III Ca 2524/25

Sygn. akt III Ca 2524/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 17 sierpnia 2026 r.

Sąd Okręgowy w Łodzi Wydział III Cywilny Odwoławczy

w składzie następującym :

Przewodniczący : Sędzia Jacek Kępa

Protokolant : Marek Sadawa

po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2026 r.

w Łodzi

na rozprawie

sprawy z powództwa S. M.

przeciwko (...) S.A. w N.

o zapłatę

na skutek apelacji powódki

od wyroku Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi

z dnia 7 sierpnia 2025 r.

sygnatura akt XVIII C 685/25

1. oddala apelację;

2. zasądza tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego od S. M. na rzecz (...) S.A. w N. kwotę 1.800 (jeden tysiąc osiemset) zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się tego orzeczenia do dnia zapłaty.

Sygn. akt III Ca 2524/25

UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 7 sierpnia 2025 roku wydanym w sprawie z powództwa A. T. przeciwko (...) spółce akcyjnej z siedzibą w D. o zapłatę, Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi

1. oddalił powództwo

2. zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 3.617 zł tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty.

Apelację od powyższego wyroku wniosła powódka, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu skarżąca zarzuciła:

1. zarzuty dotyczące podstawy faktycznej rozstrzygnięcia:

1.1. błędnego uznania, że w umowie stron zostały zamieszczone w sposób prawidłowy wszelkie prawem wymagane informacje, w tym w szczególności: całkowita kwota do zapłaty (art. 30 uts. 1 pkt 7 u.k.k.), całkowity koszt kredytu (art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k.), rzeczywista roczna stopa oprocentowania ((...)) (art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k.), stopa i podstawa oprocentowania, a także wysokość odsetek od kredytowanych kosztów (art. 30 ust. 1 pkt 6 u.k.k.), informacje o kosztach, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z umową kredytową (art. 30 st. 1 pkt 10 u.k.k.), informacja o prawie do odstąpienia od umowy, w przypadku gdy umowa o kredycie konsumenckim nie zawiera wszystkich elementów określonych w art. 30 ust. 1 u.k.k. (art. 30 ust. 1 pkt t15 u.k.k. w zw. z art. 53 u.k.k.);

1.2. błędnego uznania, że bank w sposób prawidłowy, zgodny z wymogami ustawy, nadał walor i konsekwencje prawne środkom wskazanym jako całkowita kwota kredytu;

1.3. błędnego uznania, że bank w sposób dostateczny spełnił obowiązek informacyjny wynikający z art. 30 ust. 6 u.k.k. poprzez wskazanie jedynie stopy oprocentowania i globalnej podstawy naliczenia oprocentowania, podczas gdy norma ta wymaga poinformowania konsumenta w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości o wysokości odsetek od kredytowanych kosztów, stopie oprocentowania kosztu kredytu oraz podstawie oprocentowania kosztu kredytu, czego bank nie zrealizował;

1.4. błędnego uznania, że (...) wskazane przez bank w dokumencie umowy zostało obliczone w sposób prawidłowy, w sytuacji, gdy z zaświadczenia banku, dokumentu umowy, wzoru na obliczenie (...) ujętym w załącznik nr I cz.1 Dyrektywy 2008/48/WE, Instrukcji wypełniania formularzy sprawozdawczych Statystyka stóp procentowych. Styczeń 2022 r., obliczeń powoda za pomocą funkcji (...) programu O. (...) wynika wprost, że (...) zostało obliczone w sposób nieprawidłowy, bowiem do obliczenia (...) pozwany bank przyjął nieprawidłowe dane matematyczne w szczególności: (a) (...) zostało obliczone przez bank z uwzględnieniem wartości Ck równania na obliczenie (...) kwoty prowizji, bądź też z pominięciem wartości D1 spłacanej kwoty prowizji, jak również (b) w zakresie kosztów kredytu – kwoty spłaty D1 równania na obliczenie (...) pozwany uwzględnił odsetki od kredytowanych kosztów, których to naliczanie nie jest dozwolone zgodnie z Dyrektywą 2008/48/WE;

1.5. błędnego uznania, że pozwany w dokumencie umowy w § 4 ust. 4 umowy wskazał w sposób prawidłowy wszystkie założenia służące obliczeniu (...) w taki sposób, iż konsument jest w stanie samodzielnie zweryfikować zakres danych użytych do wyliczenia (...), podstawionych do wzoru służącego obliczeniu (...), a tym samym konsument jest w stanie samodzielnie dokonać weryfikacji poprawności obliczenia (...) i założeń przyjętych do jego wyliczenia;

1.6. błędnego uznania, że całkowita kwota do zapłaty wskazana przez bank w dokumencie umowy została wskazana w sposób prawidłowy, w sytuacji, gdy z zaświadczenia banku, dokumentu umowy, Dyrektywy 2008/48/WE, obliczeń powoda wynika wprost, że całkowita kwota do zapłaty została obliczona w sposób nieprawidłowy i to w dwojaki sposób: (a) poprzez uwzględnienie w całkowitym koszcie kredytu kwoty odsetek od kredytowanych kosztów kredytu, (b) poprzez niezgodne z zasadami matematyki i obiektywnymi kwotami spłat rat kapitałowo - odsetkowych obliczenie całkowitej kwoty do zapłaty, wskutek czego nastąpiło przedstawienie konsumentowi całkowitej kwoty do zapłaty w sposób istotnie wprowadzający go w błąd, co do całości obciążenia z tytułu umowy kredytu - całościowego kosztu kredytu jaki poniesie;

