II C 2156/24

Sygn. akt II C 2156/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 5 sierpnia 2026 roku

Sąd Okręgowy w Łodzi, II Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodnicząca Sędzia S.O. Katarzyna Wielichowska-Opalska

Protokolant: sekretarz Anna Jaros

po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2026 roku w S.

na rozprawie

sprawy z powództwa (...) Bank (...)w P. Austria Oddział w Polsce w P.

przeciwko E. G. i I. G.

o zapłatę

1. umarza postępowanie co do cofniętej części powództwa,

2. oddala powództwo w pozostałej części,

3. zasądza od (...) Bank (...) (SA) w P. prowadzącego działalność w Polsce za pośrednictwem (...) Bank (...) (Spółka Akcyjna) Oddział w Polsce z siedzibą w P. na rzecz E. G. i I. G. kwotę 10.851 zł (dziesięć tysięcy osiemset pięćdziesiąt jeden złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Sygn. akt II C 2156/24

UZASADNIENIE

W pozwie z 14 października 2024 roku, skierowanym przeciwko R. Ł. i O. Ł., (...) Bank (...) z siedzibą w G., prowadzący w Polsce działalność za pośrednictwem (...) Bank (...) (Spółka Akcyjna) Oddział w Polsce z siedzibą w G., wniósł o zasądzenie na jego rzecz od pozwanych solidarnie (ewentualnie łącznie albo w częściach równych) kwoty 241.158,52 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 16 lipca 2024 roku do dnia zapłaty tytułem zwrotu równowartości nominalnej kwoty kapitału kredytu wypłaconego stronie pozwanej na podstawie nieważnej umowy kredytu. Nadto, powód wniósł również o zwrot kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, ustalonych według norm prawem przepisanych.

(pozew k. 4-10)

W odpowiedzi na pozew strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zwrot kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, ustalonych według norm prawem przepisanych.

(odpowiedź na pozew k. 47-52)

Pismem z 23 lutego 2026 roku powód zmodyfikował powództwo, cofając je w zakresie roszczenia o zwrot kapitału kredytu oraz ostatecznie domagając się zapłaty na jego rzecz od pozwanych solidarnie (ewentualnie łącznie albo w częściach równych) kwoty 34.239,56 zł tytułem skapitalizowanych odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty 241.158,52 zł za okres od 16 lipca 2024 r. do 31 października 2025 r. wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia doręczenia odpisu niniejszego pisma pozwanym do dnia zapłaty,

(pismo powoda k. 75-77)

Na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2026 roku strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska w sprawie.

(e-protokół z 5.08.2026 r. k. 130)

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 28 grudnia 2007 roku pozwani zawarli z poprzednikiem prawnym powodowego Banku pod tytułem ogólnym (...) S.A., działającym poprzez swój oddział w Polsce z siedzibą w G., umowę o kredyt hipoteczny nr (...), sporządzoną 14 grudnia 2007 r. Kwota kredytu wynosiła 267.000 zł i była indeksowana do waluty CHF. Późniejszym aneksem kwota kredytu została obniżona o 25.841,48 zł do kwoty 241.158,52 zł.

(umowa kredytu k. 20-22, aneks k. 23, przesłuchanie pozwanych k. 258v )

Kredyt został uruchomiony w kwocie 241.158,52 zł.

(niesporne, a nadto zaświadczenie k. 24)

Wyrokiem z 5 października 2023 roku, sygn. akt II C 1167/21, w sprawie z powództwa O. i R. Ł. przeciwko powodowemu w niniejszej sprawie bankowi, Sąd Okręgowy w Łodzi zasądził od (...) (SA) w G. Oddział w Polsce z siedzibą w G. łącznie na rzecz O. Ł. i R. Ł. kwotę 32.503,43 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 29 marca 2023 roku, kwotę 85.861,66 CHF z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 29 marca 2023 roku oraz kwotę 20.200 zł tytułem zwrotu kosztów procesu z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku; ustalił, iż ww. umowa kredytu hipotecznego jest nieważna; oddalił powództwo w pozostałej części; zastrzegł, iż pozwany może wstrzymać się z zapłatą kwot opisanych w punkcie 1 wyroku , dopóki powodowie nie zaoferują zwrotu otrzymanego świadczenia odpowiadającego kwocie wypłaconego kredytu albo nie zabezpieczą roszczenia o zwrot.

Wyrokiem z 15 października 2025 roku, sygn. akt I ACa 41/24, Sąd Apelacyjny w Łodzi, na skutek apelacji Banku od ww. wyroku, oddalił apelację.

