach 24 godzinnych, idzie do pracy raz, dwa razy w tygodniu, nie raz idzie na 12 godzin, na podstawie umowy zlecenie wykonuje kontrole, czy drzwi są pozamykane, w ramach umowy o pracę wykonuje kontrole samochodów, ma osobną koszulę z napisem (...) i I.. W latach 2022 – 2023 miał zawartą też dodatkową umowę zlecenia, umowę przywieziono mu na obiekt, miał różnych koordynatorów.

(odpis protokołu VIII U (...) k. 296-298)

Sąd Okręgowy dokonał następującej oceny materiału dowodowego:

U. faktyczny w n/n sprawie został ustalony na podstawie powołanych dokumentów, a także w oparciu o zeznania przesłuchanych świadków i zainteresowanych ubezpieczonych, jak też w oparciu o protokoły przesłuchań świadków z postępowania kontrolnego oraz w oparciu protokoły z rozpraw dotyczących innych postepowań, a w których byli przesłuchiwani świadkowie K. J., F. M., J. U., F. L., I. P. i I. U., o co wnosił płatnik - nie wnosząc o przesłuchanie ww. świadków w niniejszym postępowaniu, a jedynie o załączenie ww. protokołów rozpraw. Podnieść należy, że odwołujący wnosił o załączenie protokołów rozpraw z zeznaniami tych świadków, które były dla niego korzystne, zupełnie pomijając szereg zeznań złożonych przez innych świadków potwierdzających ustalenia organu rentowego w protokole kontroli. Zauważyć też należy, że zeznania świadków F. L., J. U., Z. X., K. J., F. M., I. U., są korzystniejsze dla odwołującego w tym sensie, że świadkowie akcentowali odrębności pomiędzy stosunkiem pracy na rzecz (...) Sp. z o.o. a zleceniem (...) (...) W ocenie Sądu świadkowie ci, jednak nadal w większości będąc pracownikami zainteresowanego – w obawie przed utratą zatrudnienia – nie chcieli ujawniać informacji niekorzystnych dla płatnika. Nadto treść tych zeznań pozostaje w sprzeczności z pozostałym materiałem dowodowym.

Sąd nie dał wiary zeznaniom świadka J. U., który twierdził, że nie miał jednocześnie zawartych dwóch umów, ponieważ z dokumentów złożonych przez organ rentowy, wynikają okoliczności przeciwne. Okoliczność, że świadek F. L. zeznał także, że nie miał zawartych dwóch umów jednocześnie pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie, bowiem bezspornie w sprawie obaj ubezpieczeni mieli zawarte jednocześnie umowy o pracę i umowy zlecenia.

Odwołujący się płatnik składek w toku postępowania przy tym nie wykazał konkretnych odmienności w zakresie wykonywanych czynności przez zainteresowanych ubezpieczonych w ramach umowy o pracę i umów zlecenia, nadto nie wykazał, że czynności ubezpieczonych były wykonywane poza zawartymi umowami konsorcjum. Przy czym nawet przyjęcie, że czynności były różne i w różnych miejscach, co sugerowali świadkowie, na których zeznania powoływał się płatnik, pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia, o czym będzie mowa poniżej. Poza tym świadek Z. X. wskazał, że w przypadku obu umów wykonywał czynności z zakresu ochrony (czynności w ramach grupy interwencyjnej, sprawdzanie oznakowania, konwoje), świadek F. M. przesłuchany w innym postępowaniu (załączony protokół na wniosek pełnomocnika odwołującego płatnika) potwierdził okoliczność, że wykonywał w ramach obu umów te same czynności(napadówki, ppoż), w tym samym miejscu (sąd), umowy podpisywał na obiekcie, umowa zlecenie była „na dorobienie” i miała charakter cykliczny. Świadek I. U. zeznający w innym postępowaniu (załączony protokół na wniosek pełnomocnika odwołującego płatnika) potwierdził zawieranie umów zleceń w celu „dorobienia” poza normatywnym czasie pracy(wskazał na mechanizm rozliczenia), podobnie, jak i świadek K. J., zeznający także w innym postępowaniu (także załączony protokół), który potwierdził wykonywanie czynności w tym samym miejscu, w ramach grafiku (od rana „umowa o pracę”, po południu „umowa zlecenie”).

Wynikające z załączonego do akt sprawy na wniosek płatnika protokołu z innego postępowania zeznania świadka I. P. okazały się nieprzydatne w tym sensie, że świadek ten zeznając odnosił się w przeważającym zakresie do aktualnego zatrudnienia, natomiast zeznając w zakresie spornego okresu, ograniczył się tylko do stwierdzenia, że miał zawartą dodatkową umowę zlecenia, którą przywieziono mu na obiekt i miał różnych koordynatorów, co nie jest równoznaczne z odrębnością obu umów, wobec pozostałego materiału dowodowego.

Odnosząc się do kwestii rozkładu ciężaru dowodu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, do której nawiązał odwołujący się płatnik składek w swoim piśmie procesowym, wskazać należy, że postępowanie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych toczy się generalnie według zasady kontradyktoryjnego postępowania, a w nim o rodzaju i zakresie roszczenia decyduje odwołujący się. Ciężar udowodnienia twierdzeń spoczywa na tej stronie, która je zgłasza (art. 232 zdanie pierwsze k.p.c.). Sąd Okręgowy zważył, że w wyroku z 10 maja 2017 r., I UK 184/16 (LEX nr 2305920), Sąd Najwyższy wyjaśnił, iż ciężar udowodnienia (onus probandi) wchodzi w rachubę dopiero wówczas, gdy pewne twierdzenia okażą się nieudowodnione, a nie już wtedy, gdy strona nie przedstawiła środków dowodowych na potwierdzenie lub zaprzeczenie danej okoliczności. Oznacza to, że rozkład ciężaru dowodu stanowi regułę wskazującą stronę, która ma ponieść negatywne skutki nieudowodnienia określonych twierdzeń. Na tym polega funkcja ciężaru dowodowego. Pozwala rozstrzygnąć sprawę merytorycznie, także wówczas, gdy sąd nie zdołał w ogóle albo w pewnej części wyjaśnić stanu faktycznego sprawy (por. postanowienie SN z 01.07.2025 r., II USK 38/25, Legalis nr (...)).