1.7. błędnego uznania, że sposób poinformowania przez pozwany bank pożyczkobiorcy o prawie odstąpienia od umowy wskazany w § 6 ust. 1 - 3 umowy pożyczki był prawidłowy oraz zawierał wszystkie wymagane prawem okoliczności, w których konsument może odstąpić od umowy, podczas gdy informacja ta ogranicza się wyłącznie do wskazania okoliczności uzasadniającej odstąpienie od umowy wskazanej w art. 14 ust. 1 lit. A Dyrektywy 2008/48/WE, podczas gdy pozwany bank całkowicie pominął okoliczność, o któej mowa w art. 14 ust. 1 lit. B Dyrektywy 2008/48/WE;

1.8. błędnego uznania, iż sposób poinformowania przez pozwany bank pożyczkodawcy o kosztach, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z umową o kredyt konsumencki, w szczególności warunki, na jakich koszty te mogą ulec zmianie zostały podane konsumentowi w sposób umożliwiający mu określenie granic wysokości swojego zobowiązania, zasad zmian tych opłat, możliwość weryfikacji tych zmian, podczas gdy pozwany bank wprowadził kryteria zmian opłat i prowizji mające charakter nieweryfikowalny, subiektywny, zależny od jego jednostronnej oceny, niezrozumiałe i niejasne dla konsumenta;

2. zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego:

2.1. naruszenie art. 45 ust. 1 w związku art. 30 ust. 1 pkt. 4,6,7,10,15 ustawy z dnia 21 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (dalej: u.k.k.), poprzez ich niezastosowanie w sytuacji zmaterializowania się przesłanek uzasadniających możliwość skorzystania przez konsumenta z sankcji kredytu darmowego;

2.2. naruszenie art. 5 pkt 10 u.k.k., art. 5 pkt. 7 u.k.k., art. 5 pkt. 6 u.k.k. oraz art. 3 lit. j Dyrektywy 2008/48/WE, art. 3 lit. l Dyrektywy 2008/48/WE, art. 3 lit. g Dyrektywy 2008/48/WE poprzez błędne przyjęcie, iż dopuszczalne jest naliczenie oprocentowania (odsetek) od kredytowanych kosztów kredytu, podczas gdy zgodnie z przedmiotowymi regulacjami oprocentowaniu w umowie kredytu konsumenckiemu można poddać wyłącznie kwotę całkowitej kwoty kredytu, a zatem naliczenie odsetek możliwe jest wyłącznie od całkowitej kwoty kredytu;

2.3. naruszenia art. 30 ust. 1 pkt. 4 u.k.k. poprzez uznanie, iż bank w sposób prawidłowy przełożył na grunt umowy konsekwencje wynikające ze wskazania określonej kwoty jako całkowitej kwoty kredytu, podczas gdy bank przyznał cechy całkowitej kwoty kredytu innej wyższej kwocie środków pieniężnych i to ją przyjął jako podstawę oprocentowania, podstawę wyliczenia (...);

2.4.naruszenie art. 30 ust. 1 pkt. 6 u.k.k. poprzez uznanie, że bank w sposób dostateczny poinformował konsumenta o parametrach umowy kredytu związanych z oprocentowaniem kosztów kredytu, podczas gdy pozwany nie poinformował powoda o wysokości odsetek od kredytowanych kosztów, a także stopy oprocentowania tych kosztów, zaś w zakresie podstawy oprocentowania wskazał jedynie globalną kwotę oprocentowania;

2.5. naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k. w związku z art. 5 pkt 8 u.k.k., art. 3 lit. h w związku z art. 5 pkt 6 u.k.k. oraz art. 3 lit. g Dyrektywy 2008/48/WE poprzez nieprawidłowe wskazanie całkowitej kwoty do zapłaty w dwojaki sposób: (a) poprzez uwzględnienie w całkowitym koszcie kredytu kwoty odsetek od kredytowanych kosztów kredytu, co skutkowało zawyżeniem całkowitej kwoty do zapłaty, a więc wskazaniem jej w nieprawidłowej, błędnej wysokości, (b) poprzez niezgodne z zasadami matematyki i obiektywnymi kwotami spłat rat kapitałowo - odsetkowych obliczenie całkowitej kwoty do zapłaty, co skutkowało przedstawieniem niższej wartości niż wynika to z obliczeń matematycznych i rzeczywistej kwoty jaką konsument uiści na rzecz banku tytułem spłaty kredytu konsumenckiego;

2.6. naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k. w związku z art. 5 pkt 12 u.k.k. [(...)], pkt 1 załącznika nr 4 do u.k.k., art. 3 lit. i Dyrektywy 2008/48/WE oraz art. 19 ust. 1 Dyrektywy 2008/48/WE, załącznika I pkt I Dyrektywy 2008/48/WE poprzez błędne przyjęcie, iż pozwany bank prawidłowo zastosował wzór matematyczny na obliczenie (...) tj. poprzez błędne przyjęcie, iż pozwany bank prawidłowo podstawił pod wartość Ck (kwota wypłaty) kwotę kredytu, zamiast całkowitej kwoty kredytu, podczas gdy zgodnie z wyrokiem (...) C- 377/14 pod wartość Ck należy podstawić wyłącznie całkowitą kwotę kredytu, bądź też poprzez błędne przyjęcie, iż pozwany bank prawidłowo podstawił pod wartość D1 (kwota spłat) wyłącznie kwoty rat kapitałowo - odsetkowych zamiast sumy rat kapitałowo - odsetkowych i prowizji, co doprowadziło do istotnego zaniżenia wartości (...), bowiem pozwany bank uwzględnił prowizję od kredytu po obu stronach równania na obliczenie (...), bądź też nie uwzględnił jej wcale, jak również poprzez przyjęcie przez bank do obliczenia (...) w wartości D1 równania w zakresie wartości spłat kredytu kwoty odsetek od kredytowanych kosztów, co z kolei prowadziło do zawyżenia wartości (...), a w rezultacie oba działania pozwanego banku doprowadziły do przedstawianie konsumentowi nieprawidłowej zaniżonej wartości (...);

