III Ca 920/26
Sąd Okręgowy w Łodzi · III Wydział Cywilny Odwoławczy · 16 lipca 2026
- Data orzeczenia
- 16 lipca 2026
- Data publikacji
- 22 września 2026
- Sąd / organ
- Sąd Okręgowy w Łodzi — III Wydział Cywilny Odwoławczy
- Skład orzekający
- Artur Piotr Wewióraprzewodniczący, Magdalena Płonkaprotokolant
- Hasła tematyczne
- Sankcja kredytu darmowego
- Podstawa prawna
- art. 45 ust. 5 u.k.k. 1
Sentencja
III Ca 920/26
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 lipca 2026 roku
Sąd Okręgowy w Łodzi w Wydziale III Cywilnym Odwoławczym w składzie:
Przewodniczący: sędzia Artur Piotr Wewióra
protokolant: Magdalena Płonka
rozpoznawszy: 30 czerwca 2026 roku w Łodzi na rozprawie
sprawę z powództwa: (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w E.
przeciwko: (...) Bank (...) spółce akcyjnej we C.
o: zapłatę
na skutek: apelacji powoda (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w E.
od wyroku Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi
z 26 stycznia 2026 roku w sprawie II C 335/24
(1) oddala apelację;
(2) zasądza od powoda (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w E. na rzecz pozwanego (...) Banku (...) spółki akcyjnej we C. 1.800 zł (jeden tysiąc osiemset złotych) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od uprawomocnienia się niniejszego rozstrzygnięcia do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.
Uzasadnienie
III Ca 920/26
UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi z 26 stycznia 2026 roku w sprawie (...) z powództwa (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w I. przeciwko (...) spółce akcyjnej we P. o zapłatę:
–
w punkcie 1 oddalono powództwo;
–
w punkcie 2 zasądzono od powoda na rzecz pozwanego 3.617 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.
Apelację od omówionego wyżej wyroku w całości wywiódł powód, działając przez swojego pełnomocnika w osobie radcy prawnego, występującego również w I instancji. W apelacji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:
–
art. 45 ust. 1 u.k.k.1 w związku z art. 23 dyrektywy 2008/482 oraz art. 5 k.c.3 przez błędną wykładnię pojęcia „naruszenie” tj. przyjęcie, że sankcja kredytu darmowego może zaistnieć tylko w razie narażenia konsumenta na ryzyko podjęcia niekorzystnej dla niego decyzji (zarzut I);
–
art. 30 ust. 1 pkt 7 w związku z art. 45 ust. 1 u.k.k. oraz art. 23 dyrektywy 2008/48 oraz w związku z art. 355 § 2 k.c., a także w związku z art. 5 pkt 10 oraz załącznikiem nr 4 pkt 1 ppkt 1 u.k.k. oraz art. pkt I oraz II a) załącznika I oraz art. 3 j) dyrektywy 2008/48 przez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że obowiązek informacyjny kredytodawcy w zakresie oznaczenia (...) oraz całkowitej kwoty do zapłaty jest realizowany poprawnie, także wówczas gdy prezentowane informacje oparte są o wadliwy (w tym wypadku sprzeczny z ustawą) mechanizm (zarzut II);
–
art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k. w związku z art. 5 pkt 10 oraz załącznikiem nr 4 pkt 1 ppkt 1 u.k.k. oraz art. pkt I oraz II a) załącznika I oraz art. 3 j) dyrektywy 2008/48 przez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że kredytowana prowizja może podlegać oprocentowaniu i stanowić tym samym element kwoty wypłaconej, a w konsekwencji przyjęcie, że oznaczenie (...) i całkowitej kwoty do zapłaty, zawierających w sobie element odsetek od kredytowanego kosztu kredytu stanowi o prawidłowym spełnieniu obowiązku informacyjnego (zarzut III);
–