W badanej sprawie kwestia pozostawania w zatrudnieniu pracowniczym w ww. spółce (...), w badanym okresie, przez zainteresowanych ubezpieczonych w n/n sprawie, co do których ZUS wydał zaskarżone decyzje – nie była sporna, ani też nie było sporne to, że ww. ubezpieczeni byli w tym samym czasie zatrudnieni na umowę zlecenie przez odwołującego się płatnika - (...) (...) – żadna z ww. Spółek tego nie kwestionowała. Spór w zasadzie miał charakter prawny i dotyczył tego na czyją rzecz - czy pracodawcy, czy zleceniodawcy, praca w ramach zlecenia była wykonywana przez zainteresowanych ubezpieczonych - i zdaniem Sądu, mając na uwadze wyniki całego postępowania dowodowego, tj. dokumentację zalegającą w aktach ZUS-owskich i dokumenty złożone do akt sprawy, a także treść złożonych zeznań przez zainteresowanych i świadków na rozprawie, jak i treść zeznań świadków złożonych w innych postępowaniach, których protokoły zostały załączone do akt sprawy zgodnie z wnioskami pełnomocnika strony odwołującej (których ocenę wartości dowodowej Sąd już przedstawił we wcześniejszej części oceny materiału dowodowego) – tak zidentyfikowana sporna kwestia została wystarczająco wyjaśniona, pozwalając rozstrzygnąć spór w n/n sprawie. Z materiału dowodowego wynika w ocenie Sądu jednoznacznie, że ww. Spółki stworzyły konkretny model postępowania, wg którego konsekwentnie realizowały równoległe zatrudnienie na umowę o pracę i zlecenie także w przypadku zainteresowanych w n/n sprawie ubezpieczonych, stosując wobec nich takie same zasady zatrudniania i wynagradzania. W ramach stosunku pracy rozliczano normatyw czasu pracy, zaś na zlecenie rozliczane były godziny nadliczbowe, podczas, gdy wykonywana przez zainteresowanych ubezpieczonych praca na umowę o pracę i na zlecenie była taka sama i sami ubezpieczeni nie odróżniali kiedy wykonywali umowę o pracę, a kiedy umowę zlecenia. Przeciwnych okoliczności żadna ze Spółek, ani odwołująca się, ani zainteresowana, nie wykazały – nie ma bowiem na to w aktach sprawy żadnego wiarygodnego dowodu.

Oceniając cały zebrany w sprawie materiał dowodowy i ustalając stan faktyczny Sąd Okręgowy zważył przy tym, że odwołujący się - płatnik składek i zainteresowana - (...) Spółka z o.o. - mimo zobowiązania obu ww. Spółek przez Sąd - nie złożyli w zakreślonym przez Sąd terminie dowodów z dokumentów m.in. w postaci akt osobowych i umów zlecenia dotyczących zainteresowanych ubezpieczonych w n/n sprawie. Obie Spółki powołały się na trudności organizacyjne, gdyż, jak twierdziły, trudności te sprawiają, że nie są one w stanie wykonać tego zobowiązania w wyznaczonym przez Sąd terminie z uwagi na ilość spraw toczących się w analogicznych postępowaniach przed Sądem Okręgowym w Łodzi. Powoływanie się przez obie spółki wyłącznie na trudności organizacyjne, wobec regulacji art. 248 k.p.c., nie jest okolicznością usprawiedliwiającą nie wykonanie przez te Spółki zobowiązania Sądu - tym bardziej, że chodziło wszak o dokumenty znajdujące się przecież bezpośrednio w posiadaniu odwołującego się płatnika składek, jak i zainteresowanej spółki (...). Nie miały zatem te Spółki żadnych prawnych przeszkód, by dokumentację taką złożyć (nie wymagało to od nich podjęcia żadnych dodatkowych aktywności do pozyskania żądanych dokumentów od innych osób czy instytucji), a przy tym - zdaniem Sądu - nie było rzeczywistych przeszkód organizacyjnych na jakie obie Spółki się powoływały do wykonania tego zobowiązania z uwagi na długość zakreślonego terminu do jego realizacji, który uwzględniał z jednej strony wystarczający czas do wykonania rzeczonego zobowiązania przez każdą ze Spółek, a z drugiej strony – ekonomikę procesową nakazującą należyte rozpoznanie sprawy sądowej w rozsądnym terminie, bez zbędnej zwłoki.

Podkreślić należy, że Kodeks pracy nakłada na pracodawcę bezwzględny obowiązek prowadzenia rzetelnej dokumentacji osobowej pracowników dla każdego pracownika (art. 94 pkt 9a Kodeksu pracy), a zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10.12.2018 r. w sprawie dokumentacji pracowniczej (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 535 ze zm.) dokumentacja taka musi być przez pracodawcę przechowywana przez odpowiedni okres 10 lat od końca roku kalendarzowego, w którym stosunek pracy ustał, w przypadku stosunków pracy, które nawiązano po 1.01.2019 r. –wobec czego tym bardziej dziwi to, że zainteresowana spółka twierdziła, iż nie była w stanie przedstawić takiej dokumentacji zainteresowanych ubezpieczonych w wyznaczonym do tego przez Sąd terminie. W efekcie Sąd uznał, że zainteresowana spółka po prostu zaniechała przedstawienia takiej dokumentacji w n/n sprawie bez usprawiedliwionych powodów.

Nadto wskazać należy, że składając odwołania od kwestionowanych decyzji płatnik składek powinien należycie przygotować się do procesu w n/n sprawie, którego jest inicjatorem i w jego trakcie zobowiązany jest do aktywnego uczestniczenia celem wykazania podnoszonych twierdzeń. Tam, gdzie od początku było wiadomym, że kwestia sporna pomiędzy stronami dotyka sytuacji pracowniczej i łączącej się z nią kwestii ustalenia właściwej podstawy wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne zainteresowanych ubezpieczonych – oczywistym też było, że dokumentacja w postaci stosownych umów zlecenia i łączących się z nimi dokumentów dotyczących rozliczenia czasu pracy ubezpieczonych i wypłaconego z tego tytułu wynagrodzenia, dla wyjaśnienia wszelkich istotnych dla sprawy okoliczności może być niezbędna. To rzeczą strony powodowej było w odwołaniu, a następnie w toku postępowania dowodowego i wreszcie na sali rozpraw pozostanie aktywnym procesowo i pomaganie sędziemu w rozstrzyganiu kwestii incydentalnych i głównych, dostarczając mu rzetelnej argumentacji co do stanu prawnego i fatycznego sprawy, a w tym dostarczając (także zgodnie ze zobowiązaniem Sądu) wszelkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy dokumentów, w których posiadaniu pozostaje.

Obowiązek wykonania zobowiązania Sądu tak samo dotyczy spółki (...), która przystąpiła do postępowania w charakterze zainteresowanej i co do której także nie zachodziły żadne obiektywnie usprawiedliwiające okoliczności zwalniające ją z przedstawienia posiadanych przez tę spółkę dokumentów w postaci umów o pracę, o których złożenie została wezwana przez Sąd.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że Sąd ocenia odmowę przedstawienia dokumentu na podstawie swobodnej oceny dowodów (art. 233 k.p.c.), wszechstronnie rozważając materiał i stosując logikę oraz doświadczenie życiowe. Już sama treść art. 233 § 2 k.p.c. wskazuje, że sąd dokonuje swobodnej oceny tego, jakie znaczenie nadać odmowie przedstawienia przez stronę dowodu lub przeszkodom stawianym przez nią w jego przeprowadzeniu wbrew postanowieniu sądu. Nieuzasadniona odmowa przez osobę trzecią może skutkować grzywną (art. 251 k.p.c.). Sąd bierze pod uwagę powody odmowy, a jeśli uzna je za bezzasadne, może nadać temu faktowi znaczenie (np. uznać dokument za prawdziwy lub jego brak za korzystny dla strony przeciwnej) w uzasadnieniu wyroku, co wpływa na ostateczną ocenę sprawy.