2.7. art. 30 ust. 1 pkt 10 u.k.k. poprzez błędne przyjęcie, iż pozwany bank w sposób należyty, pełny, zrozumiały i czytelny dla konsumenta poinformował go o warunkach na jakich koszty związane z kredytem mogą ulec zmianie;

2.8. art. 30 ust. 1 pkt 15 u.k.k. w związku z art. 53 u.k.k., w związku z art. 14 ust. 1 lit. b Dyrektywy 2008/48/WE poprzez błędne przyjęcie, iż pozwany bank nie był zobowiązany do zamieszczenia w treści umowy kredytowej informacji o tym, że brak zawarcia w umowie kredytowej elementów wskazanych w art. 30 ust. 1 u.k.k. może skutkować prawem konsumenta do odstąpienia od umowy kredytu w terminie 14 dni od dnia dostarczenia wszystkich elementów ustawy o kredycie konsumenckim, co skutkowało naruszeniem obowiązków informacyjnych wobec konsumenta, które skutkują możliwością skorzystania przez niego z sankcji kredytu darmowego i nieuwzględnienia przez Sąd skutecznego złożenia przez powoda oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego;

2.9. art. 6 k.c. poprzez przyjęcie, że w sporze przedsiębiorcy z konsumentem, to konsument jest obciążony szczegółowym wykazaniem nieprawidłowości w obliczeniu (...) przez pozwanego, podczas gdy to na pozwanym banku jako profesjonaliście wobec zarzutu konsumenta o błędnym wyliczeniu (...) i wykazaniu podstaw do kwestionowania prawidłowości wyliczenia (...) przez bank, to na przedsiębiorcy spoczywa ciężar dowodowy wykazania prawidłowości wyliczenia (...);

3. zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego:

3.1. art. 235 2 § 1 pkt 2 k.p.c. w związku z art. 278 § 1 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. poprzez pominięcie wniosku dowodowego strony powodowej o dopuszczenie i procedowanie dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości i ekonomii na okoliczności dotyczące (...), którego celem było wykazanie nieprawidłowości wyliczenia (...) przez bank, a tym samym potwierdzenia naruszenia przez pozwanego art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k. skutkującego zgodnie z art. 45 ust. 1 u.k.k. możliwością skorzystania przez konsumenta z sankcji kredytu darmowego i uznanie, że dowód ten jest nieistotny dla rozstrzygnięcia sprawy, podczas gdy dowód ten wbrew podstawie jego oddalenia wskazanej przez Sąd nie zmierzał wyłącznie do wykazania różnic (...) w przypadku ujęcia w równaniu matematycznym odsetek od kredytowanych kosztów, lecz miał na celu wykazanie, że również inne błędy w zakresie podstawienia do wzoru matematycznego zostały poczynione przez bank, co miało wpływ na wartość (...), a zatem był dowodem istotnym, gdyż fakt ustalenia, czy pozwany wskazał powodowi prawidłową wartość (...) jest kluczowe dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, powód kwestionował wartość (...) skazaną przez pozwanego, a okoliczności te mogą wymagać wiedzy specjalistycznej i tym samym wymagają dopuszczenia i procedowania dowodu z opinii biegłego;

3.2. art. 235 2 § 1 pkt 5 k.p.c. w związku z art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, w związku z art. 267 Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej poprzez brak skierowania pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, o zadanie którego wniosła strona powodowa, a którego brak rozpoznania naruszył prawo strony powodowej do rzetelnego procesu, w sytuacji gdy zadanie pytania prejudycjalnego w zakresie koncertującym się na zasadach obliczenia (...) jest niezbędne dla prawidłowego rozpoznania niniejszej sprawy;

3.3. art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w szczególności Umowy o pożyczkę gotówkową (...) z dnia 10.04.2018 r., zaświadczenia banku o stanie spłaty kredytu, wydruku pliku excel zawierającego obliczenia (...) według różnych wariantów, instrukcji wypełniania formularzy sprawozdawczych Statystyka stóp procentowych Styczeń 2022 r, która to ocena była sprzeczna z treścią dokumentów, zasadami doświadczenia życiowego oraz logicznego rozumowania, co skutkowało przyjęciem, iż pozwany bank nie dokonał naruszenia art. 30 ust. 1 pkt. 6, 7,10,15 u.k.k., a tym samym nie zaistniały okoliczności umożliwiające powodowi skuteczne złożenie oświadcza trybie art. 45 ust. 1 u.k.k.

W świetle tak postawionych zarzutów skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie powództwa w całości oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, za obydwie instancje według norm przepisanych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przy uwzględnieniu kosztów dotychczasowego postępowania z uwagi na brak rozpoznania przez Sąd I instancji istoty sprawy.

Apelujący, na podstawie art. 380 k.p.c. w związku z art. 235 2 § 1 pkt. 2 k.p.c. wniósł o rozpoznanie przez sąd drugiej instancji postanowienia Sądu Rejonowego dla Łodzi - Śródmieścia w Łodzi oddalającego wniosek dowodowy o dopuszczenie i procedowanie dowodu z opinii biegłego oraz o przeprowadzenie tego dowodu przez Sąd drugiej instancji.