(wyrok SO k. 32, postanowienie k. 33, wyrok SA k. 82)

W dniu 21 czerwca 2024 roku powód skierował do pozwanych wezwanie do zapłaty na jego rzecz w terminie do 14 lipca 2024 r. kwoty 241.158,52 zł.

(wezwanie k. 30-31, wydruk śledzenia przesyłki k. 79)

Powód w dniu 30 października 2025 roku przelał na rzecz pozwanych kwoty 42.018,47 zł i 124.483,31 chf w wykonaniu wyroków zapadłych w sprawie z powództwa pozwanych.

(potwierdzenia k. 80 i 81)

Pozwani w dniu 31 października 2025 roku przelali na rzecz powoda kwotę 241.158,52 zł.

(niesporne; potwierdzenie przelewu k. 65)

Dokonując ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie, Sąd oparł się na powołanych dowodach z dokumentów, które nie były kwestionowane przez żądną ze stron i nie budziły one wątpliwości Sądu co do rzetelności, oraz ich zgodnych twierdzeniach. Powyższy stan faktyczny w zasadzie pozostawał niesporny między stronami.

Sąd zważył, co następuje:

Wobec cofnięcia pozwu co do kwoty 241.158,52 zł, dochodzonej tytułem zwrotu udostępnionej sumy kapitału, Sąd w pkt. 1. wyroku w oparciu o art. 355 w zw. z art. 203 § 1 k.p.c. umorzył postępowanie w sprawie w tym zakresie.

Ostatecznie powód w niniejszej sprawie dochodził zapłaty na jego rzecz od pozwanych solidarnie (ewentualnie łącznie albo w częściach równych) kwoty 34.239,56 zł tytułem skapitalizowanych odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty 241.158,52 zł za okres od 16 lipca 2024 r. do 31 października 2025 r. wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia doręczenia odpisu niniejszego pisma pozwanym do dnia zapłaty.

W niniejszej sprawie niesporne było, że pozwani z poprzednikiem prawnym pod tytułem ogólnym powoda zawarli umowę kredytu indeksowanego kursem waluty szwajcarskiej i to, że na jej podstawie Bank wypłacił stronie pozwanej kapitał w łącznej kwocie 241.158,52 zł. W sprawie niniejszej przedmiotem sporu między stronami nie było również to, że wyżej opisana umowa kredytu jest nieważne z uwagi na to, że zawierała ona niedozwolone postanowienia umowne, które z uwagi na treść art. 385 1 k.c. nie wiąże kredytobiorcy (pozwanych w sprawie niniejszej). Uznanie ww. umowy za nieważną, stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądowym, jest skutkiem stosowania nieuczciwych warunków przez powodowy bank wobec pozwanych będących konsumentami i korzystających z ochrony prawnej wynikającej z Dyrektywy 93/13 (Dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich, Dz. Urz. UE L 95, s. 29 i n.). Wobec tego, sformułowane roszczenia należy ocenić pod kątem celów tego aktu normatywnego oraz wiążącej sądy krajowe wykładni tego aktu dokonanej przez Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

W związku z upadkiem umowy łączącej strony na mocy prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi w sprawie II C 1167/21 zaktualizował się obowiązek wzajemnego rozliczenia w oparciu o art. 405 w zw. art. 410 k.c. tego, co strony świadczyły sobie nawzajem. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w uchwale składu 7 sędziów SN z dnia 7 maja 2021 r. (sygn. akt III CZP 6/21), jeżeli bez bezskutecznego postanowienia umowa kredytu nie może wiązać, konsumentowi i kredytodawcy przysługują odrębne roszczenia o zwrot świadczeń pieniężnych spełnionych w wykonaniu tej umowy (art. 410 § 1 w zw. z art. 405 k.c.). Sąd Najwyższy opowiedział się zatem za tzw. teorią dwóch kondykcji. Wbrew pozorom, aktualności tego stanowiska – podzielonego w niniejszej sprawie przez Sąd – nie stoi na przeszkodzie najnowsze orzecznictwo TSUE. Zauważyć należy, że w wyroku z dnia 19 czerwca 2025 r. w sprawie C-396/24 i w wyroku z dnia 22 stycznia 2026 r. w sprawie C-902/24, Trybunał nie zakwestionował zgodności z prawem europejskim teorii dwóch kondykcji, zaznaczając jedynie pewne ograniczenia dotyczące terminu wymagalności i sposobu dochodzenia kondykcji banku. Trybunał Sprawiedliwości UE w sprawach C-396/24 i C-902/24 wskazał, że przepisy dyrektywy 93/13 stoją na przeszkodzie orzecznictwu krajowemu, zgodnie z którym w rozważanej sytuacji bank ma prawo żądać od konsumenta zwrotu całej nominalnej kwoty udzielonego kredytu, niezależnie od kwoty spłat dokonanych przez konsumenta w wykonaniu tej umowy i niezależnie od pozostałej do spłaty kwoty. Trybunał wskazał również, że w sytuacji, gdy bank utrzymuje, iż umowa jest ważna, co powód czynił w zawezwaniu do próby ugodowej, wierzytelność banku nie zostanie uznana za wymagalną, zanim właściwy sąd ustali nieważność samej umowy. Jeżeli zatem bank, jak w niniejszej sprawie, sprzeciwia się stwierdzeniu nieważności umowy, nie może jednocześnie naliczać konsumentom odsetek za opóźnienie, dopóki nie zostanie przesądzona nieważność umowy.

