III Ca 2952/25

Sygn. III Ca 2952/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 24 lipca 2026 r.

Sąd Okręgowy w Łodzi , III Wydział Cywilny Odwoławczy

w składzie następującym:

Przewodniczący : Sędzia SO Elżbieta Gawryszczak

Protokolant: Magdalena Płonka

po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2026r. w Łodzi na rozprawie

sprawy z powództwa (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w E.

przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w J.

o zapłatę

na skutek apelacji powoda

od wyroku Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi

z dnia 21 października 2025r., sygn. akt IC 960/24

1.oddala apelację;

2.zasądza od (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w E. na rzecz (...) Spółki Akcyjnej w J. kwotę 1800 (jeden tysiąc osiemset) złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenie do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

Sygn. akt III Ca 2952/25

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 18 września 2024 roku powódka (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w F. wniosła o zasądzenie od pozwanej (...) spółki akcyjnej z siedzibą w D. kwoty 29.852,66 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 14 maja 2024 roku do dnia zapłaty tytułem zwrotu świadczenia nienależnego, poprzez zastosowanie sankcji kredytu darmowego w stosunku do umowy kredytu gotówkowego nr (...), zawartej pomiędzy kredytobiorcą L. Z. (cedentem), a pozwaną, w dniu 30 listopada 2018 roku. Dodatkowo wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstw procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu swojego żądania powódka wskazała, że nabyła wierzytelność z umowy nr (...) zawartej z pozwaną. Powódka podniosła, że w dniu 25 września 2023 roku działając w imieniu kredytobiorcy na podstawie art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim, złożyła oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego z uwagi na spełnienie się przesłanek ustawowych.

Postanowieniem z dnia 20 września 2024 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi stwierdził swoją niewłaściwość miejscową i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, jako właściwemu do jej rozpoznania i rozstrzygnięcia.

W odpowiedzi na pozew z dnia 22 stycznia 2025 roku (...) spółka akcyjna z siedzibą w D. wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu strona pozwana wskazała, że potwierdza fakt zawarcia z kredytobiorcą L. Z. umowę kredytu nr (...). Kwestionując powództwo, podniosła zarzuty: braku legitymacji czynnej powódki, nieważności umowy cesji zawartej przez kredytobiorcę i powódkę, obejścia prawa, nadużycia przez powódkę prawa podmiotowego, upływu terminu na skuteczne złożenia oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego oraz braku przesłanek uprawniających powódkę do złożenia oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego, gdyż umowa nie narusza przepisów wskazanych z art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim.

Postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2025 roku Sąd oddalił wniosek powódki

o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania przed (...) za sygnaturą C 566/24.

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 21 października 2025 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi :

1. oddalił powództwo;

2. zasądził od (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w F. na rzecz (...) spółki akcyjnej z siedzibą w D. kwotę 3.617 zł tytułem zwrotu kosztów procesu z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty.

Apelację od przytoczonego wyroku wywiodła strona powodowa zaskarżając go w całości. Powyższemu wyrokowi strona skarżąca zarzuciła:

I. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:

1. art. 233 § 1 k.p.c. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodu i uznanie, że umowa kredytu jest zgodna z przepisami u.k.k.. a wymagane w niej ustawowo elementy zostały wskazane i obliczone prawidłowo;

2. art. 227 k.p.c. w zw. z art. 235 2 § 1 pkt 2) k.p.c. oraz 248 k.p.c., poprzez pominięcie przeprowadzenia dowodu wnioskowanego przez powoda, w postaci przedstawienia dowodu umocowania przedstawiciela/li banku do zawarcia umowy kredytu, który to dowód ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy w świetle treści art. 29 ustawy o kredycie konsumenckim i oceny pisemności umowy kredytowej;

3. art. 327 1 k.p.c. poprzez nie wskazanie w uzasadnieniu wyroku okoliczności, na podstawie których odmówił wiarygodności dowodowi jakim jest harmonogram spłat, zawnioskowany na okoliczność wykazania nie określenia w nim oraz umowie kosztów w postaci odsetek od prowizji;

4. art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dokonanie wewnętrznie sprzecznych ustaleń faktycznych, przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i uznanie, że w umowie były wskazane (...) i całkowita kwota do zapłaty pomimo, że powód wskazywał na nieprawidłowe ich obliczenie, a nadto poprzez błędne ustalenie, że umowa zawiera warunki, na jakich koszty opisane w art. 30 ust. 1 pkt 10 u.k.k. mogą ulec zmianie;

5. art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 232 k.p.c. i dowolną ocenę dowodów oraz sprzeczne z zasadami logicznego rozumowania uznanie, że strona pozwana wykazała prawidłowość (...) poprzez zamieszczenie w umowie dowolnej wartości;