Skarżący wniósł również o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej sprawy o sygn. akt. C-566/24 z wniosku prejudycjalnego Sądu Rejonowego dla Łodzi - Śródmieścia w Łodzi, z uwagi, iż zagadnienia przedstawione w powyższym pytaniu prejudycjalnym mają znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Nadto o rozpoznanie przez sąd drugiej instancji postanowienia Sądu Rejonowego dla Łodzi - Śródmieścia w Łodzi oddalającego wniosek o skierowanie pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej jednocześnie wnosząc o skierowanie przez sąd II instancji pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w trybie art. 19 Traktatu o Unii Europejskiej oraz art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

W odpowiedzi na apelację pozwany wniósł o jej oddalenie z uwagi na bezzasadność, a także o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania wedle norm przepisanych, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja okazała się niezasadna i podlegała oddaleniu.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że w sprawie brak było podstaw do uwzględnienia wniosku powoda o zawieszenie postępowania na podstawie

art. 177 § 1 pkt 3 1 k.p.c. do czasu rozpoznania przez (...) sprawy o sygn. C-566/24. Podkreślić należy, że o zależności między rozpoznawaną sprawą a innym postępowaniem można mówić tylko wtedy, gdy treść innego orzeczenia będzie stanowić konieczny element podstawy rozstrzygnięcia merytorycznego lub formalnego danej sprawy cywilnej (zob. np. postanowienie SN z 30 listopada 2000 r., I CKN 309/00, Z.). Orzeczenie to musi mieć charakter prejudycjalny, a zatem ma stanowić „przedsąd” dla rozpoznawanej sprawy, a jego treść, pośrednio poprzez powagę rzeczy osądzonej, ma kształtować treść rozstrzygnięcia (tak, słusznie SN w wyroku z 16 listopada 2012 r., III CSK 42/12, Z.). W ocenie Sądu Okręgowego w sprawie nie została spełniona przesłanka prejudycjalności pomiędzy niniejszą sprawą a wynikiem postępowania, które wskazano w sentencji zaskarżonego postanowienia, wobec czego wniosek powoda o zawieszenie postępowania Sąd Okręgowy oddalił. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że Trybunał Sprawiedliwości postanowieniem z dnia 5 marca 2026 roku umorzył postępowanie we wskazanej sprawie wobec tego, że spór w postępowaniu głównym stał się bezprzedmiotowy.

Sąd Okręgowy nie podzielił również stanowiska apelującego, że rozpoznanie niniejszej sprawy wymagało skierowania do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytania prejudycjalnego dotyczącego zagadnień wskazanych w apelacji. Zgodnie z art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej sąd krajowy może zwrócić się do Trybunału Sprawiedliwości z pytaniem prejudycjalnym, jeżeli uzna, że rozstrzygnięcie kwestii dotyczącej wykładni prawa Unii jest niezbędne do wydania wyroku. Obowiązek taki nie ma jednak charakteru bezwzględnego, a sądy mają prawo do swobodnej oceny, czy do wydania przez nie orzeczenia niezbędne jest uprzednie wydania orzeczenia w trybie prejudycjalnym przez (...). Zarówno z utrwalonego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości (por. wyrok z dnia 6 października 1982 r., C-283/81), jak i z orzecznictwa krajowego wynika, że skierowanie pytania prejudycjalnego jest zbędne w szczególności wówczas, gdy odpowiedź na podnoszone zagadnienie wynika w sposób dostatecznie jasny z dotychczasowego dorobku orzeczniczego Trybunału albo gdy prawidłowa wykładnia prawa Unii nie budzi racjonalnych wątpliwości. Podkreślić przy tym należy, że instytucja pytania prejudycjalnego nie służy uzyskaniu potwierdzenia trafności stanowiska jednej ze stron, lecz wyjaśnieniu rzeczywistych wątpliwości interpretacyjnych niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy. W konsekwencji brak było potrzeby wystąpienia z pytaniem prejudycjalnym do (...) choćby z tego względu, że kwestie podnoszone przez skarżącego były w ostatnim czasie przedmiotem rozpoznania przez (...).

W rozpoznawanej sprawie Sąd Okręgowy nie znalazł żadnych podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ponieważ nie zaszła nieważność postępowania, o której mowa w art. 379 k.p.c., ani żadna z przyczyn wymienionych w art. 386 § 3 i 4 k.p.c., czy art. 505 12 § 1 k.p.c.

Przechodząc do oceny apelacji w pierwszej kolejności rozważyć należy zarzuty natury procesowej, ponieważ ocena zastosowania prawa materialnego może nastąpić dopiero wówczas, gdy ustalony w sprawie stan faktyczny, stanowiący podstawę zaskarżonego orzeczenia, nie budzi zastrzeżeń. W razie jednoczesnego powoływania się w apelacji zarówno na zarzuty naruszenia prawa procesowego i materialnego, oceny zarzutu naruszenia tego ostatniego można dokonywać dopiero wówczas, gdy Sąd uzna zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania za nieuzasadnione.