art. 30 ust. 1 pkt 6 u.k.k przez błędną wykładnię i przyjęcie, w umowie kredytu szczegółowo i jasno uregulowano opis warunków stosowania oprocentowania, podczas gdy w umowie kredytu brak informacji od jakiej konkretnie kwoty będzie naliczane oprocentowanie, w szczególności czy pozwanemu zgodnie z treścią tej umowy należne są odsetki od pozaodsetkowych kredytowanych kosztów pożyczki (zarzut IV);
–
art. 30 ust. 1 pkt 10 oraz 16 w związku z art. 48 do 52 u.k.k. (Rozdział 4), w tym zwłaszcza art. 52 u.k.k. przez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że umowa zawiera informacje o rozliczeniu i konkretnym sposobie rozliczenia kosztów pozaodsetkowych (zarzut V);
–
art. 30 ust. 1 pkt 8 oraz w związku z pkt 16 w związku z art. 48 do 52 u.k.k. (Rozdział 4), w tym zwłaszcza art. 52 u.k.k. przez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że określenie w umowie kredytu sposobu zaliczania rat, z pominięciem wskazania jaka część raty przypada na kapitał kredytu, a jaka na kredytowaną prowizję, stanowi o wypełnieniu obowiązku informacyjnego wynikającego z przepisu, podczas gdy tylko wyraźne wyodrębnienie części raty przeznaczonej na spłatę prowizji pozwala jednoznacznie ocenić jaka część prowizji została spłacona, jaka część może być zwrócona przy przedterminowej spłacie oraz w ogóle utrzymać świadomość kredytobiorcy co do faktu kredytowania prowizji i związanych z tym faktem kosztów (zarzut VI);
–
art. 30 ust. 1 pkt 15 w związku z art. 45 u.k.k. oraz w związku z art. 5 k.c. przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że w umowie kredytu szczegółowo i jasno uregulowano odstąpienie od umowy, oraz że informacje o odstąpieniu, o którym mowa w art. 53 ust. 2 u.k.k., nie stanowi informacji istotnej dla konsumenta, podczas gdy w umowie nie zawarto informacji o możliwości odstąpienia od umowy w razie gdy umowa o kredyt konsumencki nie zawiera elementów określonych w art. 30 u.k.k., a informacja ta zawsze pozostaje istotna dla kredytobiorcy, ponieważ wprowadza go w błąd, pozostawiając go w przekonaniu, iż po upływie 14 dni od zawarcia umowy traci on prawo do odstąpienia od umowy, a systemowa wykładnia spornej normy podważa argumentację ad absurdum, zgodnie z którą kredytodawca miałby informować o wszystkich możliwych w teorii rodzajach odstąpienia, ponieważ art. 30 u.k.k. wyraźnie odnosi się bowiem do pojęć i mechanizmów mających umiejscowienie wyłącznie w tej ustawie (zarzut VII).
Z tych względów wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku przez uwzględnienie powództwa w całości oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia w którym je zasądzono do dnia zapłaty, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, z uwzględnieniem kosztów postępowania apelacyjnego jako kosztów postępowania w sprawie. Złożono również wniosek o zawieszenie postępowania apelacyjnego
W odpowiedzi na apelację pozwany, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, występującego również w I instancji, wniósł o oddalenie apelacji oraz zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, a także oddalenie wniosku o zawieszenie postępowania apelacyjnego.
W toku rozprawy apelacyjnej 30 czerwca 2026 roku powód cofnął wniosek o zawieszenie postępowania apelacyjnego. W pozostałym zakresie do zamknięcia rozprawy apelacyjnej nie zmieniono stanowisk w sprawie.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje.
Apelacja okazała się bezzasadną, jako że nie doprowadziła do zmiany rozstrzygnięcia, choć nie wszystkie zarzuty były pozbawione racji.