6. art. 233 § 1 k.p.c. poprzez brak dokonania wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego w zakresie braku ustaleń co do przeprowadzenia przez pozwanego oceny zdolności kredytowej pożyczkobiorcy oraz braku ustań w zakresie wskazanych w pozwie zarzutów dotyczących naruszeń przez obowiązków informacyjnych określonych w art. 30 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim (dalej - u.k.k.);

7. art 6 k.c. w zw. z art. 5 i 8 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylającej dyrektywę Rady 87/102/EWG poprzez błędną wykładnię i ocenę, że samo wskazanie dowolnej wartości i założeń przyjętych do jej obliczenia (...) stanowi spełnienie obowiązku informacyjnego, oraz nie wykazanie przez pozwanego sposobu prawidłowego wyliczenia (...), pomimo, że to na pozwanym ciążył ciężar dowodu wykazania sposobu i prawidłowości wyliczenia (...);

8. art. 10 ust. 2 Dyrektywy 2008/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylającej dyrektywę Rady 87/102/EWG (Dz.Urz. UE L z 2008 r. Nr 133, str. 66 ze zm.) poprzez nie zbadanie z urzędu, pomimo ciążącego na Sądzie obowiązku, poszanowania wymogów informacyjnych przewidzianych w tym przepisie oraz wyciągnięcia wszystkich wynikających z prawa krajowego konsekwencji naruszenia takiego obowiązku i zarzuceniu powodowi doszukiwania się na siłę ..nieprecyzyjności’'’ w sformułowaniach umownych;

9. art 6 k.c. w zw. z art. 5 i 8 oraz art. 22 ust. 3 Dyrektywy 2008/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylającej dyrektywę Rady 87/102/EWG (Dz.Urz. UE L z 2008 r. Nr 133, str. 66 ze zm.) poprzez przyjęcie przez Sąd, że to na powodzie ciąży ciężar wykazania prawidłowości w spełnieniu obowiązków informacyjnych zawartych w umowie kredytu konsumenckiego, co prowadzi w konsekwencji do odwrócenia ciężaru dowodu wykonania wspomnianych obowiązków, zagrażając w ten sposób skuteczności praw przyznanych dyrektywą 2008/48.

II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1. art. 9 ust 1 u.k.k poprzez niezbadanie przez pozwanego zdolności kredytowej pożyczkobiorcy;

2. art. 29 ust 1 u.k.k. poprzez niezastosowanie (...) pomimo faktu że pozwany nie wykazał, że dochował ustawowego wymogu sporządzenia umowy w formie pisemnej;

3. art. 29 ust 3 u.k.k. poprzez nie zachowanie przez pozwanego wymogu przejrzystości zapisów umowy pożyczki;

4. 30 ust. 1 pkt 4 u.k.k. w zw. z art. 5 pkt 7 u.k.k. poprzez uznanie, że pozwany był uprawniony do wliczenia kwoty prowizji do kapitału, a tym samym nie doszło zdaniem Sądu do zawyżenia wysokości zobowiązania odsetkowego;

5. art. 30 ust. 1 pkt 6 u.k.k. poprzez uznanie, że pozwany w sposób jasny i precyzyjny wskazał konkretne parametry zmiany oprocentowania pożyczki i zasad jego ustalania;

6. art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k. poprzez uznanie, że pozwany prawidłowo wskazał rzeczywistą roczną stopę oprocentowania;

7. art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k. w zw. z art. 5 ust. 6-7 i 10 oraz 12 u.k.k. w zw. z art. 45 ust. 1 u.k.k. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że pozwany nie naruszył obowiązku informacyjnego poprzez nieprawidłowe wskazanie (...) i całkowitej kwoty do zapłaty;

8. art. 30 ust. 1 pkt 8 u.k.k. poprzez uznanie za prawidłowe brak określenia w umowie, względnie w harmonogramie spłat kosztów pożyczki, takich jak odsetki od prowizji;

9. art. 30 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 37 ust. 2 u.k.k. - poprzez przyjęcie, że harmonogram zawiera informacje dotyczące naliczania odsetek również od pozaodsetkowych kosztów kredytu;

10. art. 30 ust. 1 pkt. 10 u.k.k poprzez niezastosowania (...) w sytuacji gdy zapisy umowy dotyczące zmian wysokości opłat i prowizji są niedozwolone;

11. art. 30 ust. 1 pkt. 10 u.k.k poprzez niezastosowania (...) w sytuacji gdy pozwany ukrył przed konsumentem prawo do złożenia oświadczenia o (...);

