III Ca 1459/25

Sygn. akt III Ca 1459/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 15 lipca 2026 roku

Sąd Okręgowy w Łodzi Wydział III Cywilny Odwoławczy

w składzie następującym:

Przewodniczący: Sędzia Renata Jagura

po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2026 roku w Łodzi

na posiedzeniu niejawnym

sprawy z powództwa O. S.

przeciwko Towarzystwu (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w X.

o zapłatę

na skutek apelacji pozwanego

od wyroku Sądu Rejonowego w Łowiczu

z dnia 28 marca 2025 roku, sygn. akt I C 152/23

1. oddala apelację;

2. zasądza od Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w X. na rzecz O. S. kwotę 1800 zł (jeden tysiąc osiemset złotych) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego rozstrzygnięcia do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów procesu w postępowaniu apelacyjnym.

III Ca 1459/25

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 28 marca 2025 r. w sprawie z powództwa P. J. przeciwko Towarzystwu (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w L. o zapłatę Sąd Rejonowy w Łowiczu :

1. zasądził od pozwanego Towarzystwa (...) S.A. z siedzibą w L. na rzecz powoda P. J. kwotę 13.018,36 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi:

a. od kwoty 12.768,36 zł od dnia 12 listopada 2021 r. do dnia zapłaty;

b. od kwoty 250 zł od dnia 15 kwietnia 2023 roku do dnia zapłaty;

2. oddalił powództwo w pozostałym zakresie;

3. zasądził od pozwanego Towarzystwa (...) S.A. z siedzibą w L. na rzecz powoda P. J. kwotę 5.167 zł tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty;

4. nakazał pobrać od pozwanego Towarzystwa (...) S.A. z siedzibą w L. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Łowiczu kwotę 663,31 zł tytułem zwrotu wydatków wyłożonych tymczasowo ze środków Skarbu Państwa.

Apelację od tego rozstrzygnięcia złożył pozwany zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu pozwany zarzucił naruszenie:

1. art. 233 § 1 k.p.c. poprzez niewszechstronną wybiórczą i fragmentaryczną ocenę materiału dowodowego, co skutkowało dowolną oceną dowodów i pominięciem okoliczności mających istotne znaczenie lub nienadaniem im odpowiedniej wagi, w szczególności poprzez:

a. nienadanie odpowiedniego znaczenia zeznaniom świadka P. X. - poszkodowanego (protokół i nagranie rozprawy z dnia 27.03.2024 r. 00:03:10-00:11:03), z których wynika, że poszkodowany naprawił swój uszkodzony pojazd samodzielnie przy użyciu części oryginalnych i pominięcie, że szkoda, jaką poniósł poszkodowany możliwa jest do określenia i nie jest zasadne badanie hipotetycznego kosztu naprawy pojazdu, albowiem hipotetyczny koszt naprawy pojazdu nie odpowiada uszczerbkowi doznanemu przez poszkodowanego;

b. wadliwą ocenę zeznań świadka P. X., skutkującą błędnym ustaleniem, że odszkodowanie wypłacone przez zakład ubezpieczeń nie wystarczyło na naprawę pojazdu, podczas gdy P. X. nie wskazał konkretnie ile wydał na naprawę pojazdu - zeznał, że nie pamięta ile kosztowała go ta naprawa (protokół i nagranie rozprawy z dnia 27.03.2024 r.00:03:10-00:11:03), nie wiedział ile dołożył ze swoich pieniędzy, nie umiał powiedzieć czy wskazana przez niego orientacyjna kwota to było ponadto to co dostał z Zakładu Ubezpieczeń plus tytułu umowy przelewu czy tylko ponad to co dostałem z Zakładu Ubezpieczeń (protokół i nagranie rozprawy z dnia 27.03.2024 r. 00:11:03-00:18:46) a zatem świadek P. X. ani powód nie wykazali, że poszkodowany poniósł konkretne, wyższe koszty naprawy niż wypłacone przez pozwanego odszkodowanie w kwocie 11.192,68 zł;