Zgodnie z art. 368 §1 1 k.p.c. w zarzutach co do podstawy faktycznej rozstrzygnięcia należy wskazać fakty ustalone przez sąd pierwszej instancji niezgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy lub istotne dla rozstrzygnięcia fakty nieustalone przez sąd pierwszej instancji. Po wprowadzeniu wskazanego przepisu pojawiła się wątpliwość na etapie konstruowania zarzutów apelacyjnych, czy omawiany przepis stanowi nową, odrębną podstawę zarzutów apelacyjnych, obok wskazania naruszeń przepisów prawa procesowego i naruszenia przepisów prawa materialnego

- wyodrębniając trzecią kategorię zarzutów - błędy w ustaleniach faktycznych. Odmienne stanowisko sprowadza się do zaakceptowania klasycznego dualizmu zarzutów apelacyjnych dotyczących naruszenia prawa procesowego oraz prawa materialnego. Przy czym pierwszą grupą zarzutów Sąd odwoławczy jest związany, zaś w odniesieniu do naruszenia prawa materialnego, w zakresie zaskarżenia, Sąd odwoławczy może wziąć pod uwagę również uchybienia nie wskazane przez apelującego i odnoszące się do całokształtu stanu faktycznego. W tym drugim – tradycyjnym – ujęciu kwestia błędu w ustaleniach faktycznych analizowana jest przez pryzmat naruszenia przepisów procedury cywilnej, których błędne zastosowanie wpływa następnie na wadliwe ustalenie podstawy faktycznej orzeczenia. W uproszczeniu zatem błąd w ustaleniach faktycznych jest zawsze wynikiem naruszenia procedury, choćby poprzez niewłaściwą ocenę dowodów lub niewłaściwe posłużenie się domniemaniami w zakresie ustaleń faktycznych. W tym ujęciu, nie budzi wątpliwości, że zarzutami odnośnie błędnych ustaleń faktycznych dokonanych przez Sąd I instancji, jako zarzutami o charakterze procesowym, Sąd odwoławczy jest związany.

Konstrukcja przyjęta w apelacji wskazuje, że apelujący traktuje zarzuty odnośnie błędu w ustaleniach faktycznych jako osobną postać zarzutów apelacyjnych. Sąd Okręgowy, w składzie niniejszym, stoi przy tym na stanowisku, że przepis art. 368 § 1 1 k.p.c. nie stanowi o wprowadzeniu nowej kategorii zarzutów, lecz jedynie ma na celu doprecyzowanie wymogów formalnych apelacji tam, gdzie skarżący zarzuca błędy w ustaleniach zawartych w orzeczeniu Sądu I instancji.

Skarżący wskazał zarówno fakty, których ustalenie jest jego zdaniem błędne jak również odniósł się do faktów, jakie w jego subiektywnej ocenie powinny zostać ustalone odmiennie. Uważna lektura wskazanych zarzutów w ocenie Sądu Okręgowego stanowi jednakże w istocie zarzut błędnej subsumpcji ustalonego w sprawie stanu faktycznego pod przepisy prawa materialnego. Prawidłowość wniosków wyprowadzonych przez sąd z przeprowadzonych dowodów, na użytek rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy, może być jednak kwestionowana w ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego jako zarzut niewłaściwego jego zastosowania przez tzw. błąd w subsumpcji (tak m. in. SN w postanowieniu z dnia 28.04.2004 r., V CK 388/03, Legalis nr 278120). Zarzuty te skarżący zresztą ponawia konstruując zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego. Nie można przy tym zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego w zakresie zarzucanego naruszenia już tylko z tego względu, że ustalając stan faktyczny sprawy Sąd Rejonowy oparł się i przytoczył w zasadzie wyłącznie zapisy umowy zawartej między stronami, harmonogramu, regulaminu stanowiącego integralną część umowy, czy wydanymi zaświadczeniami, których prawdziwości ani rzetelności ich sporządzenia nie kwestionowała żadna ze stron.

W konsekwencji zarzuty, co do podstawy faktycznej rozstrzygnięcia nie zasługiwały na uwzględnianie.

Również pozostałe zarzuty dotyczące naruszenia pozostałych przepisów postępowania nie zasługują na uwzględnienie.

Ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy w zakresie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy nie są obarczone błędem i znajdują oparcie w materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania, a Sąd odwoławczy przyjmuje je za własne, podzielając również ich ocenę jurydyczną, przeprowadzoną w zgodzie z dyrektywami zawartymi w art. 233 § 1 k.p.c.

W zakresie zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. trzeba przypomnieć, że sąd ma swobodę w ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, chociażby w równym stopniu na podstawie tego samego materiału dowodowego udałoby się wysnuć wnioski odmienne (zob. postanowienie SN z dnia 10 stycznia 2002 r., II CKN 572/99; wyrok SN z dnia 27 września 2002 r., II CKN 817/00). Sąd Rejonowy dokonał ustaleń faktycznych we wskazanym zakresie na prawidłowo ocenionych dowodach, w tym przede wszystkim na treści umowy o pożyczkę gotówkową nr (...) z dnia 10.04.2018 r., która to umowa dokładnie opisywała stosunek prawny, na który obie strony wyraziły zgodę podpisując umowę - konsument złożył oświadczenie o woli związania się zaoferowanymi mu warunkami kontraktu. Zarzuty dotyczące niewłaściwej oceny przedstawionych przez powoda wydruków pliku excel zawierających obliczenia (...) według różnych wariantów, instrukcji wypełniania formularzy sprawozdawczych…, czy pominięcie dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości i ekonomii na okoliczności wskazywane przez powódkę nie mogły przynieść zamierzonego skutku wobec oparcia powództwa o roszenie wynikające ze skorzystania przez powódkę z sankcji kredytu darmowego. Skoro bowiem powódka zawarła z pozwanym tę konkretną umowę to tę konkretną umowę należy badać rozpoznając powództwo. W szczególności brak jest podstaw do modyfikacji założeń wynikających z umowy i w ten sposób dowodzenia błędnego wyliczenia określonych wskaźników umowy, tu (...) bowiem oczywistym pozostaje, że zmiana jakiegoś parametru kredytu zmieni ten wskaźnik.