Nieuzasadniona odmowa strony, stwarzająca przeszkodę stawianą przez nią w przeprowadzeniu dopuszczonego dowodu, może być przez Sąd oceniona bardzo negatywnie dla strony odmawiającej przy analizowaniu w sprawie ostatecznego wyniku postępowania dowodowego, przy czym nie można art. 233 § 2 k.p.c. tłumaczyć w ten sposób, że usprawiedliwiona subiektywnie odmowa już sama przez się nie może mieć ujemnego wpływu na wynik procesu dla strony odmawiającej (por. wyrok SA w Krakowie z 18.10.2023 r., I AGa 29/22, LEX nr 3761298).

Sąd Okręgowy miał na względzie, że należy w tym przypadku rozważyć wszechstronnie, czy zebrane dowody i materiał sprawy pozwalają na rozstrzygnięcie sporu, mimo niepełnego materiału dowodowego, na skutek postawy procesowej obu Spółek, które nie złożyły dokumentów, do których złożenia były przez Sąd zobowiązane.

Uwzględniając również piśmiennictwo dotyczące procedury cywilnej m.in. komentarz do K.p.c. pod red. S. I. (D. -el.), Sąd Okręgowy zważył, że: "artykuł 233 w § 2, odsyłając do § 1, nakazuje sądowi ocenić znaczenie odmowy przedstawienia przez stronę dowodu lub przeszkód stawianych przez stronę w przeprowadzeniu dowodu wbrew postanowieniu sądu według tych samych zasad, zgodnie z którymi sąd dokonuje oceny dowodów. Odmowę przedstawienia przez stronę dowodu lub stawiane przez nią przeszkody w jego przeprowadzeniu sąd ocenia według swojego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Stanowi to rozszerzenie granic swobodnej oceny dowodów, ujętej w art. 233 § 1 k.p.c., i jest wyrazem tego, że ustalenia faktyczne sądu nie tylko mogą być konsekwencją przeprowadzonych dowodów, lecz także mogą wynikać z innych źródeł, w tym zachowań stron w toku postępowania, które w świetle zasad doświadczenia życiowego i logiki pozwalają na weryfikację prawdziwości twierdzeń faktycznych. Sąd powinien badać wpływ tych zachowań na ustalenia faktyczne według tych samych reguł, które znajdują zastosowanie przy ocenie wiarygodności i mocy dowodów, co powoduje, że § 2 na równi z § 1, którego stanowi rozwinięcie, jest związany z podstawą faktyczną orzekania”.

Podkreślić należy, że strony mają obowiązek współdziałania w postępowaniu, a bezpodstawna odmowa dostarczenia dowodu z dokumentu może prowadzić do negatywnych dla strony konsekwencji, a w tym także grzywny.

W analizowanym kontekście dodać należy, że wobec treści art. 3 k.p.c. i art. 232 k.p.c. na każdej stronie spoczywa obowiązek aktywności procesowej.

Stosownie do art. 3 k.p.c., strony obowiązane są dokonywać czynności procesowych zgodnie z dobrymi obyczajami, dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek oraz przedstawiać dowody.

Przepis ten nakłada na strony określone w nim obowiązki o charakterze moralnym, etycznym oraz procesowym i przenosi na strony obowiązek dążenia do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy.

Stosownie zaś do treści art. 232 k.p.c. strony obowiązane są wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Sąd może dopuścić dowód niewskazany przez stronę.

Rolą sądu jest zatem jedynie ocena stanowisk i materiału dowodowego zaoferowanego przez strony, której to oceny Sąd dokonał powyżej, uznając, że dostępny w aktach materiał dowodowy pozwolił na wyjaśnienie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności.

Podkreślenia wymaga, że strona skarżąca nie kwestionowała wysokości podstawy wymiaru składek wyliczonej przez organ rentowy, a jedynie samą zasadę.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Odwołania są niezasadne.

Kwestią sporną w rozpatrywanej sprawie było rozstrzygnięcie, czy trafne jest stanowisko organu rentowego, że przychód osiągnięty przez zainteresowanych ubezpieczonych z tytułu wykonywania pracy na podstawie umów zlecenia zawartej z (...) (...) nie stanowi podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne za okresy i w kwotach szczegółowo opisanych w zaskarżonych decyzjach, jako zleceniobiorcy odwołującej się spółki, gdyż dochód z tytułu spornych umów zlecenia z (...) (...) powinien stanowić podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu realizacji umów o pracę zawartych z (...) (...)

Sąd zważył zatem, że aby tę kwestię rozstrzygnąć, należy dokonać analizy przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 350 ze zm.) - zwanej dalej ustawą systemową.

Stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy systemowej, obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, zwanymi dalej „zleceniobiorcami”, oraz osobami z nimi współpracującymi, z zastrzeżeniem ust. 4.

Zgodnie z art. 8 ust. 2a ustawy systemowej, za pracownika, w rozumieniu ustawy, uważa się także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy.

W myśl art. 4 pkt 2a ustawy systemowej, płatnikiem składek na ubezpieczenie społeczne jest pracodawca – w stosunku do pracowników i osób odbywających służbę zastępczą oraz jednostka organizacyjna lub osoba fizyczna pozostająca z inną osobą fizyczną w stosunku prawnym uzasadniającym objęcie tej osoby ubezpieczeniami społecznymi. W świetle powyższego przepisu składki na ubezpieczenie społeczne za pracownika (art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy systemowej) odprowadza pracodawca, a za zleceniobiorcę/osobę świadczącą usługi (art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy systemowej) zleceniodawca.

Stosownie do treści przepisów art. 18 ust. 1 i ust. 2 ustawy systemowej w związku § 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (t.j. Dz. U. z 2017 r. , poz. 1949) podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe stanowi przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych osiągany przez pracowników u pracodawcy z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy, z wyjątkiem składników wynagrodzenia wymienionych w § 2 powołanego wyżej rozporządzenia.

Zgodnie zaś art. 18 ust. la ustawy systemowej w przypadku osób wykonujących pracę na postawie umowy zlecenia, jeżeli umowę taką zawarły z pracodawcą, z którym pozostają w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonują pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostają w stosunku pracy w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe uwzględnia się również przychód z tytułu umowy zlecenia.

Stosownie do treści art. 20 ust. l ustawy systemowej, podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe i wypadkowe stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.

Ponadto stosownie do art. 81 ust. l, ust. 5 i ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 146 ze zm.) do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne pracowników stosuje się przepisy określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe tych osób. Podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne pomniejsza się o kwoty składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek, potrąconych przez płatników ze środków ubezpieczonego, zgodnie z przepisami o systemie ubezpieczeń społecznych.

Przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, było jak już wyżej wspomniano, ustalenie, czy wobec zainteresowanych ubezpieczonych, zatrudnionych na podstawie umów o pracę w (...) (...) w spornym okresie i jednocześnie wykonujących zlecenia na podstawie umów cywilnoprawnych zawieranych z odwołującym się płatnikiem składek - (...) Sp. z o.o., ma zastosowanie przepis art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

W świetle art. 8 ust. 2a ustawy systemowej, pracodawca, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy o dzieło lub zlecenia zawartej z osobą trzecią, jest płatnikiem składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe z tytułu tej umowy (postanowienie Sądu Najwyższego z 18 listopada 2020 r., III UK 439/19, LEX nr 3080586; uchwała Sądu Najwyższego z 2 września 2009 r., II UZP 6/09, OSNP 2010, nr 3-4, poz. 46 oraz wyroki Sądu Najwyższego z 14 stycznia 2010 r., I UK 252/09, LEX nr 577824; z 18 października 2011 r., III UK 22/11, OSNP 2012, nr 21-22, poz. 266; z 11 maja 2012 r., I UK 5/12, OSNP 2013, nr 9-10, poz. 117; z 13 lutego 2014 r., I UK 323/13, OSNP 2015, nr 5, poz. 68; z 7 lutego 2017 r., II UK 693/15, LEX nr 2238708). To pracodawca, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnej zawartej z osobą trzecią, jest płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne. Wówczas płatnikiem składek nie jest ta osoba trzecia (postanowienie Sądu Najwyższego z 22 października 2020 r., III UK 501/19, LEX nr 3076412).

Sąd, rozpoznający przedmiotową sprawę, w pełni podziela pogląd, wyrażony przez Sąd Najwyższy, zarówno, w uzasadnieniu uchwały z 2 września 2009 r. (I UZP 6/09, OSNP 2010, nr 3-4, poz. 46), jak i w uzasadnieniu uchwały z 22 lutego 2010 r. (I UK 259/09, LEX nr 585727) zgodnie z którymi art. 8 ust. 2a ustawy systemowej ma odniesienie „do pracy wykonywanej na rzecz pracodawcy” powiązanej funkcjonalnie i miejscowo.

Z przywołanej uchwały jasno wynika, że art. 8 ust. 2a ustawy systemowej, nakazuje uważać za pracownika także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy cywilnoprawnej, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy. Także bowiem i w tym ostatnim przypadku, choć osoba (pracownik) formalnie zawarła umowę z osobą trzecią, to pracę w jej ramach wykonuje faktycznie dla swojego pracodawcy i to on uzyskuje rezultaty jej pracy. Pracodawca jest zobowiązany obliczać, rozliczać i przekazywać za pracowników składki co miesiąc do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – art. 17 ust. 1 ustawy. Sąd Najwyższy podkreślił przy tym, że w przypadku, gdy umowa cywilnoprawna jest zawarta nie bezpośrednio z pracownikiem, ale z osobą trzecią i dopiero ten „zewnętrzny” podmiot zawiera umowę cywilnoprawną z pracownikiem, to jednak płatnikiem składek jest pracodawca składek, pomimo że fizycznie wynagrodzenie wypłaca ów podmiot trzeci. Za taką interpretacją obowiązków pracodawcy względem pracownika, zdefiniowanego w treści art. 8 ust. 2a ustawy, przemawia dodatkowo art. 4 pkt 2 lit. a ustawy określający, że płatnikiem składek jest właśnie pracodawca.

Odnieść się też trzeba do brzmienia art. 18 ust. 1a ustawy systemowej, według którego, w przypadku ubezpieczonych, o których mowa w art. 8 ust. 2a, w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe uwzględnia się przychód z tytułu umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia albo umowy o dzieło. Skoro płatnikiem jest pracodawca, a przychód z tytułu umowy cywilnoprawnej „uwzględnia się” w podstawie wymiaru składek z tytułu stosunku pracy, to pracodawca, ustalając podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z tytułu stosunku pracy, powinien zsumować wynagrodzenie z umowy cywilnoprawnej z wynagrodzeniem ze stosunku pracy.

W przypadku zaś swoistego trójkąta umów – pogląd, że płatnikiem winien być pracodawca znajduje swe umocowanie także i w tym, że to na jego rzecz praca w ramach umowy cywilnoprawnej jest faktycznie świadczona i to on uzyskuje jej rezultaty, unikając obciążeń oraz obowiązków wynikających z przepisów prawa pracy.

Celem wprowadzenia takiej regulacji było po pierwsze: ograniczenie korzystania przez pracodawców z umów cywilnoprawnych celem zatrudnienia własnych pracowników dla realizacji tych samych zadań, które wykonują oni w ramach łączącego strony stosunku pracy, by w ten sposób ominąć ograniczenia wynikające z ochronnych przepisów prawa pracy i uniknąć obciążeń z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne od tychże umów, a po wtóre: ochrona pracowników przed skutkami fluktuacji podmiotowej po stronie zatrudniających w trakcie procesu świadczenia pracy, polegającej na przekazywaniu pracowników przez macierzystego pracodawcę innym podmiotom (podwykonawcom), którzy zatrudniają tych pracowników w ramach umów cywilnoprawnych w ogóle nieobjętych obowiązkiem ubezpieczeń społecznych (umowa o dzieło) lub zwolnionych z tego obowiązku w zbiegu ze stosunkiem pracy (umowa agencyjna, zlecenia lub inna umowa o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu).

Tym samym, dla celów ubezpieczeń społecznych, wykonywanie pracy na podstawie umów cywilno-prawnych zawartych z pracodawcą, jak i zawartych wprawdzie z osobą trzecią, ale gdy praca wykonywana jest na rzecz pracodawcy, jest traktowane tak, jak świadczenie pracy w ramach klasycznego stosunku pracy, łączącego jedynie pracownika z pracodawcą, także w zakresie określenia osoby płatnika składek. Teza ta jest także aktualna w stosunku do pracowników wykonujących także pracę na podstawie umów zlecenia (zob. wyroki Sądu Najwyższego z 14 stycznia 2010 r., I UK 252/09, LEX nr 577824; z 22 lutego 2010 r., I UK 259/09, LEX nr 585727 oraz z 18 października 2011 r., III UK 22/11, OSNP 2012, nr 21-22, poz. 266, uchwała Sądu Najwyższego z 26 sierpnia 2021 r. III UZP 6/21, OSNP 2022, nr 1, poz. 7).

Podkreślić należy, że w uchwale Sądu Najwyższego z 26 sierpnia 2021 r. III UZP 3/21 wskazano, że pojęcie „wykonuje pracę na rzecz pracodawcy”, o którym mowa w art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j.: Dz.U. z 2021 r. poz. 423), obejmuje wykonywanie umowy zlecenia (innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy dotyczące zlecenia) zawartej przez pracownika z przedsiębiorcą prowadzącym sprzedaż towarów jego pracodawcy (np. przez Internet), z którym przedsiębiorca ten powiązany jest osobowo lub kapitałowo, także wtedy, gdy zakres obowiązków wynikających z umowy zlecenia jest odmienny od obowiązków objętych umową o pracę, a miejsce wykonywania umowy zlecenia znajduje się poza miejscem świadczenia umowy o pracę.