12. art. 30 ust. 1 pkt. 10 u.k.k poprzez niezastosowanie (...) w sytuacji gdy zapisy umowy w zakresie określenia konkretnych kosztów windykacji sądowej i egzekucyjnej są niedozwolone;

13. art. 30 ust. 1 pkt 15 u.k.k poprzez brak w umowie pełnej informacji o terminie odstąpienia od umowy;

14. art. 30 ust 1 pkt 16 u.k.k poprzez brak wskazania procedury spłaty kredytu przed terminem;

15. art. 45. ust 1 u.k.k. poprzez błędne uznanie, że oświadczenie o (...) można złożyć wyłącznie, gdy w umowie występuje zupełny brak zamieszczenia konkretnych informacji lub postanowień wymienionych w ust 1 lub określenie ich w sposób wadliwy lub nieprawidłowy.

Przy tak sformułowanych zarzutach strona skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie powództwa w całości, a w konsekwencji zmianę wyroku poprzez zasądzenie od strony pozwanej na rzecz strony powodowej kosztów procesu za postępowanie przed Sądem I instancji, według norm przepisanych oraz zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego.

Na podstawie art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej powód wniósł o zwrócenie się przez Sąd do (...) z pytaniami prejudycjalnymi, które mogą mieć kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, tak w stosunku do konsumentów, ale również dla banków, które dzięki temu będą miały sposobność wypracowania projektów umów na najwyższym europejskim poziomie. W przypadku nieuwzględnienia wniosku powoda Na podstawie art. 177 § 1 pkt 3‘ k.p.c. powód wnosi o zawieszenie postępowania gdyż rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku postępowania toczącego się przez Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W analogicznej sprawie Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, postanowieniem z dnia 23 lipca 2024 r.,sygn. akt XVIII C (...)/23 zawiesił postępowanie i wystąpił z pytaniami prejudycjalnymi do (...) (sprawa przez (...) została zarejestrowana pod sygn. (...) C-566/24).

W odpowiedzi na apelację pozwany wniósł o:

1. oddalenie apelacji powoda w całości;

2. oddalenie wniosków powódki o skierowanie pytań prejudycjalnych do (...) oraz o zawieszenie niniejszego postępowania z powodów dalej opisanych;

3. zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego Banku zwrotu kosztów postępowania

4. apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, wraz

5. z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w oparciu o art. 391 §1 zd. 1 w zw. z art. 98 §1 1 k.p.c.;

Na rozprawie apelacyjnej w dniu 8 lipca 2026 roku, wobec cofnięcia przez pełnomocnika powoda wniosku o zawieszenie postępowania, Sąd Okręgowy postanowieniem umorzył postępowanie wywołane wnioskiem powoda o zawieszenie postępowania apelacyjnego.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja okazała się niezasadna i podlegała oddaleniu.

Ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy w zakresie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy nie są obarczone błędem i znajdują oparcie w materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania. Sąd odwoławczy przyjmuje je za własne, podzielając również ich ocenę jurydyczną, przeprowadzoną w zgodzie z dyrektywami zawartymi w art. 233 § 1 k.p.c.

Idąc dalej, podkreślenia wymaga, że z obowiązku wynikającego z art. 378 § 1 k.p.c. nie wynika konieczność osobnego omówienia przez sąd w uzasadnieniu każdego argumentu podniesionego w apelacji. Za wystarczające należy uznać odniesienie się do sformułowanych w apelacji zarzutów i wniosków w sposób wskazujący na to, że zostały one przez sąd drugiej instancji w całości rozważone przed wydaniem orzeczenia.

W zakresie zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. trzeba przypomnieć, że sąd ma swobodę w ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, chociażby w równym stopniu na podstawie tego samego materiału dowodowego udałoby się wysnuć wnioski odmienne (zob. postanowienie SN z dnia 10 stycznia 2002 r., II CKN 572/99; wyrok SN z dnia 27 września 2002 r., II CKN 817/00). W realiach niniejszej sprawy skarżący nie wykazał takich uchybień. W istocie spór nie dotyczył kwestii faktycznych, lecz prawnych. Ocena czy umowa zawarta przez L. Z. z pozwanym bankiem zawiera postanowienia sprzeczne z wymogami ustawy o kredycie konsumenckim, odnosi się do kwestii materialnoprawnych, a nie dokonania przez Sąd ustaleń faktycznych. W związku z tym, należy odnieść się do podniesionych w apelacji zarzutów naruszenia prawa materialnego.