c. wadliwe oparcie się na opinii sporządzonej przez biegłego sądowego z zakresu techniki samochodowej, skutkujące błędnym ustaleniem, że uzasadnione koszty naprawy uszkodzeń przedmiotowego pojazdu na dzień szkody, pozwalające na jego przywrócenie do stanu sprzed zdarzenia szkodzącego przy użyciu dostępnych na dzień szkody oryginalnych części zamiennych sygnowanych logo producenta pojazdu wynoszą 24.164,97 zł brutto, podczas gdy są to jedynie hipotetyczne koszty naprawy a ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym z zeznań świadka P. X. jednoznacznie wynika, iż pojazd został naprawiony natomiast świadek P. X. ani powód nie wykazali, że poszkodowany poniósł wyższe koszty naprawy niż wypłacone przez pozwanego odszkodowanie w kwocie 11.192,68 zł.

2. art. 361 § 1 i 2 k.c. i art. 363 § 1 k.c. i art. 6 k.c. poprzez ich błędną wykładnię:

a. skutkującą uznaniem, iż dla ustalenia wysokości odszkodowania bez znaczenia jest to, czy poszkodowany rzeczywiście naprawił uszkodzony pojazd, podczas gdy szkoda nie ma charakteru abstrakcyjnego i jeżeli poszkodowany poniósł już koszty naprawy pojazdu lub zobowiązał się do ich poniesienia, wysokość odszkodowania z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych powinna odpowiadać tym kosztom, a zatem skoro P. X. dokonał wyboru naprawy we własnym zakresie, to pozwany zobowiązany jest do naprawienia szkody, jaką rzeczywiście poniósł poszkodowany, nie zaś pokrycia hipotetycznych kosztów naprawy natomiast powód nie wykazał, że poszkodowany poniósł wyższe koszty naprawy niż wypłacone przez pozwanego odszkodowanie w kwocie 11.192,68 zł, a to na nim leżał ciężar dowodu w tym zakresie;

b. i nieuwzględnienie przez Sąd I instancji, że zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynika natomiast koszty kalkulacji naprawy przedłożonej przez powoda nie pozostają w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem powodującym szkodę;

3. art. 361 § 1 i 2 k.c., art. 805 k.c. oraz art. 822 § 1 k.c. i art. 824(1) § 1 k.c. poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji zasądzenie odszkodowania przekraczającego wysokość poniesionej szkody na skutek przyjęcia za uzasadnione nadmiernych - hipotetycznych kosztów naprawy pojazdu uszkodzonego w kwocie 24.164,97 zł brutto, przekraczających wysokość rzeczywistej szkody, podczas gdy świadek P. X. ani powód nie wykazali, że poszkodowany poniósł wyższe koszty naprawy niż wypłacone przez pozwanego odszkodowanie w kwocie 11.192,68 zł.

W konkluzji skarżący wniósł o :

1) zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie do dnia zapłaty;

2) zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie do dnia zapłaty.

W odpowiedzi na ww. apelację powód wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym według norm przepisanych.

Sąd Okręgowy zważył co następuje:

Apelacja jest nieuzasadniona.

Sąd Okręgowy przyjął za własne ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd Rejonowy, nie stwierdzając uchybień w ich ustaleniu ani podstaw do ich zmiany lub uzupełnienia. W tej sytuacji, w myśl art. 387 § 2 1 pkt 1) k.p.c., zbędne jest ponowne przytaczanie tych ustaleń.

Zarzuty naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. także są wadliwie sformułowane. Apelujący kwestionując dokonaną przez Sąd Rejonowy ocenę materiału dowodowego, w rzeczywistości przedstawił jedynie własną ocenę stanu faktycznego pod kątem materialnoprawnym. W istocie zarzuty apelacyjne koncentrują się wokół metody ustalenia wysokości odszkodowania, czyli kwestii stricte materialnoprawnych.