W tym miejscu wskazać należy, że określone hipotezą normy art. 8 ust. 2a obejmuje w istocie dwie sytuacje faktyczne, w jakich może się znaleźć osoba, do której przepis ten jest adresowany (pracownik wykonujący pracę na podstawie wymienionych umów cywilnoprawnych zawartych z pracodawcą oraz umów cywilnoprawnych zawartych wprawdzie z osobą trzecią, ale gdy praca jest świadczona na rzecz pracodawcy) mają równorzędny charakter z punktu widzenia skutków opisanych dyspozycją omawianej normy prawnej. Konsekwencje prawne na gruncie ustawy systemowej, wynikające z realizacji takich umów, muszą być takie same, co oznacza, iż dla celów ubezpieczeń społecznych zarówno wykonywanie pracy na podstawie umów cywilnoprawnych zawartych z pracodawcą, jak i zawartych wprawdzie z osobą trzecią, ale gdy praca wykonywana jest na rzecz pracodawcy, jest traktowane tak jak świadczenie pracy w ramach klasycznego stosunku pracy łączącego jedynie pracownika z pracodawcą. W przypadku takich pracowników podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi łączny przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 4 pkt 9 w związku z art. 18 ust. 1 ustawy systemowej), uzyskany z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy i wspomnianych umów cywilnoprawnych (art. 18 ust. 1 i art. 20 ust. 1 tej ustawy), zaś obowiązek obliczania, rozliczania i przekazywania składek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych spoczywa na pracodawcy jako płatniku (art. 17 ust. 1 w związku z art. 4 pkt 2 lit. a ustawy systemowej).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy, stwierdzić należy, że w ramach umów zlecenia zawartych przez (...) Sp. z o.o. z pracownikami (...) Sp. z o.o. –zainteresowani ubezpieczeni nadal pracowali w tym samym miejscu. Zakres ich obowiązków na zlecenie nie różnił się niczym od obowiązków wykonywanych w ramach umowy o pracę. Obowiązki wykonywane były w tym samym umundurowaniu lub też nie miało to żadnego znaczenia dla spółek, czy czynności były wykonywane w stroju roboczym dostarczonym przez daną spółkę (ubezpieczeni mogli swobodnie o tym decydować, w którym stroju służbowym pracują i nikt tego nie kontrolował), w oparciu o jeden, wspólny grafik dyżurów. Bez względu na rodzaj umowy – pracę stale nadzorowała ta sama osoba. Zainteresowani nie potrafili odróżnić kiedy wykonywali pracę na umowę o pracę, a kiedy na umowę zlecenie. Wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę i umowy zlecenia przelewane było dwoma przelewami. Co istotne, z ustaleń Sądu wynika, że wynagrodzenie uzyskane od zleceniobiorcy stanowiło tak naprawdę wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych.

Przesłanką decydującą o uznaniu za pracownika osoby świadczącej w ramach umowy zlecenia pracę na rzecz swojego pracodawcy, jest to, że w ramach takiej umowy, wykonuje faktycznie pracę dla swojego pracodawcy przez co uzyskuje on rezultaty jej pracy. Ustawodawca używając w art. 8 ust. 2a ustawy systemowej zwrotu „działać na rzecz” posłużył się nim w innym znaczeniu, niż w języku prawa, w którym działanie „na czyją rzecz” może się odbywać w wyniku istnienia określonej więzi prawnej (stosunku prawnego). Stosunkiem prawnym charakteryzującym się działaniem na rzecz innego podmiotu jest stosunek pracy, do którego istotnych cech należy działanie na rzecz pracodawcy (art. 22 k.p.). Również wykonujący zlecenie „działa na rzecz zleceniodawcy” (art. 734 i n. k.c.).

W przepisie art. 8 ust. 2a ustawy systemowej, zwrot ten opisuje sytuację faktyczną, w której należy zastosować konstrukcję uznania za pracownika. Jest nią istnienie trójkąta umów, tzn. po pierwsze – umowy o pracę, po drugie – umowy zlecenia między pracownikiem, a osobą trzecią i po trzecie – umowy o świadczenie usług między pracodawcą i zleceniodawcą. Pracodawca, w wyniku umowy, zawartej ze zleceniodawcą, przyjmuje, w ostatecznym rozrachunku, rezultat pracy, wykonanej na rzecz zleceniodawcy, przez zleceniobiorców, przy czym, następuje to, w wyniku zawarcia umowy zlecenia/świadczenia usług z osobą trzecią oraz zawartej umowy cywilnoprawnej między pracodawcą i zleceniodawcą (Inetta Jędrasik-Jankowska „Konstrukcja uznania za pracownika w prawie ubezpieczenia społecznego” (...) 2011/8/22-28).

Celem takiej regulacji było, jak podkreślił Sąd Najwyższy w wyroku z 3 kwietnia 2014 r. (II UK 399/13, LEX nr 1458679), po pierwsze: ograniczenie korzystania przez pracodawców z umów cywilnoprawnych celem zatrudnienia własnych pracowników dla realizacji tych samych zadań, które wykonują oni w ramach łączącego strony stosunku pracy, by w ten sposób ominąć ograniczenia wynikające z ochronnych przepisów prawa pracy i uniknąć obciążeń z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne od tychże umów oraz po drugie: ochrona pracowników przed skutkami fluktuacji podmiotowej po stronie zatrudniających w trakcie procesu świadczenia pracy, polegającej na przekazywaniu pracowników przez macierzystego pracodawcę innym podmiotom (podwykonawcom), którzy zatrudniają tych pracowników w ramach umów cywilnoprawnych w ogóle nieobjętych obowiązkiem ubezpieczeń społecznych (umowa o dzieło) lub zwolnionych z tego obowiązku w zbiegu ze stosunkiem pracy (umowa agencyjna, zlecenia lub inna umowa o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu). Tym samym, dla celów ubezpieczeń społecznych zarówno wykonywanie pracy na podstawie umów cywilnoprawnych zawartych z pracodawcą, jak i zawartych wprawdzie z osobą trzecią, ale gdy praca wykonywana jest na rzecz pracodawcy, jest traktowane tak, jak świadczenie pracy w ramach klasycznego stosunku pracy łączącego jedynie pracownika z pracodawcą, także w zakresie określenia osoby płatnika składek.

W świetle powyższych uwag należy podkreślić, że nie ma żadnych podstaw, aby zastosowanie przepisu art. 8 ust 2a ustawy systemowej, ograniczać tylko do sytuacji, gdy pracodawca zatrudnia swojego pracownika równolegle na podstawie umowy cywilnoprawnej.

Z poczynionych ustaleń wynika, że to pracodawca czerpał korzyści z realizacji umów zlecenia jakie ubezpieczony zawierał formalnie z (...) Sp. z o.o. Obie spółki miały tych samych klientów. Spółki te zawarły ze sobą umowy konsorcjum celem realizacji kontraktu na świadczenia usług ochrony. Obie Spółki realizowały wspólny cel gospodarczy, co wynika z zawartych umów handlowych pomiędzy nimi.