Należy zauważyć na wstępie, że sprawa była rozpoznawana w postępowaniu uproszczonym. Oznacza to w konsekwencji, że postępowanie apelacyjne nie opiera się na modelu apelacji pełnej, lecz ograniczonej. Apelacja ograniczona wiąże Sąd II instancji, a zakres kompetencji kontrolnych jest zredukowany do tego, co w apelacji zarzuci skarżący. Innymi słowy, rozpoznając apelację w postępowaniu uproszczonym, Sąd odwoławczy jest związany podniesionymi w tej apelacji zarzutami naruszenia zarówno prawa procesowego, jak i materialnego4. W tym postępowaniu, jeżeli Sąd II instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, uzasadnienie wyroku powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa (art. 505 13 § 2 k.p.c.), przy czym owo wyjaśnienie powinno objąć ocenę poszczególnych zarzutów apelacyjnych, a poza tym może ograniczyć się do stwierdzenia, że Sąd II instancji przyjął za własne oceny Sądu I instancji (art. 387 § 2 1 pkt 2 k.p.c.).
W świetle powyższych uwag ustalenia, stanowiące podstawę faktyczną zaskarżonego orzeczenia, są wiążące wobec braku zarzutów proceduralnych. Niezależnie od powyższego, jawią się jako mieszczące się w granicach swobodnej – w przeciwieństwie do dowolnej – oceny przeprowadzonych dowodów. Są wewnętrznie spójne, pozostają logicznie powiązane z materiałem dowodowym, nie budzą również wątpliwości w świetle wskazań wiedzy, czy życiowego doświadczenia, nadto spełniają kryterium zupełności z punktu widzenia zakresu ustaleń niezbędnego do prawidłowego rozstrzygnięcia. Jako takie nie mogą być skutecznie zwalczane polemicznymi twierdzeniami apelacji. W konsekwencji Sąd Okręgowy przyjął owe ustalenia Sądu Rejonowego w całości za własne.
Wobec ustalenia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, należy odnieść się do zarzutów naruszenia prawa materialnego.
Odnośnie zarzutu I należy zauważyć iż sankcja kredytu darmowego, stosownie do art. 23 zd. II dyrektywy 2008/48, musi być między innymi proporcjonalna. Wynika to wprost z brzmienia tego przepisu. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-(...) wskazał zaś, że przepis ten nie stoi na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu, które przewiduje – w przypadku naruszenia obowiązku informacyjnego nałożonego na kredytodawcę zgodnie z art. 10 ust. 2 dyrektywy 2008/48 – jednolitą sankcję polegającą na pozbawieniu kredytodawcy prawa do odsetek i opłat, niezależnie od indywidualnego stopnia wagi takiego naruszenia, o ile naruszenie to może podważyć możliwość oceny przez konsumenta zakresu jego zobowiązania. Prawidłowe jest zatem stwierdzenie, że sankcja kredytu darmowego jest aktualna tylko wówczas, gdy naruszenie obowiązku informacyjnego powoduje narażenie konsumenta na niemożność oceny stopnia, w jakim umowa pozostaje dlań korzystna. Zarzut I nie jest zasadny.
Zarzuty II i III należy rozpoznać w odwrotnej kolejności.
Odnośnie zarzutu III stwierdzić należy iż w świetle wyroku Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-(...)/246 – jego wydanie, wspólnie z umorzeniem postępowania w sprawie C-566/24, czyniło zbędnym zawieszenie postępowania apelacyjnego – stanowisko dotychczas zajmowane przez Sąd Okręgowy w obecnym składzie zdezaktualizowało się. Zdaniem Trybunału Sprawiedliwości, brzmienie art. 3 lit. g oraz j w związku z art. 10 ust. 2 dyrektywy 2008/48 należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie włączeniu do umów o kredyt konsumencki warunków przewidujących stosowanie stopy oprocentowania nie tylko do całkowitej kwoty kredytu, lecz również do kwot przeznaczonych na pokrycie kosztów związanych z tym kredytem i wchodzących w związku z tym w skład całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta. Wykładnia ta jest wiążąca dla sądów krajowych. Zarzut III stał się w ten sposób zasadny.