Zarzut naruszenia 327 1 k.p.c. nie zasługuje na uwzględnienie. Wbrew zastrzeżeniom apelacji, Sąd Rejonowy szczegółowo wyjaśnił z jakich powodów i na podstawie jakich przepisów prawa wyprowadził wnioski, które przesądziły o rozstrzygnięciu, wskazał dlaczego bank prawidłowo wypełnił swój obowiązek informacyjny. Pisemne motywy zaskarżonego wyroku umożliwiają odtworzenie rozumowania Sądu pierwszej instancji, które znalazło wyraz w jego sentencji i pozwalają na dokonanie kontroli instancyjnej przez Sąd Odwoławczy. W szczególności z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, by Sąd I instancji odmówił wiarygodności dowodu w postaci harmonogramu spłaty kredytu.

Chybiony był zarzut naruszenia art.227 k.p.c. w zw. z art. 235 2 pkt 2 k.p.c. Złożenie przez pozwanego pełnomocnictw do wykonywania w imieniu Banku czynności obejmujących zawieranie umów kredytu było zbędne w świetle art. 97 k.c. oraz art.103 § 1 k.c., a także ze względu na powoływaną przez powoda podstawę żądania, którą była sankcja kredytu darmowego, a nie skuteczność czynności prawnej (umowy kredytu), a sama umowa została zawarta w formie pisemnej (opatrzona podpisami pracowników banku i kredytobiorcy).

Przechodząc do analizy zarzutów naruszenia prawa materialnego przypomnieć należy, że sankcja przewidziana w art. 45 u.k.k. łączy się z naruszeniem przez bank obowiązków wymienionych w art. 30 ust. 1 u.k.k., które mają wyłącznie charakter informacyjny, a ich realizacja ma służyć wyczerpującemu poinformowaniu konsumenta o jego prawach i obowiązkach płynących z zawartej umowy. Przepisy, których następstwem będzie zastosowanie sankcji kredytu darmowego z art. 45 u.k.k., muszą być wykładane w sposób ścisły, tak aby zachować wymóg proporcjonalności sankcji przewidziany w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylająca dyrektywę Rady 87/102/EWG.

Znacząca część zarzutów apelacyjnych dotyczy kwestii możliwości kredytowania prowizji oraz naliczania odsetek od kredytowanej prowizji bankowej.

Obowiązujące przepisy nie wprowadzają zakazu kredytowania kosztów kredytu. Wynika to z treści art. 5 pkt 7 ustawy o kredycie konsumenckim, w którym expressis verbis mowa jest o "kredytowanych kosztach kredytu". Ustawa nie zakazuje kredytowania takich kosztów, a jedynie wyłącza je z zakresu pojęcia całkowitej kwoty kredytu. W aktualnym stanie prawnym nie jest dopuszczalne prezentowanie tej samej kwoty (np. opłaty przygotowawczej, prowizji itp.) zarówno w ramach całkowitej kwoty kredytu, jak i w kosztach kredytu. Dotyczy to także przypadku, gdy składniki kosztów kredytu są kredytowane przez kredytodawcę. Istota omawianego zagadnienia została wyjaśniona w wyroku (...) z dnia 21 kwietnia 2016 r., C-377/14 i sprowadza się do tego, że włączenie jakiejkolwiek kwoty należącej do całkowitego kosztu kredytu do całkowitej kwoty kredytu może mieć wpływ na obliczenie rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania i w konsekwencji może wpłynąć na prawidłowość informacji, które kredytodawca powinien wskazać w danej umowie o kredyt.

Obecnie w odniesieniu do omawianego zagadnienia uwzględnić należy wydany w dniu 23 kwietnia 2026 roku wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C- 744/24 (Bank (...)). W orzeczeniu tym Trybunał wskazał, że z dyrektywy 2008/48 w sprawie umów o kredyt konsumencki nie wynika ograniczenie rodzajów kosztów lub opłat, jakie kredytodawca może nałożyć na konsumenta w ramach umowy o kredyt. Kredytodawca może zatem udostępnić kredyt również konsumentom, którzy nie dysponują żadnym kapitałem początkowym, w celu sfinansowania kosztów wynikających z zawarcia umowy o kredyt. Ponadto dla zakresu rozumienia pojęcia "całkowitego kosztu kredytu" nie ma znaczenia, czy kwota obciążająca kredytobiorcę została wpłacona na rachunek bankowy kredytobiorcy, czy też nie. Jedynie przypadkowy charakter ma okoliczność, że pożyczone kwoty są najpierw wpłacane na rachunek bankowy kredytobiorcy, zanim zostaną wykorzystane do opłacenia zakupu towarów lub usług lub że kredytodawca dokonuje ich bezpośrednio na rzecz wierzycieli kredytobiorcy.

W świetle powyższego nie ma obecnie wątpliwości, że praktyka kredytowania kosztów kredytu, w tym prowizji, jest dopuszczalna w świetle dyrektywy 2008/48, co w pewnym stopniu wynikało także z wyroku (...) z 21 kwietnia 2016 r. w sprawie C-377/14 (T. i T.).