Przedmiotem umów o pracę zawartych przez ubezpieczonych z (...) (...) było wykonywanie pracy pracowników ochrony, która w ocenie Sądu była również przedmiotem umów zlecenia zwartych z (...) (...) Wskazać jednak należy, że nawet jeśli ubezpieczeni wykonywali czynności monitorowania pomieszczeń pod kątem zapalonego światła czy zakręconej wody, a także sprawdzania zabezpieczeń przeciwpożarowych oraz alarmów napadowych i ppoż. (które to czynności zleceniobiorcy mieli wykonywać na rzecz odwołującej się spółki) – to bez wątpienia mieszczą się one w zakresie czynności pracownika ochrony. Osoby zgłoszone do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego przez (...) (...) z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, jednocześnie były zgłoszone do ubezpieczenia zdrowotnego przez (...) Sp. z o.o. z tytułu zatrudnienia w ramach umów zlecenia. (...) przekazywała do ZUS miesięczne dokumenty rozliczeniowe za poszczególnych ubezpieczonych z uwzględnieniem podstaw wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne w wysokości nieprzekraczającej minimalnego wynagrodzenie za pracę obowiązujące w danym roku kalendarzowym, albo niewiele je przekraczające. Celem takiego działania było to, aby dla (...) (...) nie powstawał obowiązek zgłoszenia tych samych osób w tym samym czasie do ubezpieczeń społecznych. W badanym okresie zawarte umowy o pracę oraz badane umowy zlecenia obowiązywały równocześnie. Kwota wynagrodzenia z tytułu realizacji danej umowy zlecenia z (...) Sp. z o.o. była kwotą nadgodzin wynikającą z tytułu umowy o pracę w (...) SP. z o.o. Tylko przy takiej konstrukcji pracodawca, dodatkowo jeszcze, nie wypłacał pracownikom dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych.

Sytuacja ta niewątpliwie, w ocenie Sądu Okręgowego, wyczerpuje dyspozycję przepisu art. 8 ust 2a ustawy systemowej, a skoro tak, to stosownie do wcześniejszych rozważań, pracodawca jest również płatnikiem składek na ubezpieczenie zdrowotne zainteresowanych.

Konsekwencją konstrukcji uznania za pracownika jest konieczność opłacania przez pracodawcę składki na ubezpieczenie społeczne za osobę, z którą została zawarta umowa zlecenia, tak jak za pracownika.

Stosownie do przepisu art. 32 ustawy systemowej, pracodawcę obciąża zatem także obowiązek poboru i odprowadzenia do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych składki na ubezpieczenie zdrowotne za osobę „uznaną za pracownika”.

Podkreślić należy, że stosownie do przepisu art. 66 ust 1 pkt 1a cytowanej ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są pracownikami w rozumieniu ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych; przy czym, w myśl przepisu art. 69 ust 1 ustawy, obowiązek ten powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Przepis art. 66 ust 1 pkt 1a „przenosi” zatem na grunt przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. konstrukcję uznania za pracownika unormowaną przepisem art. 8 ust 2a ustawy systemowej. Brak odrębnego uregulowania w tej ustawie (w szczególności w przepisach art. 85-86), kto jest płatnikiem składek na ubezpieczenie zdrowotne osoby uznanej za pracownika (w rozumieniu art. 8 ust 2a ustawy systemowej), należy odczytywać jedynie jako potwierdzające regułę wyprowadzaną z art. 32 ustawy systemowej.

Podleganie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym przez zainteresowanego, w spornym okresie, jest konsekwencją objęcia go obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym jako osoby uznanej za pracownika (art. 66 ust 1 pkt 1a ustawy w związku z art. 5 pkt 43 ustawy i art. 8 ust 2a ustawy systemowej), a nie jako zleceniobiorcy (art. 66 ust 1 pkt 1e ustawy).

Jak wskazał Sąd Najwyższy, w uzasadnieniu wyroku z 22 lutego 2006 r. (I UK 227/05, LEX nr 272569), objęcie ubezpieczeniem to przynależność do określonej kategorii podmiotów w razie spełniania ustawowych przesłanek, podleganie natomiast wynika z objęcia ubezpieczeniem i oznacza przyznanie prawa powiązanego z nałożeniem obowiązku. Ubezpieczeni z tytułu spornych umów przynależą do kategorii osób uznanych za pracownika, podlegają ubezpieczeniu zdrowotnemu jak pracownik, a w konsekwencji płatnikiem tych składek jest pracodawca, a nie zleceniodawca.

Za obciążeniem obowiązkiem rozliczania i poboru składek, łącznie na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, tylko jednego podmiotu – pracodawcy, przemawia również zasada racjonalnego działania ustawodawcy. Przyjęcie odmiennej koncepcji (dwóch płatników składek – odrębnie na ubezpieczenie społeczne oraz na ubezpieczenie zdrowotne), skutkowałoby tym, iż to samo zdarzenie (tytuł prawny skutkujący obowiązkiem ubezpieczenia) pociągałoby „podwójne” obciążenie czasowe i ekonomiczne wywołane koniecznością prowadzenia rozliczenia, dokumentacji rozliczeniowej, poboru – nie tylko dla dwóch podmiotów (pracodawca, zleceniodawca), ale również dla ZUS.

Zgodnie z przepisem art. 81 ust 6 ustawy systemowej, podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne pomniejsza się o kwoty składek na ubezpieczenia, emerytalne, rentowe, chorobowe finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek, potrąconych przez płatników ze środków ubezpieczonego, zgodnie z przepisami o systemie ubezpieczeń społecznych. Obliczenie składki na ubezpieczenie zdrowotne ubezpieczonych wymaga zatem uprzedniego wyliczenia kwoty składek na ubezpieczenie społeczne.

Przypomnieć też należy stanowisko wyrażone w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2007 r. (III UZP 4/06, OSNP 2007, nr 15-16, poz. 226), zgodnie z którym, co prawda ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych rozróżniająca cztery ryzyka ubezpieczeniowe: emerytalne, rentowe, chorobowe oraz wypadkowe nie objęła ubezpieczenia zdrowotnego, to jednak należy przyjąć, że ubezpieczenie to jest też rodzajem ubezpieczenia społecznego, zaś jego odrębność wynika przede wszystkim z faktu odmiennego przedmiotu ochrony oraz odrębności organizacyjnej, ubezpieczenie zdrowotne, jest bowiem realizowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Powyższe również przemawia za tym, aby sztucznie nie tworzyć „mnogości” płatników składek w sytuacji, gdy tytułem do ubezpieczeń jest jeden (ten sam) stosunek prawny. Pracownik, zleceniobiorca, świadczący usługi, w całości finansują składki na swoje ubezpieczenie zdrowotne. W ich interesie i ich obowiązkiem jest umożliwienie płatnikowi wywiązywanie się z terminowego rozliczania i odprowadzania składek na ubezpieczenie zdrowotne.

Co do samego sposobu wyliczenia podstawy wymiaru składek – strona skarżąca nie kwestionowała wysokości, a jedynie zasadę.