Powyższe przesądziło również o pominięciu przez Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2026 roku, na podstawie art. 235 2 § 1 pkt 2 i 5 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości i finansów. Jeszcze raz podkreślić należy, że istotną dla rozstrzygnięcia w sprawie była treść umowy i w konsekwencji dowód ten nie jest przydatny dla stwierdzenia okoliczności istotnych w sprawie i zmierzałby jedynie do przedłużenia postępowania.

W konsekwencji, w ocenie Sądu Okręgowego zarzuty naruszenia art. 233 k.p.c., czy art. 235 2 § 1 pkt 2 k.p.c. w związku z art. 278 § 1 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. nie zasługują na uwzględnienie.

Analogicznie, nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 235 2 § 1 pkt 5 k.p.c. w związku z art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności w związku z art. 267 Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej poprzez brak skierowania przez Sąd Rejonowy pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Aktualne pozostaje w tej mierze uzasadnienie Sądu Okręgowego, co do oddalenia tożsamego wniosku skierowanego do sądu odwoławczego, wobec czego zbędnym jest ponowne przytaczanie argumentów wcześniej wskazanych.

W ocenie Sądu Okręgowego w ustalonym stanie faktycznym na uwzględnienie nie zasługują również zarzuty prawa materialnego, których celem jest wykazanie, że bank nie dopełnił obowiązków informacyjnych w efekcie czego, powód mógł skutecznie skorzystać z sankcji kredytu darmowego.

Przechodząc do zarzutu naruszenia art. 45 ust. 1 w związku art. 30 ust. 1 pkt. 4,6,7,10,15 u.k.k. przypomnieć i podkreślić należy, że sankcja przewidziana w art. 45 u.k.k. łączy się z naruszeniem przez bank obowiązków wymienionych w art. 30 ust. 1 u.k.k., które mają charakter wyłącznie informacyjny, a ich realizacja ma służyć wyczerpującemu poinformowaniu konsumenta o jego prawach i obowiązkach płynących z zawartej umowy. Nie można ze wskazanego przepisu art. 45 u.k.k. wywodzić innych obowiązków, czy zakazów wobec instytucji bankowej, niewynikających wprost z ustawy. Sankcją za ukształtowanie w treści umowy praw konsumenta w sposób nieuczciwy jest abuzywność (a w konsekwencji bezskuteczność) klauzuli, która jest źródłem owej nieuczciwości. Tę trzeba jednak odróżnić od sankcji kredytu darmowego, która jest sankcją wyłącznie za naruszenie obowiązków informacyjnych wobec konsumenta.

Poczynione uwagi prowadzą do wniosku, że przepisy, których następstwem będzie zastosowanie sankcji kredytu darmowego z art. 45 u.k.k., muszą być wykładane w sposób ścisły, tak aby zachować wymóg proporcjonalności sankcji przewidziany w Dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylająca dyrektywę Rady 87/102/EWG. Sankcja kredytu darmowego nie ma charakteru czysto "formalnego". Nie powinna być stosowana automatycznie w przypadku każdej, nawet najdrobniejszej wadliwości, niezależnie od jej wpływu na sytuację konsumenta. Przywołany art. 23 dyrektywy 2008/48 wprost nakazuje państwom członkowskim, by sankcje były skuteczne, odstraszające, ale również proporcjonalne. Wymóg proporcjonalności nie może być pomijany. Warto odwołać się do też wyroku (...) w sprawie C-42/15. Trybunał Sprawiedliwości wprost wskazał, że sankcja w postaci utraty odsetek i opłat (odpowiednik polskiego (...)) jest uzasadniona, o ile dotyczy elementu, „którego brak może podważyć możliwość dokonania przez konsumenta oceny zakresu ciążącego na nim zobowiązania”.

W niniejszej sprawie do tak rozumianego naruszenia obowiązków informacyjnych nie doszło, a podnoszone zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.

Znacząca część zarzutów apelacji dotyczyła kwestii możliwości naliczania odsetek od kredytowanej prowizji, także w kontekście określenia (...) i przedstawienia sposobu wyliczenia tego parametru. Skarżąca podnosiła, że badana umowa nie spełnia wymogów w zakresie obowiązków informacyjnych, gdyż niewłaściwie określono (...) i całkowitą kwotę kredytu, zaliczając u podstaw wyliczeń odsetki umowne od kredytowanych kosztów kredytu, podczas gdy takie odsetki umowne są bankowi nienależne i nie powinny być uwzględniane przy obliczaniu wymienionych parametrów.

W toku postępowania apelacyjnego, w tym kontekście, skarżąca powołała się na wyrok (...) z 23 kwietnia 2026 roku (C-744/24). W wyroku tym Trybunał wskazał, że z dyrektywy 2008/48 w sprawie umów o kredyt konsumencki nie wynika ograniczenie rodzajów kosztów lub opłat, jakie kredytodawca może nałożyć na konsumenta w ramach umowy o kredyt. Kredytodawca może zatem udostępnić kredyt również konsumentom, którzy nie dysponują żadnym kapitałem początkowym, w celu sfinansowania kosztów wynikających z zawarcia umowy o kredyt. Ponadto dla zakresu rozumienia pojęcia "całkowitego kosztu kredytu" nie ma znaczenia, czy kwota obciążająca kredytobiorcę została wpłacona na rachunek bankowy kredytobiorcy, czy też nie. W świetle powyższego nie ma obecnie wątpliwości, że praktyka kredytowania kosztów kredytu, w tym prowizji, jest dopuszczalna w świetle dyrektywy 2008/48, co wynikało również z wyroku (...) z 21 kwietnia 2016 r. w sprawie C-377/14.