Zarzut II nabrał w związku z przywołanym rozstrzygnięciem w sprawie C-744/24 nowego znaczenia. Sprowadza się ono do pytania, jakie skutki należy powiązać z powstałą koniecznością przyjęcia wadliwości (...), w związku z uwzględnieniem odsetek od kredytowanych kosztów kredytu. Trybunał nie wypowiedział się jednak w przedmiocie tego, jak należy podejść do kwestii wskazania (...) wbrew temu założeniu. W ocenie Sądu Okręgowego w obecnym składzie, odpowiedzi tej należy szukać w sprawie C-472/23 Trybunału Sprawiedliwości. W przywołanej sprawie Trybunał Sprawiedliwości orzekł między innymi, że w przypadku uznania abuzywności niektórych postanowień umowy, to nawet gdy wpływa to na rzeczywistą wysokość (...) należy jednak przyjąć iż obowiązek informacyjny w tym zakresie został spełniony z uwagi na konieczność przedstawienia (...) przy założeniu, że umowa o kredyt będzie obowiązywać przez uzgodniony okres oraz że kredytodawca i konsument wywiążą się ze swoich zobowiązań zgodnie z warunkami określonymi w tej umowie i w określonych w niej terminach. Jak już wspomniano, w sprawie C-744/24 Trybunał Sprawiedliwości nie zajął w tej mierze odrębnego stanowiska. Jest to o tyle znaczące iż zarówno w przypadku abuzywności, jak i sprzeczności z dyrektywą należy przyjąć, że w stosunku do konsumenta postanowienia umowne dotknięte oboma rodzajami wad nie znajdują zastosowania od początku (art. 385 1 § 1 k.c. oraz odpowiednio stosowany, z racji braku odmiennego przepisu, art. 58 § 1 k.c.). Różnica między oboma wadami sprowadza się do tego, że co do zasady postanowienie abuzywne w stosunku do przedsiębiorcy pozostaje w mocy, może być zatem źródłem jego obowiązku, co nie ma miejsca w przypadku sprzeczności postanowienia z prawem; jednakże z punktu widzenia czynionej analizy okoliczność ta nie jest przedmiotowo istotna. Skoro zatem w obu przypadkach postanowienie umowne wobec konsumenta miałoby nie być stosowane od początku, zasadnym jest również ustalenie – w braku rozstrzygnięcia przeciwnego Trybunału Sprawiedliwości – analogicznych skutków wystąpienia porównywalnych wad. Ów porównywalny charakter polega tutaj na zaburzeniu pierwotnych założeń umownych, skutkujących zmianą matematycznych wyliczeń. Zasadnym jest zatem przyjęcie, podobnie jak w sprawie C-472/23, że oparcie wyliczeń (...) na pierwotnym brzmieniu umowy nie stanowi samo w sobie naruszenia obowiązku informacyjnego. Zarzut II nie jest zasadny.
Oceniając zarzut IV zważono iż w umowie jednoznacznie wskazano iż jej kapitał stanowi kwota udzielonej pożyczki: 109.120,34 zł, to jest całkowita kwota pożyczki powiększona o prowizję (pkt 2 umowy, k. 18). Jest oczywistym zatem iż ten kapitał jest podstawą oprocentowania. Zarzut IV nie jest zasadny.