Wskazać należy, że w uchwale z dnia 26 sierpnia 2021 r. (III UZP 6/21, III UZP 6/21, OSNP 2022, nr 1, poz. 7) Sąd Najwyższy stwierdził, że finansowanie przez pracodawcę w jakikolwiek sposób wynagrodzenia z tytułu świadczenia na jego rzecz pracy przez pracownika na podstawie umowy zawartej z osobą trzecią, przemawia za zastosowaniem art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych. W uzasadnieniu tej uchwały Sąd Najwyższy podkreślił, że dla stwierdzenia, że dany stosunek prawny jest stosunkiem pracy konieczne jest ustalenie, czy wykonywana jest praca określonego rodzaju dla pracodawcy, czy dana osoba podlega poleceniom pracodawcy oraz czy osoba ta otrzymuje od pracodawcy wynagrodzenie za czynności, które dla niego wykonuje na jego polecenie. Skoro zaś tytuł ubezpieczenia społecznego jest pochodną istnienia ważnego stosunku cywilnoprawnego, to o rozszerzonym pracowniczym tytule ubezpieczenia społecznego można mówić tylko w przypadku finansowania przez pracodawcę wynagrodzenia wypłacanego przez osobę trzecią jego pracownikom, za czynności wykonywane przez nich dla tego pracodawcy. Tym samym finansowanie przez pracodawcę w jakikolwiek sposób wynagrodzenia z tytułu świadczenia na jego rzecz pracy przez pracownika na podstawie umowy zawartej z osobą trzecią, przemawia za zastosowaniem art. 8 ust. 2a ustawy systemowej. Z punktu widzenia przepływów finansowych, to pracodawca przekazuje osobie trzeciej środki na sfinansowanie określonego zadania, stanowiącego przedmiot swojej własnej działalności, a osoba trzecia, wywiązując się z przyjętego zobowiązania, zatrudnia pracowników pracodawcy. W takim przypadku pracodawca – w sensie organizacyjnym – jest odbiorcą pracy swoich pracowników, a w sensie prawnym – nabywcą zamówionej przez siebie usługi. Natomiast w odwrotnym przypadku, gdy pracodawca sprzedaje usługi innemu podmiotowi, które wykonują jego pracownicy, nie ma zastosowania norma z art. 8 ust. 2a ustawy systemowej.

Warto też zauważyć, że w orzecznictwie akcentuje się przy tym wagę badania przesłanki faktycznego beneficjanta pracy wykonywanej na podstawie umowy cywilnoprawnej, dekodując znaczenie zwrotu „praca wykonywana na rzecz pracodawcy” użytego w art. 8 ust. 2a ustawy systemowej jako pracę, której rzeczywistym beneficjentem jest pracodawca, niezależnie od formalnej więzi prawnej łączącej pracownika z osobą trzecią. Oznacza to, że bez względu na rodzaj wykonywanych przez pracownika czynności wynikających z umowy zawartej z osobą trzecią oraz niezależnie od tożsamości rodzaju działalności prowadzonej przez pracodawcę i osobę trzecią, wystarczającą przesłanką zastosowania art. 8 ust. 2a ustawy systemowej jest korzystanie przez pracodawcę z wymiernych rezultatów pracy swojego pracownika, wynagradzanego przez osobę trzecią ze środków pozyskanych od pracodawcy na podstawie umowy łączącej pracodawcę z osobą trzecią (zob. wyroki Sądu Najwyższego: z 7 lutego 2017 r., II UK 693/15, LEX nr 2238708 czy z 3 października 2017 r., II UK 488/16, LEX nr 2361596; uchwały Sądu Najwyższego: z 26 sierpnia 2021 r., III UZP 3/21, OSNP 2022 nr 2, poz. 17 i III UZP 6/21, OSNP 2022 nr 1, poz. 7).

W realiach niniejszej sprawy, należy podkreślić – co wynika z poczynionych przez Sąd ustaleń – że każdy ubezpieczony pozostawał z (...) (...) w stosunku pracy, a jednocześnie w okresach, które obejmują zaskarżone w n/n postępowaniu decyzje, co miesiąc zawierał umowy zlecenia z (...) (...) Przy czym (...) (...) i odwołująca się spółka (...) Sp. z o.o. były powiązane osobowo, kapitałowo, gospodarczo i finansowo. W zakresie usług związanych z ochroną osób i mienia, ich realizacja w ramach umów zlecenia odbywała się na rzecz klientów odwołującej się spółki, za które odwołująca się spółka otrzymywała wynagrodzenie. Usługi te były realizowane przez odwołującą i zainteresowaną spółkę w tych samych obiektach dla danego podmiotu, dla którego spółka realizowała usługę ochrony. Pracownicy (...) (...) otrzymywali za to wynagrodzenia w oparciu o wskazane umowy zlecenia, ale bezpośrednim beneficjentem pracy, którą na tej podstawie wykonywali, mogła być tylko zainteresowana spółka, będąca pracodawcą m.in. zainteresowanych w sprawie ubezpieczonych. Rozbicie czynności wykonywanych w tym samym miejscu i w tym samym czasie na dwie umowy z dwoma płatnikami składek należy traktować, jako działanie mające na celu obejście prawa w rozumieniu art. 58 § 1 kodeksu cywilnego, tj. upozorowaniu zbiegu tytułów do ubezpieczeń, w którym obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie społeczne powstaje tylko z umowy o pracę omijając obowiązek zadeklarowania składek na ubezpieczenie społeczne z części tożsamej pracy wykonywanej na podstawie umowy zlecenia zawartej z (...) (...) Stworzenie pozornego zbiegu tytułów do ubezpieczeń społecznych służyło obniżeniu kosztów wynikających z obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne oraz ominięcia ograniczenia wynikającego z przepisów o czasie pracy w godzinach nadliczbowych. Spółka (...) (...) w związku z utworzeniem upozorowanego zbiegu tytułów do ubezpieczeń, w którym pracownicy w niej zatrudnieni na podstawie umowy o pracę, wykonywali pracę na podstawie umowy zlecenia w drugim podmiocie gospodarczym, uniknęła sytuacji zapłacenia składek społecznych, tak jakby to miało miejsce, gdyby pracownicy (...) (...) pracę wynikającą z umów zlecenia zawartych z firmą (...) Sp. z o.o. wykonywali w ramach stosunku pracy. Korzyścią takiego rozwiązania dla płatnika składek było bezsprzecznie obniżenie kosztów prowadzenia działalności. (...) (...) oraz (...) (...) jako spółki handlowe są formą prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby fizyczne, które w sensie ekonomicznym są ostatecznymi beneficjentami spółek i to one w związku z tym kierują działalnością spółki. Wynika z tego, że beneficjentami pracy wykonywanej w ramach umów zlecenia były w ostateczności te same osoby, które korzystały z pracy wykonywanej w ramach stosunków pracy. Uprawnienia właściciela kapitału w przypadku obu spółek realizowane były przez te same osoby. Przychód wypracowany przez wszystkie spółki trafiał zatem co do zasady do tych samych właścicieli. Tożsamość właścicieli wszystkich spółek oraz tożsamość członków ich organów zarządzający przekonuje o ich wzajemnym powiązaniu w rozumieniu art. 4 Kodeksu spółek handlowych.

Nadto dokonując szczegółowej analizy umów zlecenia w zestawieniu z treścią protokołów przesłuchania świadków na etapie postępowania administracyjnego, jakie sporządzono w postępowaniu kontrolnym, Sąd uznał, że nasuwa się wniosek, iż umowy zlecenia – zostały zawarte po to tylko, aby wynagrodzenia pracowników (...) (...), mogły być realizowane z dwóch źródeł – z umowy o pracę oraz z umowy zlecenia. To, jaki był rzeczywisty powód takiego zabiegu nie ma znaczenia, choć z tego co wskazywali w swoich zeznaniach ubezpieczeni, chodziło o rozliczenie pracy świadczonej w godzinach nadliczbowych.