Jednocześnie jednak (...) wskazał, że art. 3 lit. g) i j) dyrektywy 2008/48 w związku z art. 10 ust. 2 tej dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie włączeniu do umów o kredyt konsumencki warunków przewidujących stosowanie stopy oprocentowania nie tylko do całkowitej kwoty kredytu, lecz również do kwot przeznaczonych na pokrycie kosztów związanych z tym kredytem i wchodzących w związku z tym w skład całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta. Tym samym jednoznacznie wypowiedział się przeciwko dopuszczalności naliczania oprocentowania od kredytowanych kosztów kredytu, uznając taki zabieg za niedopuszczalny w świetle przepisów dyrektywy 2008/48.

Zdaniem Sądu odwoławczego samo stwierdzenie o niedopuszczalności oprocentowania kredytowanych kosztów kredytu, nie przesądza automatycznie o naruszeniu obowiązku informacyjnego. Należy bowiem oddzielić zagadnienie naruszenia obowiązku informacyjnego od zagadnień abuzywności poszczególnych postanowień umowy, na co słusznie zwrócił uwagę Sąd I instancji. Do kwestii skutków stwierdzenia abuzywności poszczególnych postanowień umownych dla oceny realizacji obowiązku informacyjnego wynikającego z art.10 dyrektywy 2008/24 odniósł się (...) w - trafnie powołanym przez Sąd I instancji - wyroku z dnia 13 lutego 2025 roku C-472/23 (G.). Trybunał wskazał, że art. 10 ust. 2 lit.g Dyrektywy 2008/48/WE należy interpretować w ten sposób, że okoliczność, iż w umowie o kredyt wskazano (...), które okazałoby się zawyżone ze względu na to, że niektóre warunki tej umowy zostały następnie uznane za nieuczciwe w rozumieniu art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13, a tym samym za niewiążące dla konsumenta, nie stanowi sama w sobie naruszenia obowiązku informacyjnego.

W ocenie Sądu Okręgowego należy zatem przyjąć, że o ile stwierdzenie niezgodności oprocentowania kredytowanych kosztów kredytu z przepisami dyrektywy 2008/48 może prowadzić do uznania za nieważne postanowień umownych zastrzegających odsetki od kredytowanych kosztów kredytu z zachowaniem w mocy umowy w powstałej części (art. 58 § 3 k.c.), to nie uzasadnia zastosowania sankcji kredytu darmowego z art. 45 ust. 1 u.k.k., jeżeli umowa w sposób transparentny i jednoznaczny wskazuje, że podstawą do obliczenia (...) jest kwota kredytu powiększona o skredytowane pozaodsetkowe koszty kredytu.

Tak też było w niniejszej sprawie. W umowie wskazano, że podstawę do obliczania oprocentowania stanowi cała kwota udzielonego kredytu, w tym pozaodsetkowe koszty kredytu. Sposób określenia całkowitej kwoty do zapłaty w umowie kredytu oraz (...), odpowiada definicji ustawowej z art. 5 ust. 6 i 7 u.k.k. oraz czyni zadość obowiązkowi informacyjnemu Banku. Kwota finansowanej z kredytu prowizji nie została włączona do całkowitej kwoty kredytu, a jedynie – prawidłowo – do jego kosztów. W powołanym wyroku w sprawie C-472/23 (...) podkreślił bowiem, że art. 19 ust. 3 dyrektywy 2008/48 przewiduje, iż obliczenia (...) dokonuje się przy założeniu, że umowa o kredyt będzie obowiązywać przez uzgodniony okres oraz, że kredytodawca i konsument wywiążą się ze swoich zobowiązań zgodnie z warunkami określonymi w tej umowie i w określonych w niej terminach (pkt 34). Wynika z tego, że przewidziany w art. 10 ust. 2 lit. g) tej dyrektywy obowiązek podania (...) jest spełniony, jeżeli (...) wskazane w danej umowie odpowiada (...) obliczonemu zgodnie ze wzorem matematycznym zawartym w części I załącznika I do wspomnianej dyrektywy na podstawie „całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta w rozumieniu art. 3 lit. g) tej dyrektywy, który to koszt obejmuje koszty, jakie konsument jest zobowiązany ponieść na podstawie warunków tej umowy, w tym warunków, które następnie okażą się nieuczciwe i niewiążące dla konsumenta.