W powołanym orzeczeniu Trybunał Sprawiedliwości wskazał również, że art. 3 lit. g) i j) dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylającej dyrektywę Rady 87/102/EWG, zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2167 z dnia 24 listopada 2021 r., w związku z art. 10 ust. 2 tej dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie włączeniu do umów o kredyt konsumencki warunków przewidujących stosowanie stopy oprocentowania nie tylko do całkowitej kwoty kredytu, lecz również do kwot przeznaczonych na pokrycie kosztów związanych z tym kredytem i wchodzących w związku z tym w skład całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta. Tym samym Trybunał Sprawiedliwości jednoznacznie wypowiedział się przeciwko dopuszczalności naliczania oprocentowania od kredytowanych kosztów kredytu, uznając taki zabieg za niedopuszczalny w świetle przepisów dyrektywy 2008/48.

Zdaniem Sądu odwoławczego samo stwierdzenie o niedopuszczalności oprocentowania kredytowanych kosztów kredytu, nie przesądza jednak automatycznie o naruszeniu obowiązku informacyjnego. Podkreślić jeszcze raz należy, że trzeba oddzielić zagadnienie naruszenia obowiązku informacyjnego od zagadnień abuzywności poszczególnych postanowień umowy. Ponadto pozostaje aktualne stanowisko Trybunału Sprawiedliwości wyrażone w wyroku z 13 lutego 2025 r. (C-472/23), w którym wskazano (pkt 35 i 36), że przewidziany w art. 10 ust. 2 lit. g dyrektywy 2008/48 obowiązek podania (...) jest spełniony, jeżeli (...) wskazane w danej umowie odpowiada (...) obliczonemu zgodnie ze wzorem matematycznym zawartym w części I załącznika I do wspomnianej dyrektywy na podstawie „całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta” w rozumieniu art. 3 lit. g tej dyrektywy, który to koszt obejmuje koszty, jakie konsument jest zobowiązany ponieść na podstawie warunków tej umowy, w tym warunków, które następnie okażą się nieuczciwe i niewiążące dla konsumenta. W związku z czym art. 10 ust. 2 lit. g dyrektywy 2008/48 należy interpretować w ten sposób, że okoliczność, iż w umowie o kredyt wskazano (...), które okazałoby się zawyżone ze względu na to, że niektóre warunki tej umowy zostały następnie uznane za nieuczciwe w rozumieniu art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13, a tym samym za niewiążące dla konsumenta, nie stanowi sama w sobie naruszenia obowiązku informacyjnego.

Tak też było w niniejszej sprawie. W umowie wskazano, że bank udziela pożyczkobiorcy pożyczki w kwocie 35.596,20 zł, pożyczka zaś jest przeznaczona na dowolny cel konsumpcyjny w wysokości 30.958,29 zł oraz zapłatę kosztów pożyczki w postaci prowizji za udzielenie pożyczki w wysokości 4999,91 zł. Wartości te zostały następnie użyte do wyliczenia (...), przy czym powódka nie dostarczyła jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że samo wyliczenie zostało poczynione niezgodnie ze wzorem oraz założeniami z załącznika nr 4 do ustawy poza ogólnikowymi twierdzeniami w tym zakresie, że te mogły zostać wyliczone w oparciu o inne parametry. Zwrócić należy uwagę, że założenia do wyliczenia (...) wynikają z przepisów ustawy o kredycie konsumenckim (załącznika nr 4 do niej), a powódka nie udowodniła (art. 6 k.c., art. 232 k.p.c.), że zostały one pominięte przez pozwanego, przy czym wyłącznie z faktu posiadania statusu konsumenta nie można wywodzić naruszenia art. 6 k.c., do którego naruszenia w sprawie nie doszło. Jak wyjaśniono w doktrynie (por. cyt. Komentarz pod red. T. Czecha), gdy skorzystano z założeń określonych w załączniku nr 4 do ustawy o kredycie konsumenckim, nie trzeba ich podawać w dokumencie umowy. W tym przypadku, zgodnie z wymaganiem zwięzłości nie ma sensu powielanie treści przepisów ustawowych. Wreszcie nie można tracić z pola widzenia faktu, że przedmiotowa sprawa nie jest sprawą o zapłatę kwoty odpowiadającej pobranym przez bank odsetkom od kredytowanej prowizji, lecz sprawą o zapłatę roszczenia wynikającego ze stwierdzenia naruszenia przez bank obowiązków informacyjnych wymienionych w art. 30 ustawy. W sprawie wyliczenia (...) zostały dokonane przy zastosowaniu wartości ustalonych na podstawie postanowień umowy, w tym kwoty pożyczki (zatem obejmującej również prowizję). Zaznaczenia wymaga, że w przypadku umów, jak przedmiotowa, prowizja podlega uiszczeniu przez pożyczkobiorcę przy wypłacie pożyczki, będąc jednocześnie kredytowaną przez bank. Innymi słowy, wpierw prowizja była kredytowana przez pozwanego, a następnie ponoszona przez powódkę w momencie wypłaty kredytu poprzez jej pobranie z kwoty udzielonego kredytu. Stąd nie można podzielić argumentacji, że prowizja nie może wchodzić w skład kwoty kredytu, skoro podlega ona kredytowaniu. Konsekwentnie i adekwatnie do treści zawartej przez strony umowy, w umowie określono również całkowity koszt pożyczki - § 4 ust. 2 pkt 2 umowy, całkowitą kwotę do zapłaty - § 4 umowy oraz całkowitą kwotę pożyczki - § 4 ust. 1, przy czym wartości te przedstawiono prawidłowo, zgodnie z definicjami z art. 5 pkt 6, 7 i 8 ustawy o kredycie konsumenckim. Pożyczkodawca, pobierając na podstawie umowy odsetki od kredytowanych kosztów, nie mógł przy tym w inny sposób wyliczyć (...) i całkowitej kwoty do zapłaty niż to uczynił w analizowanej umowie, skoro według umowy bank zastrzegł sobie prawo do pobierania odsetek kapitałowych także od kredytowanych kosztów kredytu. Takie założenie leży u podstawy wykonanego wyliczenia (...) wobec czego owo wyliczenie jest prawidłowe i czyni zadość obowiązkowi przewidzianemu w art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k.