Stanowisko wyrażone w wyroku TSUE w sprawie C-396/24 zakłada zatem, iż – poza sytuacją istnienia „niedopłaty” po stronie konsumentów na rzecz banku – dopiero w przypadku zwrócenia przez bank konsumentom sum pieniężnych zapłaconych przez nich w celu wykonania umowy kredytu po stronie banku powstaje roszczenie o zwrot przez konsumentów wpłaconej im kwoty kapitału. Dopiero z sumy pieniężnej zwróconej im przez bank konsumenci mają zwrócić bankowi równowartość kapitału kredytu. Oznacza to, w okolicznościach niniejszej sprawy, że po uprawomocnieniu się wyroku sądowego w sprawie z powództwa konsumentów i wykonaniu tego wyroku przez bank ten ostatni może żądać zwrotu kapitału kredytu. W okolicznościach niniejszej sprawy sytuacja taka nie wystąpiła.

Trzeba zatem stwierdzić, że na dzień 16 lipca 2024 roku, tj. na dzień oznaczonej przez powoda wymagalności roszczenia o zwrot kapitału kredytu w kwocie 241.158,52 zł, uwzględniając sumę dokonanych przez kredytobiorców spłat, zasądzonych wyrokiem z 5 października 2023 r., w kwotach 32.503,43 zł oraz 85.861,66 chf (374.854,84 zł w przeliczeniu po kursie średnim NBP z 16 lipca 2024 r. w wysokości 4,3658), powód dysponował uiszczonymi na jego rzecz kwotami przenoszącymi wartość udostępnionego pozwanym kapitału.

Wobec tego nie sposób uznać, iż doszło do wymagalności roszczenia Banku, skoro działania podejmowane przezeń w istocie nie opierały się na uznaniu umowy za nieważną. Przy przyjęciu wymagalności roszczenia powoda o zwrot kapitału na dzień 16 lipca 2024 roku, już na dzień upływu terminu wskazanego w wezwaniu, a tym bardziej na dzień złożenia pozwu, nie istniała po stronie pozwanych „niedopłata”.

Opóźnienie po stronie pozwanych mogło natomiast powstać najwcześniej po zwrocie pozwanym ich nienależnych świadczeń przez bank oraz wezwania pozwanych przez powoda do zapłaty kwoty kapitału dokonane po zwrocie. Powód nie wykazał spełnienia żadnej z tych przesłanek. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że powstało po stronie pozwanych jakiekolwiek opóźnienie w zapłacie należności głównych. Odsetki zaś są świadczeniem ubocznym wobec świadczenia głównego, a warunkiem ich powstania jest istnienie długu głównego i jego wymagalność.

Tym samym, wobec powyższego, żądanie skapitalizowanych odsetek od kwoty kapitału jest bezpodstawne – roszczenie takie w ogóle nie powstało.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 k.p.c., zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Strona pozwana wygrała sprawę, również w zakresie, w jakim powództwo zostało cofnięte, a tym samym należy jej się od powodowego Banku zwrot poniesionych przez nią niezbędnych kosztów procesu. Koszty te po stronie pozwanej wyniosły 10.851 zł, stanowiące opłaty skarbowe od udzielonych pełnomocnictw w kwocie łącznie 51 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 10.800 zł. Wysokość wynagrodzenia ustalono na podstawie § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z 22 października 2015 r. (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 118). O odsetkach od kosztów procesu orzeczono na podstawie art. 98 § 1 1 k.p.c.

Z / odpisy wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi powoda przez PI.