Obecnie w odniesieniu do omawianego zagadnienia uwzględnić należy wydany w dniu 23 kwietnia 2026 roku wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C- 744/24. W orzeczeniu tym Trybunał wskazał, że z dyrektywy 2008/48 w sprawie umów o kredyt konsumencki nie wynika ograniczenie rodzajów kosztów lub opłat, jakie kredytodawca może nałożyć na konsumenta w ramach umowy o kredyt. Kredytodawca może zatem udostępnić kredyt również konsumentom, którzy nie dysponują żadnym kapitałem początkowym, w celu sfinansowania kosztów wynikających z zawarcia umowy o kredyt. Ponadto dla zakresu rozumienia pojęcia "całkowitego kosztu kredytu" nie ma znaczenia, czy kwota obciążająca kredytobiorcę została wpłacona na rachunek bankowy kredytobiorcy, czy też nie. Jedynie przypadkowy charakter ma okoliczność, że pożyczone kwoty są najpierw wpłacane na rachunek bankowy kredytobiorcy, zanim zostaną wykorzystane do opłacenia zakupu towarów lub usług lub że kredytodawca dokonuje ich bezpośrednio na rzecz wierzycieli kredytobiorcy. Zarzut naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 4 u.k.k. oraz art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k. jest zatem niezasadny.

Wbrew zarzutowi apelacji Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił, że umowa nie naruszyła art. 30 ust. 1 pkt 8 u.k.k. Żaden przepis prawa nie zawiera wymogu, aby harmonogram spłat szczegółowo rozdzielał każdą ratę na część kapitałową i prowizyjną. W przypadku, gdy prowizja została skredytowana w całości z góry, nie ma potrzeby jej wyodrębniania w kolejnych ratach, które w istocie spłacają kapitał i odsetki. Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 8 u.k.k., umowa powinna określać m.in. zasady i terminy spłaty kredytu, w szczególności kolejność zaliczania rat kredytu konsumenckiego na poczet należności kredytodawcy. Należy przez to rozumieć wskazanie, czy kredyt ma być spłacony gotówką, czy w drodze rozliczenia bezgotówkowego na określony rachunek kredytodawcy (w takim przypadku należy podać informację o numerze rachunku płatniczego do takiej spłaty). Jeżeli kredyt jest spłacany w ratach, w dokumencie umowy należy zamieścić informacje o kwotach poszczególnych rat lub podstawach ich ustalenia, jak również o terminach płatności tych rat (podanych w datach kalendarzowych lub w sposób opisowy). Nie jest konieczne sporządzanie tabeli bądź harmonogramu z opisem wszystkich rat i terminów płatności ze wskazaniem jaka część każdej płatności będzie przeznaczona na spłatę kapitału. Jak wskazał Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z 9 listopada 2016 roku (C-42/15 w sprawie (...).S.) wymaganie takie pozostaje w sprzeczności z art. 22 ust. 1 dyrektywy 2008/48.

Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 16 przez wadliwe określenie w umowie kredytu procedury i warunków wcześniejszej spłaty. Analizowana umowa zawiera informacje o prawie spłaty kredytu przed terminem oraz procedurę takiej spłaty, precyzując w pkt 11 umowy jak i sposób rozliczenia wcześniejszej częściowej spłaty w zależności od dyspozycji kredytobiorcy, a zawarte tam informacje odpowiadają wymogom z art.30 ust. 1 pkt 16 u.k.k.. Konsument został poinformowany, że może spłacić kredyt w całości lub w części przed terminem. Sposób zaliczenia spłaty określa pkt 11 tabela „zasady wcześniejszej spłaty” pkt 2-4 umowy. W umowie nie wprowadzono ograniczeń czasowych co do wcześniejszej spłaty kredytu (w każdym czasie), ani przedmiotowych (w części lub całości).

Art. 30 ust. 1 pkt 15 u.k.k. przewiduje obowiązek poinformowania przez bank o prawie do odstąpienia od umowy (w tym terminie i sposobie jego wykonania), jako przysługujący konsumentowi zawsze i w każdym przypadku, niezależnie od okoliczności towarzyszących zawarciu lub wykonaniu umowy. Takie prawo odstąpienia zostało przewidziane w art. 53 ust. 1 u.k.k., a pouczenie o nim znalazło swoje odzwierciedlenie w treści spornej umowy kredytu (pkt 12). Tylko taka informacja ma dla konsumenta istotne znaczenie przy zawieraniu umowy, gdyż tak bank jak i konsument nie zakładają ab initio, że kredytodawca nie wywiązuje się ze swoich obowiązków informacyjnych. Strona pozwana spełniła obowiązek informacyjny wobec kredytobiorcy, który wynika z art. 30 ust. 1 pkt 15 u.k.k. Z przepisu tego nie wynika obowiązek informowania konsumenta o uprawnieniu do odstąpienia na innej podstawie niż art. 53 ust. 1 u.k.k.. Informacje udzielane konsumentowi mają być dla niego użyteczne. Spełnia ten wymóg zawarta w spornej umowie (pkt 12) informacja, że w przypadku odstąpienia od umowy kredytobiorca ma obowiązek zwrotu do Banku kwoty wypłaconego kredytu wraz z odsetkami; odsetki w stosunku dziennym wynoszą 16,34 zł; termin na zwrot kredytu wraz z odsetkami wynosi maksymalnie 30 dni, licząc od dnia złożenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy.