Oceniając zasadność zarzutu V należy zauważyć, że w sprawie C-33/207 Trybunał Sprawiedliwości, odnosząc się do kwestii kompensaty kredytodawcy za przedterminową spłatę kredytu, to jest świadczenia dodatkowo obciążającego konsumenta w przypadku wcześniejszej spłaty kredytu, wskazał iż nie istnieje wymóg przedstawienia w umowie arytmetycznego wzoru obliczenia tejże. Oczekiwanie tak jak w omawianym zarzucie, sprowadzające się w istocie do próby kreowania obowiązku wskazywania takiego matematycznego wzoru odnośnie zakresu zwrotu prowizji, nie jest zasadne. Dyrektywa 2008/48 wymaga jedynie w art. 10 ust. 2 lit. r, by w umowie o kredyt w sposób jasny i zwięzły określano „prawo do przedterminowej spłaty oraz procedurę przedterminowej spłaty, a także, w stosownych przypadkach, informację dotyczącą prawa kredytodawcy do otrzymania rekompensaty i sposobu jej ustalania”. Warto dostrzec iż dyrektywa stawia większe wymagania – co zrozumiałe – prawu kredytodawcy do otrzymania rekompensaty. To dla tego świadczenia w umowie ma zostać zawarty sposób jej ustalania. Dla przedterminowej spłaty wymaga się jedynie informacji o prawie konsumenta do jej dokonania oraz określenia procedury – a więc sposobu wykonania przedterminowej spłaty. Nie inaczej reguluje to art. 30 ust. 1 pkt 16 i 17 u.k.k., gdzie również konsekwentnie wprowadzono owo rozróżnienie obowiązków informacyjnych. Wbrew twierdzeniom omawianego zarzutu, pojęcie procedury wcześniejszej spłaty kredytu nie jest tożsame z pojęciem sposobu ustalenia wysokości prowizji podlegającej zwrotowi. Procedura oznacza sposób postępowania «określone reguły postępowania w jakiejś sprawie, zwykle o charakterze urzędowym lub prawnym»8; nie chodzi zatem o skutek, lecz o informację o działaniach, jakie winny być podjęte celem jego osiągnięcia, w tym przypadku – spłaty kredytu przed terminem. W tych okolicznościach zarzut V rozumiany – jak określono w apelacji – jako zarzut braku informacji co do szczegółowego rozliczenia kosztów pozaodsetkowych w przypadku przedterminowej spłaty kredytu, nie jest zasadny.
Zarzut VI nie uwzględnia orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości. Otóż w sprawie C-42/159 tenże Trybunał wskazał, że art. 10 ust. 2 lit. h oraz i dyrektywy 2008/48 należy interpretować w ten sposób, iż umowa o kredyt na czas określony przewidująca spłatę kapitału w ramach następujących po sobie płatności nie musi określać w formie tabeli spłat, jaka część każdej płatności będzie przeznaczona na spłatę tego kapitału; Trybunał Sprawiedliwości zaznaczył przy tym jednoznacznie iż przepisy te w związku z art. 22 ust. 1 owej dyrektywy sprzeciwiają się temu, by państwo członkowskie wprowadziło taki obowiązek w uregulowaniu krajowym. Nie można zatem przyjmować – także w ramach orzecznictwa sądów krajowych – iż tego rodzaju obowiązek, a dokładniej jego naruszenie, skutkować może przyjęciem sankcji kredytu darmowego. Prawo unijne w ogóle nie przewiduje możliwości wprowadzenia takiego obowiązku w drodze przepisów krajowych. Skoro tak, obowiązek taki nie może być również egzekwowany przez wprowadzanie drogą orzecznictwa krajowego sankcji kredytu darmowego za brak owego rozdzielenia. Zarzut VI nie jest zasadny.
Zarzut VII odnosi się do obowiązku zawarcia w umowie o kredyt konsumencki informacji o terminie, sposobie i skutkach odstąpienia konsumenta od umowy, obowiązku zwrotu przez konsumenta udostępnionego przez kredytodawcę kredytu oraz odsetek zgodnie z rozdziałem 5, a także kwotę odsetek należnych w stosunku dziennym. Jeżeli chodzi o wskazanie terminu odstąpienia od umowy, to brak wskazania iż uprawnienie to przysługuje nie tylko w terminie 14 dni od zawarcia umowy, ale również w terminie 14 dni od otrzymania wszystkich elementów wymienionych w art. 10 dyrektywy 2008/48, co przewiduje jej art. 14 ust. 1 lit. b, a co odpowiednio – przez odwołanie się do elementów określonych w art. 30 u.k.k. – implementuje art. 53 ust. 2 wymienionej ustawy, to dla zastosowania sankcji kredytu darmowego w niniejszej sprawie nie miało to znaczenia. Jak wskazał wszak Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w przywołanej już sprawie C-472/23, w przypadku naruszenia obowiązku informacyjnego nałożonego na kredytodawcę zgodnie z art. 10 ust. 2 dyrektywy 2008/48, jednolita sankcja polegająca na pozbawieniu kredytodawcy prawa do odsetek i opłat jest dopuszczalna, o ile naruszenie to może podważyć możliwość oceny przez konsumenta zakresu jego zobowiązania. Otóż w okolicznościach przedmiotowej sprawy owo naruszenie nie mogło mieć znaczenia dla określenia zakresu praw i obowiązków konsumenta. Wzmianka o tym zdarzeniu, od którego miano by liczyć termin do odstąpienia od umowy przez konsumenta, była w okolicznościach sprawy bezprzedmiotowa o tyle, że wszelkie elementy wymagane przez art. 30 u.k.k. uzyskał on przy zawarciu umowy. W świetle zatem zastrzeżenia przez Trybunał Sprawiedliwości warunku iż naruszenie ma wpływać na możliwość oceny przez konsumenta zakresu jego zobowiązania stwierdzić należy iż warunek ten w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie został spełniony. Zarzut VII nie jest zasadny.