Za niezasadny należało uznać zarzut sprowadzający się do zakwestionowania przyjętej przez Sąd Rejonowy metody ustalenia wysokości szkody. Dowód z opinii biegłego nie służy ustalaniu faktów, ani poszukiwaniu dowodów, lecz ma na celu ułatwienie sądowi należytej oceny już zebranego w sprawie materiału wtedy, gdy potrzebne są do tego wiadomości specjalne. Sąd nie jest związany opinią biegłego i ocenia ją na podstawie art. 233 k.p.c., tj. na podstawie właściwych dla jej przedmiotu kryteriów zgodności z zasadami logiki i wiedzy powszechnej, poziomu wiedzy biegłego, podstaw teoretycznych opinii, a także sposobu motywowania oraz stopnia stanowczości wyrażonych w niej wniosków. Z tej oceny powinno wynikać, dlaczego pogląd biegłego trafił lub nie do przekonania sądu. Sąd Rejonowy ocenił opinię biegłego jako prawidłową, kompletną, odpowiadającą na wszystkie pytania sądu, zrozumiałą i rzetelną. Tej oceny apelujący nie podważa.

Odszkodowanie należne od ubezpieczyciela OC, co do zasady odpowiada celowym, ekonomicznie uzasadnionym kosztom przywrócenia pojazdu do stanu sprzed szkody. Ustalenie tych kosztów, wymagające wiadomości specjalnych, musiało nastąpić przy pomocy dowodu z opinii biegłego. Sąd Rejonowy nie tylko miał prawo, ale wręcz obowiązek oprzeć swoje ustalenia faktyczne w tym zakresie na rzetelnej i fachowej opinii, co też uczynił. Ocena tego dowodu, jako kluczowego dla sprawy, i przyznanie mu waloru wiarygodności, mieści się w granicach swobodnej sędziowskiej oceny i nie nosi znamion dowolności.

Pozwany, powołując się na najnowsze uchwały Sądu Najwyższego, w szczególności uchwałę składu 7 sędziów z dnia 11 września 2024 r. (sygn. akt III CZP 65/23), argumentował, że niezasadne było ustalenie wysokości szkody na pojeździe w oparciu o wyliczenia hipotetyczne, w sytuacji w której poszkodowany naprawił pojazd we własnym zakresie. Stanowiska pozwanego nie można podzielić. W tym miejscu należy podkreślić, że Sąd Okręgowy jest świadomy istnienia zarysowującej się odmiennej linii orzeczniczej odnoszącej się do kosztów naprawy pojazdu (por. ww uchwała Sądu Najwyższego), ale poglądów tych nie podziela. Nie można odmiennie traktować poszkodowanych, którzy naprawili pojazd i tych, którzy naprawy nie dokonali, jak również tych którzy po szkodzie częściowej dokonali zbycia pojazdu od tych, którzy pozostawili go w swoim majątku. Odmienne traktowanie narusza konstytucyjną zasadę równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP), a także stoi w sprzeczności z nałożonymi na państwa członkowskie Unii obowiązkami wynikającymi z dyrektyw w sprawie ubezpieczeń komunikacyjnych. Należy bowiem zwrócić uwagę, że Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 30 marca 2023 r. o sygn. C-618/21, zapadłym z wniosku złożonego przez Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, zauważył, że okoliczność taka jak zbycie pojazdu przez poszkodowanego nie może prowadzić do wyłączenia bądź ograniczenia obowiązku pokrycia odszkodowania w pełni.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego i sądów powszechnych nadal przeważa stanowisko, które Sąd Okręgowy w niniejszym składzie podziela, według którego w wypadku częściowego uszkodzenia samochodu, odszkodowanie powinno stanowić równowartość kosztów przywrócenia uszkodzonego pojazdu do stanu pierwotnego, przy czym naprawa samochodu i rzeczywiste poniesienie kosztów z tego tytułu nie jest warunkiem koniecznym dla dochodzenia odszkodowania (tak Sąd Najwyższy: w wyroku z 16.01.2002 r., IV CKN 635/00; w wyroku z 16.04.2002 r., V CKN 980/00; w wyroku z 16.05.2002 r., V CKN 1273/00, publ. LEX nr 55515). Przy odszkodowaniu wypłacanym w związku z obowiązkowym ubezpieczeniem komunikacyjnym odpowiedzialności cywilnej zastosowanie ma zasada pełnego odszkodowania wyrażona w art. 361 § 2 k.c., a ubezpieczyciel z tytułu odpowiedzialności gwarancyjnej wypłaca poszkodowanemu świadczenie pieniężne w granicach odpowiedzialności sprawczej posiadacza lub kierowcy pojazdu mechanicznego (art. 822 § 1 k.c.). Suma pieniężna wypłacona przez zakład ubezpieczeń nie może być jednak wyższa od poniesionej szkody (art. 824 1 § 1 k.c.) i przede wszystkim na tym tle zachodzi potrzeba oceny, czy koszt restytucji jest dla zobowiązanego nadmierny (art. 363 § 1 k.c.). Przyjmuje się, że nieopłacalność naprawy, będąca przesłanką wystąpienia tzw. szkody całkowitej, ma miejsce wówczas, gdy jej koszt przekracza wartość pojazdu sprzed wypadku. Stan majątku poszkodowanego, niezakłócony zdarzeniem ubezpieczeniowym, wyznacza bowiem rozmiar należnego odszkodowania w stanie sprzed wypadku i w stanie uszkodzonym. Funkcja kompensacyjna odszkodowania musi być realizowana przy uwzględnieniu indywidualnej sytuacji poszkodowanego.