Należy podzielić ocenę Sądu I instancji, że analizowana umowa nie narusza obowiązku z art.30 ust. 1 pkt 6 u.k.k. Umowa wprost określa stopę oprocentowania kredytu, wskaźnik będący podstawą ustalenia wysokości oprocentowania (stopa referencyjna NBP) oraz warunki i procedurę zmiany stopy oprocentowania. Jak już wskazano, w umowie podano jaka kwota stanowi podstawę obliczania oprocentowania.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 10 u.k.k. należy podkreślić, że zgodnie z taryfą opłat i prowizji, do analizowanej umowy odnoszą się zapisy zawarte w Rozdziale VI Pozostałe kredyty. Wynika z niej, że jedyne opłaty jakie może pobierać bank dotyczą udzielenia kredytu (pobrana przy zawarciu umowy) oraz zmiany warunków umowy na wniosek kredytobiorcy. Opłata za spłatę całości lub części kredytu przed terminem dotyczy tylko kredytów z oprocentowaniem stałym, a takiej nie zostało zastrzeżonej w przedmiotowej umowie. Zarzut naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 10 u.k.k. należało ocenić jako niezasadny przez pryzmat przywołanego wyroku (...) z dnia 13 lutego 2025 r., C-472/23. W wyroku tym (...) wskazał, że art. 10 ust. 2 lit. k dyrektywy 2008/48 w sprawie umów o kredyt konsumencki należy interpretować w ten sposób, że fakt, iż umowa o kredyt wymienia pewną liczbę okoliczności uzasadniających zwiększenie opłat związanych z wykonaniem umowy, przy czym właściwie poinformowany oraz dostatecznie uważny i rozsądny konsument nie jest w stanie zweryfikować ich wystąpienia ani ich wpływu na te opłaty, stanowi naruszenie obowiązku informacyjnego ustanowionego w tym przepisie, o ile wskazanie to może podważyć możliwość dokonania przez tego konsumenta oceny zakresu jego zobowiązania. To ostanie zastrzeżenie ma istotne znaczenie na gruncie analizowanej umowy. Wynika z niego, że naruszenie przepisów musi być na tyle poważne i dotyczyć zagadnień na tyle istotnych, że umowa uniemożliwia zweryfikowanie przez konsumenta jakie zobowiązania wobec banku zaciąga. Z Taryfy wynika, że ewentualne dodatkowe opłaty (poza prowizją za udzielenie kredytu) dotyczą wyłącznie czynności banku, która może nigdy nie wystąpić, chyba że sam konsument złoży taki wniosek. Taka opłata ma charakter jedynie hipotetyczny. Nie kreuje kosztu samego kredytu i nie uniemożliwia konsumentowi oceny zakresu swoich zobowiązań wobec banku z tytułu kredytu w chwili zawierania umowy. Z tego względu nie sposób przyjąć, by wywierało to jakikolwiek znaczący wpływ na stopień poinformowania konsumenta, podważający możliwość weryfikacji zakresu zaciąganego zobowiązania.

Nie stanowi naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 10 u.k.k. niewskazanie konkretnych kosztów ewentualnej windykacji sądowej i egzekucyjnej. Obowiązek podania informacji o innych kosztach, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z umową o kredyt konsumencki, nie dotyczy tych kosztów, które w dacie zawarcia umowy nie są kredytodawcy znane.

Nie jest naruszeniem obowiązku informacyjnego brak wskazania w umowie kredytu na uprawnienie kredytobiorcy do skorzystania z sankcji kredytu darmowego. Wypada podkreślić, że powołana w apelacji przesłanka prowadząca do skorzystania przez konsumenta z sankcji kredytu darmowego (art. 30 ust. 1 pkt 10 u.k.k.) nie odwołuje się do regulacji art. 45 u.k.k. Brak przy tym dostatecznych podstaw do zastosowania rozszerzającej wykładni norm art. 45 ust. 1 u.k.k. Katalog przepisów określonych w art. 45 ust. 1 ma charakter zamknięty i – ze względu na wyjątkowy, sankcyjny charakter regulacji – nie podlega wykładni rozszerzającej ani wnioskowaniu per analogiam. A contrario należy stwierdzić, że sankcja kredytu darmowego nie powstaje, gdy kredytodawca naruszył obowiązek nieobjęty art. 29 ust. 1, art. 30 ust. 1 pkt 1-8, 10, 11, 14-17, art. 31-33, art. 33a i art. 36a-36c u.k.k.