W tych okolicznościach podzielić należało ocenę prawną, leżącą u podstaw zaskarżonego orzeczenia, o nieziszczeniu się przesłanek zastosowania art. 45 ust. 1 u.k.k., zaś Sąd Okręgowy przyjął ową ocenę jako własną.
W konsekwencji prawidłowe jest również rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów procesu. Nie zgłoszono w zakresie kosztów zarzutów niezależnych od oczekiwanej zmiany rozstrzygnięcia co do roszczenia głównego.
Z tych wszystkich względów, a nadto wobec braku okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, które winny być brane pod uwagę z urzędu, uznając zaskarżone orzeczenie za prawidłowe, apelację powoda oddalono jako bezzasadną (art. 385 k.p.c.).
O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 w związku z art. 99 w związku z art. 391 § 1 zd. I k.p.c. Na koszty postępowania apelacyjnego pozwanego złożyło się 1.800 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego według stawki minimalnej w postępowaniu apelacyjnym przed Sądem Okręgowym (§ 2 pkt 5, § 10 ust. 1 pkt 1 r.o.r.10). Powód obowiązany jest zwrócić te koszty w całości pozwanemu, z ewentualnymi odsetkami w razie opóźnienia (art. 98 § 1 1 w związku z art. 391 § 1 zd. I k.p.c.).
1 Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (j.t. – Dz. U. z 2025 r. poz. 1362).
2 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylająca dyrektywę Rady 87/102/EWG (Dz. Urz. UE L z 2008 r. Nr 133, str. 66 z późn. zm.).
3 Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (j.t. – Dz. U. z 2026 r. poz. 795).
4 Por. np.: Manowska Małgorzata (red.): Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. Tom II. Art. 478-1217 , Wolters Kluwer Polska 2021 [el.], teza 5 do art. 505 9 .
5 Wyrok Trybunału (Dziesiąta Izba) z dnia 13 lutego 2025 r., C-472/23 (...) sp. z o.o. p-ko A. B. S.A., (...):EU:C:2025:89.
6 Wyrok Trybunału (Siódma Izba) z dnia 23 kwietnia 2026 r., C-744/24 P.W. p-ko Bankowi (...) S.A., (...):EU:C:2026:337.
7 Wyrok Trybunału (Szósta Izba) z dnia 9 września 2021 r., połączone sprawy: C-33/20 UK p-ko (...) Bank (...), C-155/20 RT, SV, BC p-ko (...) Bank (...), (...) Bank, oddział (...) Bank (...) oraz C-187/20 JL, DT p-ko (...) Bank (...), (...) Bank (...) , (...):EU:C:2021:736.
8 Słownik języka polskiego, Państwowe Wydawnictwo (...) [el.]; https://sjp.pwn.pl/sjp/procedura;(...).html
9 Wyrok Trybunału (Trzecia Izba) z dnia 9 listopada 2016 r., C-42/15 (...), a.s. p-ko R. D., (...):EU:C:2016:842.
10 Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (j.t. –Dz. U. z 2026 r. poz. 118).