Zatem niezależnie od tego, czy pozwany był uprawniony, czy nie był do pobierania odsetek od kredytowanych kosztów, to – jak słusznie zauważył Sąd Rejonowy – nie naruszył on obowiązku informacyjnego przewidzianego w art. 30 ust. 1 pkt. 7 ustawy, skoro konsument otrzymał informację wynikającą z rzeczywiście naliczonych odsetek i innych kosztów. Pamiętać cały czas należy, że chodzi tu o obowiązek informacyjny, to jest aby klient miał informację, która przede wszystkim pozwoli mu na ocenę wysokości jego zobowiązania oraz na porównanie oferty z ofertami innych kredytodawców.

W konsekwencji, pozostając przy stanowisku wynikającym z drugiego z powołanych wyroków (...) wydanym w sprawie C-472/23, należało uznać zarzut naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 4, 6 i 7 u.k.k zw. z art. 5 pkt 7, 8 i 10 u.k.k. w zw. z art. 45 ust. 1 u.k.k. za niezasadny.

Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut naruszenia art. 30 ust 1 pkt 10 u.k.k. poprzez błędne przyjęcie, że bank w sposób należy, pełny, zrozumiały i czytelny dla konsumenta poinformował go o warunkach na jakich koszty związane z kredytem mogą ulec zmianie. Kwestia ta została uregulowana w § 2 i 3 umowy, który wskazuje sposób w jaki ustala się oprocentowanie oraz określa w jakich okresach i w jaki sposób dochodzić będzie do zmiany oprocentowania pożyczki. Podkreślić w tym miejscu należy, że obowiązek informacyjny nie dotyczy wszystkich abstrakcyjnie opisanych przez ustawodawcę sytuacji mogących wpływać na wysokość kosztów lecz odnosi się do takich okoliczności, które choćby hipotetycznie mogły wystąpić w warunkach konkretnej umowy zawieranej z konsumentem.

Jak prawidłowo uznał Sąd Rejonowy umowa stron zawiera również

w § 6 informacje wskazane w art. 30 ust 1 pkt 15 u.k.k. W szczególności kredytodawca wskazał termin na złożenie oświadczenia w w/w zakresie, skutki takiego oświadczenia (obowiązek zwrotu całkowitej kwoty pożyczki a także odsetek dziennych za okres od dnia wypłaty do dnia spłaty kredytu, których wartość również została podana), wreszcie oznaczono sposób, w jaki oświadczenie to winno zostać złożone. Finalnie, jeśli chodzi o brak powiadomienia w umowie o prawie z art. 53 ust. 2, przytoczyć należy stanowisko wyrażone przez Sąd Apelacyjny w Białymstoku w sprawie I (...) 281(...), iż przywołany w § 30 ust. 1 pkt 15 obowiązek informacyjny „nie dotyczy wszelkich abstrakcyjnie opisanych przez ustawodawcę zdarzeń, od których rozpoczyna bieg termin na złożenie oświadczenia o odstąpieniu, lecz odnosi się jedynie do takich okoliczności, które choćby hipotetycznie mogłyby wystąpić w warunkach konkretnej zawieranej z konsumentem umowy. Z tych przyczyn powinność powiadomienia o - opisanym w art. 53 ust. 2

– uprawnieniu kształtującym, które zostało przewidziane wyłącznie na wypadek, gdyby kontrakt nie zawierał wszystkich danych wymaganych przez art. 30 ust. 1, aktualizuje się tylko wtedy, kiedy w treści czynności prawnej rzeczywiście zabrakło tych elementów”. Tego typu sytuacja w sprawie jednak miejsca nie miała. Podsumowując, nie sposób uznać, aby pozwany w jakikolwiek sposób naruszył obowiązek informacyjny wynikający z art. 30 ust. 1 pkt 15 ustawy.

Mając na uwadze powyższe uznać należy za Sądem Rejonowym, że skoro sporna umowa pożyczki realizuje wszystkie obowiązki informacyjne wskazane w art. 30 ust. 1 u.k.k., to Sąd ten prawidłowo ocenił, że brak jest podstaw do przyjęcia, że w sprawie zaktualizowały się przesłanki ustawowe, które uprawniałyby kredytobiorcę do skutecznego złożenia oświadczenia w przedmiocie skorzystania z sankcji kredytu darmowego.

Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 385 k.p.c., apelacja powoda podlegała oddaleniu.

O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 i w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 118) i zasądził od A. T. na rzecz (...) S.A. w D. kwotę 1.800 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego. Odsetki ustawowe za opóźnienie naliczane od kosztów procesu zostały zasądzone stosownie do dyspozycji art. 98 § 11 k.p.c..