Należy także przywołać stanowisko (...) wyrażone w wyroku z dnia 24 października 2024 r. w sprawie C-339/23 (HORYZONT), zgodnie z którym art. 23 dyrektywy 2008/48 w sprawie umów o kredyt konsumencki należy interpretować w ten sposób, że nie stoi on na przeszkodzie temu, by sankcja zastosowana w przypadku naruszenia obowiązku przeprowadzenia oceny zdolności kredytowej konsumenta, przewidzianego w art. 8 ust. 1 tej dyrektywy, różniła się od sankcji przewidzianej w wypadku naruszenia innych ewentualnie równoważnych obowiązków przewidzianych we wspomnianej dyrektywie, a w szczególności obowiązku przewidzianego w art. 10 ust. 2 tej dyrektywy, dotyczącego informacji, które należy zamieszczać w umowach o kredyt konsumencki, o ile spełnione są wymogi określone w rzeczonym art. 23. W kontekście obowiązku zbadania zdolności kredytowej konsumenta Trybunał wyjaśnił, że dyrektywa 2008/48 przewiduje różne obowiązki, które służą odmiennym celom. Celem obowiązku przeprowadzenia oceny zdolności kredytowej konsumenta przed zawarciem umowy o kredyt w rozumieniu art. 8 ust. 1 dyrektywy 2008/48 jest bowiem, zwiększenie odpowiedzialności kredytodawców oraz ochrona konsumentów poprzez zapewnienie, by kredytodawcy nie angażowali się w nieodpowiedzialne udzielanie kredytów bez uprzedniej oceny zdolności kredytowej konsumenta (zob. podobnie wyrok z dnia 11 stycznia 2024 r., H., C-755/22, EU:C:2024:10, pkt 34, 46 i przytoczone tam orzecznictwo). Taki obowiązek, w zakresie, w jakim ma on na celu ochronę konsumentów przed ryzykiem nadmiernego zadłużenia i niewypłacalności, ma dla nich fundamentalne znaczenie [zob. podobnie wyrok z dnia 10 czerwca 2021 r., W. (...) (Luxembourg), C-303/20, EU:C:2021:479, pkt 29 i przytoczone tam orzecznictwo]. Z kolei informacje poprzedzające zawarcie umowy o kredyt i towarzyszące jej zawarciu, dotyczące warunków umownych i skutków tego zawarcia, w szczególności informacje przewidziane w art. 10 ust. 2 dyrektywy 2008/48, umożliwiają konsumentowi podjęcie decyzji, czy zamierza on związać się warunkami sformułowanymi uprzednio przez przedsiębiorcę. Informacje te mają zatem również fundamentalne znaczenie dla konsumenta (zob. podobnie wyrok z dnia 21 kwietnia 2016 r., T. i T., C-377/14, EU:C:2016:283, pkt 64 i przytoczone tam orzecznictwo). O ile z orzecznictwa wynika, że zarówno obowiązek przeprowadzenia oceny zdolności kredytowej konsumenta przed zawarciem umowy o kredyt w rozumieniu art. 8 ust. 1 dyrektywy 2008/48, jak i obowiązek informacyjny przewidziany w szczególności w art. 10 ust. 2 tej dyrektywy mają fundamentalne znaczenie, o tyle należy jednak stwierdzić, że obowiązki te służą realizacji odmiennych celów i że ich naruszenie nie pociąga za sobą podobnych konsekwencji zarówno z punktu widzenia interesu prawnego chronionego przez odnośny przepis, jak i z punktu widzenia stron umowy o kredyt. Konkluzja wyroku wskazuje, że nie jest zasadna rozszerzająca wykładnia (zastosowanie w drodze analogii) art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim i zastosowanie sankcji z tego przepisu również w odniesieniu do przypadków braku zbadania zdolności kredytowej. W świetle powyższego zarzut naruszenia art.9 ust. 1 u.k.k. nie jest zasadny.

W konsekwencji, skoro sporna umowa kredytu realizuje wszystkie obowiązki informacyjne wskazane w art. 30 ust. 1 u.k.k., to Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił, że brak jest w sprawie podstaw do zastosowania sankcji kredytu darmowego z art. 45 ust. 1 u.k.k.

Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 385 k.p.c. apelacja powoda podlegała oddaleniu.

O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd odwoławczy orzekł na podstawie art. 98 § 1, § 1 1 i § 3 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. Wysokość kosztów zastępstwa procesowego pozwanego została określona na podstawie § 10 ust. 1 pkt 1 i w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz. U. z 2026 r. poz. 118).