Przesłuchani w postępowaniu sądowym świadkowie- nierzadko zdarzało się, że pracowali miesięcznie więcej niż czas pracy adekwatny do pełnego wymiaru czasu pracy, wykonując w tym czasie taką samą pracę. Za to otrzymywali od (...) (...) przelew opiewający na kwotę z umowy o pracę, ustaloną za pracę w pełnym wymiarze czasu pracy, zaś na podstawie umowy (...) (...) zlecenia wypłacała to, co wypracowali w czasie przewyższającym ich podstawowy czas pracy.

Jeśli chodzi o zainteresowanych ubezpieczonych, których dotyczy niniejsze postępowanie, to podkreślić należy, że ich praca na podstawie umowy zlecenia i umowy o pracę polegała na realizowaniu tych samych czynności przypisanych do stanowiska pracownika ochrony lub pracownik ochrony, operator stacji monitorowania w przypadku O. X. . Każdy z zainteresowanych ubezpieczonych wykonywał te czynności jako pracownik i jako zleceniobiorca w tym samym miejscu. W ramach umowy zlecenia każdy z zainteresowanych ubezpieczonych nie realizował innych prac poza typowymi obowiązkami jakie wypełniał jako pracownik ochrony lub pracownik ochrony, operator stacji monitorowania w przypadku O. X. (który zresztą wprost na to wskazywał w swoich zeznaniach). Miejsce pracy związane z umową zlecenia nie zmieniało się, podobnie jak kierownik zmiany i umundurowanie – nawet jeśli niektórzy zainteresowani mieli stroje służbowe od obu spółek, to mogli swobodnie sami decydować, w którym będą wykonywać czynności zarówno na umowę o pracę, jak i na umowę zlecenie i nikt ich nie kontrolował w tym zakresie. W związku z powyższym należy przyjąć, że każdy z zainteresowanych ubezpieczonych czy pracując na podstawie umowy o pracę, czy też umowy zlecenia tak naprawdę wykonywał taką samą pracę – pracę pracownika ochrony lub pracownik ochrony, operator stacji monitorowania w przypadku O. X. .

Ponadto kluczowa jest w sprawie okoliczność, która wynika nie tylko z tego co zeznali zleceniobiorcy odwołującej się spółki przed Sądem, ale również z protokołów przesłuchania innych ubezpieczonych przed ZUS-em w toku postępowania kontrolnego, a mianowicie że umowy zlecenia w rzeczywistości nie wiązały się z realizacją jakichś prac odrębnych co do czasu, miejsca i przedmiotu od prac, które ubezpieczeni ci wykonywali jako pracownicy. Wynikało to z tego, że w rzeczywistości celem podpisania umowy zlecenia było takie rozdzielenie wynagrodzeń, aby pracujący dla odwołującej się Spółki dostawali dwa przelewy od dwóch różnych podmiotów z tym, że – jak już wyżej wskazano – jeden wiązał się z obowiązkiem odprowadzenia należnych składek, drugi zaś nie. O celu, który został wykazany, zdaniem Sądu, świadczy nie tylko to, o czym była mowa, ale także sposób konstrukcji umów zlecenia zawieranych przez obie spółki (zawierających tożsame postanowienia) i wskazywanie w nich takich czynności, jakich ubezpieczeni faktycznie nie realizowali.

Odnosząc się do podniesionych w odwołaniach zarzutów naruszenia przy wydaniu zaskarżonych decyzji szeregu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, należy wskazać, że w postępowaniu przed sądem w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych zastosowanie znajdują przepisy kodeksu postępowania cywilnego, a nie kodeksu postępowania administracyjnego. W związku z tym nie ma możliwości badania w świetle przepisów tego kodeksu prawidłowości wydanej przez organ rentowy decyzji. Naruszenie przepisów k.p.a. nie stanowi przesłanki wzruszenia decyzji przez sąd pracy i ubezpieczeń społecznych, więc także w tym aspekcie przepisy tego kodeksu nie są przez ten sąd stosowane. Postępowanie sądowe w sprawach z zakresu prawa ubezpieczeń społecznych skupia się na wadach wynikających z naruszenia prawa materialnego i kwestia wad decyzji administracyjnych spowodowanych naruszeniem przepisów postępowania, pozostaje poza przedmiotem tego postępowania. Sąd ubezpieczeń społecznych, jako sąd powszechny, może i powinien dostrzegać jedynie takie wady formalne decyzji administracyjnej, które decyzję tę dyskwalifikują w stopniu odbierającym jej cechy aktu administracyjnego jako przedmiotu odwołania (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 19 maja 2022 r., I USKP 130/21, LEX nr 3433258, a także uchwały Sądu Najwyższego z 21 listopada 1980 r., III CZP 43/80, OSNCP 1981 nr 8, poz. 142; z 21 września 1984 r., III CZP 53/84, OSNCP 1985 nr 5-6, poz. 65 i z 27 listopada 1984 r., III CZP 70/84, OSNCP 1985 nr 8, poz. 108 oraz postanowienia z dnia 19 czerwca 1998 r., II UKN 105/98, OSNP 1999 nr 16, poz. 529 i z 29 maja 2006 r., I UK 314/05, OSNP 2007 nr 11-12, poz. 173, a nadto wyroki z 28 października 2009 r., I UK 132/09 LEX nr (...), z 2 grudnia 2009 r., I UK 189/09, OSNP 2011, nr 13-14, poz. 187, i z 14 stycznia 2010 r., I UK 252/09, LEX nr 577824). W przedmiotowej sprawie Sąd nie doszukał się naruszeń prawa administracyjnego w stopniu, w jakim dyskwalifikowałyby one zaskarżone decyzje, odbierając im cechy aktu administracyjnego.

Podsumowując, organ rentowy zasadnie ocenił, że każdego zainteresowanego ubezpieczonego wykonującego umowy zlecenia zawarte z (...) Sp. z o.o., należało uznać za pracownika świadczącego pracę na rzecz (...) Sp. z o.o. – czyli własnego pracodawcy. Konsekwencją tego jest stwierdzenie, na podstawie art. 8 ust. 2a ustawy systemowej, że to nie odwołująca się Spółka powinna odprowadzić składki na ubezpieczenie zdrowotne od przychodu, który każdy z zainteresowanych ubezpieczonych uzyskał w poszczególnych objętych zaskarżonymi decyzjami miesiącach, a powinna to uczynić zainteresowana spółka (...) Sp. z o.o. – jako pracodawca tych ubezpieczonych.

Uwzględniając powyższe Sąd oddalił odwołania (...) Sp. z o.o. na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. (punkt 1.sentencji wyroku).

O kosztach zastępstwa procesowego Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). W sprawie stroną przegrywającą była (...) Sp. z o.o., którą Sąd obciążył obowiązkiem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego na rzecz organu rentowego. Sąd ustalając wysokość kosztów zastępstwa procesowego ZUS (...) w T. orzekł zgodnie § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.) – przy uwzględnieniu wartości przedmiotu sporu w każdej z połączonej do wspólnego rozpoznania spraw, albowiem połączenie tych spraw do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia było jedynie czynnością techniczną, która nie pozbawiła tychże spraw ich odrębności. O odsetkach ustawowych za opóźnienie od zasądzonej kwoty, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 1 k.p.c. (punkt 2. sentencji wyroku).