Aktualność powyższej praktyki orzeczniczej potwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z 12.04.2018 r. (II CNP 43/17, opubl. Lex nr 2490615) wskazując, że: „Z art. 822 § 1 k.c. wynika, że obowiązek ubezpieczyciela odpowiedzialności cywilnej polega na zapłacie określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone przez ubezpieczonego osobom trzecim, a więc na spełnieniu świadczenia pieniężnego. Poszkodowany może, według swojego wyboru, żądać od ubezpieczyciela zapłaty kosztów hipotetycznej restytucji albo zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej ustalonej zgodnie z metodą różnicy. Przepis art. 822 § 1 k.c. modyfikuje normę wynikającą z art. 363 § 1 k.c. bowiem jedynie tylko w ten sposób, że roszczenie o przywrócenie stanu poprzedniego przekształca w roszczenie o zapłatę kosztów restytucji. Powstanie roszczenia w stosunku do ubezpieczyciela o zapłacenie odszkodowania, a tym samym jego zakres odszkodowania, nie zależą od tego, czy poszkodowany dokonał restytucji i czy w ogóle ma taki zamiar. Zastosowanie art. 822 § 1 w zw. z art. 363 § 1 k.c. oznacza, że poszkodowany nie może żądać zapłaty kosztów (hipotetycznej) restytucji w sytuacji, w której przywrócenie stanu poprzedniego byłoby niemożliwe albo też pociągało za sobą nadmierne trudności lub koszty. W takim przypadku może żądać wyrównania tego uszczerbku w jego majątku, który odpowiada wartości rzeczy zniszczonej wskutek działania sprawcy szkody. Ocena, czy koszty restytucji są nadmierne zależy od okoliczności sprawy. Na gruncie spraw dotyczących naprawy pojazdów mechanicznych ugruntowała się praktyka zakładająca, że koszt naprawy nie jest nadmierny dopóty, dopóki nie przewyższa wartości pojazdu sprzed wypadku”.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy podkreślić należy, że prawidłowo Sąd Rejonowy ocenił, iż należne odszkodowanie powinno odpowiadać wysokości celowych i ekonomicznie uzasadnionych kosztów naprawy pojazdu, ustalonych w oparciu o opinię biegłego. Koszt naprawy uszkodzonego samochodu, obliczony przez powołanego w sprawie biegłego sądowego, nie przekraczał wartości samochodu w stanie sprzed szkody.

W konsekwencji, należało przyjąć, że strona skarżąca bezzasadnie podniosła zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego podważając prawidłowość ustalonego przez Sąd Rejonowy odszkodowania odpowiadającego kosztom naprawy uszkodzonego pojazdu.

Z powyższych przyczyn apelacja pozwanego - jako bezzasadna - podlegała oddaleniu w całości na podstawie art. 385 k.p.c.

O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postepowania wyrażoną w art. 98 k.p.c. Na koszty poniesione przez powoda złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika procesowego w kwocie 1800 złotych ustalonej zgodnie z § 2 pkt 5) w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 118) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie na podstawie art. 98 § 1 1 k.c.